floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
myn Leonoor, denk om myn minnegloed.
Ik heb die vlam zo lang verborgen in 't gemoed.
Maar 't is te veel geleën!
ik kan nu niet meer zwygen.
Laat ik een gonstig oog, en wenk van u verkrygen, dat ik u niet mishaag, myn schoone Leonoor!
Gun de verliefste ziel zyn beede, en wensch gehoor!
Myn heer, ik zeg niet, dat uw vlammen my mishaagen, maar 'k moet voor vaders wil m' altyd gehoorzaam draagen.
Henrib.
't is my genoeg, myn ziel, dat gy noch hoopen moogt.
'k ontdek uw vader haast, wat fielt dat hy beoogt U tot een bruidegom, en bedgenoot te geeven.
Die schurk heb ik gekend, en zyn bedrieglyk lecven is my bewust.
Ik zweer, eer dat den avond daalt Dat die doorslaage guit zo geestig doorgehaalt Zal worden, dat het hem uw huis haast uit zal rukken.
Een schelm kan 't wel een poos, maar niet altyd gelukken.
Hoe zeedig zich de guit vertoont, als onbevlekt, hy slacht de loogen, die zich door zich zelfs ontdekt.
Doe daar uw best toe, kont gy aan myn vader hem ontdekken, acht dat uw voordeel, ook het myne zal verstrekken.
Maar zy treeden toe.
Wel juffer, is 't zo zoet?
Dan dunkt my, dat ik ook in de Vergaad'ring weezen moet.
Ja, je zult daar wond'ren hooren, en jou gemoed voelen raaken.
Wel dan is 't al tyd, om my vaardig te maaken.
Vaar wel, want in de Vergaadring zien wy malkand'ren weezen.
KLAAS, dirk, jochem en leonoor.
Van daag word er ligt nog een toegedaan aan onze Leer.
Wel, dat zou my lief weezen te hooren.
Onze leer is ook uit den heemel gebooren.
Dirk vryt onderwvyl Leonoor.
Want al wat wy spreeken, dat is door den Geest.
Daar is voor onze Leer geen Leer in de waereld geweest Daar de gedachten zo hoog op konnen klimmen.
De sterren staan te laag voor onze oogen te glimmen.
Wy zien al veel hooger, ja tot in de vensters van t Heelal.
Dat ik nou reeds beschouw, weet ik niet, hoe ik jou uitleggen zal.
Maar je hebt voor jou dochter de beste man verkooren.
Hy heeft een gladde tong, en ook twee goede ooren, hy spreekt overal wonderlyk van de deugd.
Ik heb my duizendmaal in zyn woorden verheugd.
Je zult flus ook zyn wysheid hooger schatten, want hoe meer dat je hem hoort, hoe meer g'er uit kont vatten.
Ja, dat heb ik ook byna als zeeker verwacht.
De woorden gaan uit zyn mond met gezonde kracht.
Maar laat ons eens hooren, wat hy met myn dogter heeft beslooten.
Ik zeg noch, myn dochter, dat wy, als kuische bedgenooten, Dit huuw'lyk moeten aangaan, opdat het den Heemel gevalt.
't is zo zotlyk, dat men ten eersten zo met malkander stoeit, en malt.
Men dient in de trouw malkand'ren vyf à zes weeken te kennen, eer men zich tot byslaapen behoorde te gewennen.
't is een soort van onkuischheid, als men zo haastig is.
De vriend, dunkt my, heeft in zyn oordeel wat mis.
Ik heb by ons huuw'lyk noch niets willen bedingen, Zo dunkt my, is 't noch te vroeg, van zich zus, of zo te bedwingen.
Ik bemin de kuischheid licht zo veel, als iemand van de vrienden doet.
Fochem.
Ik speur, dat je jou kind deugdzaam hebt opgevoed.
't is my een groot vermaak, zo veel gaaven in een jonge dochter te beschouwen.
Ja, 't is een eenig bloemtje van 't juweel van de vrouwen.
Maar z' is dood, en vroeg na 't duist're graf getreen.
Pochem.
Dat is de gemeene weg, daar moet al de waereld heen.
Maar zal het geen tyd zyn, naar de Vergaad'ring te treeden?
O ja, t is waar, t word tyd.
Wy beide zyn te vreeden, laas.
Met Digitized by google kwaaker.
