floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Noch onlangs, wie hoorde ooit een zaak zo ongemeen, Scheen zy verzet, en vroeg my zoetelyk alleen, Met een eenvoudigheid, die niets ooit zal beschaamen, Of niet de kinderen eerst uit de biezen kwamen.
Ik ben op ’t hoogst verheugt, myn Heer Arnoldus... ARNOLDUS.
Zoet; Hoe komt het dat ge my altyd dus noemen moet?
Verschoon my, Heer, ik had, myns ondanks, reê vergeeten, Dat gy voortaan word Heer van Hoogegrond geheeten.
Maar zeg, wie drommel heeft u ook zo zot gemaakt, Dat ge, op uw veertigst jaar, uw’ doopnaam hebt verzaakt, En, van een Hofsteê, daar niet veel van is te roemen, Een Heerlykheid verziert, en u daar na laat noemen?
’t Is om dat ’t Huis die naam van overlange draagt, En Hoogegrond myn oor meêr, als myn naam, behaagt.
Wat dwaasheid is ’t de naam zyns oudrens zich, te onttrekken, En een verweende, op droom gegrondvest, te verwekken!
’k Weet zulks de zotheid van verscheide menschen is, En, zonder dat ge u steurt aan myn gelykenis, Ik ken een plompe boer, die eene sloot liet graaven Om een kleen hoekje lands, dat hem zyn ouders gaaven, Of lieten na hun dood, zyn naam was Lange Hein; Straks wou hy zyn genoemt de Heer van Langestein.
Zulk een gelykenis had gy wel kunnen spaaren; Maar ik heet Hoogegrond, en wil die naam bewaaren; Ik heb daar reden toe; zy dunkt my goed, en zacht, En die me Arnoldus noemt, zeg ik dat my veracht.
Maar veele kunnen zich daar niet wel toe gewennen, Zulks geeft het opschrift van uw’ brieven noch te kennen.
’k Vergeef het hen, die daar noch niet van zyn bewust; Maar gy.... LUIKAS.
’t Is zo: doch stel u daar omtrent gerust; Ik zal myn mond voortaan zo wennen, dat, na dezen, Gy steeds Heer Hoogegrond van my genoemt zult weezen.
Ik klop hier aan om haar goên dag te biên, En ’k acht ’t haar lief zal zyn my wederom te zien.
LUIKAS weggaande.
,,Voorzeker hy is gek, en zot in allen deelen.
’t Schynt dat myn redenen hem eenigsins verveelen.
Wat is ’t een vreemde zaak, te zien, hoe ieder pleit, Voor zyne driften, en zyne eigen zinn’lykheid.
JORDEN en WOBBYN van binnen.
Ik: doe op.
Ik ben vol van verlangen, Te zien, hoe vrolyk zy my weder zal ontfangen.
Wobbyn.
WOBBYN.
Doe jy ’t.
Ik zel ’t niet doen.
Ik ook niet, hoe je ook kryt.
Wat pikken schort het volk?
wat henker zal dit weezen?
Men laat my staan?
ik zeg doet op, of gy moogt vreezen?
Wie klopt?
Jorden.
Loop, jongen, ’t is men Heer; Doe open.
Doe jy ’t zelf.
Men vuur leid hiel om veer.
Myn mos is uit de kou, de kat die mogt ze vreeten.
Hy zal, dat zweer ik u, in geen vier etmaal eeten Die van u beide my niet haastig open doet.
Ik zal.... WOBBYN.
Waarom loopt my die gekskap voor de voet?
Waarom jy eer as ik?
wel dat zyn raare stukken!
Brus hier van daan.
Het slot zel jy me niet ontrukken.
’k Wil open doen.
Ik wil hetzelf doen, vuile Pry.
Je zelt waarentig niet.
Jy zelt ook niet.
Noch jy.
Moet langer myn geduld dit kibb’len noch gedoogen?
ARNOLDUS, JORDEN, WOBBYN.
MYn Heer, ik heb de deur geöpend.
’t Is geloogen: Ik deê ’t.
Ze liegt, men Heer.
Indien ik mogt begaen, Ik sloeg je veur je bek.
