floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
hier meucht gy wel verselt op ’t Hof met Sanchio blijven.
En voor het vee op ’t velt de deucht met lofs roem drijven: gemerkt den hemel jonst in hem my speuren dee; en dat sijn gluk het u niet sonder recht brenght mee.
te meer u wel beval, en reden rijke seden slim voegen ’t weetloos woud: laet die sich ’t vee besteden, wie min natuur voorsach: u en u broeder taemt het stedts gebou, en ’t Hof.
Hier ist dat ’t lot u raemt, en uwen broer veel gluxs.
U naem laet die my weeten.
Ach Sanchio!
sijt gy tans en ’t velds, en mijns vergeeten!
den naem groodt daed’gen Graef!
uws maeksels is Mirtil misschien van ’t kruydt ontleent, door ’t noodlots g’heijmen wil.
Navarra gaf ons t’licht, doch weeldrigh daer geseten in overvloedt van wensch, heeft ’t lot ons bey gesmeten naert heuvelig leon, waer, g’lijk wie een mael raekt aen ’t slibberen, niet voor hy valt, het strunklen staekt; wy heylloos min niet staen, maer worden hers gedreven, en door het vees geneer hulp soeken voor het leven: met trou malkaer gelooft van nimmer ’t tam gediert, soo lang ’t den hemel b’haeght, te laeten ongeviert, in vree, en vreucht op ’t velt.
Ay wie ’t voorichtigh spreeken des jonglincxs niet verheught?
ik voel de geest ontsteeken uyt wondering tot liefd’.
Sijn broeder komt daer aen, dus toegemaekt en fraey, dat ’k twijflich self moet staen.
Rugero uyt.
oft hy ook Sanchio is.
Komt na, wilt g’hem beoogen?
den hemel, en het lot sich jonstich tans vertoogen.
Niet meer men wenschen kan. Wat staeltnis?
wat gelaet?
Doet ’t Graves niet te kort?
Hoe jongling!
wat verslaet?
wat twijfling u optrekt?
kom nader, wilt gy naeken.
Heer Graef!
valt ’t kleedt niet wel?
mach ’k ’t boers met recht versaeken?
Versaeken Sanchio!
ja; want dus wel ’t kleedt u voecht, dat het tot kennis ook van eedel afkomst g’noecht.
Ja soo ik u niet eerst gekent had boer, sou gissen, ook g’nomen Prins gy waert, dat quaelijk waer om missen in ’t eeren u voor sulk.
Te meer gy ’t oog noit sloecht met angst naer desen pandt, noch naer het veldt meer vroecht.
Pandt noemt gy my o Graef!
met reen, mits ’k my verpanden gonck lotlijk aen sijn sorg.
Maar nu ik sien hy d’handen ontrekt?
schik dien naem verlooren, en tot niet.
Mijn broeder!*Ioa.
Hoe u broer?
Of gy dien naem verbiedt?
jont d’armen uwen broer Mirtil!
laet ’k u omvangen?
Gy my!
geveynsde!
weg; ’t mocht vlek u kleeren langen, te ridderlijk, en fraey.
Soo meer mijn broeder was noit trotsich ’t Hof gewent, maer wel int velt, en ’t gras.
slim boer en hoveling sich voegen, en verg’lijken.
Wilt dien niet sijn versmaeijdt, hy moet den desen wijken.
’t verakkelt boeren kleedt te wel mijn broeder stondt, dat hy ’t verlaeten sou?
By d’hemlen!
aerdgen vond!
doch recht den jongen heeft.
Men hael hem ook straks kleeren.
en sijn sijn broers Fernand!
’k wil beyd gelijk vereeren.
Dat schort mijn broer alleen.
g’Hebt Graef het just getreft.
dus cierlijk mijn te sien hem vrock en afjonst geeft Mirtillo!
moedich sij, en d’handen spaer van d’oogen mijn broeder!
uwen broer?
sulk valslijk is geloogen.
