floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Hoe onbeschaamd dat hy is, zal hy dit niet waagen.
Ik heb ze by my, die getuignis zullen draagen.
Hy Digitized by google 29 kwaaker.
Hy zal t niet ontkennen, deez afgerechte guit.
Dorst hy dit doen, ik trok hem bei zyn oogen uit Het hoofd.
Hoe veel hy my van het geduld ging maalen, zo zou hy evenwel dit ontkennen betaalen.
Hoor, zou je deezen avond noch wel, als ik u had van doen, u laaten vinden?
'k zal hem eens by lieden van fatzoen Ontbieden, om hem tot zyn plicht voor u te raaden.
Licht of wy met hem voor u tot een huuw'lyks contract traaden, hy zal het niet durven weig'ren in presentie van eerlyke liefde.
Zo men my noodig heeft, laat my maar ontbiën.
Ik zal op uw verzoek, zo gy 't goed vind, verschynen.
't is goed, laat onderwyl wat van uw rouw verdwynen, ik zal 't zo wel bestaan, dat hy u trouwen zal, of men zal hem vervolgen, als een bedrieger, overal, en doen u in zyn haav en goed'ren succedeeren.
Men moet eens zien, of men dien schynheiligen ook wat kan leeren.
Ik gaa naar huis, en hou my op uw gebod gereed.
Gaa, maar verwacht door my vertroosting in uw leed.
TWEEDE HENRIKenROBBERT.
Myn heer, wie had dit van dien synman konnen Robbert.
Hoe veel schelmen zou me wel in uw herssens vinden, als men hem den kop mogt klooven?
Het beuls ampt is niet veel, maar voor zulke was 'er een gebrek.
Maar ze zyn te fyn, die honden, ze houden jou de vingers uit den bek, maar deeze vent woud ik, hoe kaal dat ik ben, noch wel eens nobel tracteeren.
Ik zou hem schootels opdisschen, meer als hy zou begeeren, en al koste het my een duit, 't was noch niet veel.
Myn heer den Officier zou daar het grootste deel Van hebben, en de rest, de barbier, en apotheeker.
Ja Robbert, zoud gy hem zo wel tracteeren?
Zeeker daar had je geen eer af, want zulk een fynman is te vies.
Dit volk is te pertinent, en lekker van kies.
Zy houden van geen kost, die wat hard valt te kaauwen, maar deeze zou haar de maag al te veel benaauwen.
Maar daar komt de vader aan van jou bruid.
KLAAS, HENRIKenROBBERT.
Wel, nu je in de Vergaadering geweest bent, wat dunkt u van myn besluit?
Had ik ooit een beeter zwager voor myn dochter konnen kiezen?
Gy had er nooit een beeter voor konnen verliezen, want ik weet, je bent zo rechtvaerdig, je begeert geen ander mans goet.
Heeft hy iets van het uwe, daar van hy u niet voldoet Als een eerlyk man?
Zo laat het my hooren.
Neen, daar toe is hy al te mild voor d'armen gebooren.
Hy heeft waarlyk meer weggegeeven, als het noodig was.
Ik heb noch zo even iemand hooren klaagen, dat hy met zyn gaaven zo overboodig was.
Dat is een ander geweest, daar je van wilt praaten, die kost het geld niet weggeeven, of hy moest het door ander mans handen vallen laaten.
Neen, neen, die man heb ik gekend, die was slecht, en vroom, die gaf zyn paard weg, doch hy hield by geluk den toom.
Maar jou schoone zwaager kan met een ander zoort van liefde schenken.
Hy heeft zo veel liefde gepleegt aan zyn evennaasten, meer als je zoud denken.
Nou praat je weer, als een verstandig man.
Spreek zo van een zwager, die my, en myn dochter behaagen kan. Maar wat wou je van dat ander mans goed zeggen, dat ik niet zou begeeren?
Ik spreek ommers van jou zwager, dat je die wel haast zult moeten uitkeeren.
Al weer'er nieuwe malligheid, hoe kan ik die verstaan?
Henrik, Digitized by google kwaaker.
31 Henrik.
Ik zeg, dat je jou vleisch met geen ander mans bloed wilt verzaan.
Jou zwager is te kostelyk, gy zult hem niet begeeren.
Rlaas.
Wel 't is of je geneegen bent, met my de gek te scheeren.
Daar ben ik te oud toe, vriend Adieu.
Dat is geen slag.
