floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
neen, ’t is een stout Snappertje, denk dat niet: seldreweeken!
Hy zou ’t zen vader zeggen, ’t zel beter weezen dat ik je breng daer hy Je niet vinden ken, ik zel ereis zien of’er ook iemand is, strak bin ik je weêr by.
FRANCYNTJE, KLAASJE.
KLaasje, wy blyven.
Maer daer ginssen is je Vaders plaets, zy zellen ons zoeken.
Hier zyn wy verborgen.
maar zoud gy willen gaan, zonder u te verkloeken, Om dien Jongeling te trekken uit de gevangenis, daar hy nu is?
Jy denkt wel om dat Borsje, dat je gistren deur ’t sleutelgat zag!
maer ik gis.... FRANCYNTJE.
Wat gis je?
Dat je niet kwaed zoud zyn zo je met ’em most trouwen.
Ik weet niet wat gy zegt.
Ja, ik heb daer ’t oog al op ehouwen, En zo de Vrijer zo mooi was, daer men jou an trouwen wil, ’t was al edaen, En we hadden de moeiten espaerd om iens uit ons huis te gaen.
FRANCYNTJE, KLAASJE, MEEUWIS, niet op het Tooneel komende voor dat Jaap en Nikolaas daar op zyn.
MEEUWIS, van achteren ’t Tooneel.
HOlla, hai, hai!
Wat geraas is dat?
wat schreeuwen mot men hier hooren?
MEEUWIS, van achter het Tooneel.
Holla, ho!
Juffrouw, ’t is myn Mans stem!
nou zinnewe verlooren!
Kom, laaten wy ons verbergen.
Zo als zy vluchten willen houd Jaap haar tegen.
JAAP, FRANCYNTJE, KLAASJE, MEEUWIS, achter het Tooneel.
WAer loopje?
vlucht daer van daen.
Daar komt Meeuwis, de man van Klaasje.
En daer onze Pedegoog aen.
MEEUWIS, van binnen.
Zo hy ons ziet, zo mag ik vreezen.
FRANCYNTJE, KLAASJE, JAAP, NIKOLAAS, in huis, MEEUWIS, achter het Tooneel.
NIKOLAAS.
JAap hoor je niet?
Jaap!
Ziet hy ons, ’t is met me gedaen.
Waer moeten wy weezen?
Treê jy weêr in myn Kotje; sluit de deur, en opend die voor niemand.
NIKOLAAS, JAAP, MEEUWIS.
WIe schreeuwd daar zo?
Licht is het iemand die verdoold weezen moet.
Maer daer is hy.
ik liet de deur op!
MEEUWIS.
bin je lui stom, of ken je niet spreeken?
Bin je dan doof?
Waerom geef je dan tael noch teken?
Om dat het ons niet behaagd, MEEUWIS.
Dat ’s al kluchtig, je bint niet stom Noch doof, en geeft gien antwoord!
dat vind ik al raer!
kom, kom, Ik moet wat naeder kennis met je maeken.
Kend gy ons?
Watte vraegen!
Wel dat weet ik niet, maer ik geloof dat we mekander nooit zaegen.
Dat dunkt my ook.
Dat ’s raer.
Dat vind ik ook zo, boven dien Dat gy kennis wild maaken met iemant die gy nooit hebt gezien?
Dat hebje goed te zeggen, maer, nae ik uit je troonitje kan leezen, Dunkt me datje al een aertige vent bint, en me zelt wyzen waer ik moet weezen.
Wat zoekt gy dan?
Ik zoek me Wyf.
Heb je ze niet gezien?
Dat is klaar; Hier is de rechte plaats, daar men Vrouwen moet zoeken, niet waar?
Ze hiet Klaesje, en is met de Dochter van men Heer weg eloopen, Die men dwingen wou om ’er an de Neef van onze Juffrouw te verkoopen, Of te trouwen, ’t is de Zeun van men Heer Roemer, onze Juffrouws Broêr.
Maer, hoe dat die Kronjes ’t zo bedocht hebben, weet ik om de drommel of zyn moêr.
