floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
't is haar wil, dat niemant zal erven als ik, dies zal het ook voegen, dat ik my zoo schik.
Wat raakt my het ruygt, en het schoor uit Westphalen?
Is 'er iemand wat schuldig, die mag 'er betaalen.
Ken ik dit gebroet, dat haar maagschap wil zyn, om my te berooven van het deugdelyke myn?
En is het haar Zuster, dat kan my niet scheelen, 'k Heb met haar niet uytstaan, nog te deelen.
Zy mag weer vertrekken, als het haar lust, En laaten my in myn erfdeel gerust.
Digitized by google Vervolg van de Geveinsde Kwaker Jasper.
Vrind Dirk, denk egter, het zouw u ook spyten, Dat iemand u t brood uit de mont zouw byten, Had gy een Zuster, die u dit deed, het zouw u ook smerten, met hartzeer en leed.
't Goed van het bloed in het vreemd te zien stroomen, wat kan daar anders als spyt van koomen?
Hoe hoog gy ook zyt in de wysheid volleerd Dit kost gy niet lyden, zonder t u deerd.
Geef de Vrouw een reis penning, en laatze vertrekken, die sloof is arm, zy mag 'er pas dekken Wees liever in dit geval wat medoogend en mild, en doe zoo een ander, als gy het wilt.
De Vrouw is arm, en zy heeft teergeld van nooden, Zonder plaaten, is het vertrek haar verbooden, Daar by heeft zy kinderen, t is er van doen, Zoo raakt gy haar kwyt, met eer en fatzoen.
Dirk Wel heeft zy kind'ren, daar heb ik geen schult aan, 'k laat my met plaagen niet in myn geduld slaan, 'k ben beeter van zulken handel onderrigt.
Had ik haar ontbooden, dan was ik verpligt.
Maar die zoo stout ons van verre komt plaagen, moet ook zorg voor de weerom reis draagen.
Wel hier is meer, alsje denkt, aan vast, Dat ik haar een duyt gaf, t was een last Die ik nooit van myn schouders kon rukken, Dat zou ons niet eens, maar voor altyd drukken.
'k ben een doodvyand van een aangehaald kruys, het komt ons van zelf, teegens dank genoeg t'huys.
Deeze spekwinkel is nooit te geneezen, Daar zal altyd gebrek in de schoorsteen weezen.
Dat m'er met eens af was, wat nood of wat last?
Maar geef je zulk volk eens, jy blyft 'er aan vast.
Teegen die tyd dag en raad, men moet het beste hoopen, jy kent er met een zakje Schellingen na huis toe koopen Dat is in haar gewest een groot capitaal.
't mag 'er wel of, d'erf en is niet schraal.
Wie maakt u voorspraak in schurfde zaaken?
Ik zal haar zonder een duyt, best kwyt raaken.
Jy dogitized by google Tweede Blyspel.
Jy bent nog onnoozel, ik heb beeter zoort Dat my tot mildheid, en weldoen bekoord.
'k geef aan geen waereldse prullen die klaagen, De Geestlyke alleen, zyn ons Vrinden en Maagen.
Dat was myn vrindinne ook deugd'lyk bewust, zy liet my haar geld, en zy stierf gerust.
fasper.
Al ben ik kaal, 'k zou liever zoo gerust niet sterven.
Dirk Sterft gy gerust, uw goed wil ik niet erven.
Dat ik wat had, gy versmaade my niet.
Dan was het uw voordeel, dat gy 't my liet, Maar maak het uwe vry aan uw vrinden.
'k Zoek 'er al na, maar ik kan het niet vinden.
Myn ampt vermag pas het halve brood.
Wat zou men nog zoeken na myn dood?
Behouw jy de helft.
met andermans zaaken, Mogt gy het uwe wel gants kwyt raaken.
Zoo dat Vrouwmens u weer tot klagten verwekt, zoo zegt haar dat zy maar vreedzaam vertrekt.
