floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Schoon dat my dit verhael licht strecken sal tot schandt, Soo weet dat ick haer heb gevoert uyt Gelderlandt, En uyt haer Vaders huys; die ick, hoe hoogh geboren, En edel dat hy is, u sal daer na doen hooren: Ick bracht haer vluchtende dan hier in Amsterdam, Waer ick Als mee in mijn gemoedt, een schrick voor haer Heer Vader) Haer jammerlijck verliet; na dat ick haer te gader Juwelen, kleedt en geldt afhandigh had gemaeckt; ’t Geen ick haer al te saem geheel, en ongeraeckt, Soo dra het haer belieft beloof weer om te geven.
Voort denck ick, dat hier door, door wanhoop als gedreven, Sy hier in ’t Las’rus-huys geraeckt is, als ontsint, Waer sy nu als ghy siet dees Edelman bemint; Door wien, wijl dat sy hem in sotten schijn beminde, Ick wensch dat sy haer heyl en wijsheyt weer mach vinde.
Vergeeft my dan myn fout, Mejuffer Isabell!
Wyl ick my weer op nieuws tot uwen dienaer stel.
Seer wel ’k vergeef het u; maer gy, denckt vry gy Heeren!
Dat Ferdinand alleen, soo ick hem moet ontbeeren, Op nieuws sal oorsaeck sijn, dat in myn raserny Men eeuwigh in dit huys bestel een plaets voor my.
Om eeuwigh dan dit slagh van sotten niet te houwen, So dunckt my was het best, dat men haer ’t saem dee trouwen.
ô Neen: Valerius, die ’k weet dat haer bemindt En aen wiens trouw ick my op ’t hoogst verschuldigt vindt, Die acht ick waerd, dat luck te worden aengeboden.
Dit is de liefde door gewelt, en vrindtschap dooden: ô Neen, mijn waerde vrindt, uw beyder ziel en hart, Sijn al te vast verknocht, om met soo wreeden smart, Van een te syn gescheurt door mijn laf-hartigheden: Neen, neen, besit elckaer veel duysent jaer in vreden.
Ach vriendt!
uw ed’le ziel, die ’t alles over streeft, En die ten tweden mael my nu het leven geeft, Verplicht my soo op nieuws, dat ick dat selfde leven, Voor eeuwigh in uw dienst met blijdtschap wensch te geven; Doch ghy, myn waerde lief, die met soo teeren bandt My aen uw trouw verbindt, wel aen, reyck my uw handt, En wijl nu al ’t bedroch en ’t veynsen is verdwenen, Soo neemt my voor uw man, en voor uw slaef met eenen.
Neemt niet alleen myn handt, maer oock myn* ziel daer by; En wint voor eeuwiglyck een dienares in my.
Men dient, met dese vreugdt alleen niet op te houwen, Maer als tot slodt van ’t spel, diendt al de rest te trouwen.
Ghy Heer Valerius, u is alree bekendt Wie Juffrouw Anna is, en voorts hoe dat in ’t endt, Haer trouw met Ferdinand slechs veynsery geweest is, Indien ’er noch een drift van trouwen in uw geest is; Soo vindt ick raedtsaem, dat ick selfs als Coppelaer Op nieuws een huwelijck, maeck tusschen u en haer.
in groote waerd soud ick uw voorspraek achten, En selfs met al myn vlijdt na sulck een huwlyck trachten, ’t Geen my niet anders dan een groot geluck belooft: Was dese schoone slecht niet van verstandt berooft.
Indien ’er niet en is, dan ’t missen van myn sinnen, Waerom Valerius my niet en kan beminnen, Soo heeft dees swarigheyt seer weynigh pryckel in: Want schoon dat ick myn selfs sot veynsde door de min, Soo heeft dees sotte drift my soo niet konnen raecken, Of ghy kunt soo ghy wilt, myn weer verstandigh maecken.