Dat is al raar.
dat ’er het raerst of is, zy zyn maer mit ’er beijen, En zy zyn van de leelykste niet, zo een galant Heertje heur ging met hem leijen.
Zo, mien ik, zou ons dat reisje wel kwaelyk bekomme kennen; maer Als ik ’er om denk, vergaet me ’t lachchen gantsch en gaer.
Wat vrees je?
Ik vrees... maer wat weet ik ’t... weet je niet wat men het te vreezen, Als men niet by zen Wyf is?
of dat men daer niet by ken weezen?
Zo gy weeten wilt, wat uw Vrouw terwyl gedaan heeft, dat was heel licht te doen.
Weet men dat wel ooit?
om dat te gelooven na het vermoên; Ja, maer daer vast op te gaen, neen.
En of ik ’t Klaesje al vraegden, Mien je dat ze ’t zeggen zou?
dat was of je by nacht haezen jaegden.
Zy is te listig.
Wy hebben daar een middel toe.
En wat is dat?
Dat is een Kelk die aan de Heer van dit huis hoord, die hy bewaard als een schat; Als die vol wyn is, en men daar uit drinkt, zo de Vrouw trouw is gebleeven, Zo stort men geen droppel; maar, is zy ontrouw, zo loopt de wyn daar beneven.
Dat is al kluchtig!
waer drommel of hy die toch het evischt?
Die heeft hy van een Oostindisvaâr gekocht, en men gist Of deze Kelk, door Tovery, of door Konst, die kracht heeft gekreegen.
Waerom kocht hy die?
Uit raarigheid.
Wat was hem daer an geleegen?
Of was hy getrouwd?
Ja, ja, nou begryp ik de zaek!
Hy wou zien of zen Vrouw... is ’t zo niet?
Dat is net in den haak.
Ik wed, zo haest als hy de Kelk had, het hy ’er uit edronken?
Zo was ’t ook.
En storte de Wyn?
Licht was ’er niet in eschonken?
Dat was meêr geluk as wysheid, myn lieve Kornuit.
En hield hy zich daar by?
Dronk hy ’er dan weêr ereis uit?
Dat is ien Gek!
Ja noch slimmer.
Wil me dat ereis vertellen, Dat is al kluchtig, hoe dan?
wel hoe of hy ’t verder ging stellen?
Hy schreef aan zyne Vrouw op een onbekende naam.
Wat een Zot!
Daar op zo zend Hy haar eenige galanterije tot een verëering.
Wat een lompe Vent!
Kort daar na stelden hy een plaats om by malkander te koomen.
Deê ze ’et?
Kan men ’t weigeren, als men de Prezenten aan heeft genomen?
En hoe ging dat?
Met verschooning te zoeken van de kant van de Vrouw, En zo wat oorvygen van de kant van de Man.
Nou verstae ik jou; Verdroeg zy dat geduldig?
Ja, maar daar na, als eenige daagen... MEEUWIS.
Dronk hy weêr uit de Kelk?
niet waer?
Wel hoefje dat noch te vraagen?
En wat deê doe de Kelk?
Wel toen zo storte de Wyn.
Als men het wat men verdiend, wel zo moet men gerust zyn.
Hy zocht het, hy vond het.
wil je melk hebben, zo moet de Koe kalven, Want al die het zoekt die vind het; niemand doold ’er ten halven; En, as ik het al zeggen zel, de miening is al zo goed as de daed, Maer hoe ging het verder?
zeg ereis?
’k bin ’er benuuwd nae, Kameraed?
Toen verdocht hy al de waereld’ van ontrouw, maar zy sturf in weinig weeken, En toen ging hy hier op ’t Land woonen; om van geen Wyven meêr te hooren spreeken.
Nam hy de Kelk mee?
Waer toe diend hem die nou?
hy is allien.
Om te weeten of hy veel konfraters heeft, dat door die Kelk is te zien.
En hoe ziet hy dat?
Hy verzoekt al die by geval herwaarts komen Daar de Proef van te neemen.
En zedert hoe lang het hy dat al vernoomen?
Sedert vyftien jaar.
