floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Een zeker Heer, Daar by zyn Vrinden t’huis zynde, wierdt voor vyftig duyzend gulden aan Acties op Ter Veer, Waarom hy ernstig gesolliciteerd hadt, toegezonden; Zyn Vrinden, daar by zynde, begonden Wel hartig te lachen, en raadden hem dat hy die maar Voor een aalmoes zoude geeven aan d’een of d’andren Bedelaar; En met meêr diergelyke discoursen zochten zy zo wat met hem en met zyne Acties te gekken.
De dag, dat hy gereed was om te vertrekken, Ontmoette hy aen de Sparwouder Poort Een armen Schooijer, dien hy voort Zyne Acties voor een aalmoes wilde vereeren; Maar de Schooijer bedankte hem, en zeî dat hy veel liever een oortje zou begeeren.
Wat verder gaande rencontreerde hy een’ Jood, Dien hy weder zyn vyftigduizend guldens Acties op Ter Veer aanboodt, Om met of zonder avans te verkoopen; Doch de Smous boodt ’er net vyftig duizend guldens aan Acties op Naarden voor.
hoe ’t nu verder is afgeloopen Is my onbekend; ligt zal hy ze ook in ’t jaagers zakje gestooken hebben.
Wel dat is een zoete klucht.
maar laat ons gaan, Want ik word al moê van hier zo lang te staan.
Zyn wy ook iets schuldig, Vrind, voor ’t bezien van dit Huis.
* JAPIKVAER.
Neen Heeren; Maar beliefje an de Knecht wat te geeven dat staat in uw begeeren.
MDCCXX.
DE Ontrouwe Kantoorknecht, EN Lichtvaerdige Dienstmaagd.
T’AMSTERDAM, By ALBERT MAGNUS, op den Nieuwendyk, in den Atlas, by den Dam, 1685.Privilegie.
Dat sy Sapplianten sedert eenige Jaren herwaerts met hunne goede vrinden hadden gemaekt en ten Toonele gevoert verscheiden Wercken; soo van Treurspelen, Blyspelen als Kluchten, welcke sy lieden nu geerne met den druck gemeen wilden maecken, doch gemerkt dat dese wercken door het nadrucken van anderen, veel van haer luyster, soo in Tael als Spelkonst souden komen te verliesen, ende alsoo sy Supplianten hen berooft souden sien van hun bysonder ooghwit om de Nederduytsche Tael en de Dichtkonst voort te setten, soo vonden sy hen genootsaekt, om daer inne te voorsien, ende hen te keeren tot Ons, onderdanigh versoeckende, dat Wy omme redenen voorsz.
de Supplianten geliefden te verlenen Octroy ofte Privilegie, omme alle hunne werken reets gemaekt ende noch in ’t licht te brengen, den tydt van vyftien Jaren alleen te mogen drucken en verkopen of doen drukken en verkopen, met verbot van alle andere op seeckere hooge peene daar toe by Ons te stellen ende voorts in communi forma.
overgemerkt hebbende, ende genegen wesende ter bede van de Supplianten, uyt Onse rechte wetenschap, Souveraine magt ende authoriteyt deselve supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert hebben, consenteren, accordéren ende octroyeren mits desen, dat sy geduurende den tyt van vyftien eerst achter een volgende jaren de voorsz.
werken die reeds gedrukt zyn, ende die van tyd tot tyd door haer gemaekt ende in ’t ligt gebragt sullen werden, binnen den voorsz.
Verbiedende daarom allen ende eenen ygelyken de selve werken naar te drucken, ofte elders naer gedrukt binnen den selve Onse Lande te brengen, uyt te geven ofte te verkopen, op de verbeurte van alle de naargedrukte, ingebragte ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie hondert guldens daer en boven te verbeuren, te appliceren een derde part voor den Officier die de calange doen sal, een derde-part voor den Armen der plaetse daer het casus voorvallen sal, ende het resterende derde-part voor den Supplianten.
