floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
En wat haar Ouders, Vrinden, en Zeden belangt, daar most hy na vernoomen hebben, indien Dat hy haar niet alleen om het geld verzogt heeft, en indien hy ze daar om alleenig besloot te Trouwen Zo heeft hy zyn rechte loon, want hy koopt haar gebreeken om haar geld, verliest hy ’t geld, haar, en de gebreeken moet hy houwen.
Hoe groot is jou Kapitaal?
maar doe me niet, Gelyk wel in zulke gelegentheid geschied.
Het Spreekwoord zegt: alle Vryjers Ryk, en alle gevangene luyden Heel Arm.
Voor my ik zou het kwalyk duyden.
Sommige belooven nu met haare Zoonen vry veel, Al geeven zy het juist niet.
Want een deel Doen ’t met de Vaders in Kompangie, en dan kan men die Rekening wel maaken: Buiten ’s Lands hebben zy veel uit staan.
O daar zyn der die zo gesleepen zyn op die zaaken.
Myn Heer weest niet bevreest.
’t Geen ik zeg zal ik jou doen zien, Aan Obligatien, Rentebrieven, en indien Jy my de eer aan doed van te komen bezoeken, Zal ik je moye Potstukken laaten zien, die noch uit de hoeken Gekomen zyn, Goude... JERONIMUS.
Dat is nu al raar.
Ik heb al getwyfeldt, of er ook noch wel meer Goud onder de Burgeren waar.
En hoe groot is dat Kapitaal?
maar reken geen kwaâ schulden.
Zonder die heb ik vyf en twintig duizend gulden.
Dat is te veel Jonker Eelhart, ik begeer... DIEUWERTJE.
Margriet wat kom je zeggen?
ZEVENDE TOONEEL.
JERONIMUS, DIEUWERTJE, MAGDALEENTJE, EELHART, MARGRIET.
MARGRIET.
Je Zoon is daar al weêr, En met een Juffrouw!
Laatze maar in de Kamer komen.
Heeft myn Heer zyn besluit al genomen?
Ik zal je aanstonds antwoorden, als ik hem heb gehoort.
Daar zyn ze al.
Margriet geeft hier voort Noch wat stoelen.
ACHSTE TOONEEL.
JERONIMUS, DIEUWERTJE, MAGDALEENTJE, EELHART, HENDERIK, SAARTJE, MARGRIET.
SAARTJE.
Myn Heer, en Jufrouw ik verzoek dat je myn stoutheid wild vergeeven, Ik ben geforceert, daarom excuseert.... DIEUWERTJE.
Daar is niet misdreeven, Jy doed ons vrindschap.
Ik ben ten hoogsten verplicht* Voor die gonst, maar waarom kwam Me Juffrouw uw Nicht Niet met U?
zy zou ons ten hoogste vereeren, Zo zy ons dat geluk... JERONIMUS.
Zul jy lui daar haast gedaan hebben met al*die wisje wasjes, met die eer, die gonst, dat verplichten, en al dat excuseeren?
Als het Vader belieft.
Nou belieft het me, zwyg dan stil, En ga zitten, want ik heb zaaken waar ik deze Juffrouw van spreeken wil.
Gelieft Myn Heer met my te spreeken van eenige zaaken?
Ik ben tot zyn dienst.
Dat geloof ik.
Want jy gist wel dat het de vryjery zal raaken, En daar hooren de Juffers gaerne van.
Maar biecht eens oprecht Op myn vraag.
Myn Jongen heeft myn gezegt, Dat jy hem het ja woord gegeeven hebt, je hoeft niet te schroomen Voor Eelhart, die is hier ook om zo een boodschap gekoomen, Hy wou onze Magdaleen wel hebben.
Zie ik wandel openbaar, Met opene deuren, zo moet jy ook doen.
Ik bid je verklaar Na waarheid, of Hendrik heeft geloogen.
Bedriegt hy me, hy hoeft zyn leeven onder myn oogen Niet weer te komen.
