floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
WEl ik geloof dat de vent betovert was zo rammelde hy met zyn bek, De moer scheen een dubbelde zottin, en de vaer wel een vier dubbelde gek, Maer wat staet me nou te doen, ik motze zien beide te bedriegen En zoeken heur door de een of d'andere list in slaep te wiegen, Indien een Jonkers kleed, den Boer bedekken mag, Zo ben ik de gelukkigste mensch de men van zyn leven zag; Maer zagt daer komt myn Heerschip aen, dat 's een kolfje nae myn hangd dat myn wongder zel gelyken, Ik zel hem aenspreeken, en zien of ik zo de kat eens uyt de boom kan kyken.
Teeuwis, Eduwart.
GOeje morgen myn Heer.
Eduwarn.
Wel Teeuwis hoe staan de zaaken?
is 't nog alles wel op het land?
Ja byzonder, 't is naer wensch; 't staet alles net en in 't vierkant.
De boomen en wyngaerden zyn zo vol vrugt, dat het een lust is om aen te schouwen, En die Persiken, en Abrikosen, die jy meende dat uyt zouwden gaen, zyn meest alle mael behouwen.
Eduward.
Wel Teeuwis, na ik hoor, hebt gy u zaaken wel gedaan.
Wel zou ik niet Heerschip, wy zyn luy, die ons die dingen in de grongd verstaen; Maer ik heb een klein verzoek op jouw en dat diende je me niet te ontleggen.
Wel laat ik dat eens hooren, wat is uw zeggen?
Je weet dat ik nog een vryer ben, en tegenwoordig in het beste van myn tyd.
Wel ja men zouw 't altoos zeggen, maar wat meenje daar mee?
Nouw wouw ik geeren aen de meydt.
Hoe gy dat geloof ik myn leeven niet.
Ja ik wel, waerom zouje dat niet geloven?
Wel om datje altyt het trouwen zo ver hebt vanje geschoven, Daarom dagt ik dat gy nooit zoud hebben getrouwt.
'T schynt dat de zinnen verangderen, nou wilde ik maer datje me raeden wout.
Je kent Joris Fransse wel, jouw buurman, daer over in de drie vriezen.
Wel ja, wat zouw die?
Die heeft een dogter, die ik graeg tot myn wyf zou verkiezen: Ik heb het meisje al weg; maer de vaer en moer zyn ons belet, Ze willenze niet geven, zeggenze, als aen een snoeshaen, of een groot Kadet, Die van Aedelis, of ten minsten, na ik gis, zo uytgedost in veeren, Want die vent is ryk, en daerom ziet hy alleen na staet en kostelyke kleeren, Ja 't scheelt hem niet, zeyt hy, al was zyn toekomende zwaeger zo kael als een rot: Indien hy maer de naem van Aedelyk heeft is 't wel, ziet Heerschip dat is het eind, en het slot.
wil hy zyn dogter uythuwen aan een Edelman?
wel wat mag de man beginnen!
'T past niet, hy is een boer: ja wel ik mis myn zinnen.
'T gelt maakt geen Edeldom, nog hoog verheven staat.
Maer wat raedje me nouw?
Wel ik raadje, datje met zyn Dogter deur gaat.
Dog ziet eerst by een Uytdraagster, een Jonkers, of Edelmans kleed te huuren, Ik zouw 'er u wel een leenen, maer ik wil myn zelf niet in haet brengen by myn buren.
Je zult daar wel aan raaken.
ik kan 't kwalyk geloven datje my daar hebt gezeyt, Zouw zulk een boer, onder een Edelmans geslagt zoeken te raaken, 't was om te barsten van spyt.
Nu Teeuwis, belegje zaeken wel, en zieje kans om die haspel wel af te spinnen, Gy zult daar door in aanzien raaken, en ik zalje als myn vriend beminnen.
Vaer wel Heerschip.
Bloed nouw ben ik gesterkt, zo wel, of ik ses schellingen had verpraet, By de beste raedgever van de Stadt, 't zy Procureur of Advokaet.
Dat moeter op of, al ziet hy nu uyt hongderd oogen, Zo zie ik na myn dunkt, hem door myn list bedrogen.
Maar wat drommel is dit?
Karel word in het huys van Eduward betrapt, en door hem met een stok weg gejaagt.
Eduward, Karel, Teeuwis.
JOuw schelm, vind ik jouw alweer by myn dogter in huys, zeg guyt?