Alles in dien verstaande, dat wy de Supplianten met desen Onsen Octroye alleen willende gratificeren tot verhoedinge van hare schade door het nadrucken van de voorsz.
werken, daar door in geenige deelen verstaen, den inhoude van dien te Authoriseren ofte te advoueren, ende veel min de selve onder Onse protectie ende bescherminge, eenig meerder credit, aensien ofte reputatie te geven, ne- maar de Suppllianten in cas daar in yets onbehoorlykx soude mogen influeren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden wesen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselyk begerende, dat by aldien sy desen Onsen Octroye voor deselve Werken sullen willen stellen, daer van geene geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken, nemaer gehouden süllen wesen het selve Octroy in ’t geheel ende sonder eenige Omissie daar voor te drukken ofte te doen drukken, ende dat sy gehouden sullen zyn een exemplaer van alle de voorsz: werken, gebonden ende wel geconditioneert te brengen in de Bibliotheecq van Onse Universiteyt tot Leyden, ende daar van behoorlyk te doen blyken.
Ende ten eynde de Supplianten desen Onsen consent-Octroye mogen genieten als naer behooren: Lasten wy ende eenen ygelyken die ’t aengaen mach, dat sy de Supplianten van den inhoude van desen doen, laten en gedogen, rustelyk en volkomentlyk genieten en cesserende alle beletten ter contrarie.
De tegenwoordige REGENTEN van de SCHOUWBURGH, hebben het Recht van de bovenstaande Privilegie, voor dit Kluchtspel, vergunt aen ALBERT MAGNUS, Boekverkoper tot Amsterdam.
In Amsterdam den 29.
January 1685.
JORDEN, een oud Mannetje.
FYTJE, Vrouw van Jorden.
JASPER, Broer van Jorden.
MARY, Zuster van Fytje.
KATRYN, Meid van Fytje.
EDUARD, Kantoorknecht van Jaques.
JAQUES, een Walsch Koopman.
DEOntrouwe Kantoorknecht, ENLichtvaerdige Dienstmaagd.
BEn jy daar Eduard?
Ik ben ’t, myn kammeraatje.
Een zoen Katryn?
Eerst een dukaatje?
Daar malle varken.
Die hebben wil, dat jy luy hem vriendschap zult doen, Dient altyd met de handen in de zak te staan.
Nou zoen!
Dat smaakt, als bout.
Hoe is het hier gelegen?
Hoe sta ik by de Jonge Juffrouw?
Die is je genegen.
Maar hoe is het mogelyk, dat jy niet beter uit jou oogen en kykt?
Zulk een Overzeesche knoetin?
kortom; ik zeg, datze jou niet gelykt.
Maar leerd me toch eens, ik ben heel benieuwd, om dat te hooren; Waar ben je op verlieft?
wat heeft jou konnen bekooren?
’t Is altyd der geld niet; want jy weet, dater zuster by onze Sinjeur diende, eer dat hyze had getrouwt; Dat die haar hier ontbooden heeft, dat onze Sinjeur haar onderhoud.
Ze wil de Juffrouwen zo wat na aapen, ze wil mêe doen, als de grooten; Maar men kan ras zien, datze daar van niet is gesprooten.
My dunkt, datze haar al heel wel weet te voegen na die staat.
Wat het ze boerinne voeten!
let eens, hoeze die zet, als ze gaat.
Let eens op de Juffers.
Daar zoudender zo veel Boerinnen gelyken, Indienmen na de voeten, en de gang het oordeel zou stryken.
Dat trip, trip, staat ook juist zo mooy niet, als ’er wel een deel Van de Juffertjes inbeelden.
Daar zitten ’er zo veel Inde Schoenmakers pars, die zulke propre schoentjes, met smalle hieltjes, hebben aan haar plompe boerinne voeten, Datse niet toe trappen durven, maar wel trippelen moeten, Zo ofze op eyjerties gingen.
