floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Daar 's luttel aan bedreven Wat dat jou dunkt; maar my dunkt, dat Indien ik iets te wenschen had, Dat ik jou onder duizend menschen Niet gekker als je bent zou willen wenschen: Want, zie eens, wat een onbescheid Dat jy staag Willegond met zo veel vryigheid By allerhande soort van Maatjes laat verkeeren.
Jy pronkt haar daaglyks op met kóstelyke kleeren Nadat de Mode is.
Wél, heel goed.
Jy bent haar Voogd: maar kyk, ik moet En zal bezorgen dat Ruffina anders doet; Zy zal niet als op heil'ge dagen, En Sundags in het zwart gekleed Te voorschyn komen, én, daar buiten, dat je 't weet Een huislyk werksaam kleedje draagen, En blyven t'huis, gestaag tót iets te doen gereed.
Dus zal ik, zo ik d'eene óf d'aare tyd wou trouwen, Haar tot een Huis, én tot geen loopvrouw houwen.
Dit is het dat een Maagd, die trouwen, wil behoord Te doen: als op het Huis te passen, styven, naaijen, Haar koussen stóppen, en by leeg tyd koussen braaijen.
Voor al, haar wachten niet een woord Met andre Vryers ooit te praaten, En zonder my nooit staan, nóch wand'len langs de straaten.
't vrouwvólk, 't vrouwvólk is zo zwak!
Maar Freer, het schynt schier aan uw reden Of 't aan u stond, om met Ruffine in de Echt te treeden Zo gy maar woud?
Ja met gemak!
Wél waarom niet?
al wou ik strak.
om dat de wetten Zulks aan de Voogden in ons land beletten; Ten zy een Maagd, juist mondig zynde, haar Verkiezing, 's Voogds verkiezing waar.
Ik weet daar weinig van: maar in vertrouwen, Ik lach ereis met al die beuz'lery, Is 't hier verboôn, het staatme t'Uitrecht vry, En voor de rest weet ik haar wel in huis te houwen.
Gy hebt myns weetens heel geen reden... Steiloor.
Zwyg jou Pry, Ik zél jou leeren, uit te loopen, zonder my.
Maar zeker Heer... Steiloor.
Maar waar mag jy jouw smoel in steeken?
Kyk, jy bent al te wyz, dat ik met jou zou spreeken.
Ik ben, zo 't schynt, by u verdacht Van onbehoorelyke streeken, En moet u, zo 'k Maseur eens zien wil, daarom smeeken.
Geensins, geensins; maar hoor, neem óp myn reden acht, Ik zal klaar spreeken: jouw bezoek doet haar ontstichten, En daarom zo je jou voor altyd wacht Om hier te komen, zel je my op 't hoogst verplichten.
Wél, luister.
'k Zal u ook myn' meening kort en klaar Doen hooren: ik héb haar nooit willen vraagen Of uw manier van doen haar kan behaagen: Maar ik verscheel zeer veel van haar, Om zulk een dwang, om zulk mistrouwen te verdraagen: En zeker ze is myn' Zuster niet, Zo ze al die strafheid met geen haat'lyke oogen ziet.
Wél foei!
't is schande, en 't past an Turken en Barbaaren, Die in heur land het Vrouwvolk dus bewaaren.
op te sluiten?
't is het werk van een Tieran!
Wat beeld jy je in myn goeije man?
Daer 's niemand die een Vrouw haar eer bewaaren kan: Zo zy oneerlyk is, vergeefs is al het sluiten Met wacht van binnen en van buiten.
Geloof me vry, wanneer een Vrouw Haar Man wil weezen ongetrouw, De Drommel noch zen Moêr zel haar daer niet in stuiten.
Het allerzekerste is, in deuze staat, Dat zich een Man op de eer van zyne Vrouw verlaat.
Kyk, de eer is boven alle dingen, Van zulk een vreemde en kwintige aard, Dat zy alleenig van ons zelf wil zyn bewaard.
Was ik getrouwd, met een die me ópsloot, óf wou dwingen, Gantsch bloed!
hoe zou ik hem de Koekoeks zang doen zingen.