Juffrouw ik bid je, zeg tegen Vader... Word niet beschaamt.
Zoete Juffer, ei lieve.... SAARTJE.
Het betaamt Geen Dochter.... EELHART.
Ik beken het, maar als de Ouders tot zulk uiterste de Kinders dwingen, Mag men wel een weinig.... JERONIMUS.
Wat secreete dingen Werden hier verhandelt?
geeft me eens bescheid Op myn vraag.
Is het waar, of heeft hy me misleid?
Zo ik iet op je vermag Juffrouw... JERONIMUS.
Jongen ik zeg dat je zwygt, laat Saartje Spreeken.
Ja hy heeft my zo weeten te beleezen, Dat hy, zo gy het myn Voogden verzoekt, en zy het toestaan, myn Bruidegom zal weezen.
Ik werd beschaamt door de belydenisze, die je my ten halze uitdringt.
Ja jy lykt beschaamt.
Maar als een jongen, die op de sluizen om een oortje een lietje zingt.
Maar tot onze zaak.
Na jou Ouders, en Vrinden zal ik niet vraagen, Ik heb die wel gekent, ze hebben haar altyd eerlyk gedraagen.
’t Zal meest op jou Kapitaal aan komen, is dat na men zin Zo zal ik je myn Zoon geeven, maar boven Liefde, boven Min, Boven alles, zo jou middelen my niet vernoegen ’t Heilik is af, en ik zal myn jongen hem wel na myn goedvinden doen voegen.
Als Vader anders geen zwaarigheid heeft.... JERONIMUS.
Wie vraagt jou wat?
’t is bedroeft, dat die Bengels niet zwygen konnen.
Ik weet, Dat jy in myn Kapitaal genoegen zult neemen.
Aan gereet, Of zo goed als gereet geld zal jou Zoon met my krygen Dartig duizend guldens.
Wat zeg je nou Vaâr?
moet je niet zwygen?
Heb ik dit partytje niet wysselyk voor hem opgedaan?
Ik wist wel dat ’er Pecuniam was, anders zou ik het hem niet hebben geraân.
Juffrouw jy moogt jou zinnen wel op een andere vryjer, leggen, Ik zal jou myn Zoon niet geeven.
Heb jy myn zeggen Niet wel verstaan?
Ik verklaar jou rond uit, Dat jy Hendrik niet hebben zult, daar hoorje myn besluit.
Vader ik bid.... JERONIMUS.
Zwyg zeg ik, hoe is het met deze Jongen?
Is het wel om te verdraagen!
Waarom wil jy het niet toestaan?
Moet je dat vraagen?
Ben jy zelf zo wys niet?
Tegen Hendrik.
Ei laat me met vrê, ‘k Bedank je voor ’t affront.
Verzocht jy me daarom meê?
Laat me los.
Ach Juffrouw... MAGDALEENTJE.
Ei lieve... EELHART.
In die.... DIEUWERTJE.
Tegen Saartje.
Wil noch een oogenblikje blyven Tegen Jeronimus.
Ja wel ik zeg dat die Mans wat bedryven Je bent... SAARTJE.
Ik ben waerd.... JERONIMUS.
Jemini!
Wel wat is dat goedje strak op er paerd?
’t Vliegt op als Boskruid.
Ja ik zal myn Eer, en fatsoen niet laaten krenken.
jou Eer!
die zal hier geen last lyden, dat hoef je niet te denken, Daar zal ik zelf wel zorg voor draagen.
Laat me gaan.
Jy zult wel een beeter Huwelyk doen, myn middelen staan jou Vader niet aan.
Jy zult wel een Juffrouw met meer geld krygen.
Dat zal hij wel laaten, Zyn Moeder, noch hy, zullen my daar niet toe bepraaten.
Ik geef myn Zoon aan geen Vrouw die zo Ryk is.
Wel hoe!
Als Saartje gelds genoeg heeft, en alles na jou zin is waarom staa jy het dan niet toe?
Om dat zy te veel geld heeft.
Vader, wat is dat te zeggen?
