floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
't Is tijd, 't is over tijd, mijn Engeltje, mijn waerde, Dat met de morgen vroeg, wy onze reys aenvaerden; Ontluykt uw oogjes, Lief, de lieve slaep verdrijft, De tijd en wil niet, Lief, dat gy hier langer blijft; Ach!
mijn Helena, Lief, Helena Lief.
HELENA ontwakende, zeyd.
Wat vreezen Doen uw manhaft gemoed nu dus zorgvuldig wezen.
De liefd die ik u draeg.
Rogier, mijn Lief, wat raed?
Ons liefde is te niet, mijn Vader is te quaed; Soo ik met u vertrek, ik zal 't met straf betalen, Ik vrees, waer dat ik vlugt hy zal my achterhalen, En hem met wraek voldoen, al waer 't schoon met mijn dood, Dit was het laetst, mijn Lief, 't geen hy met my besloot.
Onlukkige Rogier, hoe is 't geluk u tegen?
Wat baet het, Lief, dat gy zijt genegen Met my te treên in d' Echt?
als Vaders strenge straf, Gebod doet op den hals, uw liefd te trekken af Van my, in wiens gevry, drie jaren zijn verloopen, Van welk my yder dag hoop d'uytkomst deed verhoopen; Maer is noch als het was in 't eerst, En hoe ik naden koom, hoe ik my vind op 't veerst; Ten aenzien my de hoop geen uytkomst en voorzeyd, Gebieden reden my, te nemen mijn afscheyd; Ik dank u voor de eer, en deugd aen my bewezen, Waer uyt dankbaerheyds plicht is gerezen; Die tot vergelding my in eeuwigheyd verbind.
Gy weet dat ik u heb getrouwelijk bemind, Geduurende de tijd uws liefds my toegedragen; Mijn goede gunst tot u, getuygt het welbehagen, Dat ik in al mijn liefd u heb getoond, Gy weet, met welke gunst uw liefde is beloond; Den Hemel is getuyg, dat ik in 't eerbaer vryen Behagen had, en u van herten wel mogt lyen; Niet in geveynstheyd, maer met een oprecht begeer, Gelijk ik dat voor God, in d' hoogen Hemel sweer; Dies is het niet mijn schuld, maer 't zijn mijn Ouders wetten, 152 Die 't houwelijk, Rogier, van u en mijn beletten.
Dewijl 't dan zoo moet zijn, ben ik gezint te scheyden, Na 't eerbaer Vryen lang gepleegt tusschen ons beyden; Vaer wel met deze kus, vaer wel, mijn Lief, voor 't laetst, Uw beeltenis blijft in mijn ziel eeuwig geplaetst; Den Hemel gun mijn Lief Helena wel te varen.
Den Hemel gun Rogier, met waerdiger te paren.
Den Hemel die gun my mijn dood, nu ik u derf.
Den Hemel die gun my dat ik uyt liefde sterf.
Verschoont my, ach!
in al het geen ik heb misdreven.
Heb ik u yets misdaen dat wild my ook vergeven.
Vaer wel dan met dees kus.
O scheyden al te wreed!
Vaer wel mijn Lief.
Gy scheyd, maer 't scheyden is mijn leed.
Hoe veel vermach de tong daer liefd haer spreken doet, Sy is een Toveres in 't maegdelijk gemoet; Ach!
Karel, wist gy hoe dat ik met lijf en leven Genegen ben aen u mijn zelver op te geven; Doch of ik u al min, wat is 't meer als verdriet, Mijn Vader wil ons liefd gedogen niet.
Soo gy my liefde draegt, weet ik ons voor te wenden Een middel, die de haet uws Vaders wel zal enden.
Karel, 'k zorge neen, zijn haet is al te groot.
Geen trouwe liefde werd door Vaders haet gedood.
gy, Karel, spreekt als hier in onervaren.
Ik zal, Elizabeth, u zulliks doen verklaren; Is 't dat liefd mijn verzoek ten goeden duyden ken, Van uwe Ouders gunst ik wel verzekert ben.