Neen zeker, ze toond, datze in veel dingen, de Juffers het kunstje af heeft gezien.
’s Morgens, zegje ommers, slaapze zo wel lang, als de Juffers, en indien Zy al eens vroeg opstaat, is het, om heete koekjes te konnen eeten.
Daar hebje gelyk in, dat kunstje heeftze fiks, en ik zalje noch wel wat meerder doen weeten.
Ze heeft gehoord, dat de Juffers den heelen ochtent in de Japon loopen, zonder Ryglyf; zy doet het ’er na.
Ze ziet, dat de Juffers wat uit het venster leggen, inde tuin wandelen, of vraagen watmen schaffen zal, zo dra Alsze vant bed zyn; dan wêer na haar kamer gaan, en haar daar paleeren, tot het tyd is, om aan de tafel te moeten komen.
Zy doet ook zo.
Ze heeft vernomen, Dat het de manier werd, dat de jonge Juffrouwen haar niet meer bemoeyjen, met het huishouden, met het linnen, en de wasch; Zy doed ook zo.
Ze weet, datze den ochtent, gelyk ik gezegt heb, doorbrengen, en zo ras Als de maaltyd gedaan is, na ’t een of ’t ander salet, of Comedie gaan, of uit wandelen, Of haar van een Monsieur laaten zien, of met een Buurjuffer, of met een Nicht thee drinken, of iets hebben te handelen.
Zy doed ook zo; en zal haar handen nergens aan steeken, maar volgt al me die zelfde zwier.
Ze commandeert, als magt hebbende.
Ja; zy is te fier, Om by gelegenheid zelf eens een stoel te verzetten.
Katryn, al datje daar gezegt hebt, zal de voortgang van myn liefde niet beletten.
Maar dat je ’t wel verstaat, ik wilze niet tot myn vrouw.
Houje van de gekken.
Zy zal lang wachten, eer ikze trouw.
Ik bemin haar, gelyk ik jou bemin.
Je verstaat wel wat ik wil zeggen.
Zie, nou weetje het heele uitslot; je kont ’er de zaak na beleggen.
Kun jy maaken, dat ik hier in tot myn oogwit geraak, Ik zal je honderd dukatons geeven.
Dat ’s geen kleine zaak.
Honderd dukatons!
Maar zou jyze al betaalen?
’t Is wat te zeggen!
waar zou jy ze haalen?
Wel van myn Meesters geld.
Waar heb ik al dat ik jou gegeeven heb, van daan?
Dat ’s wel.
Maar kan dat zo gaan?
Als het uitkwam....... EDUARD.
Daar moetmen niet voor vreezen.
Als elk dat bedacht, daar zoudener zo veel zyn, die zo prodigaal niet zouden weezen.
Waar van daan meenje, dat een deel Kantoorknechts, die zo kaal zyn als een luys, Zo kostelyk gaan?
zy dragender niet pluys.
Waar van zoudenze anders de Kruyjers konnen betaalen; Die, terwyl zy inde Herberg zitten, de brieven aan ’t Postkantoor bestellen, en af haalen.
Als het postdag is, let eens, of je de kruyers, aan de Kantooren niet zult zien.
Zy speelen ondertusschen, gaudeamus.
En, indien De patroon, als ze de tyd vergissen vraagd; waarze zo lang blyven?
Zy dan aan ’t parlesianten, op de post, en bestelders aan ’t kyven, De brieven wierden zo eerst uitgegeeven, men kost niet geholpen werden, het wasser zo vol.
Gaanze een wissel ontfangen, dan maakenze het noch tienmaal zo dol.
De duivel haal de Kassier, dat beest heeft my zo lang laaten wachten!
Ik zal hem betaalen?
