floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
zucht, schrei en steen, Houje heel mismoedig, zo zalze je vraagen na de reên: Zeg dan Dat je Oom dood is, en jy van ’t erffnis bent versteeken, Dat myn Moeder, zyn Zuster zynde, doch in Galicia getrouwt, Hem veel leugens op de mouw had gespelt: onder allen, dat gy het goud, Ja zelf zyn portret, versiert met fyne diamanten, Met Hoeren, Panlikkers en andere lichte Kwanten In een maand had door de billen gelapt, het welk hem zodanig heeft geraakt, Dat hy my, na zyn dood, in plaats van u, volkomen Erfgenaam heeft gemaakt: Dat ik, met al dat goed, reeds in Madrid ben gekomen, Dat ik, op ’t gerucht van haar schoonheid, heb voorgenomen Haar te komen bezoeken, zo my die eer mag geschiên.
* DON DIEGO.
Maar als ze u kent, Krispyn?
Zy heeft my nooit gezien, Als in de Uilenvlucht, dat’s te zeggen, tusschen licht en donker, Ten andren zal ik daar wel zórg voor draagen, verstaje, Jonker?
Ik zal my zo wel toetakelen, datje my zelf niet kennen zult, Met één been, één arm, één oog, voor en achter gebult.
Maar om onze aanslag wat meer schyn van waarheid te geven,* Moetje voor af zeggen, dat ik veel wondren in de Indiaansche oorlogen heb bedreeven; Dat ik daar, als Kapitein, myn gezondheid ben kwyt geraakt.
Verstaje, myn Heer?
Ja, ik versta u wel; maar als gy zo mismaakt Voor haar gezigt verschynt, zult gy te haatlyk weezen.
Geensins, onaangezien myn afschuwlyk postuur: zal ik haar echter wel beleezen: Speciaal, als ik wat opsny van rykdom en kostelyke schat, Daar by ben ik, gelyk gy weet, niet boers noch plat Van taal, of spraak, gelyk veel andere lakeijen: Ik ken Latyn en versta me op streelen, kussen, vleijen, Op minnendeunen te maaken, en andren fraaije dingen meer.
In ’t kort, alles zal wel gaan, daar sta ik je borg voor, myn Heer.
Krispyn, gy weet het my zo smaak’lyk voor te draagen,* Dat ik het met u uit nieuwsgierigheid zal waagen.
Terwyl ’t yzer heet is, moet men ’t smeeden; anders kan ’t niet geschiên.
Ik zalje een Belachchelyke Erfgenaam vertoonen, die een dukaat waardig is, om te zien.
Einde van het Eerste Bedryf.
HELENA, DON DIEGO.
’k Zeg andermaal, ik zie het klaarelyk aan uwe oogen, Dat heimelyk uw hart door droefheid word bewoogen.
Wie kan bedroeft zyn in uw tegenwoordigheid?
’k Weet zekerlyk dat u iets op het harte leid.
Spreek, is de Vloot vergaan?
die is behouwen.
Doch, wyl ’t u zelfs ook raakt, zal ik ’t u ook vertrouwen, Te zeggen: ach!
Mevrouw, myn Oom is dood.
dood?
’k Heb daar een tyding van bekomen met de Vloot.
Daar is de brief, Mevrouw; gy kunt hem zelve leezen.
En oordeel, of ik niet met recht bedroeft mag weezen.
HELENA, leest.
Myn Heer,     Uw Oom Don Pelagio heeft het testament, dat hy tot uwen voordeele gemaakt had, gebrooken, en uw Neef Don Pedro de Buffalos tot volkomen Erffgenaam in uwen plaats gestelt; U alleen begunstigende met een Jaarelyksche inkomen van drie honderd Dukaaten, geduurende uw leeven.
’K heb alles tot uw voordeel aangewend wat ik konde; maar op het hart van den Overledene niets kunnen verwinnen; dewyl men u daar by zeer haatelyk heeft afgeschildert.
