floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Daerom my dunckt, ’t is best dat ick na huys toe gae, Terwijl der niemandt is, die nu, of immer nae Sijn fout belijden sou; of immer willen horen, Dat hy soo wel, als ick, key-achtich waer geboren.
Ja best is ’t dat ick gae, schoon ickse wel sie staen, ’k Sou met mijn seggen toch geen eer aen haer begaen; Geen eer altoos: sy zijn te blind die key-steen-uylen Die vuyle kaeckelaers, die diefsche botte-muylen, Alleen om yemands er te steelen heel bequaem: Maer bey, ick zweer sy sullen na de key te saem.
Doctor Kancker-key, met Key-kruyn.
Wel Key-kruyn hoe dus gram!
de gramschap moetje staken, Of wel de key sal niet licht uyt uw hooft geraken.
Gants lijden Doctor heer, waer ick de key eens quijt, Ick sou dat vollickjen soo maecken yet ten spijt, Dat het haer heugen sou: die goddeloose dieven, Die thans mijn meesters eer soo goddeloos ontschrieven, Die galghe-brocken, daer de galligh selfs af schrickt, Sijn waerdich dat men haer op ’t hoogste rat vast strickt Voor kraey en raven aes.
Nu Key-kruyn wilt bedaren; Een woort geschreven, of gesproken, maeckt geen blaeren, Een wijsaert kreunt sich niet aen ’t geen een dollaert seyt, Een dollaerts bitze tongh beklapt sijn nijdigheyt.
’t Eerst dat men leert aen’t Hof, is ’s vollicks tongh verdragen; Geen man kan alle man vernoegen, of behagen.
Die wijs wil zijn, die gae sijn gangh, en sie niet om: Ghy maeckt het soo ghy ’r maeckt, ’t sal recht zijn, ofte krom.
Na ickse inde schael mijns redens heb gewogen, Soo hebbense haer selfs veel eer, als anderen bedrogen.
Dus wilt g’ u selfs niet meer bedriegen, als wel eer, Bedrieght haer met gedult; dat is de beste leer, Voor die key-kruynigh zijn, en wilje my gelooven, Ghy sult gesont en fris all’ onlust zijn te boven.
Soo wil ick voortaen doen, en stellen my gerust.
Ghy sult seer wijslijck doen, en leven met meer lust.
Nu t’sa de key-doeck* af: ghy zijt hier door genesen, Wie sagh oyt sulcken key uyt yemands hooft geresen.
Een sulcken sagh ick noyt.
Dat is geen wonder vrind, Een sulcken was ’t die u tot noch toe had verblind, Een sulcken dee u eer den key-kap haest verkiesen, Een sulcken doet nu weer den key-kap haest verliesen.
is die bal mis.
Heer Doctor ick ben bly, Maer blijder sou ick zijn, soo ghy mijn dolle Fy Haer dolle domme key van dolheyt kon genesen, Ghy soud van my ten hoogst geloont zijn, en gepresen.
Ick sal mijn beste doen: t’sa haeltse ons maer hier; Al stacker in haer key den alderquaetsten pier, Mijn Key-kruyd drijfts ’er uyt.
Keykr Ghy soud Heer niet gelooven, Hoe key-dranck datse valt, haer key-siekt’ gaet te boven De kranckste kranckheydt selfs, soo elementen kies!
Soo-reynigh vies is sy!
dat ick niet een bos Ries Derf leggen aen het vuur, of sy sal daerom gnorren, En roepen, of ick haer en ’t huys-raed houw voor lorren; Dat ick haer haerd vervuyl met stoppelen van ries, Denckt nu, hoe datse dolt, als ick eens vochtich nies, Maer van haer Tin bespat: Heer Doctor ick magh zwijgen, Men sou van ’t heel verhael een Key in’t Hooft schier krijgen, Al waer ’t maer van de helft: dan laes!
wat sal ick doen?
Ick ben aen ’t teefjen vast, aen’t teefjen al te groen.
Het is geen noot, ick sal u dat met haer wel stellen; ’kWil t’avond, als sy slaept, een doeck aen’t hooft haer knellen, En met mijn steene salf haer smeeren voor den kruyn, En geefter voorts daer op wat knof-look* en ajuyn, Met vuystaert wel door-menght.
Ick salje daer op letten.
Soo sulje ’t key-vuur haest uyt haren kruyn versetten.
Keykru.