Wat doeje hier zo lang men u niet roept?
bruyt 'er uyt.
'K zeg nog, ik wil tot het huwelyk niet verstaan, en je zult me van de deurblyven, of ik wil sweren, Indien ikje weer by haar betrap, dat ikje zal ponjardeeren, Karel.
Heer Eduwart hoe vaarje dus haastig uyt?
laat ons malkanderen eerst ter degen verstaan.
Kunje hier door myn mening niet vatten, zo zal ik je op een ander tyd wat slegter ontfaan.
Agtste tooneel Teeuwis, Karel.
WEl sellement me dunkt by Heer Eduward zyn ook hoornen te branden.
Ja well ik barst van spyt zo afgeregt te worden van zoo'n onverstandigen beest, 't is byget schanden, Het zal myn eeuwig knaagen, zal myn die onbeleefde en kale schurk Zo Schots onthaalen?
met zyn dogter Izabelle leeft hy slimmer als een Turk.
Foey myn dat ik my niet heb verweert; maar ik zweer dat ik myn voornemen hierom niet zal staaken, Vind ik gelegentheid om in huys te komen, ik zal hem zyn dogter ontschaaken.
Wel hier raek ik regt slaegs, nouw kanmen malkander behulpzaem zyn, en de hangd bien.
Wel myn lieve Karel, myn eerste Heerschip hoe benje zo ontstelt?
Ik ben tegenwoordig met uw byzyn niet voorzien, Laat my alleen, ik heb myn hooft vol gedagten, en zwarigheden.
Ja, maer ik weet raet, dat jouw schort scheelt myn ook, een en de zelve reeden Maeken myn ontstelt: 'k heb daer van woord tot woord D'oorzaek van jouw ongeval gezien en aengehoort.
Wil jy myn jouw hulp belooven ik beloof jouw de myne.
Wel wat weetje voor een raad?
ô Ho ik weet middelen by dozynen: Wy zullen slegts de eerste de beste kiezen: jy zelt jouw steeken in myn gewaed, Dan hebje voor eerst een vrye pas door 't hele huys, want wy lyken malkanderen op een draet.
Maer hoe dat dit komt en wat daer de reden van is, kan ik niet bevatten.
Ik heb wel hooren zeggen dat de natuur verborgen houd veele geheime schatten, Die ons mischien, door naeukeurige onderzoeking daer beter verklaering van zou kunnen doen, Zo datje altoos buyten twyffel voor Teeuwis gemakkelyk deur zult raeken mit fatzoen.
Ja zeker, gelyken wy malkander zo wel dat heb ik nooyt geweeten, Ik wil immers niet denken, dat myn Vader, door uw Moertje zig zouw hebben te buyten gegaan, of vergeeten, Hoe wel die dingen niet onmogelyk zyn, want men heeft zulke exempeltjes wel meer gehad, Og daar loopt zo menig afzetseltje op 't land, daar by abuys de planter of vader van woont in de Stad.
Wat drommel Karel, je mostme zo niet praeren, myn.
Mortje was byget een vrouw met eeren: Die wel wagt zouw gehouwen hebben, met de stee jonkertjens schuylevinkje te speelen op de veren.
Neen maetje lief, maer het zal daer van daen komen, dat wy ligt onder een Planeet geboren zyn.
Wel fiat, dunkje dat ik jouw zo wel zal gelyken ik doet.
Maer dan motje myn Ook niet verlegen laeten: jy moest myn jouw knegt die slim en gaeuw is en jouw kleeren, daer voor weer ter hand bestellen, Want ik ben verlieft op Bregje Joris, gelyk jy op onze Juffrouw Izabelle.
Zy heeft myn bezint en ik haar, gelyk dat behoort, Het scheelt maer aen heur Ouwers, en die willen ons heur woord Niet geeven, nog in 't Huwelyk konsenteeren, Want zy zyn verzot op Acdeldom, op staet en kostelyke kleeren, Dus schoey ik op de zelve liest gelyk Heer Karel doet.
Daar is myn hand, ik beloofje te helpen waar in ik kan: maak maar spoed, En gaanwe want daar komt Eduward, met Izabel wy dienen op deze aanslag geen tyd te verzuymen.
Alreman: dat spek is ons zey de kat, en hy had 'er wel zeven daegen op leggen luymen.
Eduward, Izabel.