Wel nou, Leermeester, zyn deez' lessen niet heel goed?
Dit hoor je met een stil en ongesteurd gemoed.
Maar gy, Monfreer, kunt gy het scherssen niet gedoogen?
Is 't alles wat zy heeft gezeid, niet waar, Het is ook alles niet geloogen.
De mensch bemind de vryheid; maar Door strafheid word een ziel nooit tot zyn plicht geboogen: 't Mistrouwen, zórg, en wat de jaloezy verdicht, De Grendels, Traly, Slót, en diergelyke zaaken Die zullen nooit een Vrouw óf Dóchter deugdzaam maaken: De eer, de eer alleen, houd haar in haare pligt.
Ik zouw wel dapper voor de trouwheid vreezen Van eene Vrouw die slechts door dwang... Steiloor.
Jouw Predikatie duurd vry lang.
Genoodzaakt, eerelyk moest weezen.
Ik zou zeg ik... Steiloor.
Héb jy haast uit?
En blyf by dit besluit, Dat een die wyz is 't hart moet van een Dóchter winnen: Want heeft ze een afkeer in haar' zinnen, En word ze ons een gedwonge Bruid, Ze zal ons slechts in schyn, in 't hart een ander minnen.
Al sprookjes van 't Rood kousje.
Ik weet Hoe dat de jeugd, heel zacht, al speelend onderweezen Moet worden: dat men zich ook nimmer straf nóch wreed Moet toonen als men hen berispt: want zie dit deed Van ouds de jonkheid voor het woord van Deugd steeds vreezen En afschrik krygen, daar, in tegendeel, de jeugd Door zachtheid word gebragt tót eer en deugd.
Myn zórg voor Willegond, heeft steeds dit spoor gehouwen, En ver van dat ik ooit in zulk een ted're ziel De minste misslag voor een misdaad hiel, Durfde ik haar jonkheid wel wat vryigheids vertrouwen.
Zy ga na 't Bal, óf na de Schouwburg, daar z'er tyd In eerelyk vermaak mét nut verslyt.
't Gevalt my dat z'er kleed na haare staat en jaaren.
En 'k laat in haare keur, met wie ze wil, te paaren, Niet tegenstaande 't recht van myn Voogdy: Want anders is de trouw een dwaaze slaaverny.
Dóch zo myn staat én ook myn liefde haar behaagen, Kan zy my trouwen, óf haar keur vry elders draagen, Indien 't haar lust.
Op deeze wyz' leeft de een én de ander heel gerust, En geen van ons vind stóf, óf reden om te klaagen.
Jouw woordjens zyn fluweel, en suiker zoet.
Dit 's myn verstand; my dunkt dat elk zo leeven moet.
'k Verwerp het straf bestier van zulke menschen Die vaak de kinders na hun' Ouders dood doet wenschen.
Maar hoor: de vrye toom die me aan de jonkheid geeft, Valt moeilyk om daar na weêr in te trekken; En zy zal licht'lyk met jou gekken Zo die verand'ring in haar hart geen ingang heeft.
Waarom veranderen?
't Lykt scheeren.
Vind ge iets in haar dat de eer óf goede naam kan deeren?
zo j'er trouwd, zou jy haar zonder jouw verdriet, Die zelve vryheid in de kleeren Behouden laaten?
En laaten haar dan nóch by 't jonge vólk verkeeren?
Die zy dan ook somtyds weêr op Thé Of Koffy nooden zal.
Dat beurt wél.
Op een Kaartje.
Dat is 't gebruik.
En dan een Glaasje wyn?
Al mé.
En somtyds wat Banket, Pastei of Mangeltaartje?
En als de maag Vol water is?
Dan heeft me graag Wat Frontinjak.
En dan aan 't danssen?
't Is als gy zegd.
