floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Werken, daar door in geenige deelen verstaan, den inhoude van dien te authorizeeren ofte te advoueeren, ende veel min de zelve onder Onze protektie ende bescherminge, eenig meerder kredit, aanzien, ofte reputatie te geven, nemaar de Supplianten in kas daar in yets onbehoorlyk zoude mogen influeren, alle het zelve tot haren lasten zullen gehouden wezen te verantwoorden; tot dien einde wel expresselyk begeerende, dat by aldien zy dezen Onzen Oktroye voor de zelve Werken zullen willen stellen daar van geene geabbrevieerde ofte gekontra- heerde mentie zullen mogen maaken, nemaar gehouden zullen weezen het zelve Oktroy in ’t geheel ende zonder eenige Omissie daar voor te drukken ofte te doen drukken, ende dat zy gehouden zullen zyn een exemplaar van alle de voorsz.
Ende ten einde de Supplianten dezen Onzen konzent en Oktroye mogen genieten naar behooren: Lasten wy allen ende eenen ygelyken die ’t aangaan mag, dat sy de Supplianten van den inhoude van dezen doen, laaten en gedogen, rustelyk en volkomentlyk genieten, en cesserende alle beletten ter kontrarie.
Gedaan in den Haage onder Onzen grooten Zegele hier aan doen hangen, den XIX September, in ’t Jaar onzes Heeren en Zaligmakers duizent zes honderd vier en tachtig.
De tegenwoordige Regenten van de Schouwburg, hebben het recht der bovenstaande Privilegie, van de School voor de Jaloerschen, Blyspel, vergund aan de Erfgenaamen van J. Lescailje.
Den 12 November, 1691.
LEONORE, Huisvrouw van Santilane.
BEATRIS, Oude Dienstmaagd van Leonore en Santilane.
DON LOPES, Neef van Santilane.
SANTILANE, Man van Leonore, en Oom van don Lopes.
GUSMAN, Pagie van Karel.
DON KAREL, Gouverneur van Cadix.
FABRITIUS, ALPHONSUS, } Edellieden en Huisgenooten van don Karel.
ZWYGENDE.
VIER TURKKEN.
EENIGE } BOOTSGESELLEN.
SPANJAARDS.
Het Tooneel is in ’t huis van Don Karel.
SCHOOLVOOR DEJALOERSCHEN, BLYSPEL.
LEONORE, BEATRIS.
LEONORE.
de droefheid daar ik in steek kan gantsch geen troost verdraagen, Ei!
zwyg, Beatris, laat my maar myn leed beklaagen, Spreek my van geen vermaak; want myn droefheid en myn pyn Is al te groot.
Hoe is ’t, Juffrouw, hoe benje zo mistroostig?
Wat zal dit zyn?
Kan u uw Zusters huuwlyk, zo gewenscht in alle zaaken, En ’t feest, ’t welk voor handen is, u dan niet een weinigje vermaaken?
Je ziet het land nu weêrom, waar in je zyt geteeld; Maar ’t schynt dat al dit vermaak uw jeugdig hert verveeld.
Hoor toe, Beatris.
Wel nu, ik ben bereid om te hooren.
Myn Zusters Bruiloftsfeest kan my geenzins bekooren, Gy weet dat myn Vader my, tot myn verdriet en leed, Aan een Jaloersche, aan een vieze Gryn ten huuwlyk heeft besteed, Die, om my beter te bespieden, en achter myn doen en laaten te komen, Hier, by zyn Neef, voor een wyl zyn verblyf heeft genomen, Ik schrik tegen dat ik eens uit zal gaan, op dat zyn vuile jaloezy Niet meêr op zou hitzen zyn dolle raazerny.
Hy vreest licht, dat uwe liefde by don Karel de Gouverneur is gebleeven.
Die liefde behoorde hem geen minste achterdocht te geeven.
’K heb don Karel nooit gemind, wat of hem al in de hersenen raakt?
Wel zie daar, zo my ’t geval, of myn vaâr, of myn moêr, van zo een vent had vrouw gemaakt, Ik zou... LEONORE.
