floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
September 1684. waar by wy aen de regenten van den selven Schouburg, in die tyt, hadden gelieven te consenteren, accorderen ende octroijeren, dat sy, gedurende den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaren, de Wercken, die doenmaals ten dienste van het Toncel reeds gedruckt waren, ende, van tyd tot tyd, nog vorder in het ligt gebracht, ende ten toneele gevoert soude werden, alleen soude mogen drucken, uytgeven en verkopen, nu ondervonden, dat de Jaren, by het voorgemelde Octroy of Privilegie genaemt, op den 19.
September 1699. souden komen te expireren, waar van hunne respective Godshuyzen onder andere mede moesten werden gesubcenteert, de voorgemelde Wercken, soo van Treurspellen, Blyspellen als Kluchten, als anders, die reets gedrukt en ten Toneele gevoert waeren, of in het toneele gedruckt, en ten Toneele gevoert soude mogen werden, geerne alleen, gelyk voorheenen, souden blyven drucken, doen drucken uytgeven en verkopen, ten eynde de selve Wercken door het nadrucken van anderen, haer luyster, soo in tael, als spelkonst, niet mogten komen te verliezen, dog dat sulcx nae den 19.
September 1699. niet gepermitteert soude wesen, soo vonden de Supplianten hun genootsaakt sig te keeren tot ons, onderdanig versoekende, dat wy aen de Supplianten, in haare bovengemelde qualiteyt, geliefden te verleenen prolongatie van het voorsz.
Wercken, soo van treurspellen, blyspellen, kluchten, als andere, reets gemaakt en ten toneele gevoert, en als nog in het ligt te brengen, den tyd van vyftien eerst achter een volgende jaren, alleen te mogen drucken en verkopen, of doen drucken en verkopen, met verbod aen allen andere op seeckere hoge penen, by u ed.
Groot Meg.
Daar toe te stellen, en voorts in communi forma, soo is 't dat wy de saecke, ende 't versoek voorsz.
Overgemerkt hebbende, ende genegen wesende, ter bede van de Supplianten, uyt onse rechte wetenschap, souveraine magt en authoriteyt, deselve Supplianten geconsenteert geaccordeerd ende geoctroyeert hebben, consenteeren, accorderen ende octroyeren, mits desen, dat sy, by continuatie, de voorsz.
Wercken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Klugten als andere, reets gemaakt en ten toneele gevoert, en als nog in het licht licht te brengen, den tyd van vyftien eerst achtereen volgende jaren, alleen binnen onsen landen, sullen mogen drucken, doen drucken, uytgeven en verkopen, verbiedende daerom allen en een ygolyk, de voorsz.
Werken, in t geheel ofte ten deele, naer te drucken, ofte, elders naergedruckt, binnen den selven onsen lande te brengen, uyt te geven ofte verkopen, op de verbeurte van alle de naergedruckte, ingebragte, ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie hondert guldens, daar en boven, te verbeuren, te appliceren een darde part voor den Officier, die de calangie doen sal, een darde part voor den Armen der Plaatsen daar t casus voorvallen sal, en het resterende darde part voor de Supplianten, alles in dien verstande, dat wy de Supplianten met desen onsen Octroye alleen willende gratificeren tot verhoedinge van hare schade door het naergedrucken van de voorsz.
Wercken, daar door in genigen deele verstaen den inhoude van dien te authoriseren, ofte te advoueren, ende, veellmin het selve onder onse protextie en de bescherminge eenig meerder credit, aensien, of reputatie te geven, nemaar de Supplianten in cas daar inne iets onbehoorlyks soude influeren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden wesen te verantwoorden, tot dien einde wel expresselyk begeerende, dat by aldien sy dese onse Octroje voor de voorsz.
Wercken sullen willen stellen, daar van geen geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken, nemaar gehouden sullen wesen het selve Octroy in t geheel, en sonder eenige Omissie, daar voor te drucken, ofte te doen drucken, ende dat sy gehouden sullen syn een exemplaar van alle de vooisz.
