floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Sostrates, houd op, ik bidde u, ga. Zulk een geheugenis te vergen aan myn’ zinnen, Is, dat myn’ rust, en myn’ vernoegingen beminnen?
zo uw’ rust, Mevrouw... ERIFILÉ.
Ik bid u, laat me alleen; Ga, Sostrates, ei ga, verschoon myn’ tederheên; Ei, voer me verder niet, als gy me ziet gekomen.
MEvrouws gemoed schynt van wat kwelling ingenomen, Belieft het u, ik zal uw’ danssers straks gebiên, Dat ze u iets meesterlijks van hunne kunst doen zien; Zy staan bereid om na Mevrouws bevel te hooren.
Ja, laat ze komen, maar me in myn verdriet niet stooren.
Einde van ’t Vijfde Bedrijf.
VYFDE TUSSCHENPOZING.
Ballet van vier Dansmeesters.
DIe, om hunne kunst te toonen, hunne passen, en beweegingen t’eenemaal schikken na de ongerustheid der jonge Princesse Erifilé.
ZESDE BEDRIJF.
CLITIDAS, ERIFILÉ.
NA wat kant keer ik my?
waar heenen zal ik gaan?
Waar tref ik de Princes toch ’t allerzekerst aan?
Het is geen’ kleene zaak, goed nieuws het eerst te melden, ’k Verwacht ook, dat ze ’t my zal rijkelijk vergelden.
Daar komt ze zelf.
Mevrouw Erifilé, ik kom U zeggen, wie u van de Goôn tot Bruidegom Gegeeven is, wie u was door het lot beschooren.
Ga, Clitidas, wil my in myn verdriet niet stooren.
Mevrouw, vergeef het my, ik dacht heel wel te doen, Aan u te zeggen, dat u, tegens uw vermoên, Heer Sostrates door ’t lot tot Bruigom is gegeeven, Maar, wyl u in ’t verdriet, waar door gy word gedreeven, Zulks hind’ren zou, zal ik het verd’re laaten staan, En weêr den zelfden weg, dien ’k ben gekomen, gaan.
Blyf, Clitidas, hoor hier.
Ik durf Mevrouw niet stooren.
Blyf, zeg ik u, kom hier: wat woud ge my doen hooren?
Gantsch niet, Mevrouw: men meent zomtijds aan groote liên Iets vreemds te zeggen, daar zy dikmaals niet na zien, Noch vraagen.
’k Bid u, wil myn’ driftigheid verschoonen.
Wat zyt ge wreed.
’k Zal my wat meêr bescheiden toonen, En u een andermaal niet stooren.
Ik ga heen, Mevrouw.
Laat langer my niet in verlegenheên.
Wat is het, dat ge my woud komen openbaaren?
Van Sostrates iets... maar ik zal ’t verhaal bespaaren, Tot op een and’ren tijd, als ’t beter komt te pas.
Laat my niet kwynen; spreek, ’k wil weeten, wat het was.
Mevrouw begeert het dan?
Ja, haast u; welke zaaken Had gy van Sostrates aan my bekent te maaken?
Een wonder toeval, daar geen mensch op heeft gedacht.
Zeg vaerdig, wat het is, CLITIDAS.
Ik had zulks nooit verwacht, Mevrouw; maar zal het u in uw verdriet ook stooren?
Neen, vaar toch voort; en laat aan my dit toeval hooren.
* ’k Moet u dan zeggen, wyl ’t Mevrouw van my begeert, Dat uw’ Vrouw moeder, na gewoonte, was gekeert Na ’t bosch, daar zich alleen door de aangenaamste wegen, Tot welkers wandeling zy wonder is genegen, Zich ging vermaaken; als een groot vervaarlijk zwyn, ’t Welk zulke plompe, en onbescheide beesten zyn, Datze uit een land, daar ’t recht in eeren is verheven, Behoorden door den ban te worden uitgedreeven; Als, zeg ik, zulk een zwyn, de jagers ligt ontvlugt, Dwars voor haar heenen vloog met eisselijk gerucht; ’k Behoorde ’t schriklijk dier wat nader te beschryven, Maar zal voor deeze maal het daar by laaten blyven.