Staa een oogenblik, ik draag uw jaren al te veel ontzag, om dat te denken, ik zal die werring ontbinden.
Dirk Hoepel, in schyn de fynste van al uw vrinden, is een bedrieger, en al lang aan een andere dochter verloosd.
Wat zeg je, Henrik?
Je bent van 't verstand beroofd.
Wat kan u vervoeren, die last'ring van zyn deugden te braaken?
De waarheid, en de reeden, twee doorluchtige zaaken.
Ik heb noch zo even van een jonge dochter verstaan, dat hy haar Beslaapen had, op belofte van trouw, zonneklaar.
Ik staa bedwelmt.
Zoud gy, 't geen gy zegt, konnen bewyzen?
schynt het u vreemd?
daarna zult gy het pryzen.
Maar waarde Patroon, als ik u dit heb doen zien, en verricht, zal ik geen vergelding begeeren, als zomtyds het gezicht Van uw dochter, dat my alleen kan voldoen, en vermaaken.
't is de minuenyd, die u myn zwager doet laaken.
Dat gaat te ver, als die zucht ons tot loogens vervoert.
Wel zo straf my den Heemel verminkt, en beroert, Zo ik, t geen ik u zeg, niet klaar zal vertoonen.
Wel hy komt daadlyk, ik wil dit bewys wel bywoonen.
Robbert, gaa naar Jannetje, en verberg u hier omtrent in een stoep Tot dat ik u beide van nooden heb, en roep.
Laat zy maar van acht'ren door de stal in myn huis koomen.
Gaa heen, dat aanstonds dit, als het afgesprooken is, werd waargenoomen.
KLAASen HENRIK.
Van het weezen, dat zulk een synman een bedrieger zou zyn?
Henrik, niemand word door de deugd bedroogen, maar de schyn verblind ons, als we zulke naauwe brockjes, en suikerbrooden beschouwen.
Het kleed, en die teemery doet die lieden voor Gooden houwen, maar het is door de bank daar zo zuiver niet onder, als het schynt.
Wel 't is, of myn lust voor die Religie verdwynt, als men ze by zulke lieden niet zou konnen vinden.
't is dwaasheid, zich aan een soort van een kleed meer, als aan de deugd, te verbinden.
Men vind in een oprecht gemoed altyd stof genoeg tot de deugd.
Men moest van jongs af bezorgen in onze hollandsche jeugd, Dat ze meer in zeeden, als kleed'ren van and'ren zoude verschillen, dan zou men zo naauw die, of die kleeding niet bedillen.
't is in de zeeden, dat alle heuschheid, en plicht bestaat, Verçierd met een eerlyk kleed, en eerbiedig gelaat.
Wel Henrik, gy zoud my wel op nieuws bekeeren.
't is waar, de fynigheid bestaat niet in de kleëren.
Ik heb my na die manier een tyd lang meë gekleed, maar zo het geen gy zegt waar is, zal het my leed Zyn, dat ik ooit een haar had, dat na haar kost gelyken.
Laat ons van de waan, en niet van de waarheid, afwyken.
De deugd voor al moet men volgen met een vierig gemoed.
Wel Henrik!
ik kryg wat respect voor jou, zo je my voldoet Dat die Kwaaker zulk een schynheilige fielt zou weezen.
Myn heer verlaat zich op my Men behoeft niet te vreezen.
Daar komt uw dochter aan, myn Princes, en godin.
Wel ik ruim u een oogenblik haar gezelschap in, maar zeg niet van 't geen hier is gesprooken.
Ik heb nooit iemand myn woord gebrooken.
HENRIKen leonoor.
Henrik, myn engelin!
myn ziel!
Dat ik u weer beschouw, mach dit voor teekens van myn ongeveinsde trouw.
Ik kost myn ongeduld, van u te zien, niet staaken.
Uw Digitized by google kwaaker.
Uw kuisch gemoed, dat zelfs de Gooden zou doen blaaken Op zo veel gaaven van uw onbesmette zicl.
Ik zweer, dat nimmer schoon my, als uw deugd, gevil.
Laat ik van verre maar uw goddelykc straalen Eerbiedig volgen, om myn liefde u af te maalen.
Gy blinkt in myn gemoed, gelyk het morgenlicht Vernicuwt, en ons de zon een schoonder heemel sticht.
Laat myn verliefd gemoed uw deugden niet mishaagen, maar aan uw kuische ziel haar zuivre gloed opdraagen.
