floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Gy had mijn dochter niet, maar al mijn goed gekreegen.
Maar nu in tegendeel zult gy met haar geen woord meer spreeken, dat ik weet.
Verhoorgelijk behoort Mijn beê.
Uw bey verwekt in my wesen nieuwen tooren.
Ach hemel moet ik dan in traanevloed versmooren!
'k zweer hy het Godendom en hunnen grooten kracht, dat ik, 't geen gy my zegt, nooit by my zelven dacht.
Veel minder liet ik ooit van mijne tong, of lippen, zoo'n schelms besluyt, daar gy my meê beticht, ontglippen Geensins, 'k bemin haar teêr, ja 'k min haar tot 'er dood, en zy my weer' want zy besloot Op gist'ren nog, met my te leeven en te sterven, En gaf my van haar' hand deez' hoep en gouden ring, dien ik met vreugd' van haar tot trouwbelofte ontving.
zal ik dan helaas mijn lief uw dochter derven?
Eer zal een zuygeling een Leeuw of fellen draak Vernielen met zijn vuyst, eer ik verniel mijn wraak.
Eer zal de Vorst des lichts den Occaan doen branden, als Etna door zijn vuur, eer ik mijn liefdebanden Ontkerker, neen ik zal in weërwil van de Nijd, uw geldzoeker.
Uw dochter meër, en meër believen door den tijd.
Ons huuwelijk van daag voltrekken, en besluyten.
Ik bid, helaas!
ik bid verban die gruuw'lijkheeren.
Rijs op, Heer Karel, rijs, ik min u als voorheen.
Ik zal de minnehaat, en achterdocht doen stuyten, Stel u gerust, gy zult van my en van mijn kind, zo lang wy leeven, met een teederheyd bemind En aangebeeden zijn, en als ik kom te sterven Mijn goed, dat los en vast is, erven.
Maar welk een' zekerheyd geniet ik, dat ik al Uw' schat in eygendom voor my bezitten zal?
Ik zal, eer gy nog trouwt, by Philemon testeeren, op dat gy, na mijn dood, van alles meugt gaudeeren.
Het huys waar ik in woon, met 't huysraad, en mijn paard, en tuyg, en narresseede, achtduyzend kroonen waard, Zult gy, met uwe Vrouw, in eygendom bezitten, Behalven nog mijn jacht, en landen die zy heeft.
De bruydschat, dien gy met uw kind ten huuw'lijk geest?
GLICION om t alles uyt te vitten, is net aan zuyver geld, pond, behalven t halsçieraad, slechts dertig duyzend, dat van haar Moeders kant, nog onder Voogden staat.
Hoe veel is 't waard?
Niet meer als twintig duyzend gulden.
En boven dat heeft zy geen' roode duyt aan schulden.
Mijn Obligatien, en Scheepen die op zee Zijn, Hypotecken, of nog Kustingen, of panden, Voor geld dat ik uyt leen, die krijgt gy zeker meë Wanneer gy trouwt, in uwe handen.
Hoe wonderlijk is het besluyt, des hemels!
kom laat ons dien boodschap mededeelen.
Aan mijn sofy mijn waarde bruyd.
Ze zullen van dien vrek nog een Kommedie speelen.
Wel aan, dat Philemon den Bruydschat, en het geld Dat ik uw geeven zal, op schrift in ord're stelt.
Eynde van het vierde bedrijf.
Digitized b GELDZOeker.
VYfde bedrief EERste tooneel.
KARel, lysje.
O zultge u eyndelijk, in weërwil van uw' vrinden, noch met dat Pachters kind vereenen en verbinden?
O ja, en k zal zijn schat, dien hy bezit, met haar Ten huuw'lijk krijgen, meyd.
Wel heden is het waar!
't Verbond van onze trouw heeft Philemon geslooten, en 'k wacht hem daadlijk met de schriften, en 't papier Dat ik noch teyken moet, en mijn Sofia hier.
