floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Kruypen in de kist.
Floris klopt aen de deur, en wertdoor Lucreesje ingelaten.
Lucreesia ick sien dat mijn de Goon verhoorde, Mits ghy my geeft gehoor.
Lucrees.
Mijn Heer, ay weinigh woorden, Ick lil van vrees, ay my, ach wat heb ick bestaen?
Mijn soete Engelin.
Ay my wat gaet my aen.
Volmaeckte, ban de schroom uyt uwe lieve leeden, En laet ons dese nacht in soete min besteeden, Mijn lieve Engel-beelt, laet ick de soete mont Genaecken, die my ’t hart soo deerlijck heeft doorwont.
Gort baes hy soentje wijf.
Wacht laet het gelt daer wesen, Dan onse beurt.
Mijn lief wat isser vreucht geresen In dit mijn hart, vooghdes, ick blijf u altoos trouw.
En voegh u watter neer, sie hier roemwaerde vrouw Het geen ick heb belooft, daer ’s twaellef-hondert gulden En ’t perel snoer, nu sal mijn Engeltje gedulden Dat ick mijn heete brant mach blussen in u schoot.
Ick sal u wil voldoen, hoe wel ick vrees.
Geen noot, U man trock uyt de stadt soo Rensje my verklaerde, En stelde niemant niet die u mijn lief bewaerde, Wees niet beschroomt, nu kom ontkleet u, tree in ’t bedt, Laet ick wat helpen, soo.
Sy treedt in ’t bedt.
hy schiet een Pistool los;toont ’er noch drie, en treckt zijn degen.
Dat niemant let Of hem vervorder om my in myn lust te steuren, En die het doet die moet hier een van dryen keuren.
Of liever alle drie, sy zijn gelaen.
ick sweer, Soo ghy my valscheyt toont, sal ick met dit geweer Het snoot bedrogh in haest uyt uwe boesem stoten, Dan lief Lucreesje, en belght u niet, de groote En noyt geleden pijn die komt my dit gebien, En kan ick oprechtheyt in u sien, Soo sal ick u al mijn leven minnen.
Gants menten baes hy stormt, hy sal ’t Casteel haest winnen.
Gauw doene wy ontset.
De Duyvel doe ontset.
O Hemel wat een schant, een ander op mijn bedt!
Dat ’s waer doorslepe pry.
Get baes sie de gardijnen!
Nu sal mijn goede naem soo schandelijck verdwijnen!
Hoe kraeckt het ledecant!
Ick vreet mijn eygen hart.
ô Gijs maet!
denck of my die niet en smart.
Floris van achter de gordijnen.
Nu swem ik in een zee van opgehoopte lusjes.
Kom suykre mont, ey kom, en deelt my lieve kusjes, Omerm my.
Waer toe dient dit gesucht?
Den tijt laet nu niet toe als weelde, stier op vlucht De sware achterdocht.
Segh baes wille wy singen, Vrouwtjen is jouw man niet ’t huys?
Ick moet mijn wel bedwingen, Ick vrees de doot, doch leef veel liever in de schant, Dan dat ick lijfloos ben.
Een brave Luytenant.
Moort by den accrementen, sie de bruy weer lillen.
Jae baes, hy speelt een liedtjen op je wijfs portefles, en billen.
Ick selder gien deegh me hebben nouw sy die smaeck ewegh het.
Segh dat hy ’t noch eens doet, ey lieve baes, ey segh het.
Floris uyt het bet springende, seydt.
Ick hoor gerucht, ’t is best my schielijck aen te kleden; Daer ’s ymant in dien kist: kan by* soo schoone leden Noch valsheyt zijn?
hier steed de slutel in ’t tresoor, Ick neem den bruy weerom.
Wat klinckme daer in ’t oor.
Lucreesid vaert wel, ick heb mijn wil gekregen, Lief noyt het snoot bedrogh, ghy waert u sellif tegen, Gy socht mijn val, maer mijn voorsichtigheyt die heeft U dat belet.
binnen lost driemael sijn Pistool.