’k Moet alleen zeggen, ’t was een duyvel van een beest; Het liep zyns weegs, voor my getuigde my myn geest, Daar geene woorden, noch geen kwesty meê te maaken, Om in geen ongeval door dat gedrocht te raaken; Doch uw’ Vrouw moeder schoot een pyl, om tijd verdrijf, Die vloog het beest, gelijk een blixem, langs het lijf, Recht boven ’t oor; voor my, behouwens ’t welbehaagen Van uw’ Vrouw moeder, ’t dacht me ontydig ’t beest te plaagen; Straks toonde ’t varken klaar, hoe slecht ’t was opgevoed; ’t Droeg geen ontzag: ’t keerde om, en kwam, geheel verwoed, Recht op ons aan.
’t Begon vervaarlijk te brommen, Wy met ons tweên, of driên, straks op een boom geklommen; Daar stond Mevrouw alleen van alle hulp ontbloot.
Als Sostrates, op ons geschreeuw, in deezen nood, Als van de Goôn gestiert, fluks komt te voorschijn schieten.
Wel, Clitidas?
Zo myn verhaal u mogt verdrieten, Mevrouw, ’k zal ’t staaken tot een bekwamen tijd.
Neen, zegme ’t eind’ daar van.
Mevrouw, ik ben niet wyd Van ’t eind; myn’ blooheid, om myn leeven te behouwen, Heeft my belet ’t gevecht volkomentlijk t’aanschouwen; Al wat ik u daar van kan zeggen is, dat ik Het zwyn dood leggen zag, hoewel niet zonder schrik.
Ook hoorde ik Sostrates door uw’ Vrouw moeder roemen, Hem haar verlosser, en den waerden Bruigom noemen, Die u door ’t Godendom geschikt was.
’k Stond verbaast; ’k Dacht, ’k had genoeg verstaan, en kom, met grooten haast, Om zulk een tyding u het eerst te laaten hooren.
is my zulk een gunst van u beschooren?
Myn Clitidas, ik staa voor zulk een nieuws verstomt; Zoud gy me wel meêr vreugd’... CLITIDAS.
Zie daar, Mevrouw, hy komt Met uw’ Vrouw moeder.
ARISTIONE, SOSTRATES, ERIFILE, CLITIDAS.
’K merk, dat gy myn wedervaaren Reeds beter hebt verstaan, als ik ’t u kan verklaaren.
Gy ziet, myn’ Dochter, hoe de Goôn, eêr, als men dacht, Hun zin ontdekken, wyl ’t geval niet heeft gewacht Om ons, door myn gevaar, blijk van hun wil te geeven.
Nu zien wy, dat uw lot word door de Goôn gedreeven, Want hunne keur’, en gunst ziet op de deugd alleen.
Zoud gy nu nog uw hart, en uw’ genegenheên Ontzeggen een, die my het leeven heeft behouwen?
En zultge Sostrates ook weigeren te trouwen?
Zoude ik, Mevrouw, van uwe, en van der Goden hand, Ooit wel een grooter gunst, of aangenamer pand Ontfangen kunnen?
Goôn, zyn dit ook yd’le droomen?
Of is ’t een waan?
hoe ben ik tot dit heil gekomen?
Zal ik my, als de slaap, my tot myn ramp, verlaat, Niet weêr verzonken zien in myn geringen staat?
CLEONICE, ARISTIONE, SOSTRATES, ERIFILÉ, CLITIDAS.
MEvrouw, ’k vind my verplicht u heden te openbaaren, Wat Anaxarches aan het Hof is wedervaaren; Hy heeft met logens d’een en d’ander Prins misleid, Hen beid’ doen hoopen om ’s Princes genegenheid, Door zyne kunst, voor een van beide te bekooren; Maar naauwlijks kwamen zy uw vreemd geval te hooren, Of hebben, elk om ’t zeerst hunn’ grimmigheid getoont, En hem slechts met verwyt, en schelden niet gehoont, Maar zo mishandelt, en gekwetst, dat ’t staat te vreezen, Of hy daar van wel op zal komen, of geneezen.