17 Met u te gaan, wacht maar een oogenblik, dat zich myn dochter eerst kleed.
al was uw dochter van nu af gereed, Zou het ons niet welstaan, in haar gezelschap aldaar te verschynen.
Men moet alle opspraak des waeresds doen verdwynen Zo lang als men met malkander noch niet is getrouwd.
Wel wy achten het ook zo goed, omdat gy het daar voor houd.
Tot in de Vergaadring daar zullen wy u beide verwachten.
Ik zal u uitleiden.
Jel juffrouw, weest nu vroolyk van Klaarije.
gedachten, je zult het puikje hebben van t heele land.
Dat was een karel, die had zeeden, en verstand!
Wel ik heb om een hoek van de deur, of ik dol wierd, staan lagchen.
Wel nu moetje wat leeren, om die bruigom een kus af te pragchen.
Laat de vent aan de galg loopen, die schynheilige loer.
Wel had ik zulken bruigom, zo wenscht' ik, dat hy voor Sint Pokken voer.
Maar Henrik is een ander borst, hups, en aardig.
De Kwaaker is geen kei, en d'and're is een paerel waardig d'een is een lootboer, en d'and're van goud.
De fyne stinken, maar Henrik belooft een eitje met zout.
Juffer, je bent zot, datje jou van jou vaar laat omzetten.
Gy weet noch weinig van de plicht, en zeedewetten.
Daar komt myn vader weer, zwyg van uw zotheid stil.
KLAAS, KLAARTJEen leonoor.
Nu kind, ik ben verblyd over onze eenstemming van wil.
't is tyd.
Zo je jou noch moet kleeden, moet gy u haasten.
Laat ons nu de tyd besteeden.
Leonore einnen.
TIEN Digitized by Google De Geveinsde 18tiende tooneel.
KLAARTJEenKLAas.
Myn heer, mag ik me na de vergaadring gaan?
Alicht vind ik er voor my ook een vryer, die my wel aan zal staan.
Gy hebt voor jou dochter een schoon karel opgezocht, ik moet het bekennen.
Je moet in jou manier van leeven al veel dwaasheid verwennen, eer je waardig bent aan de knecht van zulk een persoon.
Ja wel, ik achtte my gelukkig, had hy maar een hoerezoon, dat ik een kind van zo stichtelyken vaar mogt trouwen.
Je mogt zo veel zottigheid wel tusschen de tanden houwen.
Nou ik gaa heen met myn kind.
Nou moet ik dan t'huis blyven?
Patientie, sinjeur.
Einde van t Eerste Bedryf.
Het toneel vertoond de vergaadering der kwaakers.
LUBBERT, DIRK, JOCHEM, JAN, KLAAS en TRYNTJE.
Terwyl de vrienden hier zullen koomen spreeken, word het tyd, om 't licht, en de kaarsen t'ontsteeken.
Nu de vrienden om te spreeken by malkander zyn koomen, zo diend de gestelde tyd zuinig by ons waargenoomen.
Ik heb hier een Schryver, die ons de waardy van de tyd Beschryft, hoe vluchtig, en snel zy ons onbekend ontglyd.
Het zal voor ditmaal dan niet ondienstig weezen, dat wy voor lle Vergaadring iets van deezen Schryver leezen.
Pan tized by google kwaaker.
't meest deel der menschen klaagt, en weent, hoe de natuur aan haar zo weinig tyd verleent, dat zy zo snel verzwind, en ons maar luttel daagen Vergunt heeft, om 't genot, en 't zoet af meë te draagen.
Het onverstandig volk klaagt hier alleen niet af, maar zelf de wyste man beklaagt zich, dat het graf Zo schielyk ons verrast in t midden van de bloemen, als iemand van zyn schoon, of wysheid zich hoort roemen Hoor Aristoteles, hy roept o wreede dwang.
Het leeven dat is kort, de konst is breed, en lang.
De beesten leeven vier, ja vyf zes honderd jaaren, en d'arme mensch moet haust na t duister graf toevaaren!
Maar dat is klaagen, dat geen grootse ziel betaamt.
De rykdom der natuur heeft tyds genoeg beraamt, Zo maar de domme mensch haar schatten kan waardeeren, Maar wie kan d'eed'le tyd haar gonst, en gaaven eeren, de tyd was lang genoeg, en tot het hoogst bekwaam, Maar wy verkwisten haar in ydelheid.