Hy slaat Arnoldus.
Jou, ezel, is dat slaan?
Dat deê zy ook, myn Heer.
Zwygt beide, en hoort my spreeken; Wilt met uw’ zotte klap my ’t hoofd niet langer breeken; Zeg hoe gy hier al vaart, is alles op zyn stel?
Men Heer, we vaaren noch... men Heer... we vaaren wel.. We binnen... ARNOLDUS hem tot driemaal toe de hoed van ’t hoofd neemende.
Plompen beest, zult gy uw’ hoed niet lichten Wanneer ge tot my spreekt?
Heb dank voor ’t onderrichten, Je hebt gelyk, men Heer.
ARNOLDUS tegens Jorden.
Ga, Jorden, roep Agniet.
Tegens Wobbyn.
Gevoelde zy, toen ik van huis ging, geen verdriet?
Verdriet?
Wat was ’t, dat haar deê schroomen?
Zy meende, elk oogenblik, dat gy weêrom zoud komen, En nimmer hoorden wy veur deur karos of paerd, Of waagen, of, men Heer, ze miende dat gy ’t waard.
AGNETA, JORDEN, WOBBYN, ARNOLDUS.
ZO, zo, ’t werk in de hand?
dat ’s waarlyk een goed teken.
Ik heb myn reis volbragt, voelt ge u nu niet ontsteeken Van vreugd, Agneta?
AGNETA.
Ja, myn Heer, ’k ben zeer verblyd.
Ik meê, vermits dat gy zo wel te passe zyt.
Is ’t ook hier alles wel geweest, naar uw behaagen?
Behalven dat de vloôn my ’s nachts geweldig plaagen.
Gy zult haast hebben een die hen verjaagen zal.
Gy zult my vriendschap doen.
,,’k Geloof haar heel en al.
Wat is ’t dat gy daar maakt?
Ik naai voor my wat linden, Uw hembden zyn gedaan, gy zult ze boven vinden.
Nu ga; ’k moet voort, wees daarom niet in pyn, Myn waarde Agneta, ’k zal in ’t kort weêr by u zyn, En u iets van gewigt, dat u belangt, ontvouwen.
ARNOLDUS alleen.
HEldinnen dezer eeuw, gy, hoogverlichte vrouwen, Die steeds van tederheên en liefde schryft, en spreekt, Die vol geleerdheid en lief kozerijen steekt, Uw’ rymen, ook hoe zoet, uw brieven, hoe vol krachten, Zyn weinig, by deze eerb’re onkundigheden, te achten.
’t Is niet het geld waar op men zich versling’ten moet; Maar wanneer de eerbaarheid... wat zie ik?
is hy ’t?
zoet, Ja; neen: ja, hy is ’t zelf, voorwaar ’t is niet geloogen, Hora... ZESDE TOONEEL.
ARNOLDUS, HORATIUS.
HORATIUS.
MYn Heer.... ARNOLDUS.
’k Verheug my niet te zyn bedroogen.
Wanneer is uwe komst?
Acht dagen reeds geleên.
Ik kwam zo haast niet hier of ging naar uwent heen, Maar vond u niet.
Ik was op ’t land wat speelen vaaren.
Zo hoorde ik.
Wat zyt gy gegroeit zints negen jaaren!
Gy waard toen maar dus hoog, daar boven wonder teêr, Nu zyt ge zulk een man!
Gelyk gy ziet, myn Heer.
In welk een staat hebt gy uw vader toch gelaaten?
Die goede Gerard; ’k pleeg zo gaern met hem te praaten.
Is hy noch fris?
’k heb hem in geen vier jaar gezien.
Gy deed malkander zints geen groetenis ontbiên, In al dien tyd.
Wat hem belangt, na zyne jaaren, Kan in het land geen mensch, hoe jeugdig, beter vaaren; Hy leefd steeds vrolyk, en is lustiger, als wy; Ook heb ik eene brief van hem, voor u, by my.
Sints schryft hy, dat hy zich reeds heeft op weg begeeven, Om hier te komen, door een groote zugt gedreeven, Na ik verstaan kan; maar de reden meld hy niet.