Och Crees is doot, want sy dien fiel geen antwoort geeft.
Wegh is hy, hoor die guyt eens met sijn tuyghje raesen.
koomen uyt de kist.
Bergh hoofden baes, hy gooyt stracx stienen door de glasen.
Daer rijst die ritse meer, wel Venus benje daer?
Waer is u Mars, he?
Die drilt daer heen mijn vaer.
Nu leyt mijn eer door u bloodthertigheyt gevallen, Jou lomp, zijt ghy een man en lijt dat men komt mallen En plegen geyle lust, dat met u echte vrouw, Self dat ghy voort en siet.
Wel ik wou datje de Duyvel wouw.
Se kijft noch; ja bijget, se het gelijck, ja trouwe, Hoe nae soo jeucktent jou, daer jy het niet kost klouwe, Jou eereloose pant.
Jou eereloose fiel, ’k Waer liever een vod, eer ick jou langer voor mijn man hiel.
Jy bent een voet korter.
Jou drasbroeck, leeft voortaen alleen.
Ick selje smijten, Of swijght.
’k sweer je seltme dit niet langer verwijten, Ick gae voor ien en thien, en schuw met recht een loer, Die willigh lijt datmen sijn vrouw maeckt tot een hoer.
Het gelt, waer door mijn eer onnosel is vervlogen, Sal ick verteeren, doch met tranen in mijn oogen.
De picke opje vleis, Gijs helptme, sluit het troor, Dat souw de droes doen dat ick nu den Aep verloor.
Ick stelme niet tusschen man en vrouw.
Gans felten Hier ’s niet een bruy.
daer rijt de bock noch lelicker op stelten.
Och het dien loosen boef sijn gelt en snoer weerom?
Wee mijn onnosle mensch!
hoe waer ick doch soo dom?
Ick sal mijn selfs verdoen, ick wil niet langer leven.
Vaer Nicodemus wel, ick gae u nu begeven.
Maer mien jijt?
Ja ick mient.
Help Gijs help groote maet, Och moort, och brand, och help, ô lieve Gijs wat raet?
Ay Creesje maer bedaer, leef, leef mijn lieve wijfje, Mijn potje rijs met bry, mijn suicker tijt verdrijfje.
Ick hebje even lief.
Neen sterven is mijn lust.
Mijn diamante Krees ick bidje wees gerust, Myn gouwe susje och!
Hoor beyd eens nae mijn reden, Baas dat ghy sweere sout dat ju sout zijn te vreeden, En nimmermeer verwijten datter is geschiet, Dan sou ick vrouw wel bepreten dat sy haer niet Misdoen souw, en dat sy by u souw leven Gelijck voor heen.
Kenje dat maecken ick selje een nieuwe hoedt geven.
En jy vrouw, most van gelijcke doen een Eet Dat jy van dese aenslagh niet wist, oock noch niet weet, En datje nimmermeer een ander sult beminnen.
Dat wil ick gaeren doen.
Gijs Nouw baes wilt met jouw Eet beginnen.
Eet van Nicodemus.
Ick wouw dat droge lever en warrim varckens bloet, Met sout vermenght, in een darm gestopt met roet, Mijn after barsten deedt, soo veel dat selfs de sticken, Een lompe boer uyt ’t been souw wond’ren doen en schricken Dit val my voort te beurt soo ick mijn woort niet houw, En mijn Lucrees niet lief gelijck mijn echte vrouw.
Een gruwelijcke Eet, nouw vrouw nouw most jy sweren, Soo is mijn baes gerust, soo benje weer met eeren, Soo leefje dan, Als vrouw en man.
Eet van Lucrees.
Dat honich bitter wort, dat gal in stroop moet dwijnen, Dat dagh in nacht verkeert en ’s nachts de Zon moet schijnen, Dat ick mijn doeckenhuyf mijn leven niet opset, Soo ick ooyt droefheyt vin dan in mijn eygen beth.