Wel dan het hy ’er veul in die tyd ontmoet, Want de Worreld, loofik, is wel verzien van zulke, die van dat goed Heur dassen beslobberden, of die ’t by den hals is in eloopen.
Maar kosten de wyfjes ook zien waar de mans al onder waaren ekroopen, Deur ’t middel van zo ien Kelk, en hoe dat zy, zeg ik, van de linkerhand, Zo wel als van de rechter, heur Geslacht hebben voort eplant; Ik zeg je niet mier, zy dronken ook zo wel eenige teugen, Zinder wel onbestorte weg egaen?
Dat is zo raar dat het my naauw mag heugen.
Die Kelk is goed om myn Miester met zyn Schoonbroêr te brengen tot verstand, Zy woonen elk op ien Hofstee, dicht by mekaêr, hier op ’t land; En komen dikwils by den ander om de tyd te verdryven, En als ze dan samen zyn kommen ze altyd op ’t Kapittel van ’er Wyven; Ik gae het heur zeggen, dat de Kelk ’er zel brengen op de rechte baen.
Zy waeren hier omtrent om te zien of ze iets van onze Dochter kennen verstaen.... Maar, wie is dat lomp Figuur?
Dat is daar ik van sprak te vooren, ’t Is de Heer van dit Huis, en die de Kelk heeft.
Wel dat laet zich hooren.
ERNST, NIKOLAAS, MEEUWIS, JAAP.
ERNST, zeer ontsteld.
Niklaas, och!
Wat is ’er gaande, myn Heer?
spreek, wat?
Ik ben in de grootste benaauwdheid van de waereld, myn Zoon.... maar, wie is dat?
’t Is een hupse Boêr die zyn Vrouw zoekt, die met een jonge Dochter, zonder vraagen, Vertrokken is, twee Heeren zoeken haar ook, die hy, zo ’t u niet zal mishaagen, Hier brengen zal, om de proef van de Kelk te neemen.
Nou, ik gae heen, Om Volk te werven!
hadieu.
ERNST, NIKOLAAS, JAAP.
AL weêr van de Kelk?
verberg dan myn Zoon, breng hem alleen.
Maar ik heb wel andere zaaken in myn hoofd.
Myn Heer, wat kwam u te vooren?
Ik heb gezien... Och!
Zou hy de Vrouwlui wel ezien hebben?
’k moet ereis hooren.
Jaap steld zich tusschen Ernst en Nikolaas.
Niklaas, ik heb gezien.... Ernst geeft Jaap een klap.
Maar wat doet gy daar?
Ik, men Heer?
niemendal.
Wel, ga dan aan uw werk en kom niet weêr voor ik u roepen zal.
ERNST, NIKOLAAS.
IK kom zo van myn Zoon, die groote Deugeniet, die my bestond te vraagen Na verscheidene zaaken, welke my, in het allerminste, niet behaagen; Hy is benieuwd na dingen, die ik niet wil of begeer dat hy weet.
Myn Heer, zo het u beliefd dat ik openhertig spreek, ’t is my leed, En ik twyfel niet of al uw zorg zal slecht einden, na myn vermoeden; Dit zelfs, dat gy uw Zoon in een diepe onwetenheid, als gy wenst, op wild voeden, En dat gy voor hem verbergen wild, myn Heer, dat ’er vrouwen zyn; Dit zal hem noch meêr drift doen hebben om dit te weeten.
’t Heeft geen schyn.
Wie zal hem toch, dat ’er vrouwen in de waereld zyn, leeren?
Voor eerst het begrip der dingen; zal het eindeling penetreeren, Dat goed begrip der dingen dat komt elk met de jaaren aan; Die jaaren, welke ons uit de tyd van onze kindsheid doen gaan, En die ons tot meêr kennisse geleiden.
Daar na zo komt de reeden; En onder de verscheide opmerkingen komen de overweegingen treeden; En die overweegingen zullen hem gedachten geeven dat de mensch niet groeid, als een Kruid; Die gedachten zyn wel klein, maar die gedachten, na myn besluit, Loopen over veele schyven, door hen zal zyn hert geraaken aan het beweegen; En die beweegingen van ’t hert verhitten de herssens, ei!
let ter deegen, En die verhitte hersenen maaken zulke gedachten die men niet kan Zo ten eersten uitleggen; daar mengt zich de Liefde dan onder, die van Die dingen de Uitlegger is, en komt ze verstaanbaar te maaken.