Zo wordt gy zekerlijk van ieder een verstooten.
Waarom.
Om dat gy 't geld, en niet de deugd bemint, En u zo goddeloos maakt tot eens Pachters kind, Zie daar ik ben een meyd van slechter bed gebooren, Nogtans zou ik, zo hy een' zoon had, hem niet hooren, Noch dulden willen dat hy my van liefde een woord zou reppen, neen, ik trouw veel liever met mijn' minder Daar ik gerust meë leef, bevrijd van last en hinder, Als met een' Pachter, die na de gevange poort, Om zijn' vervloekte gaauwdiefs stukken, Daar zy den Staat en 't Land meë drukken Gebragt wordt, neen, 't gestoolen geld Verdwijnt als sneeuw, die door den brand der zonne smelt.
Het geld, door deugd vergaard, zal ieder een behaagen, maar 't geld van arme luy geroofd door slimme laagen, zijn koolen vuurs, die 't hart bestrijden met veel pijn.
'k laat u de Bruyd en 't geld, maar 'k wil geen deelnoot zijn van dat gestoolen goed.
Tut, tut, geen liefde of waarheyd, Is in de waereld meer te vinden, maar de klaarheyd Wordt door de stomme munt, en t geld en t goed verdoofd, wie geld ontbeert, is nu van eer en deugd ontroofd.
En zot, al waar hy wijs.
De ziel van de eer zijn schijven.
En gy, o slechte duyf, als gy het geld veracht, Zult nimmermeer op aard' beklijven.
Uw zucht tot geld maakt u by ieder een verdacht, En zal uw' naam en eer uytwissen.
O gy vroome Onnooz'le sloof, hoe kan zulks in uw' herssens koomen, Daar al de waereld nu het geld en 't goed aanbidt, een hoertje trouwen zal, zo zy maar geld bezit.
Uw broeder haat een hoer, en acht de deugd ver boven Het geld.
Daarom is hy van my met recht verschooven En als de pest gehaat, om dat hy onbedocht Maar eer en deugd betracht, en nooit geen schatten zocht.
Een vrouw met schoone deugd... karel.
Ga van de deugd eens eeten.
Gy snapt en kalt van deugd, de deugd is lang vergeeten, de deugd wordt om het geld van ieder een veracht, geen deugd, maar geld bevrijdt een kleyn of slecht geslacht Van dievery, of moord, of and're vuyle plekken.
Het geld zal de eer en deugd in eeuwigheyd bepekken.
De deugd zal nimmermeer zo heerelijk en schoon, met zedigheyd verçiert, als eertijds wel, ten toon gebeeld.
Gestelt worden, o neen.
het geld zal 't al braveeren, En de eer tot haat en nijd, en deugd tot ondeugd keeren.
Daarom veracht de deugd, en mint het geld alleen.
Spreek uw wijsheid in t gezicht, en haat de aanbidd'lijkheen.
Laat trouw noch eerlijkheyd, op uw gemoed vermoogen Of krachten hebben, word nooit door de deugd bewoogen, maar zorg, en schraap, en ploeg, bezuynig dat gy wint, zijt gierig, drink nooit wijn als ik.
Gy zijt verblind Door gierigheyd.
Helaas mijn Heer!
Waar toe dat kermen?
Mijn Heer verbreek.
'k zal u wel beschermen.
Uw trouw, voorwaar mijn Heer, zal u noch tot een spot Doen worden, als gy ziet, helaas uw droevig lot.
Verfoei de gierigheyd, zo gy verlost van plaagen Wilt zijn, haar Vader is..... karel.
Haar Vader.... lijsje.
Wilt niet vraagen.
Haar vader is een man die rijk, en eerlijk is.
Haar vader is een dief van t land zo als ik gis, en zy een beest, een hoer der hoeren.
Ik zeg dat gy uw tong zult snoëren, jouw klapster ontzie mijn gedult.