Wel nou ist wel, geef mekaer een soen, vergeeten en vergeven, Nou iens gehollebost, en dan de pays beschreven.
JAN WISSINGH.
GEVEYNSDE BEDELAAR OF HERSTELDE LIEFDE.
Bly - eyndend - Spel.
Gerymt door A. van STEYN.
TOT DELF, Gedrucht By Heynderick Rooleer, Boechverkooper inde Jacob-Gerritsens-straet/in de Gekroonde Druckery/ANNO 1661.
Voorreeden.
Na my de Historie van Urbanus en Isabella verhaalt en verseekert was, een waare geschiedenis te zyn, binnen de Stad Delft in het begin der 15de Eeuw gebeurt te wesen, zoo hebbe eerst een Samenspraak tusschen Urbanus en Isabella uytgegeeven in Quarto, en naderhand verandert by wyse van een Spel, waar mede ik denke meerder genoegen aan de RETHORYKERS geeven zal.
Houd dan deeze myne moeite ten besten en vaart wel.
A. v. STEYN.
Persoonadien.
URBANUS, Man van Isabella.
ISABELLA, Vrouw van Urbanus.
KLARA, Meyd van Isabella.
MERKUUR.
Aanschouwende Mannen en Vrouwen Stom.
Het Tooneel verbeeld een Saal aan de straat.
Geveynsde Bedelaar of herstelde liefde.
Izabella, zittende in een Saal.
Klara, op het Tooneel.
Mevrouw daar is een Man die u versoekt te spreken.
Wat is het voor een Mensch?
Hy schynt bedrukt te smeken, Soo ik aan zyn gelaat bespeuren kan Mevrouw!
Soo is de Man ontstelt, verleegen, en vol rouw.
Ik sal die Man gaan sien, en hooren syn begeeren.
Hy is in slegt gewaat, met vuyl gelapte, kleeren.
Al was 't een Bedelaar, hoe slegt ook in gewaat; 'k Sal hooren wat hem dog na my te vragen staat.
Isabella, treed na 't vooreynde van het Tooneel en opent een Deur, daar Urbanus voor staat.
Urbanus.
Mejuffrouw wilt u gunst aan dees bedroefde toonen, Die om een aalmoes bid, den Hemel sal 't u loonen!
Indien gy my wat geeft, u loon is van waardy, Gedenkt ik ben een Mensch, die nu veel honger ly.
Isabella, als verstoort zynde.
Wel moet ik daarom hier nog aan de deure komen?
Is u gebrek soo groot?
Ja mogt ik sonder schroomen Myn ramp, myn ongeval, en overgroote druk Eens melden, ach Mevrouw!
gy gaf my haast een stuk.
Soud ik een Bedelaar, denkt gy, een gifte geven, Die buyten deeze Stad gewoont heeft al syn leven?
Ik seg nog eens gaat heen, en treet myn huys voorby, Ik geef geen vremdeling, misschien vol veynsery.
Geen Bedelaar Mevrouw.
waar sal ik heenen?
Hoort gy myn bange hart niet in myn boesem steenen, En tuygen myn verdriet, myn jammer, en myn nood!
waarom wygert gy een armen Man u brood?
Kan ik op u gemoet geen mede-jammer vatten?
'k En bid u om geen goud; nog vley u om geen schatten; 'k En smeek u om geen staat; en spreek om geen genot; 't Geen u verarmen zou; alleen van 't overschot Versoek ik 't kleynste deel, laat dog u goedheyd blyken; Het minste van u schâ kan my seer veel verryken; Gy mist hier niet, en hoopt een loon in 't hoog gestigt; Aan d'arme voeders houd den Hemel sig verpligt: Toon uw mildadigheyd.
Sal ik myn hart ontsluyten.