Meer waert g’u leven niet als nydich plomp, en bot.
t’Is waer.
Voor desen waert gy Jonker?
armen, sot!
licht g’loofgen!
wat bedrog doet reets u d’hersens draeijen?
wers woelt den lossen wil; om my soo haest te smaeijen hier eenich buiten landts?
ist ’t Hof u meerder waerdt als ’t veldt?
waer segh u trou, waer u gelofte vaert?
waer al u sorg, en liefd?
dat gy my locht vergeten laet tusschen brem, en heyd met ’t weynich vee geseten, en vlugh op ’t Hof u houdt?
maer wat?
’t voorsichtig hert sach in u wulpsicheyt dit voor, ’t geen my nu smert.
ik suur verdienst naer loon.
Mirtil!
gy sijt bedrogen.
ay wat?
in tegendeel mijn liefd’, en sorg getoogen nu hooger sijn, dan oit, nu nu, ’k u lieven sal; soo ’k liefd u oit bewees.
Met ’t kleedt soo slist dit al.
Dat niet.
Te lief ik heb dees py, en dese linnen, alleen de doodt my sal tot haers verlaet versinnen: Want ik geloofte dee, die eenich al den tijt te draegen; dien ik dwael, en hy tot stof die slijt.
Wie hoorde deesgelijk?
wie meerder wijsheyt spuerde in jongeling!
wat wee den boesem my deur scheurde!
Graef wijs mijn broeder is.
Waerdeeren k’mach, dat ’k weet; nu ’t groot deel van dit hert my kost, en sieles leedt.
Eelman uyt.
O vorst!
naer binnen spoeijt.
Soo op stonden is machtloos Rosimund in al haer leen ontbonden: een over bange pyn haer knelt.
Elk een die treurt, noch weet wat dient gedaen, dus doodlijk haer men speurt.
Een swijmling ’t wesen sal.
Fernando komt mee binnen.
al binnen behalven Rugero, en Ioanna Rug.
Oft s’al vertrokken sijn?
wel aen dan!
geen versinnen.
Gemerkt wy eenich sijn, en vry.
Ach schoon vogdin!
ach alderwaerdste siel!
ach trouste mesellin!
joanna!
kan dit kleedt u dus verongenuchten?
kan’t trouloosheyt van my, van my u slaef doen duchten?
rampsaeligen Ruger!
mijn Janna!
sal dit kleedt u mijns doen wallich sijn; en met een sterflijk leedt benemen ’t helle licht my van u lieve oogen?
sal ’t kleedt geen minsaemheyt?
sal ’t kleedt geen spraek gedogen?
drijmael vervloekt het sij.
Helsch vier tot asch ’t verbrant, schoon t’saem ook roosten mach dit lif, en ’t ingewant.
of heeft het kleedt geen schult en meijnt gy dat ’t mogt wesen Ruger?
den hemel laet sijn stralig vier gedesen Op dese borst tot vraek; en sonder schaed van ’t kleedt my ’t lijf, en siel verslindt, soo dees u onrecht deedt.
laet ’k u omhels mijn vreucht!
Joanna jont m’u handen!
u d’handen; ’t selve vier haer wensch ik eerst verbranden.
verleyder was ’t hier om?
dat gy met list my trockt uyt ’t mijn, mijns oud’rens huys?
en soetelijk ingelockt, deedt vluchten ’t vaederlandt, om soo veel bitterheden te smaeken?
en om niet?
was in u honge reden verborgen desen gal?
dien boesem, en die siel, my vaek schoon opgedaen, soo groote boosheyt hiel?
dat gy vergeeten hebt mijn weldaan u bewesen?
ondankbre!
was ’t dan niet, dat ’k lee, om d’u te wesen?
was ’t weynich?
dat ’k om u een rijk, en kroon verliet myn aengebooren gluk?
en oudrêns jonst verstiet?
ja miste self ook d’eer om u?