Hoe Dochter; zijt ghy weer geraeckt tot uw verstandt?
Anna ’k Segh, Vader; is ’t uw wil dat ick terstondt myn handt Geef aen Valerius, om hem mijn selfs te geven.
En ick segh; is ’t haer wil, dat ick mijn gantsche leven Geluckigh achten sal, soo ’k haer als Bruydt geniet.
En ick seg wederom, wijl d’eene sotheyt niet, Dan door de andere, gestilt wordt en genesen, Dat ghy haer Bruydegom, en ghy sijn Bruydt sult wesen.
Heb danck voor dese gunst, ô waerdigste sottin!
Ghy wordt de myne dan, na dat ick het bevin.
Anna Hoe kan’er oyt sottin, een waerder Bruygom vinden, Dan die soo wel als sy, de sotheyt selfs beminden.
Ghy Heeren Trouwers!
en ghy Coppelaers met een, Hoe nu?
laet ghy my hier dus ongetrouwt alleen?
En ben ick wyser dan als al de rest te houwen?
Dat, wijl gy sotten trouwt, ghy my niet mee wild’ trouwen?
Cathrijn heeft groot gelijk, men schaft haer mee een man, Catr.
Soo een gebeetje my hier toe wat helpen kan, Messieurs: soo schaft eens raedt, dat yemand pas als deesen Soo sot gaet worden, en mijn Bruydegom wil wesen.
Of ’k sweer, ick wordt wel haest dees sotte grillen moe, En keer gesondt, en wijs, weerom na Haerlem toe.
Tast toe Catrijn!
siet hier, hier heb j’ een sot gekregen, Die sot geworden is, soo stracks van uwent wegen: En die, indien je wilt, voort, soo sot worden gaet, Dat hy u by sijn handt terstont de koop toe slaet.
Tast toe, daer is de mijn; doch of ’t u mocht berouwen, Soo moet gh’uw sotheyt selfs als oorsaeck daer van houwen.
Na soo veel vreugt by een, ghy Heeren al te mael, Soo bid ick niet te gaen, dan na het Avondmael.
Dees eer is onverdient, doch echter dus te scheyden, Na soo veel vreemt geval, dat wil de vreugt niet lyden.
Wel treet dan t’ samen in, op dat met dit gedruys, Met eenen eynden mach de min van ’t Lasrus-Huys.
DE ONBARMHERTIGE HUISHEER, OF DE BEDROGEN GIERIGAARD; KLUCHTSPEL.
DOOR J. VERLEY.
TE AMSTERDAM,             By de Erfg.
van J. LESCAILLE en DIRK RANK, op de Beurssluis, 1718.
Copye van Privilegie.
DE Staaten van Holland ende Westvriesland doen te weten, alsoo ons vertoond is by de Regenten van het Burger weeshuis ende Oude Mannenhuis der Stad Amsterdam, en, in die qualiteyt, te samen eygenaars, mitsgaders Regenten van den Schouburg aldaar, dat sy, Supplianten, sedert eenige jaren hebbende gejouisseert van onsen Octroye of Privilegie van dato den 21 Mai 1699. waar by wy aan hen Supplianten, in hun qualiteyt hadden gelieven te consenteren, accorderen ende Octroyeren, dat sy, gedurende den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaren, de wercken, die doenmaals ten dienste van het Tooneel reets gedrukt waren, ende, van tyd tot tyd, nog vorder in het licht gebracht, ende ten Tooneele gevoert soude werden, alleen soude mogen drukken, doen drukken, uytgeven ende verkoopen, nu ondervonden, dat de Jaaren, by het voorgemelde ons Octroy of Privilegie genaamt, op den 21 deezer Maand Mai was komen te expireren; ende dewyl de Supplianten ten meesten dienste van de Schouburg, de voorgemelde werken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten, als anders, die reets gedrukt ten Tooneele gevoert waaren, of in het toekomende gedrukt, en ten Toneele gevoert soude mogen werden, geerne alleen, gelyk voorheenen, zoude blyven drukken, doen drukken, uytgeven en verkoopen, ten eynde de zelve wercken, door het nadrukken van andere, haar luyster, soo in taal, als spelkonst, niet mogten komen te verliesen, dog dat zulks aan hen Supplianten, na de expiratie van het bovengemelde ons Octroy; en zulks na den 21 Mai deezes Jaars 1714. niet gepermitteert zoude wesen, zoo vonden zy Supplianten hun genootsaakt sig te keeren tot ons, onderdanig versoekende, dat wy aan hen Supplianten, in hare bovengemelde qualiteyt, geliefden te verleenen, prolongatie van het voorsz.