Gaa voort na binnen, of gy zult Met recht uw' straf van my genieten.
Wie zou dat kaak'len van een meyd toch niet verdrieten?
Zy schelt, en lastert mijn Sofia assurant, voor al wat leelijk is, dat hebje van die meyden Die zo vrypostig zijn, dat zy met stank noch scheyden, want geefje haar den duym, straks neemen zy de hand.
Je zult verkassen Lys.
'k zal morgen om een ander Omzien, je hebt te lang met rust by my gewoond, maar Jan.... daar komt hy zelf die van my word geloond.
Wel braave knecht, wat komt gy doen?
Jan. o die laplander, die schoft, die voor een jaar of tien, met zand en bik, En swavelstokken liep, en naderhand de slik met wagens van de straat weg kruyen moest, is achter Met Philemon.
Wel Jan dat s glicion de pachter.
Tradt hy vrypostig in?
Jan. ja met een barse stem, is Karel t'huys?
KAREL Had hy noch iemand meer by hem?
Jan. zijn dochter.
'k zal het niet langer wachten.
Zijn ze in huys?
ik was vol schroomen, en sloot de deur, en zey, wacht maar een oogenblik.
Ik dacht, 't is best dat ik Heer Karel spreek, voor ik dat Pachters vee in laat.
Zeg dat ze binnen koomen.
Ik vlieg, en breng ze hier.
'k hoop immers niet dat zy, Om 't misverstand van Jan, kwaad zullen zijn op my, Heeft hy de deur voor hun geslooten, En hebben zy geen eer genooten Gelijk hun toekwam, 't doed my leet, dat hy die domme beest, mijne eer niet beter weet Door zijn gedrag in top te tillen, Maar door zijn zorgen en bedillen Vergeet hy wat best dient gedaan, En laat my by de luy voor zot in 't ootje staan.
Hy mag wel denken zo mijn vrienden ongenuchten Door hem doen blijken, of vertoonen dat ik gis, Dat dan zijn laatste brood voor vast gebakken is, Of hy moest mijne haat ontvluchten Door snelheyd, eer ik hem den slag Des doods toebragt maar zagt, vermag ik Jan zijn domheyd wel te wreeken, o neen, 't is best dat ik die zaak eerst recht doorzie, om zo, hem straffende, in geen onheyl my te steeken Ik hoor gerucht, daar zijn mijn Vrienden alle drie Met Jan. 'k gevoel mijn geest en ziel door angst beweegen.
KAREL, PHILEMON, GLICION, sofia, JAN. karel.
Mijn vrienden zijt gegroet, ik vond my zeer verleegen, dat Jan, die lompert, u op straat heeft laaten staan.
Jou reekel.
Sus mijn Heer.
Ik was er van ontdaan.
Die schande guyt.
Willende Jan staan, wordt door Sofia tegengehouwen.
Ik was in duyzend vreezen, dat gy met reden, om die smaad, die u die koe Aandeed, op my verstoort zoud weezen.
Mijn Heer wy schryven hem die onbeleestheyd toe.
Wy al te zaamen zijn bewust, dat gy van vroome Rechtschapene ouders zijt ter waereld voortgekoomen, die uw in burgerplicht, hoe dat men iemand moet Ontfangen, hebben vast geleert en opgevoed.
Dat gy te deftig zijt om tegen alle reeden Den staat van eer en deugd, door ongeregeltheeden Te drukken neen, gy weet wat de eere toebehoort.
Een Ezel brengt geen' Leeuw, een Leeuw geen' luypaard voort.
O neen, een edel hart zal nooit zijn staat verzaaken, maar zal zich door den tijd bemind en grooter maaken.
Haar eygen aardt, uyt wien zy is, of voortgeteelt, kan men bespeuren wijl natuur op t weezen speelt.
En gy, wiens eed'le ziel door plichten is gedreeven, verschaft gelegentheyd, te denken dat uw' knecht.