nu ’k schaemt verlooren, heb ’t wesen van een man, vrou sijnde, om u verkooren?
u achter ’t landt gevolgt door rots, gebercht, en woudt, en kommer, aremoedt, geleden heet, en koudt?
nu hongrich ’t kruijt genut, en ’t g’was van wilde bomen?
en nu de dorre keel gelaeft met poel, of stroomen?
noch dit, door andren drift als van oprechte min?
geen ander hoop oft sucht, als van uws jonsts gewin?
want boven ’t lief gestreel, en somm’ge vleijers woorden; wat g’noot ik meer van u?
dus dienstig om te moorden mijn schultloos hert tot loon, en al mijns liefds vergel?
Joanna van mijn siel!
schout ’t redeloos onstel.
Dat bitterlijk verwijdt wat oorsaek ’t heeft, wat reden?
Dat vraeght Ruger?
ach vraer!
of anders u boosheden in ’t openbaer niet sijn?
meint g’anders niet bekent u handelen te sijn?
’k weet ’t al, wat voor gy went.
’k weet wat dit draelen was, op’t landt hier by gelegen, wat ’t wenschen wind, en weer, en ’t roepen om met segen* Italien te sien, g’lijk gy my ’t wijs deedt sijn.
’k weet van ’t verslaegen dier; ik weet gy voor de mijn, hebt by verdrach de trou eens anders vrous verkooren, ik weet gy tegens my sijt, en mijn heyl verswooren.
Doch weetend al, het geen mijn teere siel af teert, is, dat ’k geen reeden weet.
Dit ’t alderpijnlijkst seert.
want toch welk was mijn feijl?
wat schult?
wat slim bedrijven?
om ’t welk dees schalkheen gy met een’ge verf aenvrijven kunt mijn oprechte liefd’?
om ’t welk gy sonder spraek, noch merk te doen van leedt, dan als met stille vraek, my schout, en vlucht hier’t Hof?
al waer, ’t is licht te gissen, quamt soeken uwe vrou, om wie gy nu my missen dwinght ’t vaederlant, en ’t Hof, en rust, en goed, en eer: om wie mijn liefd’ u walgt, en deert mijn weder keer.
of was ’t u ingebeelt, deucht schender!
dat ik sou noit hebben achterhaelt u vlucht?
of dat als vrou, die weetend, ’k niet bestaen sou hebben u te vinden?
’k was ’t vluchten nu gewoon, en ’t meest was, dat ’k beminde.
Soo dat u boosheyt ook ’t al vruchtloos hadt bestaen, schoon gy in d’hemel self u waert versteeken gaen.
Dan och of!
daer gy waert!
daer sou my recht gebeuren voor ’t geen ’k hier lijden sal, en klaegen, en betreuren.
Maer neen.
Ik ben getroost; want g’hengde d’hemel niet u dobbel sinnich hert voor lust mijns lijfs geniet.
hy sal dees leden kracht, en kracht dees voeten geven in ’t keeren na mijn vaer, hem g’naedich mijns voor ’t leven, ontfarmen doen, en u naer wensch hier schaffen straf; Want hy lang armen heeft, en rekt van ginder af op d’aerdt.
Ik stae verdwelmt, mijn waerd’ge!
stae, waer henen?
laet ’k reden doen, en spraek; kan ’k treuren niet, noch weenen: schoon ’t best verdeed’gen is met suchten, en getraen daer ’t om recht meyning is, om liefd, en trou gedaen; mits dees, als eygentlijk eens met de siel, door sinnen niet achter ’t haelen sijn.
Joanna!
’t diers verwinnen, was enklijk ’t lots bestier.
Voor d’erf den vorst versocht, vermeteltheyt, tot hoon van d’eeldom die daer vocht, het koomen hier op ’t Hof; des Graves wil, en dwingen.
Dees kleeding aen te doen, was tegen g’weldt te dingen.