Dat zy te ryk is.
Die bengel dien ik myn woorden vyf zes maalen uit te leggen.
Is zy ryk wel zo veel te beeter.
Ik hoor wel dat jy dat zegt, Maar ik zeg zo veel te slimmer, en ik oordeel recht.
Jy weet noch niet veel wat de Waereld is.
Ik heb door de Jaaren Groote ondervinding, ik heb ’er veele zien paaren.
Ik heb in myn leeven al vry wat geleezen, gehoort, en gezien.
Alleen onder myne goede bekenden zou ik ’er jou meer als tien Op konnen tellen, die alle ryke Vrouwen Hebben getrouwt, maar het is ’er berouwen.
Zy moeten alle dagen hooren; ik versta het zo, doe na myn zin, Wat heb jy te zeggen?
breng jy ook wat van het jouwe der*in, En spreek dan, het zyn myn schyven die der klinken.
Wil de Man eens een Vrind hebben, of heeft hy lust om een glaasje te drinken, Hij moet het stil doen, of het is, zo verbruid hy myn goed.
En is het een Veugel met een Bek: zie daar, ik zeg het jou, zo jy me dat noch eens doed.
Ja ’s avonds durft zy hem de kleeren, En zakken nog wel visiteeren.
De Ouden hebben met reden gezegt, dat een Man zich verkoopt tot een slaaf Voor het Huwelyks goed.
ô Het staat niet braaf Dat een Man op den Dam, of by de straaten moet hooren; Kyk, kyk, dat is de Man van die ryke Vrouw.
’t Klinkt beeter in de ooren Als er gezeid werd, dat is de Vrouw van die Heer, of van die Man.
De Mans slaaven!
ja, zy lyken ’t wel.
Wat zyn de Vrouwen dan, Slavinnen?
Neen, die zyn over de slaaven Meesters, en Heeren.
Heer, en Meester, jy hoeft jou zo vreemd niet te houwen, noch zo niet te weeren, Jy weet het zelf wel, al hoe wel het schande is, dat in een Vryje Staat, Daar de wet geen slaaven, zelf van Turken, of van Mooren, toe laat.
Borgers, en Inboorlingen zo in slaverny moeten leeven, En dat noch, terwyl de Steden, en Kasteelen aan de Vyanden niet over zyn gegeven.
Ik zeg, men behoorde alle die Wyven voor Commissarissen t’onbiên, En het Plakkaat, dat daar van geëmaneert is, te laaten zien, Met expresse last, dat zy der Mans ontslaan zouden van haare slavernyje.
Trouwens zy zouden het evenwel niet doen.
Daarom blyf liever een Vryje, Want de Wyven willen toch Voogd zyn, al zou de Waereld vergaan, Hendrik weest voorzichtig, laat je raân.
Verkoop jou zelve niet voor dartig duizend gulden.
Had ik in gekreegen myn’ schulden, Ja, was deze laatste Dirk Willemze niet Bankroet gegaan, Ik zou jou, en jou Zusters Huwelyk toe hebben gestaan, Ik zou jou lui elk twintig duizend gulden mê hebben gegeeven, Maar nu is jou Huwelyks goed in dat Bankroet gebleeven.
En gaf hy tachentig per cent, noch stont ik het toe, Maar nu niet.
Ik wed de Juffrouw zal zelf zeggen, dat ik voorzigtig doe.
Saartje meende, dat jy geen genoegen naamt, in de middelen, die haar Ouders haar na hebben gelaaten, En dat verdroot haar.
Maar van myn goed hoeft Vader niet te praaten, Zy is daar mede te vreede, en zal my nooit het minste woord Daar van verwyten.
Hoe weet jy ’t?
Ik heb het wel tien maal van haar gehoord.
Ben jy noch zo slecht?
word wyzer, dat zullen ze altemaal te vooren wel zweeren, Maar daar na, als ze jou hebben, dan wollen ze die cureeren.
Een arm Man, zegt zeker Philosooph, die een ryke Vrouw trouwt, wil in de schyn Gelukkig, maar in de daad ongelukkig zyn.