Wel wat zou je dan toch doen, terwyl dat de eer zeer êel is?
Ik zou, zo hy Jan of Klaas heeten, die naam veranderen, in Kornelis.
Ja, ik zou... maar hy heeft gezeid dat hy volgen zou.
de droes!
daar komt hy aan.
Zo hy nu myn woorden maar niet gehoord heeft noch verstaan, Of anders ben ik, lieve Juffrouw, uit zyn credit, en gewis verlooren.
Hy heeft onmogelyk, want je hebt niet luid geroepen, uw woorden konnen hooren.
Hy heeft zyn Neef op zy.
Kom, laten we stilletjes weêr te rug gaan, Op dat hy ons niet zie.
LOPES, SANTILANE.
LOPES.
MAar, Oom, zo gy my wilt verstaan.
SANTILANE.
Ja, Neef, ik versta je zeer wel; maar ik kan niet langer veinzen.
’K zie, door uwe oogen, tot in ’t diepste van uwe gepeinzen.
Gy wilt my zeggen, dat ik hier commanderen mag, Als in myn eigen huis; dat al uw volk my respect, ontzag, En achting toe moet draagen: dat gy geen moeite zult spaaren, Om my vermaak te doen; maar laat al deze aanbiedingen vaaren; ’t Is my genoeg, dat ik, door uw beleefdheid, hier meester ben, En dat ik uw genegentheid, en vriendschap te mywaards, volkomen ken.
Maar, Oom, zeg me eens waarom je zo lang voor je Zusters huuwlyk tot Cadix zyt gekomen?
Hoe heb jy, die zo gaerne t’huis zyt, die moeijelyke reis ondernoomen?
Myn lieve Neef, ik wouw wel, dat al het volk dat mind, ik weet niet of je my al recht vat, ’K wil zeggen dat trouwen wil, op een gloeijende hekel zat; Want dat ’s de oorzaak, dat ik deze reis heb moeten waagen; Een reis die wonderlyk myn Vrouw; maar my niet met alle kan behaagen.
al die minnaars, al die sneukelaar, die moesjankers, hier gesproken tusschen ons, Zyn uit, om al de braave mannen, daar ik’er een van ben, te maaken tot poltrons.
’K was veel beter op myn land, en in myn huis gebleeven.
’K wou dat ik weeten mogt, wat u zo ongerust doet leeven?
Gy kend don Karel, geloof ik, de Gouverneur van deze Stad?
Zou ik die niet kennen!
wel, Oom, wat slegte vraag is dat?
Die Gouverneur dan, ’k zeg die Gouverneur, Cozyn, ontsteeken, Zie, Neef, ik zal ’t nou zeggen, met liefde tot myn Vrouw, zocht myn geluk te breeken; Maar ’k had de vader tot myn voordeel, in al de vrijaadje, op myn zy: Want die weigerde haar aan hem te geeven, en besteede zyn kind aan my.
Na vaders sterven, is hy alhier te Cadix Gouverneur gebleven.
Hy doet wat hy wil, terwyl hy kan wet en regels geeven; Daar en boven, wyl hy met myn Schoonzuster trouwen gaat, Om my raazende te maaken van gramschap, van achterdocht en van hoofdpyn te maaken, zo verstaat, Ja, begeerd hy, dat ik met myn Vrouw zyn Bruiloft zal verëeren.
Maar, was de Bruiloft gedaan, ’k wed ik wel haast na huis toe zou keeren.
Wie dwong u tot de reis?
ze was tegen myn zin.
Maar ’k moest om Leonoor, myn Wyf, op weg; o!
’t is zulk een zottin, Alle dagen wouwze wel op den tril, die heeft me’er toe gedwongen, En my zo lang aan ’t oor geleld, en zo zoet gezongen, Dat ik het eindelyk toestond.
’t is ’t meeste van ’t vrouwvolk al evenveel, Hoe zy ’t gat uit komen, en of de man half of heel Tot zyn ooren in ’t werk steekt, dat lykt haar niet te raaken, Als zy maar speele mogen vaaren, en haar hartje wat vermaaken.