NEen, Izabelle, neen, ik zal nooyt dit Huwelyk toestaan, nog konsenteren, Indien ik dat toestont, ik zou ons heele geslagt ontadelen, en onteeren: Heest hy gelt, dat is voor hem, dat is vergankelyk en duurt maar voor een poos, Maar een Adelyke naam die blyft, en duurt voor altoos, Izabel.
Gy weet Papa, hoe slegt het met ons gestelt is, en dat al ons krediet meest is verloopen.
Dat raakt aan 't huwelyk niet: wy hebben op 't sterven van onze neef Gregorius te hoopen, Die van zoo'n oud en doorlugtig geslagt is, als by onze tyd een Edelman is bekent; 'T is een Heer van ontrent tagtig jaar, en het loopt met zyn leven op het ent.
Ik heb voor een dag of twee, een brief van zyn Doktor gekregen, Waar in hy my schryft, dat hy 't niet lang maken zal, en dat hy al meer is als half wegen.
Indien hy nu komt te verhuyzen, zo staat ons te wagten by de derdehalf tonnen gout.
Maar als hy kwam te sterven was 't dan gezeyd dat gy alleen erfgenaam wezen zoud?
Dat 's zonder tegenspreeken: want op hem na, zyn al de Gregoriussen uytgesturven.
En trouwde je nu met Karel, zo was ons gantsche geslagt bedurven; Nu zal ik weer eens heen gaan en spreeken met de Advocaat.
Van die vyftig duyzend gulden, die aan uw gemaakt zyn, tot een legaat, Van uw oud moey Grofsé, allemaal luyden van de oudste geslagten, Daarom beveel ik je op de hals, dat je me zult gehoorzamen, en uw van Karel wagten: Want indien ik bevind, dat je hem weer te woord staat zal ik toonen tot myn leet, Wat straf dat een Dogter verdient die haar Vaders gebod overtreed.
Ik heb iets anders met uw voor; benje genegen om te trouwen, Ik zalje aan Valerius ten huwelyk geven, daar ben je mee behouwen: Daar heb ik gisteren met uw Moey Angelika, van gesprooken en overdagt: Dat is een Heer van qualiteyt, en van een heel oud geslagt, Die is ryk en van de oudste Adel van deze landen.
Dat zal ons tot eer strekken, gelyk dat andere tot schande.
Maar Papa, wilt gy uw eenige Dogter uythuuwen aan zulk een oud en afgeleeft man!
Daarje van te voren weet, dat ik geen vermaak nog vreugt by hebben kan; Een man van 't zestig jaar, die zwak is en vol veelerley gebreeken; Hoe zouw het mogelyk zyn, dat ik 'er myn beenen by zouw kunnen onder steeken?
Ja, ja, nu zie ik waar 't uw schort!
ja wel 't is schoon bescheyt Gy zouwt u heele geslagt willen affronteeren en dat om wat minder tyd, Van jaaren; neen Izabel, dat is de meening niet, ik zal andere middelen schaffen; Gy zult hem trouwen.
Zie daar Papa, al zouwje my ook nog zo straffen, Zo zal ik nooyt myn trouw over geven aan imant die ik haat.
Wel nuje myn tegen spreekt, zie toe wat straf uw te wagten staat.
Klaar, Klaar.
Eduward, Izabel, Klaar.
WAt bliefje myn Heer?
Ik zal uw myn Dogter en het huys betrouwen, Laat niemant in; maar voor al zul je 'er Karel buyten houwen.
'T is wel myn Heer: maar is jouw Dogter niet wys genoeg, om voor haar en het huys in te staan.
Dat zy zoo 't wil; ik wil hebben, dat het van uw zal worden gedaan.
Izabel en Klaar ter zyden malkanderen wat inluysterende.
ô Ho, dat luysteren leyt op geen goe moer, die twee die stemmen zaamen.
Ja Juffrouw, jy hebt gelyk, myn Heer hoorde het hem te schaamen.
'T is best dat ik 't wis voor 't onwis neem, zo raak ik niet tot een ander zyn spot.
Ga heen Klaar, haal my uyt de kelder de ketting en het slot, En zeg tegen Klaas, dat hy myn mantel brengt en myn degen.
Wel Heer, myn Heer, wat wilje doen?
Houwme de bek toe en ga heen, daar leyt uw niet aan gelegen.
Wat is het een hertzeer voor een Vader, die zulke kinderen opvoed, Men verwagt veel zoetigheid: maar het veranderd in roet.