Die onbeleestheyd is vergeeven, wil t heeden nu een dag van blijdschap is.
Dat s recht.
Op uw verzoek mijn Heer, zo zal ik hem verschoonen, mits dat hy u mijn lief, en my, die eer zal toonen, die onze staat vereyscht, wat zegje dan, wilt ge ons Zo dienen, of gy krijgt de bons?
O ja volstrekt mijn Heer, k zal haar als Juffrouw eeren.
Zo krijgt gy alles, wat gy maar bedenken kunt.
Mijn Heer met uw verlof laat ons tot 't huuw'lijk keeren, de tijd verloopt.
Lees op.
Philemon haalt een papier uit zijnen zak, en leest.
Het gunt Dat ons gedult en aandacht stooren Kan, en onwaardig is te hooren, Veel minder hoe dat gy of zy Bestaat, dat stappen wy voorby.
Wy willen ons daar meê niet kwellen, Wy zullen ons met die materie, die t verband Vervat te lezen, wel vernoegt te vreeden stellen En tot zijn zeekerheyd uw naam beschryven, want Heer Glicion, bejaard, is nu heel zeer geneegen, Zijn tijd die moogelijk heel kort is, met vermaak Te slijten, en zijn geld door spaarzaamheyd verkreegen, By u te plaatsen, want hy ziet de waereld vaak Haar strikken onder schijn van vigilantie maaken, Om t geld, dat onder haar berust, gerust te kraaken, Daarom heeft hy voor vast beslooten, all' zijn' schat Die noch op in't'rest staat, tot zich te neemen, dat hy zonder achterdocht van meer verlies, zijn leeven kan.
Maar eer hy dat begint moet hem een vaste voet Tot zekerheeden zijn, voor ramp en tegenspoed Dat hy zijn ligt geloof te laat niet moet beklaagen, Want zich van geld in deeze dagen En haghelijken tijd, te ontblooten zonder pand, is malligheyd naar mijn verstand.
Terwijl een Vader nu zijn kind niet kan vertrouwen, En 't ronde en onbespraakte geld, het eelste schepsel in zijn willen wetten stelt.
Moet gy Heer Karel u in 't minst' gebelligt houwen.
Dat glicion, u ook, schoon dat gy eerlijk zijt, Zijn geld mistrouwt, naar het gebruyk van deezen tijd.
Daarom noch eens, zo gy zijn' schijven In uw bezit wilt zien gebragt, zo moet gy dit verbond beschryven Dat ik zal leezen, geef wel acht.
Hy wil, dat gy, dewijl hy in uw huys zal woonen, Uw zorg voor hem, zo lang hy levend is, zult toonen, En eeten dat gy eet, en drinken, met een woord, hy wil dat geen dat tot zijne eer en lijf behoort, Maar als zijn dochter, die gelijk als alle menschen De dood eens ondergaan moet, zonder kind of kraay Te sterven kwam, dan is zijn ziels begeerte en wenschen, Dat JASPER KROMNEUS, en JAN KLAASSE PAAPEGAAY, die hy by Testament zal noemen eer hy sterven zal, achtien honderd pond voor een legaat zal erven, te weeten dat het pond maar tegens veertig groot Gerekend wordt, naar t wigt van een karoli gulden.
Die goude naald en spel, daar zy haar staag me mee hulden, haar ketting en kolan, en groote goude boot met steenen, zult ge aan FYT van KAMPENBURG uytkeeren.
En of Heer Glicion met u niet accordeeren Kost, door zijn ouderdom, en 't huys door twistgebaar Verlaaten moest, zal hy zich wel te vreeden stellen Met twalef honderdt floor, die gy, hem in het jaar kost.
Zo lang hy leeft, zult moeten tellen.