Werken, zoo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten als andere, reets gemaakt en ten Tooneele gevoert, en als nog in het ligt te brengen ende ten Tooneele te voeren, den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaaren, alleen te mogen drukken en verkopen, of te doen drukken en verkoopen, met verbod aan alle andere op zeekere hooge penen, by ons daar tegen te statueeren in communi forma; So is ’t dat wy de zaake, ende ’t voorsz.
verzoek overgemerckt hebbende, ende genegen wezende, ter bede van de Supplianten, uyt onze rechte wetenschap, Souveraine magt en autoriteyt, deselve Supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert hebben, consenteren, accorderen ende octroyeren, haar by deezen, dat zy, geduurende den tyd van vyftien eerst agter een volgende Iaaren de voorsz.
werken, zoo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten als andere, reets gemaakt ende ten Tooneele gevoert, en als nog in het licht te brengen, ende ten Tooneele te voeren; binnen de voorsz.
onze Landen alleen zullen, by continuatie, mogen drukken, doen drukken, uytgeven en verkoopen, verbiedende daarom allen en een ygelyk, de voorsz.
Wercken, in ’t geheel ofte ten deele, naar te drukken, ofte, elders naargedruckt, binnen den zelven onze landen te brengen, uyt te geven, of te verkoopen, op de verbeurte van alle de naargedrukte, ingebragte, ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie honderd guldens, daar en boven, te verbeuren, te appliceren een darde part voor den Officier, die de calangie doen zal, een darde part voor den Armen der Plaatsen daar ’t casus voorvallen zal, ende het resterende darde part voor de Supplianten, alles in dien verstande, dat wy de Supplianten, met dezen onzen Octroye alleen willende gratificeren tot verhoedinge van hare schade door het nadrukken van de voorsz.
Wercken, daar door in genigen deele verstaan den inhoude van dien te authoriseren, ofte te advouëren, ende, veel min de zelve onder onze Protextie, ende bescherminge eenig meerder credit, aansien, of reputatie te geven, nemaar de Supplianten in cas daar inne iets onbehoorlyks zoude influëren, alle het zelve tot haren lasten zullen gehouden wezen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselyk begeerende, dat by aldien zy deze onze Octroye, voor de voorsz.
Wercken zullen willen stellen, daar van geen geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie zullen mogen maaken, nemaar gehouden zullen wezen het zelve Octroy in ’t geheel en zonder eenige omissie, daar voor te drukken, ofte te doen drukken, ende dat zy gehouden zullen zyn een exemplaar van de voorsz.
Wercken, gebonden ende wel geconditioneert, te brengen in de Bibliotheecq van onze Universiteyt tot Leyden, ende daar van behoorlyk te doen blyken, alles op pene van het effect van dien te verliezen, ende ten eynde de Supplianten dezen onzen Octroye ende consente mogen genieten als naar behooren, lasten wy allen ende een ygelyk, die ’t aangaan mag, dat zy de Supplianten van den inhoude van dezen doen laten ende gedogen, rustelyk, vredelyk, ende volkomentlyk genieten ende gebruyken, cesseerende alle belet ter contrarie gedaan.