Te peysen, ’k u verliet, is moorden dese siel: vermoeden, ’k ontrou pleeg; dat elders ’t oogh verviel, dat ’k uws vergeten ben, is self de deucht te lastren; de deucht, die u met recht in ’t alderdiepst deedt gastren van ’t hert u toegewijdt.
Mijn parel!
maer gemerkt; de siel verbergt de liefd, noch dat die voor men werkt uytwentlijk, kenbaer is: sie daer; sie ’k wil u vreeken, en doen de daed mijn liefd, en trou, en onschult spreeken.
Wech kleeding, al te dwaes, en schaed’lijk aengedaen!
wech cierselen gy meucht een ander beter staen; voor nu, my d’hajerge py, nocht linnen sal beschaemen: niet beter g’lijke liefd dan glijke draght mach taemen.
Dees armen, deese been, dat sij den killen douw, en heete son uytstaen.
hebt gy pijn, noch grouw voor’t blank en teere vleesch van d’uw half bloote leeden in d’ongenae des lochts?
sal sij de mijn bekleeden?
O neen, de reen ’t verbiedt; te meer ik oorsaek gaf, dat gy om mijnen t’wil liet beter kleeding af.
Ruger!
beminst!
’t sij wel.
Ik leg ter neer mijn dwaelen te logtlijk aengevat: ’t sij wel U reens verhaelen verseekert my u liefd.
neen ’t moet sijn.
Soo raek ik best uyt ’t Hof; soo wordt gy best de mijn; soo voordert best ons vlucht.
Rugero!
staek het mallen, noch geeft u dwaeslijk blood.
Ik stae weer, was ’k gevallen in twijfeling, en vrees.
Ten vollen blijf geslist mijn onbedrogh, mijn liefd voor eeuwich wantrou mist.
Trekt weer de kleeren aen: neemt waer den tijt: wil letten waer vreemdling beyden sijn.
Het sijn de nutste wetten, die g’legentheyt en plaets voor houden.
Spoeit.
Ik hoor volk koomen; veijnst Ruger.
Hoe, raeken wy hier door?
Graef en Fernando.
Die quael verganklijk is.
Fernand!
en ’t best is weten den oorspronk van de siekt.
Gewis haer heeft gespeten de voorgestelde trou.
ik voorder spring, en wel vier voeten ruym.
wat een ding?
merkt ’t slechts dat kenbaer sij.
Een groove streep ist teeken.
Wat ’t wesen wilt?
ik kan van lachen naulijk spreeken.
Het gelt dees mael.
Nu dan.
Het schort hem aen ’t verstandt.
want om dien pronk te doen, als wesend noch op ’t landt, schoot al de kleeding uyt.
O Sanchio!
wat wilt ’t wesen?
twist was er tusschen bey, wie ’t verste sprinkt, geresen, heer Graef!
Mirtillo seydt, niet boven dese schreef; ik ja: en boven die twee voeten k’hem noch geef.
Eenvoudge onnooselheyt!
en al te slim om g’nesen!
want eijndlijk ’t is natuur,*wie stets haers selfs sal wesen.
Trekt Sanchio!
’t kleedt weer aen.
t’Is ’t Hof hier niet het velt.
wat was u?
wat u broer ingebelt?
De ledigheyt trekt dwers.
’k gonk my te buyten.
stets d’oefning loflijk is, en kan tot deuchden stuyten.
Dit deet haer vrinden sijn.
Verlooren sien ik vrind!
de moeit, en hoop van ’t geen, ’k licht krijgbaer had versint.
Om my ervat die, heer!
aen dit sijn doent bedreven seer weynich is.
Gewent in arebeydt te leven, vindt sich niet buyten dien; ’t verandren altoos vreemt; te meer, want ’t uyterst een, men straxs na ’t ander neemt.
gebiedt hier ysertuijg, en wapenen te brengen; en hangen hem om ’t lijf; die sullen oefning g’hengen, als ders den lust verstrekt; en besich met het stael hy licht den ploeg vergeet, noch denkt op ’t velts verhael.