En wagt u voortaan my aan t hooft te maalen, Of anders k zou u dit talmen betaalen.
TWEEDE tooneel JASPER alleen.
'k pryst men de waarheid, en men staat 'er voor, een slegt mens in de waereld, vind geen gehoor.
Deeze Dirk is onder de Fyne zoo hoog gesteegen, Dat hy de naam van Vroom heeft verkreegen.
Maar 'k speur in zyn wandel en doen een gedrag, Dat me nau denken, 'k swyg zeggen mag.
'k loof, en ik meen het schier vast te weeten, Dat hy verkeert voor een Sanct wort versleeten.
Hy heeft van de Zustertjes op zyn hand Daar hy mey leeft op een morssige trant.
Nogtans derft hem niemand verdenken, om dat het hier alles schier draaft op zyn wenken.
Wat hy behandeld, bewimpeld of doet, hoe slegt dat het is, men keurt het voor goet.
T zyn droevige tyden, die wy beleeven, De deugd word bespot, en de schyn word verheeven.
Maar speelt hy zyn rol gerust op zyn end Zoo heb ik zyn weergaa gezien nog gekend.
De baazen, die met zulke hoepels kuypen, heb ik slimmer als honden zien druypen.
Onze Vrind Hoepel valt ook wat ligt Om een gezond vat te bewaaren, s'huyt hy niet digt, maar hy zal daar na ligt vroeg rotten.
'k zie hem nog in een Gasthuys verhuyst, en bespotten Wie de Gooden tergt, wagt een slag van hun wiek.
Maar zie daar onze Westphaalse, de sloof lykt ziek.
die nu deeze bedroefde mogt troosten, zoo mogt zy met teergeld weer reizen na t Oosten DERDE TOONEEL.
ZUZANNAen jasper.
O steyt het noe mit dem onbarmhertzigen Dirk?
Zuzanna.
Is dit noe eyn Piloor un eyn Heuft von de Kirk?
1.0 Wigerd noch main erfschaft to langen zoo mag men dem schinhond am galgen hangen.
Hi gest mir zo viele von mein Swesterdom, ten winigste das ich na Hoes to kum.
Hebt gy vor mir nicht ein guet word gesprochen?
Ich mut vort, dar is bey ons to vressen noch to kochen Mein arme Schoopen bleuten om er moor als dol.
Ich heb zo viele nicht, dat ich kan komen to zwol.
Was zegt der Bluetdif, schol hie mie wat geffen?
Hier word von den houdende Geist gedreffen.
Ich heb het hum op de belefste maneer versocht.
't is mir leid, dat dit alles op hum nit vermocht.
O swester!
Swester!
Au lyffelik blud to verzachen, En an eyn gitswolf au schatz to machen!
Wat helsse Geist heft u beteuverd un regiert, om onzeeliger te starven als het dumme gediert?
De Beisten sollen hun jungeren nicht hassen Tweede Blyspel.
Noch zo zy konnen, im de nood nicht lassen Doar gy en teegen von hier verscheid Zonder liebde, deugd, nog barmhartzigkeid.
O jammer ond wee!
was beuse bedreifen!
An den Henker zein arbeid on sweit to verschreisen!
Word euvel ond dol, bin desperoat Ich wil mie bekloagen an dem Geistlichen Road.
Zal alle minschen mein ongllik kloagen Licht zal 'er nog iemant tot treust opaoagen.
Ich mot goan bedd'len von hoes to hoes, heb nigt ein Vetmentje, ho kaam ich noch t'hoes?
wolt zig mein nooden erbaarmen Verwikt vroome hirtzen, der zig meiner ontfaarmen.
VIERDE TOONEEL JASPER alleen.
De vrouw heeft gelyk, haar klagten zyn gezond, kost ik haar redden, 'k wouw dat het aan my stond.