Gedaan in den Hage, onder onsen groot Zegele, hier aan doen hangen op den drie en twintigste Mai, in ’t Iaar Onzes Heer en zaligmakers, seventien honderd en veertien, A. HEINSIUS.
De Regenten van het Wees-en Oude Mannenhuis hebben in hun voorsz.
qualiteit, het recht van deeze Privilegie voor De ONBARMHERTIGE HUISHEER of de BEDROGEN GIERIGAARD; Klugtspel, vergunt aen de Erfg.
AMELIA, Adelyke Dame, Schuldenaresse van Rykaard.
RYKAARD, Huisheer van Amelia.
FREDERIK, Zoon van Amelia, en Minnaar van Theodora.
THEODORA, Dochter van Rykaard, Minnaresse van Fredrik.
KATRYN, Meid van Amelia.
JORIS, Knegt van Rykaard.
ROBBERT, Knegt van Fredrik.
TWEE DIENDERS.
EEN KRUYER.
Het Kluchtspel speelt voor ’t Huis van Amelia, inde zelve tyd dat het geschieden kan. DEONBARMHERTIGEHUISHEER, OF DEBEDROGEN GIERIGAARD; KLUCHTSPEL.
’t IS u niet onbekent, Katryn, hoe slegt myn zaaken Gestelt zyn, ’k weet niet hoe ik ’t verder, nu zal maaken, En Rykaard vaart vast voort: dat geld voor huur van ’t huis, Is wel voor elk het ergste, en voor my ’t grootste kruis; My is geweezen dat ik Rykaard moet betaalen, Of dat hy, anders, vry myn Inboel mag doen haalen, En ’t is van daag de dag, dat ’k hem heb geld belooft, En die loopt vast ten eind’: ô Hemel!
’k word berooft Van myn verstand, dat ik geen tyding heb gekreegen Van Fredrik; ’k weet niet hoe zyn zaaken zyn geleegen, Nogtans hy heeft belooft, toen hy zyn afscheid nam Met Theodora, deezen dag weêr te Amsterdam Te zyn; ’t is laat, en ’k heb tot nog hem niet vernoomen, Daar is noch brief van hem, noch hy is zelfgekomen, Ik vrees!
Maar, Juffrouw, vrees niet, ’k bid je hou maar moed, Je Zoon is fyn genoeg, en Robbert, is geen knoet, Die by de varkens, in het midden van Westphalen, Gebooren is: ô neen, de drommel moet me haalen, Ik ken hem, zo ik meen, hy heeft ten Hoof verkeert, Daar men, in fieltery, en listen word volleert, En in het liegen is hy grondig, onderweezen, Zo datje, in ’t minst Juffrouw, hebt nergens voor te vreezen.
Noch vrees ik, ach!
Waar voor Juffrouw?
Ik vrees, Katryn, Dat Rykaard Fredriks zaak, geheel ontdekt zal zyn, En dat hy, Fredrik met zyn Dochter, in het vlugten Heeft achterhaalt.
Tut, tut, daar over niet te zugten, Die zaak, Mejuffrouw, is wel zo sekuur beleid, Dat Rykaard nimmermeer, al schoon ’t hem dapper spyt, Kan weeten waar zyn Theodora is gebleeven: Al liet hy duizend man, door alle Landen zweeven, Noch zoude ik wedden, dat hy niet beletten zou, Dat Theodora word, uw Fredriks egte vrouw: Ook wist hy nimmer, dat uw zoon zyn dochter vryde, Veel minder wat besluit zy namen, met hun beide, Van met een stille trom, te zamen door te gaan: Maar, Juffrouw, na ik zie, komt ginder Rykaard aan.
’t Zal best zyn dat wy ons dan weer in huis gaan keeren, Wat hy my zeggen komt, zal ons de tyd haast leeren.
RYKAARD, JORIS.
RYKAARD.