Daarom spraken de Oude wel te regt in vorige tyden, Maak liever honden als kinderen groot zoje uw wilt verblyden.
Eduward, Izabel, Klaas, met mantel en degen, Klaar met ketting en slot.
MYn Heer; hier heb ik de ketting en het slot.
Eduward, tegen Izabel, en Klaar.
Gaatme nu voortin huys.
Heden Papa, zulje uw eenige dogter zo hart handele?
Eduward slaat het slot aan de deur.
Sulje uw eenige Vader aandoen zulke schande?
Klaar in 't venster.
Maar myn Heer wat wilje doen!
'k denk immers niet datje van jouw huys een boeje wilt maaken.
Ik doe wat ik wil, ik heb uw daar geen rede van te geven, 't zyn myn zaken.
Eduward, Klaas.
Izabel in 't venster.
OG Papa, onsluyt ons weer.
Eduward, Neen zeg ikje, neen, neen.
Klaar in het venster.
Nouw Klaas open jyde deur Dan zelje reys weer.... je weet wel.
Wel ik kan niet Klaartje, 's Smits dogter is er veur.
Kom Klaas, volgme, ik zal eens zien, of 'er by de Advocaat wat gelt wil vlooten.
‘Ja Apestarten, dat volk heeft pik aan heur handen, zy geven niet, voor 't eerst een reis drie vier is omgeschoten.
Myn Heer daar komt Jeronimus.
Eduward, Jeronimus, Klaas.
ZYt welkom myn Heer, hebt gy uw zak afgedaan?
Jeronimus.
Afgedaan!
ô neen, 'k meen 't procederen in't geheel te laaten staan.
My lust dat volk zo dikwils niet agter 't gat te lopen, Waaren 't actien, of rentebrieven, ik zouwze deeze middag, op de Beurs verkopen.
Want ik loop onder dat volk als in een rosmeulen zo verwart, 'T is hier heb ikje, daar verlies ikje, zy zyn te vatten, als een gladde aal by de start.
Ja men zouw'er ziek van worden, zo drommels grof als ze weten te rekenen, 'T is zo veel voor Consultatien, Citatien, Appellen, en ondertekenen, Dat in 't kort het heele Capitaal, door al hun aanhang zelfs zo kort word als kaf.
Dat men de slaven in surkyen, zo Barbaars handelde, ik geloof zy sturven 'er wel af.
Ik heb daar een Rekening beraald, van over de twee honderd gulden, En dat alleen aan een Deurwaarder voor, het ophalen van kwa schulden, Ja wel, als ik dan dog gemartilizeert most wezen, zo hield ik 't nog met de Dokters; want al maaken die hun Rekeningen wat groot, Zy gebruyken weer barmhertigheit, want ze brengen de patienten nog eindelyk tot de dood.
Wat kan men 'er tegen doen?
Wel ik zeg 't zyn onbehoorlyke zaaken.
En ik zweer kom ik 'er eens af, dat ik 'er niet ligt weer aan zal taaken: Ik had al lang by hy zelven voorgenoomen, om my van dat volk je te onslaan, Maar 't is of'er de drommel mee speelt; als klitzen, zo vast hangenze je aan.
Ja ze slagten de Bontekraayen, die wel drie dagen te vooren om de plaats van de Heilige Juslitie zwerven.
Gelyk de Aanspreekers, om de huyzen van de zieken, 't is of ze ruyken kunnen, dat 'er imant zal sterven.
Het schynt dat alle waereldsche zaaken door een byzonder middel moeten worden geregeert.
Dat's waar; maar men kan niet door de waerelt komen, zo men geen schachcheren en woekeren heeft geleerd: Want de Regtvaardigheit, word de nek gekeert, en de Deugd geheel verstooten, De Liefde leyt onder de voet, en de Waarheit word buyten de deur geslooten; In somma, de hedendaagze studie, is zo politiek onder de gemeene man.
Datze de duyzentste mensch naauwlyks verstaan, of begrypen kan. Eduward.
Ik beken 't is als gy zegt: maar de tyd verloopt, ik vrees myne Advocaat mogt uytgaan Want dat volkje is zo Precys, het komt 'er op een minuyt aan.
Indienje niet verzuymt, ga mee wy zullen van die zaak nog wat breder handelen.
Dat doe ik wel; ik ben dog van sins, de Stat van daag wat door te wandelen.
Wel de Drommel, gaat het zo in de Waereld toe?
dan gaat 'et 'er al vry grof.