Wat eischt men noch van my?
Gy gaat te ver, myn heer.
Kent gy de plichten van een dochter niet, voor d'eer die z' onophoudelyk moet volgen, en verrichten?
Waar door uw min voor myn gehoorzaamheid moet zwichten, die ik aan vaders liefde zo duur verschuldigd ben.
Weet, dat ik in myn staat geen ander wenschen ken, als die myn vader tot myn welstand zal beoogen.
Het ouderlyk gezag is van te veel vermoogen, Dat men het schenden zou, zyn lusten te geval.
De wraak, en straf vervolgt de zielen overal, Die teegens ouders wil iets wichtigs onderneemen.
Men zal my eer het licht, als dit gezag ontvreemen Dat heilig weezen moet, doch ook met overleg.
Als ons der oud'ren zin wil jaagen op een weg, Daar alles dood'lyk is, zal men die moeten loopen?
Men kan met zeedigheid dit groot gevaar af koopen.
Een vader jaagt geen kind op zulk een weg, of meent Dat hy 't geluk, en heil daar met zyn kind vereend.
Maar is hy te vol drift, en valschlyk, ingenoomen, zo laat ons door de tyd zyn vloed doen neederstroomen, En vangen ieder drop in een beleefden geest.
Dit s vaak der oud'ren heil, en kinders nut geweest.
Myn vader, schoon hy my zag gaern, en eerlyk houwen, zal my niet dwingen, om een teegens dank te trouwen, die my mishaagen zou, meer als de blecke dood.
Men slaa dit daarom niet ten eersten, als een snood Begeeren, in den wind, maar zie door tyd, en reeden, Om t vaderlyk gemoed te buigen, en te kneeden Tot naader overleg van t geen hy had begeerd.
Dus word der oud'ren toorn van 's kinders hals geweerd, en word bezaadiglyk een nieuwe kans gewonnen, Waar op zy 's ouders oog ons gonstig neigen konnen.
Maar in myn droeve staat, daar in ik my bevind, is my gebooden, dat ik my niets onderwind.
Als om alleen de keur myns vaders te vertraagen.
Ik hoop in hem op t laatst de reeden zal behaagen.
In 't eerste vind men wel wat stof van klachten, maar daarna dat duister was, word helder, licht, en klaar.
Dies zal ik voor uw min, ten zy myn vaders wenschen Haar sterken, altyd zyn de doofsten aller menschen.
Ik ben op heeden van uw vaders gonst tot noch niet hooploos, want ik hem wel haast 't vervloekt bedrog Van dien bedrieger, zo vol schyndeugd, zal ontdekken.
Maar, of het weezen wil, daar komt hy.
'k zal vertrekken.
Ik ben vol twyffeling, en vreez' in myn verdriet.
Ik zal bezorgen, dat g' u haast ontslaagen ziet.
DIRK, HENRIK, jochem en JAN. onze oude man woont hier, ik zal eens zoetjes bellen.
Myn vriend, ik verzoek, dat gy dit een oogenblik uit wilt stellen, ik heb eerst noch wel een goed woord met u te spreeken.
Wel, men zal u hooren, maar de tyd lyd niet veel uitstel.
Ik moet u in het byzyn van deeze goede vrienden eens vraagen Of gy u altyd zoheusch, en fyn, als gylykt, wel hebt gedraagen?
Want het past een goed man, die van opspraak is verdacht, dat hy zich altyd van de opgeleide blaam te zuiv'ren tracht.
Deeze Jonker lykt het wel in zyn hoofd geslaagen.
Laat ons maar schellen, want zyn dwaasheid moet ons mishaagen.
35 Henrik.
Holla vriend!
Op die wys zuiverd men zich niet van zyn schuld.
Ik meend, dat uw wysheid bestond in een behaaglyk geduld.
Als ik ongelyk heb, zullen my deeze vrienden bestraffen, en myn schande zal uw eer, en reputatie weer verschaffen.
Jan. wel, die man spreekt met reeden, gun hem tyd, dat men hem hoord.
Opdat, zo hy schuld heeft, men hem in zyn eigen woorden smoord.
Is de tyd niet te goed, om die zo lastig te verdryven?
Men zal van onze dwaasheid noch boekjes beschryven Dat wy hier blyven staan hooren na een, die het in de herssens schort.
O vriend, 't is op die wys niet, dat men gezuiverd word Dit is geen middel, daar men zich mee kan verschoonen, met een man gek te noemen, dat ik u haust anders zal toonen.