Myn Wyf dan maakte dat ik my op deze reis begaf; Maar, ’k wil gebrandmerkt, gehangen, gerabraakt zyn, ja noch veel grooter straf Verdraagen, zo ik hier na de bruiloft eene dag zal toeven.
Moey Leonore is immers kuisch en eerlyk?
Hoor, Neef, wy hoeven Malkanderen in deze zaak niet van willens zot te broên.
Ik ken don Karel, ik ken myn Vrouw, en haar eerlykheid.
’t Is kwaad vermoên.
Neen, Neef, zeer dikwils... maar je, kunt het zelve wel weeten, Gelegenheid maakt dieven, die honger heeft wil eeten.
Ik volg hier in myn zin, en als ik voldaan ben, en volkomen te vreên, Dan heeft’er niemand iets in te zeggen, niet het minste, ja, noch neen.
ben je dan jaloers, Oom?
Jaloers?
ja ik ben jaloers, en zo jaloers als een Sater.
Wat een praat!
Oom, jy en je Vrouw zyn immers goed van leeven.
ik ken de Kater, En ’t Katje, dat van natuure snoeps is... maar, a propo, myn vrouw, Waar magze blyven?
Neef, ofze noch wel slaapen zou?
Vrouwtje, Vrouwtje, hey!
LEONORE, SANTILANE, LOPES, BEATRIS.
WAt is uw wil?
Wel kyk een reis!
uit al dat getooizel van doeken... LEONORE.
Wel, Liefste, zullen we myn Zuster nu gaan bezoekken?
Zullen we de Gouverneur... SANTILANE.
Wil je hebben dat ik myn zinnen mis?
De Gouverneur?
,, o bloed!
nu vat ik wel wat ’er is.
Liefstentje, de Gouverneur is een duivel, Die zo vol schelmsche parten steekt, als een ei vol zuivel.
Point de Gouverneur; maar je Zuster dat heeft reên.
Die moeten we gaan zien; maar de Gouverneur?
die Vent?
Sinjeur, de Gouverneur zel ommers je Schoonbroêr worden, wat hebje daar te vreezen?
Wat leit ’er jou aan, Snapbakkes?
Hy zal met Zuster haast getrouwd weezen.
Zo veel te slimmer is ’t.
Te slimmer?
Ja, te slimmer, ja, zo is’t.
Maar, Oom, ik weet dat.... SANTILANE.
Maar, Neef, ik weet waar hy na vist, De Maartze krol buijen hebben veel magt op hem.
houw je wat geruster.
’t Is zo, hy mind maar de eene en de and’re Zuster; En, na ik bespeur, is ’t of hy gaaren maaken zou, Van de eene zyn Liefste, en van de andere zyn Vrouw.
Kwam hy zo ver, Neef, hoe hoog was ’t dan met my gekoomen?
Misschien tot daar en toe.
Maar, Oom, uw Vrouw is van de vroomen.
Myn Vrouw, dat kan noch wel zyn; maar gants bloed de Gouverneur!
Wat zegje daar?
Wis, Juffrouw, spreek.
Zwyg, voort in huis en houwje van venster, en deur.
GY doet niet wys’lyk, Oom, dat je jou eerlyke Vrouw zo gaat onteeren.
Elk moet zyn dingen, en gelegentheid naar zyn eigen zin regeeren.
Hoorde je wel hoeze rammelde van de Gouverneur?
Hy is die eer wel waard.
Neef, pour ’s la, vostre Serviteur.
Myn Vrouw moet geen Mannen, als my, gaan begroeten, noch eeren.
GUSMAN, SANTILANE, LOPES.
GUSMAN.
MYn heer, de Gouverneur zal u zo daatlyk komen viziteeren.
’t Is noch al wel zo lang als hy myn Vrouw niet visiteert.
Hy kust uw handen, en die van uw Vrouw.
ik word te veel geëerd.
Als hy myn handen kust, zo is’t al genoeg gekust.