Hoe komt doch in ’t algemeen aan de jonge lieden de kennisse dier zaaken, In weêrwil van die het willen beletten?
dat ziet gy daagelyks kort en klaar.
Al die redeneeringen zyn de schoonste van de waereld, maar, Ik lach daar meê, en zal wel beletten dat myn Zoon geen teken.... Maar daar komt hy, ik ben nu in geen staat om met hem te spreeken; Myne ontroering zou hy zien konnen uit myn weezen en gelaat.
Sterk hem in myn gedachten.
Ik ga wat wandelen tot het wat overgaat.
EELHART, NIKOLAAS.
NIklaas, waarom gaat myn Vader weg?
Om zich alleen wat te vermaaken.
Maar begeerd gy iets?
Ja, maar ik weet niet wat.
Zyn ’t zulke noodige zaaken?
Ik weet niet wat ik wil, maar myn hert dat is ik weet niet hoe.
Ik leef hier in vryheid, zegt gy, maar ik ben die vryheid al moê.
Nikolaas, gy zegt wel dat dit het best is, dat men van de Natuur heeft ontfangen,* Maar ik weet niet wat ik wil, noch van myn Vader, noch my zelf; ik beken ’t, Ik voel wel dat my iets scheeld, maar ik weet niet wat, noch waar het heen zal in het end?
gy zyt veel te achteloos met uw verstand; dit zal u eindelyk berouwen.
Let op de schoonheden die gy ziet, laaten die u onderhouwen.
Maar ik vind daar niet ’t geen my voldoed, hoe vind ik daar ik na tracht?
Dat vind gy in ’t zien van de Hemel, de Aarde, ’t Water, ’t Vuur, de Dag, de Nacht, De Zon, de Maan, de Sterren, de Kruiden, de Vruchten, de Boomen, de Velden.. EELHART.
dat is alles zeer schoon; maar, myn lieve Niklaas, dorst ik ’t u melden, Ik wou wel... NIKOLAAS.
Licht zel je ’t niet hebben willen.
Spreek nu, wat is het dan?
Beloof je my dat gy het toe zult stemmen?
Het konder na weezen, kom an.
Ik wou wel eens uit wandelen gaan.
Wat belief je?
Ik heb wel geweeten, En gedocht dat gy ’t niet zoud hebben willen.
Is u dan vergeeten Dat uw Vader ’t u verbooden heeft?
Daarom kwam het my in de zin, Want dat ’er dingen in de waereld zyn, die hy voor my verbergd, beeld ik my in; En die dingen zyn ’t die, in myne inbeelding, die driften verwekken.
,, Die looze Guit!
wil my daar toch de waarheid van ontdekken?
Wat is ’er in de Waereld, dat hier niet is?
Jy jokt.
Voor my verbergd men veele zaaken, dat vat ik al; Gy leesd in de Boeken, myn Vader kan ook leezen; waar om leerd men my niet leezen?
Men zal het u wel leeren, heb maar geduld.
Ik kan niet langer zo weezen, ’t Is schande dat ik zo oud, en zo dom ben na myn jaaren.
,, Ei!
zie dit eens an!
,, Dat slimme Platje dat zich niet langer in de weelde houden kan. EELHART.
Wat zou ik doen zo myn Vader sturf, want ik weet de menschen kunnen sterven?
Gy zoud myn Zoon worden, en dan zou ik het vaderschap over u erven.
Daar lachje meê, dat is zo niet.
Maar van wie zal ik vader zyn op zyn tyd?
Wel, gy zult myn Vader zyn zo gy wild, want dat scheeld my niet of gy het zyt.
Dat is zo niet, gy wilt het niet zeggen, maar ik zel ’t haast te weeten krygen.
Jy weeten?
wat zou je weeten?
je bent gek, en ik zeg dat je zult zwygen.