Karel, kost dat zijn, ach!
kost gy dat beleggen, Ik zoud u mijne liefd niet weyg'ren nocht ontzeggen.
Ik weet 'er middel toe, vertrouw u maer op mijn, Elizab.
Wat middel, zeg my dat, kan hiertoe dienstig zijn?
Uw liefde, Lief, most my zoo veele gunst verleenen, Dat gy lichamelijk my deed met u vereenen.
Hoe Karel, zoekt gy my te brengen in verdriet?
Neen Lief!
maer dat daer door ons houwelijk geschied.
neen, ik wil op 't hoogst dat valsche middel vlieden; Neen Karel, dat en zal doch nimmermeer geschieden, Dit gaf een oorzaek aen mijn Vader van meer haet; Neen Karel, my gevalt in 't minst niet aen die raed.
Bedenk u wel, mijn Lief, hoe kan men beter ramen, Om onze Zieltjes in de Echte te verzamen?
Denk, Lief, hoe menigmael dees middel is geschied.
153 Elizab.
hoe menigmael was 't menig tot verdriet.
Verdriet geeft zoet, wanneer 't zoet zuur'lijk werd verkregen.
Wat p'rijkel is 'er in dat zoet dan weêr gelegen?
Wat p'rijkel, ach!
mijn Lief, kan doch daer uyt ontstaen?
Wat p'rijkel?
Karel, kan de zond de Ziel niet schaên?
Zond, die om beter schied, kan die tot straffe dyen?
Geen goed komt door de zond, dies moet men zonde myen; De tijd eyscht dat ik ga; tijd zal de uur vervullen, Dat wy op andre wijs malkander spreken zullen; Vaer wel mijn Lief, vaer wel.
En gy mijn Afgodin, Ontfangt van my dees kus zoo ik uw minnaer bin; Ach!
Lief, noch kan mijn Ziel van d'uwe niet welscheyden, Noch eens, mijn Lief, daer meê wil d' Hemel u geleyden.
Liever uur, noch blijder dag, Had ik oyt mijns levens dagen; Blijder ik noch krijgen mach, Diend het luk my na behagen; Als ik in uw lieve schoot, Sterven zal een zoete dood.
Spoeyd uw gangen, snelle tijd, Vluchtig vlied, ha!
vlugge uuren, Die zoo vaek te vluchtig zijt, Nu zult gy te lange duuren, Eer die lieve uur genaekt, Die mijn blijdschap blijder maekt.
Tijd, als ik uw tijd geniet, In 't verkrijgen van mijn lusten, Dat gy nu te snelder vlied, Meugt gy dan te trager rusten; Maer nu spoeyd u, snelle tijd, En als dan vry trager zijt.
Hemel, zal uw loop dien dag, En dat zoete uurtje brengen, Dat ik mins lust plegen mach?
't Welk mijn Engel zal gehengen, Dat ik van te trouwen swijg, En nochtans haer maegdom krijg.
Venus, zoo ik daer toe raek, Sal de minne my gebieden, Dat ik u een Tempel maek, Daer u Offerhand geschiede; Daer ik uw Altaren stook, En de min ter eeren rook.
154 HELENA.
Vaer wel, noch eens vaer wel, mijn Vader, en mijn Moeder; Nu scheyd uw eenig kind, dat Zuster nochte Broeder, Dat vriend, nocht maegt meer zal om hulpe smeeken gaen, Mijn troost alleen voortaen zal in dien hulper staen, Die van mijn Liefde weet alleen de rechte gronden; Die my in mijne Liefd oprechtig heeft gevonden.
mogend Hemels Voogd, gy die het al gebied, Buygt mijne wil, dat die naer uw gebooden ziet; Gun my de weg des deugds oprechtig te betreden, De loop mijns levens tijd te flijten in gebeden; Gun my dat ik na dezen dag, My uyt de booze strik des werelds scheyden mach; Gun my na Geestelijk aenraden, Te lieven zuyverheyd, de wereld te versmaden; En dat mijn teere Jeugd langs 't pad der deugde treed, En volgt de zuyverheyd, in dit verachte kleed; 'k Wil uyt de wereld my nu eenzaem'lijk begeven, In schijn van Eremijt, om t' eyndigen mijn leven.