De vriend Dirk, dunkt my, dat nu een weinig van het behooren mist.
Henrik, Een zot genoemd te worden, dat gaat wel heen, maar hy gaf weleer de naam van een Atheist Aan een man van fatzoen, dat hy nooit heeft konnen bewyzen.
Derhalven, als hy my zot noemt, zo dunkt my, dat ik me noch hoor pryzen.
KLAAS uit, by de voorgaande, en ROBBERT.
Myn de vrienden daar?
wel dat is my ten hoogsten lief.
Ik was beezig op myn kantoor met een brief, die noch deezen avond naar Ant werpen moest weezen.
Ik had ook noch wel iets uit een boekje u voor te leezen.
Wil de vriend ons in huis voorgaan?
wy volgen jou na.
Ik bid nochmaals, myn vriend, loop zo niet, staa.
De vriend Klaas zal ook getuigen van ons verschil verstrekken.
En zo ik onglyk heb, zal het my meer schand verwekken.
Ik zei, dat deeze vriend, die my voor een zot scheld, wel een mand schold voor een Atheist, nu is de vraag, of ik de waarheid spreek, of dat ik my heb vergist?
Dirk, edelman.
Wel 't was zo.
Als de lieden haar gevoelen zo lasterlyk stelden, zo kan men niemand te veel voor een Atheist schelden.
Hebt gy ook weleer niet gezeid door den geest Dat zo lang als gy op verscheide plaatsen alleen leerde, gy een Atheist zyt geweest?
Dat is waar, of niet, ik kost toen van myn geloof noch geen.
Zeekerheid besluiten.
Zo handelde gy dan meest van de deugden, als gy 'er meest buiten Waart?
wel dat is nut, en stichtelyk geleerd!
Als me veel van de deugd spreekt, en haar kend noch eerd.
O schelm.
Wel de vriend heeft zyn schuld daar van bekend, en die is hem vergeeven.
Ja, had hy toen afstand gedaan van zyn bedrieglyk leeven.
Maar seedert contracten te verand'ren door de konst van een mes, dat was van de waarheid voor and're een soob're les.
Dat word my t onrecht, en van schelmen aangewreeven.
Men bewyz' my dat, of anders zyt gy zelfs, die dat heeft bedreeven.
Ik zal meer doen op dit oogenblik, als gy wel denkt, maar wy hebben met voordacht ons in de reeden wat verlengt.
Doch hebt gy in uw tyd niet wel een zeedig meisjen, of twee bedroogen?
Is dit waarheid?
of heb ik dit ook uit myn duim gezoogen?
Dirk, o schennis!
welk een laster!
Waar of men my niet al meë beticht!
Wel, de zon bezwykt zy niet van haar onsterflyk licht, Op het hooren van deezen last'raar!
Daar ik voor staa opgetoogen.
Al die dit zeggen, hebben het verdicht, en geloogen.
Niet verder, want de getuigen zyn naaby.
De getuigen zyn schelmen, en hoeren, vol bedriegery.
Wie zou dit voor myn gezicht derven staande houden?
Een van uw hertsgeheimen, en vertrouwden, die een aanneemlyk deel van uw schatten bewaart, En is de winst alle jaar zo veel, zal het my niet verwond'ren, dat je noch een rykdom vergaeert.
Van wat schatten of deeze Jonker ons noch zal praaten?
Ik ben ryk genoeg, in spyt van die my haaten.
Ik hebbe van 't jouwe niet, wat raakt u van myn schat?
37 Henrik.
Niets, als te wenschen, dat 'er niemand deel in had.
Maar gy gaaft die schat zo minlyk aan iemand te bewaaren, op belofte, dat men er altyd wel af zou vaaren.
Maar weet, dat de bezitster het niet weinig spyt, Dat zy die genooten heeft.
Was zy die met fatzoen maar kwyt.
Hebt g' aan iemand jou schatten betrouwd, die daar over gaat klaagen?
Wel neem ze weërom.
Zy moet ze wel meëdraagen, t zyn vaste goederen, daar hy ze meë heeft vereerd En daar is niemand, voor de tyd om is, die er een duit van uitkeerd.
Ja, Dirk neef, 't meisje is waarlyk van jou belaaden, gy moet ook het retour weezer hebben, of men zou jou verraaden, En te kort doen.
Dat zyt gy ommers niet gewent.