Zyn leeven, Zou hy voor u, en uw schoone Huisvrouw ten besten geeven.
Jongman, dat zal niet nodig zyn.
Don Karel... SANTILANE.
,, Bloed wat raad?
Myn Heer doet vraagen hoe’t met uw Huisvrouw staat?
Al redelykjes.
Toch, uw Huisvrouw, die hy ondertusschen, De handen doed kussen... SANTILANE.
Loop, loop!
valt ’er wat te kussen, Dat kan ik zelf wel doen.
Zo dra hy kan.... SANTILANE.
,, Wat dunkje van die nar?
myn meester, vol beleefdheid wil gantsch geen Onkosten, geld, noch, moeite, om u te onthaalen, spaaren.
Hy wil u beide... SANTILANE.
Zeg uw heer, dat ik my gaeren Zelf wel af zal haspelen.
Hy zal... SANTILANE.
Hy zal, hy zal!
ik barst van ongeduld.
Hy wil dat gy beide by hem logeren zult.
Ik ben heel wel geplaatst, gy kund uwen al te beleefden heer wel zeggen, Dat ik hier by myn Neef zeer gemakkelyk t’huis kan leggen; Dat ons myn Heer de Gouverneur al te groot een eer betoond, Dat ik waaragtig niet waardig ben, dat hy my dusdanig kroond.
Van wat kroon spreekt, myn Heer?
Acteons kroon, een kroon a la mode; O!
domme Loer, vatje niet wat ik zeggen wil?
Wel dat ’s juist niet van noode.
Daar hebje gelyk in, Jongman.
Je kund wel leeven zonder zulk een kroon.
Ja voorzeker, ook dunkt me datze my niet wel zou staan, al staat ze zommige mannen schoon.
Ik mag niet lijen datmen met die opschikking aan myn hoofd komt vroeten.
Ik kan de hoornen noch ten naasten by verdraagen aan myn voeten; Maar aan het hoofd, die mode staat my niet aan, Versta je dat wel, zeg?
,, Wel dit is een wonderlyken haan!
Maar hoe, myn Heer, indien... SANTILANE.
Ga heen, je doet je meester wachten.
’K verzoek u noch een woord te zeggen.
met geen gedachten.
De last, Heer, die ik heb, moet... SANTILANE.
Ga heen, en houje mond.
Ten minsten, laat Mevrouw, uw Gemaalin... SANTILANE.
Die is niet recht gezond.
Wat ziekte heeftze?
Wel zo een ziekte om ziek te weezen.
Wel, wat duivel, kan men alle ziekte zo uitleggen?
Zy zal haast zyn geneezen Als zy haar Zuster ziet.
Jongman, dat zal van daag niet zyn.
,, Wel dat ’s een aardig spel!
Haar kwaal duurd ten minsten een dag of twee, ziet ik ken myn vrouwtje wel.
Het kan van daag niet weezen.
Zo zal haar zuster haar bezoeken komen.
Al dat teemen Daar speeld de henker meê.
zeg dat de Gouverneur de moeite niet hoeft te neemen Om hier te komen; want haar ziekte, haare kwaal zoekt niet als rust.
,, De nikker moet de vent haalen.
Myn Heer, heeft groote lust Om Mevrouw, uw Gemaalin eens te zien.
’K moet hals en beenen breeken, Zo gy my noch een woord, na dit, zult mogen hooren spreeken.
Brui weg.
Wel wat dunkje van zulk een vreemden achterkouzigen potentaat?
KAREL, GUSMAN.
WAt heb je by myn Schoonbroêr gedaan?
zeg, hoe ’t met myn aanbod gaat?
Wel de vent is mal, ik heb van myn leeven Zo suffisanten gek nooit gezien.
Hy is ruim zo zot als andere zeven.
Zo dra ik van zyn Huisvrouw maar het minste sprak, Zag ik dat zyn aangezicht als een Kallekoense haan, ontstak.
Hy gaf my slegt bescheid, en ging morrende ter deur in stryken.
