floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
edeling, Wingaren, Trouwhart, Snoever, Hoopryk, Waaghals, Twistgraag, Schoonpraat, Levi, jop, jaap, Pieter.
Jop.
WEl jaep, wat s' hier te doen?
jaap.
Wel jop kan ik dat wéten?
Dit 's Hérelogement ligt daar de Héren eeten.
Jaep, vraeg eens.
Jaap.
Wel vraeg jei, of benje weêr te bloo.
tegen Schoonpraat.
Monsieur, hoe heit dit huis?
Dit huis heet Quinquenpoix.
Slinkslankstro?
die naam die mag de droes onthouwen, jop.
Hoe heit het?
Slinkslankstro.
Loop malle Jaep, ze douwen Je een leugen in je vuist.
Wie op de Zuidzé?
Sta ruim, eêr ik je brand.
Wie nog op Medenblik?
Jop nae ik merken kan zo word hier volk ewurven, Wat dunk je, zou je meê een togtje waegen durven?
Waer?
Nae de Zuidzé.
Ja daar duske Héren gaen Daar moet het goed zyn, ik lap dat partytjen aen.
Zeg Jaep, heugd 't jou nog niet: wy waeren laest te Londen, Toen 't Paerd dat briefje van de Zuidzé had verslonden, En met de haever nae zyn holle maeg gevoerd.
Dat was een klugtig spel, hoe wierd de drek geroerd Toen 't paerd, je weet wel, had, nou 'k zal niet meerder zeggen, Tot dat men in den drek het briefje nog vond leggen, En onbeschaedigd nog: 't was of men al de schat Van 't héle keuningkryk toen weêr gevonden had.
Wel nou wat is dat nou?
'k Wil zeggen, was voor dézen Daer 't briefje zo veel waerd, wat zel de reis dan wézen.
Wis in de Zuidzé schept men 't Goud met schoppen op, En ik, ik ben te vreên zo ik maer eene schop Met Goud mag hebben.
Dat zyn maer bagatellen, Een schop met Goud; ik wil myn reis niet minder stellen.
Als twintig duizend pond.
Beding zo veel je kunt, Maer aanstonds geld op hand.
heb je 't daar gemunt, Dat was myn méning ook; zy zullen my niet loeren, Al zyn zy Héren, en wy maer onnooz'le Boeren.
Wy.
Wat wy?
Ja wy.
hou stand, Maer hoe veel Gasie s'maends?
en aanstonds geld op hand.
Schoonprat.
Waar meen je dat je bent?
by Ronzelaars.
Wy ménen.... Schoonpraat.
Wy ménen, dat je maar vertrekken kunt, gaat hénen.
Ei moei die Héren niet!
't zyn Akkergraven, die Geintresseerd zyn in de Zuidzé Compagnie.
't Zyn Jonkers van de ploeg.
Dat lieg je, wel te wéten, Wy hebben onzen tyd meest by dezé versléten.
Zyn Hoogheid spreekt beleeft.
jop.
Hoe duivel zel 't hier gaan?
Zagt, duivel niet!
of ik zal u straks Ridder slaan.
Wie fopje, Broertje?
een boer van smuil en póten.
Schoonpraat, Dorp Jonkertjes vertrek.
Wel wat schort jou te stóten, Schoonpraat.
Voort zonder tegenspraak, vertrek, of je krygt meêr.
Jop geeft Schoonpraat een slag.
Daar heb jei eerst dan wat; 't sa jaap!
trek nu van leêr.
Zy trekken hun meszen.
wingaren.
Zagt mannen houd uw rust.
Daar valt nou niet te témen, Wy zullen slinkslankstro op onze hórens némen.
De stok!
de stok!
De Jufvrouw is 'er niet.
Dan is het best dat elk maar naar een uitvlugt ziet.
je kunt ons weêr de naem van Akkergraeven géven, Kom Jop!
laet ons gaen zien waer dat zy zyn gebléven.