Dus leerd men de ondeugd niet der Franssen Alleenlyk: maar, recht uit gezeid, Ons Hólland overtreft der Franssen dolligheid: Want óp een Chaise, óf in een Sleedje, Of óp 't bezoek slechts van een Teetje, Gebeurd'er somtyds wel een beetje In 't afzyn van een Vader, óf een Man, Dat ieder juist niet raaden kan: Maar deeze les zal jou niet baaten, Want jy zult Willegond haar vryheid laaten Schoon dat een ieder jou bespót.
Het is zo.
Je bent gek; loop heen jou groote zót.
teg.
Ruf.
Ga jy na binnen toe, en hoor nier na dit praaten.
Goedaard, Steiloor, Willegond, Katryn.
'k Héb 't u gezeid, ik zal my blind'lings óp de trouw Verlaaten van myn' Vrouw; Dit 's myn begrip, dus zal ik leeven.
Gants bloed, wat zou 'k 'er wel om geeven!
Wat waar het goed, wat waar het goed, Wierd hy een Koekernoet!
Ik ben onkundig welk een lót my is beschooren.
Maar zekerlyk het schort Aan u niet, zo gy 't niet en word: Want na uw wyz van doen, zyt gy'er toe gebooren.
Och arme Spóttert, ik moet lachchen om die praat, Zie jy maar toe, het is wél jonger wedervaaren.
Hoor; zo 't gebeurd, dat ik met Goedaard kom te paaren, Behoeft hy niet te vreezen voor dat kwaad: Maar zo 'k met u als Vrouw moest leeven, Zou 'k zórglyk u daar van verzeek'ring derven geeven.
Het waar conscientie werk zo zy 't hem deed: Maar zulk ien ouwe Gryn daar is het an besteed.
Katryn gaat met Willegond haastig binnen.
Verbruste Vuilbek, jy meugd vreezen.
Hoor, Freer, je moet zo kwaad niet weezen.
Heeft zy licht wat te stout gesmaald, Je hebt 'et op je hals gehaald.
Verander van humeur, geloof me, laat u raaden, Een Vrouw óf Dóchter óp te sluiten kan slechts schaaden.
Ik ben uw Dienaar, Freer.
Steiloor alleen.
Je mogt de Drommel zyn, Myn Dienaar?
dit 's een Vólk!
de een heel berooft van zinnen, Durft zulk een ydeltuit beminnen, En deeze is al zo gek als hy.
Lekker komt heen en weer door de Deur in de Kamer hyken.
O myn, o myn, Ik lachme slap: hoe kan 't geschieden?
Zyn Dienstboôn zullen nóch in 't end die Gek gebieden; En myn Ruffyntje... Maar, ik ga met haar op 't land, Daar zal zy veilig weezen: want Haar Zus zou haar beploegd verstand, De lessen die zy door myn' voorzórg heeft genooten Wél haast uit haar geheugen stooten.
Lekker, Steiloor, Heerman.
‘Hy 's in deez' kamer die Ruffina houd beslooten.
Steiloor, by hem zelf spreekende.
Is 't niet beklaagens waard, hoe lang hoe meer te zien, 't Verderf der zeden, zelf ook in bejaarde liên?
Heerman.
‘Ik spreek hem aan.
In plaats, dat in voorgaande tyën De óprechte trouw, de zedigheid Gepreezen wierd, word ledigheid, Verkwisting, grootsheid, zotternyen... Heerman.
‘Hy ziet my niet.
En meer ondeugden niet te lyen... Lekker.
‘Ik loof hy ziet niet wél, uit 't linker oog, myn Heer; ‘Groet hem van de and're zy.
Dit werk dat deugt niet meer!
Na 't land, na 't land.
Is hy stikziende?
Neen, neen, het is zo hoog als 't diende, 't Gezélschap in de Stad verleid; Maar wat is dit?
myne ooren tuiten!
Of is hier iemand die wat zeid?
Myn Heer... Steiloor.
Op mórgen wis na buiten, Op dat... de Droes... wat 's dit?
hoe komt dit Vólk toch hier?
De plaag nóch toe!..
ai zie die hoed?..
nóch meer gezwier?
Is 't wél óp my gemunt?
Myn Heer gy schynt verslaagen Dat ik zo inkom, en u geen verlóf deê vraagen.