IFICRATES, TIMOCLES, CLEONICE, ARISTIONE, ERIFILÉ, CLITIDAS, SOSTRATES.
PRinssen, ’k sta op ’t allerhoogst verstelt, Voor ’t onbescheid, en ’t onbetaamelijk geweld, ’t Geen gy gebruikt.
Had u de Astrologist misdreeven, Het stond aan my, u recht, en hem zyn’ straf te geeven.
Wy hebben hem na ’t geen hy had verdient geloont, En minder onbescheid, als gy, Mevrouw, betoont.
Maar zeg toch eens, wat recht ons stond van u te wachten, Ons, die ge tegens recht durft hoonen, en verachten, Gelijk uw’ keur’ betuigt.
waart gy niet te vreên U te onderwerpen, en te richten na al ’t geen De Hemel, of de wil myns Dochters zou behaagen?
Van welk een onrecht hebt gy over my te klaagen?
O ja, Mevrouw!
’k ontken dat onderwerpen niet, ’t Is tusschen my slechts, en Ificrates geschied; Niet om ons beid’ te zien op zulk een wys bedroogen.
Maar wyl ge beid’ besloot standvastig te gedoogen, Dat een van beid’ wierd voor zyn meê Minnaar gekeurt, ’k Bid, zeg my eens, wat ’s u op heden toch gebeurt, Daar toe gy u voor af niet hebt bereit gaan maaken?
En wat kan u ’t belang van uw meê Minnaar raaken, Als gy noodwendelijk u zelf verstooten ziet?
O ja, Mevrouw, het raakt me, en ’t mindert ons verdriet, Wanneer wy iemand, ons gelijk in eer, en staaten, Voor ons zien kiezen, en aan hem de zeege laaten; En uw’ verblindheid is afgrysselijk ARISTIONE.
Daar, Prins, ’k Vergeef u zulk een taal; ook wil ik my geenzins In woorden wik’len met een Heer, die, korts te vooren, My zo veel zoetigheên, en achting heeft doen hooren; ’k Bid u alleen, dat gy de zaak eens regt beschouwt, En uw verdriet op wat bedaarder gronden bouwt; Bedenk, dat Sostrates, zo vaak met lauwer-blaaden Gekroont, den luister van zyn naam door braave daaden, Heeft door gantsch Griekenland alom bekent gemaakt, En dat de staat, waar in hy heden is geraakt, Door ’s Hemels gunst, hem ruim met u kan vergelijken, Zo dat hy u in magt, noch aanzien hoeft te wyken.
Heel wel, wy zullen daar op denken, maar Mevrouw Denkt ook nog ligt wel eens, hoewel met na berouw, Aan ’t leed ons aangedaan, men zal eerlang ligt toonen, Dat zich twee Prinssen niet onstrafbaar laaten hoonen.
O ja, Mevrouw, wees vry, na dat ge ons hebt misdaân, Verheugd, die korte vreugd’ zal u ligt haast vergaan.
’k Vergeef die dreigingen, en hun’ oplopendheden Aan hunn’ verloore Min, al zyn ze beid’ te onvreeden, Wy zullen ’t Pythis-feest t’hans met geen minder lust Noch vergenoeging zien: ’k ben in myn lot gerust.
Kom, laatwe ons, elk om strijd, verheugd, en yvrig toonen!
En met zo groot een pracht deez’ won’dren dag bekroonen.
Einde van ’t Zesde, en laatste Bedrijf.
DE VIERINGE VAN HETPYTHIS-FEEST.
HEt Tooneel verbeeld een groote zaal, by wyze van een Schouw-plaats, die aan ’t einde met een groote boog sluit, waar boven een vertoon-plaats met een gordyn geslooten, en in ’t verschiet een Autaar voor de offerhande is.