En om alle kwaade gedachten, Ter deeg voor te komen; hy gafme op het laast twe worpen te kort, En wou het voor vol opstryden; ik deed ’t hem verschieten, en der by leggen.
Zo word De Patroon bedot; en zo zyn der noch wel duizend greepen, Die vry fynder zyn.
Wy verstaan ons op die kneepen.
Ik bidje Eduard; verhaald my toch eens oprecht, Hoeje dat geleerd hebt.
By myn eerste Patroon, daar ik jonge was, woonde een knecht, Die het Bottelhuis, de Trok, en Kaatsbaan, gelyk de meeste Kantoorknechts doen, veel ging bezoeken.
Hy nam my somtyts mêe; hy leerde my, als het laat was, de Patroon te doeken.
Het gezelschap zoet aan.
Eerst leerde ze me Muize bruyjen, daar na Tiktakken, eindelyk Verkeeren; en zo wierd ik een dagelykse Comparant.
Myn Patroon kwam te sterven, ik raakte by een ander voor Kantoorknecht te dienen, want Ik had vier jaaren lang by de eersten gewoond.
In ’t begin paste ik redelyk op myn dingen.
Een half jaar lang wist ik me zo te bedwingen, Dat ik maar eens te hooy, en te gras, by de dagelyksche Comparanten kwam.
Maar ik merkte, dat myn Patroon, zelf een losse ziel was, die geen naauwe acht op zyn dingen nam; Een man, gelyk ’er veel zyn, die altyd Comparitien hield, maar Comparitien, daarmen geen zaaken Verhandelde, die de negotie raaken.
’s Savonts kwam hy altyd laat t’huis, en was zo gehavent, dat hy smorgens niet veel lust Tot zyn boeken hebben kon.
Maar somtyds tot de middag noch lag in de rust.
Ik nam zyn comparitien, daar men van negotie handelde, waar, maakte zaaken af, weshalven, elk die met de Patroon wat uit had staan, my veel vereerde.
Zy zagen, dat ik doen kon wat ik begeerde.
Gelegenheid maakt genegenheid.
De Kassier, en ik verstonden malkaâr, wy zeegenden ons.
Ik kwam alle daag Wêer by de borsten, zy zagen my graag, Wyl ik lustig geld had.
Eindelyk kwam de Patroon te sterven.
De sleutel wierd op de kist geleid, van die zyn middelen mosten erven.
Van daar kwam ik by deeze Waal, en continueerde ’t gezelschap.
Schoone dingen!
maar hoe kunje nou zo lang uit?
Waar zulje zeggen, datje geweest bent?
weetje geen leugen, zo is het verbruit?
Ik ben niet meer tot de Patroon, daar is iet gepasseert, dat jy in korte dagen, Wel hooren zult.
Wil het my niet vraagen, Ik moet noch zwygen.
Wel wat zegje?
beloof je me, dat je jou vlyt Aanwenden zult, om te maaken dat de jonge Juffrouw het lyd?
Onze liefde had dan altyd een gat.
Dan zouje om Katryn niet meer denken.
Alzo veel, ja meer, als nu, en ik zal je zo beschenken.
Mag ik het gelooven?
Ja; gaat vast op myn woord.
Katryntje, gelooftme....... Hy omhelsd haar.
Zo je niet los laat, zweer ik, dat je me vermoord.
MARY, KATRYN, EDUARD.
MARY.
dat gaat treffelyk, ’tis ofze aan malkander kleeven!
Hou maar aan!
je hoeft om my, je niet van malkander te begeeven.
Wel Eduard!
wel Katryn!
Juffrouw Mary, hy..... MARY.
Zwyg maar stil, En ga achter.
,, Als magt hebbende!
EDUARD, MARY.
Mejuffrouw, ik betuigje, dat myn wil..... MARY.
Was, de Meid te zoenen.
Zou ik haar zoenen?
Loochenje dat?
Wel ik zouze liever op de ribben boenen.