Zo je niet met me gaat, zal ik alleen gaan, dat zeg ik je.
Dat zal ik aanstonts aan uw Vader zeggen, dan zult gy zien, wat daar na Volgen zal.
Wel, zie deze Bengel met zyn uit wand’len gaan, men zel je groeten!
Doet dat vry, ik zal gaan, al zou my ik weet niet wat ontmoeten.
KLAASJE, FRANCYNTJE, EELHART, zonder de andere te zien.
KLAASJE tegen Francyntje.
DAer is hy zelf die we gisteren deur het sleutelgat hebben ezien; Ei!
spreek hem eens an, Joffrouw.
FRANCYNTJE, tegen Klaasje.
Wat zou dat weezen?
licht zou hy voor ons vliên.
Juffrouw, mag ik je bidden, laeten wy ereisjes gaen hooren Wat hy zeggen zel?
want, na Jaep zeid, kwam hem nooit ien vrouwspersoon te vooren; ’t Zel zo raer zyn.
EELHART, weg meenende te gaan, keerd wederom, en zeid, zonder Klaasje en Francyntje te zien.
Neen, ik keer weêrom.
,, Wel.... maar luist’ren wy, hy klaagd, wat of hem deerd?
EELHART, zonder Francyntje en Klaasje te zien.
Myn Vader is geen rechte Vader, om dat hy my alles niet leerd Wat hy weet, en dat doet dat ik ’t zien moet, al zou ik zyn haat op my laaden.
KLAASJE, tegen Francyntje.
,, Gy moet hem niet zeggen wie dat wy bennen, hy zal het licht wel raeden.
Ik verbeeld my dat alles, wat men wil dat ik niet en weet, Duizendmaal schoonder is, als ’t geen ik weet, ik denk vast, wyd en breed, Hoe veel zaaken daar zyn, die verdienen om haar schoonheid te zyn gepreezen, En ik sterf van ongeduld om te weeten of het ook zo mag weezen.
Ik heb wel boomen zien planten, en boomen zien enten, en zelf gegaan Het zaad vergaâren, en dat weêr zaaijen; maar dit kan ik niet verstaan Noch begrypen, dat de menschen ook uit zulke enten zouden wassen; Gelyk Niklaas my wil wys maaken; maar, hoe zou dat toch passen?
Klaasje en Francyntje ziende.
Maar, wat zie ik daar?
twee jonge Vrijers, allebei zo netjes gekleed?
Dat lyken wel hoeden, als vliegers of veugelkouwetjes, en heur broeken zo breed!
En hoe naakt zyn ze aan den hals!
ik heb ze nooit zo gezien van myn leeven!
Wat voel ik aan myn hart?
ik weet niet wat my zo veel angst kan geeven.
konden zy spreeken, ik sprak haar aan, maar ik weet niet wat my let, Is het mooglyk dat ik zo kluchtig ben!
myn hert is heel verzet?
Klaasje en Francyntje groeten hem.
Nu buigen zy zich, nu verhoogen zy zich.
dat kwam my nooit te vooren!
Wy neemen de vryheid van u toe te spreeken.
Wat zel ik nu al nieuws hooren!
Want zy spreeken, als ik.
Gy schynt verwonderd te zyn, waar komt dat van daan?
Dat is waar; ’t is om dat ik nooit iets gezien heb, dat my zo wel aan heeft gestaan.
Wat is de Natuur ien heerlyke zaek!
ja niet om uit te spreeken!
Waar komt gy van daan?
wie brogt u hier?
laat my niet in twyffel steeken.
Zoek je my, of myn Vader?
ik bid je, spreek myn Vader niet, maar blyf by my.
Na ik zien kan, mishaagd het u niet ons te zien?
Nooit was ik zo bly.
Dat is goed, maer wat dunkje van ons?
Wat my dunkt?
Ja, wie wy bennen?
De twee schoonste schepzels van de waereld; ja, ik moet bekennen, Dat ik nooit diergelyke zag, om dat gy ’t volmaakste zyt, dat ik ooit heb gezien.