155 O Liefd!
nu ik niet mach genieten Liefds begeer, Met mijn gewenschte Lief Rogier, die 'k Liefde drage, Zal ik gaen dienen God, mijn Liefds verlies beklagen, In mannelijk gewaed, en schijn van Eremijt, Op dat door dit beleyd, mijn eer geen schandvlek lijd.
ROGIER.
Hoe vrolijk en gerust zijn zy, die haer begeven Uyt's werelds slaverny, en gaen gerustig leven, Daer eendracht veylig woond, oprechtigheyd omgaet, Daer nimmer vroom gemoed zijn naesten plaegt met haet; Hoe rustig leeft een mensch hier met een kleyn te vreeden, Na wetten des Natuurs, niet na begeerlijkheden.
Cassandra, 't is om u, om uw Godlooze min, Dat van mijn Ouders ik my afgescheyden vin; Cassandra, om wiens lust, om wiens oneerlijk minne, Moet ik my eenig hier in vreemde landen vinne, Cassandra, temt de tocht, die u de Ziele schaed; Cassandra, blust het vuur van uw Godlooze haet, Waer mede gy de glants mijns eere zoekt te doven, Dat yder een van my een quade daed gelove; Gy doopt uw laster tong in schadelijk fenijn, En spuwt uw boos vergif volmondig uyt op mijn.
Beslapen liet gy u, onkuyslchelijk onteeren, Om mijn de Vrucht als Vader op te sweeren; Ten aenzien ik uw min volgeylheyd heb versmaed, Toond gy uw valscheyd my met onverdiende haet; Dit 's d' oorzaek dat ik vlugt, en laet het God bevolen; Dit 's d' oorzaek dat ik zal in eenzaemheyd gaen dolen; In eenzaemheyd, zal ik nu doolen gaen, Doch met een vaste hoop in God geworteld staen; Een vaste hoop in God versterrikt mijn vertrouwen, Dat by de vroomen ik zal worden vroom gehouwen; Hy die in zijn gemoed geen schuld van schandvlek ziet, Die schaed de magre nijd in 't alderminste niet.
HELENA in Kluyzenaers gewaed.
Wat gaet u aen, in 't Bosch dus eensaem hier te dwalen, Daer u geen vreugde, maer verdriet uyt is te halen?
Wat pord u?
dat gy hier dus eenig u vertoond, Daer nauw'lijks God nocht mensch, nocht reed'lijk Schepzel woond, Maer wel een groot getal van ysselijke Beesten, En nare spokery van veel vermoorde Geesten; Van welk zoo meenig hier  Vol schrik, vol angst, gevaer, zich spokende onthoud.
156 Rogier.
grijze Vader, hoe kan 't hert bekommert wezen, Wanneer de Ziel zich heeft gewapend met Gods vreze?
Waer is 'er yets op aerd, dat vrezens oorzaek geeft, Als zich een vroom gemoed God opgeofferd heeft?
Geen leven is zoo zoet, als 't Hemels hoop kan peyen, Of't wil om 't Hemels wel van 't Aerdsch gewillig scheyen.
Uytwijzend uwe reên bespeur ik Godlijks yet, Nochtans onzeeker, of het zeeker Godlijk hiet.
Geschiet uw doent door dwang, te weten, dat uw reden.
Alleen gegrontvest zijn, op een'ge tegenheden, Die u ontmoeten in 't betrachten van uw wensch; Soo is deugd zonder Liefd, door swakheyd van de mensch.