Ik kan niet peinzen tot wat einde dit geschied.
Kend gy hier ook een man, die, over veertien jaaren, Uit dit gewest, is naar Amerika gevaaren, En, met veel rykdoms, is te ruch gekeert?
Maar hebt gy niet gehoord hoe hy genoemt word?
’k Meen, Hy heet Henrikes.
’k Heb uit de brief vernomen, Na vader schryft, dat hy is wederom gekomen, Als of ik hem wel kende, en dat ze beide licht Hier zullen komen, om een zaak van groot gewigt; Maar verder schryft hy niet.
Ik brand reeds van verlangen Om hem te zien, en zal hem treffelyk ontfangen.
ARNOLDUS de brief geleezen hebbende.
Uw vader schryft te zeer beleefd’lyk aan een vrind, Die geen vermaak altoos in Complimenten vind; My zulks te schryven, was in ’t minste niet van nooden, Myn kas is te uwen dienst, al had hy ’t niet ontboden.
Ik vat u by het woord, myn Heer, dat gy my geeft, En, wyl myn Heer voor my zo veel beleeftheid heeft, Om die gelegenheid niet aan een zy te zetten, Geef my, zo ’t u beliefd, twee honderd Pistoletten.
Gy toont my vrindschap, en doet, als een eerlyk man; Het is my lief dat ik u aanstonds helpen kan, ’k Heb die juist by my, daar.... HORATIUS.
Myn Heer... ARNOLDUS.
Ik bid u, staaken Wy dit gesprek, laat ons geen Complimenten maaken; Zeg hoe u deze Stad gevalt.
Myn Heer, ik sta Op ’t hoogst verzet, wanneer ik acht op alles sla; ’t Zyn braave Borgers, en uitsteekende gebouwen: Het moet vermaak’lyk zyn zich hier ter woon te onthouwen.
Elk een vermaakt zich hier, myn Heer, op zyn manier, Maar voor Galands, gelyk men hen liên noemd, is ’t hier Een Paradys, elk kan hier vinden zyn genoegen, Vermits de vrouwtjens zich naar alles kunnen voegen.
Men vind ’er bruin, en blond, waar by geen stuursheid geld; Geen man die zich om heus beleefdheid immer kweld; Galanten leeven hier in volle vrolykheden, Tot kluchtjens vinde ik hier, alle uuren, nieuwe reden.
Heeft u ’t geluk bereids niet meede iets toegedeelt?
En hebt gy reeds uw’ rol niet, naar uw’ wensch, gespeelt?
Zo wel gemaakte lui betoveren de zinnen, En doen, zelfs zonder geld, de mannen hoorens winnen.
Myn Heer, om rond te gaan, ik ben al meê gevat, En heb een voorval, zeer behaagelyk, gehad; Uw vrindschap doet my zulks ontdekken, zonder vreezen.
dat zal gewis al weêr iets aardigs weezen, Dit dient voorzeker mede op myn tablet gesteld.
’k Verzoek, myn Heer, dat gytoch zulks aan niemand melt.
Geenzins, myn Heer.
Ik ben in liefdensnet gevangen, En met myne oogen aan een Schoonheid blyven hangen, Ook heb ik ’t stuk met zulk een yver opgevat, Dat ik reeds heb ’t geluk van haar te zien gehad, En, zonder dat ik haar misdoe, of veel wil roemen, Myn zaak staat zo, dat ik my mag gelukkig noemen.
En ’t is?
Een Schoonheid, Heer, hier in het naaste huis, Daar met die groene deur, naast aan de steene sluis, Zy is eenvoudig, wyl een Gek, door wanvertrouwen, Haar van jongs aan heeft van de menschen afgehouwen.
Maar, spyt haar simpelheid, en wat haar is misdaan, ’k Weet zo ge’er schoonheid zaagt, gy zoud verwondert staan.
Zo haast zag ik haar niet, of myne zinnen dwaalden, En haar schoone oogen van myn vryheid zegepraalden.
Zy heet Agneta, die myn ziel zo heeft doorwond.
,,Ik barst!