Ick danckje Doctor van dien raed aen haer, en my.
’t Besoecken is het naest.
Ick wil, geloof my vry, Uw goeden raed in all’s van stuck tot stuck nae comen.
So doet.
Ick sal, adieu!
Daer gaet hy met mijn dromen* Soo na sijn huys en wijf, comt hy, of yemandt weer, Ick sal byloo hen sulck een dageraedt belooven, Dat buyck en beurs ’t gevoelt: soo raeck ick weer te boven, Die eer schier onder lagh: geen Doctorschap soo goet, dan my thans mijn Key-snijdingh doet; Maer dueren sal het wel, ick wil daer niet voor vreesen, Daer zijnder meer als ick, of yemandt sou genesen: Alleen is onse Stadt van Keyaerts boorde vol, Van Keyaerts!
die so mal hier spelen hare rol, Dat ick voorwaer schier wensch mijn oogen en mijn ooren Verblind en doof, als sulcx te sien, of meer te hooren.
Byget!
ick loof, indien van haer slechts elck een steen Wou nemen uyt de straet, daer bleef’er heel niet een, De Stadt lagh ongestraet.
doch ick wil dat niet wenschen, Een key is spuls genoegh in d’hoofden van de menschen.
Sy maken my noch moey genoegh met een alleen, Soo alsse alle klaps vervolgens achter een Staen kloppen op mijn deur, ’t is of s’er met haer keyen Op bonsten selfs, om niet te wachten of te beyen.
Govert uyt.
Maer siet alreets daer een met sijn key-hane stap: Ick gae, hy is, vrees ick, van ’t nieuw Key-Jonckerschap, Ick blijf hier niet, o neen!
ick mocht ’t hem qualijck maken: De sulcke zijn veel eer, als anderen te raken.
Rond uyt, dat lust me niet.
Een wijs man schouwt de vlaegh, Eer datse valt.
Ick gae, waer ick wat nutter jaegh, Na ’t huys, by ’t eyndeloos getal der Keyelingen, Die schier mijn deur en stoep van ’t huys af dringen.
Govert Key-kam.
Wie dat sich hoort uyt hoogh verheven stam gesproten, Dien kittelt het gemoed, om noch meer te vergrooten Het geen hy oyt bestond, steets achtende voor schand, Soo hy niet selfs yet eels sou nemen by der hand; Te meer, waer ’t Jonckers bloed by proefstuck moet doen blijcken; Hoe ver een eel gemoed gaet boven’t on-eel strijcken, ’tGeen vaeck sijn teer en smeer haelt uyt eens anders zweet, En van kleenhertigheyt niet meerder kan noch weet, Als, tot sijn meerder schand, sijn afcomst maer te roemen, Met d’oude wapenen sijns voorsaets op te bloemen: Dat wel een gloor en glans voor d’afgestorvens geeft, Maer schand, en schae, voor die onaed’lijck leeft.
Wat ons niet toe en hoort, dat kan m’in ons niet achten: Men selfs doe waerdigh yets den afcomst der geslachten: Belacchelijck men booght op ons voor-oud’ren bloet, Soo ’t leven ons verwijt, dat men niet Eels en doet.
Wie oyt trots-moedich stoft op d’afcomst* sijner vad’ren, Die heeft geen doppel bloets, dat eel is, in sijn ad’ren.
Ja wie op Beelden roemt van molsem hout, en steen, Is maer een molligh hout van enckel vleysch en been.
Des wie door sijn geboort sich selven acht verheven, Dat hy door eygen deughd sijn adeldom doet leven.
Een sulcken d’eer verdient, die selfs in d’eer sich set, En geen ontfangen eer van oud’ren besmet.
Als ick van sulcx my hoop heel wel te sullen wachten, Wil ick mijn Jonckerschap by yeder een doen achten.
Voor al, ick vremdelingh moet gae slaen mijn gesagh, Mijn reputation, daer by wel nemen acht; Dat niemand met my droelt, dien ick niet voorts sou dagen Te veldwaerts, om met my een eere-krans te wagen: En oock dient niet versumt, dat ick my steets vervoegh By d’eelste Jonckeren, of die het soo vernoegh En lust genoemt te zijn; want siet, dit moet men weten, Wie half een Joncker is, wil heel voorts Joncker heten, Ick derf niet seggen zijn: soo ick’er huydendaeghs, Io.
Gerrit kruyf-key uyt.