Maar wat zou een kaalis haar konnen geeven!
Myn dienst is zoo gering, ik kan 'er pas half van leeven.
De Fyne zyn gierig, behalven voor haar eyge tood Zy slokken alles in, en gunnense pas brood.
Deeze Dirk is gewoon d'onnoosele te stroopen, Met haar een ingebeelde zoort van stoelen te verkoopen, Waar van de Bedrieger geen sport toe behoort Maar zy gelooven den Huychelaar op zyn woord En zoo wort'er meenig een stuyver gewonnen Met een waer, die zy nooit leeveren konnen.
Voor de waarheid te sterven, zyn zommige veel te zwak, en zy koopen de loogen, om te verrysen met gemak.
De geveinsde, met haar gefronste nebben Belooven haar dit zo vast, of s'er zeegels en brieven van hebben.
Dit heeft onze Dirk ook zoo zeeker aan zyn testatrice verkocht, Gelyk als het vroom is, dat zy de Zuster niet heeft bedocht.
En zy zal ook zoo gewis, die zitbank ontfangen Als het vast gaat, ny de Zuster haar erfdeel zal langen.
Maar den verkoop is op die grond niet gegaan Dirk wou 't al behouwen, of de conditie bleef onvoldaan.
Onnoosle zielen, die 'er zoo gek laaten broeijen Dat zy Schurken verryken, en berooven 't de Bloeijen.
Dit is een konst, daar de Nikker zyn lust aan boet, De liens boos te doen sterven, om t genot van haar goed.
Nogtans is dit zoo gemeen, deezen handel der loogen, dat liens van verstand, vaak worden bedroogen.
Ik kan t niet begrypen met al myn verstand.
Dat 'er nog menschen zoo dom zyn, in een verstandig land.
Wil iemand betrouwen op zyn uitgang stellen, die moet 'er deugden, maar geen geld voor tellen.
Die Zusters moet men verpligten, dat zy met ons derwaats gaan, Want zonder dit geselschap kan niemand bestaan.
Daarom volgens de spreuk, die wel wil sterven, maakt het goed aan zyn behoeftige erven.
De nootdruftige bezorgen, verstrekt ons een goed, Dat ons de sterren beklimmen doet.
Maar met praaten valt hier ook niet te winnen, De Vergadering zal ten vyven beginnen, 't is tyd, dat 'er gezorgt word voor het licht.
Zie daar, een Vroom Heer, een Man voor zyn plicht.
Zoo veel er Dirk heeft berooft in haar leeven Noch veel meer heeft deeze geschonken en gegeeven.
'k Had hem wel iets voor te draagen, maar de tyd Is te kort, en myn dienst was ik kwyt.
Vroomaardenjan.
Proomaard.
Ik besehouw de Waereld, als een nest vol blinde jongen, Den een begint pas te janken, of den ander heeft uitgezongen.
Het swerft 'er als een leeger van mieren, onder malkaar Den eenen zoekt zyn brood hier, en den anderen daar.
Tot zoo ver zyn wy gelyk met de dieren, Maar wy zyn zoo verstandig niet als de mieren, die Digitized by Google Tweede Blyspel.
Die genoegen haar met het noodige brood, Maar wy om t onnoodige, vliegen in de mond van de dood.
Den een dringt met gevaar zig in ampten en staaten, Den ander om glorie begint het bloeddorstig Soldaaten, and're weer pracht voor de bespotlyke hoovaardy, and're weer wellust, een dwaaslyke zotterny and're cieraaden, en wanden beschild'ren and're om dartel en preuts te verwild'ren.
Dat eerst zyn begin nam als in een kluys, dat kan nu niet slaapen, als in een groot huys.
Kind'ren, die by hun Ouwders pas half zat kosten spyzen, dat zyn nu dingers na Vorst'lyke Palyzen.
Wat ryk is, derft nu alles bestaan, Gelyk of de Waereld nooit zouw vergaan.