De mensch is zoo van aerd, wanneer hy leeft in lusten, En dat hy in de vreugd des werelds 't hert mach rusten; Soo wenscht hy om geen dood, by wenscht noyt om den dag Dat zijne Siel verhuyst, maer by hem blijven mach; Is 't dat de kans verkeerd, loopt het geluk hem tegen, Hy is tot sterven wel genegen; Ia roept de Godheyd aen, en wenscht om 's levens end, Alleen op dat hy werd bevrijd van zijn elend; Dit's onduld, en geen deugd.
Uw reden die zijn klaerlijk, En't geen gy Vader spreekt, bevind ik recht, en waerlijk; De oorzaek van mijn komst hier in dit woeste woud, Sal, Vader, uw van mijn vry werden toe vertroud; Ten tijden, als de lust een geyle maegd bekoorde, Heeft zy haer schoot misbruykt, 't geen d'eere niet behoorde; Soo dat natuer haer heeft  Verleent, het geen natuur alleen niet geven kan; Om door dit valsch beleyd te stijven haer begeeren, De vrucht als Vader my onschuldig op te sweeren.
Mijn Ouders veel bejaerd, waer meest de zorg by woond, Hebben haer Liefde my in deze zaek betoond; Mijn Vader vond geraên, een tijd lang my te zennen, Daer my geen menschen zouden kennen; Op hoop dat met der tijd verand'ring mocht geschien, Dies God geleyden my, ach leyder!
dus allien, In woeste eenzaemheyd, door nare vreemde wegen.
Bedroefde Iongeling, ik ben op 't hoogst genegen Te weten waer van daen gy komt, en wie gy zijt.
Vader, eender die van 't luk werd benijd, Het bitter ongeval doet mijn haer noodlot smaken; Doch moet uyt noot geen wetten maken; Maer met geduldigheyd de sware ramspoeds last Lijdzamig dragen; want een zalig Christen past, 157 Gehoorzaemlijk zijn wil, onder Gods wil te buygen, En zich een dienaer van zijns Heeren wil te tuygen; Ach leyder!
wien ik ben, en waer ik koom van daen, Sal ik u doen te weten, en verstaen; Mijn naem die is Rogier, aen d'Amstel stroom gebooren, Tot ongeval, en ramp, van God verkooren; Twee zaken zijnder, Heer, indien ik s' u verhael, Sult gy be vinden dat ik heel rampzalig dwael; Doch willig, mits Gods wil my dat heeft op-geladen, Dies ik verlossing zoek, aen d' Hemelsche genade; Een oorsprong mijnes ramps heeft Liefde uyt gewrocht En minne heeft het werk ten eynd gebrocht; In 't kort ik heb gevrijt, gelieft in deugd, en trouwe, Maer 't werde my benijd van een Godlooze Vrouwe, Oft maegd, gelijk ik flus mijn Heer gaf te verstaen.
'k Hoor wel, uw Liefde is door haer te niet gedaen.
't Is zoo, mijn Heer, ik most door haer Godlooze streeken Mijn Lief verlaten, ach!
't bedroefde hert moet breeken Een brakke tranen stroom, nu ik Helena mis, Helena, die mijn Siel, en levens voedzel is.
Gy noemt haer naem Heleen?
Helena ik beminde.
En minden zy u niet?
hoe zy my bezinde Weet God, voor wien dat niet verborgen is op Aerd; Cassandra heeft alleen mijn Liefds verlies gebaerd.
Cassandra?
Ja, mijn Heer, Cassandra is die gene, Die and'ren liet met haer oneerelijk vereenen; Waer mede zy mijn eer bekladde, daer by swoor.
Ik haer beslapen had, waer door dat ik verloor Het luk mijns Liefds; licht dat ik u ontstelle, Mits ik uw heiligheyd met yd'le reden quelle; Best swijg ik, en my voeg na 't Goddelijk begeer.
Vaert voort in uwe zaek.
Misdoe ik ook mijn Heer?
In 't minste niet, laet my het eynd van dezen hooren; Waerd gy verzekerd van die geen die gy verkooren had, dat zy u had bezind?
