floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Wel dat is lachenswaert, ’k moet Leendert dat vertellen, Dat hy den droes gelijckt, die gy my voor quam stellen.
’k Kryg vaeck mijn buyck is vol en ’t harte dat soeckt rust.
Dat is het dat ick soeck ick heb oock slaepens lust.
Goe nacht al t’ saem, de meyt die sal u slaepen wysen, Tot morgen vroeg ick sal u met den onbyt spysen.
Iaquemyn tegen Gregoor.
Hoor hier gy cnappe gast wilt gy soo hene vlien.
Gregoor Och vrouw vergeef het my, ick liet u man slecht sien Wie dat sijn swaeger was.
Leonard onder de ton.
Sal ick haest verlost worden.
Iaquem.
Ja strax, gaet Netje siet oft mynen styven jorden, Is in sijn bed geraeckt.
Antonet binnen, Tegen Gregoor.
g’Hebt daer een rol gespeelt, Die my en Leendert heeft te jammerlijck verveeld.
Een hongerige luys byt scherp, armoe soeckt listen, Ick bidde wilt my doch hier over niet betwisten.
’k was hongerig en had oock grooten dorst daer by, Dan dit verseker ick, dat niemant oyt van my Dit voorval hooren zal.
Wel nu ’t is u vergeven Met dat bespreck dat gy aen niemant in u leven Oyt dese dingen secht.
Antonet uyt.
Hy ronckt al als een swyn.
laquem.
Com Leonard... hoe gaet?
O duyvels wat een pyn Dat ick geleden heb can ick u niet vertellen... Wel vriend is dit door u geschiet, gy pousienelle, Een ander man als ick soud u tot hutspot slaen.
Ick bid vergeef het my.
Nu dat is u gedaen, Op dat beding, dat gy aen niemant niet sult seggen, Oft soo ’k dat wist ick soud u strax te koelen leggen, En geven u geen tyt, want siet u leven is, Nu in mijn hant dus sweert tot u behoudenis.
Ick sweer als dat ick noyt dees daed sal kenbaer maken Leonard geeft hem noch drinck-gelt toe.
Neemt daer dat ’s voor u loon, maer stopt voor al u kaecken.
Danck Heer, het is my leed de smaed u aengedaen.
Dat heeft het hem geleen, en ’t is noch wel vergaen.
Wel gy geeft hem noch gelt, dat soud ick immers spaeren.
’t Is om dat hy de saek soo wel heeft weten claeren, Dees plaets is hier wat heet, ’k betrouw my niet te veel, Gauw naer de Meulen toe en spelen daer ons deel.
Tonetie breng de cost en ’t overschot van ’t dingen, Wy sullen evenwel noch t’saem wat ommespringen.
Souden wy vrouw, dat ’s goet en lydig nae mijn sin.
Men vreest hem nu niet meer, hy sag ’t al van ’t begin, Laet hem het eynd oock sien; com volgt ons wy gaen voren Iaquemyn en Leonard binnen.
Help my draegen Gregoor; com toveraer, com Ioren, Sa lustig draeg wat mé, fray met een gouwigheyt.
Geef my dan eerst een soen, gy zyt een braeve meyt.
Hy soent haer.
Wel mensch, bruyt heen gy mensch met dese sotte dingen.
U vrouw gaet u voor, en dan mogt gy wel mé singen.
Hy wilt haer noch eens kussen.
Stil mensch, hoe staet die mensch dus hier een mensch en bruyt.
Gy seldrementsche mensch, wat bruyt my dese guyt... Sa mensch laet my met vré of’k sal ons menschen roepen, Hebt gy wat soenens lust gaet by de hoeren snoepen.
Als gy het niet en wilt soo sal ’t ick laeten staen, Maer wat ick seggen soud gy staet my heel wel aen, Want soo dat ick u sag soo dacht ick dat ’s een meysjen, Dat my wel sinne staet; com laet ons oock een reyssien ’t Saem op de Meulen gaen.
Wel daer moeten wy zijn, Met de overschot van ’t vlees, van ’t witte-brood en wyn.
Iaquemyn van binnen.
Waer blyfde Antonet?
Sy roept ons van de Meulen.
Als ’t alles is gedaen sal ick met u dan heulen?
Gy syt een lastig mensch!
ey mensch tergt een niet meer, Wel jae, wel vryt een mensch in deugden en in eer, Volg my strax naer ick sal u op de Meulen beyden.
