floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Va. Gans bloet, hoe ziddert al mijn lijf Van Gramschap ’k ben gestoort, De Son en Maen by slapperment, Neem ick tot tuygh en teecken, Dat ick mijn aen dien schelmsen vent, Soo Ridderlijck sal wreecken.
Man Och wijf voorwaer ick krijg een schrik Hy schijnt geweldigh quaet, Hy blixemt elck een oogenblick, Als hy zijn oogh op slaet: Laet ons een voet-val doen kom hier, Herts liefste Wijf kniel neder: Ick bid mijn vrient gaet doch van hier.
Maer morgen komt hy weder.
Man Mijn vrient vertoornt jou niet meer U vyandt is hier niet, Daerom vertreck mijn waerde Heer.
Va. Dat ick het niet en liet Om u beswangert Wijf ick sou Het al ter neder hacken, Daerom vaert wel met uwe Vrouw.
Ja vriendt ga jy vry zacken.
Man Wel aen hy is vertrocken.
Laet ick die quant een sien: Och hoe is hy verschrocken.
Ey man laet hem betien.
Man Seg toch mijn vrient hoe ’t met jou is, Het schijnt je zijt in noodt, Hy is soo kout gelijck een vis.
O lart ick ben schier doodt.
Och, hebt ghy geenen Brandewijn, Of wat geneever vrient?
Man O neen maer ’k heb wel wat Azijn, Ick weet niet of ’t jou dient.
Gaet hael wat Brandewijn in een kop, Waer toe dus langh te malle?
Vrouw set hem een paer hoorens op, Pekelharing te gevalle.
Kom hier mijn schat dat ick jou kus, O ’k sou jou soo rechtschapen.
Ey Pekelharing wacht tot flus, Tot dat mijn Man gaet slapen, Dan selle wy, je weet wel hoe.
Ja Ja ick versta jou wincken, Dat ick dan als een dart’le koe, Uyt Venus sloot sel drincken.
Man Daer hebt ghy uwe Brandewijn, Drinckt uyt en gaet dan voort.
Och liefste Man wat sal dat zijn?
Het onweert, ’k bid ey hoort.
Hoedat het buldert tiert en guyt, En weerlicht ’t elcken stont, Men joeg op sulcken tijt niet uyt Een eerlick man zijn Hont.
Man Wel ick sal hem gerijve, Te weten na mijn macht, Hoor Pekel jy selt blijven, En slapen hier te nacht.
Ick danck jou vrient voorwaer ick sel ’t Jou deughdelijck beloonen, Want van een arrem slecht gesel Sal ick jou koeckoeck kroonen.
Daer hebt ghy een Ducaet soo ’k meen, Tot een kan Spaense Wijn.
Man Heel wel Monseur daer gaen ick heen, Wy sullen lustig zijn.
En of hy mijn verkragten hier, En dee jouw Vrouw gewelt?
Man Soo geef ick hem dan niet een zier Weerom van al zijn gelt.
Hy krijgt niet een duyt so var, Dat hy slechts sulcx begint.
dat is een groove nar, Wat breeckt die geck al wint.
Man Ja dat hy jou eens kuste, Quijdt was hy zijn Ducaet.
Ey man laet dat doch ruste.
Gaet hoorendrager gaet.
Wat dunct jou Pekel van die list?
Die list was wonder wel, Maer ’k wed dat ick in dese kist Niet ligt weer komen sal.
’t Was of de schrick mijn had vermoort, Ick was met vrees belaen, Soo datje in mijn achterpoort Een Ey wel gaar soud braen.
hoe ben ick getroffen Van Fenus kleyne guyt, Ick voel zijn pijl daer ploffen, En komt daer voor weer uyt, Se steeckter noch.
Ey laet eens zien Pe.
Als ick sel, Ey liefste laet mijn toch betien, Aers raeck ick in jou hel.
De gansche nacht in ’t warmen Sullen wy de tijdt verdrijven.
In mijnen snee witte armen Sel Pekelharing blijven.