Tot stut van imans nood, 'k en doe aan niemant buyten Myn gift, 't sy vremdeling, of loper in het wild, Van wien wel reukeloos 't gegeve werd verspilt; Maat soo de jammersugt my port om gunst te toonen, Geef ik liefst aan die geen, die hier ter Steede woonen Met vrouw en kinderen; daar ik dan seeker weet, Dat d'aalmoes, dien ik doe, ten goeden is besteer.
waarom niet aan my, aan die hier al voor deesen, Met vrouw en kinderen woonagtig pleeg te weesen?
Mejuffrouw, dat gy wist wat honger dat ik hadt?
Wat armoed dat ik leed?
gy soud van uwen schat, Dien gy in weeld besit, dan wel een wynig geven; ‘Maar ag!
sy kend my niet, hoe al myn leeden beven.
geef dat sy my hier of daar aan kend, En in genaad' neemt aan, soo raakt myn Ramp ten end.
Mejuffer, ay!
ik bid!
'k Ben niet gesint te geven; Urbanus.
Al evenwel God loond, den Hemel spaar u 't leven; Ik dank u voor myn lot, al laat gy my in nood, Al wygert gy my nu een kruymtje van u brood: Mejuffrouw, ik bekend, gy syt het my niet schuldig; O Hemel!
siet myn leed, ik draag de straf geduldig.
Schoon menschen hulp my vlied; ag lieve God wat raad?
Nu 't alles my begeeft, nu ider my verlaat, Begeef ik my tot dien, die yder een kan helpen, Die elks jammer weet, en yders wond kan stelpen.
hy gaat heen.
trekt aan een Bel.
Klara, komt in.
Mevrouw wat is uw wil, of zeg my uw bevel?
My dunkt gy syt onstelt, verleegen.... Isabella.
Klara, wel Roept eens dien Bedelaar, en doet hem by my komen, Seg dat myn gunst tot hem met kragt word ingenomen, Ik weet niet om wat reen, ik voel een felle vlam, Die in myn harte speelt, ik word dan heet dan klam: Ik ken de oorsaak niet van dit inwendig woelen Ik ben als buyten staat, ik kan myn drift niet koelen: Myn hart word als ontroerd, myn tong word sprakeloos Gaat heen roept hem weerom: soo rust ik voor een poos.
Mevrouw op u bevel sal ik dan heenen treden En speuren synen gang en soeken syne schreden.
Wat mag dit zyn; dat ik dien Man soo minsaam sag?
Hy spreekt als binne monds, wat of het weesen mag?
Hy gaf soo 't schynt geluyt met wit bestorve lippen, En met een flauwe stem laat hy zyn woorden slippen, En segt, den Hemel geeft u gunst, ik dank u loon Ik dank u voor myn lot, de Hemel uw bekroon.
De reden syn met gunst en minsaam heen belaaden, Hy seegent my, al geeft myn hart hem geen genaden: Ik voel een soete drift tot hem al sagtkens gaan, Ik voel een heete gloed, dien ik niet kan weerstaan, Ik voel de gunst tot hem hoe langs hoe meer genaken, Ik voel een naberouw in myne boesem blaken.
sta my by in dees verleegen saak, Op dat ik weten mag, als ik hem sta ten spraak: 'k Voel een ontroerd gemoed door syn elendig klagen, Hy keert nu weder hier, ik sal hem onder vragen.
Elendige, hoor hier!
wat syt gy?
waar van daan?
Mevrouw, ik ben een mensch.
Daar twyfel ik niet aan, Vermits ik 't zelve sie: maar waar dog van geboorte?
Uyt deese Stad, Mevrouw!
hier binne deese poorte Ben ik eerst voortgeteelt, hier, waar ik ga en treen: Dit is de plaats, waar in my 't eerste ligt bescheen, Hier heb ik d'eerstemaal myn Moeders borst gesogen; Hier heeft haar sorge my trouw hertig opgetogen; Hier ben ik eerst geweest een Man van hoogen staat, Maar nu een arme Man, die 't alles tegen gaat: 't Scheen of het noodlot stond gereet om my te treffen De weeld en wellust die 'k nog tille kon nog heffen, Heeft my ten val gebragt en brouw de my veel smerd; Hoe wel het lighaam draagt een na - berouw in 't hert: Isabella.