Ik blyve, Myn Heer,                                    Uw Onderdanigste Dienaar.
GEORGI RENALDI.
Gy hebt wel groote reên, dat gy u toont misnoegt.
Maar denk, myn Heer, dat het een edle ziel niet voegt, Dat hy zich t’eenemaal aan zyn mistroostigheden Ten prooy geeft: hy moet die verwinnen, door de reden: En denken, dat het is een slag van ’t slinks geval, Dat vaak d’onwaardigsten het meest verheffen zal.
Zo lang ik d’eer heb van Helena te behaagen, Kan geen mistroostigheid my in het minste plaagen: Ja d’allergrootste ramp verstrekt my tot geen pyn, Als ik ’t geluk heb, van uw Bruidegom te zyn.
Wil dan de tyd, noch myn geduld niet langer rekken; Maar uw beloften op het spoedigste voltrekken.
Ik bid, dat gy dit hart, dat onder uw gebied Zo lang gestaan heeft... HELENA.
Zacht, myn Heer, zo haastig niet.
Is dat beminnen, als men Meester poogt te weezen Van ’t voorwerp zyner min?
ik min u als voordezen; Maar dat’s, als Minnaar, niet als myn Bedgenoot; Ten anderen, myn Heer, de staat, die ’k hou is groot; Ik zou onmoogelyk die kunnen onderhouwen, Zo ’k met een Bruidegom, die geldloos was, ging trouwen.
Zo hebt gy my zo lang met yd’le hoop gevleit?
Beklaagt gy u, dat gy myn tegenwoordigheid Zo lang genoten hebt, zo kunt ge u die ontrekken.
Ik kan den grond van uw baatzoekend hart ontdekken, ’k Wou ’t niet geloven, hoe ik ook wierd onderrecht; Dat gy niet had uw zin op my, maar ’t geld, gelegt, Maar nu zie ik het klaar.
Te trouwen om zyn voordeel Acht ik een teken van verstand te zyn en oordeel.
Gy hebt verstand, maar noch meer gierigheid, naar ’k gis.
Myn Neef Don Pedro, hoe afschuwlyk hy ook is, Zal, met zyn geld en goed, u ’t best behaagen konnen.
’k Wierd door dat inzigt, ik beken ’t, heel licht verwonnen.
Hy zal hier aanstonds zyn, om u zyn dienst te biên, Hy is nieuwsgierig om uw schoonheid eens te zien.
Dat hy vry koom’.
Maar vreest gy niet berucht te raaken?
Ik vrees een Kalis tot myn Bruidegom te maaken.
Ik zal gewrooken zyn van uw lichtvaardigheên, Zo’k u in de echt met zulk een Zottebol zie treên.
Het is veel beter zot, als arm of kaal te weezen.
’k Hoop, dat ge in ’t kort zult van die geldkoorts zyn genezen.
HELENA, DON DIEGO, LUBYNE.
LUBYNE.
Mevrouw, daar is een zekere Don, die d’eer verzoekt van je te meugen zien.
Wie is ’t?
Ik ken hem niet; maar na ’k zie, heeft hy maar een bien, En daar by een pleister op het oog.
Het is, naar ik kan hooren, Myn Neef: hy heeft dat been in d’oorelog verlooren.
Ga heen, en zeg, dat hy vry binnen koom’, Lubyn.
’k Ga, om geen hinderpaal van uw geluk te zyn.
KRISPYN verkleed onder de naam van DON PEDRO, HELENA, KARMANJOLLE, LUBYNE.
waar word ik gebragt?
men zou schier verdwaalen.
Ik moet bekennen, dit huis heeft geen kleintje vensters en zaalen; ‘t Lykt het Paleis van Atabaliba, dien grooten Indiaan.
Zyt gy het, schoone Helena?
vergeef toch myn stout bestaan, Dat ik zo reukeloos den glans durf naderen van uw oogen.
het is met my gedaan: myn Neef heeft my bedrogen; Dewyl ik u eens zo schoon vind, als hy my heeft gezeit.