Het kraantje dat sal leecken, Wy sullen lustig zijn.
Vrindt over veertig weecken Sel Jy Gevaertien zijn.
SPAENSCHE COMEDIEDE MISLUKTE LIEFDE, EN TROUW van RUGERO PRINS van NAVARREN.
Op den Regel.
De liefd’ verandren kan: dies schoon sij sielen strikt        Die heugen endelijk, wie d’hemel t’saemen schikt.doorE.
M. Overgeset, Uyt den vermaerden Spaenschen dichter LOPE DE VEGA CARPIO.t’AMSTERDAM,             Gedruckt voor S. V.B.
Anno 1674.
DenDRUCKER TOT DEN LESER.
GOedt jonstige Leser!
want dusdanich u wensch en versoecke.
Hier hebt gy de wel gevoeghde, als vermaeckelijcke Spaensche Comedie van Rugero Prins van Navarren.
Mis ick niet, over 13 a 14 jaren onbegrepen t’Antwerpen vertoont niet sonder ongemeenen toeloop, meenichmael naer begeerte erhaelt, en altoos met verlustinge prijsbaer geordeelt, noit even gemeijn door den druck gemaeckt, twijffele over sulck niet ofte sal aengenaem wesen, soo, om ’t minnelijck voorwerpsel van liefde, als de veranderlijcke gevallen sonder dwang gevonden, ende geschickt, op ’t mogelijckst, neven de gebeurlijckheyt: dusdanich, dat wie de selve in Lope de Vega leest, seggen mach den dichter hem daer niet alleenlijck, overgeset, maer verbetert te hebben, te meer hy den jock en bevallijcke boerte, daer ’t Spaensch vol van, noch int neerduyts wel uyt te melden is, tot ernst gebracht heeft.
Vreese niet te min voor eenige stoornis te gemoedt in de selve voor d’Hollandsche geoefende spraeck door de hier en daer inloopende brabantsche woorden, doch gereeckent die eene brabantsche comedie te wesen, vertrou, behoorde verschoont te werden.
Leest dan met vermaeck dese eerstelinge in ’t licht gegeven, en verhoope sult naer andere wenschen van den selven aerdt, die oock niet ontbreecken sullen, sijnde gedient by dese.
Rugero, Prins van Navarren    Johanna, Princès van Lion.
* Den Graef van Barcelona.
Rosimunda, sijn dochter.
Bellardo, sijnen soon.
Riquelmo, Eedelman.
Ramiro, Eedel.
Fernando, Hovelingh.
Celio, Hovelingh.
d’Overste van de stadt.
Eenige Iaeghers.
Eenige Soldaeten.
SanchioMirtillo genaemt.
Het tonneel is op ’t Velt ontrent de Stadt,en binnen t’Hof van Barcellona.
HET EERSTE DEEL.
Den Graef op de Iaght uyt omslingert sijnde van een slang.
De Iaght begint van binnen.
ACh hemel!
hemel help!
help eedelie!
help vrinden!
vervaarlijk ongediert!
Lisardo lost de winden.
Lisardo uyt.
roep volck.
Hers eedelieden!
spoeit, breng bus; geef stael, en spriet.
Jaegers uyt en stracks Riquelmo en Ramiro.
Het gelt den Graef, help!
Men doet met tieren niet.
Ach hoe veel sijt gy, doch, hoe weynig trouws gesiende?
bermhert’gen hemel help!
soo gnadig oyt verdiende mijn graefschap iedt, verlost!
verlost my uyt den mondt van dees fenijnge beest!
Riq.
Wat raedt?
wat middel vondt; Ram.
Wie ’t naerdren derf?
Wat sal?
sal niemandt gnaedig wesen tot baet sijn graef voor ’t lijf?
naek vroomen!
naek gepresen Riquelmo!
naek!
en jont het leven uwen Heer.
Genaedichste!
ick vrees, dat schietend, t’loodt u meer sal quetsen als de slang: en dat uws bloedts vergieten sal t’ ridderlijk bestaen of lastren, of vernieten.