Werken, gebonden en wel geconditioneert, te brengen in de bibliotheecq van onse Universiteyt tot Leyden, ende daar van behoorlyk te doen blyken, alles op pene van het effect van dien te verliesen, ende ten eynde de Supplianten desen onsen Octroye ende consente mogen genieten als naer behooren, lasten wy allen ende een ygelyk, die t aengaen mag, dat sy de Supplianten van den inhoude van desen doen lasten ende gedogen, rustelyk, vredelyk ende volkomentlyk genieten ende gebruyken, cesserende alle belet ter contrarie gedaen.
Gedaen in den Hage, onder onsen grote Zegele, hier onder aen doen hangen op den een en twintig.
Ste May in t Jaar onses Heer en Zaligmakers, een duysent ses hondert negen en negentigh.
Qualiteit, het recht van deeze privilegie, voor de bescherming der verliefden, blyspel, vergund aan de erfgenaamen van J. lescailje.
In amsteldam, den 13 Februari, 1708.
ALBARTUS, vader van Lucille en Willemina.
POLIDOOR, vader van Valerius.
ERASTUS, verloofd aan Lucille.
VALERIUS, medeminnaar van Erastus, doch ondertrouwd met Willemina.
WILLEMINA, onder de naam van Wilhelmus.
LUcILLE.
KATRIN, voedster van Willemina.
MARTYNtje, kamerjuffrouw van Lucille.
METAPHRASTUS, Leermeester van den gewaanden Wilhelmus.
KRISPINIUS, knecht van Valerius.
REINARD, knecht van erastus.
KARELoVENTo, een opsuijer.
Het Tooneel is by, en omtrent het huis van Albartus.
gitized by google.
VERETT EERSTE BEdryf.
ERASTUS, REINARD.
ERASTUS.
Ikt gy dat ik u zeg, dat gy my stag ontrust, wyl myn verborge vlam u was al lang bedust?
Myn medeminnaars gunst kan lichtlyk u misleiden, ja, k vrees de strikken, die ik zie voor my bereiden.
Lucilles koelheid baard in myn gemoed veel druk.
REINARD.
my verdenken, Heer, van eenig schellemstuk?
Dit zeg ik, zonder u, of uwe min te krenken Dat gy hebt ongelyk, zo gy my durfd verdenken, want zie, ik ben een man, oprecht, niet zot, noch wys, en daar men zwygen moet, behaal ik steets de prys.
Ook kan ik geensins zien, ik zeg 't u, zonder liegen, Dat u Lucille zou in 't minste deel bedriegen.
Gy ziet en spreekt haar, ja, alle uuren van den dag.
Hoe kan Valerius, die haar naauw spreeken mag.
Dan ontrusten, Heer?
Weg, weg, 't zyn zottigheden Verban de jaloczy, gy hebt daar toe geen reden, zy hem, als gy weet, met afkeer steets ontmoed, en u, in tegendeel, op 't vriendelykst begroet.
A4v, p. 8 eertus.
Hoe meenig Minnaar word, door zyn Meestres, op deze wys, bedroogen, de minnedriften, die ons t Jufferschap doen zien Van haar genegentheid, vaak uit vermaak geschiën.
Die t allermeeste schynt bemind van haar te weezen, word heimlyk vaak gehaat.
Dit zelfde doet my vreezen, Of niet Valerius meê, onder dezen schyn, zyn.
Schoon dat zy hem veracht, wel t meest bemind mogt Zag ik zyn borst maar eens door jaloezy bestreeden, wanneer zy hem onthaald zo spytig, zonder reden, Dan was myn hart gerust, maar neen!
't is ver van daar, hy vreest in 't minst, naar 'k merk, voor schipbreuk, of gevaar.
Ja, haar afkeerigheid schynt hem nooit te mishaagen, ik heb hem nimmermeer daar over hooren klaagen.
Misschien heeft hy zyn hart een ander toegedacht, vermits Lucille hem gestadiglyk veracht.
Door geen verachting word ooit 's minnaars hart ontbonden van haar, die in zyn borst ontstak die zoete wonden.
Men breekt zyn boeijens nooit met zo veel koelheid, neen!
Wanneer men door de min, op t vinnigst word bestreën, Gelyk Valerius, die my nooit schynt te haaten, Schoon hy meest, door myn komst, Lucille moet verlaaten, dit baard in myn gemoed veel twyffeling, of zyten.
In t heimlyk hem niet mind, my slegs door veinzery.
Heer, die Philosophie, en kon ik nimmer leeren.