Dewijl zy u, en gy haer, had bemind, Verwonderd my dat zoo de Liefde van u beyden, Door valsche logen van Cassandra, moste scheyden.
De valscheyd, was mijn Lief onbekend, Wanneer de leugentael, mijn eere had geschend; Dies zy om deze zaek, als balling is gaen doolen, In welke staet zy heeftaen God haer jeugd bevolen.
Ik bid u Vader laet ons na uw Kluysjen gaen, Daer zal ik u de zaek op 't breetste doen verstaen.
158 Derde handeling.
DE lang geleden trots zoekt wrake van de spijt, Dat gy noch even dreuts in 't minnen t' mijn waerts zijt; Het lof van ydel eer waer meed gy zoekt te brallen, Zal door Cassandraes macht verstroyen, en vervallen; Ha trotschen dwingeland, die my aen doet meer leed, Als oyt tyran op Aerd, aen zijnen Vyand deed; De spijt valt my te swaer, mijn minne te versmaden, Verrijkt met goed, en gelt, zal ik om uw genade Meer pracchen?
't is te kinds, ja 't aldergrootst verdriet, Om min te smeeken, een, dien gantsch niet overschiet; Wat heb ik nu gewracht door mijn bedekte lagen?
Vervloekte bastaert, moet ik negen maenden dragen, In tegenheyd geteelt; op dat ik daar door zou Beletten uw verzoek tot eenig ander Vrouw, En u Rogier, de vrucht als Vader op doen sweeren, Dan zult gy pronken met het lof van yd'le Eere; Ik sweer, dat uwe vlugt u haest berouwen zel, Al zoud ik mijne reys aenvaerden na de Hel; En door Godlooze raed van d' onder aerdsche Geesten Vervolgen u tot in de poel der Helscher beesten: Om wrake na mijn wensch te nemen, trotschen fiel, Wiens lichaem dat ik wil doen scheyden van de Ziel; Dan doch, hoe zal ik best Rogier te vinden komen?
Daer schiet my yets in 't zin, en diend wel waargenomen, En voort in 't werk gesteld; hier woont in dit gehugt Een oude Toveres; die zal, met snelle vlucht, Een daed'lijk zenden uyt; hier is 't, ik wilze spreeken, Om my, door haar beleyd, op mijn Vyand te wreeken; Waer zydy Toveres?
wat maakt gy oude Kol?
Ontsluyt de deure van dit donk're nare hol, En staet my eens te spraek, u is 'er aen gelegen.
Toveres Wie is 'er op belust, oft my te zien genegen?
Vertoeft, ik koom u by, schrik niet voor mijn gelaet; Wat is uw zeggen?
Ik koom hier by u om raed, Doch, acht het nodigst eerst mijn voorneem t' openbaren, Ik zal u zeggen wat dat my is wedervaren; Mijn hoogste neyging drijft my op het spoedigst hier, Om weten waer mach zijn gevlugt mijn Lief Rogier.
Hoor, wijze Prophetes, dus is de zaek gelegen, Ik ben in Liefd geweest tot een Rogier genegen; Die mijn geboden min onwaerdig heeft versmaed, 159 Als 't lichaem zocht in lust van hem te zijn verzaed; Voor min genoot ik haet; voor vrundschap stuure woorden; Wat diensten dat ik deed, geen diensten hem bekoorden; Dit speet my 't meest van al, dat hy my deed dees spijt, Dat 's dat hy vluchten; dies ik wil dat gy my zijt Hier in behulpzaem; doet my blijken uw vermogen, En maekt dat ik noch eens den schelm zie voor mijn oogen.
Tover.
Begeert gy anders wat?
Voor ditmael niet.
Tov.
Kom binnen, Ik zal op uw begeer, mijn swarte kunst beginnen.
CASSANDRA, TOVERES, weêr uyt.