Ey siet die arme sloor hoe licht s’haer laet verleyden.
Tegen ’t volck.
Hoe wonder gaet een ding somwylen in sijn werck, Eerst was het meysien stuer, nu isse naer ick merck Geheel tot my gesind, ick moet haer wat gaen vryen, En denck in ’t minste niet dat men ’t my sal benyen, Ick gae; de slore wacht, en segge tot besluyt, Dat men de rest van’t Spel speelt op de Molen uyt.
W. G.V.
FOCQUENBROCHTS MIN In ’t LAZARUS-HUYS, BLYSPEL.
t’Amsterdam, by JACOB VINCKEL, Boeck-verkooper in de Beursstraet, in de Histo-rie-schrijver   1674.
Aen deHEER P. H. MYN HEER, DE hedendaegse opsichtige uytsporigheden der liefde hebben my verplicht de selvige toe te passen de rinckelstoel in ’t Lazarus-huys; het sal u E. mogelijck vreemt dunken, dat ick u E. opdrage mijn geckespel, en lichtelijck ingenomen met een belghzucht, dat Marten en Klaes voor uw oogen vertone; maer vermits sy daghelijx de Stadt doorkruyschen, en langhs straten en wegen het oogh der wijsten doen stilstaen door de vrouwen, die sy aenrandende kussen, haer gebaerden so doen uytmunten, dat de voor by ganger by sich selfs moet meesmuylen, en klaer sien de geckheyt des werelts, dat sy selfs in haer redenloosheit de stralen van genegentheyt tot een vrouwe in harsenloosen doet uytschitteren als in vervoerde minnaers; soo dat sommighen soo verre komen, dat sy des nachts de hecken opklauteren, om de rustplaets van een bevalligh schepsel te begluiren; waer in de tochten die het verstant bestrijden, soo verre komen, dat sy sich selver inbeelden de genegentheyt te raken van elck een die sy na sporen.
Ick hebbe goet gedacht geen beter beschermheer van mijne Min in ’t Lazarus-huys te sullen vinden, als de wijt-vermaerde naem van U E. door uwe voorsaten soo in artsenyen, als door u in vergaer plaetsen, en saletten der Jofferen verheven; Ick hebbe in mijn tijdt eer ick de dorpere kust van Guinee, besochte veel in Genees-kunst gesien, en een tal van wel geboorde mannen weynig behaeght, vermits gesien heb dat de wereldt in gecken be- staende, niet wel te vernoeghen is in die armste broeders der verstanden; ick hebbe niet minder in saletten der jongezellen veel uytsporigheeden der liefden gesien, die my stoffe geven met Democrites alles te belachen, tot ick eyndelijck na de andere werelt op een vergunde hoop van een hooger geluck gestegen in het aengesichte der Swarten mijn ooge verlustede in een getaende verwe; soo heeft de quaetwillige Fortune met my getobbelt, tot ick eyndelijck geen tegengift vindende voor de tirannyen der liefden my hebbe overwonnen gevonden van haer trouloosheyt; des ick u E. versoecke mijn nagelatene kluchtspelen te erkennen als u E. eygen, de selvigen te verdedigen, gelijck een bequaem voorvechter tegen de lasterende werelt, en voornamentlijck tegen de Messieurs Nil volentibus arduum, die, gelijck sy de Parnas, in roer stellen, veel op mijn Min in ’t Lazarus-huys met berispingen sullen voltiseren, maer soo u E. naem niet de pijne waert acht haer te bekibbelen soo wijstse na Joris-vaer.
Onderwijlen my bevindende verplicht aen u E. persoon ten hooghsten, sal by mijn aflijfvigheyt u E. toevertrouwe de opsicht van den bengel in de rinckelstoel en Min in ’t Lazarus-huys, en soo sy mochte te voorschijn komen op eenigh tooneel; beveele u E persoon de nootsaeckelijckheyt tot alles, waer op my verlate Aen de goutkust in Guinee.
W. G.v.
F. INHOUD.
EEn sekeren Edelman, met namen Ferdinand: wanende dat hy in den Haegh een Edelman Reynoud geheten, doorsteken had, komt vlughtende ’t Amsterdam by sijn Vrindt Valerius, met welcke hy raedt pleegt, hoe hy best het gevaer van sijn leven sal ontvlugten: dese, na veel bedenckens, vindt goet hem in ’t Lazarus-Huys voor een sot te bestellen.