Zy gelooven haar in die groote Casteelen Geen uur met de pynen en broosheid te deelen.
Elendige verbeelding, daar alles om swoegt, niemand is gelukkig, als dit t noodig vernoegt.
Deeze spreuk is booven alle te waardeeren.
Koop 't noodig niet, maar 't geen, dat gy niet kont ontbeeren.
Wat bleef 'er een ruym veld voor het nooddruftige vee?
Maar weinige, of zy neemen haar voedzel mee, dies moogen zy voor hun loon yzen en beeven, Dat is, wees wel getroost, gy hebt uw goed weg by uw leeven.
Maar onze Vrind Hoepel is een need'rig Man, die houd hem klein, schoon hy grooter kan. De vernoegzaamheid schynt hem ingeschaapen, hy is een dood vyand van woeker en schraapen, Schoon hy by den handel is opgevoed, Zoo jaagt hy alleen naa 't Geestlyke goed.
Nagt en dag is zyn vermaak te studeeren Om de Broederen te stigten, en wysheid te leeren.
Hem te hooren, dat is myn vermaak Deeze duystre eeuw verstrekt hy een baak.
Vonden wy meer zulke blinkende ligten!
De waereldze Mollen verkreegen gezigten.
Wy verwagten dees avond hem weer in zyn kragt, hy heeft een treffelyk Leerstof bedagt.
't is over de weldaaden dat hy zal spreeken, een deugd, daar my vaak zyn trouw is gebleeken.
De vrind Dirk is in zyn wandel omzigtig en fyn, Maar in zyn weldoen, dat moest al zoo zyn.
Ik heb hem behendig geleerd hooren noemen Maar niemand de vrugt van zyn weldaaden roemen.
Schoon gy door zyn hand veel hebt besteet Hy scheyt er niet mild af, dat ik wel weet.
Uw mildheid zy daar over bedankt en gepreezen, 't goet oogmerk zal niet verlooren weezen.
Maar ik zou na deezen omzigtiger gaan, 'k heb onder ons gezegt zoo wat stukjes verstaan Die uw vertrouwen licht zouden vermind'ren, 't is een slegt Vader voor zyne kind'ren.
Dirk Vader?
hy is niet getrouwt.
Hy heeft op geen eyge grond gebouwt.
't Gerugt gaat, dat hy de Zustertjes heeft bekroopen.
Vroomaara.
Hier doet de hel zyn mond weer oopen.
Swyg daar van stil, of breng my bewys fan.
Verwonder u niet, de Fyne inleggers dingen om prys.
't is 'er meer gebeurd, die zoo hebben getrokken.
Den afgrond moetze leevendig inslokken.
Dirk zulk een prys!
'k loof gy zyn eer ontsteeld.
Jan. z'is getrokken, maar nog niet uitgedeeld.
Jannetje zalze op 'er tyd voor hem haalen.
De straf en schande, moetze tot gruys maalen Die zulke ondeugende inleggers zyn.
Maar Dirk in zulk een lootery.
't heeft waarheid nog schyn.
En eevenwel heb ik het de lothouwster hooren zeggen, Dat zy zig beklaagt van zyn ondankbaar inleggen.
O heemel, wat plaagen!
wie beklaagt zig dan?
Jannetje, zy kwam er ongelukkig an, hy heeft nog al meer gespendeert by de rokken Maar by Jannetje tot nog, maar een lot getrokken.
De waereld draaid om, ik schrik waar ik staa, De vloer springt om hoog, ik beef waar ik gaa.
Zwyg 'er van stil, gy verveeld myn ooren, ten zy gy bewyst, wil ik u zien noch hooren.
'k verbie Tweede Blyspel.
'k verbie u myn huys, myn geweeten dat eyst, en zie my nooit meer, voor dat gy bewyst.
Zestde tooneel JAN alleen.