De man heet Hoog... Ja, Heer van Hoogegrond; Men zegt ’t een rykaard is, maar dwaas, en zeer onaardig, Hy is my afgemaalt van elk bespottens waardig.
Kend gy hem niet, myn Heer?
,,Wat moeijelyker pil!
spreekt gy niet een woord?
Ik ken hem als ik wil.
Het is een Gek, niet waar?
’k Merk gy wilt zeggen, Dat zyn Jaloersheid best zyn dwaasheid uit kan leggen.
De lieve Agneta heeft geheel myn ziel verkracht, Door haare schoonheid, die ik zonder weêrgâ acht.
’t Zou jammer zyn, dat haar die Gek zou langer houwen, Ik hoop zyn dwaasheid hem in ’t kort te doen berouwen, Vermits ik niets zo zeer als het genieten wensch Van zulk een Schoone; in spyt van dat barbaris mensch.
Ik heb u ’t geld ontleend, om my, in deze zaaken, Daar van te dienen, en een eind daar door te maaken.
Gy weet zo wel, als ik, myn Heer, dat geen geweld Zo veel vermoogen op de menschen heeft, als ’t geld; En dat, wyl dit metaal zyn kracht zeer zelden faalde, ’t In liefde en in de kryg de zeege altyd behaalde.
Gy schynt niet wel te vreên.
Heb ik hier in misdaan?
Of staat u myn bedryf, myn Heer, maar pass’lyk aan?
Neen, maar ’k bedacht... HORATIUS.
’k Merk myn verhaal u schynt re hoonen.
Vaar wel, ’k zal dankbaar my aan u tot uwent toonen.
moet ik... HORATIUS wederkomende.
’k Bid nochmaals, meld toch myne aanslag niet, En dat ook niemand weet van ’t geen ’er is geschied.
Wat voel ik in myn hart.... HORATIUS weder komende.
Laat Vader zulks niet hooren, Ik weet dat hy gewis ontsteeken zou in tooren.
ARNOLDUS meenende dat hy weder komt.
OCh... och!
wat heb ik smart door dat verhaal geleên!
Kwam immer wel een mensch in zo veel zwaarigheên?
Met welk een onbescheid, door wulpze drift gedreeven, Komt hy daar van die zaak my zelve kennis geeven!
Dewyl myn and’ren naam hem my niet kennen doet, Was immer onverlaat zo bitter, zo verwoed?
Maar, na zo zwaar een stryd, dien ik my in te toomen, En zien te ontdekken wat voor ramp ik heb te schroomen, En zyn onheusch verhaal te hooren tot aan ’t end, Tot dat my hun geheim ten vollen zy bekend.
Gaan wy hem zoeken; hy kan noch niet verre weezen, ’k Zal zien hem verder zich te ontdekken te beleezen.
’k Schrik voor het ongeluk, dat my staat voor de hand.
Men zoekt zomtyds na ’t geen men liever nimmer vand.
HEt is my best, als ik de zaak recht ga bezeffen, Dat ik gemist heb in hem weder aan te treffen; De ontroering van myn hart, te bitter, had zich licht Niet kunnen bergen, na myn wil, voor zyn gezigt: ’t Verdriet was uit gespat, in weêrwil van myn zorgen.
Ik wensch niet dat hy wist ’t geen voor hem is verborgen; Maar, ’k laat dat brokje my zo niet ontfutz’len, neen!
Dat Jufferlekkertje heeft haar noch niet alleen.
’k Zal hun verbintenis van stonden aan wel breeken, En hooren hoe ver hy heeft in de kaart gekeeken, Dewyl ’k aan dit belang myn eer verbonden houw, En ik haar, in deez’ staat, bereids acht, als myn vrouw.
Het is my schandelyk zo zy iets heeft misdreeven, En wat zy doet word op myn rekening geschreeven.
O dood’lyk afzyn!
o verfoeijelyk plaizier!
aan de deur kloppende.
MEn Heer, ditmaal.... ARNOLDUS.
Zwygt stil, en voegt u beide hier; Gy daar; gy daar.
Komt hier; wat voeltge voor bezwaaren?