Ondertusschen gebeurt het, dat een Geldersche Juffer Isabella, binnen de St. Anthony Poort komt de welcke haer Ouders ontlopen was, om dat sy haer tegen haer sin wilden uyt huwelijcken: haer kneght Leonard de welcke met haer gevlugt was, begint hare afgunst te bemercken, soo dat hy, haer tenemael aghter de vest uytplundert, en verlaet; waer door sy als tot een halve raserny vervoert word, sughtende, en schreeuwende over den jammerlijcken staet, waer toe sy soo haest door haer eygen sottigheydt vervallen was; soo dat Valerius als oock Joris-vaer, Regent van dit Huys, beyde oordeelde datse geck most sijn: doch Valerius vindt soo veel aengenaemheydt in haer wesen, dat hy op haer verlieft, en bid Joris-vaer, van wel op haer teletten, veynsende dat sy een was van sijn Nighten, de welke hy morgen wederom ’t huys soude bestellen: maer vertreckende smede hy alrede in sijn verliefde gedachten, om haer tot sijnent te brengen, te laten genesen, en also tot sijn genegentheyt en liefde te verplichten.
Indien de Liefde aldus sijn rol speelde buyten het Lazarus-Huys, voor waer sy stondt binnen het selfde mede niet stil.
Want lightelijck was Valerius noch niet eens verlieft op Isabella, of een sekere Meyt Catryn genaemt, was verlieft op sijn vrindt Ferdinand nu Karel genoemt: sijn minnelijck wesen, en brave gestalte haer gedaghten soo opgetogen, dat sy haer Juffer selfs dese haer liefde niet kon verswygen.
Dese door dit verhael, als oock door haer eygen nieus gierigheyt hem gaende besightigen, wort mede door de selve drift bevangen: haer naem was Anna voor veertien dagen met dese haer meydt van Haerlem gekomen om haer oom die Regent was van dit huys te besoecken, als oock om de Stadt eens te besightigen: Sy, door haer schoonheyd, en minnelijck wesen beweeght desen Karel schier om haer met gelijke liefde te beminnen, ’t welck geschied waer, indien Isabella in ’t Lazarus-Huys komende hem sulx door haer meerder* schoonheyt niet en hadde belet.
Want dese twee quamen malkanderen nauw te sien, of de liefde voeghde haer herten, met soo onverbreeckelijcken bandt aen malkanderen: dat yder sijn staet en gelegentheyt aen den anderen openbaert, sweerende malkander in eeuwigheyt te beminnen, en noyt te verlaten.
Onderwijl hiel Juffr.
Anna niet op maer klamt haer gewaende sot Karel weder aen boordt, en verweckt in Isabel, door het vereeren van een strick aen hem soodanigen jalousy, dat sy niet als beswaerelijck, door de redenen van Karel daer uyt kon verlost worden.
Maer viel dit eerste poinct van jalousy wel uyt, het twede geluckte soo veel te slegter.
Catryn om niet wederom met haer Juffer na Haerlem te vertrecken, en alsoo van het lieve gesight hares sots berooft te worden, veynst sigh mede sot te sijn.
Haer Juffer dese vont mede goet vindende, volght haer voorbeeldt: soo dat Joris-vaer haer beyde tot sijn droefheydt in desen droevigen staet bevindende, ’t selve aen haer Vader Philibert laet weten: hy neemt voor haer op te sluyten, ’t welck hem den Doctor ontraed, en oordeelt veel eer dat het nootsaeckelijck is een gheveynsde trouw tusschen haer, en Karel te maecken om haer aldus in haer genegentheydt te vleyen, en wederom tot verstant te brengen: dit dan vast gestelt, en van Karel aengenomen sijnde, verwekt Isabella tot sulcken jalousy, dat sy Karel verlaet, en haar gewilligh van Valerius met een sleetje nae sijn huys laet vervoeren.
Ondertusschen gebeurt het dat Reynoud in de Stadt komt, en aldaer sonder knegt komende Leonard huurt, en met hem dit Lazarus-Huys gaet bekijcken: alwaer hy, van de Regent genoodt sijnde op dese sotte Bruyloft, oock voor neemt te vertoeven, om sijn nieusgierigheydt te voldoen.