Ik verzoek pardon, Mevrouw, voor die vermetelheid.
Myn Heer, gy hebt in ’t minst niet tegens my misdreeven; Des is ’t niet nodig u daar voor pardon te geeven.
Welk een heusheid!
ik beken ’t, ik hadt dit nooit van u gedacht.
Wie had van zulk een schoon Vrouwenbeeld zulk een beleefdheid verwacht?
De Meisjes te Mexico vallen veel spytiger als men ze wil spreeken: Ze slachten de Katten, hoe men ze meer streelt, hoe ze de start hooger steeken.
Kouzyn!
ik beken, je geluk is onwaardeerlyk groot, Dat je zulk een volmaakt Schepsel zult krygen tot uw Bedgenoot; Voor my, ’k zouje gaeren ’t heele erffnis van myn Oom zaliger willen geeven, Zo ik in uw plaats met deze schoone Helena mogt leeven.
Don Diego zal van ’t deel, het welk hy aan my heeft, Wel afstand doen, zo gy hem uwe schatten geeft.
Zou hy u afslaan?
dat kan niet moogelyk weezen.
Indien ik dat wil, ik zocht ’er hem aanstonds toe te beleezen.
Het is niet nodig, dat gy daar toe zoekt zyn stem: ’k Ben alzo veel aan u verbonden, als aan hem.
Dat is een gezegend woord!
uit zulk een vriendelyk mondtje!
Zo zou ik noch hoopen meugen, myn alderliefste Hondtje?
vergeef het my dat ikje zo noem, allerschoonste Heleen.
In Amerika is dat woord van Hondtje, onder de Vryers en Vrysters, heel gemeen; Dewyl het een zekere soort van vrindlykheid in de liefde betekent: Daar by word dat woord van Hondtje zo wel femenyn als maskulyn gerekent.
wend toch die oogjes, die stookebrandtjes van my af.
Die ’er zo meenig doen daalen in ’t graf; Of is het tot myn straf, myn Uitgeleezen, Zo wensch ik zo blind, als een Mol, te weezen.
O ’k heb niet te vreezen, na ’k aan u vermoê Gy lachte my anders zo wit niet toe.
wat hebje een aardige manier in het lachchen: Hie, hie, hie, puur als d’aapjes alsze om een bamboesje prachchen.
Die gelykenis komtje misschien wat vremd te vooren, myn Engelin; Maar in het lachchen van een aapje steekt al veel zoetigheid in.
Doch zo ’t hier de manier niet is op dat fatsoen te redeneeren Zo spreek maar, myn Schoone, ik zal volgen jou begeeren; En aanstonds van styl verandren, indienje ’t maar zo verstaat: Want daar is niet in de waereld, daar ik my ter liefde van u niet toe vervoeren laat, Al was het tot geesselen, brandmerken; ja, wat meer is, hangen.
’k Begeer geen proef van die gehoorzaamheid te ontfangen.
Al heb ik zulk een Platonisch troony, ’k ben echter heel vrolyk van geest, Daar by zyn de Buffalossen altyd vermaard in de menschenbouwery geweest.
Ik ben van een geslacht dat heel generatif van natuur is.
Dat woordtje generatief betekend voorteelende, of iets dat vol vuur is.
In ’t kort, daar schort niets aan, als datwe, door Hymen, maar worden gekoppuleert.
En hebje daar lust toe, zo spreek: ’k zal de Voorwaarde maaken, zoje ze begeert.
’t Waar’ best, myn Heer, dat we eerst wat beter kennis maakte.
Karmanjolle.
KARMANJOLLE.
Vertel eens, hoe de keunings dochter op my in liefde blaakte, Maar dat komt niet te pas.