Wel ik weet niet, waar van hy reuteld, die vent.
Kom, 't is genoeg zyn zottigheid gehoord, en geleeden, Laat ons, ik bid u, maar na binnen treeden.
Henrik teegen Robbert.
Gaa hial onze schat, opdat elk gelyk geschiet.
De vriend verdient ommers myn oprechtigheid niet.
Ik begon op de straat, en ik wil daar ook volenden.
Ik zal jou uit dien Heer zyn deur, groote schatten t'huis zenden.
Zie daar komt z' al aan, die ze zo trouw bewaard.
Wel heeft den Heemel my voor deeze schand gespaard!
JANNETje, LEONOOR, KLAARTJE, ROBBERT, by de voorgaande.
venrik.
Wel fynman, wat zeg je nou?
heb je kennis aan deeze vryster?
Dit komt vreemd!
Ik staa verstomd, en byster!
Ik weet niet, of ik myn oogen gelooven mag.
Venrik.
Gy groet geen menschen, maar zeg nu evenwel goeden dag.
Dit komt u vreemd voor, daarom is het u toegelaaten.
fanneyje.
Wel Dirk, ken je my niet, als ik jou ontmoet op 's hemelen straaten?
Of moesten wy alleen zonder licht, of getuigen zyn?
Gy zyt een haagedis, een adder vol fenyn.
Tot welk een schelmstuk hebt gy u laaten vervoeren!
Gy zyt de slimste van all' d'amsterdamsche hoeren.
Wie heeft u tot dit stuk bedrieglyk omgekocht?
Uw uitstel, myn verdriet, aan zo veel ramp verknocht.
Kan ik de waereld voor een zuivre maagd bedriegen?
De tyd, myn vrucht, uw schand, die heeten 't alle liegen.
Waar zal ik heen, zo na op t einde van myn staat?
Ten zy, door t huuwlyk, gy myn eer herstellen gaat.
Maar gy acht van uw woord u licht genoeg ontslaagen, Dat gy een ander durft, t geen my behoort, opdraagen.
Indien gy dit ontkent, zyt gy het graf niet waard, 'k verzwyg, dat 's Heemels gonst u voor het lich nocht spaard.
Daarom voldoe uw woord, aan my zo duur gegeeven, en laat ons in den staat van echtgenooten leeven, 'k beloof, dat ik vol trouw my deugd'lyk draagen zal, En volgen uw gezag gehoorzaam overal.
Wel Dirk, dit meisjen is voorwaar van u bedroogen.
Dit lykt naar waarheid, maar na geen gekochte loogen.
Gy moet haar trouwen, zo gy plicht, en eer niet schend.
Trouw jy dat meisje, je hebt het langer gekend, als myn dochter, en z' is voor u noch al te waardig.
Nou Dirk, maak jou deeze weck tot trouwen vaardig, of anders word jou onze Vergaadering verbooden, en ontzeid.
Adieu met jou, en jou Vergaad'ring van nu tot in der eeuwigheid, Ik zal my, om de Vergaad'ring, niet van 't verstand laaten berooven, maar ik verlaat u, omdat je een meid meer, als een vroom man, kont gelooven.
Dirk gaat weg.
De rest van de voorgaande.
tannetje.
Schelm, verlaat gy my?
gaat gy daar trouwloos heen?
Zyn dit de vruchten van uw duurgezwooren een?
Wie licht betrouwt, word lichtelyk bedroogen.
Men Digitized by google kwaaker.
Men spiegel zich aan my, en ieder hou voor oogen Een kuisch, en strenge deugd, opdat geen schelm, hoe snood, Wat gryns hem overdekt, bekruip uw kuische schoot.
Ik gaa van nu af tot het graf myn rouw beklaagen En wacht het eind myns leeds in t einde van myn daagen.
tannetje binnen.
Gy moeten zorgen, dat dit meisje word geëerd.
Kom gaan wy, eer 't gerucht dit schouwspel meer tan.
onteerd.
Fochem, en ian binnen.
HENRIK, LEONOOR, KLAAS, ROBBERTenKLAARTje.
Wat zegt myn leonoor?
was dit niet wel besteeken?
Nenrik.
Kost men zich van een schelm wel nut en zoeter wreeken?
Maar zal uw goedheid van nu af myn min toestaan?
Zo zal myn hoog geluk, de vreugd te booven gaan, die k ooit betuigen kan, dat ik u dorst beminnen.