Doch g’wis ’t my moorden sal.
Ramiro vrindt wel aen!
u graef die lijdt.
Draelt gy?
Ram.
Ik sie niet hoe ’t bestaen kan met u voordeel sijn.
Alleen de starren kunnen Rugero uyt.
Rug.
wat voor ramp het sij?
U ’t leven gunnen.
Wat wilt gy dan dat sterft u Graef?
en in ’t gesicht van self sijn onderdaen?
ver sulke schandts vlek swicht.
naekt!
vroome naekt!
sie daer.
Wie vry sijn vorst sal stellen, hem sal mijn kindt tot gae, tot erf mijn graefschap gellen.
Drijmael geluckig wie om sulck geen levens spaert.
Riquelmo en Ramiro worstelen.
Den dien ik wesen sal.
Niet soo; Ramiro vaert u voor.
En u Riquelm.
By d’hemlen ’t sal niet wesen, voor eer wie letsel doet, sij doodt ter aerd gedesen, oft wel Ramir door hem.
Flau herten!
slim bedacht!
verlaet men dus sijn Prins?
of dus men baet betracht?
fij blooy en trouloos volk!
Hers vrindt!
hers goeden wachter!
Want d’hemel g’hengt gy ’t woordt, wiens u belooft verpachter u maekt, houdt staen, sie daer ik willig t’leven waegh.
Naek vrindt!
noch drael!
ik godt ’t gesprooken woordt op draegh.
Dat menschelijke kracht sulk gluk my kan beletten?
Rugero moort de slangh.
geraek ik dan niet los?
Los, los, of ’k sal u pletten.
ons schillen staekt!
de slang verslagen leydt: dien boer de winning g’noot, terwijl men t’samen pleyt.
Den hemel sij.
Want ’t quam van d’hemel, d’eer gegeven.
Van dit braef Ridders feyt.
Hem dank ik voor het leven, en straxs naer hem u vrindt!
wiens helden deucht den tijt uyt ’t smensches heugenis noit met verwondering slijt.
O wel geseghden Graef!
soo iedt u slaef kan schoonen, t’ sij d’eersucht om den prijs van t’onwaerderlijk loonen by u ons voorgestelt: dien gaf tot ’t diers verwin de voorhandt aen dien boer, maer t’ geen ik troostich vin, is, naer ’t gesicht uyt geeft, hy licht te vre sal wesen, met min dan u gelooft voor ’t feijt aen u bewesen.
Soo meucht gy vry met ’t schuijm u giftig bloedt, en siel!
uitbraeken, al te vreedt en groulijk wouts verniel!
’k Sal maeken dat gy sult naer b’hooren plaets bekomen, waer ook van Koningen sij waerden nyt genoomen.
t’Schilt weynig, machtge Graef!
of ’t peekel nat my brekt uyt d’oogen slechts van spijt: de schaemt soo neerwaerts trekt ’t gesicht, dat ’k ’t kan ter nau om u te sien, op houwen.
Och oft!
den hemel gaf!
dat ’k in dees aeêrn verdouwen ’t bloed sag, ’t welk met sijn gift de beest ontvloeydt langs t’veldt!
soo waer het vry gemoedt my buyten schandt gestelt.
Die reden weet ik dank; doch niet gelijk de werken, soo gluckelijk betoont.
O hoeder!
wie den sterken Thebaen, te boven gaet!
wat eeuwgen naem bereijdt u ’t nimmer stom gerucht door dit u lofbaer feyt!
jon d’armen desen hals.
Laet heer!
sulk niet gebooden Gra.
Staek weder span; het sij.
U groodtheyt buyten nooden slim dit verneerd’ren voeght.
Dees armen, die de mijn omslingren, sal ik stets, g’lijk metter daedt sij sijn, waerdeeren minder niet als hoeders van mijn leven.
Noch denk, dat eengen stoor sal immer sijn gegeven aen ’t woort om hoog gedaen; te meer my t’uwaers trekt, ’k weet niet wat g’heijmenis, ’t geen driftig ’t hert ontsteekt.