Ik schaam my, dat de mensch den tyd, de beste schat der zielen, zo weinig waardig acht, en zorgloos gaat vernielen.
De tyd is als een schat, die uit een kwisters kist Onachtzaam word gehaald, en schandelyk verkwist.
In t teegendeel, zo zy een wys man is gegeeven, kan hy zyn voordeel daar van plukken, en beleeven.
Geen tyd is ons te kort, maar 's menschen ongestalt Maakt haar zodaanig, dat 's ons kort, en lastig valt.
Daar 't goed gebruik is, zal de tyd ons lang verschynen, maar 't misbruik doet de tyd, hoe lang, als rook verdwynen.
Maar waarom klaagen wy dan over de natuur der dingen?
Zy betoont haar mild in 's leevens uur.
Maar d'een word van de zucht tot gierigheid gedreeven, Een ander gaat zich aan de wellust overgeeven, een derde seeft verrukt van beuz'len overheerd, een vierde weet schier nooit, waar toe dat hy zich keerd.
Die word van luiheid, en van ydle zorg bevangen, en deeze blyft vol nyd aan s naasten wel vaart hangen.
Die leeft steeds vol, en zat, en d'ander, half verkinst, Zwerft zeen, en landen door, op hoop van ydle winst.
Zommige worden door t naloopen van de grooten in slaafsche dienstbaarheid vergeeten, en verstooten.
Invoegen 't waar is, dat een groot Poëet beschryft, Dat ons het minste uur des leevens niet byblyft, Want wy leeven 't minste deel Van ons leeven in 't geheel.
Al 't ov'rig is maar tyd, geen leeven.
De gebreeken Die binnen zyn, weerstaan ons, dat wy 't hoofd opsteeken, Om 't wichtige belang van waarheid te verstaan.
De zonden, die verknocht geduurig met ons gaan, beletten ons, als 't tyd is noch te rug te keeren, dus laat zich elk ten spot van dwaasheid overheeren.
Daarom verdoolde mensch, die al uw rust vergeet, Daar is nooit tyd gebrek, als men ze wel besteed.
Tot zo ver heb ik dit de vrienden voorgeleezen, Om in de dingen, en de tyd niet onachtzaam te weezen.
Zo 'er nu iemand is, die hier uit iets heeft gevat tot stichting, die overleg, of vermeerdere dat.
En zo iemand, om daar wat over te spreeken, zich vond ontsteeken, die laat zich hooren.
Dit is een plaats, daar ieder vryheid heeft om te spreeken.
De vriend Dirk las daar een zeer nutlyke stof.
Van de waardy des tyds weeten de menschen luttel of, Of ten minsten, zy laaten het niet veel blyken.
Hoe zouden ze anders twee à drie uuren voor een spiegel zitten kyken Of 'er de strik, of de das, of de kap net genoeg staat?
Waarom bestryken and're met olytjes, en waatertjes dag, en nacht haar gelaat?
Daarna gaan ze langs de vloer wat tripp'len, en treeden, en weeten in haar gantsche leeven noch van morgen, noch van heeden.
De kostelyke tyd vloeit haar, als een schaaduw, voorby, en niemand bespeurt, voor het te laat is, zyn zotterny.
Dan zou men voor zyn geld noch wel wat tyd willen koopen, maar het uurglas is op het end, en de kans is verloopen.
Dan ziet men eerst, hoe men malkander bang aanziet.
Men zou noch geerne leeven, maar de kracht is 'er niet.
O wat Digitized by google kwaaker.
O wat dwaasheid!
ieder is gierig in het bezit van zyn geld, en landen En voor minder, als niet, vloeit ons de tyd door de handen, Schoon 'er ook niets is, dat men met kaarigheid spaaren mag, Als de kostelyke tyd, en 't gebruik van den dag.
Daarom mogt men wel eens met recht tot een oud man zeggen, Vriend, wy zien uw gryze haaren in de jaaren bedolven leggen, kom onderrecht my eens, en doet ons verstaan, Wat gy in zo veel jaaren geleerd hebt, en gedaan, gy zyt honderd jaar oud, of iets meer, naar wy gissen, hoe veel heeft 't misbruik van dien schat u wel doen missen!
Hoe veel heeft uw boelin, of schuld'naar u beroosd?
Hoe veel hebt gy verkwist met beuz'len in uw hoofd, om wisjewasjes, die niet waard zyn na te spooren?