Hy woont wel in een groot huis, maar hy mag het niet gebruiken, Op de beste kamer mag hy niet eens komen ruiken, Want de Vrouwen komen der zelf maar twe maal in ’t Jaar, dat zyn ze gewoon, Dat is te Mey, en te Alderheyligen, dan maaken ze schoon.
Anders is die altyd gesloten.
Ja sommige Mannen leeven in zulke elenden, Dat zy het hart niet hebben een zoô Vis van de markt af te zenden, Voor dat ze schoon gemaakt is, want het Wyf maakt een Afgod van ’er huis.
En, ik kan het ras zien, Saartje is ook niet heel pluys.
Zy heeft daadelyk genoeg laaten blyken Dat ze geen Springhaan en is.
Dan zou ze my ook niet gelyken, Ik wil geen Springhaan.
Jy praat na jou verstand, Kon ik jou Moeder in een Springhaan doen veranderen, ik deê dat dadelyk, want De Wyfjes van de Springhaanen zyn stom, die zingen niet, dan kon zy niet meer kyven.
NEGENDE TOONEEL.
JERONIMUS, DIEUWERTJE, SAARTJE, MAGDALEENTJE, EELHART, HENDERIK, MARGRIET.
Sinjeur daar is de Maakelaar.
wil noch een oogenblik blyven.
Dat is die het Accoord maakt voor die snoode Bank’roetier.
Hoe veel bied hy?
Veertig ten honderd.
Hy wil niet een zier Meer geeven, en jou Vader zal het niet ontfangen.
Ik ben zo op hem gebeeten.
Men behoorde zulke uitzuypers te hangen.
Stil, stil, ik bedenk daar een vond.
Myn Heer, indien jy nu besluiten kond, Om my toe te staan, dat ik over twintig duizend guldens van uw mag disponeeren, Ik stel me borg, dat Vader ons Huwelyk zal consenteeren.
Jy zult u geld maar een half uur missen, ’t zal jou zelfs voort weêr toe werden geteldt.
’t Is tot uw dienst.
Ik bid, dat gy dan ordre steld, Dat jou knecht my volgt, en doet wat ik hem zal gebieden.
Al wat myn Heer gelieft zal aanstonds geschieden.
Joost, Joost!
TIENDE TOONEEL.
DIEUWERTJE, HENDERIK, EELHART, SAARTJE, MAGDALEENTJE, JOOST.
JOOST.
Wat belieft myn Heer?
Volg Heer Hendrik.
Ik begeer Dat jij doed, al wat hy jou zal commandeeren.
Lustig, ik zal jou een goede drink penning vereeren.
Wat of hy beginnen zal?
Laat hem maar begaan.
ELFDE TOONEEL.
Jeronimus, DIEUWERTJE, EELHART, SAARTJE, MAGDALEENTJE, MAAKELAAR, MARGRIET.
Ik zal daar niet toe verstaan.
Ik zeg niet veel, maar ik wil je wel zweeren, Dat ik die schelm het Bankroet speelen zal verleeren.
Ik bid je.... JERONIMUS.
Ik wil niet van je hooren, ja niet één woord.
Margriet laat de Maakelaar uit.
Wel indien.... JERONIMUS.
Ik zeg, ga me voort.
’t Is om raazend’ te worden.
Ik zal voor geen veertig per cent accordeeren, Al zou ik daar noch myn heele Kapitaal by verprocedeeren.
Hoe is ’t Vaâr, hoe is ’t?
bied hy noch niet wat meêr?
Wou hij een beetje opkomen ik zou.... JERONIMUS.
Ja wel ik zweer, Dat ik hem.... DIEUWERTJE.
Nou, nou, je moet jou zo gramsteurig niet maaken, Dat kan niet helpen.
Laat ons van de andere zaaken Eens spreeken.
Waar is Hendrik, dat ik hem niet en zie.
Hy is eens op de plaats.
Ik zou wel gelooven, dat die... MAGDALEENTJE.