En hier niet weynich speur.
sie daer al een slaeghs Seer breed van schouderen, met Adeldom omregen, Maer die hem achter in de start leyt van sijn degen; Want siet, soo hy dat stael niet op sijn zijde had, Sijn jonckerschap begort heel veel te lijden had!
Die vade mecum!
dat zijd-stuck!
dat staligh yser!
Gansfelten!
is aers noch aers, als d’hand des Wijser, Die ons de ure wijst sijns adelijcken klock-slagh.
Wie anders seyt, of denckt, sie toe, die krijght een stock-slagh.
Voor my, ick gae aen kant, die Joncker siet te windigh, De Fury voert sijn schuyt, ey my!
ick kruyp schier in migh, En kiese desen hoeck; soo hoor ick daer met een, Wat vlagh dees Joncker voert in sijn verbolgen reen.
VIERDE UYTKOMST, Jor.
Gerrit Kruyf-key, en Jor.
Wat moet ick niet al sien, wat moet ick niet al hooren!
waer ick steeckend blind, of had ick heel geen ooren, Soo hoorden ick het niet, dat ick niet hooren kan, Van d’huydendaeghsche die, en die haer nieuwe Van, Het heert, en ’t vrouwter wel op an: van alle kanten Is het Me-vrouw, draeght sy maer paerlen en pendanten; Spijt Joffer Eelhart, spijt d’eelste van de Stadt.
Wie dat geen goed en heeft moet in de mat.
Geld is de leus, en ’t point daer men ’t al op siet draeyen, Waer d’een on vechten wil, en d’ander ’t koren maeyen.
Het krijght sijn weesen al wat schier geen weesen had, Waer d’arme Irus wordt van mannen op-gevat.
Den vremdelingh, niet vremt van snorcken, noch van blasen, Komt met een dreun en klanck van tijtels elck verbasen; Terwijl hem elck een streelt, en flickfoyt om sijn geld.
Dat wel de meeste merck sijns lofs en afcomsts stelt.
’t Is wonder hoe den mensch soo greetich steeckt naer Adel, Dat hy het beste paert keurt voor den beste zadel: Hy loopt, hy slaeft, hy draeft, en wil dat yeder weet De glory van sijn stam, daer hy licht niet een beet, Of meer af roemen kan, als opgesochte loogens, Die hy met soo veel schijns versiert, als met veel boogens Van wapentjens op-pronckt, behendigh laetst in Kerck, Met meerder Jaers getal, gestelt op glas en zerck; Als of een sulck gereck, die meerderingh van jaren Aen d’Adelbom yets gaf, die hy soeckt te bewaren Op point van eer, soo als sijn stams beroeckte boeck, Door roock alleen veroudt; waer hy ons dus mee doeckt, En soo den Joncker speelt, als een schier van de beste.
Wie Lands verand’ringh soeckt, word d’eerst licht van de leste: Geen Sant in’t eygen land.
* Dan booghtmen wat men magh Van Heer of Jonckerschap, van sijn ael-oud geslagh.
Wie heeft’er tegen yets?
wie leyt’er aen gelegen?
De man is rijck, en vroom, en houd sich wel te degen, Als een goed Jentelman: lust d’ondersoeckingh u?
Seyt d’een, my lustse niet: den dees’ die siet hem nu, Een aer weer morgen niet.
Vaer wel mijn Heer en Joncker, Hier schijnt uw Adel licht, tot uwent leyts’ in ’t doncker, Of schemerigh geacht: ick zwijgh, en segh niet meer.
Vergult en is geen goud, de deugd behoud haer eer.
Wie geenen Ioncker is, kan ’t metter tijd wel worden.
Men siet de ronde Goôn die maken ’t wel een jorden.
’t geen Rijckert nu eerst word, seyt Kaelert langh te zijn, Van wegen Adeldom soo trecken sy een lijn.
Den een om daer met naem en faem door uyt te steken, Waer d’ander weer mee deckt sijn’ arremoeds gebreken: Ick heb, seyt Rijckert, gelt!
ick heb, roept Kaelert, bloed!
Hy diene sich daer van: mijn Adel is mijn goed; Het goed men winnen kan, oock lichtelijck verteeren, Ons’ Adeldom staet vast, en houd ons stam in eeren.