Verhaal liever hoe Don Diego dien armen bloed, Van honger niet zal kunnen kakken, zo men hem geen onderstand doet: Dat hem myn Oom Don Pelagio niet meer heeft nagelaaten, Als een Jaarlykse intrest van dry honderd Dukaaten: Dat hy daar met zyn Moeder en Zuster moet van bestaan: Dat het erffnis afgryslyk buiten zyn gissing is gegaan: Dewyl hy zich inbeeldde al dat kostelyk goed te erven, ’t Geen hem ook gelukt zou hebben: maar dat myn Oom kort voor zyn sterven De lucht in de neus kreeg van zyn Venusjankery; Dat hy toen zyn testament veranderde en al zyn goed maakte op my Het welk ik schat te weezen, op driemaal honderd duizend Dukaaten.
Behalven de Meubelen die hy daar en boven heeft nagelaaten.
Dat is een groote som.
’t Is waar, ze is taamlyk groot.
Maar ik schenkje de helft tot een duary, zoje me aanneemt tot uw bedgenoot.
De aanbieding die gy doet, myn Heer, is edelmoedig.
Wel nu, wat zegje dan?
My dunkt, dit komt wat spoedig.
Het voegt geen Juffer, zulks ten eersten toe te staan.
Doch ik acht ook ’t geluk te groot, om ’t af te slaan.
Ha, ha, ik verstaje.
Ook heb ik noch een proces hier aan de spyker hangen, Daar ik, sirkum sirkum, noch veertig duizend ryksdaalders van zal ontfangen; Dewyl het alzo klaar is, gelyk den dag, die je ziet.
Luister, luister, ik zalje doen hooren of ik gelyk heb, of niet.
Myn Grootvader, die de eer en roem van al de Buffalossen geweest is, Verkocht aan Don d’Avalos, wiens Broers zoon noch een groot Beest is; Dewyl hy tegen zulk een rechtvaardigen zaak zich kant.
Hy verkocht dan, gelyk ik zeg, aan hem een zeker stuk land, Waar op hy veertig duizend Dukaaten, per resto schuldig is gebleeven.
Kort daar op sterft hy: toen verviel de schuld op een van zyn neeven: Dewyl hy die volkomen erfgenaam van zyn goed had gemaakt; Deze Neef, getrouwt zynde, aan een Juffer, schoon en welbespraakt, Heeft by den Rechter zo veel te weeg gebragt, door haar Elokwensy,* Dat hy een arrest heeft geobtineert tegens de uitgesproken sentensy: Dit dan tegen d’uitgesproken sentensy zynde geobtineert, Heb ik my, wyl de zaak heel kwalyk was gealegeert, By Guavera gevoegt, het welk een deur gestudeert Advocaat is; Hy zeit; het is een affairen die suptiel en delikaat is; Maar ik heb vrinden, die me’er wel deur zullen helpen, naar ’k gis.
Wat zegje nu, schoone Helene?
dunkje niet, dat myn zaak rechtvaardig is?
Voor my, ’k versta het niet.
Dat wil ik wel gelooven.
’k Moet bekennen, dat het myn verstand meê gaat te boven.
Maar myn Stollesteur zal u wel onderrechten daar van.
Waar is myn inventaris?
’k Zal zien, of ik ze vinden kan. Daar isse, myn Heer.
Kyk eens, hoe veel Parkietjes dat ik heb.
Laat kyken.
Net dartig.
Hoe veel Aapen en Meerkatten?
Van gelyken.
Ook dartig.
Hoe veel staaven Japans goud.
Ik zal ze eens tellen: een, twee, drie, vier, vyf, zes, zeven, acht, negen, tien, Elk een staaf goud op twe Arobe spaans gewigt gerekent.
Staat die groote Karbonkel stien daar niet meê in aangetekent?
Voorzeker, gut!
dat is een kostelyke steen!
Hoe veel schat gy die waard?
Zy kost my ’t linker been.
Uw linker been, myn Heer?
O ja, ’k heb het in de zelve slag verlooren, Toen ikze de Zoons Zoon van Piremagogje afsabelde van d’ooren.
Zo komt ze u duur te staan.