U wesen, u gelaet verwondren doen, en lieven, en met verbintenis t’uwaerts mijn siel ontrieven.
Maek my u naem, en welk u vaerlandt is, bekent.
U slaef, men Sancio noemt, een worm van d’aerd, gewent voor d’ongena des lochts het vee op’t landt te weyden, gelijk, dees vellen, g’noeg, en dit getuyg bescheyden.
Het eerst geschepte licht, en ’t sogh, Navarra gaf: uyt ’t welk den nijdt my joeg, en dwong van jongeling af ’t vermaert Leons geberght met sijn gras rijke dallen te soeken, ouderloos uyt eygen landt vervallen.
noch daer ’t lot rust verleent.
Wekt nieuwen nijdt, en dwong my hers, waer luttel tijt geleen, u erf m’ontfongh.
en dit ’s mijn neergeboort, mijn dwaeling, naem, en leven.
vry gluckig, soo’k vertrou op uwe vroomt, door ’t sneven van dit fel monster dier.
O selsaem voorgeval!
t’Is schicken van’t geluk.
Den hemel, wie het al met wondering bestiert, heeft g’wis u hers gesonden; nu het onmooglijk schijnt, hier anders sijn gevonden.
dies halven, sal ’k door u een voorbeelt sijn van trou de werelt.
t’Schroomlijk dier int heylig kerks gebou tot eeuwge tuygenis, en godts dank op sal hangen.
gy sult maer my, als Graef dit landt gebooden langen; en min, mijn eenig kindt rechtverdiglijk in d’echt genieten, nu ’k my godt voor sulk heb vast gehecht Rug.
Groot moedgen vorst!
o neen.
U dankbaerheyt tot g’noegen gy kenlijk maekt: sorg niet ’t geen min u stam sou voegen, t’oneedelen u bloedt; dat gy u dochter my toe schickt t’onreedlijk schijnt; den noodt die stelt u vry.
Te meer ’k een vreemdling ben, een arm, en slecht geseten vee dryver.
Self mijn los versoeken laet g’noeg weten.
u mijn oneedelheyt, en plompheyt al te grof.
g’niet Graef u spruyt.
Trout haer, en soo daer waerdiger stof den westen voor u heeft, laet die het graefschap dijen, en uwen lieven pandt, Gae vreedig.
U verblijen, en ’t haer, my g’noch sal sijn.
Met oorlof ’k keer naer ’t vee dat doolend swermt om hoogh, en koom wel eens in stee.
Ik staen als buyten my.
En pijse, ’t kan niet wesen, dat sulk een redenen uyt hoeder sij te lesen.
Riquelmo wat u dunkt?
’t Vermoeden valt niet vremt.
Ik gis t’sij toegemaekt.
Dat spreken boers niet stemt.
Doch somtijts queckt het veldt,’t geen steeling kan beschamen.
Ontseggen gluk, en jonst, met boeren aerd te samen of noit, of selden stond.
Dan wat gerucht men hoort?
Van binnen de tromp en straks jaegers uyt.
Elk swijgh.
Het is u volk.
En uwen naem door boort de locht, en galmt, in ’t dal.
Hers, hers!
sich volk laet hooren.
Segh waer gewaer men ’t woordt?
in’t dal.
Volg gins de spooren ter rechter hant van ’t huys.
geef* oorlof heer!
en blijf met godt.
Ik vrees voor ’t wachtloos vee te seer.
het woordt my licht ontjaeght.
Peijs niet ik u sal laeten.
want heden meerder niet u beuren kost, oft baeten, als ’t winnen van een Graef.
’t is wis; dat nevens my naer ’t hof gy gangen sult.
Den hemel sulk vermy: eylaes!
o vorst!
’k moet heer in ’t velt, hier bijven.
den rijpen oost tans roept.
Ik moet mijn pachting drijven: met oorlof.
’t Sal niet sijn, gy medgesel sult gaen, en sal mijn volk u vee bevelen gaed te slaen.