Soo snorckt den die, soo vist den dees’ op sijn gety; Dan bey haer vangst is wind, en roock van hoovaerdy, Waer door ’t Key-Jonckers hart met ziel en geest op bobbelt, Terwijl de ydelheydt vast met ’t vergancklijck dobbelt, Soo langh als ’t God gehenght, die toorens neder ploft, Of wat vermetelijck op eygen hoogte stoft.
Govert uyt den hoeck.
Ghy stoft my daer te hoogh.
Wat hebj’er op te seggen?
Dat ghy, o vreemdelingh, by my uw muts moet leggen.
Wel hoe heer wapener!
meynt je meer Joncker zijt?
Quansuys om dat ghy by veel Jonckeren uw tijdt Soo nu en dan verslijt, met wapentjens te maken, Die stellende soo als sy ’t prijsen, ofte laken; Voor die oyt haer Salet, met beelden opgesocht, Vercieren om en om, ten cierelixst bedocht, Om de getuygenis haers outheydt te beweeren, Als sy met zegel-was, met penningen, met kleeren, van d’alderoudste snof, Die mee bezegelen, tot vaster eer en lof Haers grage Jonckerschap.
Soo moet m’uyt alle hoecken Die Ioncker wesen wil, het alles op gaen soecken.
Dan ach!
dat doet ’t hem niet: brenght ghy niet anders by, Soo is uw Jonckerschap Niet meerders als de mijn, die d’uwe niet sou wijcken, ’k Laet staen dat ick mijn muts voor u sou willen strijcken.
Soo strijcktse voor dit stael, dat sulcke Jonckers tart, Als ghy, en uws gelijck, berooft van ’s mannen hart.
Wel honts-klingh met uw klingh, ick salje dat verleeren, Doet vry u best, geen tong-vlees vechten kan noch deeren.
Doctor uyt.
Ha vrienden watje doet!
vergiet soo niet uw bloed!
Daer men om eeuwighlijck hier namaels lijden moet.
Heer Doctor ’t heeft geen noot, wy zijn soo niet verbolgen, Dat wy niet liever ’t goed, dan ’t quaed doen souden volgen.
Wel benje bey dan met de key of kop ebruydt, Soo komt tot mynent t’huys, ick drijfse stracx daer uyt: Ick heb’er noch soo veel van dier-gelijcke gecken, Die aen de malle key van bey uw weer-gae trecken.
Zijt ghy van sulck een kracht?
soo gaen wy met u heen.
Die wijs wil zijn, die volgh den wijsen op haer reen.
Wouter Kap-key, en Jurriaen Key-kapper: Wouter.
Egut daer gingh wat om!
die Key-school had haer naem Vergeefs niet van de Key: sy waren al te saem, als key-mans uyt-gelaten: Soo was d’een voor, als na gekeyt van ’t keyich praten.
Wat haddense al snaps van die en die sijn key?
Ha Kap-key swijght.
wy zijn hier met ons bey, Niet meer als twee te saem: ba niemand can beluyst’ren, Ons klappen uyt het school, ick sal het wat verduyst’ren Met woorden vande Key: voorwaer het is te moy, Dat ick het swijgen sou, waer van de huyck sijn ploy Veel jaeren heeft gehadt.
Voor al sal ick niet reppen, Hoe smuygend’ Jantjen daeghs een glaesjen daer komt leppen, Ick derf niet seggen twee, als ’t Hex-werck van de Key ’t Hoorlogy heeft onstelt, en hy nae’t soet gevley Sijns wijfs niet hooren wil, om t’huys te komen wercken: En waerom souw hy togh?
hy moet het breyn verstercken Die wis in kunst wil zijn.
Nu Kap-key hooger niet, De man is dat gewend; en of te wennen siet, Dat viel hem zwarelijck: men speurt het wel aen Klaesjen, Die ’t leed souw zijn een dagh te wesen sonder Glaesjen, Hoe wel ’t hem nutter waer, hy op zijn ambaght bleef, En daer een draeytjen trock, waer peck of was aen kleeft; Het lappen vande schoen soo door den bil te lappen, Moet wis den kinderen en vrouw op ’t herte trappen.
Ick kan dat niet verstaen; veel min hoe Knip-luys buers Een sulcken wijn-last draeght met noyt sich te ontlasten.
Sus baes, ey swijght, ghy soud op ’t hooft den spijker tasten, Wend op een ander boegh, eer gy hier schip breuck lijd: Nae Goosen vuyl-mond toe, die op zijn tanden bijt De woorden die hy spreeckt ter schemp van goede lieden; Het schijnt of hem den droes de Key door ’t Hooft doet rieden, Ja dat zijn ziele hinck, waer yemants deughd uyt gloort: Uyl.