Fernando ’t valt my wel.
Gae, Celio!
krijgen waepen: om sien oft voordeel is van hoop in die geschaepen?
Ik vlieg genaedigst heer!
Ten vollen ’k rustich ben mijn Sancio!
noch peys, ik min mijn g’luxs spoedt ken.
Troost dan, en moedt Mirtil!
De waepnen doen my gissen, dat, isser een’gen aerdt tot eenich goedt te vissen in die rou boeren borst, door haer, als seekre kans, wy ’t kennen.
Groote spoor voor ’t breijn is ’t waepen glans.
Sie wat de koopre tromp, en grove trommel slaegen vermoogen in het paerdt?
wanneer sij ’t moedich jaegen door pijck, en blanke kling, en ’t rookende mosquet; soo dat het onverschrikt een heir wanord’lijk set.
hoe sou dan niet den man door ’t klinkend stael ontsteeken?
en wecken op de siel?
koomt ’t niet aen ’t breijn ’t onbreeken?
Hier sijn de waepenen.
Toont hers het harrenas.
Ik vrees, ’k niet langer duur voor ’t veijnsen wien ik was.
Doorluchtste!
wat den boer van ’t stael weet, of van wapen?
Dees Sancio!
sijn den man tot oeffening geschapen, tot weer van ’t buijten leet, tot vraek van ’t g’leden quaet, tot voorstandt van de deucht, en ’t vorstens lijfs cieraet.
schit dien boesem aen; die ’t Eedel hert kan waeren.
Dat voor den rugh u dient, soo vraerdelijk in vaeren den vyandt tracht, of als gy rondt omcingelt wert.
Dien ysren kraeg den hals, de sijd’ bewaert dit swert.
het hooft dien staelen top, dees lancie past voor d’handen.
So treedt een chrijgsman voort in ’t oog van sijn vyanden.
wel aen o broer!
’t velt vyandschap ook heeft.
Seg dat den vroomen Graef u g’lijke waepens geeft, tot scherm van hut, en vee.
Waer ’t g’oorlooft iedt met bede te heyschen lieven broer!
voor gank na ’t veld ik ’t dede: want ’t Hof niet goedts verlooft.
Ik schep nieu hoop, en moedt Fernand!
wel’t harnas past, het swaert, de lansch, en d’hoet.
Hy treedt wie Ridder sou.
Wel aen te paerd hem setten sij d’eerste sorg, en doen hem stets op d’oefning letten.
Te paerdt wel meer ik sat: Ja liep in strijdt om prijs.
Den arbeydt ’t al verwint.
Den tijt die maekt veel wijs.
’k Denk Barcellona sal hem noch int Graefschap hullen.
Ik vrees ’t hert lijden niet, noch sien dees oogen ’t sullen.
Koom gaen wy, ’k jever lang sien sitten hem te paert.
Ik lang hem wenschte scheep.
O Graef!
dat soo veel wert dusdaenig byd vergunt na ’t lands gebou te keeren: met wat een roem en lof ’t verwondert maegschap meeren u grootheyt sou, en jonst?
wy met wat blijde vreugt dan keeren hier op ’t Hof?
Gy vredich wesen meugt.
Daer naer ’t u beuren sal.
Volgt nu slechts mijn begeren Rug.
Den hemel wil ons ’t quaedt, dat ’t noodts lot dreijgt, afweeren.
HET TWEEDE DEEL.
Ramiro en Riquelmo.
t’ Is ’t guyglen van fortuijn.
Seg ’t overheerschend g’weld der hemlen, tegen ’t welk geen mensches krachte gelt.
Soo stemt gy ’t met den Graef?
en heymlijk raed het dullen Riq.
Dus geeft het nootlot op.
Dat Catalonien hullen een vremdling sal tot vorst?
een vremdling?
eenen boer?
Het hemels g’recht is vreemt, en wonderbaer den roer van die almoogend handt.