Zyn laatste zeggen was, brui weg; en zo bleef ik daar staan kyken.
Zyn leeven strekt elk tot een spot, en gedyd hem tot schand.
Maar ik moet eens bezoeken of ik hem na myn hand Niet kan stellen.
Volg de raad, myn Heer, die’k u flus heb gegeeven.
Ja, wou die lukken!
Ik begryp hoe ik met hem moet leeven.
Maar zo hy daar na eens verneemd, dat ik deze pots hem heb gedaan?
Dat is onmogelyk, ei!
laat’er my eens meê begaan, Vrees niet, ik zal onze aanslag behendig genoeg besteeken.
Maar, eer ik het begin wil ik hem eerst eens spreeken, En kan ik dan niet op hem winnen, zo zullen we aan ’t werk gaan, En je raad volgen; ik ga, en bied hem myn dienst eens aan.
Maak alles vast gereed.
Selderment!
hoe zal ik hem foppen.
Gusman Binnen.
KAREL, kloppende aan ’t huis van don Lopes.
Hou, holla, hei!
is hier niemand t’huis?
SANTILANE, KAREL.
WAt dolleman mag hier kloppen!
KAREL, omhelzende Santilane.
Myn Heer, wat vreugd... SANTILANE.
,, De booze moet hem haalen het is de Gouverneur?
Hoe is ’t met Leonore?
,, Wel, kom ik daarom aan de deur, Myn Heer, vergeef het my dat ik u niet verzoek in huis te komen; Terwyl ik hier maar een geleend verblyf by myn Neef heb genomen.
’K ben hier geen meester, hou my derhalven niet voor onbeleefd, Nu men u hier geen stoel, of een Salet ten besten geeft.
ik ben hier wel.
’t Is zo, hier zal ons niemand in ’t spreeken stooren.
Maar ’t schynt dat je iets zeggen wilt, spreek op dan, zal ik je hooren.
,, De kaerel is puursteeke zot, wel wie heeft zyn leeven gezien!
,, Zo beestig iemand den ingang van ’t huis, en kamer te verbiên!
,, Maar, dat moet nu zo gaan.
Wat zeid, myn Schoonbroeder?
Boven Dat ik uw vriend ben, zal ik.... SANTILANE.
Ik wil het wel gelooven.
Liever als bezoeken.
Ik zal uw dienaar zyn.
Zulke dienaars zoek ik niet; Want zy zoeken haar plaiziertjens, en wy vinden ons verdriet; Die dienaars zyn te vry, en wel meest omtrent de Vrouwen.
’K ben zeer verheugd, dat ik met uw Vrouws zuster zal trouwen.
Daar twyfel ik niet aan.
,, daar heb je ’t zaakje, hoorje wel?
Ik bemin haar, en uw Vrouwtje om haar.
,, Daar heb je ’t spel.
,, Hy spreekt by na niet een woord of myn Vrouw die loopt’er onder.
Ik kom hier om haar met eerbiedigheid een kusch te... SANTILANE.
wat een donder ,, Is dat in myn ooren!
Heer Schoonbroeder, ik kan zelf wel doen dat gy haar bood.
Maar ik moet haar... SANTILANE.
Exkuseertme, uw beleeftheid is te groot.
Ik zal ’t haar wel zeggen.
,, Wel de Nar diend vast gegreepen, ,, En bewaard te zyn.
myn Heer, ik zal u eens doen zien onze havenen en scheepen, En ’t bootsvolk, haar vaardigheid en hoe ze, klauteren in ’t want.
Gy moet met uw Vrouwtje wat gaan pleizieren aan de waterkant.
Wat zult gy onderwylen doen?
Ik zal alhier onderwyl order geeven, Om het noodige te beschikken; ’k zou anders wel beneven De vrienden willen vrolyk weezen en meê gaan: maar het kan niet zyn; Des bid ik dat gy my verschoonen wilt.
Gaerne, Monfreer.
,, Wat dat verlicht noch wat myn pyn.