'k zal, schoon dit klaar is, de misdaad konnen verbergen, maar een eerlyk gemoed kan het zig niet vergen.
't is niet te betuygen, hoe my dat verdroot, het lag my op myn hart, als een stuk loot, en ik moet 'er my van ontlasten.
Wat stigting verwagt men van zulke gasten, Die inwendig zyn bedurven en zonder deugd Maar aanstootlyk zyn, en 't bederf voor de jeugt Hoe zouden het gryze hairen besmetten, Uit stinkende monden, de zuyvere wetten En reeg'len van hun plicht te verstaan?
De deugd wil noch traag met verstandige gaan, hoe zou men ze dan van boosaardige krygen?
Dieshalven kost ik niet langer zwygen.
Hy moet ontbroedert dit besmetlyke lit, Dat in 't gestoelte voor heylig zit.
't is hem niet genoeg, bastertgronden te bebouwen, Maar de Weezen van and'ren net brood t'onthouwen, Dat is zyn werk ook, dat onnoosel goed Verdient een duvtje, als het overwerk doet, Daar zy dan wel een vyg of een koek voor koopen, Dit sloeg hy voor, om 'er af te stroopen, En eevenwel dien arbeid haar dwingen te doen, Of anders geen brood of drank voor de bloën.
Hy gelooft hem hier om nog bemind en gepreezen.
Denk, wat een steunsel voor weeuwen en weezen!
hoogschatters van beffen, zoo verliest op de schyn!
Wat zult gy op t lest, nog bedroogen zyn!
Daar komt hy aan, de Vorst van de kappen, Ik zal hem wel haast op zyn parten betrappen, 'k Wil hem niet spreeken, 't is nog te vroeg, om hem t'overtuygen heb ik tyd genoeg.
'k zal Jannetje noch eerst over die zaaken spreeken, en daar na zal den bommel wel uit breeken.
Hy moet verkassen, die Wees en Vrinden plaag, dat hy die onthoud, mag hy weer verdienen met de zaag.
DIRK alleon.
Tot nog toe heb ik my wel gekweeten, en ik word voor een man na myn wensch versleeten.
Waarlyk, de wysheid doet ons veel nut Zy is machtig, dat zy ons dekt en beschut.
Dat Latyn en Grieks zyn noob'le gezellen, Om ons op den troon van agting te stellen.
Zy leeren ons de houding van een cierlyk gedrag, en t zyn de banden van ons aanzien en gezag.
En egter zyn 'er ook veel van vergiftig, die, al te dom, of al te driftig, Niet wel bedagt zyn op 'er fatzoen, En zig ontydig haar kennen doen.
Indien wy daar willen voordeel uit delven, moet niemand ons kennen, als ieder zig zelven.
Dat ik iemand deel in myn handel gaf, Zy stieten my van de trappen af.
Alles tot nog, heb ik konnen verbergen, Behalven een Vrouwmens, dat my komt tergen, En wil vermaanen, dat ik haar huuw Een pest, daar ik meer als de dood, voor gruuw.
Zy dreigt my wel haast fynder te doen zingen, en dat zy my, lief of leet, wel zal dwingen.
Maar de sloof meend, dat zy haar welstand betragt.
't was waar, maar 't ontkennen staat in myn magt.
En bewys, kan zy nog krygen, nog toonen, het gemeen dat my eerd, zal my licht verschoonen.
Zy zal moeten blyven, dat zy is geweest Dat is een uytdoofster van een hoog verligte Geest.
Maar.... tweede bedryf.
Maar 't is genoeg, dat alleen te weeten, De Rest past een Man van eer te vergeeten.
Voor de moffin, schoon zy wat balkt en zugt, daar ben ik geen kneepen van bedugt.
Zy mag hier of daar wat schelden en klaagen, maar den honger zal 'er wel haast na huis jaagen.
't is onregtvaardig den eysch die zy doet, Het Testament, dat keur ik voor goet.