Zes mannen, gekleet, alsof ze by na naakt waaren, draagende ieder een byl op de schouder, als bedienaars van de offerhande, treeden door de poort binnen, onder ’t geluit van violons, en worden gevolgt van twee Priesters, Zangers, en van eene Priesterin Zangeres, met hun gevolg.
DE PRIESTERIN.
ZIngt, en wilt den lof vermeeren Van de Godheid, die wy eeren; Al wie op der aarde woont, Roemt de wond’ren, die zy toont: Zy verdient, dat wy haar looven; Haar glans gaat allen glans te boven; Waerd met eeuwig loof gekroont, Wyl haar straalen ’t al verdooven.
EENE GRIEKINNE.
Aan dien God, zo vol kracht, en bekoorelijkheên, Kan hier niets tegenstreeven.
TWEEDE GRIEKINNE.
Daar is hier niet beneên, Dat door hem niet moet leeven.
DERDE GRIEKINNE.
Alle vreugde is weg gedreeven, Mist men maar zyn glans alleen.
ALLE DE ZANGERSSEN TE ZAAMEN.
Laat ons hem door gezang bekooren; Ieder sla zo blyden toon, Dat hy onze vreugd’ kan hooren, Op zyn gloryryken Troon.
De zes mannen met bylen maaken eenen dans, waar in zy alles doen zien, wat menschen, die hunne krachten oeffenen, kunnen toonen, daar na gaan zy aan beide zyden van het Tooneel, om plaats te maaken aan zes Voltigeerders.
Zes Voltigeerders vertoonen na de maat, hunne kunst, op houte paerden, die aangebragt worden door slaaven.
DERDE BALLET.
Vier leidsluyden van slaaven, leiden twaalf slaaven, danssende, tot een teken van blydschap over hunne verkregen vryheid.
VIERDE BALLET.
Vier mannen, en vier vrouwen, op ’t grieks gekleet, maaken danssende een manier van gevecht.
Het verhemelte gaat open, een Heraut, zes Trompetten, en een Timbaal-speelder, zich mengende onder alle de andere speelders, verkondigen met een sterk geluit, de komst van Apollo.
HET CHOOR.
Ider sla ’t gezigt Op die schoone straalen.
Welk een Hemels licht Komt op aarde daalen!
Welk een Heerlijkheid!
By zyn’ Majesteit Kan geen Godheid haalen.
Apollo treed onder het geluit der Trompetten en Violons door het portaal, voor hem gaan zes jongelingen, die ieder een stok draagen met Lauwrieren omvlochten, en boven op een Zon, by wyze van een zeege-teken; de zes jongelingen geeven, om met Apollo te danssen, hunne zeegetekenen te houden aan de zes byldraagers, en beginnen met Apollo eenen helden dansch, waar onder zich op verscheidene wyzen de zes andere vermengen: benevens de vier vrouwen met hare Timbaalen, en de mannen met Trommelen, terwyl de zes Trompetters, de Timbaal-speelder, de Priesters, de Priesterinnen, en de Choorzangers het zelve verzellen, en zich verscheide maalen daar onder mengen, waar mede het Pythis-feest, en al het vermaak eindigt.
Den GEHEYMEN MINNAAR.
Gerijmt door CATHARINA QUESTIERS.
t’AMSTERDAM, Voor Gerrit van Goedesberg, Boekverkooper, op’t Water,aan de Nieuwe-brug, in de Delfsche Bybel.
OPDRACHTAan KoninginCHRISTINA.
ONze Zangheldin komt, ô Sweetsche Pallas!
haar zelve dus verstouten om dees Geheymen Minnaar op te offeren aan ’t ontzaghelijk Orakel van uw Majesteyts weetgierige oogen: niet tegenstaande zy haar wel verzeekert houdt dat hy d’alderminste opslag der zelver onwaardig is; echter schoort haar deze hoop, dat zy uw Majesteyt eerbiedelijk derft koomen smeeken, zich een weynig van geleerder wetenschappen te wille verpozen, om in zulker voegen den Geheymen Minnaar, ter minne van de Nederduytsche Poëzy, eens ter handt te neemen; ten eynde om, als hy van u met een toegedaan oog begenadigt zijnde, zich veel meer dan voldaan zal houden.