Door welk een toeval dan, segt, syt gy dus gevallen?
Door myn onwilligheyd, en myn on - eerlyk mallen.
Soo syt gy selver dan de oorzaak van uw leet?
Dat ben ik wel te regt, maar brave Juffer weet, Dat in dees droeve borst soo veel berouwen steeken Als hairen op myn hooft, myn sugten syn het teeken Van myn ontrust gemoet, tot boete van myn sond; Og!
of ik eens genâ by God en menschen vond.
‘Og!
of Urbanus meed berouw kreeg van syn daden, En keerde wederom, ik nam hem ingenaden, Schoon hy verbannen is: maar gy die hier bekend, Dat gy de oorsaak syt, van dit uw groot elend, Soo gy dit meet verteld, sal yder u verstooten.
Indien barmhartigheyd is uyt het hart geslooten Van een daar ik op hoop, soo wensch ik dat de Dood My met haar prikkels brengt in aller Dooden schoot, Of door een droever kwaal dit leven komt verlinden.
Wie is 't, daar gy op hoopt?
't Is die, die ik beminde; 't Is die, die ik nog noem  't Genoegen van myn hert, het leven van myn siel; 't Is die, uyt wiens gesigt ik scheppen kan het leven; 't Is die, die 'k derven moed, en niet en kan begeven.
Hoe sal ik dit verstaan, u Vryster?
Neen, Mevrouw, Een voorbeelt van de deugt, een toesteen van de trouw; Een daar ik door natuur wel vast aan was gebonden; Een die my eertyts had doorsaayd met soete wonden, Als ik haar weeten liet myn brandende gemoed; Een, wiens volmaakte trouw ik schopte met de voet: Isabella.
Gaat, Klara, nu van hier, wil 't eeten gaan beryden, Ik koome in het kort, als wy van hier dan scheyden, Doet, 't geen ik heb belast, gy hebt het wel verstaan.
Mevrouw, uw wil geschiet, laat alles op my staan.
‘Wat voel ik in dees borst niet al veranderingen; Hoe klopt myn hart, helaas!
wat naken my voor dingen, Is 't spook, of dromery, dan of ik slaap of waak?
Ik sie het aan 't gestel, ik hoor het aan syn spraak; 'k En weet niet hoe ik ben, myn bloed begint te klimmen, Myn ingewand beroerd, myn borst begint te glimmen, Och!
sou 't myn Man wel syn, die hier in dit gewaat, In onbekenden schyn voor myne oogen staat?
Ik weet naauw, of hy 't is, ik twyfel aan myn oogen Myn oordeel my verleyd, de sinnen syn vervlogen.
al te laat berouw nu ik gevallen ben!
‘Hoe ik hem meer aansie, hoe ik hem nader ken.
Ag my!
rampsalige!
waar sal ik my nog wenden?
Waar sal ik nog myn leet en droevig leven enden?
Den Hemel stort een vloed van plagen op my neer.
‘Syn klagen is het blyk, nu twyfel ik niet meer: Hy is 't, och ja, hy is 't!
hoe sal ik my nu dragen; Sal ik hem kussen?
neen, ik sal hem nader vragen, En veynsen?
tot ik weet of een opregt gemoed, Dat van syn misdaad walgt, hem hier verschynen doed: Indien gy als u Vrouw tot goed doen waard genegen Het sou heel anders gaan.