Bagatel!
ik heb’er nooit om getreurt, Fruktus belli: dat valt de beste kinderen van Mars het meeste te beurt.
Op die manier heb ik myn arm verlooren, en een van myn oogen.
Fruktus belli: dat zyn de rechte vruchten van het oorelogen.
’k Zie noch zo wel, als de beste, daar by ben ik alzo rad.
’k Neem aan zulk een fraaije Serbande te dansen, als de grootste Dansmeester in de Stad.
’k Maak passen, koepees, kruis-kapriolen, en andre raare sprongen, Als of ik bei myn beenen had, los, luchtig, onbedwongen, Ik scherm, ik rei te paert, wat meer is, ik foltizeer, ’k Speul kunstig met de piek, en doe andre fraije dingen meer.
Onder alle versta ik me grondig op de kunst van de ring te steeken.
De Juffers te Mexico weeten daar heel loffelyk van te spreken.
’k Beken, ’t is veel, myn Heer.
Je kent me noch niet recht.
’k Ben een Adonis in de liefde, en een Mars in ’t gevecht: Beminnelyk voor de Vrouwen, onzaglyk voor de Mannen: Dat getuigen de Dariers, Mexikaanen en Cassiannen.
Daar is onder haar niet één Prinses, of zy is op my verliefd geweest, Noch ook niet een Prins, of hy heeft voor myn Sabel gevreest.
Myn Schildknaap Karmanjolle zouje daar heele historien van vertellen.
Men moet uw byzyn dan al heel gevaarlyk stellen.
Heugt u van dat groote tornooyspel niet?
Hoe ik daar den besten Adel van den grooten, uit den zadel stiet, En hoe teder my die twe Ryksprinsessen toen beminden?
Zou my dat niet heugen, gy voerde toen de naam van de Ridder van de vier Winden.
De Prinsessen sturven alle bei, om datje jou hielt zo stuurs en straf.
Ik was die tyd in Egipten, daar kreegen wy’er de tyding af.
’t Was op die zelve tyd toenje Grankairo haast had overrompelt, Toenje die tien Reuzen versloegt, die op je last in de Nyl wierden gedompelt: Dewylze dat heele land verwoest hadden door vuur en staal.
Die Karmanjolle!
hoe net heeft hy het onthouwen altemaal.
Zo hebt gy u, myn Heer, al loffelyk gekweeten.
Ik moet bekennen, Mevrouw, het was my waarlyk al vergeeten.
Hy noemt de tyd en plaats, of het gisteren eerst was geschied.
’t Geen zo aanmerkelyk is, myn Heer, vergeet men niet.
Dat ’s waar: maar ik heb zo veel diergelyke zaaken bedreeven, Dat ik, als in die gewoonte zynde, daar daar na geen acht op heb gegeeven.
Maar zacht, daar schiet my iets in, de klok is omtrent half vier: Ik moet twintig duizend Dukaaten ontfangen van een zekre Bankier.
Vaar wel, Kostlykheid, ik ga, laat u myn afzyn niet verdrieten: Binnen ’t half uur zulje myn tegenwoordigheid weerom genieten.
HELENA, LUBYNE.
HOe, Mevrouw, ik denk immers niet, datje zulk een mismaakten Zottebol trouwen zult Met één oog, één arm, één been, Voor en achter gebult.
Ik ben noch maar een Dienstboô: maar ik zou by zulk een Hangebast niet meugen slaapen.
’K nam Don Diego liever naakt, als hem met al zyn Parkietjes en Aapen.
* HELENA.
Men doet al veel, Lubyne, om zo veel geld en goed.
Denk, dat de soberheid de liefde kwynen doet.
Ja wel, wat zel ik zeggen, ik dacht, datje heel anders zoud praaten.
Voor my, ik zou het lekker eeten voor het lekker byslaapen wel willen laaten.
Myn Moeder zaliger plegt wel te zeggen, tegen myn oudste zuster Marjalijn; Hoor, Kind, kies ouwe Vis en jong Vlees, zoje niet bedroogen wilt zijn.