Meenje, dat ik blind ben?
ik heb het zelve gezien, En al langer als jy denkt.
Maar misschien Waar jy geabuseert, en meende, dat ik het was.
Zie, zo zoek ik zelf jou onschuldig te maaken.
Ik bid zoete Juffer, datje dit raillieren gelieft te staaken.
Luister maar, en ik ben verzekerd, dat ik jou zal geeven Contentement.
Ben jy van my zulke dingen, met meiden gewent?
Zy meende, dat ons de andere meid beluisterde, en beet my stil inde ooren, Dat ik my van jou zwager, voor al niet most laaten zien, noch hooren; Dat hy altyd gnord, en..... gelyk u genoeg is bekend.
Ik wil het zweeren, by myn..... MARY.
Ik hoor, met vreugd, datje genegen bent, Onschuldig te heeten.
Wel, ik zal het gelooven.
Ik achtje getrouw, om dat jy het wild schynen te zyn.
Gelooft ’t geen ikje zeg.
Daar en boven, Zou ikze belast hebben, Oesters te haalen, en wat snoepery, Ik zou ’t zelf besteld hebben, maar ik had geen tyd, en verlangde, om te weezen, by Myn schoone Engelin.
Uw komst belette, dat ik myn wit niet kon beschieten.
Dat hoeft ook niet.
Ik hoop, dat Mejuffrouw niet zal verdrieten..... MARY.
En wat zwager aangaat, weest daar voor niet vervaerd.
Als zuster uit is, beken ik, dat hy wel wat gnord, en wat baerd; Maar als zy t’huis is, zal hy wel zwygen, Of zy zou hem by de lurven krygen.
Zy zou hem in ’t hok zetten, en daar is hy zo bang voor, als voor de moord.
In het hok!
wel ik moet lachchen.
Ja, daar moet hy dan in..... Daar is iemand aan de deur, of heb ik kwalyk gehoord?
Neen, ze gaat open.
Daar zal hy weezen.
Kom maar binnen, je hoeft nergens voor de vreezen; Zuster is t’huis.
JORDEN, JASPER.
JASPER.
Broêr, wat doet die Jongman hier?
JORDEN.
Ken jy hem?
Ik zag hem maar met een zwier Evenwel dunkt my, dat ik hem t’huis zou weeten te brengen.
Eduard.
Dan is hy ’t, ik weet niet, met wat volk jy jou meugt vermengen.
Ik heb niet, met hem uitstaan.
Hy komt somtyts by de zuster van myn vrouw.
Maar, waarom vraagje dat zo?
Was ik als jy, ik zou Myn huis hem verbieden.
Jy zoud door die fielt, in schanden konnen komen.
Hy heeft in myn buurt, by een Walsch koopman gewoondt, daar heeft hy zyn Meesters kas bestoolen, en noch een deel goederen mede genomen.
Is hy dan niet meer by zyn Patroon?
Wist die, waar hy was, Hy zou geen tyd verzuimen, maar, die vagebond ras By de kop doen grypen.
Hy had hem uitgezonden, met een Wisselbrief, van acht honderd gulden; Hy heeftze ontfangen, maar komt niet wêer.
Daarby heeft hy noch verscheide schulden Van zyn Meester opgehaald.... JORDEN.
Wat vagebond is dat!
Ik heb al lang een kwaad oog, op die guit gehad.
Dan zou ik hem uit myn huis geboend hebben.
’t Was ook al geschied; Had ik meester geweest.
Hoe Jorden!
ik versta jou meening niet.
Ben jy hier geen meester?
Neen Jasper broêr.
Ik heb niet een woordje te zeggen, Als myn Wyf t’huis is.
Ik heb het jou al lang uit willen leggen, Maar ik hebme geschaamd.
Ik docht, datje met me lachchen zoud; nou loopt het zo hoog, dat ik het niet langer kan Verhoolen houwen.