Je maakt me zo verschrikt, men bloed hot in men aâren.
Gy hebt, na myn vertrek, myn last zo fraai voldaan, En bei, met opzet, my, zo schandelyk, verraân?
Men Heer, ik bid genâ, och!
wil me toch niet eeten.
JORDEN zacht.
,,Ik loof ien dolle hond het hum in ’t bien ebeeten.
En, ’k ben zo vol van krop, dat ik niet spreeken kan. Ik smagt, en wenschte in ’t hembt te weezen.
Gy hebt dan, O snood Canailje, licht om het genot van schyven, Gedoogt dat hier een man... ’k zeg dat ge staan zult blyven.
’k Wil dat gy aanstonds... Zo gy gaat... my beide zegt... Euh.
Ja; ’k wil weeten wat hier binnen is verrecht.... Zo gy niet staan blyft zult gy van de drommel droomen... En op wat wys die Heer is by Agniet gekomen.
Zegt op, geen lang beraad; ’k wil dat gy vaardig spreekt.
Zult gy ’t me zeggen?
heu?
JORDEN en WOBBYN te zaamen.
Men hart dat breekt.
’k Ben gantsch bezweet, ik moet my wat verluchten, En gaan wat wandelen.
Had ik ooit kunnen duchten, Toen ik noch kleen hem zag, dat hy op wassen zouw Om my te stooten in zo doodelyk een rouw?
’t Zal best voor my zyn dat ik het zo zie te maaken, Dat zy zelf me opening doe van de grond der zaaken.
’k Dwing myn ontsteltenis voor haar, met alle kracht; Geduld, myn ziel, geduld; ei!
houd u stil, en zacht.
Tegens Jorden en Wobbyn.
Ryst op; gaat binnen: roept Agneta naar beneeden.
Neen: blyft.
,,Zy zouden bei myn smart aan haar ontleeden, ,, Dan was zy min verzet; ik zal zelf binnen gaan, ,, En haalen haar om laag.
Gy; blyft hier beide staan.
JORDEN, WOBBYN.
MYn tyd!
wat scheen men Heer verschrikkelyk van weezen!
Zyn oog deê my veur hum, gelyk de nikker, vreezen; Ik zag nooir eenig mensch zo vol van yslykheid.
Dat Heertje doet ’et hum, ik heb ’t je wel ezeid.
Maar, wat St. Felten is ’t, ’k bid wil ’t my toch verklaaren?
Dat we onze Juffrouw in dit huis zo naauw bewaaren?
Waarom is ’t dat hy haar zo streng verborgen houwd, En niet wil toestaen dat haar eenig mensch aanschouwd?
’t Is om dat zulks hum doet in Jallezy ontsteeken.
Jallezy?
zeg wat binnen dat veur treeken?
Dat komt om dat hy word van Jallezy gekweld.
Waarom is hy jalloers, maakt dat hem zo onsteld?
De Jallezy, Wobbyn, verstaeje wel, is even... Het is en ding.... hoe zel ik ’t best te kennen geeven?
Het is en ding, waar deur een mensch heel grynig is, En niemand zien mag.
Hoor nae deuze lykenis, Op dat je ’t klaarder daer deur zou bevatten moogen.
Zeg, als jy zat en at, zou jy dan wel gedoogen.
Dat dan een vreemde meê kwam scheppen in jouw kop?
Zou jy niet kwaed zyn?
en sloeg jy ’er niet wel op?
Ja, nou begryp ik ’et.
’t Is zo omtrent geschapen; De vrouw is veur de man, als Schaepevleis mit raepen; Als dan de man zomtyds ziet dat een ander klopt, Op dat hy, na hy gist, meê van het zyne zopt, Zo word hy boos, en hy kan dat geenzins verdraagen.
Dat ’s wel: maar waarom of dan alle mans niet klaagen?
Men ziet ’er zommige die altyd zyn te vreên, Al gaen hun vrouwtjens met de Heertjens zich vertreên.
Elk een valt juist zo krekt, noch vies niet of zy moogen Wyl lyden dat... WOBBYN.