Blyf by me, ik beloof je ik zal altyd by u blyven, ei!
laat dat geschiên, Zo zal myn Vader en Niklaas, van blydschap, naauw kunnen bedaaren.
Ja, je zoud wel aêrs oordielen, indien je wist wie dattewe waeren.
ben je gien menschen, als ik?
Neen, as dat ereis uit wierd eleid, Zou ’er al vry wat teugen te zeggen vallen.
Maar, ik zie geen onderscheid, Buiten iets, ik weet niet wat, hoe zel ik ’t zeggen?
en de kleêren; Alleen zie ik dat wel, gy hebt ander sieraad op ’t hoofd, als and’re heeren.
Maar waarom, gy Jongmans, gaa je zo naakt aan den hals en borst?
O dat zinne onze uithangbortjes, hier verkoopt men bier voor den dorst.
Zie, dat verstae je noch niet recht, maer raed eens wie we meugen weezen?
Dat kan ik niet doen, want ik nooit zulk slag gezien heb voor dezen; Maar zo gy geen menschen zyt, zo bid ik je, zeg me dan wie gy bent?
Kan uw hert u dat niet uitleggen?
Neen, dat heeft de schuld niet, maar ik beken ’t, Het is ’t gebrek van myn verstand.
Hoor, myn onnooz’len Bloed, wy zyn geen mannen, O ’t is daer hiel ver van daen!
Zo is ’t ook, en wil die gedachten vry verbannen.
Maar dat verstaa ik niet?
Al mit ’er tyd zo zel je dat wel verstaen.
Maer, wie heb je ’t liefst van ons beide?
bin ik het?
nou?
wel aan.
Ik bemin je zeer, maar die noch duizendmaal meêr.
Mag ik dat wel gelooven?
Dat is om dat je kostelyk eklied bint, zo van onderen als boven.
Neen, ik zie na de kleêren niet, en ik weet niet waarom ik die meêr bemin.
Bemind gy my dan?
veel meêr, als het allerschoonste, dat in De waereld is.
Maer wat denk je als je bemind?
laet ons dat hooren.
Duizendderleije wonderlyke dingen, daar ik nooit om docht van te vooren.
Kund gy geene daar van zeggen?
Ja, maar ik weet niet hoe dat ik ’t beduiden zal.
Maar wat zel je doen om te toonen dat je heur bemind?
al Het geen men begeerd.
Zoud gy deze plaats dan wel willen verlaaten, En my volgen?
Met al myn hert; maar dat moest gy ook doen, en my nooit haaten.
NIKOLAAS, EELHART, FRANCYNTJE, KLAASJE.
EELHART, zeer verheugd zynde.
WAt zult gy bly weezen, myn heer Niklaas.
,, Wat zie ik!
’t is gedaan!
,, Dit is noch wel driemaal zo slim als uit wandelen te gaan!
EELHART, tegen Nikolaas.
Ik docht het wel dat ’er dingen in de waereld waaren, die ik nooit had vernoomen.
Zwyg stil.
,, Wat een bars Kaerel!
,, Waar of die Vrouwlui van daan zyn gekoomen?
Myn Heer Niklaas.... NIKOLAAS.
Hou je mond toe.
,, Hoe ziet hy ons an.
,, Dat is een lompe Vent.
NIKOLAAS, tegen Francyntje en Klaasje.
Wie brogt je hier?
en wat kom je hier doen?
jou Eerelooze als je bent.
,, Hy ziet wreeder, als een weêrwolf.
myn heer Niklaas, wil ze niet weg jaagen.
durf jy... ,, zy zyn schoon, geen wonder dat zy hem behaagen.
Zo dat onze schuld is dat wy hier kwaamen, heeft het niet veel om ’t lyf; Want wy zyn van meening daad’lyk te vertrekken, wy zoeken geen verblyf.
,, Wat heeft ze schoone oogen!
Wisten wy dat men ons hier zo zou onthaelen?
Wat voerden u hier heen, dat gy zo ver van de weg af gingt dwaalen?
Daar is niet schooners onder de zon, niet waar?
NIKOLAAS, tegen Eelhart.