Ontfangt dan, ô groote Koningin!
en grootste werelts-wonder, deze meêr-gemelde Minnaar van Lope de Vega Carpio, met Nederduytsche klederen gedost, zo zal ik altoos betoonen hoe garen ik blijven zal uwe Koninglijke Majesteyts Alderootmoedigste Dienaresse CATHARINA QUESTIERS.
Aan Juffr.
CATHARINA QUESTIERS.
VErzoeck, ô schrand’re brein!
geen Koninginne vleugelen, Tot scherm van uwe deucht; die Zon blinkt al te schoon.
Verwacht van ons geen hulp, om nijdigheit te teugelen, Nu dat uw wetenschap voor yder staat ten thoon.
Die stralen wekken op, tot lust en zoete weelde, En brallen met haar glans daar Nijt gekeetent zit; Dies smeek geen Majesteit, die deze Eeuw ons teelde, Noch nieuwe wijsheit: die de booze Nijt opbit.
Neem liever ’t Helden-boek van ’t overoude Greeken, En zie hoe Atreus zoon uw Keizer Oth gelijkt.
Was ’t laffigheid dat zy van d’eerste minne weeken?
Of boze minne-nijt, die roem, noch voordeel strijkt?
’t was loutere deucht, gepuurt door overwinning Van eigenzinlijkheit, die ons Natura gaf.
Zoo redt ich Atreus zoon, door wijsheit en bezinning, Als hy die Schoone, aan haar Vader weder gaf.
Toen klom uw lof, ô Helt!
ver boven alle wolken, Veel hooger dan wanneer ghy ’t machtig Troijen won.
Gy die een Majesteit van Scepters, Kroon en volken Voor Ilion beheerscht, hier bleek ghy heerschen kon.
Van die tijdt af heeft oudt en jong uw lof gezongen, Om dat ghy zelfs, u zelfs, tot overwinning dwong.
Men eerden ook Homeer, en dat met alle tongen, Om dat hy Agamemnons kloeke daden zong.
Zoo zal men nu voortaan ook Keizer Ottho prijzen, Om dat hy kloekelijk kan wisselen van min.
Uw lof, ô tweede Saph!
zal met Homeer oprijzen.
Hy eerdt de Griekze liefd’, Ghy Keyzer Otthoos min.
Dij omnia vendunt.
OP DENGeheymen Minnaar, Gerijmt door Juffr.
ONs Amsteldam dat bloeyt in Konst en Poëzy.
Een Maacht toont hier de gront van ’t heymelijke minnen.
Wie maar haar Vaarzen leest, voelt strax de liefd’ van binnen.
Door heymelijke liefd’ quam menig Vorst in ly.
Zy doet den Duytschen Ottho op Neêrlands Schouburg treden; Hy pleyt op ’t hoog Toonneel met Fredrik om een Maacht, Waar over Fredrik holt, en rou in ’t harte draagt.
Wie met een Vorst aanspant, helpt wapen-tuyg, noch reden.
Doch Fredrik krijgt, in ’t endt, Constantia tot Bruydt.
Den Keyzer toont zijn gonst aan trouwe onderdanen.
Hy houdt van ’t minnen op; hy kan zijn tochten spanen.
Een reed’lijk Vorst barst nooyt in toorn te heftig uyt.
Dit kan een Maagdenpen ons in een spiegel toonen Van zuyv’re Poëzy.
Haar min-stof is vol viers.
Vaar voort in Maat-gezang, ô Catharijn Questiers.
Een die zijn werk wel doet, is waardt met Lof te kroonen.
DIRK KALBERGEN.
LOF-DICHT, Op Mejuffr.