Ik ben de ongelukkigste man, Die op twe voeten gaat.
Gaander dan op vier?
Jy spot, maar je weet niet, wat ik moet lyjen JASPER.
Jy!
zo een baasje!
jy, jou van een Wyf de rug in te laaten ryjen!
zeg ik; die, in je vryjers staat, zo een haantje waard!
die altyd schreeuwde, datje wel eens eco wyf zoud willen zien, Dat tegen jou zou durven kikken; wel!
hoe kan het geschiên?
roep zo’niet.
Ze mogten het hooren.
Dan wist ik myn leven geen raad, dan was ik verlooren.
Je bent al ver genoeg.
Hetze je zo onder Contributie?
zacht!
Steljer tegen.
Wel benje zot?
Dat heb ik al gedaan, maar dan heb ik noch veel elendiger lot.
Wat drommel doetze jou dan?
Wel ze slaatme.
geeftze je slagen?
Ja, en wel lustig.
En ben jy getroost dat te verdraagen?
Je schreeuwt zo!
spreek toch wat zoeter.
als ik dan noch niet kort zwyg, sluitze my in een hok.
Wel ik lachme aan’t end.
Is het ernst, of zegje ’t uit jok?
Neen, ’t is geen jok.
Noch geen dry dagen geleden, Heb ik haar als een kreupele gebeden, Eer ik ’er uitkwam.
Ik most belooven, dat ik niet één woord, Tegen haar wil spreeken zou...... maar, dat ons toch niemand en hoord?
Wel brôer!
ik beken, dat ik me naauwlyks van lachchen kan bedwingen, Hoe wel het is om te kryten.
Wat beleeftmen al veranderingen!
Als een van jou bekende trouwde, verhaalde jy, gelyk of je ’t uit een briefje laast, al wat aan de vrouwen ontbreekt.
* Dan wast, die bloed!
hy weet niet waar in hy zyn zelve steekt.
Ja, jy maakte het vry grover.
Hoe menigmaalen, Heb ik jou in een vol gezelschap, ongelooflyke dingen hooren verhaalen?
Als de man een goed knecht heeft, zei je, en de vrouw maar zegt; ik wil die knecht niet langer zien, Laat hem gaan; zo dadelyk moet het geschiên, Zalder rust in huis zyn.
Vraagt de man de reden, hartje, wat heeft de knecht doch misdreeven?
Dan is ’t, dat ’s even veel.
Is ’t niet reden genoeg, als ik versta, dat jy hem zyn paspoort zult geeven.
Lyd jou meer gelegen, aan jou knecht, als aan jou Vrouw?
’t Is wel houd hem; maar dan zal ik ’er uit.
Dan is ’t rikje dikje dou!
’t Heele huis over hoop; datter de buuren van weeten te spreeken.
Ja zo; dat een fatsoenlyk man hem schaamt, het hoofd de deur uit te steeken.
Ik verzwyg het slimste noch.
Zeije niet, dat meenig Man verdraagen moet, dat de Vrouw in haar testament Legaaten maakt, aan Messieurties, die ’er zomtyts zyn gewent Te bezoeken, en hem Cornuto?.....
je weet wel, wat ik wil zeggen.
Staat jou niet te vooren, watje zeid, doe je my blind aan de belroos vond leggen?
Dat het wel bedroeft was blind te zyn, maar dat dit ongeluk, evenwel een groot geluk, met zich had gebragt.
Dewyl ik ondertusschen de boosheid van het vrouw volk, niet kon zien.
Zo wierd ik van jou belacht.
Als ikje te gemoed voerde, datter veele goede, ja volmaakte vrouwen waaren.
Dan aan het lachchen, datje naauwlyks in een uur kost bedaaren.
Alsje dan al trouwen woud, zeije, datje voor al geen volmaakte vrouw, Zo der al een te vinden was, zoud neemen, want, dat was noch het alderargste.