Het liep my soo niet tegen, Nog 'k was door den armoe soo verre niet verrukt; De broodlust had my nooyt soo hongerig gedrukt: Nooyt had de wanhoop my soo bitterlyk bestreden: Ik naderde geen huys met half ontbloote leeden: Ik droeg geen beedel - kleed, soo vuyl, soo rouw, en hart, Waar van myn vlees begroeyd, myn gansche lighaam smart, Ik had myn bedstee nooyt in d' oope lugt gevonden, Waar over een gewelf van blonde starre stonden: Ik droeg geen hollebuyk: 'k liep niet van Stad tot Stad?
'k Was nooyt soo smadelyk bespot, beguygt, nog 'k had Het dik wils last'ren van de ryken nooyt verdragen.
Maar wyl dit is geschiet, soo moet ik nog wat vragen; Seg eens wat vuyl bedryf was d' oorsaak van u kwaal?
Verschoon my, Juffer, ay!
ik schrik voor dit verhaal; Om door 't verhalen u myn misdaad te vertoogen.
Geveynsde Bedelaar, heeft schaamt soo veel vermogen Al in u hart geplaats?
Mevrouw, wel hoe, wat 's dat?
Men vond nooyt deugd daar eer nog schaamt het hart besat: Een die syn fout mishaagt, en meydse te ontdekken: Gy waant dat gy my kend 'k kan 't uyt u woorden trekken, Ook dwaalt gy moogelyk; wie meynt gy dat ik ben?
Of meynt gy deugeniet dat ik u niet en ken?
Hoe derst gy, snode guyt, verschynen voor myn oogen?
Weg na u hoeren toe.
Ik bid hebt dog me - dogen; 'k Beken ik heb misdaan, Ik was u niet getrouw; 'k Onschuldig my geensints, ik weet het wel Mevrouw, Ik heb u haat verdiend, en ben uw gunst niet waardig; My fouten die syn swaar, verdoemelyk, boos - aardig.
Gaat heen vervloekte guyt, voor wien ik walg en braak, Ik seg vertrek van hier, Urbanus.
verschoon dog de saak; Hoe kunt gy Isabel, hoe kunt gy soo versteenen?
Onteerde bed genood, ik seg voor 't laast gaat heenen; Urbanus.
lief bedwing uw stem eer dat ons imant hoord.
'k Wensch dat 'er imant komt die u terstond vermoord; Of dat een naar gespook, ten afgront uytgevlogen, Uw' wrede siel verrukt, hier daad'lyk voor myn oogen.
Hemel ag!
versaagd haar harde sin Bedaar, myn lief, ay houd dees dolle driften in; Erbermt u, ag!
gena, ik buyg my voor u voeten, En sal 't geleede kwaad met goed doen weer versoeten.
Doorbrenger van myn goed, bederver van u Vrouw, Beroover van u huys, O schender van uw trouw, Die eertyds na myn val en rampspoet pleegt te haken, O schaamteloose boef, hoe durst gy my genaken, Seg eens ondankb're, en gants ontsaalig Man Geveinsde beedelbrok, mein - eedige Tiran, ô God vergeete schelm, en schandvlek aller Mannen!
Wat doed gy ondeugd hier!
gy syt door 't Regt verbannen.
Ik kom door noot geperst, door dien 't gemoed, my knaagt, Uw bidden om gena, Ik werd helaas!
geplaagt Door pynen in 't gemoet, om myn bedreve sonden, Og!
of, myn troost by uw myn Engel wierd gevonden!
Myn hart door traanen droog; myn tong is mat gebeen; Verandert u gelaat, ay!
maakt my weer die geen Die 'k eertyts was by uw, myn hart, myn siel, myn leven, Myn Lief, myn Isabel, ay!
wilt het my vergeeven: Al wees my 't regt van u, 't en brak nogtans geen trouw; Wat regt kan tegen ons soo gy myn Engel wouw Vergeven al myn doen, en in genaad ontvangen; Verwerpt, verwerpt den haat, verwerp de pruyk van slangen.
Vertrapt u vonnis lief, ik weet myn sondig kwaat; Ik bid nog eens gena, herroep uw streng gelaat Laat ik door trouwe blyk u lieve lippe kussen, De traanen dien ik stort, u heete wraak uytblussen.