Steiloor met een' wreevelige stuursheid.
Dat 's waar.
Dit onverwacht bezoek vind gy licht vreemd.
Dat kon wél zyn.
Maar 't is na dat men 't neemt.
Ik sta het toe.
Gy zult my lichtelyk verschoonen... Steiloor.
Dat 's hachchelyk.
Dat ik u kom myn' dienst betoonen.
Dat scheeld my niet.
Dewyl ik onlangs in deez buurt Een wooning héb gehuurd!...
Dat staat u vry.
Vind ik my door de reden, En door de kennis die, 'k voor deez', in Willemstad, Heb met myn Heer uw Broêr, gehad, Verpligt, om u myn' dienstbaarheden Op te óffren, als een trouw Gebuur.
Het zy dan zo; ter goeder uur.
'k Zag hem zo daat'lyk uit uw' wooning treeden.
En 't is op zyn verzekering Van uw beleefdheid, dat ik recht na binnen ging.
Zo veel te slechter.
Hy weet heusselyk te leeven, En hen, van wien hy eer' ontsing, Ook, op zyn beurt, behoorlyke eer te geeven.
Hy 's oud genoeg, en meester van zyn doen.
't Is zo, myn Heer, 'k heb daar niet tegen.
Elk zoend zen Wyf op zyn fatsoen, My 's aan een ander niet gelegen.
Gy hebt gelyk, myn Heer, ik pryz' Uwe ingetoogenheid: maar hebt gy wel vernomen De tyding die 'er is gekomen?
Een die voorzichtig is, en wyz, Bemoeid zich niet met loogentaal, en droomen.
Ik sta het toe: maar voor ons Land, Dit nieuws.... Steiloor.
Voor liên van ons verstand, Is geen ding nieuw.
Dit nieuws behelst gewenschte zaaken.
Steiloor, Ruffina, Heerman, Lekker.
Heerman groet Ruffina, voor dat Steiloor haar ziet.
Dat weet ik niet: maar zou ik wel aan 't dutten raaken?
Of schemerd my 't gezigt?
hoe zal 't hier gaan?
Ben ik betooverd, óf verraân?
Zyn hoed zwierd heen en weer; 't gezigt geeft geen goed teken.
Waar op heeft hy 't gemunt, met al die zótte streeken?
Wie geld dat nou?
tegens Ruffina.
Hoe komje daar te staan?
Loop straks na binnen aan jouw werk.... Ruffina.
Na binnen.
óch, wat 's dit!
tegens Heerman.
Ik kom zo aanstonds weer.
Of ga maar heen, zo ik niet daatlyk keer.
Ik zal wel wachten, haast u niet om my, myn Heer.
Heerman, Lekker.
Wat dunkt je van die Gek?
Myn Heer, ik zel je zeggen: Hy 's vinnig, bits, en zal u hinderpaalen leggen.
Ik raaz' van spyt.
Die Argus zal myn min Verydelen, en haar ópsluitende, zyn zin Doen vólgen door bedwang.
Ai, wil niet eensjes vreezen, Vermits dat deez jaloersche Gek, Heel mak'lyk zal te doek en weezen, Deur de eene óf de andere slimme trek: Want dit ópsluiten, tegen reden, Geeft u meer hoop, dat gy haar krygen zult tót Vrouw.
En zo gy.... Heerman.
Maar, het is vier maanden reeds geleden, Dat ik haar schoonheid heb gevierd, en aangebeden, En nooit gelegenheid gevonden, om myn trouw Haar aan te bieden, en myn hart haar op te draagen.
Maar heeft zy nooit gemerkt dat gy haar mind?
Dat 's genoeg een kans daar na te waagen: De liefde is listig, en je bent geen kind.
Had ik als jy geweest.... Heerman.
Gy spreekt als onbedreeven; Zo 'k haar niet spreek, hoe kan ik haar verzek'ring geeven Van myne min?
Het Goud, Heer, maakt een Koppelaar.
Geef aan de Meid wat geld, zy helpt u licht by haar.