GY hebt myn Dochter, dan tot noch, vergeefs gezogt?
Ochja Sinjeur.
Wist ik wie ’t schelmstuk had bedogt, En uitgevoert, ik zweer, ’k zou hem zyn straf doen langen; Hy wierd gevilt, gebraân, of wel voor ’t minst gehangen.
Gevilt Sinjeur, en dan gehangen, of gebraân, En ’t is geen dief?
wat heeft hy dan voor kwaad gedaan?
Wat zeg jy?
is ’t geen dief?
hy heeft myn kind gestoolen, Het is een maagde dief, al houd hy zich verschoolen, ’k Zal hem wel vinden.
Maar is dat ook dievery, Zo reis van huis gaan, met een Juffertje aan zyn zy, Slegts voor een week of agt?
dan zyn ’er al veel dieven, ’t Geschied, heel dikwils, om de Juffers te believen, De meisjes, hedendaags, zyn gaaren op den tril.
Ze zyn, jou regte gek, dat ik niet zeggen wil; Myn Dochter is te braaf, en deftig opgetoogen; Het is een schelm, een dief, hy heeft myn kind bedroogen.
Zo haastig niet Sinjeur.
Kon ik de guit begaan, My dunkt ik wou hem zelf, terstont de kop afslaan.
,, Als hy hem kon; die vent zal daar wel zorg voor draagen.
,, Wie drommel is ’er ooit, de kop graag afgeslagen?
Wat zeg je Joris?
Ik Sinjeur?
’k zeg niemendal.
Je preevelde immers?
Ja, ik praate by geval, Zo van myn schoenen, dat ze na de lapper moeten: Sinjeur ’t is nodig, zie, daar zyn myn bloote voeten.
Je schoenen zo aanstuk?
wel foey, jou sleetzen beest, En ’t is geen twee jaar dat zy eerst zyn nieuw geweest?
Zie daar de myne, ’k heb die drie jaar lang gedraagen, Een jaar voor Zondags, en voorts twee jaar alle daagen, Noch zyn ze niet gelapt, en rondom gaaf, en goed.
Hoe word ik vaak gebruid, van dezen lompen bloed, Die ’k vrees dat al myn geld en goed noch zal verteeren, Met beestig vreeten, en ’t verslyten van zyn kleeren.
’k Wil ’t weeten rekel, zeg, hoe komen ze zo stuk.
Dat weet ik niet Sinjeur, ’k loof zo by ongeluk; Ik liep in ’t kort wat veel, en zo zal ’t zyn gekomen.
Jy liep in ’t kort wat veel, jy schynt wel van de vroomen, Wanneer is dat geweest?
’t Was, toen die lompe vent, Die jy, noch ik, noch ligt de drommel niet en kent, De groote goedheid had, dat hy jou Dochter schaakten, Om dat hy, zo ik meen, tot haar, in liefde blaakten: Toen gaf je my patent, en zei, ’k wil met geweld, Dat gy haar zoeken zult: je gaf me een beetje geld, ’t Was, na ’k onthouwen heb, zo’n agt of tien Dukaaten.
Aja, dat ’s waar, het geld, waar heb je dat gelaaten?
Jy hebt my daar van noch geen rekening gedaan, JORIS.
Het geld Sinjeur?
,, Och, och, hoe of ’t hier nou zel gaan?
,, Och, had ik van dat geld, daar even maar gezweegen!
Nu lustig, Joris, spreek, en rekent my ter deegen.
Het geld?
Sinjeur wel dat... RYKAARD.
Nu wakker, spreek vry uit.
Dat ’s op de reis verteert.
jou doorsleepen guit, Och ik bezwyk ’er van!
Sinjeur wil jou bedaaren, Je zei, toen jy ’t me gaf, dat ik geen geld zou spaaren, Zodat ik, ’t geen je my belaste, heb betragt.