Nu hebt gy 't zelfs gehoort, en grondig wel verstaen, Dat u in deze zaek 't geluk wil tegen gaen, Indien gy trachten wild by uw Rogier te raken; Soo moet gy u bereyd tot's levens eynde maken; De zaek loopt groot gevaer; de plaetze daer hy is, Die hiet men 't Moorders Bosch, en woeste wildernis.
De zaek zy zooze wil, ter wereld is geen wet Die my de reys nu belet; Daer is geen dood zoo wreed, zy zal mijn blijdschap telen, Indien ik met Rogier mach na mijn lusten spelen; Ik weet met wat beleyd ik dit zal onderstaen, Al zoud mijn Ziel daerom in 't Rijk van Pluto gaen, Ik zal in mans gewaed gewapend my toerusten, Om wraek te nemen aen de Vyand van mijn lusten; En toonen my aen hem een monster, tygerin, En achten hem niet meer gelijk hy deed mijn min; Ikga, en stel 't in 't werk.
Toveres.
Gaet met my, 'kzal uw leeren, Op wat manier, en wijs, gy derwaerts heen zult keeren.
KAREL, by hem hebbende een Hoveniers Py, met een spae, ofte schop.
Karel, kan de min de reden zoo ver brengen, Dat zelfs een reed'lijk mensch, door minne kan gehengen, Te stellen in gevaer het leven, Siel, en al?
ja; Elyzabeth, mijn Afgodin, ik zal, Ik zal door dit beleyd, mins lieve kuuren speelen, En mijn Elyzabeth haer zoete maegdom steelen; O oogen!
oogen, die mijn hebt zoo ver gebracht, Dat min mijn reed'lijkheyd oneerlijk heeft verkracht; O lonkjes!
lief gegluur, dief-egge mijner trouwe!
Hoe Karel, wild gy uw beloft, en eer niet houwen?
Maer uyt een zotte lust, en minnelijk begeer, Te schenden zoo een Maegd door 't steelen van haer eer!
O neen; te deugdzaem is Elyzabeth gebooren, Dat door mijn minnens lust haer eer zoud zijn verlooren; 160 Neen, Afgodinne!
neen, mins lusten ik verzoek, Maer u te schenden ik op 't alderhoogst vervloek; Ha!
Perle, pronk, çieraed, ha!
schoonste aller schoonen, Getrouw'lijk zal ik uw genooten min beloonen; Dienstwillig zal ik zijn, zoo gy mijn dienstig zijt; Elizabeth, mijn Ziel haekt na die zoete tijd, Dat ik in dit gewaed mins lust met u mach plegen, Waer toe, op 't hoogste zijn mijn ziel, en zin genegen; O vonkje van het vuur!
't geen my het herte brand, O wonderlijke kracht!
die Karel zoo ontmand.
Die lieve uur genaekt, en diend wel waer genomen, Dat ik, als Hovenier, zoek in den Hof te komen; Trekt, Karel, aen het kleed, dekt het inwendig vier, En zijt geen Karel meer, maer voortaen Hovenier; O welbedachte vond!
wat heeft min looze treken, Ik zal dit Edel hert in boere kleding steken; Wie zal in't minst vermoên dat ik nu Karel ben, Nu gaen ik voort, om zien of ik haer spreken ken.
Karel trekt het Hoveniers kleed aan, ondertusschen komt CASSANDRA gewapend, en meend dat Karel Rogier is.
wie zien ik daer?
Een daer gy niet om dacht.
Dat kan wel zijn, ik had geen Krijgsman hier verwacht; Wat is uw zeggen Cass.
Yets, 't geen gy wel licht kunt raden.
Ik raden?
la, gy raên; verrader door uw daden.
ziet voor u wat gy zegt, Licht zijt gy heel verdoold, oft qualijk onderrecht; 'k Handhaefde noyt verraed, dat mach ik vrylik sweeren.
Zoo gy 't niet weten wild, ik zal 't u weten leeren; Wat waend gy, dat ik u in dit gewaed niet ken?
Gy kent, oft kent my niet, verrader ik niet ben; Wie zijt gy?