Daar is geen Meid, óf Knecht, in huis, het is verlooren.
Zwyg stil, daar komt hy weêr, hy mogt ons hooren.
Heerman, Steiloor, Lekker.
Myn Heer, gy woond hier in een mak'lyk huiz.
't Is waar, Heerman.
Is 't niet wat eenzaam?
Hé, wat blief je?
Ik vraag het maar.
En ik, ik zeg het maar: dat, al dat vraagen, Een man als my, niet kan behaagen: Dit dunkt me, is jou genoeg gezeid, O vraager in der eeuwigheid.
Vergeef het my: zo 't u niet kan verveelen, Wenschte ik tot mynent, somtyds de eer Te hebben, om met u, myn Heer, Een Roemsteekje, óf Pikét, te speelen.
Ik dóbbel niet.
Het is alleen om tydverdryf.
Dat zei Markólfus ook, en sloeg zyn Wyf.
Ik zal ook somtyds wel, de vryheid neemen, U te bezoeken, als myn Vriend, En Buurman.
'k Ben daar heel niet meê gediend.
Laat ons met vreên, loop elders teemen; Ik ben al moe hier dus te staan, En 'k raad jou straks na huis te gaan.
Uw heusheid, Heer, zal myn vrypóstigheid, verschoonen: Want uw beleeftheid... Steiloor.
Zal jou toonen Waar dat de deur is, en dat wy tot onzent woonen, Kom jy hier ooit eens weêr.
O, die verbruide Gek!
Ik blyf uw Dienaar, Heer.
Loop voor de Drommel, jy zult met die hoofsche zwieren My zo niet loeren: die manieren, En dat bezoek, gevalt my niet: Al was 't schoon dat myn Broêr, 't hem ried; Het geeft my achterdócht en groot mishaagen.
Ik moet Ruffina eens gaan vraagen, Of zy ook weet, óp welk een grond, dit zaakje leid, Ze is niet geveinst, licht dat ze 't zeid.
Op de straat, voor de Huizen van Steiloor en Heerman.
Steiloor, Ruffina.
Weez jy gerust, ik weet dit heel wel uit te werken.
‘O liefde, wil my voorts met uwe raad versterken!
‘Op dat deez' list volvoer' het oogmerk van myn' min.
Hoe hiet hy?
Ja, ik weet, hy is hier in Deez buurt, nou onlangs komen woonen, Het is die lósból die nóch straks Zo stout was, dat hy zich tót mynent dorst vertoonen: Ja tóch, dat was 't bezoek ask aks!
Neen, Olfert is te leep, 'k zel daar een schót veur schieten Eer ik na 't land ga, schuim van alle Deugenieten.
'k Beken dat ik iets stouts besta: Maar wie zou zulk een straf onthaalen niet verdrieten?
Hy dwingt m'er toe.
't Is een verleijer, dat blykt klaar: Ja, een verleijer is 't, 't is waar.
Myn Troosje, ik ga, treê jy in huiz, en wacht me daar.
Verliezen we geen tyd, om hem zyn les te leezen.
'k Verwonder my niet meer, na 't geen ze my daar zeid, Van zyn beleeftheên, en zyn vriend'lykheid: Maar wacht, ik zal hem van die zótte min geneezen.
Dit dunkt me is 't huis daar ik moet weezen.
Laat ons eens zien wat óf hy zeggen zal.
De Duivel haal die stoep!
ô die verbruste val!
Wat hoeft die leuning zo ver uit te steeken?
Een mensch zou zo de nek wel breeken.
'k Wouw dat hy ze op zyn bed had.
Hy wil aan kloppen.
Derde tooneel, Steiloor, Heerman, Lekker.
Heer, het is my leed, Dat gy gevallen zyt.
'k Wouw jou wat zeggen.
Iy Heer?
Ja jou, hoor toe, ik zal 't jou uit gaan leggen.
Lekker sluit de deur op.
Myn Heer, als 't u belieft, 'k bid dat gy binnen treed.
Wy kunnen 't hier wel doen.