Men zouw het altemets niet willen gelooven, maar ik neem 'er 't myne of.
Karel in de kleeren van Teeuwis.
WAt zyn 'er in de minne zee al moeyelyke klippen en stranden, Wat moet een Minnaar niet al sukkelen, eer hy in de gewenschte haven komt te landen!
Ik heb nu om my zelven niet te gelyken, my in het gewaar van een Boer verkleet; En zig ik daar door nog het ent van myn smartelyk lyden, en gedurig leet, Zo was ik gelukkig: Want kan ik door deze schyn de Vaders oog verblinde en de Dogter spreken, Zo zie ik kans; om my nog dezen dag over myn geleden hoon te wreken.
wat is dit te ze ggen, hier schynt het heele werk wel verbrot.
De deur verzekert met een ketting, en een slot!
Dat siet 'er slegjes uyt: ik kan niet denken wat hun is overgekomen.
Zouwden wel de Crediteurs, of de Kamer de Boedel hebben in possessie genomen!
Zo datze deurgegaan zyn, na de hedendaagse sleur, Te weeten, de man heeft zyn rekening niet wel gemaakt, of hy heeft groote schade geleden; en daar op gaatmen deur.
Zo dat me 'er nu geen werk van maakt: al word 'er by zommigen nog nadelig van gesprooken; Want na verloop van een jaar of twee, weetmen niet eens meer dat de man is opgebroken: En of hy al schoon by de eene of andere in een kwaad blaatje blyft staan, Dat neemt men zo naauw niet: want als het op agt of tien ten honderd is afgedaan, Dan is men wederom de eerlykste man die 'er leeft, of men mag het hopen, En dus raaktmen wederom in kredit, dat tevoren was verlopen.
Ja zelf gelukt het, dat men daar door wederom in staat en in aanzien geraakt: Dan ziet men nog wel gebeuren dat men dat eene misslagje vergroot, en daar een twede by maakt.
Maar ik mag eens gaan zien, hoe ik best myn voorgenome list in 't werk zal stellen.
Karel, en Klaar in 't venster.
WIe schelt daar?
Ik ben 't Klaar: hoe vaart u Juffrouw, myn lief lzabelle?
Jouw lief Izabelle, wel Teeuwis sints hoe neer heeft onze Juffrouw aan jouw gehoort?
Karfl.
Wel zedert de laaste maal, dat zy my stond te woord, Hoe kinje myn niet meer?
Ja Teeuwis ik kan jouw wel, jy bent onze Hovenier van buyten, Brogt jy ons gisteren nog niet een heele mant met fruyten?
Wel ey lieve zie hier ik geloof jy beeld jouw in dat men jouw niet kent.
Wel neen jy kent my niet: ik ben Karel.
Klaar.. Dat 's een leugen sellement!
Konje myn dat wys maaken, dat Karel was uyt zyn vel gekroopen, En dat'er een tweede Karel, die Teeuwis gelykt weer was in gekroopen: Dat gaatje boor jy niet vaar, jy bent al te wel bekent; Ik denk immers niet, dat jy een Spiritus familiaris hebt, waar deur jy getransformeert bent, Want jy gelykt zo veel na Karel, als ik gelyk na onze Juffrouw Izabelle.
Maar wat hebje daar mee veur Teeuwis, datje myn dat zo zoekt op de mouw te spellen?
Roep jy nw Juffrouw maar eens hier.
Wel fiat, terwyl jy 't zo begeerd, Maar zy zal zeggen als ik, datje de gek met haar scheert; Juffrouw, Juffrouw ey lieve kom eens aan 't venster; daar hoor ik 'er al komen.
Wel ik bedankje Klaar.
en ik zalje de moeyte vergelden, die je hebt genomen.
‘'T gaat wel, nu my de meid in dit gewaad niet kan, Zo neemt my Eduward ook ligt voor Teeuwis an.
Karel, Izabel, en Klaar in 't venster.
WEl Klaar wat is 'er te doen, Klaar.
Heer Juffrouw, wat zelje vreemt staan kyken.
Wat dunkje zouw die boer, na Karel, jouw lief wel gelyken?
Hoe scheerjeme Klaar?
Wel neen Juffrouw, hy heeft het daar zo even zelf gezeid Is 't niet waar?
Kaael.
Ja 't is waar myn lief, ik ben uw Karel, dit kleed is het dat uw en haar verleyd.
Gy zyt het dan?