Nu Goosen hinckje noch, soo hinckje niet als’t hoort.
Dees’ aerd Huygh Keyens nae, dien afgesetten preecker, Dien ouw’ Susanna boef, dien gaegen vrouwen-steecker, Die daer de Snap-haen speelt, met rijmeloose rijm, Te schieten in de kroegh, vol Goddeloose slijm, Van d’helsche draeck gequijlt by dolle domme sinnen, Versopen in de wijn: niet vremt, een vlaesjen binnen Verkloeckt eens moed en breyn, bysonder waer soldy Van glaesjes brande-wijn, sijn vuyle Rijmery Soo stoutelijck aen-mand; dat m’oock niet schroom te schermen met ’s anders vrouwsche armen.
schand, dat eenigh mensch sich soo vervoeren laet, Dat hy om sulck een winst sich selfs te buyten gaet.
Houd Kap-key, houd, ghy moet uw zeylen wat in binden, Ghy sterckt te diep in zee, om haest weer land te vinden.
Dat is niet Christetlijck.
’t Magh wesen dat het wil, Uyl.
Wie dat een Meester brilt, die krijght een sulcken bril.
Soo hy nu noch niet siet, of beter soeckt te leeren, Ick zweer ick sal hem bet de naeste reys af-smeeren: Oock wie het wesen magh, daer ick maer achter kom, Dien sal ick zweepen als een drijf-tol, om en om: Ja, tot meer straf en schand, haer naem en toe-naem hacken In zercken by de steen, die niemandt uyt sal vlacken Om glaesjens brandewijn, of ’t most ons’ Keesjen zijn, Wiens soontjen op de steen sal rijmen in’t latijn, Dat hy in duytsch gerijmt voor my laetst heeft gelesen, Met lap op lap gelapt, van my doe noch gepresen; Dunckt u dat vremt?
de vader wasser by, Dat was soo als het hoord’: de onders zijn seer bly Om ’t lof haers kinderen; dat speurt men wel aen Theunis, Die wonder in sijn schick om ’t rijm-lof van sijn seun is, En daerom hem Latijn tot de Latijnsche Joris, Ja ’t rijmen leeren laet by ’t vondel-kind van Floris.
Een vos van sneeger geest, als Joncker Gerrit is: Wiens ongesleepen breyn Soo scherrep is van snee, als eenich dat gesleepen En wel geoeffent is, soo pronckt hy met syn streepen, Waer hem goud leer ontbreeckt: wie een Uyl op een kruck Omciert met vogeltjens, die hem van stuck tot stuck Soo elementen schemps, beklempen als een Oyevaer, Iuriaen.
Maer Kap-key jockt gy niet?
Wou Neen baes, ick ben geen logenaer, Ick haet die als de pest, al schijnt het hoffelijck; Ick segh, en blijf’er by, het is niet loffelijck.
De waerheydt is maer een, en sal maer een oock blijven, Men maeckt het soo men ’t maeckt, geen loogen kan beklijven.
Maer laet de waerheydt daer, die niet altoos geseyt Wil zijn; mocht ick hier thans de waerheydt, alsse leyt, En is, van die, en die eens recht rond uyt af-malen, Ick sou wel aers hen by de naers op-halen.
Maer best is ’t dat ick zwijgh.
Ja best ist dat ghy zwijght, Eer datje van haer stock-vis sonder boter krijght.
’t Eenhoorigh keysche volck, dat wilder strax op stooten, Soo bockigh is haer aert, ghy mooght haer niet ontblooten: Wat haer aenstootelijck dunckt, daer stooten sy op aen: ’t En helpt geen wijsheyts re’en haer wijslijck voor te slaen.
Wie dat de waerheydt meld, kan qualijck iwers bancken.
Dies scheyt’er liever uyt, soo mogens’ u bedancken.
Ick sal mits elck voortaen sijn key-stuyp laten moet.
Hy keert tot ’t volck.
Hoort vrienden, hoort, keurt ghy mijn voorslagh thans voor goet?
Soo roept nu jae; eer wy ’t oyt inden steen uyt houwen, Wat d’een of d’ander vuyls op d’Heeren uyt dorst spouwen, Op d’ Heeren, die van d’Heer der Heeren zijn gestelt, Om sulck key-stuypigh volck te morselen met gewelt, Tot spiegel straf haers quaed, ten troost van alle vromen.