Ken die u het vluchten zal verleeren Karel.
Ik vluchten noyt om quaed, maer ben die 'k ben met eeren.
Mind gy de eer, hoe maekt dan Liefd in u verander?
Die mijn mind, min ik weêr, dies lie ven wy malkander.
Hier vind ik 't geen ik zocht; wel eer zijt gy gemind Van eener, die u dreuts, en tot haer weyg'rig vind, Versmadende haer Liefd; dit is 't geen ik wil wreeken.
Gy zijt hier niet by die, met wien gy waend te spreken.
Hoe na vreest gy de straf van u bedreven daed, Nu dat gy werd gewaer dat u de wraek na gaet; Ontkennen zult gy niet uw naem door deze kleden, Gy zijt Rogier, van wien Cassandra heeft geleden De meeste spijt, en trots, die yemant lijden mach, Het geen ik wreken zal op heden desen dag; Ik zal u leeren doen Cassandraes min vergeten.
Ik heb mijn leven van Cassandra niet geweten.
161 Cassan.
't Is valsch geloogen 't geen ik u hier spreken hoor.
Gy liegt het zelver, en gy hebt een onrecht voor.
't Zy recht, of onrecht, zoo gy mijn niet met de daed, En dat op staende voet, ook klaerlijk blijken laet; Of gy die gene zijt, Rogier, Rogier die 'k meene, Soo zal ik u het vleesch af-hakken van de beenen.
Ik, die zoo meenig daed, ik die zoo meenig stuk Van wapens heb verricht, tot roem van mijn geluk; Sal ik nu deze trots van zulk een bloed gedoogen?
't Is wonder dat ik u hier lijde voor mijn oogen; Gy bengel, die de vlag op krachten roerd, Aen wien niet blijkt, dat gy oyt degen hebt gevoert; Zijt gy die man, die 't vleesch zal hakken van mijn beenen?
Ik zorg gy zult veel eer uw trotze roem beweenen; Mits gy my dwingen wild te zeggen wien ik ben; Een Hovenier, gelijk dit kleed getuygen ken; En zoo gy't niet gelooft, zoo doet mijn anders zeggen.
Dat ik dees Degen u niet om de ooren legge 162 Is wonder, valschen fielt; 'k zeg noch gy zijt de man.
Soo gy om proef hier quaemt, beproeft mijn machten dan, 't Is lang genoeg getrotst.
Geen dreygen doet my zuffen.
Grootspreeken kan in 't minste deel mijn niet verbluffen, Doet my de eer, en zegt doch eens wie dat gy zijt?
Gy vraegt het geen gy weet, dies barst mijn gal van spijt; Zie daer verrader, dit zal u doen kleynder zingen.
't Schijnt ik gedwongen word, tot ongenegen dingen, Doch; als het wezen moet is 't kortste pad het best.
KAREL loopt'er onder, en doorsteekt haer.
Oy meê.
Dit is uw loon, neemt dat noch voor het lest.
ELIZABETH, met haer dienstmaegd.
LUcy.
Lucia.
Me Vrouw.
ontsteld is mijn gedacht Door een benaude Droom, van dees voorleede nacht.
Door Droom?
Door droom vind ik my zoo verslagen, Dat deze beenen my van angst nauw kunnen dragen; Ik schrik, eylaes!
ik schrik, waer dat ik kom of ga, Despook die 'k zach door droom, die volgt mijn stappen na.
Me Vrouw, Droom is bedrog, wild u daer niet in quellen.
Lucia, luystert toe, ik moetze u vertellen; Mijn docht dat ik een Duyf geneygt te paren zach, Waer by een Sparwer met geklag Zich voegde; zoo dat hy het teere Duyfje groete, Op hoop, aen 't Beesje zijn verhitte lust te boeten; Om aen 't onnozel dier te toonen  Met flim bedrog, zijn vuyl en roofachtigen aert; En dat my dit ontsteld 't heeft zijn reden, My leyd yets swaerlijx op de leden; Dan doch, ik hoop dat God voor eenig ongeval, Karel uyt.