Zevende tóneel.
Edeling, Trouwhart, Hoopryk, Pieter.
DIe Akkergráven, schoon der niemand is geraakt' Die hebben Quinquenpoix al vry wat schoon gemaakt.
Dat 's waar; maar Edeling zou 't naar u dunkt nu lukken, Om Windvang zyne Bruid door déze list te ontrukken?
Ik twyffel geenzints, want haar Vader heeft van woord Tot woord, al ons gedoen en koopmanschap gehoord; En 't scheen dat hy daar in niet weinig had behágen, Daar Windvang in de vlugt zo deer'lyk wierd geslágen.
Dat ondersteund uw zaak, te meêr, wyl Gelderland En Dort; daar Windvang al zyn hoop heeft aan verpand, Reeds zyn tot niet geraakt, dus zou ik ook geloven, Dat gy hem op dien voet Klarice zult ontróven.
Wyl 't hier tog is gedaan, bid ik u, ga met my Naar 't Hof van Holland, daar zyn wy hier digte by, En laat ons op 't succes eens van myn liefde drinken, En op den ondergang van d'Actiehandel klinken.
Het eerste keur ik goed, maar 't laatst' staat my niet aan, Edeling.
Wel doe dan 't geen gy met uw oordeel vind geraân.
Windvang, Katryn Windvang.
KAtryn, kan ik myn Heer Wingaren wel eens spréken?
Die's nog niet by der hand, maar wat komt u gebréken?
Kan ik de boodschap doen?
Niet al te wel Katryn.
Maar Meisje hoor eens hier.
Wel wat zal 't nu weêr zyn?
Ik zal 't u zeggen; zagt, wil niet zo haastig wézen.
Heb jei jou léven wel Komediën gelézen?
Wel zeker, zou ik niet?
Katryn, dan weet je wel Dat meest de minnáry is de inhoud van een Spel?
Wat komt dat hier te pas?
Al zagt, heb wat patientie, 'k Zal 't u zeggen, maar geef dan wat audiëntie.
Je weet een Spel bestaat het meest in minnáry, Daar vaak een Minnaar tragt om zyne weêrparty De Bruid te ontdraaijen, daar hy al zyn hoop op bouwde; Nu, by de Minnáres is veel tyds een Vertrouwde, Die haar geheimen weet en ondersteund met raad, Dies twyffel ik geenzints, of gy zyt in deez' staat Nu ook Vertrouwde van Klarice, en haar gedagten Zyn u bekent, wyl ik 't onmogelyk zou agten, Dat gy niet wéten zoud wat zy dat zy verkiest, En of Heer Edeling, of ik haar gunst verliest.
Is dat nu 't heel verhaal, waarom dat ik patientie Moest oeff'nen, en aan u eerst géven audiëntie?
Gy vraagt my iets, dat ik nog nimmer heb verstaan.
Maar zo gy 't wéten wilt, zo spreek Klarice aan, Die zal u ligt in 't kort wel duidelyk doen hóren, Of zy Heer Edeling, of u heeft uitverkóren.
'k Weet haar verkiezing wel, maar 'k weet ook dat de zin Van háren Vader stryd met 't oogmerk van haar min; Dies wenste ik maar alleen van u eens regt te wéten, Of zy haar Dogter pligt zo ruuk'loos zou vergéten En minnen Edeling, dan of zy naar zyn wil My wederom bemind.
Myn Heer, in dit geschil Geloof ik, dat haar keur naar Edeling zou kéren; Dog vraag my niet, de tyd zal u die zaak wel léren.
Zy zou dien Lanterfant dan nog beminnen?
ja In weêrwil van myn min en 's Vaders ongenaâ.
Katryn, weet gy geen raad om háre min te bréken?
wou je een woordje maar voor my ten besten spreken!
Wie weet of ik daar door myn oogwit niet bekwam.
Dan gaf ik u... Katryn.
Wat tog?
Twé Acties op Edam.