Laat eind'ling op uw ziel myn zuivre gloed iets winnen.
Gy weet, hoe dat myn plicht de keur aan vader laat, die Heer is van myn wil, van myn belang, en staat.
'k zal zonder zyn gebod my nooit aan iemand geeven.
Myn dochter, 'k wil niet meer uw vrye keur weezenstreeven, zo Henrik u behaagt, ik heb niet teegens hem, Ik geef u voor zyn min uw oordeel, en myn stem.
Wel nu myn vader tot uw vriendschap is geneegen, zal ik voor u myn hert niet trachten te beweegen.
'k heb al voor lang in u gespeurd een kuische ziel, die my meer om haar deugd, als om uw min beviel.
Neurik, ik zal, myn engelin, u eeuwig dankbaar weezen.
Digitized by google De geveinsde kwaaker.
40 klaas.
Een nieuwe blydschap is in myn gemoed gereezen.
Kom kind'ren, volg my na, laat ons in huis noch wat Verhand'len van 't geval des Kwaakers, en zyn schat.
KLAARTJEenkroonert.
Wel Robbert, die Kwaaker is geestig uitgestreeken.
Ik wou, dat dien beest, in t weg uan, zyn hals zou brecken.
Dat s een verdoemden hond, die een meisje bedriegt En die noch zo stout is, dat hy zeid, dat zy t liegt.
Ja klaartje, 't fyne kleed vermag veel by de menschen.
Wie zou heedensdaags niet om zulke zwagers wenschen?
Is 'er noch ergens een meid, die goed heeft, of geld, Daar heeft daadelyk zyn zin een fynman op gesteld.
Maar zo moet men het zand van het zout onderscheiden.
Daar is, als gy ziet, veel verschil tusschen beiden.
Myn meester, al is hy zo fyn niet opgevoed.
Hy is evenwel vroom, en eerlyk van gemoed.
Zo leert men hier, dat elk de deugden moet waardeeren Die, niet om t fyne kleed, maar om haar werken, eeren.
Einde van 't derde en laatste bedryf.
CRI SI N. BOEK en KASHOUWER, BEDRIEGER.
O PURCAT!
Tot amsterdam, by ENGELBERTUS SOLMANS, boekverkooper op de Cingel by de Jan Roonpoorts toorn.
By welke ook noch eenige weynige Exemplaaren zyn te bekomen van de Zeede ster, en Kantoor Knegt, Bedriegers.
Wysheid, en zotheid.
Waarheid, en loogen.
Crispyn Bedrieger of de Gewaande Baron.
Y vervolgen onze beloften met crispyn, boekhouwer, bedrieger, door den druk gemeen te maaken.
De naam van Crispyn, in zo veele Speelen bekend, behaagt ons te meer, om dat sy ten eenige opspraak of kwade uytleggers tot nog is gebruykt.
Wy zullen ons dan vernoegd achten, van niets, als de gebeurlyke Gebreeken, onder deeze Fabel aan te toonen, en te bestraffen.
'k ben verzeekert, dat geen gezonde Boekhouwer, zig dieshalven zal ontrusten.
Ieder leest dan zonder vooroordeel.
Wy zullen, onder toezegging, van in kort meer nieuws van diergelyke stof, verblyven.
Onder de zinspreuk van Purgat, ornat.
PERSONAADjen.
CRISpyn, boekenkashouwer, bedrieger.
EELHARt, een Koopman.
ROELOF, bekende van Eelhart.
CORNELIA, vrouw van eelhart.
GOEDHARt, broeder van Cornelia.
ROBBERT, knegt van Eelhart.
BARTEL, een Koopman.
AREND, een Geswoore Meeter.
Jasje, een maakelaar.
PIETJE, syn Zoon.
TOMAS, een Poeët.
DIENDERS.
Het spel begind 's morgens ten 10, en eyndigt 's avonds ten 8 uuren.
Het Theater vertoond de Wooning, en Buurt, van Eelhart.
LERSTE SEDRIT EERSTE TOONEEL.
EELHARt en CORNELIA.
Oet een gauwert zyn, die 't elk van pas kan maaken, eelhart.
T Vrouw, moey jy je met jou, ik zal zorgen voor myn zaaken.
Die crispyn, daar jy zoo veel van hout, word luy, en hoovaardig, dartel en stout.