Iaegers en Eelie uyt.
Hier is den Graef!
2. verleent ons uwe voeten.
Wers sijt gy dus verdwaelt?
Ik laet my ’t breijn ontmoeten, dat dit oft eengen boef, oft eerloos baling sij.
O overbange siel!
wat ’t wesen wilt van my*?
Vertrou Ramiro ’k sal wat dat ter schuilt ontdecken.
Wat ’t sij dit grousaem dier?
’t kan doodt ook vrees verwecken.
Met t’ self, door jaegens drift ik my by na verloor, 2.
Dat g’u dusdaenich waeght?
’t gesicht alleen geeft stoor.
Hier Eeluy!
sie het om en t’om die knots te wenden.
’k wil stil op ’t Hof het raekt, en sonder meer te schenden.
De kindren waer het recht tot tijts verdrijf gejont; en moeit voor d’heugenis, als voor mijn loon verschoont.
Voeght u hier aen dees sij; het b’haeght m’u g’lijk te maeken met Bercellonaes voght: wil allen weerspan staeken.
Volhardt u g’naede graef!
u slaef sich onderstelt; voor meer hy g’loofte deedt van hier op t’eenich velt sijn leven langh te sijn.
Doch gaen wy, onder wegen mach ’k t’ander deel mijns siels den hemel, en sijn segen beveelen eens voor al.
Ach ramplijk gluk voor beyd’!
ach vruchteloose liefd’!
ach trou!
ach ’t g’weldt dat ’k lij?
Al binnen behalven Riquelmo.
Riquelmo wat gy saght!
o siel!
wat quam u over?
ach hemel!
ach fortuin!
Ramiro vreeden rover, en moorder van mijn g’luk!
wat hadt gy ’t tegens my, wie d’eerst ben naer den Graef in eeldom en waerdy?
weet Bercellona niet, en gy dat ’k d’eerst geseten ben in haer staeten raedt?
wat eersucht had verbeeten, oft opgeblaesentheyt u reukeloos gemoedt?
dat gy o dubblen vraer!
dorst setten voedt by voedt, en arm by arm met my?
Daer ’t Rosimond my gelde.
Of u d’afjonstge siel mijn seeker glucks g’niet quelde?
’t moest wesen.
Dies te meer doch waerdich vloek gy sijt, nu in mijn liefd gy noit bekent hebt tegen strijdt.
Maer neen Ramir!
’t was liefd, noch eersucht; ’t was slechts ’t speelen van ’t ongestaedich lot, ’t welk door haer grillich streelen mijns siels moordt heeft betracht.
Sij vlak de tuyten gaf van d’achter kael goodin, om dus te swaerder straf mijn laes!
onnoosel liefd in wanhoop doen te suuren.
Maer soo s’onnosel is, wat kan dit onrecht duuren?
op liefd!
te saem op siel!
is ’t tergen maer van ’t lot: ik ken mijn Rosimond.
Laet haer den Graef voor godt dien Ridderlijken boer als gae in d’echt verlooven; de liefd gaet vaders wil, en allen dwang te boven.
Ioanna uyt.
Ioa.
Mijn Sancio!
lieven broer!
wat u ervaeren is?
wat dal?
wat berg u heeft?
mijn Sancio!
Wat ik gis voor druk dien heyder jaeght?
O vrindt!
soo u ’t medoogen raekt van een angstich hert, seg of u hier voor d’oogen op heen een heyder quam.
Den Graef, wie hêen de jacht geoeffent heeft op ’t velt, met sich een schaepen-wacht, in ’t boeren kleedt u g’lijk, beveelt naer Hof te gangen.
Mijn Sancio laes!
naer t’Hof?
wat peis ik?
of gevangen?
of willich vry, en vlugh daer gaet mijn sieles voght?