Je kunt jou Acties gaan in Quinquenpoix verkópen; Ik ben Vertrouwde, en ik zou mynen pligt verlópen Op Windvangs raad, om Wind?
neen Koopman van Eool, 'k Vind geen behágen in jou schyn schóne Actiekool.
Myn Heer, zo gy ooit hebt Komediën gelézen, Zo weet gy wel dat een Vertrouwde, trouw moet wézen, En nooit bédriegen tot haar voordeel of gewin, Die geen, die haar 't geheim betrouwd van háre min.
Ook was 't u nutter met een Kameloen te trouwen, Als met myn Jufvrouw, want die kunje makk'lyk houwen Met wind, die u het hoofd reeds zo heeft opgevuld, Dat gy eerlang uw beurs bedroefd beklágen zult.
Wel stoute Meid!
wat heb jei van den Wind te zeggen?
Niets, als dat ge als die storm van Acties eens gaat leggen, Belaân van geld, gelyk een Nagtuil van verstand, Een dooltogt doen zult naar het warme Peperland, Want dat is de uitvlugt meest van die hun gelt verspillen, Het zy met Acties, of met diergelyke grillen.
Windvang Zwyg Onbedagte!
want gy weet niet wat gy zegt.
En gy niet wat gy doet, dat is nog ruim zo slegt.
Het lust my nu niet meêr myn hoofd met u te bréken; Zeg aan uw Heer dat ïk hem dádelyk zal spréken; Maar denk dan dat ik ook my van uw onbescheid By hem beklagen zal.
En kleine zwárigheid.
Katryn, alleen.
GA Koopman van Papier, die intrest zoekt te hálen, By Vodden, Draf, en Kool, de Wind zal u betálen; Klarice is niet voor u, want gy op winst gezet, Liet haar om Quinquenpoix des nagts alleen in 't bed Uw trouw vervloeken, want gy schuuwd de Zonnestrálen, En mind Mevrouw Diaan om winst by haar te hálen.
'k Zie daar voor haar geluk alreê een and're Ster.
Edeling, Katryn.
KAtryn, waar is uw Heer?
Myn Heer is nu niet ver' Meêr van het Laaz'rus huis, of 't eintje van zyn léven, Want gist'ren avond heeft hy kláre blyk gegéven, Dat hy verstoord is op Heer Windvang, en dat is Een blyk van dolligheid of van zyn dood, naar 'k gis; En 't geen my aldermeest doet voor die rampen vrézen, Is, dat gy wonderlyk scheent in zyn gunst te wézen.
Dus schynt hy naar my dunkt, geheel getransformeerd, En meêr herschápen als ooit Naso heeft geleerd.
Want hy is nu van gek in wys hervormd.
De reden Van die verand'ring, is my ligtelyk te ontléden, Door 't geen'er gist'ren is in Quinquenpoix geschied, Waar door ik ligt myn wens nog dézen dag geniet; Maar 'k zal die reden aan Klarice zelf ontvouwen; Verzoek of ik nu de eer mag hebben haar te aanschouwen.
't Is wel myn Heer, ik zal 't haar zeggen, dat gy wagt Om haar te zien.
Edeling, alleen: GA heen, wyl ik niets liever tragt Dan haar te aanschouwen, die my 't meeste kan behágen.
Nu hoop ik zal de Zon van myn geluk eens dágen, En Windvang deer'lyk in zyn hoop teloor gesteld, Zig zien op éénen tyd ontbloot van Bruid en Geld, Zyn Windnegotie nog vervloeken, wyl veel menssen Die Actiehandelaars ontelb're rampen wenssen, En zig verheugen in hun dérelyken staat, Als 't Actiescheepje door een storm eens ondergaat.