Sijn wegen en bestieren niet achter ’t haelen sijn: eerbiedlijk die te vieren en enklijk’t voegt den mensch met ootmoet nemen aen.
Sulk licht te seggen is, maer moeylijk om verstaen.
Want willen ’t d’hemel al, noodwendelijk toe schrijven, waer sal den vrijen wil, ons vrij bestieren blijven?
Schoon ’t al den hemel stuurt: so stuurt den mensch noch vry; mits d’hemels kracht hem dient als voor het schip ’t gety.
Maer wat besondren blijk?
wat reden sult gy geven van godes wil int stuk?
Het Graefs geschonken leven dus buyten gis, en hoop, dat haestelijk verkeer van boer in hooveling.
Dat jurich echts begeer van self ons Rosimund; let met rechsinge oogen op elk: gy speuren sult, den hemel ’t moest gedoogen.
met smertelijk gevoel het lest ik tuygen kan, want ik, wie gnaedich scheen haers trous verkooren man, die g’noot haer volle jonst, die was haer vreugt, en wenschen: speur haeren wil, haer liefd, haer jonstlicheen verslenschen alleenlijk mywaerts niet; maer gans verstorven doodt; en dat haer genegentheyt van dagh tot dag wordt grood, en groodter tot den boer, daer sij int eerst aenschouwen hem min als ’t monster niet gonk walgen, en moest grouwen: ja moedloos nu en dan van hertes wee de siel gemiste, slechts uyt waen haer sulk tot man een viel.
Nu is sijn by-sijn vreucht, sijn afsijn niet dan quelling: en endelijk ’t schijnt niet dan godes stelling Wel Barcelloon kan die met wondring g’noch, en lof sijn Ridderlijke daen in trots van gansch het Hof vol prijsen?
laet den nijdt, en d’afjonst eens ter sijden; wie mensch voor menschlijk sou, die wisseling belyden?
een opgenoomen boer, versch uyt den schaepen stal, nau hooflijk opgeset, en weetloos schier van al, sal dien het harnas straxs, soo straxs den degen passen?
en sitten straxs te paerdt g’lijk in de sael gewassen?
sal dien soo loopen straxs?
soo drillen?
en soo wel in als sijn heer van ’t paerdt?
ay ’t is godts eygen spel.
Wel ’t moorden van de slang, het welk wy beyden sagen, daer soo gevonden sijn?
den graef hem op te draegen sijn kint, en ’t vorstendom?
wat klaerder teekens kan den hemel ons op doen, van dat hy haeren man, hy onsen Graef sal sijn?
weet wat van eerst ’t gedachten Riquelm my quelt?
dat men kan listlijk veel betrachten door ’t gluk.
Dit Ridders sijn begonst schier, en volmaekt, oft ’t geen verraedt besluyt?
want wie gebooren raekt, ook self natuurlijk prins dus straxs volmaekt te wesen?
de konst klimpt traps gewijs; geen is straxs ’t hoogst geresen.
van d’onvolmaektheen af, begint natuur het best.
Godt kan miraklen doen, doch meenlijk wacht op ’t lest.
Geveijnstheyt veel vermag, en meest op g’legen stonden.
Den boer vernuftich is, en nu en dan bevonden, soo gy ’t indachtich sijt, wat boven boer te sijn.
’t bedrogh en vyantschap heeft meengen treck, en schijn.
Ja dikmaels uyt meer werkt als groote kracht van mannen, tot naergevolght vervreem, en woesting van veel lannen.
’t Vermoeden staet Ramir waerschijnelijk gegrondt.
’t Kon wesen dat ’t geval hem daer int veldt just vondt.
het quaedt en ’t vraederschap met schijn-deugt best sich dekken.
’t gesicht bedrieg’lijk is.
’t Is dwaesheyt straxs te trekken tot voordeel wat ’t slechts sij, oft schrijven ’t self aen godt.
het stuk wel ingesien, u redenen heeft slot, ja g’wichtigheyt Ramir!
ik stem met u; beneven dat ’k voel de prickelen van liefd’ scherp aengedreven.