Riguelmo binnen.
bedrukte!
wat voor ramp den Graef ter handt u broght?
gevangen?
dan wat quaedt kan sijn van u bedreven?
dat gy my vlucht?
wat reen kan sijn van my gegeven?
ach Sanchio!
ach mijn siel!
ach onverwacht geval!
mijn gierich ramp spoets lot belt op het schriklijkst al met vrees, en leedt my in.
Oft gy u kenlijk maekte?
oft onse liefd, en vlucht den Graef ter ooren raekte?
al hael ik int gedacht; Soo even slaen ik blindt naer ’t geen dus onversint u laeten ’t veldt verbindt.
Dan laet gy ’t?
wat ik drael?
kan ik Leon verlaeten mijns vaders rijk om u?
wat sal ick voorts niet haeten?
min sancio!
’k volgh op ’t spoor.
t’Is liefd die dwingt.
Floreel mach sorgen voor haer vee.
Ik d’hemel my beveel.
Rosimunda uyt en Fernando hoveling op ’t Hof.
Het wout t’onveijlich is, mijn vader in het jaegen te driftig.
Onveijl t’een, vyandelijke laegen my t’ander schrikken doet.
Hy wert schier gansch den dag gemist.
Riquelmo droef, en droef Ramiro sach; elk met veel achtersorg, en vreese voor sijn leven.
Wat wilt gy dat ’k geen blijk sal van mijn onrust geven?
Fer.
Het bloedt dat voeldt, en trekt.
Noit viel my ’t jaegen wel.
Noit Rosimunda dient ontydelijken quel.
’k Weet wat de jacht heeft in.
Op ’t jagen luymt den vreeden.
Wantrouwicheyt, en nijdt bequaemer glegentheden noit soeken.
’k Laet ’t gevaer, ’t geen’t bosch, en ’t ondiert heeft.
Doch mits geen seekre maer, dat noit den hemel geeft, ons iedt van ongluk toont, wat dient het tweemael rouwen?
Edelman uyt.
U vorstelijken vaer gy daedlijk meught aenschouwen.
Want ’t Hof hij tans betreedt.
Daer houdt dien rink voor loon van soo gewenschte maer.
In dank, een Koninxs kroon op ’t hooft u d’hemel set.
En wie verselt sijn koomen?
Een hoeder, tot verquik naer ’t jaegen opgenomen.
Wel laet ’k mijn vader gaen met welkom in ’t gemoed.
dan hy sich daer vertoont; niet min als aengnaem doet de blijde son den mist, of duystre wolk doorbrooken.
jont d’handen my o vaer!
nu die mijn vreucht ontdooken weer langen, en de siel, u maeksel schier ontleent, weer kunnen doen.
Sijt wel gevonden, kindt!
noch weent.
Houd d’handt, en d’armen daer, op dat gy d’ u niet spaeren voor hem sult, in wiens handt de dees op heden waeren.
Een eeuwigheyt van smart geleden heeft mijn siel, den tijt die gy af waert: soo bangh u dochter viel d’afdwaeling van u volk.
Heer vader!
wat ’t mocht wesen?
wat u verlooren hadt?
waer waert gy af gedesen?
De jacht op ’t wilt begost, viel op een schoonsoons uyt.
ik u ’t geheym vertrou.
Wat sulk een woordt beduydt?
U slaef ’t bewaert ter tijt, gy ’t opnen sult beveelen.
soo doch, het wondring maekt; en gis iedt grootds uyt deelen ons gy door ’t selve tracht.
Of vaeder!
jok het sij?
Dusdaenich koom ik niet, dat ’k jok of boerte lij soo stracks in d’eerste reen: neen Rosimund’ gy ’t houwen voor waer meucht, en niet min, als wy den dach aenschouwen.
Wel hoe verklaert g’ u niet?
Hebt gy niet opgelet?
ik wil u buyten keur en twijfeling geset.
ik breng een erfgenaam.
Begint gy slechts u reden?
gae vader voort.
Spreek uyt: macht ’t immers sijn beleden.
Het b’haecht my, luyster toe.
Op gisteren ter jacht, ’t Hof hier, en daer verspreydt, den naer-noen onverwacht ons overviel in ’t dal; ik eenich, ’t spoor verlooren, vermoeijdt socht rust int gras.