De Vader van Anna was nauwlijx van Haerlem by sijn Oom gekomen: of men begint de bruyloft stacie, daer al de persoonen van dese Comedie saemen verschynen behalven Isabella, en Valerius, de welcke evenwel mede niet langh aghter blyven.
Want Isabel was nauwlijx in ’t huys van Valerius of krijght berouw, en loopt weder nae ’t Lazarus-Huys: Valerius haer aghter na, soo dat sy schier gelijck in ’t midden van dese Bruyloft verschynen: sy van Karel met veraghtingh bejegend, en door spijt gedreven, verhaelt daer in ’t kort, hoe Karel die Ferdinand was, die Reynoud het leven benomen had, en alleen sich sot veynsde om het gevaer des doodts te ontvlieden.
Terstont was de kaemer in roer, en elck soude voor ander dese vermomde Ferdinand op ’t Lijf gevallen hebben ten sy Reynoud hem, met het waeraghtigh verhael deser geschidenisse tenemael onschuldight had, seggende, dat niet hy, maer sijn knegt vermomt met sijn kleeren, en sijn naem van Ferdinand gequest was, doch niet dodelijck, schoon hy dit gerugt hadde laten uytstroyen van sijn doodt, alleenelijck om te sien hoe sijn Matres Celia sigh souden houden: waerom hy oock van den Haegh nae Amsterdam sigh hadde begeven.
Ider was vernoegt over dit verhael dog verlangde niet minder te weten de staet van Aeghje anders te reght Isabella geheten: welke niewsgierigheydt Leonard aen yder voldoet, verhalende, hoe hy gevlydt sijnde door haer Liefde, haer uyt haers Vaeders huys hadde vervoert, mits haer Ouders haer tegen haer sin wilden uyt huwelijcken, en eyndelijck merckende haer afgunst tegen hem haer had uytgeplondert; waer over hy sig ten besten verontschuldight haer alles weder gevende.
Dit vermeerderde de vreught sodanigh, dat yder niet raedtsaem aghte te scheyden, voor dat Ferdinand met Isabella, Valerius met Juffrou Anna en Leonard met Catryn getrouwt wierd; te samen, bruyloft houdende in het Lazarus-Huys.
Aen den Leser of Aenschouwer.
HEt ooghmerck van dit spel is niet om met de redelijcke maer met de redeloose Min te spotten: de redeloose Min die schier oorsaeck is van alle sotternyen die der in de Weerelt begaen worden.
Don Quevedo heeft in sijn Spaensche Droomen, te sijnen tyde, al lang een huys van verliefde sotten opgereght, soo dat het soo onghehoorden saecke niet en is, dat onsen Poeet hier Cupido sulcken sleghten troon in ’t Lazarus-huys toegestelt heeft.
sijn sotten grillen maecken hem soo treffelijke setel waerdigh, gelijck hy selfs in de Voorreden van dese Comedie genoeghsaem bewijst.
Besiet oock het spel en het sal u redenen genoegh verschaffen.
Ziet hier de voornaemste in ’t kort.
Ferdinand door al te dwasen min tot jalousy vervoert komt in ’t gevaer sijns levens, is gedwongen sich onder een sot gewaet in ’t sothuys te versteecken; een sotte minnedrift dwingt hem niet alleen een sottin te minnen; maer haer sijn misslag te openbaren, by na tot sijn bederf.
Isabel ontvlughtende een redelijcke min komt in een oogenblick tot de grootste elende en vervalt tot de liefde van een sot, die haer talleloose sotternyen doet begaen.
Juffrouw Anna, met haer meyt Catrijn worden beyde door de liefde van een dwaes tot veel buyten sporige dwaesheden gedreven.
Reynoud door sijn jalousy helpt sijn heele stadt in een valsch rumoer, sijn kneght in ’t gevaer sijns levens, sijn vryster in groote bekommeringe, en sijn huys in een beklaegelijcke rouw.
Speelende Persoonen.
Doet de Voor-reden.
FERDINANDVALERIUS } Twee Jongelingen.
ISABELLA Een Geldersche Juffer.
LEONARD Dienaer van Isabels Vader.
JORIS-VAER Vaer van ’t Lazarus-huys.
CLAESJE, MARTEN } Twee halve gecken.
ANNA Dochter van Philibert, en Nicht van Joris-Vaer.
CATRYN Haer Meydt.
DOCTOR PHILIBERT Een Haerlems Koopman vader van Anna.