Als jy myn Dochter vond, en my die wederbragt; Zo heb ik u gezeit.
Dat ik ze niet kon vinden, Is myn schuld niet Sinjeur; ze was, met haar beminden Ligt opgeslooten, in een heimelyk vertrek: En schoon ’k de vent niet ken, ’k loof niet dat hy zo gek Zou zyn, dat hy my, of een ander, in zou laaten, Daar hy alleen, wou met zyn alderliefste praaten; Zo dat ik haar, al had ik digt by haar geweest, Zo weinig zien kon, als een vleesche looze geest.
Ik kan niet verder zien, als beid’ myn oogen ryken: Een mensch, dat weetje wel, kan door geen muur heen kyken.
Heel braaf geproklameert, maar waar bleef toen het geld?
Dat heb ik, als ik straks gezeit heb, uitgeteldt.
Aan vragt, en voorts aan drinken en aan eeten: ’k Moest leeven onderweeg Sinjeur, dat moetje weeten.
Schelm, ik vat de zaak te regt nu zo ik meen, Jy hebt het geld zo schelms, en roek’loos gaan besteên, Gelyk die knaapen doen, die, om haar meesters zaaken, Somtyds van huis gaan, die haar zelven wat vermaaken, Met haar kompliecen, die zy tot gezelschap dan Meê neemen; bloed dan is ’t, ’t sta vast nu glas en kan; De Rynsche wynfles zwaait, niet weinig, tussen beiden, Men laat ’er hoentjes, en kapoentjes, toe bereiden, Niet op een Burger plaats maar in een goude Leeuw, Of in een gulde Vlies, daar maaken ze een geschreeuw, En blaeten, even of ze nugtre kalven waaren, Ze zouden, met hun taal, een eerlyk man vervaaren, Zo spreekenze op ’er geld, en teeren onbevreest, ’t Is of ’er Vader Graaf van Holland had geweest, En somtyds krygt men’t geld, met van den baas te taaken: Noch weetenze evenwel, de reekening goed te maaken; Maar rekel, wat weet gy?
gy weet slegts niemendal, Als maar van zuyp en vret, ja wel ik vrees, ik zal Als ’t niet verandren wil, noch myn verstand verliezen d’Een steelt myn Dochter, en den ander pakt zyn biezen, Met over twee jaar huur: Mevrouw Amelia Staat ook op ’t gypen, om tot meerdring van myn schâ, Met hondert guldens huur, meede een Bankroet te waagen: Maar evenwel, ik heb voor haar al zorg gedraagen: Die kaale Dame met haar Adelyke Rok, Zal my betaalen, of ik smyt haar goed in ’t hok; Ik ga haar spreeken, Joris blyf my hier wat wagten, ’k Kom straks weêrom.
Rykaard schelt.
Heel wel Sinjeur.
,, Maar, ô gants kragten.
,, Dat ’s een geredement, dat schellen raast verbruit, ,, ’t Is net al eens, als of myn Heerschop klokken luit.
KATRYN, van binnen.
Wie schelt daar zo bezukt?
laatje hooren.
Ik Meisje, doe maar op.
De Sleutel is verlooren, Ik kan niet open doen, al schelje noch zo veel.
,, Dat heeft ze goed die pry, dat zweer ik by me keel.
Ja, is de sleutel weg?
wel dat zyn fraaje streeken: Ik zeg noch eens, doe op, ik moet uw Juffer spreeken.
Myn Juffer is niet t’huis.
Wel die verbruste meid.
Ik zeg u dat je jokt, het is maar fynigheid.
Ik kan niet helpen dat gy het niet wilt gelooven.
’k Zeg meid ga heen, en roep uw Juffer straks van boven.
Van boven zeg je?
wel hoe weetje dat ze ’er is?
J’hebt ongelyk Papa, jou meening paai, is mis.
Jou varken, zult gy met uw Juffers Huisheer gekken?