Heer, hoe zou dat geschieden?
Nu gy my het geluk komt aan te bieden Van uw bezoek?
Ik moet jou spreeken, maar met haast.
Maar zeker my?...
maakt je dat verbaasd?
Ik ben verblyd, en voel myn ziel als opgenomen Door de eer die gy... Steiloor.
Laat de eer daar ze is, ik ben gekomen... Heerman.
Myn Heer, treê in.
Maar Heer... Steiloor.
Maar Heer, maar Heer; ik zal niet verder gaan.
Myn Heer, zo 't is om u te vergenoegen... Maar zeker, Heer, het zal niet voegen, Op straat te spreeken.
'k bid treê binnen tóch, myn Heer.
Men hoofd, doet van die komplementen zeer.
Met die liflaffery, mag ik men kóp niet breeken; Ik wil hier voor de deur, en staande met je spreeken.
Zel jy me dwingen?
dat is wel impertinent.
Maar 't is... Steiloor.
't Is onbeleefd, je maakt me moeilyk.
My dwingen?...
Maar... Steiloor.
Jy bent een kwelgeest: sellement... Lekker.
Bloed, hoe zel dit nóch gaan in 't end?
Ja, 't is onmensch'lyk, 't is verfoeilyk!
My weig'ren... Heerman.
Heer, zo ik het deê... Steiloor.
My weig'ren hier een woord óf twee Te hooren?
Maar myn Heer, het vólk zou met my spótten.
Al die zich aan het vólk steurd, zyn maar zótten.
Hoor luister... Heerman.
Maar, myn Heer, 't is geen welleevenheid... Steiloor.
Dat 's Duivels!
nóch al?
is het niet genoeg gezeid?
Kom hier eens, hoor: laat al die wisje wasjes vaaren, En luister na het geen, dat ik je zal verklaaren.
Zeg, weet je wel, dat ik de Voogd, en Meester ben Van een jong Meisje, spreek?
O ja, myn Heer, ik ken Haar ook van aanzien.
Wel, van haar sprak ik je gaaren, En wyl je 't weet dat ik haar Voogd ben, weetje dan Ook wel, dat zy alleen myne oogen kan behaagen, En dat ik in het kort haar man Zal worden?
dat ze my genegenheid moet draagen, En dat zy niemand aârs bemind als my alleen?
Zeg weet je dat?
zeg óp.
Wel weet je 't niet, ik zeg het jou, dat jy na deezen Haar ongekwelt laat, óf je meugt wel vreezen.
Wie, ik, myn Heer?
Ja jy, jy, jy.
Wie zeid u dat ik haar, ooit lastig viel?
Zy, zy, Die zulks niet liegen zal, dies laat het veinzen vaaren.
Wie zegd gy, Heer?
Zy zelf, Ruffina, die gelyk 't Een eerb're Dóchter voegt, my sints haar jonge jaaren Bemind heeft, dat hier wel aan blykt, Om dat ze my durft in vertrouwen openbaaren, Dat ze al jouw pooging en gelonk, acht als de wind: Dit doet ze u zeggen, en dat j'er vergeefs bemind.
Hoe, Heer, moest zy my dit door u juist laaten weeten?
Ja, en zy raad jou, zoete knecht, Dat jy jouw zinnetjes, vry op een ander legt: Geen mensch heeft ooit haar hart, als ik alleen, bezeten.
Ik ga, onthouw wat ik jou heb gezegt.
Wat dunkje, Lekker, moet ik uit dit voorval spellen?
‘Hoe kykt hy nou!
Gy hebt geen reên u meer te kwellen, Myn Heer; deez Jufvrouw heeft meer als gemeen verstand: Zy mind u zeker, en die norsse dwingeland... Steiloor.
‘Wat zeid, wat zeid hy?
Parst haar tot deez' listigheden.
De pots is fyn: maar zacht, hy ziet ons aan, En 't geen wy spreeken, zou hy lichtelyk verstaan.
Kom, volg my, laat ons binnen treeden.
‘Ja, trek maar heen.
Ik lach me slap om zulk een Haan!