Die goede oude vrouw had ook gelyk; ik zou het daar ook meê houwen; Want daar is niets haatelyker als d’ongelykheid in ’t trouwen.
Wilt gy wel zwygen?
Jy trouwen met zulk een mismaakten gek!
Ik moet spreeken: wie weet of hy daar by niet heeft noch een heimelyk gebrek.
Zulk een Hottentot!
’k hoop, je zult noch wel andre zinnen krygen.
Ik zeg u, nochmaals, zwyg.
Fiat, ik zel dan zwygen.
Maar een woordje moet ik noch zeggen, dan zel ik zwygen, zo lang je ’t my gebied.
Wat stonk hy afgryslyk na knooflook!
rookje dat niet?
De kamer is vol stank, ruik eens, ’t is nu noch al wat vervloogen.
Hoe haatlyk gy hem ook afschildert voor myn oogen, Hy ’s my noch waarder, als Don Diego, zonder goed.
Hy weet niet, hoe men hier te lande leven moet.
Die boersheid, meen ik, zal wel in het kort verkeeren, Ik zal hem d’omgang in een week vyf zes wel leeren.
Ja leeren!
je zelt hem wel leeren, naar ik gis, Dat het Wapen van Boksbergen een groot ramshoofd is.
Vertrek uit myn gezigt, of ’k zal u voeten maaken.
Die stoute Pry!
ze is onverzet’lyk in haar kaaken.
HELENA, DON JAN. DON JAN. Mevrouw, vergeef ’t my, zo ’k u door myn komst misdoe: Schryf dit het ongeduld van myne liefde toe.
Dit hart, gepynigt, door het hoopen en verlangen, Wenscht eindlyk uit uw mond ’t gezegend woord te ontfangen, Daar ik zo lang u om gesmeekt heb en gebeên.
Ik heb, gelyk gy weet, dry Jaaren achter een, De schoone glans gevolgt van uwe aanminnige oogen.
Gy hebt me ook toegestaan, dat ik zou hoopen moogen.
Stel my dan niet meer uit.
Daar is geen meer verdriet, Als dat men hoopen mag, en nimmermeer geniet.
’t Is waar, Don Jan, ’k beken, ik heb u hoop gegeven: Maar ’t Sekretaris ampt, waar toe dat gy verheven Zoud werden, door uw Oom, naar ’k merk, loopt heel te niet.
Dat was de grondslag daar ik u op hoopen liet.
DON JAN. Myn Oom, de Raadsheer, heeft zich vast daar voor verbonden.
DON JAN, HELENA, KRISPYN onder de naam van Don Pedro, KARMANJOLLE.
Dat ’s een verlooren reis: ik heb die hondsfot van een Bankier niet thuis gevonden; Dat hebje veel van dat volkje; ze speulen met een andermans splint.
Tegen Don Jan. Wat benje voor een kaerel?
komje als minnaar hier, of als vrind?
DON JAN. ’k Heb u, myns oordeels, daar geen reekning van te geeven.
Heer, bejegen hem zo bars niet: je speult waarachtig met je leven.
Welk een vermetelheid!
weetje wel tegens wie datje spreekt?
DON JAN. Vindge u gehoont, ik mag wel lyden, dat ge u wreekt.
myn Heer, hy zal het zeker doen; want hy maakt daar gansch geen werk óf.
Pakje van hier, of ik stuurje aanstonds op het Kerkhóf.
Karmanjolle, houme vast.
DON JAN. Ga vry uw gang, men sterft van ’t dreigen niet zo licht.
Kies wat dood je sterven wilt, of vlugt uit myn gezigt.
DON JAN. Kies zelf.
Wat weerhoud me, dat ik je niet terstond vat By ’t linkerbeen, en je daar meê tegen de wand sla, dat het brein op de grond spat?