Zo myn gezigt niet is bedroogen, Zo komt hy daar.
Hy is ’t, jou oogen binnen goed.
Hy schynt noch niet te vreên.
Hy ’s toornig van gemoed.
ARNOLDUS, AGNETA, JORDEN, WOBBYN.
,,EEn Heidens Philozooph heeft eens een les gegeeven ,,Aan Vorst Augustus; les, wel waard te zyn verheeven, ,,Dat, als een voorval ons in toorn onsteeken deê, ,,Men, eer men iets besluit, moet leezen ’t A, B, C. ,,Op dat terwyl ’t gewoel der gal in ’t bloed zou stillen, ,,En wy niets doen als ’t geen men altyd doen zou willen ,,’k Heb deze les omtrent Agnetaas zaak betracht, ,,En haar, met opzet, naar beneeden zelf gebragt, ,,Om, onder schyn van wat met haar te willen wand’len, ,, Tot slissing van myn smart, heel zacht met haar te hand’len, ,,En uit haar, praatende, behendig te verstaan, ,,De waare grond van al wat hier is omgegaan.
tegens Agneta.
tegen Jorden en Wobbyn.
Gaat heen.
ARNOLDUS, AGNETA.
AGnete, is ’t hier niet fraai?
Te wonder.
Wat is ’t schoon wêer.
Heel schoon.
Hebt gy ook iets bezonder, Wat nieuws?
Ons bonte katje is dood.
Dat ’s jammer, maar Wy loopen, sterflyk zynde, ook ’t eigenste gevaar.
Vernaamt gy, toen ik op het land was, hier geen regen?
Had gy geen verdriet?
Ik vind my nooit verlegen.
Wat hebt gy al gemaakt?
Zes hemden, na ik gis Zes mutsen.
ARNOLDUS zich een weinig bedacht hebbende.
Waarde Agneet, hoor toe.
De waereld is Een zeldzaam ding; de mensch heeft wonderlyke kuuren, En de achterklap is fel, dat blykt aan onze buuren; Zy strooijen uit dat hier een Jongman, fraai van leest, Doch onbekent, terwyl ’k op ’t land was, is geweest; Dat hy met u heel lang was, op uw’ kamer, boven.
Maar ’k wou dat vuil gesnap in ’t minste niet gelooven; Ik wilde wedden dat zulks vals was.... AGNETA.
Lieven tyd, Ik bid u, wed toch niet, gy waard het zeker kwyt, ARNOLDUS.
Zo is het waar?
O ja myn Heer, zo waar wy leeven; Hy is by my byna den heelen dag gebleeven.
,,Zy toont my waarelyk, door haar bekentenis, ,,Dat valsheid of bedrog in haar bedryf niet is.
Maar hadge op myn verzoek, Agneet, niet aangenomen Hier niemand in het huis by u te laaten komen?
Ja: maar toen ik hem zag, had gy de zaak verstaan, Ik ben verzekert dat gy had, als ik, gedaan.
Misschien; maar laat my toch ’t verhaal daar van eens hooren.
’t Is wonderlyk, gewis ’t zal vreemd zyn in uwe ooren.
’k Stond voor het venster, om wat lucht te scheppen, daar Ik onder ’t gins geboomte een Jongman wierd gewaar, Heel fraai en wel gedaan; hy sloeg zo haast zyne oogen Niet op my, of hy heeft beleeft zich neêrgebogen; Om in beleeftheid niet te wyken voor die heer, Neeg ik eerbiedig; daar op groete hy my weêr, En boog zich vaardiglyk; ik wederom daar tegen, Heb, op het spoedigste, ten tweedemaal genegen: Hy boog ten derdemaal behaaggelyk voor my, En ik ten derdemaal zo vaardig ook, als hy, Hy ging vast heen en weêr, en hield niet op van groeten, Waar op ik ydermaal op nieuws heb neigen moeten.
’k Zag zyn beleeftheid aan, zelfs met verwondering, En zy behaagde my gestadig zonderling; Zo dat, had ons de nacht niet tot de rust gedreeven, Ik altyd hebben zou in zulk een stand gebleeven: ’k Was zo eergierig, dat ik geensins dulden wou, Dat in beleeftheid hy my overtreffen zou.