Hy is versteld, en.... maar daar is myn uitgeleezen, Dat Troetel Poppetje, hoe zedig staat haar weezen!
Ruffina, Steiloor.
‘Ik vreez dat Heereman, myn' list niet heeft gemerkt.
Wat zeg je Bekje lief?
Of ge iets hebt uitgewerkt?
Myn Troosje, ik kom met vreugd versterkt, Weerom, en wist door reên jouw Kweller te overwinnen; Hy loochende in het eerst jou te beminnen: Maar ik ontdekte in 't end, de grond van zyne zinnen: Want na dat ik 'et hem had uit jouw naam gezeid, Heeft hy het niet meer wederleid; Hy heeft belooft van zich te onthouwen, Jou na deez dag weêr aan te schouwen.
Durft gy u op zyn woord vertrouwen?
wat is 'er dat je lét?
Gy had uw voeten van de drempel naauw gezét, Wanneer ik achter uit myn Venster lag te kyken, Of 'k zag terstond van verre, een man Zeer wel gekleed, beleeft, met buigen, en met stryken... Steiloor.
Wat zeg je, hoe, sprak hy jou an?
Ja, en uit Heermans naam, gy kunt eens denken, Hoe ik ontsteld was!
Zou je niet Ontsteld zyn Liefstentje?
zou 't niet jouw zinnen krenken, Wanneer je zulk bedrog van zulke Guiten ziet.
Terwyl dat hy zyn' dienst, my aan kwam bieden, Gooid hy deez' Gouwe Doos in myne schoot, Waar in ik merkte, dat een brief was.
Kan 't geschieden, Dat zulke Schrobbers!...
Maar hoe snood Word nou de waereld!
En doe ging hy aanstonds schuiven.
Hier blykt zyn valsheid.
Bloed, kryg ik hem in myn' kluiven!
Myn Bekje, jy bent waerd, dat ieder jou beklaagd, Om zulke parten als jy van die Schurk verdraagd.
Dit zyn die kunsjes die die Vagebonds gebruiken, Om 't Visje op die manier te krygen in de fuiken.
Nu dwingd my de eerbaarheid, dat ik Hem 't Doosje, met de Brief, weêrom beschik.
Durfde ik 't u vergen.
O, daar is niet aan bedreeven.
Kom, geef je 't maar, ik zel 't hem straks weêrom gaan geeven.
Daar is 't, zo ik 't ontfing.
Ik ben'er van ontsteld.
't Is goed: maar laaten wy de brief eens saamen leezen.
deed gy dat, myn Heer, zo leê myne eer geweld.
Hoe, zou jouw eer daar deur verminderd weezen?
Zo gy de Brief laast, wierd ik zekerlyk verdacht: Want elk zou denken dat ik hem beminde.
Zacht, Dan is het beter dat wy die niet open maaken.
Een Dóchter, zo ze niet in ópspraak wil geraaken, Die moet voor alle zaaken, Geen Minnebriefjes leezen, Heer!
En las ik deez', hy zou my nóch veel meer Met brieven kwellen; nu zend' ik hem alles weêr, Verzegeld als het was.
Dat heb je klaar doen blyken.
O Deugd!
waar vind men haars gelyken?
Ik ga zo na hem toe, myn troost myn waardste pand.
De Brief, myn Heer, is in uw hand, Gy kunt haar echter, zo gy wilt, vry open breeken.
O neen, ô neen, ik zel dat voorneem laaten steeken, Jouw reden zyn gegrond, 't is my gebleeken: Ik pryz' jouw overgroot verstand.
Ik ga, hem, en daar na de Boekverkooper spreeken, Om 't Boekje van de Huw'lyksband: Ga in, dat zullen wy dan leezen op het land.
Zo, dat gaat wel.
Myn hart dat springt van vreugden!
Dat 's eerst een voorbeeld van weêrgâlooze eerbaarheid!
Zy breekt de brief niet óp, dat zyn de zuiv're deugden Die maagden passen!
zy vólgt myn les, al zeid, En scheld myn Broêr, op myn' manieren, 'k leef geruster.