Hoe veel hebt g' aan 't gekyf, en norrigheid verlooren?
Hoe veel wel aan 't gerecht?
Hoe veel op markt, en straat?
Hoe veel aan 't onderzoek van ieders doen, en staat?
Hoe veel noch aan de straf, en ziekten van uw brassen?
Aan opgepast te zyn, en elk weer er op te passen?
Gy zult bevinden, dat gy waarlyk jonger zyt.
Bedenk eens, wanneer gy een vast beraad van tyd Genoomen hebt, om haar als heilig te besteeden?
Wanneer gy uw gemoed de paalen van de zeeden Bevestigd hebt?
Wanneer gy t leeven hebt gebracht In staat van zeekerheid, zo duur by ons verwacht?
Wanneer gy hebt geleefd van vrees, en waan ontleedigt?
Wanneer hebt gy u zelf eens met u zelfs bevreedigt?
Zie welk een zotte drift van droefheid, en van vreugd U heeft gevolgd tot nu, zelfs van uw teerste jeugd!
Als gy te rug gaat, en uw dwaasheid op gaat tellen, Zo zult g'een kleine tyd voor zo veel jaaren stellen, en dat g' in zo veel tyd alleen geen jaaren derft, maar dat gy oud, en dom zelf voor uw tyd noch sterft.
Dit zo ver heb ik over de tyd hier aan willen voegen, Maar om niet te lang te zyn, zal ik, om tot zo ver, my hier meë genoegen En geeven voor d'overige vrienden ook wat tyd, Te meer, wyl de gestelde tyd geen lange reeden lyd.
C3v, p. 22 de geveinsde jaren.
Omdat men de tyd met recht kostlyk moet achten Zo zullen wy, zo veel als wy konnen, haar waardy betrachten.
Maar wat is d'oorzaak, dat de mensch zo rockloos leeft?
Omdat hy meent, dat hem het leeven nooit begeeft.
Hy gedenkt nooit aan zyn zwakheid, en ziet geen daagen Voorby gaan, of zyn hem een oogenblik ontdraagen.
Hy sterflyk, broos, begeert zyn ecuw onsterffelyk, en blindlings beeld hem in al deezen te gelyk.
Gy zult er hooren, die malkander dit vertoogen, wanneer de vyftig jaar myn ouderdom verhoogen, Dan zal ik afstand doen van al s waerelds belang, En na myn zestigste, zal my geen ampt, noch dwang Weerhouden, dat ik my in stilt niet zal begeeven.
Maar dwaas, wie was uw borg, dat gy zo lang zoud leeven?
Wie staat uw dolheid toe?
Wie maakt u erfgenaam?
Schaamt g' u niet, dat g'een tyd, schier nergens toe bekwaam Voor 't leeven spaaren wilt, die elk met recht moest haaten, Dat gy 't leeven begint, als 't tyd is, te verlaaten?
En schoon gy dit noch zegt, het komt er zelden toe, En als g'aldaar zyt, zyt g' uw dwaasheid nimmer moe.
Of dan uw daagen tot de duizend jaaren klommen, gy zoud aan 't einde nooit van uw begeerte kommen.
Hoe smeeken d'ouden zelfs in d' onuitvluchtb're nood, gelyk de kinders, om wat uitstel van de dood.
Wie is 't, die 't grootste deel der middlen niet zal waagen, om noch een dag, of zes zyn sterfuur te vertraagen?
Maar indien men den tyd, die haar noch ov'rig is Zo wel vertoonen kon, als den voorleeden, wis Zy zouden zidd'ren op het tellen van haar daagen, En spaaren, maar vergeefs, de schat is haar ontdraagen.
Dan wil men spaaren, als men niet meer ovrig heeft, niemand wil leeven, voor dat hy is uitgeleeft.
Zo iemand van de vrienden hier noch iets had by te voegen, daar is noch zo veel tyd ovrig, dat hy zich kan genoegen.
Men behoud hier geerne het bestek van den tyd.
Die dan noch iets tot stichting heeft, die maak het zich kwyt.
De tyd van te spreeken is wel haast verloopen, maar die nog genegen mogt zyn, kan 'er zyn gedagten aanknopen.
Tryn Digitized by google kwaaker.
23 trontje.
In het spreeken van de vrienden, Dirk, jochem, en Jan Daar vinden wy zo veel nuttigheid in, als men begeeren kan. Maar 't was, of ik daar zo een invloed kreeg van binnen.