Hy schelt weêr.
’k Zeg jou, doe op, of ’k zal de schel aanstukken trekken.
’t Lot help je, ga voorby, ik kan niet open doen.
Dat ’s op zyn Bedelaars, jou zwyn, jou onfatzoen, ’k Zeg dat je open doet, of ’k zal de Smit gaan haalen,* En steeken ’t slot op.
,, Goed gy hebt gelyk Sinjeur.
Dat zal je missen, want de grendel is ’er veur.
Ik zal de deur dan met een mooker stukken kloppen.
Noch slimmer nu als slim, wel meen je ’t?
of is ’t foppen?
Of leutert je de key?
zeg regte hangebast: Wat of je ’er in zoud doen?
,, Hy komt by jou te gast.
Kom kom, ’t is lang genoeg gegekt, ik weet te maaken, Dat ik in korten tyd, ’er wel zal in geraaken.
Ga Joris, haal een Smit.
Een Smit Sinjeur?
heel goed.
Hoor liest noch eens, eer gy verlooren kosten doet, En ’t naderhand u spyt.
Wel nu wat zoude ik hooren?
Zeg my eens wie je bent?
en in wat land gebooren?
,, Dat weet hy zelfs ligt niet.
Zeg my wie dat je bent?
Wel pry, is dan myn stem aan u zo dra ontkent?
’k Ben Rykaard die dit huis, uw Juffer ging verhuuren, En ’k kom nu om het geld.
Met geld?
wel welke kuuren?
’k Zal op doen goede man.
RYKAARD, JORIS, KATRYN de deur opdoende.
WEl welkom moet je zyn, Kom jy met geld?
Dat zeg ik niet Katryn.
,, Dat ’s lelyk misgetast.
Ik kom om geld te haalen, En vraag voor ’t laast, of nu, uw Juffer zal betaalen?
Dat gy betaalen komt, myn Heer, is wel gedaan, Wy wagten hier na geld, ik bid je blyft niet staan, Treê in, myn Juffrouw mag zo gaaren geld ontfangen.
,, Zo jy niet gek bent meid, wil ik me laaten hangen.
Is ’t scheeren vrouwmensch?
’k zeg noch eens, ik kom om geld.
* KATRYN.
Voor Huishuur.
Heb je daarom zo geschelt, Als of ’er brand was?
Dat heb ik niet geweeten, Gy kunt dan wel weêr gaan, want hier is geld, nog eeten, Ja gistren was ’er al geen zier meer in de kas: En Juffrouw leit te bed, zy is niet wel te pas.
Ga, wek uw Juffrouw op, ik wil, en zal haar spreeken, KATRYN.
Loop, loop, ik mag myn hooft niet langer metje breeken, JORIS.
Nou Meisje, doet het maar.
Wel hangbroek, praat je meê?
Ei dat ’s een lief portret, het wammes, snee op snee, En lap op lap, hy lykt wel van Sint Julfus bende; Ha ha ha ha ha ha, wel ’k lach me schier aan ’t ende: Wie of hier meê wil doen?
RYKAARD, JORIS, KATRYN, AMELIA.
HOe is hier zulk geweld?
Dat doet uw meid, omdat ik spreeken kom om geld.
En dat op straat, myn Heer?
wat onordentlykheden?
Zulks had ik noit gelooft, ’k dagt u van meerder reeden, Gy schent u zelfs, en my.
Daar weet ik weinig van, Ik doe ’t op straat, als ik in huis niet komen kan, Myn boodschap is maar geld: ik heb u uitgewonnen, ’k Heb ’t u voor afgezeid, eer dat ik ’t heb begonnen: Nu wil ik aanstonds geld.
Wel vent, ziet dat je ’t krygt.
Wel Juffrouw voddemoer, ik zeg u, dat je zwygt.