Je bent genoeg verschoont; neen, ik wil dat niet verzaaken, Zo een wandelingetje aan de zeekant zal my op ’t hoogste vermaaken, En myn Vrouwtje geloof ik ook; voor my ik weet van zee, Van schip, noch haven, noch bootsvolk, noch reê.
Maar, wanneer keerd men dan weêrom, dat dien ik wel te weeten?
Tegen den avond, want dan moeten wy te saamen wat eeten, En eens lustig vrolyk zyn met uw Huisvrouw, en myn Bruid, Die moeten saamen... SANTILANE.
,, Wel!
daar zeid hy het nu recht uit.
Wat zouden zy doen?
Te saamen eens vrolyk weezen.
Te saamen vrolyk weezen zonder ons?
Wel, toekomende, Monfreer, je lykt iets te vreezen, Hoe ben je zo wonderlyk?
je leefd niet met je zoete Vrouw Gelyk het een man van fatzoen betaamd, ze is immers eerlyk en u getrouw.
,, Daar heb je ’t weêr, o bloed!
waar mag hy hem meê bemoeijen?
was ik weêr op het land, by myn ossen, en myn koeijen, ,, Ik wil je wel zweeren, dat ik niet te Cadix komen zou.
’t Is tegen alle reden, dat men de liefde, en gezwoore trouw Met tekenen van haat en achterdocht beloond, hoe komt het in je zinnen, Je echte Vrouw zo straf te handelen, daar je ze op ’t hoogste behoorde te beminnen?
,, Al weêr van myn Vrouw?
gantsch kracht!
’t Is slechts een spreekwoord, maar gelooft’er vry aan, Men komt licht tot de kwaalen diemen zich sterk voor laat staan.
De inbeeldingen veranderen te met in zekerheden.
Maar hoe!
je spreekt niet.
’t Is om dat ik luister na je reden.
Zou ’t niet beter weezen dat je jou Vrouw wat meêr vryheid gaaft, Om by de een of de ander vriend te gaan?
ze wroed, en suft en slaafd Altyd daar buiten.
Neen, neen, neen!
dat is niet eens van nooden, Je zoekt met myn Vrouw te leeven na de hoofsche mode, Je wenschte licht wel datze een man had die wat gevoegelyker was.
Je lacht’er om?
Ja, ik lach’er om.
Hier komt geen lachchen te pas.
Wel aan het is genoeg, ik zal ’er u niet meêr meê kwellen.
’K zal Gusman alles tot uw speelreisje doen bestellen, Hy zal in een oogenblik by u weezen.
vaar wel; nu, Ik ga dan met uw verlof.
Karel binnen.
Zo ga ik ook van u. Ik zou die meesters, die my hier willen na de zwier leeren leeven, Wel om een haverstro een reis aan de duivel overgeeven.
moet ik dan alles doen, dat die gek komt in de kop?
Ik speelde, dorst ik het waagen, met myn Vrouw noch haas op, Eer hy met Zuster trouwde, dan was hy mooitjes geschooren.
Maar ik durf niet, en dus gaat myn schoone aanslag verlooren.
Ik raas en barst van spyt, ’k wou dat ik wist of deze wyze man, Of dezen Orateur, wien de droes, als ’t hem beuren mag, wel haalen kan, Deze lessen, die hy my met zulk een gratie heeft voorgeschreeven, Uit zyn ezels brein heeft voor, of van zich zelf gegeeven.
Of zou myn Vrouw haar looze tong aan deze kwant Wel geleend hebben?
neen, dat kan niet weezen, dat ’s misverstand, Die vrees is ydel, wat mag ik ook praaten, zy heeft hem niet gesprooken.
’t Is wel waar ze heeft niet uit geweest; nochtans ’t spreekwoord zeid: daar men ’t ziet rooken, Is gemeenlyk vuur.
ik begin te denken wat het is, Zy is me ontrouw, ja daar ’s niet aan te twyfelen, gewis Zy zal aan hem geschreeven hebben, ja, ja, waarachtig zy heeft hem kunnen schryven; En daarom heeft hy al myn achterdenken my zo netjens in de neus weeten te vryven.