Wat u beweegt, hem altyd voor te spreeken, Dat schynt my op t lest, een droevig voorteeken, k wil juyst niet zeggen, van het uyterste kwaad, Maar evenwel van iets, dat het fatzoen wat te booven gaat.
Och man, wat port u tot dit achterdenken?
Nooyt dacht ik met wel te doen, het fatzoen te krenken.
't is waar, dat ik Crispyn een goed hart toedraag, maar zo niet, dat ik 'er ons respekt aan waag.
Jy hebt my ommers die borst in huys gezonden.
Dat is waar, maar ik heb nu bevonden, Dat een weldaad zomtyds duur komt te staan.
K heb het Weeshuys een groote dienst gedaan, Met een Jongen die daar behoorde, na my te neemen, En ondertusschen t geluk van myn huys t'ontvreemen.
Ik beklaag myn dwaasheid, hy was het Gasthuys pas waard.
Wel, lieve Man, de deugd maakt ons bemind en vermaard.
Men mag een kleyne dooling zo niet beklaagen, hy placht u voor deezen ook wel te behaagen.
Ja, zo lang hy de koorden droeg op syn py, Scheen hy my waardig in die levry, Maar t zeedt sy door u daar af zyn gesneeden, en hy uyt de Keuken, op t cantoor wierd geleeden, is de Bengel trots geworden, en laatdunkend er by, Ja zo, dat hy zig by na gelyk steld met my.
Wel waarom hem dan tot uw Kassen Boekhouder aan te stellen?
Wel waarom my nacht en dag aan de ooren te lellen?
Jou crispyn, zie je wel, is behendig, naarstig, wys, Op alle borsten behaald hy de prys, jy meugt op syn vroomheid alles betrouwen, een swak huys, op zulk een styl, is behouwen.
Hy zal niet verwelken, die jonge bloem, Met wien hy verkeerd, behaald hy achting, en roem, En duyzend aanpryzingen meer, in verscheide zaaken, En dat heeft hem myn Kas, en Boekhouder, doen maaken.
Lieve Man, dat pryzen heeft het hem niet gedaan, Maar jou swakheid en gonst stelde hem aan.
Een Vrouw van een geemelyk Man is te beklaagen, t geen hy misdoet, t verwyt moet sy draagen.
Ja, ja, licht kom ik haast achter de zaak, crispyn schynt my een Boef en een verdagte snaak 't Gebeurt meer dat zulke Vleegels in brave liens huyzen indringen, om zo wat te pluyzen en te buyzen, ik kenje alles zo niet zeggen, ik heb een galg in 't oog 't Kost slimmer worden zo ik dit langer gedoog.
'k Moet een Vrind spreeken, die heeft aangenoomen, my t'onderregten, om achter het zaakje te koomen.
Maak de spys vaerdig, ik kom aanstonds weer, wees voortaan omzigtig, ik zeg je niet meer.
CORNELIA alleen.
't is genoeg gezegd, voor een getergde en verstoorden, voor een goed verstand, behoeft men maar halve woorden.
Och crispyn, crispyn, 't is voor jou en voor my gedaan!
Wy zullen voortaan omzigtiger moeten gaan, een goed oog op jou word niet meer geleeden, myn man ruykt lont, ik bespeur het aan al syn reeden.
Wie droes of ons verdacht heeft gemaakt!
'k wou dien beest was gehangen, of geraadbraakt, om tusschen egte liens, verschil te zaijen, daar kan niets als de droes vrugten af maijen.
Maar zie daar, onze Schathouwer, die onnozelen bloed, hy ziet 'er ommers te deugd'lyk uyt, en opregt van gemoed.
I TOONEEL.
CORNELIAen crispyn.
Wel crispyn waar heen, zo t geoorlost is te vraagen?
Myn man heeft my gerekommandeert, wat verstandig te draagen.
Crispyn.
Hoe verstandig te draagen!
word hy dan mal?
Hy word het niet, maar hy is het al.
Een guyt heeft hem jaloers gemaakt, ik kost het vatten.
Hoe myn Heer, jaloers!
Die jan gat der jan gatten, laat hem oprooijen, ja, jaloers als een beest.
Ik heb het al gemerkt, hy is het al wat geweest, onze Robbert, geloof ik, de oorzaak te weezen.
Daar sel hem de Nikker de Passie voor leezen.
Onze Robbert, ik staa versteld en bedeest!
Ja Robbert is voor lang, al een Schurk geweest, 'k wou dat dien beest ons huys nooyt had betreeden.