De sorg voor ’t vaderlandt ons opgeleit, den plicht voor ’t al-gemeene-best streng toevertrout, verricht veel scherper vlimmen’t breijn, en geesselt ons geweeten als al te licht den roem van d’eedle deucht vergeeten, die Catalonien heerst.
Neen vriend!
neen: raed verschaf, en kloekmoedt, voor den ramp ons al te dwaes en laf met leedt en rou verrast.
’t Gelt d’eer, en g’rechtigheden vant vrije vorstendom.
Want die den Graef vertreeden door eijgen sinn’lijkheyt betracht, en door den boer pooght g’welt, en dwinglandy: ik stel het landt in roer.
Ik hou my d’eerst tot’t stael, en wederspan verbonden.
Rosimund en Ioanna uyt ter sijden.
Dan daer komt Rosimund.
Den oorspronk van mijn wonden.
doch soo ’t den hemel g’lieft, t’saem heelster, en den stand van Cataloniens heyl.
Mirtillo!
u ’t verstandt schoon jonk, meer g’looft als sulk.
Gravin!
laet ’t u niet wondren.
de jonkheyt, spaed ik ’t treur, kon my meer g’luxs afsondren.
dies ’k spiegel aen ’t geleen: nu ’t wijsheyt is, en deucht.
Acht ’t jegenwoordig g’luk, mits gy ’t u reeknen meugt, ’t welk uwen broeder beurt.
Heylaes!
wist ’t g’luk van dert’len, noch van geen waggelen.
’t Welk noch niet is, kan ’t mart’len?
Soo beurlijk men ’t voor siet, te vinnich, en te straf.
Wat ’t sij dan als ’t ons treft?
Voor my een treurich graf noch levend, ja een hel.
Te slim vermoen van broeder.
Niet voor wie recht hem kent: want d’hemel mijns behoeder wilt wesen, hy dit g’luk hem spaerich houdt.
u g’luk gy weynich kent.
’k u meer niet hooren wil.
Gy Graef Riquelmo hier?
en gy Ramir te wesen, en sonder spraek?
wat nieus?
u bruygom uytgelesen de stadt met ’t nieuste nieu, ’t welk oit voorviel, vervult.
Wat of men vlijtich min dees mijn verkiesing dult?
Wat wilt g’ ik seg?
het volk tot woeling is genegen, tot dat dees nieuwicheyt heeft ruijmt, of slijt verkregen.
Hoe ’t Hof sich draecht Ramir?
Niet als naer recht en reen.
en wensich na uws g’naeds geboon, en wil te treen.
Riquelm hoe staedich dus?
Mijn liefd, en dienstbaerheden hou ’k g’noeg u kenlijk sijn.
Die seekert self de reden.
En mijn betreurlijkheyt.
U wijsheyt licht dees slist.
Wie sag oit wijse liefd’?
De liefd’, wie wijsheyt mist, meer geijlsucht is, dan liefd’.
Men schildert liefd’ met vleug’len, en g’lijk een wicht verblindt.
In teeken men haer teug’len, als vlug, en dertel b’hoort.
U slaef en onderdaen te sijn, mij troosten moet.
Laet gy de liefd dan gaen?
Sy t’eedel is, en vroom.
Meer moest sij jonstich wesen.
Kon sij medeelich sijn.
De liefd dient meest gepresen, die wensich ’t goedt betracht van ’t geene sij bemint: nu eens ’t gelieft moet sijn, en eens die lief, gesint.
Soo beyd een opsicht heeft.
Ook dat niet aengekeeken.
dus waerdich ’t g’lieft moest sijn, dat, eygen baet versteeken de liefd geen voordeel wist, dan ’t geen wordt na gejaegt.
Naer soo veel reedlijkheyts de liefde selden vraeght, En sorght maer eygen baet.