Maar of gy door oneenigheën, Of trouw geschil, of and're reën, Die tusschen man en vrouw door hooge woorden rijzen, En echter niemand niet kan prijzen, Elkander in het haar met uwe vuysten zat, En battaljeerde naar den eysch een kamp, zo dat Een ieder van u kwaad moest spreeken, En beyde ge uwe trouw wout breeken, Zult ge aan Sosia eens voor al, Invoegen dat hy nooit of ooit naa dezen, zal Testeeren kunnen in zijn leeven, Net twintig duyzend kroonen geeven, Maar wil zy scheyden, en gy niet, Zo moet ze meester zijn van sleutels en van kassen, Een straf die gy niet slechts, maar ieder een geniet, Die t vrouwgetimmer met verduivelt hassebassen Vervaart, en haare zinnen kwelt.
Wat zegje, wilt gy 't goed en 't geld Van Karel onder u beschouwen?
Zo moet gy dit kontract beaamen.
antwoord dra, want anderzins wil zy in eeuwigheyd niet trouwen.
Voor 't laast noch eens, wat wilt gy doen?
Antwoord jaa.
Philemon haalt een Inketkooker uyt zijn zak.
Zie daar is pen en inkt.
Dat s schoon geschreeven.
Nu jan, terwijl gy hier getuyge zijt gebleven, zo schrijft op dit papier daar onder uwen naam.
Philemon reijkt Jan het kontract over.
Naa dat hy zijnen naam geschreven heeft.
PHI Digitized by geogle de bedroogen 66 PHILEMON.
't is zo wel, nu wensch ik u te zaam.
Maar zacht, daar komt uw' broeder de kamer ingetreeden.
EUZEBIUS, ADOLFUS, SOFISTA, GLICION, SOFIA, KAREL, PHILEMON, JAN. EUZEBIUS.
In Heer, 't is tegen het gebruyk der goede zeeden, dat iemand ongevraagd zich voegt in een vertrek Waar men zich onderhoudt in heymelijk gesprek.
De baan is klaar mijn vriend, de webb' is afgeweeven, Zo dat gy voor ditmaal in 't minsten hebt misdreeven, De strik van onze trouw is aanstonds vast geknoopt.
'k heb deernis met uw' staat.
Uw ongeval dat noopt.
Ach hemel welk een schand!
Zijt gy getrouwt, o snoode!
Met haar, een hoer, een beest?
Onsterfelijke Goden!
Is 't moog'lijk dat een mensch zich door het geld, helaas!
Laat doeken, en een' vrouw, zo achteloos en dwaas, die door haar' vuylen naam van ieder is verschooven, Bemint om 't geld?
ik kan het niet gelooven, GLICION.
Gelooft gy 't niet, 't is wel, 'k verzeker u dat zy In tegenwoordigheyd van hem, en Jan, en my Getrouwd zijn.
Zie t kontract, dat onze huuw'lijks banden in zich vervat en sluyt.
Welk een schanden.
Verraader, snoode guyt, vervloekte roffiaan Hoe dorst gy zulk een' hoon, dien gy me aandoet, bestaan?
Gy zijt door haastigheid en driften opgetoogen, en Digitized by Google GELDZOeker.
En schelt mijn dochter, en my in 't gezicht.
Uwe oogen En uw gedrag van doen en laaten zijn bewijs, Dat gy van ieder een die schoften zijn, den prijs Behaalt, gy hebt den naam en daad, dat gy kunt zuypen Datge als een beest op de aard moet kruypen, En dat uw slim beleyd en vuyle schelmery De oorzaak en t verderf van veele burgers zy.
Een ieder moet u voor een dief en deugniet achten, Terwijl de waereld weet op welk een wijz' gy Pachten.
Een ieder heeft een haat en afkeer van uw staat Naardien het teyken van uw momtuyg en verraad Alom bekent is, en het recht voorheen verbannen, Wet tegen u zijn zwaart en zal zijn Vierschaar spannen.