MYn Schóne!
ik zie onz' min by 't strálen van den morgen, Bevryd van 't dreigend leed, ontrukt van alle zorgen, Daar die, toen de Avondstond den Hemel met zyn kleed En nevels hield bedekt, ons niet dan ramp en leed Voorspelde; maar de list, die aan de min een wapen En zeker toevlugt strekt, heeft onze ramp herschápen Door 't flikk'rend ligt der hoop in een gewenste vreugd; Dies twyffel ik geenzints of onze min op deugd En wáre Trouw gevest, zal eind'lyk zegeprálen, En met een wenss'lyk eind onz' voor'ge rouw betálen.
Myn Edeling!
hoewel myn hart uw wens bestemd, 't Is om myn Vader nog met droeve zorg beklemd.
Katryn heeft my alreeds verhaald, hoe dat uw Vader Op Windvang is verstoord, dies is onz' min ligt nader Aan 't wit van haar begeerte, als gy u zelfverbeeld.
Dit is ook de een'ge hoop, die myne zinnen streeld, Die buiten dat geheel voor eeuwig ging verlóren.
Ik bid u laat aan my uw Vaders reden hóren.
'k Zal u in weinig reên zyn kwaadheid doen verstaan.
Na Vader gist'ren kwam uit Quinquenpoix van daan, Scheen hy geheel verstoord te wézen, 'k vroeg de reden, van zyne moeij'lykheden, Waar op dat ik van hem dit antwoord kreeg?
'k Ben kwaad Op Windvang, want hy heeft daar dádelyk een daad Bedréven, die hy wis voor eeuwig zal beklágen, Want veertig Acties heeft hy ruuk'loos opgeslágen Op Dort, tot vier percent, 't geen hem vast ruineerd, Want déze Compagnie is reeds gedeserteerd.
Maar 't geen my nog veel meêr verwondering kan géven, Is, dat Heer Edeling heeft wonderen bedréven, In twé Partyën, zo van Utrecht, als Tergouw; Zo dat ik twyffel wien ik best verkiezen zou Voor Schoonzoon, want die geen, waar op dat ik voor dézen Een goed vertrouwen had, toond zig een gek te wézen, En Edeling, dien 'k als een Weetniet heb verägt, Heeft dézen avond nog zo wel zyn pligt betragt, Dat zig heel Quinquenpoix moet om zyn gaauwheid schámen, Ja de een toond zig een gek, en de and'ren een bekwámen En deftig handelaar van Actiën te zyn, Zo dat ik 't wézen ligt zou kiezen voor den schyn.
Dies als Heer Windvang hier komt morgen naar my vrágen, Zeg dat ik nog niet by der hand ben: 'k mag zyn klágen En talmen aan myn hoofd niet vélen, want gewis Waard gy weêr de oorzaak waar door hy bedrogen is, Dewyl zyn harszens met uw min zo ingenómen, Hem doen het een verlies naar 't and'ren overkómen, Ten minste zo hy zeid, of my wil doen verstaan, Maar 'k trek zyn talmen en geteem my niet mêer aan, Want op zo'n wys kan hy wel al zyn geld verliezen, En dan lust het my niet tot Schoonzoon hem te kiezen.
Bedenk, myn Lief!
wat vreugd dit waar voor myn gemoed?
Wyl nog zyn kwaadheid door myn afkeer wierd gevoed, Wanneer hy my verliet, waar door ik durf gelóven, Dat wy het meest gevaar zyn van onz' min te boven, Edeling.
Dewyl uw Vader reeds in twyffel is geraakt, Verdiend aan ons geluk geen twyffel meêr gemaakt.
Heer Trouwhart zal ons ook hier dádelyk verzellen, Om aan uw Vader nog eens klaar voor 't oog te stellen, In welk een loszen staat dat Windvang zig bevind, En hoe dat hy eerlang voor Windnegotie, wind Zal zoeken, om den drang der schuldenaars te ontwyken, En om voor Pluimgraaf naar Oostinje toe te stryken.
Ik gaf hem daad'lyk nog dat eigen onderegt.
Is hy dan hier geweest?
Wel dat waar zêker slegt, Zou zulk een Minnaar, zo Galant, en die de liefde Dwars door zyn harszens tot in beî zyn nieren griefde, Nog hier niet zyn geweest?