Wie zou, Met een vrouw, die Schoon, Wys, Ryk, en van Groote Vrinden is, huis houden konnen?
’t Is kwaad genoeg, dat een die Leelik, Zot, Arm, en van een Slechte familie is, de Mans een woord gezag willen vergonnen.
Je had zo veel tegen het trouwen, dat ik niet van jou ontslaagen kon worden, voor dat ikje toe had gestaan; Dat het trouwen kwaad was, maar een nootsaaklyk kwaad, dewyl anders de waereld zou vergaan.
Heb jy dat altemaal niet gezegt, of is het jou vergeeten?
Ja, ik heb het gezegt, en zeg het noch, en wil het nou noch wel onder eeden verklaaren, ik ben nu noch duizendmaal meer op de Wyven gebeeten.
Dat een man ééns trouwt, is te vergeeven; maar, die voor de twedemaal, Zich zelfs wêer stort, in zulk een afgryselyke kwaal, Behoordemen in een groote Aménde te Comdemneeren.
Maar ten derdemaal, behoordemen hem, tot een spiegel van de jonge luy, een publyk schandaal aan te doen.
Voor my, ik wil wel zweeren; Ben ik eens zo gelukkig, dat ik van dit booze varken ontslaagen werden kan; Geen vrouw mensch zal ooit die eer hebben, datze my noemen zal haar man.
,, Een schoone eer!
zo een man te hebben!
Hebje ook iemand hooren komen?
Dan weet ik geen raad.
’k Was door de yver opgenoomen.
Neen Jorden, weest gerust!
ga jy maar voort.
Och ik ben een bedurve man, zo zy ons heeft gehoord!
Daar komtze.
Spreek uitje mond, zeg tegen jou vrouw, datje niet langer zult gedoogen, Dat die kaerel hier in huis komt, zeg, datje hem niet zien wilt voor jou oogen.
zou ik zo durven spreeken?
dan kreeg ik met een stok.
Ze slootme dan altyd zekerlyk in ’t hok.
Zo jy niet uitje mond spreekt, zal ik alde waereld gaan zeggen, Datje zo een bloed bent.
Begint ’er maar tegen in te leggen, Ik zalje helpen.
je weet niet, hoe zeer ik voor het hok ben bevreest.
Ik ga het altemaal aan de vrinden in ’t Coffihuis vertellen, en dan weet het volks genoeg.
Blyf, ik zal.
Weest niet bedeest.
Spreek uitje mond.
Zeg, datje niet langer begeerd te verdraagen, Dat die deugeniet....... JORDEN.
Ik zal het doen, maar ik vrees voor het hok, of voor slagen.
JORDEN, JASPER, FYTJE.
Hartje, ik heb die kaerel, wêer by jou Zuster gezien.
Ik wenste wel, dat jy hem ons huis woud verbiên.
FYTJE.
dat begeer ik niet te doen.
Om jou, om my, en om j u Zusters fatsoen.
Zy zal haar portuur wel krygen, ze hoeft daar voor niet te zorgen: Goeje waar, raakt altyd wel aan de man, al werdze noch zo verborgen.
Wat weet jy op haar fatsoen?
wat heeft zy ooit daar tegen gedaan?
Spreek uit je bek.
Ik durf niet meer.
Spreek zeg ik, of.... JORDEN.
Hartje dat zeg ik niet.
Maar zy heeft wel toegestaan, Dat hy Appelen Chinaas, en Confituuren mêe brogt, ja pointde Venise kanten.
Laatst, noch een Ringetje, met zeven Diamanten.
Wat wilje daar me zeggen?
dat is niet en beet.
Dat is maar een wisje wasje.
Ik weet Wel Juffrouwen, die zo veel van de Messieurs krygen, datze het heele jaar, daar van zouden konnen leeven.
Waarom zouden de Vrysers niet neemen, als de Vryjers zo zot zyn, datze ’t er geeven?