En breken soo uw' hart, dat harder is als steen, En niet beweegen laat door traanen nog gebeen, Isabella.
Doen gy als Man en Voogt by my u plaats bekleden, Wat heb ik doen ter tyd al smaad en hoon geleden; Wat leed ik doen al spyt, en duldeloos verdriet; Wat had ik doen al ramp, myn bidden holp doen niet; Gy waart gelyk een beelt gantsch stom voor al myn klagen, Gy stiet my met de voet en sloeg my alle dagen, Is u dat niet bekent, dat een of and're hoer, Meer eer wiert aangedaan: myn gelt en parelsnoer, Hebt gy dat niet van my, genomen, doen verkopen?
Myn beste kleederen, brak gy myn kas niet open, En roofde gy dat geen, dat ik van u op trouw Soo lief gekregen had.
O plager van u Vrouw!
En nu gy nergens weet een schuylplaats vast te vinden, Nu komt gy weet tot my, en noemt my u beminden.
En derft u geyle mond my oog re kussen bien, Nog vuyl van hoeren-quyl; ô neen!
't sal noyt geschien, Ik was veel liever dood, eer dat ik zou gedogen!
De wraak bied my de hand, genade sluyt haar ogen, Urbanus.
Verwerpt gy dan die geen die u helaas!
misdeed?
Heeft dan de wraak in u soo strengen wet gesmeed, Dat al wat menschlyk is, is uyt het hart getogen?
Soo dubbelt myn verdriet, soo is myn hoop vervlogen; Soo is 't vergeefs gebeen, soo is 't met my gedaan.
U bidden is vergeefs, ik neem u nimmer aan.
Sal dan een trouw gemoed, om dat het was gevallen, Op een verkeerden weg, door syn on-eerlyk mallen.
Nu is het al te laat te treden uyt dien kuyl, Komt beeren rukt my weg, verslint my met u muyl.
Dan sal my Isabel voor eeuwig moeten derven Want ik kan door geen bee, genade meer verwerven O Hemel!
is de min in bitter roet gekeert Dat ik haar wreede haat gevoelen al te wreet.
Ik berst byna van spyt.
wien ik van trouw hoor spreken, Ontrouwste die daar leeft, waar is u trouw gebleken?
Of noemt gy dit u trouw, doen gy de trouw verbrak, Doen u ver-eenigt huys tweespalug gaf een krak, Dat hier en daar een stuk is in de wind gevlogen!
O Eervergeten mensch!
gaat aanstonts uyt myn ogen.
Ach lief!
ik noem u lief, ten aansien gy wel eer My hebt u lief genoemt, verwyt my dog niet meer Myn misdaan die my rouwt: waar wilt gy dat ik vlugten?
Heb ik niet lang genoeg in smaat, vol smett gaan sugien?
Heb ik geen straf genoeg voor myn misdaan geleen, Dat ik veel jaaren lang myn huys niet mogt betreen, En u myn Vrouw gemist, en myn twe lieve kinderen, En al wat ik besat?
wilt myn druk verminderen?
Omhels my eer ik sterf, en in myn droef heyd smoor; Blyft gy nog even hard?
kryg ik dan geen gehoor?
Is 't moog'lyk dat een Vrouw soo groot een haat kan dragen?
Is 't moog'lyk dat een Man syn Vrouw soo lang kan plagen?
Noemt gy my nog u Vrouw?
ben ik dan nog u Man?
Soo toont een vrouwen hart, en neemt my weder an.
Al even eens als gy een Mannen hart betoonden, Doen gy by d' hoeren meer als by u huysvrouw woonden.
Dat sal niet meer geschien, ik haat dat vuyl bejag, Ik schrikke voor haar doen, dat gy myn hart eens sag, Gy soud daar anders geen dan u myn lief in vinden.