Wel wis, hy heeft aan my Twé Acties op Edam beloofd, indien ik by U máken kon, dat gy zyn liefde wouwt bestrálen Met weêrgunst, of zo 'k uw geheimen wouw verhálen.
Daarom bid ik u zelf dat gy my nu voortaan Niets meêr betrouwd, want ik zou u geen borg weêr staan, Dat ik om uw geluk zou myn fortuin verlópen; Want als ik Acties had dan kon ik ook verkópen, En gaan naar Quinquenpoix, want schoon die van Edam Nu één percent doen, 'k wed myn Actie aanstonts kwam Tot vyfentwintig toe, en 't was ook maar regtvaardig, Want Meisjes Acties zyn meêr dan papieren waardig.
Dan wouwt gy naar ik merk, u zelf op de Acties toe Verkópen.
Al naar 't vald zei Uilenspiegel.
Die Windnegotie zou my een Mevrouw ligt maken.
Klarice Jou lang tong zwyg, ik zie Heer Trouwhart ons genáken.
Edeling, Trouwhart, Klarice, Katryn.
HOe gaat het met uw werk Heer Edeling?
't Geluk Schynt my de hand te biên na zo veel ramp en druk, Want Windvang is reeds in Wingarens ongenade, Dewyl zyn ruuk'loosheid hem brengt in schande en schade; Hy twyffeld om aan my zyn Dogter toe te staan, Verblind door 't voordeel dat ik gist'ren heb gedaan, En 't geen hy agt dat hem is klaar genoeg gebléken.
Dan is het tyd, om hem van 't huuw'lyk voort te spréken, Eêr hy door 't een of 't aâr word weder om gezet.
Ei heb nog wat geduld, ik zie daar Windvang met De Kaak'laar Schoonpraat, zagt!
de Maak'laar wil ik zeggen.
Windvang, Schoonpraat, aan de eene; Edeling, Trouwhart, Klarice, Katryn, aan de and're zyde van 't Tóneel.
Schoonpraat, Tegen Windvang.
HOe wel 't my smart, Myn heer, 't is niet te wederleggen, Op Dordregt is 't gedaan, en die van Arnhem zal Geen voortgang hebben.
Ik beklaag uw ongeval!
Op Dordregt is 't gedaan!
en Arnhem is verboden, Die tyding is in staat om my terstont te dóden!
Want 't was op déze twé daar nog myn hoop op stond, Want Huizen, geld, en goed is alles op een hond Door d'Actiehandeling.
ik ben verlóren!
Geen ongelukkiger was immermeer gebóren!
en Arnhem scheid'er uit!
Nu is myn hoop alleen op myne aanstaande Bruid, Ach!
laat ons daad'lyk Heer Wingaren gaan begroeten, Ik hoop zyn geld zal nog myn ongeval verzoeten, Als ik zyn Dogter kryg: Maar help, ik ben verraân!
Ik word vermoord!
beroofd!
Wat Duivel voerde u aan Om hier te komen!
en Klarice te onderhouwen?
Die háre Vader wil dat gy nooit zult aanschouwen, En gy Mé-Juffer!
't is schand, dat gy den last Uws Vaders zo onteerd, en op uw pligt niet past.
Al 't geen ik doe, daar leid u 't minst niet aanbedréven.
En van myn doen hoef ik geen rekening te géven.
Dat zal ik u in 't kort wel anders doen verstaan.
Katryn, voort roep uw Heer.
Uw zaak gaat my niet aan, Zo gy hem hebt vandoen kunt gy hem zelver hálen.
'k Zal die brutaliteit, Karonje, u haast betálen.
En wie Karonje Jei, zeg Koopman van den wind?