Zy is het, ja zy is het!
nu is ’er geen twyfelen meêr.
varken, o!
karonje, tastje jou goedmeenende man zo schandelyk in zyn eer?
Wel ik zel ’t niet lijen, de droes zal de Gouverneur haalen, En myn Wyf zal ik ook met gelyke munt betaalen.
BEATRIS, van binnen.
SANTILANE, BEATRIS.
IK.
ja, ja, zou dat hier zo gaan?
Ik wil wedden van neen; want, ziet, neen!
,, Zie dien Hangebroek daar eens staan.
Waar ’s Leonore?
Zeg datze by my komt hier beneden, Ik zal haar geen sprookje van ’t roodkousje, noch slechte reden Verhaalen.
LEONORE, SANTILANE, BEATRIS.
IK kom.
Dat ’s waar Moêrslons.
Maar jy, Baarbyster, ga jy heen, ’K moet met myn Vrouw spreeken, dat is te zeggen met myn vrouw alleen.
,, De man is gerechtig zot; wel, Beatris, hy heeft zyn zinnen verlooren.
,, Hy is wel niet geheel zot, maar hy is wat kwaalyk geschooren.
En jy, je bent noch niet weg?
Ik ga. SANTILANE.
Ga heen, of ik zel... BEATRIS.
,, Lustig als een man, speel voor verlooren Santinel.
Beatris binnen.
Terwyl Leonore na de eene of andere zyde ziet, gaatSantilane haar geduurig voor ’t gezicht staan,vat haar by ’t hoofd en draaid het om.
* SANTILANE.
Mejuffer, wel hoe is ’t?
je bakhuis dus om te keeren?
Wel wat fratzen zyn dat, is dat je man behoorlyk respecteeren?
Daar waar de pikken in, draay om, draay om, hou recht die steege kop, ’K zal toe vlooijen, houwje van die potzen niet op.
Laat my je neus eens zien, ja zo; ik hoor je hebt je gaan beklaagen, Dat je niet langer het leeven dat ik ly meend te verdraagen.
Wel, Mejuffer, myn Huisvrouw, is dat waar?
Ik?
Neen, de Gouverneur: Heeft Mevrouw niet doen weeten, dat hy my hier voor de deur, De neus en de ooren eens ter deegen moest vryven, En tot zyn vermaak met my de spot wat moest dryven?
Wel ik zeg dat..... SANTILANE.
Wat prevelje, wat zegje daar al?
’K zeg dat ik niet weet van diergelyk geval.
pas me stil te staan, kyk my aan zonder je te roeren, Sta stil, of ik zalje voor een Slaavin in Turkijen doen voeren, Of je in ’t voorburg van de hel doen confineeren.
Word men daar van Turken geplaagt?
Hou jou bakhuis, tot jou daar na word gevraagd.
Kom, antwoord op betgeen ik je voor zal stellen, luister na myn vraagen.
,, Ja wel, de man schynt met geweld te willen hoorens draagen.
Wat zeid u lieden?
Niet bezonders, Liefste.
Dat kan noch al gaan.
Hebt gy de Gouverneur van my in’t minste geen weet gedaan?
Heb je hem niet verzocht my zowat te pedagogezeren, Zo wat te kapittelen?
of komt hy uit zyn zelf?
’K weet nergens af.
’K zou zweeren Dat je hem belast hebt, my, als een onnoozelen bloed, Te onderwyzen, wat ik, spyt myn bakkus, als een Dianaas martelaar, lyden moet.
Laat my eens spreeken.
Spreek, ik zal myn gramschap, schoonze rechtvaardig is, doen zwichten.
Wat reden hebje om me zo schandelyk te betichten?
Waar beschuldig je me meê?
spreek, hoe kan het geschiên?
Ik heb van daag de Gouverneur gesproken noch gezien, Hoe kon ik hem dan zulke vermaledyde beveelen geeven?
Waar heb ik knechts, die op minnebrieven te bestellen zyn bedreeven?