Maar 't geen myn oogen zien, dat durfik u wel zweeren, dat ik my stoutelyk daar zelver op verlaat.
Weet ook, dat ik my zelf nooit heb zo zeer gehaat, Dat ik gestadig my zou kwellen zonder reden, Uitpluizen het geheim van s mins verborgenheden, Zelfs reën gaan zoeken, daar geen reën my zyn bekend.
DER VERLIEfden.
My tormenteeren gaan, met droefheid en elend, om woorden, uit de lucht gevallen, my te ontstellen.
Daar is geen grooter plaag voor Minnaars, die hen kwellen met zotte jaloezy, en dwaaze minnenyd'len Ja 't is de zwaarste straf, de moeijelykste stryd, Die iemant stryden kan, indien hy naar wil speuren Wat door daer min geschied, 't is oorzaak van zyn treuren, Door zyn nieuwsgierigheid, dat is ontwyffelbaar voor my, ik vrees, als gy, voor 't eigene gevaar.
Martyntje, die my heeft haar min en trouw gezwooren, die heeft Krispinius, naar k merk, voor my verkooren.
Maar 'k onderzoek geensins, of hy haar... neen, neen!
Zy mind my, zo ze zeid, daar ben ik me te vreen, dat 's my, genoeg, myn Heer, 't kon zyn dat haar gedach heel anders waaren, maar wie kan zich daar voor wachten?
Naardien... maar zacht, daar is zy zelf.
MARTYNtje, ERASTUS, REINARD.
Wy spraaken zo van u. MARTYNtje.
Van my, ja wel!
Gy zyt hier ook, myn Heer?
'k heb honderdduizend schreeven om u te zoeken, met verdriet, vergeefs getreeden.
Ik bid u, zeg waarom?
Indien ik 't weeten mag?
Ja, als een Postiljon, heb ik, den gantschen dag, Geloopen overal.
Daar moest gy al op zweeren, Eer ik t gelooven zou.
MARTYNtje, 'k zweer 't, als een meid met eeren.
ER A5r, p. 16 de privilegie.
Maar 'k bid u, zeg my toch, wie dat my zoeken laat?
Die met u wenscht vereend te zyn in de Echtestaat, het is Lucille, Heer, myn Juffrouw.... eRASTUS.
Ach zwyg stille, vermits ik heb geen deel aan t harte van Lucille.
Bedek toch niet voor my myn ongelukkig lot.
Zy mind Valerius, en dryft met my den spot.
Wat zotte minnenyd heeft uw gemoed bestreden?
Wat blyken eischt gy meender van haar genegentheden, als die ze u daaglyks toond van haar getrouwe min?
Daar is iets anders noch, dat hem speeld door den zin, En staag ontrust.
Ei, help me uit dit verlangen.
Om dat, Valerius hem zelf niet wil verhangen.
En hy zal nimmer zich ontslaan van zyn verdriet, Voor dat hy hem eerst door een henn'pe venster ziet.
Om dat hy staadig word gedreeven Door minnenyd, dies zag hy hem heel graag om t leeven, terwyl Valerius.... MARTYNtje.
Die heeft geen deel aan haar.
Ik vrees ook, nevens hem, Martyntje voor 't gevaar... MARTYNtje.
Zo zyt gy mee jaloers?
'k had andere gedachten Van u, naardien gy weet... reys.
11 DER VERLIEfden.
'k zal my daar voor wel wachten.
Zou ik jaloers zyn, kind?
myn oprecht gemoed Had dat vertrouwen nooit van u, gy zy te goed.
Schoon dat Krispinius my somtyds wil belaagen, 'k Weet, myn persoon alleen u, Schoone, kan behaagen, Uw min, die gy my toond, geeft my daar van steets blyk.
'k lach met de jaloezy.
Wel jy hebt groot gelyk.
Je spreekt, gelyk een man, want al deze ongenuchten, Verwekken nimmermeer als wrange onrype vruchten.
't Strekt maar tot nadeel voor den geenen die bemind En weezer bemind wil zyn, wanneer hy word verblind, Door dwaaze minnenyd, hoe durft gy haar mistrouwen, die u, zo meenigmaal, haar liefde kwam te ontvouwen?
Gy maakt u zelfs onwaard, dat onwaardeerlyk goed, Door t mis vertrouwen van haar zuivre minnegloed.