Meent gy de hoeren niet die gy voor deese minden?
‘Maar sagt al lang genoeg, hy heeft my klaar getoont, Dat in syn hard veel leed en na berouwe woont.
Syn mond geeft blyk op blyk, hy mogt tot wanhoop raken Sou dan myn veynsery geen schuld tot misdaad maken.
Ik seg dat gy my kwelt, en dwaalt in al u praat, En segt het al verkeert, 't is best dat gy weergaat Van daar gy heden komt, hier is geen troost te hoopen, Ik moet na binnen toe, myn tyd die is verloopen.
Is uw gemoed van staal?
syt gy uyt Ys geteelt?
Is dan uw hart soo hart, soo wreed, en soo vereelt?
Is uw meedogen en u menschheyd u ontweeken, Soo vind ik my geheel van alle hulp versteeken?
O Dood!
komt maakt een eynd, en kapt myn levens draan; Maar laat dit op myn graf tot een verciersel staan: Hier leyd 't verlaten deel, 't geen Isabella hoorden, Die wreed door wreedheyd was, waar in Urbanus smoorden.
Hy rukt een pook uyt, en set die syn borst.
Isabella, de pook vasthoudende.
Laat los, nog eens laat los, helaas vergiftig staal; 't Is lang genoeg, bedaar... Urbanus.
Is dan nog eene straal, Van liefde in u hart?
Is dan u haat verdweenen.
Is dan die wreede Vrouw, in gunst tot my verscheenen: Gy voed myn geest door 't sap van trouwe wedermin, Myn rampen syn voorby, myn klagen houw ik in?
Ik sal dees goede daad voor eeuwig wel gedenken, En aan myn Vrouw alleen de soete vreugde schenken.
ik gevoel een eynd van al 't verdriet Kom Isabella komt.
Myn lief ik meen het niet Myn praat was vynsery, U misdaat is vergeven.
Sal ik dan, als voorheen, by u, myn Engel leven.
Merkuur, uyt de wolke daalt needer op het Tooneel.
Mannen en Vrouwen.
Merkuur, spreekt tegen Isabella en Urbanus.
Gy neemt dan Isabel, u Man nu weder aan, Soo sal de vlugge Faam verspreyden uwe daan, Om dat medogentheyd u hart heeft opgetoogen, En met Urbanus smart en lyden syt bewoogen: Schenkt aan hem weer u trouw en oversoete sin Soo sal geleede smaat veranderen in Min, Hy sal syn snood bedryf doen in veel heyl verkeeren En uw als een Godin op deese weereld eeren.
ik neem myn Man opregt in liefde aan, Myn onheyl is voorby, laat ons ter maaltyd gaan.
Merkuur.
Geseegend is dees daad: ô!
braafste aller Vrouwen!
Die na gescheyden egt, op nieuws Urbaan komt trouwen; Sy eert hem als voorheen, sy mint hem als haar Man, Sy bant de nyd uyt 't hart, en neemt de deugd weer an.
Merkuur, tegen de aanschouwende Vrouwen.
Hoort vrouwen, wie gy syt wilt op dit stuk wel letten: Schenkt aan u Mans veel gunst in plaats van strengewetten, Soo krygt u soet geslagt een altoos lieve naam, Soo roemt men al u doen op vleugels van de Faam.
Tegen de aanschouwende Mannen.
En gy nu brave Mans, wilt staag uw Vrouwen eeren, Verband de geyle lust, om and're te begeeren, Bemind uw' Vrouw alleen, en mind de Echte trouw, Soo blyft volmaakte Min in plaats van naberouw; Dan hoeft gy als Urbaan niet buyten 't land te swerven, Dan kunt gy veel vermaak by uwe Vrouw be - erven: Hier siet men dat de deugd de liefde weer hersteld, Geveynsde Bedelaar bekomt syn Vrouw en 't geld.
DE VERWARDE JALOUZY, BLYSPEL.
Den laatsten Druk.