Het gaa hoe het gaa, daar kan niemant teegen.
Maar schoon ik t ontveyns, ik ben verleegen met het zaakje van Jannetje.
Maar wat zal ik doen, het huuwlyk met een lichte kooy kwest ons fatzoen, En al was 't zoo niet, ik wil niet trouwen Maar by de galante moode my houwen.
De verstandige jeugt gaat ons zoo voor, Wel voor een matresje, maar geen huwen, gehoor.
En denken zy spaade nog eens op het trouwen Dat is om wat dujfjes voor 't geld van de Vrouwen, dat is de practyk nu van dees schrandere eeuw, 'k Denk ook nog eens met een ryke vrouw die kunst aandagtig te beginnen, om als ik moe ben, de kosten te winnen.
Maar genoeg daar van, daar komt iemand aan.
't is tyd, om na de vergaad'ring te gaan.
Wy moeten gezag bouwen, door leezen en spreeken, voor de rest, mag men wel een potje breeken.
ACHTSTE TOONEEL JANenJANnetje.
Uw vrind Dirk, heeft hy zig aan u niet verlooft?
Jan. fannetje.
Duyzendmaal.
Maar hy heeft my veel meer berooft.
Daar hadje wel wat voorzigtiger voor moeten waaken, men ziet zelden onverhoeds die schat kwyt raaken.
't is niet te vertellen, hoe dat het is geschiet, De voorzigrigheid zelve, behoede zig niet, Die de wyste Mannen in slaap wist te wiegen.
Wat kunst is het dan, een Dogter te bedriegen?
Ik heb op zyn woort en vroomheid betrouwt Wie heeft op zyn zeeden geen geloof gebouwt?
G' zegt wel, ik ben ook van de schynvroom bedroogen Maar gy 't te bedroeft, in zyn net gevloogen.
Hebt gy geen lett'ren voor uw Huwlyks verband?
fannetje Hy was te wys, en ik 't onnoosel van verstand.
't is hem gevergt, maar my beleeft afgeslaagen, hy achte zig onteerd, als men hem dit dorst vraagen.
Hoe zeide hy, een Man als ik, daar aan twyffel te slaan!
Dat was onheus en ondankbaar gedaan.
De bedrieger, ik moet uw vertrouwen beklaagen.
Dit leert anderen onder den breeden hoed niets te waagen.
Jannetje Ik was gelukkig, stond het nog te doen.
't is tyd te zorgen voor uw fatzoen.
'k neem het van dit uur aan, het zoo te brouwen, dat hy teegens dank, uw zal moeten trouwen, of de vergadering werd hem ontzeid.
By weygering, hersteld dit myn onzuyverheid?
Men doet wat men kan, 't is tyd derwaarts te treeden, Ik denk hem van verre tot zyn pligt 't overreeden Jannetje.
'k zal hem vervolgen, tot in de vergaadering toe, ik ben zyn beloften en uitstel moe.
De Heer Vroomaard, zal hem wel doen overhellen, teegens zyn gezag, derft hy zig niet stellen, k heb hem reets kennis daar af gedaan Na de vergaadring, moet gy met my by hem gaan.
Annetje Hoe derf ik my by een eerwaardig man vertoonen?
Jan. 'k zal uw misdryt, by hem wel wat verschoonen.
Ik sterf van schaamte waar ik myn treeden zet neer.
Het moet egter weezen, want Nood breekt wet.
Eynde van 't eerste Bedryf.
Twee. tweede bedryf.
WEEDE BEdryf.
EERSTE TOONEEL Het Tooneel vertoont een ruyme kamer, zonder cieraat als van wat Stoelen en Banken, en een stukvat daar uit genoomen zyn, in het midden een Boom, met drie trappen 'er voor.
Jasper Terwyl de vrinden hier worden verwagt, Moeten wy voor het licht wel zyn bedagt.