Dat de vrinden nog iets vergeeten hadden, om meer tyd te winnen.
'k heb lang, en breed hooren spreeken van de tyd haare waardy, maar me dunkt, dat 'er geen leerstof genoog was by Gedaan, om dat elk zich daar van kost bedienen.
Dieshalven zoude ik het niet onstichtlyk mienen Te zyn, dat men de zaak wat naader onderzocht.
Wat word'er meenig uur by de wyn, en het spel deurgebrocht!
Dat men arme vrouwtjes tot krytens laat wachten.
Ik ken veel goede vrouwtjes, die twee, en drie nachten Over de deur laagen, na het koomen van haar mans.
Maar niemendal, ze houden nou meer van de hoeren, en den dans, als om haar lieve vrouwtjes t'huis te koomen verzellen.
Hoe licht kan men een goede vrouw ook te vreeden stellen!
Ik heb de beste hooren klaagen over dit lastig onthaal.
My dunkt, dat de vrienden cendragtig dit altemaal, als een groot misbruik van de tyd, behoorden te mispryzen, Om zo elk tot zyn plicht voor de vrouwen aan te wyzen.
Want my dunkt, dat 'er een huishouding door kan bestaan, als men de vrouw met de man dikwils ziet wand'len gaan.
Daar man, en vrouw eenig is, moet het huis vreedzaam weezen.
O my dunkt, dat dit een stof is, om veel bloemtjes van te leezen.
Wat doet een goede vrouw niet al dienst aan de man!
Maar de meeste zyn ondankbaar, en gedenken 'er niet an.
Dieshalven zou 't my niet ongeraaden dunken voor ons scheiden, dat een van de vrienden de nuttigheid daar van noch wat zoud' uitbreiden.
Tryntje heeft dit ook niet kwaalyk gevat, want een vrouw voor de man is een deftige schat.
Maar om veel daar van voor ditmaal hierat te spreeken, dunkt my onnoodig, want daar zyn and're gebreeken Genoeg in de mans, al is het niet voor de vrouw, ze lagchen teegenwoordig om eed, plicht, en trouw.
Dienshalven zou daar zo veel heeden van zyn te zeggen, Dat wy daarover eens een nieuwe vergaadring zullen beleggen.
Maar al, wat my dunkt, dat voor ditmaal aan de stichting behoord, Dat is, dat wy tot leerzaamheid voor ons zelf noch een stichtlyk woord, Of zes over het goed gebruik van de tyd laaten hooren, Opdat niets van haar gewicht by ons werd verlooren.
Die dan de nuttigheid der daagen wil verstaan, die moet zich van 't gemeen ontworst'len, en ontslaan.
Laat ons, terwyl t noch tyd is, tot de rust ons geeven, En kiezen, schoon noch spaad, een blyd, en rustig leeven.
Bedenk in welk gevaar gy staag zyt omgesold, hoe lang gy overal gewoeld hebt, en gehold, hoe veel bekommernis gy lastig door moest streeven, wat gy tot heeden toe vol zorgen hebt bedreeven.
Beproef nu, wat de rust op ons gemoed vermag En leer de waarde van 't gebruik van ieder dag.
Ik noodig u niet tot een lui, en vadzig rusten, maar tot een poogen van het breid'len van de lusten, Daar ons d'onweetenheid, als blindlings, in verwerd.
Ontslaa u van t gekwel, een wellust, daar ons hert Altyd van word geprangd met nieuwe angstvalligheeden.
Gaan wy d'ovrige tyd aan zuivre deugd besteeden Gaan wy, als wyze, met ons overschot te veld, Zo dat 't voorleeden ons niet meer ontroerd, of kweld.
Begeeven wy ons tot de hooggeleerde boeken, Om onvermoeid die weg van t leeven op te zoeken. Zeno, Tacitus, de wyze Sofokles, Demokritus, Tibull, de groote Sokrates, Pythagoras, Lukaan, Demetrius, zy draaven Ons voor vol moedigheid met haar doorluchte gaaven Van wysheid, die zy meest beschermden met hun dood.
Zo ons de waereld haar, wy zyn haar deelgenoot.
Zy lieten alles om t genot van wysheid vaaren, en vielen met de borst op de gewyde blaåren.
Zy spoorden alles na wat tot het leeven hoort.