REYNOUT Een Haeghs Edelman.
Vier danssende Sotten.
Het spel speelt voor, en in ’t Lazarus-huys van Amsterdam, spelende van den eenen avondt tot den anderen.
DE   MINin ’tLAZARUS-HUYS.
CUPIDO doet de Voor-Reeden.
Sittende in een Stoel met Rinckels, in Sots Kleeren, met een blicke Slabbe voor.
GHy Troep van Juffers, en van Heeren!
Die andersins mijn slaven bend, Ick souw schier wel derven sweeren, Dat ghy uw Meester niet meer kendt.
Wie meendt ghy dat hier sit te kijcken?
Wie meendt ghy, dat ghy in dees Kap, En in dees Rinckel-stoel siet prijcken?
Geharnast met dees Blicke Slabb?
Ick weet wel, dat ghy noyt versinnen Noch dencken sult met uw verstandt, Dat ghy den Grooten God der Minnen Hier siet in ’t Lasrus-huys geplant: Maer eevenwel, al lijcken ’t droomen, Ick ben het selver, dat ghy ’t weet: Doch hoe ick hier toe ben gekoomen, Vraegt dat alleenigh den Poëet Die dees Comedie doet vertoonen; Vermits dat hy Hy mijn Natuur wel heeft geleert) My voor so Geck, en Sot, derft schelden, Dat hy, als per playsier quansuys, Op ’t lest my by de Sotten stelde, In ’t Amsterdamsche Lasrus-huys.
’k Beken, ick ben geensins de wijste, Schoon ick een God ben; Maer, wat raed?
Ick sie, dat dickwils d’aldergrijste De grootste Sotheyt wel begaet; Ben ick dan daerom te veragten, Een jongen sijnde, als ick ben?
Wanneer de luy van myn verwagten, Meer Wijsheyt, als ick geeven ken?
De Kinders wercken Kinder geuren; De Sotheyt is een Eygenschap, Die van de jeugt niet is te scheuren, Want yeder draegt sijn Narre-Kap.
My daerom, die t’ gebied der harten Van al de jeugt is toevertrouwt, My wijdt men al die Sotte parten, Die daegelijcks de jonckheyt brouwt: En ’k weet, men wijt se my met reeden, Mits ick mijn selven Oorsaeck vind, Van hondert duysent Sottigheeden,* Die ick doe doen, aen die bemint.
Hoe vaeck doe ick een Party gecken, Uyt Sotte Raserny alleen, Haer hayr uyt Kop en Kneevels trecken, Door ’t loopen van een Blauwe Scheen?
Hoe vaeck doe ick ’er een verlieven?
Die t’ minnen in gedagten pleegt, Of met een tal van Sotte Brieven, Daer sijn Matres haer Poort aen veegt.
Hoe vaeck doe ick een Sots-Kap draven?
Voor by een huys, daer ’t alles rust, En elck al leyt in slaep begraven, Wijl hy de Stoep of Klopper kust.
Hoe dickmaels doe ick Serenades Op saegen, voor een Sotte sloor?
Die, spijt Couranten, en Ballades, Al leyd te roncken op een Oor.
Hoe dickmaels doe ick hayr, en locken, Besmeurt, beplackt, en stijf van Gom, Of uyt gevallen door de pocken, Bewaeren voor een Heyligdom?
Hoe vaeck heb ick een Party Dwaesen, Tot teecken van haer Sotte brandt, Een tal van Fluyten, en van glaesen, Doen kauwen na haer ingewandt?
Hoe vaeck heb ick een Sot bevoolen, Gestijft door dwase Minne-vlam, Te suypen uyt gelâen Pistoolen, Op de gesontheyt van Madam?
Terwijl een ander, meenigmaelen, Als hem die selfde drift bekruypt, Uyt Pispot, en uyt Urinalen, Een Sotte sloofs Gesontheyt suypt.
Een ander, sijn Matres ter eeren, Smijt, door een al-te-dolle kuur, Sijn Wambais, Broeck, en Hoedt, en kleeren, En al den Preutel op het Vuur.
Een ander maeckt weer andere geuren; Die ligt de Rymer van dit Spel, Souw kunnen noemen, buyten tell.
Gelijck, wanneer men by de Vrinden Hier ligt eens om vroegh by de Rey, Men ligt hier wel souw Zielen vinden, Die ’t beeter weeten noch als hy.