Jzabel.
Wat wil myn lief beginnen?
Uw droefheid enden, en uw Vaders wreedheid overwinnen.
Ag Karel, al uw moeite is vergeefs, want Vader vloekt en zweert, Uw dood, en myn bederf, indien hy te weten komt dat gy met my verkeert.
Ja denk eens myn Heer, wat een Hartzeer dat dit voor onze Juffrouw moet wezen, Daarje malkander zo hartelyk bemind, og myn Heer ik zouw wel vrezen, Dat Juffrouw 't niet lang maaken zal.
Ja 't zel 'er an 'er zinnen gaan: Want haar komen zomtyds, zulke misselyke tekens, en wonderlyke vlagen aan, Datze 'er ider ogenblik uytziet, of 'er de dood zit in de oogen.
Zo even kreegze nog een flaauwte, dat ik al bang was, of 'er de geest niet was ontvloogen: En daar en boven heeft myn Heer ons hier in huys gesloten, om dat Onze Juffrouw jouw in jouw liefde begunstigde, en gehoor gegeven had.
Indienje nu voor ons geen raad weet, om hier uyt te komen, zo zyn wy alle dry verlooren, Want myn Heer heeft onze Juffrouw, jouw, en myn de dood gezwooren.
Vrees niet: en gy myn lief, zo gy my trouw wilt zyn, gelooft Dat ik u haast verlossen zal van dien staatzugtigen, en dat krankzinnig hooft.
Ik heb een list bedagt om by u in te raaken, Laat Klaar maar een groot geweld om hulp in 't venster maaken, En schreeuwen niet anders als brand, brand, terwyl gy 't huys vervult met rook; Ik zal op dat geluyt van brand, en op het zien van die smook Verbaast, als onbekent, aan u een middel geven Waar doorge ontslagen wort, van dit gekluystert leeven.
Ik vrees voor het gevolg myn Heer.
Gy hebt geen noot myn lief, ik sta voor alles in.
Wel aan ik zal u gehoorzaamen in uw liefde, en uw opregte min.
Karel, Klaar in 't venster.
NU zie ik haast een endt: wyl Izabel haar overgeeft in myne handen.
Myn Heer ik zie 't beneden al wakker rooken: zie daar begint het al te branden.
Maar dan maak een begin; schreeuw lustig overluyt rontsom, en aan ider zy.
Brand, brand, help Buuren help, og sta ons by, sta ons by.
Karel, Klaar, Joris, Kniertje, Tryn.
WAt isser te doen!
waer is de brand?
wel hey, wel Kniertje, ik zie geen vonken.
Joris Fransse daer zal hem ligt weer jemand hebben verhangen of verdronken.
Brand, brand, og kom dog haastig buuren, brand, brand.
Waar is de brand waar is het te doen?
Ik heb 't gezien wyf, 't is daer te doen aen de overkant.
In Sinjeur Eduwards huys.
By Eduward zegje, daer moet ik heen.
Ik wil my ook daer heen spoeden; Kom gaenwe, en laet ons zien of wy helpen kunnen, om de schade zo veel mogelyk is te verhoeden: Maer wat drommel is dit te zeggen!
de deur istoegeslooten met een ketting en een slot.
Loop Tryn, haelme met 'er haest een moker, met een breekyzer, hier by tot Jochem de Smit: of laet hem zelf met jouw komen.
buuren haasje dog wat, eer de brand de overhand heeft genomen.
Wel waer mag die verbraste meyd zo lang blyven.
Wel zie daer, daer komtze al an.
ô Myn!
ik heb geloopen dat ik zwiet, en gedracgen meer als ik kan. Joris.
Nouw, dat is'er of, kom wakker, met alle man naer binnen, En laet ons zien of wy de brand dus kunnen overwinnen.
Klaar wet een verbrand voorschood uyt.
DAar hebje de brand, wel die leugen heeft eerst een goede grond, Ze zoeken van onder tot boven, en het heele huys in 't rond, Maar 'er is niet te vinden als rook, en die byt 'er zo drommels in de oogen Datze niet zien kunnen, ja wel ik moet lachchen zo aardig bedroogen!
Al de brand die 'er is vertoont hem daar men dit voorschoot ziet, En die zal wel te blussen wezen: maar eermen my verspied, Mag ik weer in huysgaan en helpen de leugen nog verder beleggen, Dog 't zal my verwonderen hoe of myn Heer op zal kyken, als hy t' huys komt, en wat hy zal zeggen.