Of dat ik je gryp by je kruin en met een averechtze draai, Op zyn Indiaans, zo een zeven, of achtmaal, om myn hoofd en middel zwaai, En je dan voort in de lucht slinger, datje blyft hangen in de wolken?
Of dat ikje een muilpeer* geef, datje door ’t sentrum van d’Aardkloot sinkt by d’Antipodesse Volken.
DON JAN. Wat letme, dat ik u niet nagel aan de muur?
Hoe kom ik hier best af?
hoor, ik zie, je bent een kaereltje vol vuur, Het geschied alleen maar omje koerazy eens te probeeren.
’t Zou jammer weezen, dat ik zulk een braaf Kavaljier ging masakreeren.
Verzoek my om pardon, en beloofme datje voortaan Naar het huwelyk van de schoone Helena niet meerder zult staan.
DON JAN. ’k Zal dat akoord strak op uw lenden onderschryven.
HELENA tegen Don Jan. ’k Verzoek, Heer, zo gy poogt te twisten, of te kyven, Dat zulks ten minsten in myn byzyn niet geschied.
DON JAN. Wel aan, ’k zal zwygen, om dat gy het my gebied.
Maar gy, die u zo wel in ’t snorken weet te kwyten, Die, als de honden, wel wat blaft, maar niet durft byten, Indien gy lust hebt, om een gang te gaan met my: ’k Meen hier, in wederwil van uw opsnijery, Omtrent de middernacht, of licht een uur te vooren, Een kunstig maatgezang voor ’t huis te laaten hooren, Dan kunt gy, zo gy wilt, de toegang my verbiên.
HELENA, KRISPYN, onder de naam van Don Pedro, KARMANJOLLE.
Die blooden Trytert!
hy vlugt, of hy de drommel had gezien.
Mevrouw, had ik niet gevreest, dat je ’t kwalyk zoud hebben genomen, ’k Verzeker u, dat hy ’er niet heelshuids had afgekomen.
Hy is’er dan al heel gelukkig afgeraakt.
’t Schynt wel, datme de liefde ook al zo wat lankmoedig maakt; Want ik heb van niemand in de Waereld ooit zo veel praats kunnen hooren.
Ook ben ik nooit grooter hartstócht onderworpen geweest, als die van haat en tooren: Die pleeg altyd over my te heerschen, als tegenwoordig de min: Dat weet die Poltron misschien; daarom sprak hy zo stout in ’t begin.
Maar ik zweer, dat ik hem dat stout spreeken wel betaalt zal zetten, Laat hy eens met zyn Allebade komen, ’k loof dat ik het hem wel zal beletten: Ik zal’er ekspres om maaken hier te weezen, en dat op den zelven tyd; Dan zal ik hem eens toonen, of ik een hond ben die wel blaft, maar niet byt.
Ik wilje wel verzekeren, dat hy het niet licht na zal vertellen.
’k Zou my in geen gevaar stellen.
Dat gevaar, Mevrouw, acht ik zo veel als niet en beet.
’k Heb wel voor heeter vuur gezeten, gelyk Karmanjolle wel weet.
Ten andren heb ik een wisse stoot die ’k niemand dan u zou willen leeren; Ze gaat zo zeker, dat my ze niemand in de waereld kan pareeren: Als by ekzempel, of jy myn Party nu waard: eerst maak ik een fint in ’t begin, Puur of ik de kwart wou stoot, en dan zet ik het’er van onderen op in.
Die kunst zouje daar effen gebruikt hebben, als dat zo wis een stoot is.
Het schynt wel, als ik by myn Matres ben, dat myn koerazie niet half zo groot is.
Doch dat voordeel zal hy niet meer genieten, die blode Koljon.
Maar, Mevrouw, alzo ik wel gezien heb, dat een Muis een Olyfant verwon, En dat de beste kaerel, door list, om een luchje kan raaken, Ben ik van sins, om eerst een Melitaer testament te maaken, Waar by ik u begunstig met de helft van myn kapitaal.