Dies ist om deese fraeye saecken, Dat hy my heeft dees stoel doen maecken, En hier in t’ Lasrus-huys gesteldt; Om u altsaemen te doen weeten, Of hy met reeden sprack, of niet, Toen hy mijn Geck, en Sot dorst heeten, Met al wat leeft in mijn gebiedt.
Of my dees vodden dan niet passen, En al dit Lasarus-livrey, Als of k’er was in opgewassen, Dat toont hy u voor eerst, in my.
Terstondt, sal, om u te vernoegen, Hy u doen sien, met vreemt gedruys, Hoe sigh de Minneryen voegen In de Messieurs van ’t Lasrus-Huys.
Vermits hy voor heeft, u te toonen, Dat nooyt de Min, in beeter plaets, Dan in het Gecken-huys, kan woonen, En by een tal van Sotte maets.
Nadien de Sotheyt, en het Minnen, So vast aen een gekoppelt sijn, Dat hy berooft moet sijn van sinnen, Of voor het minste, Sot in schijn, Die sigh tot minnen gaet begeeven; Want, of in schijn, of in der daet, Is, en de Min, en ’t Minnaers leeven, Slegs puure Sotheyt, op een draet.
Uyt.
Ferdinant  Valerius.
SO eeven kom ick eerst, gelijck ghy siet, in Stadt.
Maer ’k bid u, segh my, wat veranderingh, en wat Verbleeckte en Dootsche Verf bespeur ick in uw weesen?
’t schijnt ghy uyt mijn Oogh mijn Onluck weet te leesen.
Helaes, Valerius!
mijn lijf staet in uw handt.
Mijn waertste Vrind!
die met so waerden bandt Van Broederlijcke Trouw, steets waerd aen my verbonden, Ick heb, helaes!....
Spreeck op.
Ick heb.... Val.
Gesonden Ter Afgrondt, een..... Val.
Wie toch?
Saght, hoort men ons hier niet?
Ick sie geen Mensch, spreeck uyt.
tot mijn leet, door stiet Ick gistren seeckren Heer, die mijn.... Val.
Verlaet die vreesen, Hier is geen Mensch ontrent die u verdaght kan weesen.
Mijn anghst, Valerius!
verbaest my so, dat ick Voor ’t ruysschen van de Windt, ja voor mijn schaduw, schrick.
Ick bid, segh my sijn Naem, laet my uw voorval hooren.
k’ Vrees dat men ooveral mijn stappen na sal spooren: So dat ick, waer ick ben, bedught ben in mijn noodt.
Ghy schijnt my door dees schrick reets dooder dan de Doot.
Segh my, wie isset toch?
laet my sijn Naem toch weeten: Wat is hy?
Eedelman of niet?
’t Is my vergeeten.
ô Twijffelmoedigh Hart!
voorwaer ick sie in t’ endt, Dat ghy de Trouwheyt van uw Vrind niet meer en kendt, Of dat ghy met my spot.
Wel aen, nu, ick sal spreecken: Weet dat ick Reynoud dan heb in den Haegh doorsteecken.
Reynoud, seght ghy?
ach, wat droever ongeluck!
Te swaren slagh, helaes!
te vol van smart, en druck: So braven Eedelman, die ick selfs nooyt te vooren Gesien had, dus bedroeft, en deerlijck te doen smooren In t’ bloejenst van sijn tijt!
Uw Onluck is te klaer!
Gewis dit toeval, Vrind!
dreyght u met veel gevaer.
Mits ghy de Vrinden van uw Vyand hebt te vreesen, Wiens Maght, en groot Gesagh u doodlijck sullen weesen.
’t schijnt dat my de Ziel uyt schrick en angst begeeft;* En so sy noch de Maght van u te spreecken heeft, Is door uw Vriendschap, die mijn hoop noch houd in ’t leeven, Van dat ghy in dees noot my niet en sult begeeven.
Ach, Vrind Valerius!
bergh my het leeven dan, Of sonder u ben ick gewis een lijf-loos Man.
ghy antwoort niet.
’k Sta op uw staet te dencken: Geen lastigheyt sal oyt mijn plight van Vrindschap krencken.
ik sta alleen te peynsen wat voor raedt My in dit ongeval aen u te geeven staet.
Het feit dat is geschiet; en ’t is niet te herhaelen.