Daar komt hy al.
TWAALFDE TOONEEL.
’T is wel.
Ik zal jou lui myn uiterste resolutie verklaaren.
Heer Eelhart, wil jou moeite spaaren.
En jy Juffrouw, denk op een ander, doe vry een nieuwe keur, Want het zal u hier geen van beide lukken, ik zorgde der al veur.
Ik heb je reeds voor een gedeelte de reden gezegt, ik wil myn Kind’ren niet doen leeven In slaverny, had ik ze zo veel, of omtrent zo veel mede konnen geeven, Als jou lui Kapitaal is, ik zou het gaerne toe hebben gestaan.
Gelyk by gelyk zyn de beste Huwelyken.
’t Komt juyst op een duizend gulden, of drie niet aan, Maar het scheeld te veel, ik kan maar veertig ten honderd van hem krygen.
En of wy het zeggen, of zwygen, Die som had ik altyd tot Huwelyks goed voor myn Kinderen gedacht, En dat zou elk maar acht duizend gulden zyn.
Wat zyn die nu geacht?
By imand die dartig heeft?
en ik kan niet meerder missen.
Elk moet zyn eige staat maaken, elk moet op zyn dingen gissen.
Acht duizend guldens konnen tegenwoordig niet veel maaken, die duuren niet lang.
Ik zie wel hoe het gaat, de jongelui, als ze eerst getrouwt zyn, gaan aan de gang.
Zy ryzen eens na Braband, Gelderland, en andere Kwartieren, Dat kost duiten, en in Kleederen, Huis-raad, en alles wil men ook al wat zwieren, Men zet ’er een Koets op, huurt een paar Meiden, of dry, men houd voort een Knecht, Trouwens jy hebt ’er al een.
Ik heb veel Oude Luiden gekent, die zich zo slecht Pleegen te houden, dat ze zelf aan de kleederen dienstboden geleeken, Welkers Kinderen nu als Graaven, en Banjer-heeren uit gaan gestreeken, Ze hebben Knechts met Livry Rokken achter der.
Maar ’t is wel te zien, Dat zy ’t niet gewend zyn, want naauwlyk treeden zy tien, Of twaalf voet stappen, of zy hebben hem wat te beveelen.
hem!
Lakei!
zy kyken geduurig om, ’k geloof uit vrees, dat men der knechten mogt steelen.
Vader, ik zal het zo breed niet aan leggen, jy hebt ook niet gedacht, Dat de som, die de Juffrouw genoemt heeft, alles is dat zy verwacht.
Z’ is een besturve Dochter.
Als Vader, en Moeder het hoofd eens neêr komen te leggen, Dan zullen wy ook noch wel wat vinden.
Wel mag men zeggen, Kindje ben je groot?
Vaârtje, Moêrtje waar je dood!
Jou vaagebond, maak jy al reê reekening op myn sterven?
Ik zweerje, dat ik jou terwyl ik noch leef zal onterven.
Wat gruwelyke dingen!
zyt hy me dat noch voor myn hoofd, Wat moet hy achter myn rug doen?
wel ik belooft, Indien jy langer leeft, als ik.... Maar uit wat reden Meen jy, dat ik voor jou sterven zal?
ik ben noch fluks op myn leeden.
Ik ben myn leeven met Jigt, Podagra, noch met Hoofdpyn gekweld.
Myn Tanden, myn Maag, myn Borst, ’t is noch altemaal evenwel gesteld, Niet waar Moêr Jans?
en jy durft.... HENDERIK.
Maar Vader.... JERONIMUS.
Ik ken je niet voor myn Zoon, jy bent een verrader.
Je wenst om myn dood.
Jy hebt het kwaalyk gevat, Vader, ik wil wel met eeden zweeren, dat dat Myn meening niet was, al kwam ik te sterven, Zo zouden myn’ Kind’ren.... JERONIMUS.
Heb jy Kinderen?..
Als ik ’er had, wil ik zeggen, die zouden jou middelen moeten erven.