Teeuwis in kleeren van Karel, Joost.
WEl nou Joost, wat dunkt'er je van?
staet my dit kleed niet fraay en net?
Ja byzonder, even als een zyde vlag: die men op een vulnis schuyt zet.
Maar houd voor al je Caracter, of de bommel zouw ligt uyt breken.
ô Wat komt dat ongder ons zo nauw, of wy malkander zo wat vry toespreken?
Jy bint Joost, en je weet dat ik Teeuwis bin, Heer Eduwards Hovenier.
Dat weet ik wel, maar jy moet evenwel jouw respect houwen als een Kavalier.
Bloed Joosje maet als ik 'er om denk, hoe dat Joris Fransse op zyn neus zal staen kyken Als hyme ziet.... Maer wat dunkje zei ik zo wel wat nae een Jonker, of een Edelman gelyken?
Heel wel: houw maar een Edelmans Postuur, Teeuwis.
Dat zel ikje wel bakken maetje, zo net op zyn Frans, Maer hoe staetme de hoet?
hoe hangtme de degen?
en de das?
Puur op zyn Edelmans.
Get Joost Oom, hoe leep wil ik Joris Fransse, dat meysje ontpieren!
Maar verstaje jouw die regel wel?
Wat regel mienje?
van dryen of van vieren?
ô Ho Maetje, daer verstaen ik myn alzo wel op als een Stuurman op zyn Compas.
Zet die dingen aan een kant; want Foppen en gekscheren komt hier nu niet te pas.
Ik vraag of jy Jou wel verstaat, op komplimenten, en op karesseren.
dat woord verstaen ik niet, moet ik dat weten, zo diendeje 't my eerst te leeren.
Hoor; kunje wel wakker liegen, en opsnyen, met een statig gelaat?
Liegen zegje, ô ho, daer verstaen ik myn alzo wel op als de beste Advocaet, Ik heb myn Vaertje Krelis Goossen, zo meenigen schoone leugen voor gelogen.
Dat haddenze regt gedaen, ze hadden myn al lang tot Parfesser in die Studie moeten verhogen.
Jy verstaat jouw op geen Latyn, Frans, Engels of Hebreeuws?
Neen ik; maer ik.
spreek goet Rotterdams, Dortsengels, en goet Zeeuws.
Je dienden evenwel, wel wat Frans, of Engels te weten.
Wel dat spytme zeeker, ik heb een boekje t'huys, en dat heb ik nouw juyst vergeten, Daer ik wel zoo'n hondert woorden of twei in opgeschreven heb, met een stuk kryt; Ik zel het wel zo daetelyk gaen haelen.
Neen, blyf maar daar is nu geen tyd Toe; daar schietme wat anders in, dat my dunkt niet vreemd te zullen slaagen.
En wat dog?
Joris Fransse, heeft eens verhaald, voor zeven of agt daagen Dat zyn Vrouw, een susters zoon in Vrankryk heeft gehad, Die daar door de vervolging lang heeft gezeten in een gat Uyt oorzaak, dat hy zyn geloof niet wouw verzaaken, En daarom wierd hy gedreygt datze hem zouden hangen, vierendeelen, of ribraken.
Maar hy is het eindelyk ontsnapt, en met een hoeker, naar Engeland overgegaan: Daar zynde is hy vrywillig, zonder van zyn Religie af te staan.
Tegenwoordig al verhoogt tot Edelman.
Wel Joost, wat verhaelje myn al wongderlyke dingen?
Ik miende, datze daer ook de luyden in haer konsjentie dwongen, en om de Religie ophingen, Maer gaet 'et 'er zo toe, wel dan heb ik het niet gezeyd, En dan is'er tusschen een Frangsman, en een Engelsman nog al een groot onderscheyd.
Nu woud ik, dat jy voor die Kozyn van Joris Fransse speelde, Wy zullen 't zo zien te drayen, dat hy hem ook niet anders zal inbeelde, Of jy bent de zelfde, spreek maar gebrooken spraak, als of je geen Duyts kont spreeken, nog verstaan; Want deze Kozyn is wel zestien jaar weg geweest.
Vatje 'et?
Wel te weeten: die dingen zellen gaen.
Maar je moest beget respectum Personarum houwen, of de bommel zouw uytbreeken.
Ik zelje dat varken wel wasschen al zouw ik ook kraemer Latyn spreeken.