Speelpopje van Heer Lauw, Fortuin haar troetelkind, Heer Nagtnegotiant, en gróte deurbewaarder Van Quinquenpoix, ei zie wie zag zyn léven raarder En wonderder Postuur, dan 't geen men titileerd Heer Windvang, die zyn geld heeft in papier verkeerd Door hoop op Wind gebouwd, en nu, na hy zyn landen, Zyn huizen, hof, en goed, en alles moest verpanden, Tragt na een schóne Bruid, op hoop van met haar geld Zyn uitgeschudde beurs weêrom te zien hersteld.
Há spyt!
moet ik my hier dus zien verongelykken!
Wel neen, met heen te gaan kunt gy het ligt ontwyken.
'k Zal myn beklag eerst by Klarices Vader doen, En hem doen hóren hoe het stryd met myn fatzoen... Katryn.
Wel ja, dat dagt ik niet, gy zyt veel eerbied waardig Die tot een reistogt u vind naar Vianen vaardig.
Jou onbeschaamde Pry dat zult gy aanstonts zien.
Hy scheld aan 't Huis van Wingaren.
Nou zullen hier voor vast mirákelen geschiên.
Trouwhart, Tegen Edeling.
Myn Heer, nu is het tyd onz' aanslag voort te zetten, Wy moeten Windvang voort in zyn gespreek beletten.
Eêr hy haar Vader weêr doet vallen naar zyn zy, Tot nadeel van onz' list, en uwe minnáry.
Terwyl Trouwhart spreekt, scheld Windvang vier vyf málen aan 't hus van Wingaren.
'k Zal voort zyn flegten staat dien hy straks kwam ontdekken Wingaren doen verstaan; dit moet zyn val verstrekken, Onz' liefde tot geluk.
Agste tóneel.
Wingaren, Windvang, Edeling, Trouwhart, Klarice, Katryn, Schoonpraat.
Wingaren, de deur open doende, WIe maakt hier zulk gedruis?
Ik dagt niet anders, of daar was wis brand in huis.
zyt gy 't myn Heer?
wat pord u dus te schellen?
Heb ik geen reden Heer, om my op 't hoogst' t'ontstellen, Daar ik myn liefde zie gehoond, uw wil verraân, En van u Meid my zelf in 't aangezigt versmaân.
Myn Heer, geef geen geloof aan zyn versierde reden.
Zyn zwaar verlies, dat hy door de Actie heeft geléden, 't Geen hy zo aanstonts nog aan Schoonpraat heeft bekent, Beroofd hem van 't verstand; hy ziet zyn hoop in 't end Vervlógen, en zyn schat in eid'len wind verkéren, 'k Beken dat ik uw wil, dien 'k anderzints moest eeren, Heb overtréden, met Klarice weêr te ziên, Maar 't waar noodwendig om het ongeval t'ontvliên, Het geen ons dreigde, zo zy moest met Windvang trouwen, Windvang, Tegen Wingaren.
Myn Heer gaf my zyn woord.
Ik denk het niet te houwen.
Niet houwen?
waarom dat?
Om dat gy te onbedagt En ruukloos handeld.
Hadde ik ooit van u verwagt, Dat gy zo los, zo wild, zoud Veertig Acties kópen Op Dort?
daar die alreeds genoegzaam zyn verlópen.
Maar 'k ben bedrogen, want ik wist niet anders of Die wáren op den Haag.
Myn Heer, met uw verlof Dat ik naar waarheid u eens mag ten besten raden.
Uw raad word niet gevraagd, want die zou my wis scháden.
En uw geraas zal u geen voordeel doen, ô neen!
Schoonpraat, gy weet den staat by naar van ieder een, Hoe is 't met Windvangs staat?
Myn Heer, wat zal ik zeggen?
't Verliezen van zyn Geld is niet te wederleggen.
Heer Windvang dan is 't best dat gy, naar myn besluit, Meêr denkt om uw vertrek, als om een jonge bruid, Die ik zo dádelyk Heer Edeling zal géven.
Hy zal haar trouwen!
dat woord kost my het léven!
'k Ben dol!
'k ben desperaat!