Mijn genadig hoedenzal, Lucy.
Me Vrouw, Elizab.
Ik doe 't geen gy gebied.
Doch, dat ik hier vertoef, en meld aen niemant niet.
Wat brakke douw ontçierd uw roode wangen?
Wat heeft uw lieve hert zoo droeffelijk bevangen?
Wat drijft 'er uyt uw borst, oft Maegdelijk gemoed, Soo meenig zucht, op zucht?
zeg my wat tegenspoed Dat u bejegent is, zedert mijn laetst by wezen?
uw wezen doet my quade tijding vreezen; Wat let u, Lief?
ey zeg!
Karel, ach!
ik sterf Veel liever duyzend doôn, eer ik het zeggen derf.
163 Karel.
Hoe Lief!
ik bid u houd voor my doch niet verborgen.
Verbergen kan ik niet, hoe wel ik ben vol zorgen.
Wat zorgt gy lieve Lief?
de zaek is 't licht niet waerd.
woud dat God, ik zorg.
Sorg niet mijn Lief, bedaerd.
Bedaren, ach!
ik kan tot geen bedaren komen.
Ik weet de oorzaek licht die 't zeggen u doet schromen; De zaek loopt geen gevaer, steld gy u maer te vreên.
Het leyd my al te swaer op de leên.
Gantsch niet mijn Lief, wie kan yets van mijn daed' verklaren?
De tijd, eylaes!
De tijd?
De tijd zal 't openbaren.
In 't minste niet mijn Lief, daer zal noyt, yemand zijn, Die dit bedreven feyt vermoeden zal op mijn; Genomen 't quam al uyt dat ik hem heb besprongen, 't Geschiede mits het my werd op den hals gedrongen Elizab.
Hoe Karel, wat is dit, wat hebt gy doch bedreven?
En weet gy't niet mijn Lief, dat ik hem nam het leven?
Hemel, wat ik hoor, wat hoor ik hooge Goôn?
Hoe Karel; wat deed u een Sielig schepsel doôn?
Dat ik weemoedig was, dat deden and're reden; Hebt gy u zoo misgaen, zoo zal't noyt zijn geleden, Dat ik met u in Liefd vereene; neen, ô neen!
Soo lang ik leef op Aerd ontzeg ik u met reên; 'k Wist niet van deze zaek, maer mijn droevigheden Die waren meest ontstaen, alleen uyt deze reden; Want mijn inbeelding had ontrouw van u voorzeyd, En nu ontzeg ik u om dit Godlooze feyt.
Droom ik, hoe is 't met my; hoe is 't met my gelegen?
Fy onbedachte tong; fy had ik doch geswegen: Fy reukelooze hand; fy onbedachte daed; Fy vruchteloos berouw; fy klachten al te laet.
Sal Karel nu de naem van moorder zijn gegeven?
Daer my dit snoode feyt is op den hals gedreven; Hoe Karel, zult gy nu gevoelen dubb'le pijn, Een moorder heeten, en zonder Elijsbeth zijn?
Veel eer door 't stael, dat dees de moordsteek heeft gegeven, Mijn eygen moorder zijn, en brengen my om 't leven; Ik wil door 't blanke stael, dat dees de moordsteek gaf Mijn droeve levens draed ontijdig snijden af; Veel liever wil ik mijn verliefde borst ontblooten, En door dit minnend hert, dees stale degen stooten; Als zonder u en waerde Afgodin, Te leven op der Aerd, te derven uwe min; Soo my uw lieve min, uw min niet mach gebeuren, Soo zal de wereld dan mijn droeve ramp betreuren.
164 Elizab.
Die reden staekt mistrouwt niet op Gods macht, Waer door gy lichtelijk tot kennis werd gebracht; Wild u tot ware boet van uw misdaed begeven.
't Is mijn vergeefs getroost, zoo 'k zonder u moet leven.