Wie’s Heeren lof beklad, moet suilix over komen.
Nu vrienden andermael; eer wy gaen na de steen, Roept overluyd met my: Hy breecke hals en been, Wie oyt Pasquillen maeckt op eerelijcke lieden, Of yemandts lof onloff’lijck op de tongh doen rieden.
Wel spreeckt’er niemand niet?
of blijfj’ al met de key ebruyd?
Soo gaen wy inde Key uw’ key-stuyp houwen uyt.
Inhoud des derden Bedrijf.
D’ Heer Doctor Kancker-key verwondert niet, dat sich een keyaert, maer een wijsaert van ’s Werelds schijn laet foppen: hy laght en spot met alle de hedendaeghsche nieuwe key-malle mooden; haelt, neffens de Jonckers, eenige andere, jae selfs de heele wereld over, verschoont oock geen Poëten selfs: een lesten wil hy door ’t langer verhael der ydele wereldsche rancken, sich self, veel min den toehoorders verveelen.
Key-kapper met Kap-key verhandelt hebbende van ’t letter houwen op de Steen, gaet sijn huys-knechts werck besorgen.
Ondertusschen schrijft* Kap-key iets op den Steen, terwijl de Key-knaep een Liedjen singht, en hy een pijpjen drinckt.
Key-kapper weerom gecomen zijnde, seyt Kap-key, het hacken op de Steen hol-klanckigh gaet: die sulcx niet geloovende, self beproeft, en daer een gat in slaet, waer hy een Steen-uyle nest, met bonen, in leggen vind; en vragende, hoe sy’er in komen, bekomt seer vreemde antwoord, waer hy mee boert, en naer voorsichtige onderrichtingh sijns Meesters, haelt hy sijn handen vol steene boonen, die hy, wegh gaende, onder d’aenschouwers goyt ende stroyt.
Kiecker-key verwondert over d’uyt-gelaten keysche boone vreughd der Menschen, roemt op sijn Meesters kunst, tot hulp en baet van dien: heelt al het keysche goddeloos beslagh der boosen, weet voor hen vuyl gemoet geen raed, maer voor haer leden wel, behalven voor d’arm en voet; bid voor de Geestelijcke, daer hy niet mee wil te doen hebben, gewaerschout van een der omstanders; voorts neemt sijn af-gescheyd, met beloften van sijn-Meester tot haer hulp te halen.
Den Doctor verheught, waer dat steen-uyle boonen over al gestroyt zijn; hy houd het daer voor, dat alle de wereld van wegen d’in-geboren laetdunckentheydt key-boonigh is en blijft; de wijsen selfs hy niet van haer wijsheyd verschoont, maer lachtse uyt, haer willende genesen.
Doctor kancker-key.
TEn is niet wonderlijck, noch vremt, de wond’re wond’ren Oyt te verwonderen, die boven en van onderen, Ter zijden en rontsom Een key-geraeckten Mensch gemeen in d’harssens slaen: Maer wonder is ’t een wijsaert sich van d’aerdsche dingen, Door uytterlijcken schijn laet foppen en omringen: Ick lachme schier ten end’, wanneer ick die, en die Met haer key-malligheyt op ’s werelds klootjen sie; Soo elementen broets, als sy haer laten broeyen, Van ’t Alle-modens kind, waer sy soo mal op schoeyen, Dat men schier av’rer wort, alsm’ haer soo av’rer siet, Dan met een broeck soo smal, als ’t aldersmalste riet, Dan met een broeck soo breed, als d’omloop eener tooren, Met orgel-pijpjens net, van acht’ren en van voren: Soo daer een Jonckers wind in quam, met sulck geblaes, Als van een boer, ick loof sy maeckten het geraes Schier van een Orgel, ten minst als Pan sijn Pijpjens; Of dat ick wedden derf, als oyt Syringaes rijtjens.
Edoch die keyaerts zijn, noch worden niet alleen, Op het nieuw-moodens woord, key-mals gebroed, o neen!
Het Zijpers katjen selfs, dat wijse Advocaetjen, die veel houd van het vaetjen, Schoeyt al mee als de rest: niet vremt, soo hy de leest Van ’s werelds voet versmeet, soo kreegh hy niet een ve... Voor ’t bloessem van sijn breyn; maer wierd gedoemt te woonen By ’t modeloose volck, in ’t huysjen van de boonen.