't is tyd noch, stel niet uit, spoed met die helden voort, om u, 't gespot ten doel, geen lust tot deugd te schaamen.
Laat vry de waereld op uw leeven nydig blaamen, En last'ren, dat het gift haar in 't gebit besterft.
Hy derfde nimmer rust, die d'ed'le deugd niet derft.
Gaa Digitized by google kwaaker.
Gaa voort dan u in 't veld der wyzen te vermaaken Zy zullen in u niets, als d'ongetemdheid wraaken, Zy laaten niemand weg met leëge handen gaan, Zy wyzen u de bron van deugd, en ondeugd aan.
Gy moogt by nacht, en dag deez' groote mannen spreeken, Zy zullen hand, en arm naar uw boud'nis steeken.
Is iemand in zyn leed onduldig, en verkropt, Zy wyzen u de kracht, waar meë dit word gestopt.
Wat voor geluk wacht hy, die 't overschot van uuren aan haar verkoopt voor 't goed, dat eeuwiglyk zal duuren!
Wie wacht, met haar verçierd, geen schoonen ouderdom?
En of uw tyd dan haast den laatsten trap beklom Van all' uw daagen, ha!
Hoe heerlyk is het sterven, wanneer m'op 't uiterste geen troost, noch vreugd zal derven!
Maar daar men welgemoed het leeven weedergeeft Aan hem, die 't ons zo schoon, en groot geschonken heeft.
Wy zullen met deeze leering onze Vergaad'ring betuigen.
Dat de tyd, daar toe gesteld, voorby is.
Wy wenschen, dat elk van 't geen gesprooken is, de bloemtjes mag zuigen.
Voor de naaste Vergaadring maaken wy ons gereed Om de zonden in t algemeen, met haar clend', en leed, Wat naader t'ontdekken, om wyder onheilen te stuiten.
Wy zullen dan, als gezegt is, hier meë besluiten.
Is er noch iemand, die tot meer stichting lust heeft tot de zang, Wy zullen luist'ren, maar hy maak' het niet lang.
Wora gezongen.
O snell, en vlugge tyd!
Zo vol onzeckerheeden Vertraagen wy uw schreeden, Door waaken, zorg, en vlyt.
Laat ons de daagen, of het jaaren zyn, besteeden, Eer uw waardy ons voorziens ontglyd, Wy offren voor uw schat, onz' zuchten, en gebeeden, vertoef, tot wy, gezuiverd, en beryd Zyn, om in 't graf vol hoop gerust te treeden.
Terwyl de Vergaad'ring weggaat, koomen Dirk, fan, en jochem by malkander.
Jan. wel, die toepassing geviel my, de vriend Dirk was door den geest Nooit beeter opgetrokken, en nutlyker geweest.
Ik geloof, dat 'er veel zyn, die daar genoegen in hebben gevonden.
Ik hoop, dat d'een, of d'ander hier door noch tot erkentenis van zyn zonden, En elendigheid van zyn leeven zal koomen.
Dirk Ik voelde my byzonder van den geest overstroomen, en dieshalven sprak ik het zo, als het my stichtlyk dacht.
Ik heb lang over de nuttigheid van de tyd eens getracht Te spreeken, en daarom heb ik uit Seneka wat voorgeleezen, omdat deeze zeedeschryver daar door wat bekender zou weezen, En in t algemeen wat naader doorzien, en bedocht.
7an.
Gy hebt de rechte manier, om hem aangenaam te maaken gezocht.
Ik beken, die schryver kan my booven veel andre behaagen.
De menschen zouden zo schichtig niet zyn voor de dreigende plaagen, Gingen ze met een kapittel van dien schryver naar bed.
Maar ze houden nu meer met een goeden becker, als met de zeedelyke wet te gaan slaapen.
Ze konnen nu niet rusten, ten zy dat ze bedolven zyn van hunn' lusten.
Ja, ik beklaag d'ydelheid van de menschen in 't gemeen, ze zyn als betooverd van haar blinde malligheen.
Zy moesten haar vroeg tot de tucht, en zeedenschryvers keeren.
Jan. nu, dat ons heeden gebrak, zullen wy haar op een ander tyd leeren.
Maar heb ik niet verstaan, dat Dirk de bruigom is met de dochter van Klaas Rykmans?
Ik was voor de Vergaad'ring met hem de bruid bezocken.