Voorsigtigheyt alleen, die ist, die meenigmaelen, De starckste Vyand door haer listen heeft verheert, Die door de Dapperheyt, vergeefs sou sijn gekeert.
Dees ist dan booven al, die ons hier hulp moet geeven: Maer, hoe?
en om wat reen benaemt ghy hem het leeven?
Na dat ik gisteren een goet deel van de naght Had by mijn Leonoor in wellust doorgebraght, Die ik al over langh beminde: Quam ik in ’t uyt gaen, van haer deur een man te vinden, Die, na ick merckte, met een knegt twee drie verselt, Sigh midden op de straet tot mijn verspieder stelt: ’t Geen Leonoor de Deur dee sluyten, en vertrecken; En ’t geen mijn jalousy so heevig op quam wecken, Dat na veel woorden, tot verdubbelingh van spijt, Met het ontbloote stael de rest wierd afgepleyt.
Dees was Heer Reynoud; Mits ’k hem met sijn eyge woorden sigh self so noemen hoorden.
Dees Naem, my wel bekendt, doch door de Faem alleen, Kon niet beletten, spijt sijn Staedt, en groot vermoogen, Dat ick hem gingh te keer.
Doch wijl de naght onse oogen Sodanigh hield bedeckt, dat eerder by t’ gevoel, Dan ’t light gevogten wierd, so treft in dit gewoel, Doch tot mijn Ongeluck dees klingh mijns Vyands leeven: Die, door mijn Raserny ten boesem ingedreeven, Hem met een nare schreeuw ter aerde storten dêe.
Ick hier door gansch ontroert, vermits ick prijckel lee, Van, door sijn knegts geparst, mijn leeven mee te laeten, Begeef my op de vlught, en door verscheyde straeten, Geraeck ick in ’t Voor-houdt, en so voort Boswaerd in, En eer de morgenstond dees dagh noch gaf begin, Had ick reets seeven mijl, door Bos, en Duyn gelopen.
So kan de Dootsche vrees een mensch met spooren noopen.
In ’t end siet ghy my hier dus vluchtigh t’ Amsterdam.
ô Dolle jalousy!
ô Sotte Minne-vlam!
De schuld van ’t meeste bloed dat daeglijcks word vergooten, Is uyt uw Koocker, en uw Sotte drift gesprooten.
Maer, ach mijn waerde vrind!
waer loopt, waer vlugt ghy best?
Voor uw vervolgers, die so wel in ’t Oost, als West, U door haer groot gesagh sijn machtigh t’ achterhalen.
Ach, vrind!
uw Dapperheyt, en ’t Eedelmoedigh vier, Dat in uw Aeders leeft, dat staet u al te dier.
Mijn geest staet duysenden van vonden t’ ooverweegen.
Ick denck, en ooverpeyns vast hondert duysent weegen, Om u te helpen, maer ick vind slegs ydelheyt.
Want hoewel dat ghy rijck, en groot van vrinden zijt, So is ’t onmoogelijck uw selven te bewaeren, Voor haer, die in gesagh schier Princen eevenaeren.
Maer sagt, daer schie’t my iet, na dat my dunckt, in ’t sin: De beste raed die valt somtijts het eersten in.
Soud ghy wel maghtigh sijn een Sotte Rol te speelen?
Of sot, of wijs te sijn, kan my thans weynigh scheelen.
’t Is noodigh, dat ghy u stelt in so Sotten schijn, Dat ieder die u siet u waent puur geck te sijn: En soo sult ghy uw staedt voor ieders oogh bedecken.
Dat Huys, is, als ghy weet, een Gasthuys, daer de Gecken Geherbergt worden, in haer Sotte Raserny: Indien ghy ’t waegen derft, en by aldien dat ghy, Als een ontsinnige, u derft daer in begeeven, So aght ick u bevrijdt van het gevaer van ’t leeven.
Want, en dees sotheyt, en het Lazarus habijt, Sal nooit doen dencken dat ghy Ferdinandus zijt.
Uw raed behaegt my seer; Om dan mijn doot te mijden, Ga ick my van dees uur tot Sot te sijn bereyden: En sweer, dat ick mijn selfs ga veynsen so ontsind, Dat ghy selfs geen verschil in schijn en waerheyt vind.
’k Geloof schier t’geen ghy seght; mits hier in, na mijn oordeel, Een Minnaer de Natuur niet weynigh heeft tot voordeel.