Ik, noch Beatris gaan niet uit, wel je reveld, en praat te wonder slecht.
Wyf, Wyf!
wat zouje me wel willen in de veel duwen, je weet meêr als je zegt.
Maar men mag my wel de spot van twee opgestooke vingers na dryven, Zo ik, na wy van ’t water koomen, hier een uur langer zal blyven, Ik zal, erger als een Argus, acht op je slaan, en Honderd laagen leggen, als, by exempel; loop na binnen, en zie of ik ’er ben.
Keer weêrom, ik scheer’er de gek meê.
,, De Gouverneur is licht daar binnen.
Gy doet my weg gaan, en... SANTILANE.
Ziet ik ben zo wat veranderlyk van zinnen.
,, Dat ben je wel deegelyk.
Wat zeg je daar?
ik zeg niet.
GUSMAN, LEONORE, SANTILANE.
’T Is alles vaardig, Heer.
my dunkt dat hy al meê na Leonore ziet.
Als ’t u belieft, myn Heer, ik zal u op het schip geleijen.
Wel aan, kom gaan we, my dunkt hy ziet zo zoet Na myn wyf.
Ga voor, zo weet ik hoe ik volgen moet.
Einde van ’t Eerste Bedryf.
KAREL, LOPES.
DE reden om welk ik u tot mynent heb doen komen Is deze; ik heb iets ’t welk ik hoop dat u behaagen zal: ’k heb voorgenomen Om uw Ooms zotterny wat te verbeteren; want hy leefd Met zyn vrouw, dat niemand tot zulk een lijen een weêrgâ heeft.
Hy is jaloers en haat haar zonder recht, of reden; Dies hebben wy voor die uitspoorigheden Een trek te speelen, maar hem zal in ’t minst geen leed geschiên, ’t Geschied alleenlyk om eens ter deegen te zien Of wy zyn moeijelyke geest, en zotte waan niet wat kunnen veranderen.
Myn Heer, wy zullen van daag wat lachchen met malkanderen.
Wat hebt gy voor, myn Heer?
Santilane is toen.... TWEEDE TOONEEL.
GUSMAN, KAREL, LOPES.
MAar daar is Gusman, die ons een verhaal zal doen Van alles, dat wy voorgenomen hebben.
Hoe is het al afgeloopen?
Is alles wel gelukt?
Zo wel als men zou kunnen hoopen.
Hoe gaat het Santilane?
Dit zit al vast.
Hy weet niet beter of de Turken hebben ons verrast.
Verhaal my hoe ’t toeging.
was hy niet bekommerd voor zyn leeven?
Hy heeft hem met zyn vrouw op ’t strand, en, na dat hy duizendmaal had om gekeken, t’zee begeeven.
Hy stond stom van verbaastheid, hy keek vies tegen ’t water, en zag ’t schip, door en door: Terwyl had ik tyd, om zyn huisvrouw behendig in ’t oor Te luisteren, hoe wy, tot haaren besten, met haar man voor hadden te leeven; Zy, hoewelze zyn kwaâ nukken, en vuile argwaan zag verdreeven, Onstelde in ’t eerste, maar, gedenkende aan haar lijen en trouw, Bedaarde en beloofde ons dat zy zwygen zou; Ja, mits dat hem geen leed geschiede, de zaak te zullen helpen voortzetten.
Wy staaken dan van strand onder ’t klinken der trompetten, En we raakten, na een korte stond, spoedig in volle zee, Het andere schip met gemaakte Turken lag, volgens onze afspraak, al reê, En wachte ons vast in; als wy nu nader kwamen Lostenze een stuk of twee, wy riepen, en onze gasten saamen; Wy zyn verlooren, ach!
wy vallen hier in de hand Van een turkze roover.
Santilane riep, stuur na land, Ik wil aan land, by gut aan land, op dit vervaarlyk schreeuwen, Vielen ons de Turken kwansuis aan, als woedende leeuwen, Zy schooten afgrysselyk, gelyk ’t besteld was, met los kruit, En al het overleg was met het plaizieren uit.