Haal my een Notaris, die het net in order stelt altemaal.
Dat is niet nodig: als een krygsman zyn testament wil maaken, Zyn’er in de waereld geen klauzulen in de rechte, die hem raaken: Hy is geremitteert van des rechts solemniteit: Hy schryft slechs, met een rapier, of spiets, in ’t zand, of anders zeid: Ik wil, dat, na myn dood, zal erven Piet, Jan, Klaas, of Nestor, En dat in ’t byzyn slechs van twee, ’t bestaat, als quod atestor, In premissorum fidem, of ander slag van schrift.
Hy heeft gelyk myn Schoone, maar best is ’t dat ik je wat maak, parforma van een leevendige gift: Dat is een Donnatie antre Vivos, zo de Rechtgeleerde zeggen, In presentie van twe getuigen, dan kunjer altyd attestatie van laaten beleggen; Of willenwe liever zo doen, gelyk Karmanjolle proponeert.
knikken is ja te zeggen, die zwygt die konsenteert.
Kom hier, myn Schildknaap, en jy meê, Meisje, gy kunt’er kennis van draagen, Onthouw wel, wat ik zeg: want dit is myn uiterste wil en behaagen, Ik maak Helena d’Alvares, myn aanstaande Bruid, Alleen uit zuivre genegentheid, vyftig duizend Dukaaten voor uit, En dan wil ik noch datze prorato, neffens een van myn Nichten, zal erven.
Dit begeer ik, dat nagekomen zal werden, zo ik kom te sterven.
Wat gaat u aan, myn Heer, ach!
wat hebt gy toch voor?
Mevrouw, weêrhou my niet, het moet’er nu meê door.
LEONOOR, DON DIEGO.
O ja, tot noch toe is de klucht wel afgeloopen: ’t Is alles wel; zy heeft hem toegestaan te hoopen.
’k Beken, ’t is aardig; maar hoe dorst gy zulks bestaan?
Wanneer zy merkt, dat zy van u dus word verraân, Wat zal zy schelden!
en niet doen, om zich te wreeken!
’k Bekreun ’t my niet, hoe felze ook is in toorn ontsteeken, Of tót wat raazerny zy zich vervoeren laat.
Zo groot myn liefde was, zo groot is nu myn haat.
Doch ’t hart is naauwlyks van die trouwelooze ontslaagen, Of ’t moet weêrom op nieuw het juk der liefde draagen: ’t Is door uw edle deugd en schoonheid zo bekoort, Dat ik onmooglyk.... TWEEDE TOONEEL.
KRISPYN, DON DIEGO, LEONOOR.
je bent een man van je woord.
Ik vreesde zeker, myn Heer, datje my op zoud schieten, De klok is reeds elf.
’k Begon van angst en benauwtheid al te zwieten.
Het is op ’t punt, dat myn Medevryer Don Jan hier verschynen moet.
Daar is zo iets in ’t donker dat my altyd vreezen doet: Wanneer het in ’t licht waar, dan zou ik nergens weer van weeten.
By daag, myn Heer, wil ik gemenelyk liever vechten, als eeten.
Hou moed, daar is in ’t minst geen zwarigheid, Krispyn: Als gy te kort schiet, zal ik u behulpzaam zyn.
Houd, myn Heer, dat’s zo niet gezeid, je mostme zo diep in ’t gevaar niet dringen: Eer het zo ver kwam, mostje voor me in de mat komen springen.
Een ongelukkige stoot is haast gedaan, speciaal in de nacht.
Vertoef hier, tot ik heb deez’ Juffer thuis gebragt, Ik kom voort weer, dan zal ik verder met u spreeken.
Maar als Don Jan ondertussen komt?
Dan kuntge u elders in een stoep zo lang versteeken.
’k Zal in een oogenblik hier weder by u zyn.
Houd midlerwyl hier maar een oog in ’t zeil, Krispyn.
KRISPYN alleen.
Hy waagt my’er aan, naar ik kan bespeuren en bemerken.