Vaâr je moet.... DERTIENDE TOONEEL.
JERONIMUS, DIEUWERTJE, EELHART, HENDERIK, SAARTJE, MAGDALEENTJE, MARGRIET.
Sinjeur daar is de Maakelaar al weêr, En hy heeft imand by hem.
Zeg, dat hy aan de galg loopt, ik begeer Hem niet te spreeken.
Je kond hem zonder jou schade ommers hooren.
Hy is niet waerd, dat ik ’er om na voore zou gaan.
Laat ze hier komen.
Nu roep ze, maar ze moeten niet lang staan.
Komt maar binnen, als ’t je belieft.
VEERTIENDE TOONEEL.
JERONIMUS, DIEUWERTJE, HENDERIK, EELHART, MAGDALEENTJE, SAARTJE, MAAKELAAR, JOOST, Als een Koopman gekleed.
Dit is de Heer, daar wy mede zouden accordeeren.
Myn Heer, ik kom hier voor myn Neef, om te hooren, wat jou begeeren Wel weezen zou.
Myn begeeren is geld, dat hy me betaald.
Dat is buiten zyn vermoogen.
Waarom heeft hy het goed dan gehaald?
Betaald hy me niet, hy mag vreezen.
Hangen zal hy, of Kraay zal geen Vogel weezen, Ik zal maaken, dat die loffelyke Wet Van Kaizer Karel, weêr ter executie werd gezet.
Hy moet in zyn deur opgeknoopt worden.
Zulk een schelms, en schandelyk Bankroet!
Als imand op Zé schade lyd, of door ongeluk zyn goed Heeft verlooren, ben ik van herten met hem bewoogen.
Maar zulke schelmstukken behoorde men hier niet te gedoogen.
De Boeken zyn weg, hy durft ze niet brengen voor den dag.
Wie zou langer Negotie konnen doen, als dat zo door de beugel mag?
Ik zal hem bewyzen, dat hy noch geen drie maanden gepasseert, Veel goederen aan myn Vrinden heeft getransporteert.
Hy koopt van my op tyd, en heeft het zelve goed kontant gaan verkoopen, Myn geld steekt hy in zyn Zak, en my laat hy loopen.
Maar dat kunsje is hier nou al vry gemeen.
Myn Heer is te haastig: Wil wat bedaaren.
Kom aan, om de eer van ons geslacht te bewaaren, Zal ik ’er liever noch wat van het myne by leggen, met de anderen is Neef tegen veertig geaccordeert, ’t Schort maar alleen aan myn Heer Jeronimus, en zo jy jou begeert* In de redelykheid te laaten vinden, zal ik zien hoe wy het stellen.
Hy heeft jou ook veertig laaten bieden, en daar boven zal ik jou noch tien ten honderd van myn eige middelen tellen.
Wat zeg je, ben je daar mede te vreên?
Myn Heer Jeronimus... JERONIMUS.
Wel neen.
Je hoeft je dat niet in te beelden,* Hy moet my negentig geeven, of ik zal hem doen zetten.
Dan zal hy Ses doen.
Dat zal ik hem wel beletten.
Wil je sestig hebben ik geef je myn woord.
Hoor al teemje noch zo lang, ik zal geen accoord Met hem, of jou aangaan, of je zult me tachentig moeten bieden.
Maar indien.
Ik zeg je dat ’er anders niet in zal geschieden.
Kun je daar niet toe resolveeren, zo ga maar van hier.
Tachentig ten honderd, dat ’s nou ommers geen mannier.
Dit teemen duurt.... MAAKELAAR.
Je zult het moeten geeven, Hy staat styf op zyn woord, ik heb van me leeven Veel met hem gehandelt, maar altyd zyn zin moeten doen.
Tachtentig ten honderd, ’t is tegen het fatsoen, Dan is ’t kwalyk de moeite waerd om Bankrot te gaan.
Maar als ik anders niet klaar kan raaken, Zo moet ik wel.
Maakelaar tyken dan aan, dat wy het accoord tegen tachentig ten honderd maaken.