'k heb ongelyk, o ja, ik wil 't niet wederleggen, dies spreek daar niet meër van.
Zeg 't geen ge aan my, moet zeggen.
Gy zyt niet waardig, dat ik t u ondek, o neen.
Terwyl gy haar verdenkt, ja, zonder recht of reën.
Maar, om uw misslag, daar ge u niet kund van verschoonen, by deez geleegentheid, u zonneklaar te toonen, zo lees deez brief, myn Heer, met aandacht en verstand, die zy geschreeven heeft, zelfs met haar eigen hand.
ERASTUS leest.
Gy, die myn hart voor lang doorgriefde, Door uwe oprechte en kuische liefdes, maak eens een eind van al myn smart Door t winnen van myn Vaders hart.
Heb ik t u niet gezegt, dat gy u zoud bedriegen, en dat Lucille, nooit u dacht in slaap te wiegen MARTYNtje.
Indien haar was bekend uw dwaaze minnenyd, en hoe gy haar verdenkt, zy zou wel haast, door spyt Gedreeven, dit geschrift ontkennen, nooit meêr schryven.
Laat myn misslag toch voor haar verborgen blyven, of, zo gy t haar ontdekt, zo voegt er by... MARTYNtje.
Wel nouw?
Hoe ik, door myne dood, myn schuld, met naberouw, Uitwissen zal, om haar kloek moedig onbezwecken... spreeken.
Maar, laaten wy, myn Heer, toch van geen dooden, gy weet, hoe ik altyd ben op u zy geweest, dies zyt geensins voor my, als gy t erkend, bevreest, gy weet, myn vlugge geest, in alles wel bedreeven... eRASTUS.
Ik zal 't erkennen al de daagen van myn leeven, en 't u, met dankbaarheid, vergelden waar ik kan. MARTYNtje.
Dat is tot zo ver wel, maar ik hou meerder van.... eRASTUS.
'k versta uw meening wel.
Myn Heer, wil my verschoonen.
ERASTUS, neen, ik zal u, eerlang, heel rykelyk beloonen.
Maar, apropo, myn Heer, raad eens waar ik u zocht?
ERASTUS, waar toch?
Dicht by de Markt, daar gy my laast eens brogt..
weet gy 't niet?
Dies wil 't my toch ontleeden DER MARTYNtje.
't was in die winkel, Heer, nu ruim een maand geleeden, Alwaar een schoone ring te koop was, die je my Beloofde indien ik kon..... reinard zacht.
Dat 's eerst een looze pry!
Nu versta ik u. MARTYNtje.
Zo ik niet ben bodrogen, zo dunkt my, zie ik die noch blinken in myn oogen.
ERASTUS, den ring van zyn vinger trekkende.
O ja, gy hebt gelyk, al t geen gy zegt is waar, en om my zelfs daar van aan u te ontlasten... MARTYNtje.
Maar, schoon ik dat zeg, myn Heer, gy moet daarom niet denken, dat zulks my is te doen, om gaaven of geschenken, o neen!
in 't minste niet.
O neen, in 't minste niet!
Een kleine erkentenis, die hier door my geschied, Zult gy met dankbaarheid, hoop ik, van my ontfangen.
Kom, wiltze my maar langen.
MARTYNtje Ik zou 't my schaamen, Heer, en 't was ook geen fatsoen.
Wel aan, wylg y t u schaamd, k zal t zonder schaamte zy tasten alle beide na den ring.
Dat zal onnoodig zyn, dies wilt die moeiten spaaren.
'k Ontvang die, om noch meender van 't uwe te bewaaren.
Maar zeg, wanneer zal ik die Schoone weder zien?
Zo dikmaals als gy wilt, zal dit door my geschién.
Doch arbeid om de gunst haar s Vaders maar te winnen, en scherp daar op gestaag uw harssens en uw zinnen, de rest zal heel wel gaan, sla daar geen twyffel aan.
Maar, als hy my veracht?
Laat my dan maar begaan.
Ik zal voor uwe min, schoon gy hem mogt mishaagen, wel goede zorge draagen.
Zy moet, het ga, hoe 't wil, myn Heer, steets de uwe zyn.
Gy verlicht hier door myn smart en minnepyn.