JANNETje, en dirk, nevens tuce drie swygende perzoonen.
Ik heb de vrind Dirk, wel een woord te spreeken.
Dirk Weer denk ik wisje wasjes, om my de kop te breeken.
Kom een weynig op zy, t moet alleen geschien.
Wat pokken nu hier?
'k hebje nooit zoo slegt gezien.
Slegt of niet, dit moetje weeten, ik heb iets datje behoord, en het lykt u vergeeten.
Dirk swyg zeg ik, en rep niet het minste woord, ik vereer het jou, al dat my behoord.
Hier de schelm niet, dat zouje beklaagen.
'k zeg hier de Hoer niet, wat pestiger plaagen!
Ben jy jou zinnen kwyt, of maaltje t hooft?
'k spreek om myn regt, gy hebt my trouw belooft.
Dirk En 't was zoo, ik kan myn woord ommers houwen.
Waarom steld gy dan uit my te trouwen?
Of spruit deese traagheid, eer gy uw afkomst ziet, dat gy eerst wilt weeten, of het de Vaar lykt of niet?
C2r, p.
Digitized by google Vervolg van de Geveinsde Kwaker, Dirk.
Becste praat ik had u wyzer versleeten.
Ik dagt, dat ik van geen hond was gebeeten.
Ben ik een beest, dat is uw bedrog, en schuld.
Dirk vaart gy zoo voort, ik verlies myn geduld.
Ik ben 't al kwyt.
Wilt gy uw belofte niet voltrekken, zal ik uw valsheid deeze t'zamenkomst ontdekken.
Ik kan niet voorkoomen, dat gy and're en u zelf bedriegt, want ik zou zeggen, dat gy het liegt.
Vaar voort, jou van eer en fatzoen te berooven, niemand van dees alle, of hy zal my gelooven.
Maar zwygje stil, zoo zeg ik het nog.
'k zal myn woort houwen, zonder list, of bedrog.
Gy zult 't houwen, en my 'er niets van geeven.
Ken ik jou niet Dirk?
De schelm, dat is jou leeven.
De heer waerelt te bedriegen, dat maakt jou een man, jy houd jou woord vroom, jy geeft 'er niet van.
Dat mag me jou, als meer Schurken, betrouwen.
'k wou se gehangen wierden, die zoo err woord houwen.
DERDE TOONEEL VROOMAARD, DIRK, JANNETJE, ROBBERT, en zwygende Perzoonen.
Dirk, handelt met Jannetje wat ter sluyk In een vergadering, dat is geen gebruyk.
Ik staa als verzet, en opgetoogen.
Wat heeft de Vrinden tot deezen handel bewoogen?
Jannetje was wat bekommert van Geest, Of zy een tyd niet onagtsaam is geweest Om deeze vergaadring vol stigting by te woonen, Dat zy my bad te verschoonen.
Zy zyn wys, die beswaart zyn van gemoed.
Men kanse troosten, als men ons kennis doet.
Ook bleef haar zwakheid in twyffel hangen, Of men een weldaad wel mag ontfangen, schoon 't ook vrywillig, uit liefde geschiet.
Daar is een Vrind, de naam en meid zy niet. tweede bedryf.
Die nu en dan, van zyn goed en haaven, al een zoet sommetje in haar heeft begraaven.
Maar zy is bekommerd, dat zy te veel heeft gehad, En daarom schyntze wat beswaard met die schat, Te meer, dewyl zy nu in voorraat, die weerom wil langen Maar den Geever is genereus, hy wil niets ontfangen.
Vroomaard Wel Jannetje, zyt gy beschonken en vereerd?
Toon u dankbaar, aan die niet weer begeerd.
Zulk slag van Geevers, die vind men zelden.
't is geen weldaad, die hoopt op vergelden.
Die Man strekt de Geevers het regte spoor Zulk slag van geeven verblyd myn gehoor.