En siet: een slang te vooren daer schit, vervaerlijk pijpt, en slingert my om ’t lijf.
wat doen ik?
d’armen vast, gansch yslijk kout, en stijf ’t hert naer den hemel hef; roep hulp, roep volk, en knechten.
Riquelm straks met Ramir verscheen: doch niet uyt rechten beijd door den schroom verbaest.
Ik ’t uyterst ingesien; op dat gewaeght van d’een het leven, ik ontvlien mijn seecker sterven moght: beloof, wie van hen beyden ’t bestaet, hem tot u trou, en ’t Graefschap self te leyden.
En wie van beijd ’t bestondt?
wie u het leven schonk?
Van beyden geen.
Den prijs haer straxs tot nijd ontfonk en middeltijt om d’eerst, op ’t meest krackelich twisten, een engel op sich geeft; wiens handen ’t strijden slisten; verworgden ’t slingrich dier, en gaeven t’leven weer u vader.
’k Engel seijd; nu ’t weyngen dank, oft eer sou sijn, den naem van mensch aen sulk een mensch te jonnen, ja laeken d’ Hemel self, ders my tot hulp gesonnen.
Ay merklijk voor geval!
doch heer!
waer bleef dien man?
wat g’noegsaem eer, en dank hem ’t dankbaer graefschap kan voor sulken weldaedt doen?
van nu tot aller tijden ist billich hem veel lofs met blijtschap in te wijden.
meent gy ’t dus Rosimund?
wist ik niet u reden ernst te sijn, ik g’loofde ’t niet geschiet.
U onbedrogh is licht ten vollen straks te winnen.
Hier Celio!
laet den man, wiens sorg ’k u dee, hier binnen.
Ik doen u last; en breng hem voor u vorstlijk oog.
Celio binnen.
Dan oorlof; ’k my vertrek: mits b’hoorlijk min ’t gedoog sal voor mijn schaemte sijn: noch sonder menich stooren t’aenschouwen, dien gy reets hebt my voor man verkooren.
Set stoorenis aen sijd.
t’Lust my dat gy hem siet.
Oft bercellonaer ’t sij?
Voor vremdling hy sich liet.
Wat aensien hy vertoont?
wat steltenis, en wesen hem dus aensienlijk maekt?
’t Vertoon is uytgelesen; en ’t maeksel recht van man, ’t welk g’noegen kan tot kroon.
Rugero* en Celio uyt.
Gun’t kussen van u handt u slaeve, gun o schoon!
Wat desen voor een boer?
Wie uwen man sal wesen.
Ist boert?
Godt heeft u dien voor gae gelesen.
Ik laes!
Godt jurich bidt, ook schoon my ’t leven kost, heeft hy u van ’t gediert, hij my van hem verlost.
Rosimund binnen.
Met dat u teer gesicht vermaek mach somwijl raepen op lie van andren slach, hofs opgepronkte knaepen, wat wonder ’k ’t achten sal, gy voor een sterken vlucht?
wat vreemt?
gy vreesich hem een monster wesen ducht?
recht heeft ’t bedorven oog sich voor mijn plompigheden te schroomen, voor mijn wilt en ongevormde leden.
Den Graef en Fernand te saem.
bent keerich vrij van dit grof, en versuymt gelaet, dit leeck verwildert hair, dees vellen, dit gewaet.
soo even peijst niet min, dat dees ook g’heijme schatten, die veel maer in den schijn uyt monstren soms bevatten.
Ik prijs dien moedt.
Haer vlucht, en met de vlucht den spijdt, haer maeghdelijke schaemt, en ingeboort belijdt.
Fernando dat ’s mijn wil.
De rest wil ik niet achten.
is dit den schuijm van d’aerd, gedulte.
’k Gonk verpachten met g’looft mijn woordt aen godt, Siet of ’k volbrengen moet?
ik sal mijn kindt hem doen, wat weerspan sij ook doet; hy sal als erfgenaem het vorstendom genieten.