Dat voor my thans bewaert, en baert een heele stoet Van Advocaten, Procureurs, en ander goed, Die men Pen-lickers noemt, van Panders, Pachters, Snyers, Poëten, Schilders, en verliefde Vrysters, Vryers, Apteeckers, Barrebiers, van Tappers, Molenaers, Bijbel-susters, Boeck-vercopers, Wagenaers, Van Metselaers, van Schreurs, van Horology-makers, Solliciteurs, Kremers, van nieuw-gesinde Quaekers, Van Ruyters, en Soldaets, van Backers, en van Brouwers, Van Mes-en Knoop-makers, van Vleys- en Keysteen-houwers, Schoen-makers, Quack-salvers, en Kuypers, Wijn-verkopers, Van Timmerlien, en Smits, Paerd-kopers, Paerde-stropers, Van jonge Letterlien, van Boeren, en Boerinnen, Of wat ick noch verswijgh, Wien altesaem voor al, een yeder in het zijn, Ten hoogst van nooden is mijn keysche medicijn; Om haer heel af, en wegh te nemen de gebreken, Die d’ Alle-moden Key elcks Key-kleed in comt steken.
wat segh ick heel, daer ’t half onmoog’lijck is, Door ’t alle daeghsche nieuw, ’t geen ongedoog’lijck is: Soo als ick thans geloof, dat self mijn langer queelen Ontwijffelijck hier van aen elck sal verveelen.
Dies Vrienden ick het hier by laten steecken sal.
Wat al te lange duurt, geeft noyt geen wel-geval.
Kap-key, Jurr.
Key-kapper, en Teeuws Key-knaep.
Wel baes naer uw bevel sal ick den slagh-lijn slaen, Om met ons letter-werck heel liny recht te gaen.
Een vaste stellingh maeckt een vaste nette houwdingh: Gelijck goe’ grond-slagh maeckt een vaste goed’ op-bouwdingh.
Soo is het baes, dat gaet’er dan op an, God wouts.
Ghy spreeckt seer wel, dat is soo als het hoort van outs.
Kijck baes, dees Letter-stand, dus groot?
sals’ u vernoegen?
Heel wel, en ongemeen, vervolght die voor van ploegen, Dan sal uw acker wel te velde zijn gebrocht.
Ick hoop ghy s’ al doorgaens sult sien soo uyt-gewrocht.
Dat doe, terwijl ick gae mijn knechts haer werck besorgen, Die sonder mijn bericht aen’t werrick staen en worgen.
Ick sal, en dat met vreught, ter eeren van de Steen, Ter eeren wie hem brocht, en wie hier zijn by een.
Dat gunn’ den hemel u.     Uyl.
Wie willigh vrolijck wercken, Die voelt sijn will’ in ’t werck, hoe langh hoe meer verstercken.
t’ Sa Krijd-key langh ons hier een stuckgen krijd, En singh my op, terwijl ick schijf dit steene lied.
Geen arbeyt, noch tijdt ons half soo sal verveelen, Waer soete sangh-vreughd word gehoort uyt soeter keelen.
Ick moet, voor die hier zijn, yets schrijven op de Steen; Maer vrienden met verdingh, dat niemand denck of meen, Ick yetwes schrijven sal, om ’t selver uyt te wissen: O neen!
ick wil niet dat men my sal heyloos gissen.
Hy schrijft, terwijl den anderen singht, dit na-volgende op de Steen: Wie met de Key niet is ebruyd; Die kom, en wis dit krijt-schrift uyt.
Key-knaep singht op de voys: Dat geen Mensch op ter aerden leeft, Die niet sijn Key-pop heeft.
Of: Prins Robbert is een Jentelman.
HOe keys is alle mensch gekeyt!
Waer elck sich selven vleyt, Noyt siende eenigh schoonder ey, Als van sijn eygen key.
hoe is hy niet vergist, Die al sijn doen vernist Met sucht van ingenomen waen, Die key-wijs’ hem verraen.
Van ingenomen wijse waen, Maer mis is all’ het geen hy gist, Of waer hy oyt nae vist.
Het ’s menschen alderwijst’, is sot: Geen wysheyd, dan by God.
Wie buyten Godt oyt wijsheydt soeckt, Die is key-mals gedoeckt.