'k zie my op éénen tyd Beroofd van geld en Bruid, ja 'k ben de hoop zelfs kwyt, Waar door dat ik my zelf tot nog toe kon behágen; Gelukkig, was ik voor een jaar maar dood geslagen!
Dan sloeg geen storm myne Eer en Agting overboord Och!
is 'er niemant niet die my uit gunst vermoord!
Windvang binnen.
Wingaren, tegen Edeling.
Myn Heer, zo gy nog in myn Dogter vind behágen, Zy werd uw van myn hand goedhartig opgedrágen.
'k Zal met een dankbaar hart uw gunst erkennen, schoon De list ons hoofd versierd met eene huuw'lyks kroon.
Wat list?
waar spreekt gy van?
'k Zal 't u te kennen géven, Al 't geen Heer Ed'ling heeft in Quinquenpoix bedreven, Is slegts alleen versierd om uw genegenheid Te winnen, die ge alleen op Windvang had geleid.
Schoon ik my onverwagt zie door hun list bedrogen, 'k Zal om hun zuiv're min dit huuwelyk gedogen: Myn woord gestand doen, en met vreugd hun Trouwdag zien.
Hoe ver ben ik verpligt aan uwe gunst, indien Een dankbaar hart, u voor uw goedheid kan betálen.
Trouhart.
De Hemel wil uw Egt met zyn geluk bestrálen!
Wy danken u myn Heer, verpligt aan uwen dienst.
Hoe klugtig draaid Fortuin haar rad op 't onvoorzienst?
Wyl 't Edeling gelukt zyn oogwit te bekómen, Daar Windvang zonder geld moet voor het dagligt schrómen, ô Actiehandeling!
wat werkt gy wond'ren uit?
Want de een verkrygt: en de aâr verliest door u zyn Bruid.
DE SPILPENNING, Of VERKWISTENDE VROUW, BLYSPEL.
Te AMSTERDAM, By de Erfgenamen van JACOB LESCAILJE,op de Middeldam.
1693.Met Privilegie.
DE Staten van Holland ende West-Vriesland doen te weten.
Dat sy Supplianten sedert eenige Jaren herwaerts met hunne goede vrinden hadden gemaekt en ten Tooneel gevoert verscheiden Wercken, soo van Treurspelen, Blyspelen als Kluchten, welcke sy lieden nu geerne met den druck gemeen wilden maecken, doch gemerkt dat dese wercken door het nadrucken van anderen, veel van haer luyster, soo in Tael als Spelkonst souden komen te verliesen, en alsoo sy Supplianten hen berooft souden sien van hun bysonder oogwit om de Nederduytsche Tael en de Dichtkonst voort te setten, soo vonden sy hen genootsaekt, om daar inne te voorsien, ende hen te keeren tot Ons, onderdanigh versoekende, dat Wy omme redenen voorsz.
Soo IS ’t, dat Wy de Zake en ’t Versoek voorsz.
overgemerkt hebbende, ende genegen wesende ter bede van de Supplianten, uyt Onse rechte wetenschap, Souveraine Magt ende authoriteyt deselve Supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert hebben, consenteren, accorderen ende octroyeren mitsdesen, dat sy geduurende den tyt van vyftien eerstachtereenvolgende Jaren de voorsz.
Verbiedende daerom allen ende eenen yegelyken de selve werken naer te drukken ofte elders naer gedruckt binnen den selve Onsen Lande te brengen, uyt te geven ofte te verkopen, op de verbeurte van alle de naargedrukte, in gebrachte ofte verkogte Exemplaren, ende een boete van drie hondert guldens daer en boven te verbeuren, te appliceren een derde part voor den Officier die de calange doen sal, een derde part voor den Armen der plaetse daer het casus voorvallen sal, ende het resterende derde part voor de Supplianten.
werken, daar door in geenige deelen verstaan, den Inhoude van dien te Authoriseren, ofte te advouëren, ende veel min de selve onder Onse protectie ende bescherminge eenig meerder credit, aansien ofte reputatie te geven, nemaer de Suppliante, in cas daar in yets onbehoorlijkx soude mogen influëren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden wesen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselijk begerende, dat by aldien sy desen Onsen Octroye voor de selve Werken sullen willen stellen, daer van geene geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mo- gen maken; nemaer gehouden sullen wesen, het selve Octroy in ’t geheel ende sonder eenige Omissie daar voor te drukken ofte te doen drucken; ende dat sy gehouden zullen zyn een Exemplaar van alle de voorsz.