En wat uw dochters eer betreft, is kleyn, of niet van waarde, wijl zy loon, gelijk een hoer geniet Van pollen, die zich s nachts by haar in huys vermaaken.
Wel kakelaar dat waar eens zo, zyn dat dan zaaken, om, zonder meer bewijs, een meysje voor een hoer te schelden, neen begut, dan prijs ik nog uw broeder.
Gy prijst mijn broeder, om dat gy hem door uw' lonken, En hoere minnery doet als een vuur ontfonken, En trekken kunt maar my veragtge om dat uw' staat Van leeven my bekent is, waarom ik u haat.
Gy moest tot meër bewijs by my heel anders praaten.
Mijn broeder zal eerstdaags zo wel als ik u haaten.
Zijn liefde zal zo lang maar duuren, tot hy weet Datge uwen leevenstijd in geyle lust versleet, En dat u, tot bewijs van uw oneerlijk mallen, Pas voor een maand of vier een dochter is ontvallen by Philip Aärons, dien lange swarte Jood.
Wat wilt gy meer bewijs.
De bedroogen sofia.
Mijn Heer, dat zeggen sproot uyt die my valsch zijn, en die t naaste by my woonen.
Zijt gy begeerig?
'k zal u zelfs uw' woorden toonen, in schriften, die gy spraakt als gy in 't baaren zat.
Mijn broeder, met verlof, dat nieuws hoe weet gy dat?
Ik heb de minne, die haar kind opvoedt, gesprooken.
De bommel is helaas!
Tot mijn verderf gebrooken.
welk een donderslag en raadeloose smart Gevoel ik door t bewijs van haare oneer aan t hart.
Ach goden!
kan het zijn dat vrouwen zich vermengen met adderen gebroed, en Joodsche vuyle krengen?
Dat zy den plicht van de eer met heylloos zaad beklad, en 't Christen volk door haar vervloekte lust bespat Met vlekken, die haar deugd en witte reyne leden Ontceieren?
ach liet gy een Jood uw koets betreeden?
Gaast gy uw' maagdenroos aan een vervloekt geslacht?
Gy zijt onwaardig uyt een Christen voortgebracht.
Welk een kwaad, onmoog'lijk te evenaaren.
Ondankbaar Venus kind, ach!
ongehoorde maaren.
Heb ik een Joodehoer verkoozen tot mijn vrouw?
O ja vervolgens het verbond van onze trouw.
Wilt gy 't verbond, dat gy geteykent hebt, niet eeren, Zult gy die somme gelds die my tockomt uytkeeren, Of leest met my in rust en vreê veracht gy dit Zo moet ik meester zijn van 't geen dat gy bezit.
Vervloekte Philemon gy hebt my schelms bedroogen.
Mijn broeder.... ADOLFUS.
Ik bid hebt mededoogen.
Digitized by Google GELDZOeker.
Neem deel in mijn verdriet, verlost me uyt deezen staat.
Leef nu gelijk voorheen naar uwen wil en raad.
Gy hebt gerechte straf, naar mijn verstand, verkreegen.
Nu hebt ge geld, wat wilt ge meer?
Gy schijnt geneegen Te spotten met mijn lot.
rampzalig ongeval.
Onnoemelijk verdriet, ach hemel!
hoe zal Ik myne raazerny naar konst nu best intoomen?
Naardien ik door die smaad tot haat wordt ingenoomen.
Mijn hartstogt wraakt, en blaakt, en doemt, en moort, en woed nu dat de grimmigheyd mijn gansche boezem voedt, en mijn verstand bedwelmt.
U schoft zal ik doorsteeken.
Waar gaat dit woeden heen.
Euxebius houd Karel tegen.
Laat los ik moet my wreeken.
Gedenk aan ons verbond.
'k zal uw verdoemde kop Vermorzelen tot gruys, en my in 't bloedig sop, In 't aanschyn van uw' vaer, verlusten, en mijn' handen Noch baaden tot mijn wraak, en rukken met mijn tanden Uw' romp en heylloos lijf van stuk tot stuk van een, En trappen 't met den voet.