Riquelm men dient te weten, wat sijn b’hoort, niet wat beurt.
Sal ’k Rosimund vergeten dan achten sijns Riquelms?
Men voegt sich naer den tijt, en noodt, die wetten maekt.
’k Sie d’een, en ’t ander strijdt om ’t seerst naer mijn verderf.
Doch d’hoop was, dat vermoogen de liefd’ meer sou als iedt: was ’k immers niet bedroogen in soo veel mins bely?
neen Graef!
ik wil gy ’t weet: ik rechtlijk liefd u droeg: noch sulk my strekt tot leed.
gemerkt gy ’t waerdig bent.
Ach rampelijke qualen!
maer wat doch?
was ’er liefd?
kon die den windt dus halen?
of wijkt oprechte liefd?
flout die?
gaet die tot niet?
Riquelm!
ist mal?
wel hoe?
of vaek sulk niet geschiet?
oprechte liefd’ heijscht g’luk, heijscht eer, heijscht hulp, heijscht leven, heijscht godes schik; en wil, g’lijk gy te kennen geven, kunt beter, dan ’k vermagh.
Dies wilt gy ’t breijn rechts slaen op ’t geen my dwingt, gy sult mijns aenvanghs reen verstaen.
en lettend, wat vermag den schuld’gen pligt van kindren, sult willen int voldoen mijns vaeders wil, niet hindren, en wetend, wat vermagh in d’erf het best voor ’t landt, gewis gy ’t raeden sult, baet bien, geen wederstandt: voor ’t laest bevroeijend, wat vermag het hemels schicken, en hem gelooft gedaen, gy sult u self verstricken, op dat door my, en vaer den hemel wert voldaen.
Gelooft’ maekt schult.
Noch mensch kan immer godt ontgaen: dies gehoorsaem kindt aen vaer, en Erf aen ’t landt verbonden, en offer-gift aen godt, kon niet dan met veel sonden niet luystren nae ’t verkies van Sanchio, tans soo heldt, dat menich edel siel hy sichwaerts trekt, en velt.
Ay vloekelijken ramp!
is Sanchios liefd verkooren, schoon anders hy ook wilt; Mirtil sich schickt verlooren.
Wat handwoordt kan ik doen?
Ramir!
verstandge vrou!
waer lust heerst, wijkt de reen.
En schoon de liefd ’t versou, voor d’een noch d’ander heeft; soo even, waer sij beyden staen tegen d’onderdaen, slim hy haer g’weldt verbeyden kan, sonder vrees van trou te krenkken, of de deught.
Dies sich in u verkies Riquelmos liefd verheught, vernoeght alleen met dat u Sanchio kan behaegen: want u te b’haegen is, van ’t g’luk self roem te draegen: u b’haegen, eel, en vroom, sterk, en verstandich maekt, ja waer t’onmog’lijk schijnt, licht u behaegen raekt.
Riquelmo!
d’inborst kan geoeffent quaelijk schuijlen.
En sal of met de deught, of strax met d’ondeucht tuijlen: verselschapt met de deught, oprechten eeldom tuygt, kloekmoedigheyt, en Sterkt; en dees den afjonst van de reen) moet gy in Sanchio kennen; g’lijk sij my ’t hemwaerts doen het oog, en siel gewennen.
d’ Inborst hem b’haeglijk maekt, en die uyt d’inborst spruydt sijn minnelijke deugt.
voor maegt oft ’t stuijdt sulk redeenen.
De liefd veroorlooft veel.
Meer, ’t baeten mach voor wie d’edel deugt sou soms in veldts lien haeten daer kennelijk genoch den vroomen Sanchio doet dat d’Heusheyt, Eeldom, Sterkt, noch andre deugt aen’t bloedt Rugero en Fernando uyt.
gebonden is.
Gelijk wie self daer aen komt treden, ’t kan leeren met der daedt.
Ik vat Fernand u reden.
Dien treek voor vraerders dient, voor wie sich slim men mijdt.