Myn Heer ik bid, wilt doch uw opzet wat verzagten, En noch twee dagen slegs, eer dat gy voort gaat, wagten, Myn zoon is noch van huis, ik wagt hem, elke uur Met geld voor u, die tyd is immers kort van duur.
Ik wagt niet, neen, hier meê hebt gy my lang bedroogen.
Hebt doch barmhertigheid.
,, Die ziet hem uit zyne oogen ,, Gelyk de Beul.
Met geen gedagten; eer ik ga, Wilt gy my voort voldoen, Mevrouw Amelia?
Ik wil wel gaarn, myn Heer, maar ’k kan u niet betaalen.
Dan zal ik straks uw goed, door dienders, laaten haalen.
Kom Joris, gaan we maar.
Dat dunkt my is wel ’t best, Want hier zit doch niet op.
Van agtren zie ’k je ’t lest, Breek hals en beenen, zo vergeet je ’t wederkeeren.
Katryn, hoe lang zal noch myn druk vermeeren?
ô Ramspoed!
en deerelyk elend!
waar ik my keer of wend, Ik zie, in deeze zaak, geen uitkomst, noch geen open, Dan enkel, op de komst van Frederik, te hoopen, Die ik niet weeten kan, wanneer ze zal geschien.
Klaag niet Mevrouw, hou moed, gy zult van daag hem zien En spreeken, ja verheugt, in volle vreugde, ontmoeten: Laat vry onze oude vrek, vast om zyn geld, wat vroeten, Gelyk een Varken, met zyn neus doet, in den drek.
zo myn Zoon niet komt, werd my, door deze vrek, Al wat ik noch bezit, boosaardig, afgenoomen.
Geen nood ... maar laat ons gaan, ik hoor daar iemant koomen.
FREDRIK, THEODORA, ROBBERT met een Valies om den hals.
FREDRIK, Theodora omhelzende.
WEest welkoom op deez plaats, myn hart, myn liefdebron.
Zyt weder wellekoom, myn ziel, myn levenszon.
Myn waarde wederhelft, en wellust van myn zinnen, U zal en blyf ik, zelfs ten trots der nyd beminnen, Tot dat de bleeke dood myn oogen sluiten zal: Gy zyt myn zielzon; ja gy zyt het al in al, Waar na ’t Kompas van myne min zich komt te draaijen: By u is ’t dat ik nu gewenste vrugt zal maaijen, Daar ik, al lang te voor, vergeefs na heb getragt, En byna hoopeloos, verduldig opgewagt.
Nu zal uw Vader, die op ’t geld zyn hart en zinnen Gestelt heeft, aan my niet beletten u te minnen, Nadien wy zyn verknogt door de Egte Huwlyksband.
’k Blyf eeuwig dankbaar, dat ge aan my uw regterhand, Uit zuivre min hebt, als uwe Egtgenoot gegeeven: ’k Wensch dat wy lang vernoegt te zaamen moogen leeven.
’t Is waar, myn lief, myn man, wy zyn verknogt door d’Egt, En met een vaste band in liefde t’zaam gehegt, Noch vrees ik evenwel myn Vaders lust tot wreeken, Die tragte zal deez’ band, in dolle drift te breeken; U is zyn gierigheid en wraaklust thans bekent, Dies dient ’er overlegt, terwyl wy nu omtrent Het huis uws moeders zyn, hoe dat voorts onze zaaken, Tot een goed einde, en ons vernoegen zullen raaken, Hier lang te toeven, vind ik gansch’lyk ongeraân, Kwam Vader ons bespiên, het was met ons gedaan.
’k Zal u terstond myn lief, in moeders wooning leide, Die ’k weet dat ons al lang met ongedult verbeide.
Dat zal te schielyk zyn, myn hart en dat ’s niet goed, Een onverwagte vreugd baard stilstand in het bloed, En kwam meermaals, een mensch, ter aard dood nedervellen.
Myn waarde Engelin, hoe zullen wy ’t dan stellen?