’k Heb ’s and’rendaags een oude vrouw vernomen, ’k Lag over onze deur, die by my is gekomen; Ik wensch u zegen toe, myn kind, heeft zy gezeid, En eene lange duur aan uw bekoorlykheid; Maar, gy zyt niet zo schoon en minnelyk geschapen, Om, door kwaad opzet, daar geen vruchten van te raapen, En gy moet weeten, dat gy hebt een hart gewond, Dat zich gedwongen vind te klaagen door myn mond.
,,Vergiftig zaad!
Serpent, uit de afgrond opgereezen!
ik ’er een gewond?
sprak ik, ontsteld van weezen.
Ja zo gewond, zeid zy, dat hy onlyd’lyk klaagt, En ’t is die Heer, die gy hier gist’ren wand’len zaagt.
zeide ik, hoe mag zulks zich hebben toegedraagen?
Heeft ook myn schaar, of iets hem op het hoofd geslagen?
Neen, sprakze, uwe oogen zyn ’t waar van hy is geraakt, En uw gezigtstraal heeft hem zulk een wond gemaakt.
zeid ik, ik sta gelyk als opgetoogen; Hoe!
zit ’er zulk een kwaad verborgen in myne oogen?
Ja, sprak zy, een fenyn, van kracht, zo fel en groot, Dat iemand daar door komt van ’t leven tot de dood.
In ’t kort, de elendige is erbarmelyk aan ’t kwynen, En zo gy hem niet wilt verlichten in zyn pynen, Indien gy al te wreed uw’ hulp trekt van hem af, In een twee dagen tyd geraakt hy in het graf.
zeid ik, wat zou my dat niet al droefheid baaren; Maar wilt my, waar ik hem meê helpen kan, verklaaren.
Myn kind, antwoorde zy, ik bid u, kan ’t geschiên, Dat gy hem de eer gunt u te spreeken, en te zien: Uwe oogen kunnen hem alleen behoên voor ’t sterven, En zyne kwaal daar door geneezinge verwerven.
Och gaerne, zeid ik, word zyn kwaal daar door geblust, Hy kom vry by me, en dat zo dikmaals als ’t hem lust.
,,O snoode Toveres!
vergiftigster der harten!
,,Uw eige boosheid plaag u steeds met alle smarten.
Dus kwam hy by me, en hy genas van stonden aan.
Nu oordeel of ik daar niet wel aan heb gedaan; Had ik wel, zonder smart of knaging, kunnen lyden, Dat hy zou sterven, daar ’k hem kon voor sterven vryden?
Ik die ’t meêdoogen met bedroefde ben gewoon, En, zonder traanen, zelf niet kan een hoen zien doôn.
,,Dit ’s alles niet, als door onnozelheid, bedreeven; ,,Myne onvoorzigtigheid heb ik de schuld te geeven, ,, Wyl myn afweezen, onbedacht, haar deugd’lykheid ,, Aldus heeft bloot gesteld door list te zyn verleid.
,, ’k Vreez’ dat die Deugd’ niet vry wat nader is gekomen, ,, En niet de zaak in spel, maar ernst heeft opgenomen.
Wat deert u?
’t schynt gy mort, en gy zyt wat gestoort, Heb ik daar in ook iets gedaan dat niet behoort?
Neen: maar Agneta ’k wensch ’t vervolg van u te weeten, En hoe die Jongman heeft zyn tyd by u versleeten.
wist gy eens hoe zeer hy opgetoogen was, Hoe schielyk zyne kwaal, door my te zien, genas, ’t Geschenk dat hy aan my vereert heeft, zo genegen, En wat al geld Wobbyn en Jorden van hem kreegen, ’k Weet gy beminden hem, en spraakt de zelve reên.
Maar wat deed hy toen hy was met u alleen?
Hy zwoer me dat hy my zou eeuwig liefde draagen; Dat, buiten my, hem niets ter waereld kon behaagen.