Wanneer zulje ’t geld tellen?
Waar.
In jou huis.
Maakelaar, heb je haast gedaan.
Waaragtig ik durf niet.
Ben je mal?
Waar vrees je voor?
Dat het uitlekken zal.
Ik ben een beëdigt persoon, kwaam ’t aan den dag, ze zouden me deporteeren, ’t Is een valsche post.
Tut, tut, jy lui Maakelaars doed zo dikwils tegen het geen men jou heeft doen zweeren.
Nou geef hier, laat ik het boekje zien.
Myn Heer, ik heb my zelve... HENDERIK.
Wel, indien.... JERONIMUS.
Wat heb je jou zelve?
Ik durf het kwalyk zeggen.
Brengt hy het uit, daar zal zo een huisje leggen.
Hoe is de wind?
wat beel jy jou in?
Meen jy me wat voor ’t zotje te houden?
hoe heb jy ’t in zin?
Ik zal het jou zeggen, ’k zie anders geen kans om ’er uit te komen.
Toen ik flus myn afscheid had genomen, Kwam deze knecht my na... JOOST.
Jou vaagebond hou de bek.
Kryg ik je, ik breekje de beenen, en de nek.
Laat hem spreeken, hy is in myn huis, en pas hem niet te beletten, Zo jy jou zelf niet met een arm wild te deur uit zien zetten, Ga jy voort.
Hy boodschapte van Eelhart, en van uw Zoon, Hy beloofde my een goede vereering tot myn loon, Zo ik hem die dienst wou doen... JERONIMUS.
Deze is dan een knecht?
Wel te weeten.
Dat is zyn Heer, lange Joost werd hy in de wandeling geheeten.
Myn Heer... JERONIMUS.
Zwyg jy, tot dat hy alles heeft gezegt.
Ik ben noch niet genoeg onderrecht.
Hy verzocht, dat ik hem aan jou huis zou willen leiden, En zeggen, dat hy een Neef van de gefaljeerde was, daar op zyn wy met ons beiden Hier gekomen, wat ’er voorgevallen is heeft myn Heer gezien, en gehoort.
Vader ik had... JERONIMUS.
Ga me voort, Durf je noch onder myn oogen komen na zulk liegen.... En.... DIEUWERTJE.
Nou Man.
Zal hy zyn Vader zoeken te bedriegen.
Myn Heer, de liefde... DIEUWERTJE.
Jeronimus, ik weet niet hoe jy zo kont zyn.
Flus hiel jy jou, of je hem de swaarigheden maar eens voor woud houden.
Nou, helpt ze uit de pyn, Laatze trouwen, waarom wil jy ’t langer verhinderen, Je ziet toch wel de Ouders moogen doen wat zy willen, de Kinderen Weeten het hedendaags zo te maaken, dat de Ouders het toch eindelyk toe moesten staan.
Nou doet het.
Myn Heer, ik verzoek het.
Vader wy zullen zorgen, dat ’er in het toekomende niet tegen uw believen werd gedaan.
Maakelaar ga voort uit myn huis.
Pakje biezen, En zyt verzekert, dat je my noit meer zult dienen, en noch meer Meesters verliezen.
Eelhart geeft Joost zyn Paspoort.
Dat hy vertrekt.
Ik wil van geen knecht zyn begekt, Ben je daar toe gezint Eelhart?
Al wat myn Heer gelieft te beveelen Zal aanstonds geschieden.
Wacht jou op een ander tyd zulke potsen te speelen, Jou lui vergeef ik het, en ik sta toe dat je trouwt, Onder voorwaarde, dat je my noit zult moeyelyk vallen, maak dat je goed huis houd.
En al was het dat je Wyf jou daar na al wat mogt plaagen, Zo denk, dat heb ik met myn bedrog verdient, en jy Magdaleentje, hoeft daar na ook niet by me te komen klaagen.
Geluk Kinderen.
Geluk, draag maar zorg Voor ’t geen ik gezegt heb.