’t mach d’onderdaen, en ’t mach self spaegnien gansch verdrieten.
t’Is al te diere schult geloofte godt gemaekt, daer ’t dankbaerheyt dees siel voor ’t b’houden leven raekt.
Meer hy, terwijl hem geest, nocht jeucht, soo ’t g’lijkt ontbreeken, kan Goeffent ridderlijk licht vatten hofsche streeken.
Men wisselt vaek door kunst, en moeijte self natuur.
Wat landt het sij, men ’t windt door oefening en duur.
Dies t’uwen last Fernand ik Sanchio wil bevolen.
Gy sult met waepenen, en boeken u ter schoolen hem nemen; en voor boer een hoveling doen sijn.
Vermaerste Graef!
vertrou het weynge moeit of pijn sal wesen, ’t aensicht glooft op luttel tijts veel seden.
Wel aen versiet hem straks van u gelijke kleden.
liever wensch ’k gy gaeft my ’t keeren naer het velt; want mijn verlaeten vee my ’t hert met angst onstelt.
Fernando doe dat ’k segh, gae Sanchio na binnen.
Meer als ’t verlooren vee sult gy in ’t Hof hier winnen.
De siel te sterk my trekt.
Hey laes!
dan wat?
gedult in dese vremdigheen, daer spoedt met ramp sich vult.
Rugero en Fernando binnen.
Wel aen fortuijn!
ik volg; wers gy lichtvaerdig trekken ook meught.
Nu ’t opset is, voor eeuwich op te wecken de ruchtbaere goddin tot lof van dees mijn daedt, naer ’t quijten van mijn schult, ’t welk al te boven gaet.
’t mach schimp, en last’ring doen, sich nederen tot boeren, ja ’t mach als trotsicheyt elk een den mond ontsnoeren; met dwers self de natuur proef willen doen van kracht, en maeken van een boer een Ridder.
Doch bedacht, dat Roomen boeren heeft tot ’t Keyserdom verheven, wat hoef ik om ’t geschel van ’t snaetrig volk te geven?
min als van Curius niet, Valerius, oft Justien, van Sanchio, wilt slechts ’t lot, kan Barcellona sien.
Ioannna met d’Eelie geweldt: en strax uyt.
Eli.
Op ’t Hof?
gewelt alhier?
Wat vreest gy van een jongen?
en waepen-loos?
Soo diep te sijn gedrongen in ’t Hof, is geweld, en quaed.
Wat schuijlt daer met de wacht?
Dees onbedreven boer by self u gnaede tracht.
Dien jongen?
laet hem in.
Genadigste!
mijn beden met alle neericheyt versochten weynge reden u mondeling te doen, dees sloeg de wacht my af.
Ik stemmich wirt: mits sij den ingank weygrig gaf.
Wat poordt u hers?
wat hebt gy self den Graef te spreeken?
Self heer!
den Graef.
seght wat u mag ontbreeken.
het loflijk aengesicht, ’k weet niet wat vreucht ’t uyt geeft jedt ongemeen die leen, soo wel gemaekt, beleeft.
’t Was gistren, dat gy Graef naer ’t jaegen mee deed gangen, soo ’k hoor mijn broer naer ’t hof, dies broederlijk my dwangen hers achterdenk, en vrees: om weeten wat ’t maght sijn, ’t geen scheyden hem van ’t veldt deet tot mijn leedt en pijn.
op dat, want iedt misdaen u waer, dat ’k niet kan denken, mogt deelich broer voor broer dit lijf ten besten schenken: en want niet quaedts hem prenght, ’k u bidden sou mijn broer, my willen weer te doen, eer ’t innerlijk beroer uyt ’t afsijn slechts ontstaen, sou voor sijn tijt onterven twee sielen eens gesint, en oorsaek doen van sterven.
Bent rustich.
’t Geeft my vreught te weeten dat gy sijt broer van dus waerdgen broer.
Vrij allen onnucht mijdt.