Wy onthaalen hem noch minder, als wel van veele geschied.
Alsmen het beloop van de waereld eens beschout, zietmen niet Alle dagen, dat de Moeders van kaale Juffrouwen, alser eens een ryke Vryjer komt, lustig mynheeren?
Ze houden hem ten eeten, en weeten niet, hoeze hem zullen smeeren.
Ik moet voor myn Zuster zorgen.
En ra jou zo koen Niet te weezen, om daar tegen te kikken.
Wees jy niet bekommert voor ons fatsoen.
Hy zalder, spyt jou bakhuis, komen.
En, zo jy ’t hart hebt, om een woordje daar tegen te zeggen, ’k Verzeker jou, datter een huisje zal leggen.
Spreek, of het Coffihuis...... JORDEN.
Liefstentje, ik zeg het om reden..... FYTJE.
Ik schyt Eens in jou reden.
Deeze gek bruit men altyd, Met zyn reden.
Spreek ééns, als een man, ze zal voort zwichten.
Zou ze?
Fytje, ik zou het evenwel niet langer verstaan.
hoe zal het hier noch langer gaan?
Jy verstaat het niet!
wel, wat zalme noch gebeuren!
Ik zou het niet langer verstaan!
ja wel, ’t is om zyn reuzel te scheuren.
Je Commandeerd, als een Man, die lustig is verstoord.
Maar ’t best is, datje maar als een Jongetje werd gehoord.
Hoe Zuster, wat fatsoen is dat?
je man zo te bejegenen?
zo tegen te spreeken?
Wie het jou geroepen, dat jy der jou snuit tusschen wilt steeken?
Ik mag die onredelykheit niet zien.
Een braave Vrouw heeft meer achting voor haar Man, Nooit zalze hem zo bejegenen.
De Mannen zynder dan Ook wêer na.
Maar zulk een Uiltje, zulk een Pothuis mannetje, kyk!
’t is niet als vel, en zo wat beenen.
je knyptme.
Zo een oud druipneusje!
durfje die onder de mannen rekenen?
bezie hem van het hooft, tot de teenen,* Je zult niet goelyks aan hem vinden.
Wat heeft hy?
toon my eens iet, dat gelykenis heeft na een man.
Letter vry ter deegen op: misschien, dat ik niet heel wel zien en kan. Wat zegje?
Dat ik myn leven niet zou hebben durven vertrouwen, Dat jy jou man, niet beter in eeren zoud houwen.
Jy verwyt myn Broeder zyn ouderdom, als of dat een kwaad was, dat afgryselyk is, en groot.
Maar weet jy wel, dat alle die niet oud wierden, gestraft zyn met de dood?
* Foei Fytje!
ik heb myn leven niet geweeten, Dat jy zo onredelyk waart, ik heb jou zo lang verkeerd versleeten.
Is hy oud, dat wistje te vooren.
Oud, is ook juist niet altyd kwaad.
De grootste kenners zyn Meer liefhebbers, van een beker van den ouden hond, als van die malle, platte nieuwe Wyn.
Oude wyn is gezuiverd van veel vuil; zo is de ouderdom ook gezuiverd van veele gebreken, Die de losse jeugd heeft..... FYTJE.
’t is myn beurt, ik ook eens te spreeken.
Daar is groot onderscheid tusschen oude mannetjes, en oude wyn.
Oude wyn verheugd de mensch, daar de Bestevaartjes zo gnorrig zyn, Datmender geen huis mêe kan houwen.
Oude wyn, zalmen van elk hooren pryzen; Van die ouwe sasaties, heeft ieder afgryzen.
Zodat jyze niet by de oude; maar staertige wyn gelyken moet.
Want, als de wyn op een staert loopt, heeftze geen kracht meer, niemand wilder an.
Eveneens is het gelegen, als het leven op een staert loopt, gelyk dat van een oud man.