Neen, dat is niet waar.
Je weet niet wat je zegt.
Tegen Francyntje en Klaasje.
Ik beklaag u, gy zyt hier niet buiten gevaar.
,, Wel, Joffrouw, wat zellen we doen?
dit is van erger tot noch kwaader.
laaten we ze by myn Vader brengen.
Guit, by uw Vader?
Gaa aanstonds hier van daan.
EELHART, terwyl Nikolaas hem wil doen gaan.
Ik wil niet.
Gaa daadelyk hier van daan.
En gy, vertrekt terstond.
Wel nou wil ik niet dat zy weg zullen gaan.
Ga heen, zeg ik.
Ga u verbergen in myn Kamer, aan ’t eind van die boomen; Daar is de Sleutel.
,, Doen we al wel?
Zo je niet gaat.... Tegen Francyntje en Klaasje.
Ik zal voort by u komen.
EELHART, tegen Francyntje.
Ik bid je, blyf hier.
Gaa voort daar heen.
Wel, voor de leste maal.... Tegens Francyntje en Klaasje.
wacht hier maar zo lang, bid ik je, tot dat ik myn Vader haal; Ik zal van hem wel verkrygen dat gy hier blyft, en Niklaas mag wel vreezen, Dat hy je zo toesnaauwd en beknord; ik zal je voort weêr by weezen.
NIKOLAAS, FRANCYNTJE, KLAASJE.
WEet gy wel waar gy zyt, en wat ramp u over ’t hoofd hangt?
Ik meen Dat wy het alles weeten; maar wy hoopen op uw goede raad alleen.
Wilt gy niets kwaads ontmoeten, zo moet je hem niet spreeken, dat zou ’t werk verderven; Zyn Vader houd hem hier stil, en wil zyn Geslacht, met hem, uit doen sterven.
Maar wat doet gy hier?
ik kom hier vluchten voor myn Stiefmoêrs haat, Die my dwingen wil te trouwen, ’k ben Vroomaards dochter, help my met uw raad.
De dochter van Vroomaard?
wel Mejuffer, ’t is al veele jaaren geleeden, Dat wy tot Leiden zaamen studeerden; maar al die voorige genegentheden, Die hy my toedroeg, zal ik beloonen aan u, met dankbaarheid.
Ik heb u van dit Borsje reeds, voor een gedeelte, de waarheid gezeid.
Weet ook dat zyn Vader zo grooten haat voor de Vrouwen heeft gekreegen, Dat ik, wat ik ook doe, of wat ik zeg, hem zo verre niet kan beweegen, Dat hy zyn Zoon het vermaak van fatsoenelyke ommegang geeft; Het is tegens myn borst, Mejuffer, dat hy op die wys met hem leefd.
Hy heeft geld genoeg, en bekwaamheid om verstand te bekoomen, Maar ’t word verwaareloosd, ik heb een zoeten inborst in hem vernoomen, En ik, om met fatsoen in deze waereld te konnen bestaan, Ben gedwongen, om tot zyn Zoons bederf, hier de hand noch aan te slaan.
Gaat u in myn Kamer verbergen, dat is het zekerste wel van allen; Om de genegentheid tot uw Vader, zo ben ik getroost al de ongevallen Die ’er uit mogten ontstaan.
De rampen van dien Jongeling zyn my leed.
Indien gy iets kund tot zyn voordeel doen, zo bid ik dat gy ’t besteed.
FRANCYNTJE, KLAASJE, NIKOLAAS, JAAP.
hier kom ik recht op ’t mat, nou bin ik maer half schuldig.
Zie daar een Vagebond, die recht te onpas komt, dat maakt me onverduldig.
Nou je ze wilt na jou Kamer brengen, zel ik de straf niet lijen, kom, kom, Of jy zelt ze meê voelen.
Wel zie daer, zie daer, nou geef ik ’er niet om.
Wil je zwygen?
Neen ik, veur ik ’er uit bin, dat ik aers mogt beklaegen.
Wat verstaa je daar door?
Daer verstae ik deur, dat jy de straf allien zelt draegen.