MejuffrouwCATHARINA QUESTIERSGeheymen Minnaar.
DE Dicht-konst klimt ten troon als een kloekmoedig Winnaar, Nu dat Iuffrou Questiers haar trouw Geheymen Minnaar Doet minnen openbaar op ’t Nederduyts Toonneel: Alwaar een yder staat verwondert in ’t geheel, Hoe dat een Vrouwen-beelt kan maken zulke Vaarzen, Waar voor d’ Athener zelf Graag buygt, en geft de eer aan dees doorluchte Maacht, Die voor haar eersteling den groenen Lauwer draagt, Geschonken van Apoll’voor haar zoetvloeyent Dichten, ’t Welk kittelt het gehoor, en doet mijn geest verlichten.
Als ik uw bly-spel hoor, of lees, zoo dunkt het mijn Recht als in een dool-hof vol van wellust te zijn, Daar ik uw lof al hoor, en zie uw Lauwerieren, Voor uwen eersten werk, ten Hemel opwaarts zwieren, In uwen Morgen-stondt, die ghy zoo stelt ten toon; Waar meê dat ghy verdient den hoogsten eeren-kroon; Laat dan uw Avond-stont den Morgen noch verdoven, Zoo zal de werelt u noch voor een wonder looven, En roepen overluyt, met wonder groot geschreeuw: ’k Wensch dat ghy eeuwig leeft, ô wonder van ons Eeuw!
JAN van DALEN.
Aan de Iongelingen.
MIngretige Jongelings, verflauwt nu niet in ’t minnen, Wijl gy een regel krijgt, hoe dat gy hart en zinnen Van Juffers winnen kondt: de konst is hel en klaar Op ’t Duyts Toonneel gebracht, nu valt het niet zo zwaar Als ’t die gevallen is die dezen middel miste, En deze wetenschap voor dezen niet en wiste; Zy werdt u hier geleert van eenen schrandre Maacht, Die zelver is bewust hoe men een Maacht behaagt; En vollegt vry den trant van dees Geheymen Minnaar; Want ’t is een zeeker spoor om lukkig, als verwinnaar, Te komen uyt dien strijt; dus ’k bidt, helpt my, tot loon Voor haar, geen Lauwer-krans, maar wel een Myrten-kroon, Met groene Eek’len-blaân te streng’len en te vlechten, Om die, voor deze deucht, haar om haar kruyn te hechten.
Ik wensch, ô wijze Maacht, u grooter lof en eer Te geven, als ik doe: mijn pen en kan niet meer; Maar ’k hoop, wanneer gy treet met onvermoeyde stappen, Apolloos tempel in, en op zijn hooge trappen, Dat dan een yder een, die u daar in ziet gaan, Met lof toe-juyghen zal: Zie daar, daar komtze aan, die Nazoos lof minneerde, Om dat zy meer als hy ons ’t rechte minnen leerde.
J. KOENERDING.
CONSTANTIA, Dochter van Sempronius.
SABINA, Staat-juffer van Constantia.
FREDERICUS, Gunsteling van den Keyzer, en Geheymen Min-            naar van Constantia.
BELLARDO, Kluchtig Dienaar van Frederik.
OTTHO, Keyzer van Duytslandt.
ALEXANDER, Groot Kamer-Heer van den Keyzer.
RUDOLFUS, ARNOLDUS, } Edellieden.
ERGASTO, Huysman.
SEMPRONIUS, Verbannen Hartog.
Een Paadje van Frederik.
Twee Jagers.
DEN GEHEYMENMINNAAR.
Constantia en Sabina uyt.
Sab.
’T is niet geraân, Mevrou, schoon gy met boog en pylen Gewapent zijt, zoo diep in ’t naare bos te ylen.
’t Schijnt alles voor my vliet, nu ’k niet te schieten vindt.
Waar toe dees wapens doch, daar gy de harten bint, En moort, allenig met de stralen van uw oogen?
Hoe heeft de vleijery in u zoo veel vermogen, Dat gy mijn glans vergroot, ja boven alle maat?