Nooit kwam my zoeter taal, als zyne woorden, voor; Noch dunkt men dat ik hem geduurig spreeken hoor, En voel een zoetigheid, die my zo kan verrukken, Dat ik door woorden zulks niet wel weet uit te drukken.
,,O moeilyk onderzoek van een geheimenis, ,,Daar van die ’t onderstaat alleen de lyder is!
Maar, buiten al die reên, zo zoet, en dat verëeren, Bestond hy u zomtyds niet wat te caresseeren?
Heel veel; hy drukte my myne armen, ’k weet niet hoe, En wierd myn’ handen styf te kussen nimmer moê.
Maar zeg me, Agneta, heeft hy niets van u genomen?
Ja, hy nam.... ARNOLDUS.
Het.... ARNOLDUS.
wil niet schroomen.
Hy nam... ARNOLDUS.
Wat blieftje.... AGNETA.
Ik weet gy zult ’er kwaad om zyn.
’k Zal niet.
Ja, al.
,,Och!
wat lyde ik een pyn.
Geef dan uw woord.
Ik zweert.
’k Zal dan geen kyven vreezen?
Neen, neen; wat pikken, neen!
Wat zal dit zamlen weezen?
Wat nam hy u?
Het... ARNOLDUS.
,,Hoe word ik getormenteert!
Hy nam my ’t lint, dat gy my onlangs hebt vereert: Geloof me, ik kon het niet, wat ik ook deê, bewaaren.
ARNOLDUS aassem scheppende.
Het lint, dat ’s niemendal.
Maar wil me een recht verklaaren, Of ook, terwyl hy kuste uw arm en hand, die Heer Niets anders heeft bestaan?
doet men dan iets meêr?
Neen, maar om zyne kwaal te helpen, en te weeren, Bestond hy niet van u iets anders te begeeren?
Neen, in het minste niet: want had hy zulks gedaan, Gy kunt wel denken, ’k had hem alles toegestaan.
,,Dank zy ’t geluk van daar zo goed koop af te raaken, ’k Zal, spyt bedrog en list, wel beter daar voor waaken.
Agneta, dit ’s door uwe onnozelheid geschied, Nu, die zaak is voorby, ik zeg u daar van niet: Maar weet, die Minnaar, hoe hy om uw gunst mag prachchen, Zoekt uw verderf, om daar na in zyn vuist te lachchen.
wel tienmaal heeft hy ’t zelfde my verklaart.
Gy weet niet hoe men meest met minnaars eeden vaart; Maar, ’k zeg u, dat van haar geschenken zelfs te ontfangen, Aan zulke Jonkertjens gesnap te blyven hangen, Te laaten kussen, als zy vleijen, arm en hand, En door dat streelen ’t hart te voelen als in brand, Is eene misdaad, die alle and’ren gaat te boven.
Een misdaad zegt gy!
maar hoe kan ik dat gelooven?
O ja, een misdaad, die veel bitterheden kweekt, En in het hart een gloed van naberouw onsteekt.
Van naberouw?
dat ’s vremd, hoe komt dat?
om watreden?
’t Is zo vermaakelyk, en zo vol vrolykheden.
Ik stond verwondert voor zo ongemeen een zoet, En voelde nimmer zulk een vreugd in myn gemoed.
’t is vermaakelyk op zulk een wys te leeven, Wyl zulke redenen de zinnen blydschap geeven; Maar ’t moet, in eer en deugd, geschiên, als de echteband, Door trouw, die zoetigheid ontheft van kwaad en schand.
Is ’t geen meêr kwaad als door de trouw wy t’zaam vergaaren?
’k Bid u doe my dan toch op het spoedigst paaren.
Is ’t uw believen, ’t is ook ’t myne, en ik beken, Dat ik, om zulks te doen, hier weêr gekomen ben.
Is ’t moogelyk?
’k Zal my gelukkig houwen.
’k Geloof wel dat het u niet leed zal zyn te trouwen.
Wy zullen dan te zaam.... ARNOLDUS.
Sla daar geen twyffel aan.
Wat al caressen zult gy daar niet voor ontfaân!
En ik zal, van myn kant, u ook niet schuldig blyven.