Zy scheeld geen kleintje van haar Zuster!
De opvoeding, o!
de opvoeding doet Een wond're werking op 't gemoed!
En maakt de Meisjens, óf tót goede, óf kwaade Wyven.
Hy klópt aan.
Lekker, Steiloor.
Wat is 'er van uw dienst, myn Heer?
Geef dit, jouw Meester, aanstonds weêr, En zeg hem, dat hy voortaan, 't schryven En giften zenden, vry laat blyven: Dat myn Ruffina, niets om zyn schenkaadje geeft, Dat haare gramschap, hier door is geraakt aan 't kooken, Dat zy deez Gouwe Doos, nóch brief heeft opgebrooken, En doet hy 't nóch eens, 'k weet wat hy te wachten heeft, Ga, zeg hem dat.
Wat heeft die Gek, nu weêr bedreeven?
Lekker Hy gaf me dit, myn Heer, en zei, dat al uw doen Vergeefs was, en dat ze u ook nooit gehoor zou geeven.
Geef hier, dit doet me iets goeds vermoên.
Deez' Brief, zal onverwacht in uwe handen komen; Maar, hoe ook myn bestaan, by u word opgenomen, Ik vind me in zulk een droeve stand, Dat ik genoodzaakt ben, te springen uit de band.
De schrik die 'k heb, dat ik, in weinig dagen, Zal moeten in een haat'lyk huuw'lyk treên, Doet my, al wat ik kan, tot myn' verlóssing waagen.
Bemind ge my, zo red me uit deeze zwaarigheên: 'k Verwacht uw antwoord; wil geen tyd verliezen, Op dat gy weeten moogt, wat weg, ik zal verkiezen: Verliefde harten, met elkanders leed begaan, Die kunnen zich, door een half woord, verstaan.
Wat dunk je, Heer, van deeze reden?
Voor zo een Meisje, dat by niemand heeft verkeerd, Is zy, dunkt me in de min, al redelyk geleerd.
'k vind haar zo volmaakt van geest en leden, Dat zy verdiend, en waard is, aan te zyn gebeeden!
En deeze trek van haar verstand, Waar door ze 'er liefde my betoond, met achting, Verdubbeld myne kuissche brand, En overtreft ver, myn' verwachting.
Al zafjes, zwyg wat stil, myn Heer: Want zie, daar komt die Gek al weêr.
Maar wat wil dat papier?
Steiloor, Heerman, Lekker.
Zo, zo: de Heeren Staaten, Verbieden door Plakkaaten, De Fransse Waaren, in te brengen, ô!
dat 's braaf!
Wel ja, men wierd aârs van de Fransman wel een slaaf.
'k Heb dit Plakkaat, ô ja!
op 't boekje toe bedongen.
Het zal Ruffina ook verstrekken tot een leer.
‘Is 't anders niet?
Steiloor, terwyl Heerman de Brief overleest.
ja wel, dit bóld me zeer!
De Rótzak maakte ons al te hooge sprongen, En wou dat wy altyd na zyne pypen zongen.
Tegens Heerman.
En jy Monsieurtje, die my na de mode groet, Jy zelt door giften, nóch door brieven, armen bloed, Niet op doen; neen, je zult niet trekken; Het Meisje is al te wyz, ze zou maar met jou gekken, Zy het me lief, je ziet hoe dat ze met jou lacht.
't Is waar, 'k heb reeds bespeurd, en ernstig overdacht, Dat niemand immermeer, Ruffina zal beleezen, Dan hy, die haar is van het noodlót toegeweezen; Dies is het zótheid, dat men gunst van haar verwacht.
zótheid?
dolheid!
'k durf het zweeren.
Dierhalven heb ik afgeleid, De hoop, tót het bezit, van haar bekoorlykheid.
Een Medevryer als gy zyt.... Steiloor.
Wil me ekskuzeeren.
Neen; 't waar al lang geschied, indien ik had verstaan, Dat gy de Juffer, zelfwoud trouwen.
Ik wil 't gelooven.