Ende ten eynde de Supplianten desen Onsen consente Octroye mogen genieten als naar behooren: Lasten wy allen ende eenen yegelyken die ’t aengaen mach, dat sy de Suppliante van den inhoude van desen doen, laten en gedogen, rustelyk, en volkomentlyk genieten ende cesseerende alle beletten ter contrarie.
Gedaan in den Hage onder Onsen Grooten Zegele hier aan doen hangen, den XIX September, in ’t Jaer onses Heeren en Zaligmakers duysent ses hondert vier en tachtig.
De tegenwoordige REGENTEN van de SCHOUWBURG, hebben het recht der boovenstaande PRIVILEGIE, van DE SPILPENNING, OF VERKWISTENDE VROUW, Blyspél, vergund aan de Erfgenamen van J. Lescailje.
JOANNA, Vrouw van Gerardus, en Spilpenning.
* ALBERTJE, de Meid.
GERARDUS, Man van Joanna, AUGUSTYN, Vader van Joanna, } daar na in Smausen gewaad.
MARGREET, Moeder van Joanna, daar na in Uitdraagsters                         gewaad, als een Moffin.
* STEFANUS, een Zyde Laakenwinkelier.
KONSTANTIA, LEONOOR, } bekende van Joanna.
SOFIA, Zuster van Konstantia.
NATHAN, een Hoogduitze Smaus.
Het Tooneel is in ’t huis van Gerardus; en ’t begind                voor de middag, en eindigd in den avond.
JOANNA, ALBERTJE.
JOANNA.
WEl, wat of dat kanailje wel meend, zyn dat muuren witten?
Neen, zy moeten ’er anders uit zien, al zouwen ze ’r noch zes daagen over zitten; Geef ik ’er niet tyds genoeg toe, foei ’t is schand enne zond.
En ik schaam my in myn hart, zo strepig, en noch eeven kakelbont Als’er wel uit zien, en dat noch de beste Zaal, behoordenze daar voor al niet op te letten?
Hoor, Albertje, zegt het ’er noch eens, en dat ze’er daar vry na zetten, Indien ik het niet en vind, zo als ik het wil hebben gedaan, Dat ikze, zonder omzien, zo dryvende zal laaten gaan, En hoofd veur hoofd, alle drie te gelyk zal zakken.
ALBERTJE.
Wel, Juffrouw, maar wat zellen de Schoonmaaksters eeten?
De zoute Visch die ’er noch staat, en dan meugje’er noch een dikke koek toe bakken.
Heel wel, Juffrouw.
Maar hoor, Albertje.
Wat beliefje, Juffrouw?
Ja, gaa maar heen, Albertje.
hoort noch eens, dat ze wat voort gaan met’er zaaken.
Wat zel ik, Juffrouw?
Past’er doch op, en dat ze ’er een eind van maaken.
Zacht, zacht, Albertje, Albertje.
Hier ben ik al weêr, Juffrouw.
Maar, laat zien.
Neen, ’t is nou wel, het hoeft niet, ga heen, ei!
Albertje, hoor noch een reis.
Maar, Juffrouw, maakt ’er toch eens een eind van.
Ga, en doed dan het geen ik je heb belast, daar dunkt my hoor ik myn Man.
Vertrek jy, die zel licht hier wat opschudding willen maaken, en zo wat leggen teemen.
JOANNA, GERARDUS.
GERARDUS.