Geen minnekozery in reên alleen bestaat.
Wat zijn de reden dan die u zoo vreemt doen spreeken?
Een wonder, dat mijn lust verlangen doet; dit ’s teeken Dat ik geen vrou meer schijn, mits ik mijn naam in man Verander.
In een man!
Slaat gy daar twijffel an?
de ziel kan alles overtreffen.
My dunkt nu dat gy gaat mijn kloeke moet bezeffen, Dat u bevreest gemoet u aldus spreeken doet.
De liefde vreest niet, schoon wat toeval haar ontmoet.
Daar van genoch, Mevrou, ik wensch dat uw beminde U zag in deze schijn.
Dat hem een Paadje vinde, En zeg hy herwaarts komt, om zaken van gewicht!
My dunkt, Mevrou, indien my niet bedriegt ’t gezicht, Dat Fredrik met zijn knecht Bellardo herwaarts treden, Nu ’t hem zoo wel gelijkt in gang en aardigheden, Als of hy ’t zellefs waar.
Gy en bedriegt u niet.
Kom, za, verschuylen wy dat hy ons niet en ziet; Want ik heb lust om hem, op ’t schielijkst, te begroeten.
Fredricus en Bellardo uyt.
IK zeg, dat mijn gedachten iets voorzeggen moeten, Mits ik een straal haars glans gezien heb.
Ja de Min Meent altijdt dat hy ziet het geen hy hem beelt in.
Gelijk de Regen-boog uyt stralen wordt gebooren Des flikkerende Zons, wie eerstmaal van te vooren Zich spiegeld’ in het nat van d’een of d’ander bron.
Zoo mag ik zeggen, dat de weerglans van mijn Zon Haar zoo vertoont heeft in het spiegelglas mijns oogen; En nu haar Zonneglans zoo groot is van vermogen, Zoo schijnt mijn oogenstraal gegrontvest op een stroom, Wiens glans herbooren schijnt als ’k haar beoogen koom.
’k Loof zeker, dat de Min de mensch kan wijsheyt leeren, Nu dat mijn Heer begon straks te filesopheeren.
DAt stant hou alleman.
Voor wie doch?
Voor de liefd’!
O Goddelijke Maacht!
indien het u belieft De reyzers op de wegh te rooven of te moorden, Hoeft gy dees wapens niet, noch geen gerucht van woorden; Maar niet als ’t helder licht van uwe oogen-zwier; Wiens snelle blixem-straal ontsteekt het ys en vier: Het ys van al te fier en overkoele Minnaars; Het vier van hun die steets ook trachten overwinnaars Te wezen van uw hart, die, als het Fenix-dier, Zich off ’ren willig op, en geven hun aan ’t vier, Om, als ze herbooren zijn, u eeuwig te beminnen, En nu gy zijt de Liefd’, en dat men van ’t beginne Des werelts beelden uyt de Min met pijl en boog, Neemt vry, in plaats van die, de stralen van uw oog; Want geen geweer heeft macht my anders te doen sterven; Als wen uw straf gezicht my dreygt uw gonst te derven.
Wanneer een moorder zich verwoet uyt ’t bos begeeft, En valt de reyzer aan, die straks al overgeeft Wat dat hy met zich voert, en bidt maar om zijn leven: Het zelve doe ik ook, ’k wil u gewillig geven Mijn ziel, mijn hart, en al wat ik u geven kan: Doch dat gy laat aan my een leeven, dat ik dan Zal houden tot uw dienst, een zin om u t’aanschouwen, Noch een om u gebodt in mijn gedacht te houwen: Leg dan dees wapens neêr, want die geen vrou behoort, Mits men met staal geen ziel, maar wel met ziele moort.
Wanneer heeft ooyt uw Lief, voor u, haar ziel geslooten?
Die vraag komt al de vrees uyt mijne boezem stooten; Indien ik heb gesmeekt om ’t leven, ’k smeek niet meer: Want die my moorden quam, geeft mijn haar leven weêr; Dies blijf ik dankbaar voor die gonst, aan my bewezen.