SOFISTA Ach hemel welke reën!
Wat dristen, welk een haat, wie zou helaas niet yzen?
Wiens harte siddert niet?
ach ach mijn haare ryzen Te bergen.
Zielsprinçes bedaar.
Daar is geen nood.
Van dreygen noch getier bleef nimmer iemand dood.
't zijn driften, die uyt haat ontstaan, zo als ik reken.
De bedroogen zelve tooneel.
EUZEBIUS, ADOLFUS, SOFISTA, GLICION, SOFIA, KAREL, PHILEMON, JAN, lysje.
Zijn Heeren, daar 's een Heer, die u verzoekt te M'spreken.
't is evenveel, hy vraagt na alle bey.
Heest hy gevolg?
Twee knechts, maar zonder leverey.
ADOLFUS Verzoek of hy tot ons hier maar wil herwaarts keeren.
ADOLFUS, vlieg vaardig voort.
ADOLFUS, EUZEBIUS, SOFISTA, GLICION, PHILEMON, sofia, karel, JAN. ADOLFUS.
Die twist, die straks ontsting In hevigheyd, verzoek ik, dat die onderling Gesust word 'k hoor hem al.
Nicodistras, o geldzoeker.
KRATES, EUZEBIUS, ADOLFUS, SOFISTA, GLICION, PHILEMON, KAREL, JAN, LYSJE.
Twee knechts van Krates.
KRATES.
Met uw verlof mijn Heeren.
Hoe krates moet gy ons iets vraagen?
vraag mijn vriend.
Gy weet, dat ik het recht al langen heb bediend Mijn Heer, mijn komst die is alleen of ik kan vinde Den geenen dien ik zoek, dat ik door t recht hem binde.
Zoek vry, maar dien gy zoekt zal immers hier niet zijn.
O ja, die groote schoft, die met vernis en schijn Van deugden, door en door, gelijk een vink met veeren bezet, bestreeken is, dien zoek ik waarde Heeren.
Ach my elendige ach!
ik ben verraen.
Maar welk een feyt of kwaad, mijn vriend, heeft hy begaan?
Mijn Heer, hy heeft het land heel goddeloos bestolen, als veele Pachters doen.
Het kwaad, hoe lang verhoolen, zal t zuyver recht en deugd, door dikke wolken heën, doordringen, en een guyt, den hals en nek vertreen.
Maar krates, hoe dorst gy hem in mijn huys opzoeken?
Na dat ik met geweld zijn kisten, kassen, hoeken, Of waar hy zich maar kost verbergen, vry wat lang Doorzocht had, wierd zijn meyd in t end vervaarlijk bang, en zeyde al bevende, terwijl dat ik de banden En boeyens opsloot, met een zeer bedroefde stem, En neërgeboogen knien, en toegevouwen handen, Mijn baas is uytgegaan, maar Schoutje zoekt gy hem, gy zult hem zekerlijk aan t huys van Karel vinden, Terwijl zijn dochter haar met Karel zal verbinden.
Ik liep met grooter vaardt na uw als 'k immers kon. Maar Heeren, nu 't geval zo wil, dat Glicion Hier tegenwoordig zy, verzoek ik met veel eeren, dat gy dien pest van 't land niet helpen zult in 't weeren, als ik hem, door het recht, in deeze banden staa, En met hem na het huys van zulke dieven gaa.
Boei hem.
welke plaagen!
Gy sloegt voor deezen die, die door Gods hand geslaagen, Elendig waaren, maar gy docht aan zucht noch wee.
Naardien de wellust u vertoonde een volle zee van overdaat.
Gaa voort.
Ach my helaas!
Dat weenen Vertoont nu dat het kwaad uw ziel strekt tot een beul.