SAARTJE, MAGDALEENTJE, EELHART, HENDERIK.
Ik bedankje.
Dat zal wel gaan Vaâr, ik blyf’er borg.
EINDE.
De Vryadje van Cloris en Roosje.
Vertoont in Muzyk.
En gekomponeerd door Servaas de Koning.
Te Amsterdam, By de erfgen: van J. Lescailje, op de Middeldam, op de hoek van de Vischpoort, 1688.
De Staten van Holland ende Westvriesland toen te weeten.
Alzo Ons vertoond is by de tegenwoordige Regenten van de Schouwburg tot Amsterdam, Dat zy Supplianten zedert eenige Jaaren herwaarts met hunne goede vrinden hadden gemaakt en ten Tooneele gevoert verscheiden Werken, zo van Treurspeelen, Blyspeelen als Klugten, welke zy lieden nu geerne met den druk gemeen wilden maken: doch gemerkt dat deze Werken door het nadrukken van anderen, veel van hun luister, zo in Taal als Spelkonst zouden komen te verliezen, en alzo zy Supplianten hen berooft zouden zien van hun byzondere oogwit om de Nederduitsche Taal en de Digtkonst voort te zetten, zo vonden zy hen genoodzaakt, om daar inne te voorzien, ende hen te keeren tot Ons, onderdanig verzoekende, dat Wy omme redenen voorsz.
de Supplianten geliefden te verleenen Oktroy ofte Privilegie, omme alle hunne Werken reeds gemaakt, ende noch in 't ligt te brengen, den tyd van vyftien Jaaren alleen te mogen drukken en verkoopen of doen drukken en verkoopen, met verbod van alle anderen op zeekeren hooge peene daar toe by Ons te stellen, ende voorts in communi forma.
Zo is 't dat Wy de Zake en 't Verzoek voorsz.
overgemerkt hebbende, ende genegen wezende ter bede van de Supplianten, uit Onze regte wetenschap, Souveraine magt ende authoriteit dezelve Supplianten gekonzenteert, geakkordeert ende geoktroieert hebben, konzenteeren, akkordeeren ende oktroieeren misdezen, dat zy geduurende den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaaren de voorsz.
Werken die reeds gedrukt zyn, ende die van tyd tot tyd door haar gemaakt ende in 't ligt gebragt zullen werden, binnen den voorsz.
Onzen Lande alleen zullen mogen drukken, doen drukken, uitgeven en verkoopen.
Verbiedende daarom allen ende eenen ygelyken dezelve Werken naar te drukken, ofte elders naargedrukt binnen den zelve Onzen Lande te brengen, uit te geven ofte te verkoopen, op de verbeurte van alle de naargedrukte, ingebragte ofte verkogte Exemplaaren, ende een boete van drie honderd guldens daar en boven te verbeuren, te appliceren een darde part voor den Officier die de kalange doen zal, een darde part voor den Armen der Plaatze daar het kazus voorvallen zal, ende het resteerende darde part voor den Supplianten.
Alles in dien verstande, dat wy de Supplianten met dezen Onzen Oktroije alleen willende gratificeren tot verhoedinge van haare schaade door het nadrukken van de voorsz.
Werken, daar door in geenige deelen verstaan, den inhoude van dien te authorizeeren ofte te advoueeren, ende veel min de zelve onder Onze protektie ende bescherminge, eenig meerder kredit, aanzien oft reputatie te geven, nemaar de Supplianten in kas daar in yets onbehoorlyk zoude mogen influeeren, alle het zelve tot haren laste zullen gehouden wezen te verantwoorden; tot dien einde wel expresselyk begeerende, dat by aldien zy dezen Onzen Oktroije voor de zelve Werken zullen willen stellen daar van geene geabbrevieerde ofte gekontraheerde mentie zullen mogen maaken, nemaar gehouden zullen weezen hetzelve Oktroy in 't geheel ende zonder eenige Omissie daar voor te drukken ofte te doen drukken, ende dat zy gehouden zullen zyn een exemplaar van alle de voorsz.