Men word zomtyts teegens dank beschonken.
Dit behoord ons tot weldoen t'ontvonken.
Waar rust een schat, en een zeekerder goed, als daar men den armen meê kleed en voed?
Het lust my heeden, daar iets meer af te hooren.
jannetje.
't Goed van Dirk aan den armen, is ook niet verlooren, het is vermeerderd, dat ik wel weet, Maar hy heeft het wat onverstandig besteet.
Vroomhard.
Die zoodanig besteed, heeft meervoudig te wagten.
Hy ook, wy zyn gelyk van gedagten.
'k zal 't hier nu by laaten, om geen schand te begaan, De vergaad'ring te kwetsen, dat zou niet wel staan, 'k zou anders nog wel iets vertellen, Om den Bedrieger ten toon te stellen.
De vergaad'ring gaat aan, elk neem zyn steen.
De Vrind Dirk, heeft hy nog iets voor de weldaaden ree?
Ik bid, ons zyn gaaven me te deelen.
Let wel, hier zal de droes voor een Heilig speelen.
VIERDE TOONEEL VROOMAARD, DIRK, JOCHEM, JAN, JANNETje, ROBBERT, en meer zwygende Perzoonen.
Nu de Vrinden aan plaats, en tot aandagt zyn geraakt.
Zoo bidden wy, dat de Vrind Dirk een aanvang maakt.
De Vrinden zyn gekoomen om wat te leeren, zoo zullen wy ons tot het nut van de zeeden keeren.
Want zonder vroomheid kunnen wy niet bestaan, over zulks zullen wy, van iets ongemeens hand'len gaan.
't is van de weldaaden, dat wy zullen leezen Wy verzoeken, dat ieder aandagtig mag weezen.
Vrind Liberalis, t is een dooling in t gemeen Een weldaad onbedagt, en roekloos te besteen.
Niet is zoo schaadlyk in ons broos verganklyk leeven, als dat m'een weldaad niet ontfangen kan, nog geeven, want hier uit volgt, wanneer zy rock'loos is besteet, dat ieder schuld en dienst 'er lichtlyk van vergeet.
Dies is t vergeefs, dat wy te spaa daar over kniesen, dat wy haar geevend, strak de vrugt daar af verliesen.
Een algemeen gebrek, dat al de waereld voed, Of dat men die te schaars, of onverstandig doet.
Dit spruit, gelyk wy zien, uit veelderlei gebreeken.
Voor eerst, om dat wy haar in kwisters handen steeken, En niet verkiezen, die bezitters waardig zyn.
Wy achten haar besteed aan menschen, die in schyn Of arm, of deugdzaam zyn, in beiden is te vreezen, als men het nauw doorzoekt, of 't ook wel zoo zal weezen.
Dies zoo ver t mooglyk is, moet men zig daar voor hoen, men moet van d'uitgaaf, als d'ontfangst net reekning doen.
Maar egter moet ons dit in 't geeven niet beletten.
Men geeft aan duyzenden ondankbre, na de wetten Om een te vinden, daar het deugdlyk is besteed, zoo kwyt zig elk in t perk, als hy niet beeter weet.
Maar met het weldoen word op spooreloose weegen zomtyds een schat verbeeld, die nimmer word verkreegen.
De ryke meenen, als zy huns gelyke voen, dat zy de pligten aan hun weederzyds voldoen.
Onnoosle zielen!
in verwagting ver bedroogen!
Daar is geen weldaad, zoo 't gemoed niet werd bewoogen Door teere hulpzugt, uit meedoogentheid verwekt Hier zit een schat in, die tot ons behoud verstrekt.
De meeste ziet men op verkeerde gronden wand'len, Digitized by Google Die Tweede Blyspel.
Die met hun weldoen, als de koopmanschappen, hand'len.
Zy zaaijen niet in t dor, en onbebouwde land Maar strooijen haar om winst en woeker uit de hand.