Wat wil de Gek zeggen?
Ik wil zeggen, dat je my moet belooven, op jou eer, Om te zeggen, dat jy heur eburgen hebt, of ik zeg ’t daed’lyk an myn Heer.
Ja, ja, ik zel ’t doen.
Zo je me bedriegd, zo zel ik zo fraeitjes klappen.... Maer ik hoor ’t Heerschip, laet ze mit ’er beitjes in myn Kabanis stappen, Kom, en hou je daer stil.
Jy ook, of ik zal je verklikken, dat jy het wel verstaat.
Zo je dat doet, zo weet ik ook wat ik doen zel, myn lieve Kameraed.
ERNST, EELHART, NIKOLAAS, JAAP.
EELHART, met groote haastigheid.
JA, Vader, ’t is onmogelyk dat gy het zult weigeren, of my ontleggen, Als gy haar ziet.
Waar zyn ze?
wat hebje gedaan, Nikolaas?
Ik weet niet wat hy my vertellen komt.
Hoor, Jaap, wat is haar gedaan?
Teugen wie of hy dat zeid?
Nikolaas, doe my daadlyk, waar zy zyn, verstaan, Of, in spyt van myn vaders tegenwoordigheid..... NIKOLAAS.
Wat is hem overgekoomen?
EELHART, vattende Jaap by den Hals.
Schurk, zeg my het geen ik weeten wil, of gy zult van wat anders droomen?
Au, au, je zelt me verwurgen.
Is hy dol eworden?
wat is de schuld?
Vader, zeg Nikolaas dat hy ze haald, of ik sterf van ongeduld.
Zeg wat is ’er?
wat begeerd gy?
gy schynt al vry wat onsteld te weezen.
EELHART, tegen Jaap.
Laat ons zoeken, en vind ik haar niet, zo weet ik wat ik doen zal na dezen.
Wacht; zoek jy de Mosjes in de pot?
Ik zoek geen Mosjes, Vagebond, neen.
Wel wat weet ik het, laeten we dan gaen, ik hoorden zo wat dat heen.
Jaap geleid Eelhart daar Francyntje en Klaasje niet is.
Gaan wy, en verlaat my niet.
Nikolaas, vind ik haar niet gy moogt beeven.
WAt een sterke drift!
hy heeft al het ontzach voor u uit zyn hert verdreeven.
Laat ons hem te rug houden.
Neen, gy doet beter dat gy hem laat gaan, Dat zal de gedachten wat doen verspreiden.
Nu sla ik daar geen meêr twyfel aan, Dat hy gek geworden is; want wat heeft hy my niet al verhaald!
wat al grillen!
Dat is een gevolg van het geene ik gezeid heb, of heb zeggen willen, Dat zyn die denkbeelden, die door de herssens vliegen, en, zo ik niet mis, Zo zullen zy op Vrouwlui uitkoomen, zo het daar niet al op is.
Maar daar lachje meê, Nikolaas, hoe!
de gedachten op de Vrouwen?
Kan men wel denkbeelden hebben van ’t geen men nooit kwam te aanschouwen?
Schoone stellingen!
hebt gy nooit gedroomd?
En dan dingen gezien, Myn Heer, die onmoogelyk anders, als droomende, konden geschiên?
Licht heeft hy ’t ook gedroomd, en dit speeld hem nu in de gedachten.
Maar die dingen heeft hy nooit gezien; ’k heb hem steeds geleerd zich daar voor te wachten.
NIKOLAAS Dat komt, om dat de gedachten ons na het verboodene trekken.
Tut, tut, En, zo het na uw zeggen ging, zo was al myn voorzorg vergeefs en onnut; Maar hoe zou hy die gedachten krygen?
Hoe kreegen ze toch de oude Poëten?
Want wie zag ooit een Briareus met honderd armen?
wie was zo vermeeten Dat hy ons een Minotaurus, Sireenen, en Ciklopen, voor waar, Zou willen doen gelooven?
Homerus, Virgilius en andre, nochtans, daar Afschryven of ’t waar was, niet te min zo zyn ’t maar poëtische gedachten.