Nu, d’oorzaak van mijn komst, MeVrouwe, die is deze: Om u te zeggen, dat den Keyzer deze nacht In ’t dorrip, hier naast by, vermoeyt zijnd’ van de jacht, Zich rusten wil, zoo kom ik om u nu te smeeken, Dat gy u schuylen wilt, en wel te deeg versteeken.
Gy weet de jalouzy de min tot schaduw strekt: Indien de zuyv’re glans, daar liefd’ niet was bedekt, Met zulken vuylen kleedt en strikken niet t’ontbinden, Men in des werelts Ront geen zoeter ding zou vinden: Doch ’t schijnt den Hemel ons dat luk niet heeft gegunt.
Dus uyt mijn zeggen gy nu wel begrijpen kunt, Indien hy u beoogt, mijn leven loopt ten enden; Mits hy, als Opperheer, het alles keer en wende.
En dat het zwaarst’ is, tot de Juffers zeer geneygt, Het zorregent gemoet my met inbeelding dreygt, Dat Ottho Paris is, en gy Heleen, en ikke De Grieksche Menelaus, geparst met droefheyts strikke.
Dit bleef de liefde aan de minnenijt verschult, Vermits men, door ’t vermoên, een pijn vol onverdult De eer vermaant, door plicht, tot veel stantvastigheden: Want men de hoon, Mevrou, met groote schijn van reden, Wel vergelijken mag by een klok-slaande-werk: Want zoo de tijdt verstrijkt, met openbaar aanmerk, Zoo geeft het aan ’t gehoor de wisse uurs-getallen Die al verstreeken zijn, en al voorby gevallen, Ook in wat tijdt des dags dat wy gekomen zijn; Maar die in tegendeel besmet zijn met de pijn Van dootze jalouzy, wel vergelijke mogen By de wijzende handt, die, dat men ’t naau beoogen, Ons aanwijst ’t cijffertal eer dat de klokke slaat.
Bemerrikt, of mijn vrees nu buyten reden gaat, Daar gy van top tot teen zoo schoon en wel besneden In alle deelen zijt; mijn zorrig ziet op heden De.handt al wijzen na het droeve cijffertal: Getal, waar in mijn hoop en leven enden zal.
Nu bidt ik, vley en smeek, hebt met mijn smart meêdogen; Verschuyl, dat Caesar u niet koome te beoogen.
De grootste liefdens-blijk in een verliefde vrou Is, datze haar althans van minnenijt verhou.
Wel, om mijn zellefs zal ik my gehoorzaam toonen.
En ik, met uw verlof, den Keyser by gaan woonen.
En treurt niet vlietend nat des kristalijne stroom, Dat nu de schoone Zon, die uwe groene zoom Zoo dikmaals heeft vergult, een weynig gaat verdwijnen: In ’t kort zoo zal mijn Zon en uw Auroor weêr schijnen.
My dunkt, Mevrou, dat gy zoo vol gedachten zijt.
Ik ben bezwaart met yets dat ik op geene tijdt Gedacht hadt; Sab.
Zoo moet gy op yets belust nu wezen.
Zoo ben ik.
Ey, op wat?
Op ’t geen gy dacht voor dezen.
Zoo moet gy zijn belust om Ottho te bezien.
Wie zou niet zijn belust, indien het mogt geschiên, Die groote Weerelt-voogt met lusten te beschouwen.
Fredricus is te straf om u daar van t’onthouwen.
’k Beken hy schult heeft, maar ik ben op ’t hoogst beducht, Dat mijn genegentheyt iets tegens zijne zucht Heeft derven vangen aan.
’t Is niet geraân te dwingen De lust, wanneer ze strekt tot eerelijke dingen: De kijk-nieuwsgierigheyt niet nieuws is in een vrou; Maar ’t is een ding dat zy als aangeërreft hou, Om dat de eerste zonde is uyt een lust gesprooten.