Voor my staat hier noch troost, noch geld, noch hulp, noch heul Te wachten, wijl hy vast, tot spot voor al die geenen, Die hy door dwing'landy onzalig heeft geboeit, Gestrast, en in het end van ieder een verfoeit Zal worden.
KRI Digitized by google GELDZOeker.
Nu ga voort, vervloekt wat hebt gy nukken.
Wy leyden hem vast heen, 'k blijf u verplicht mijn Heer.
Kom jan geleyd hen uyt, maar komt hier aanstonds weer.
Adieu sofy.
SOFIA, ADOLFUS, KAREL, SOFISTA, EUZEBIUS, LYSJE.
De recks van ongelukken beswangert mijn gemoed, en 'k word door spijt bestreen, een ongeluk alleen zal nooit den menschen treffen, maar wordt van grooter kwaad gevolgt in 't algemeen.
Ik durf van schaamte niet mijne oogen opwaarts heffen.
Mijn broeder, dek mijn schand.
Staa af, daar staat uw vrouw.
Ach broeder.
Weg van my, uw zuchten en berouw Zijn nu te laat, gy moet uw straf gewillig draagen.
Gy doemde deugd en eer, het geld kost u behaagen.
Gedenk uw willekeur waar uyt dit kwaad ontstaat, En dat de gierigheyd een moeder is van t kwaad.
Uw' straf en ongeval, zal ons en and'ren leeren Dat men geen vrouwenbeelt om geld, maar deugd moet eeren, maar zijt geduldig in uw rampen en verdriet.
Karel. mijn broeder.
SOFIA, ADOLFUS, KAREL, SOFISTA, EUZEBIUS, LYSJE, JAN. AN.
Min Heer terwijl ik hen uytliet, zo kwam uw knecht met haast en jacht ons huys inloopen, en gaf my deezen brief.
EUZEBIUS Geef hier, maar doe ze eerst open, wat wil dat zijn?
Ze is wel met zwart lak toegedaan.
Lees op, den inhoud zal u dat wel doen verstaan.
Euzebius leest den brief.
Zo uyt Oom Philodorus, zijn leeven door eene schielyke koorts in den dood verwisseld, maar in zijn leeven begeert heeft, dat uwe Nicht Sofista, naagelaaten meerdaagige dochter van Victor, alle zijne goederen bezitten zal, zo ist, dat wy u ed.
by dezen verzoeken aanstonds over te koomen, om de laatste eere, tot zijne Begraavenisse noodig, in 't werk te stellen, Vaar wel.
Actum in amsteldam den laatsten der voorsien.
Leede maand 1715.
Die onverwachte dood mijns Ooms doet my ontzetten.
ADOL Digitized by google GELDZOeker.
'k hoop immers niet dat zy den voortgang zal beletten Van onze trouw, by my zo duurbaar gewaardeerd.
zoude ik u, die my met uwe min geëerd Heeft, haaten?
Nu 't geval my dienstig is, verstooten, gy legt in 't binnenste van mijn gemoed beslooten.
Uw waardigheen, mijn lief, acht ik mijn liefde waard.
Gy zijt die geen dien ik alleen bemin op aard.
Heb dank mijn lief.
En ik, terwijl mijn Oom moet scheyden, En na het sterfhuys gaan, zal my vooraf bereyden Om naa de zwaare rouw met u te zijn de Bruyd, En zien of ik den ramp uws broeders kan verzachten.
Wel aan, t word tijd.
Mevrouw, 'k zal my gelukkig achten.
Nu jan wy trouwen ook, als zy haar trouw BESLUyt.
Eynde van het vyfde en laatste bedrijf.
HET SOHTNAeijeIGE wylje.
PURGAT n & ORNAT AMSTELDAM, by HENDRIK van de GAETE, boekverkoper op de Vygendam, op de hoek van de Warmoesstraat, 1711.
Digitized by goo feas AANDEN LEEZER.