Jan. is het meisje van fraaje zeeden?
verstaatze haar op goede boeken?
O ja, naar ze my voorkwam, was ze zeedig, en kuis van gelaat.
Jan. wel!
Den Heemel zy het beginsel van uw toekoomenden staat.
Dirk, ik dank u, maar ik heb de vader beloofd, na de Vergaading af te haalen, om u kwaaker.
Om met malkand'ren een maatigen honger, en dorst te betaalen.
Gelieft het u, my te verzellen, wy zullen eerst eens na myn wooning gaan, Om daar te bestellen van het weinige, dat gedaan Moet werden, om Klaas Rykmans, en de vrienden met wat spys t'onthaalen, doch niet, om zich t'overlaaden.
Jan. voor ons hoeft niet veel, wy zyn licht te verzaaden.
Gaan wy, vrienden, de tyd spoed zyn gang gaan.
Wel, 't is om uw bruid te zien, daar ik na verlang.
Einde van t Tweede Bedryf.
Het tooneel vertoont de Heeregracht.
HENRIKenJANNETje.
T'el, hoe laat zich het slechte volk van de schyn Henrik.
heiligheid, als de kinders, wiegen!
Ik had er my niet meë gemoeid, zo die Kwaaker niet gewend was te bedriegen.
'k heb lang geweeten, dat die geveinsde aan u trouw had beloofd, en daarom moest ik u waarschouwen, eer je daar zo schelms van wierd beroofd.
Zy zouden licht hier, of daar op het land in stilheid hebben gaan trouwen, en dan was hy buiten staat, om u woord te konnen houwen, en dienshalven dacht ik het best, dat ik j'er kennis van gaf.
Jannetje, die bedrieger!
staat hy dan zo godloos van zyn beloften af?
Hy heeft my van tyd tot tyd uitgesteld om gewichtige reeden, maar hy stond vast, om binnen zes weeken met my in den echt te treeden, want het loopt onder ons gezeid, met myn toestand op het end.
Ik tel noch drie maanden, en waar zal myn elend Dan zo droevig, en beklaaglyk zich heen wenden?
Wel ik zie my, hoe t gaat, of niet, in zo veel clenden Bedraaid, dat er myn hert van schrikt, en beeft.
Ben 't niet alleen, die hy zyn woord gegeeven heeft.
Met Annetje, een van myn zusters speelgenooten, Heeft hy ter sluik al meede wat vryheid genooten.
En schoon hy buiten myn kennis daar mee heeft te doen gehad, zo heeft, tot haar geluk, de vriendschap zo veel plaats niet gevat.
Zy lykt noch een maagd, en kan daar voor passeeren, maar ik ben bedurven, op de beloften, dat hy my zoud'eeren.
Wat zal het nu al weezen, als ik dien bedrieger trouw?
Wel hy zal zich nooit genoegen met een vrouw.
Dat is geen wonder, want dit volk is van gevoelen, Dat men meer, als met één vrouw, wat mag mallen, en woelen.
Dit zyn geen zonden, als het met een rein gemoed geschied.
Met een rein gemoed, of niet, dit gevalt my niet.
Met een rein gemoed!
wel, wie zou dit niet verveelen?
Wel, met een rein gemoed zo mogt men ook wel steelen, maar daar past de galg op.
En zulk een rein gemoed Was beeter voor de strop, als het leerampt opgevoed.
ik ben van dien booswicht, dien schynheilig bedroogen.
Ik moet schreijen, helaas!
hou nimmer op, myn oogen!
Ik ben bedurven, en voor altyd onderdrukt, ach!
had de dood my in de wieg maar weggerukt!
Ik beklaag uw staat, en zy is te beweenen.
Zyn bedriegery stoot u te fel voor de scheenen.
Welke schelmen!
onder een fynen breeden hoed Treeden ze alle plicht, en deugden met de voet.
Maar zult gy hem dan zo weer op nieuws laaten paaren met een meisje, dat jou schatten zou vergaaren?
Myn schatten!
wel ik weet niet, hoe je zo slecht praat.
Ach had ik zyn schatten nooit gekend!
maar nu is 't te laat.
Ik wou, dat hy met al zyn schatten was verzoopen.
Zo zou niemand voor niet die zo duur meer koopen.
Maar evenwel zal ik t beletten, dat hy er meer meë bedriegt.
Ik ben bekommerd, dat hy zal staande houden, dat men t liegt.