MARTYNtje tegens Reinard.
Wel nu, wat zullen wy van onze liefde zeggen?
Gy spreekt my daar niet van.
Die kan niet vaster leggen, want lui, gelyk als wy, die maaken niet veel spel.
Wil jy my, ik wil jou, daar meê is 't alles wel.
Vaar wel, myn koridon, die 'k altyd zal beminnen.
Vaar wel, myn Morgenstat, beroofster van myn zinnen.
Vaar wel, myn regenboog, komeetstar van myn hart.
Vaar wel, myn fakkellicht, verlichtster van myn smart.
MARTYNtje tegens erastus.
Vaar wel, myn Heer.
DAR Digitized by google I.
Maar zyn nu onze zaaken.
En wat Albartus, Heer, haar Vader, voorts mag raaken, hy zal dit huuwelyk niet weig'ren toe te staan.
Maarzagt, Vallerius, dunkt my, komt herwaars aan.
VALERIUS, ERASTUS, REINARD.
Myn Heer, Valerius, hoe staat het met uw liefde?
Hoe staat het met uw min?
Voor die myn hart doorgriefde, volmaakt zy word van dag tot dag noch sterker.
Myn min, die staadig groeid, is zonder wederga.
LRASTUS.
voor Lucille?
Ja, voor haar.
Ik moet belijen Voor u, Myn Heer, dat gy stantvastig zyt in 't vrijen.
Maar uw stantvastigheid, by yder hoog geacht, verstrekt een voorbeeld van al t menschelyk geslacht.
En ik, voor my, Myn Heer, zo gy my wilt vertrouwen, ben nimmerineer voldaan, alleenig op t aanschouwen, van die k myn liefde toon neen, k wil ook, datze my, haar weederliefde toond, k hou van geen veinzery.
't is ook natuurelyk, 'k ben met u eens van zinnen.
Geen juffer, hoe volmaakt die ik ooit zou beminnen, die myn getrouwe min staag met afkeerigheid Beloonde, neen, neen!
Nochtans is my gezeid, dat u, Lucille.
Zacht, wilt van, Lucille, zwygen, myn liefde kan van haar, al wat zy wil, verkrygen, indien 't haar eer niet raakt.
Zo als gy 't u verbeeld.
Doch ik ben bly, dat gy u zelve daar mee streeld.
Zy wil myn liefde, met haar wederliefde, loonen.
Zy wil haar liefde, met myn wederliefde, kroonen.
Zie toe, bedrieg u niet.
Geloof my, by myn woord.
Geloof my, wyl 't is waar al 't geen gy van my hoord.
Indien ik u, Myn Heer, kon toonen zulke proeven, hoe zy haar hart..... maar neen, ik zou u maar bedroeven.
Zo 'k u ondekten al, 't geheim van myne min... maar neen, het zou te veel ontroeren uwen zin.
Gy dwingd my, dat ik u moet uit uw dooling trekken.
Lees dezen brief eens, Heer, die zal t u klaar ondekken, wie dat Lucille mind.
VALERIUS leest stil.
Die woorden zyn heel zoet.
ERAS Digitzed by Google DER VERLIEfden.
17 ERASTUS.
Gy kend Lucilles hand?
O ja, dit schrift is goed.
Hy gaat al lachchende na binnen.
Hy gaat al lachchend heenen, gelyk de gekken doen, met tweepaar blaauwe scheenen.
Wel waarom of hy lacht?
Om dat hy niet en huild.
ik ben beducht, dat hier wat achter schuild, en dat Lucille, my.... reinhart.
Ik zie zyn Knecht daar koomen.
Veins u, benevens my, tot dat ik heb vernoomen, Of t geen zyn Heer my hier zo aanstonds deeze verstaan, De waarheid is, of niet.
Zacht, zacht, hy komt daar aan.
KRISPINIUS, REINARD en ERASTUS, een weinig ter zyden blyvende.
KRIMINus.
Een staat is slimmer voor een knecht, in deze tijen, als dat hy dienen moet een Heer, die gaat uit vrijen.
Hy moet steets draaven, als een postpaard, dag en nacht, met minnebrieven, die somtyds van weinig kracht.... maar hoe!
wie zie ik daar?
REI B. digitized by google.
Een van uw beste vrinden, die u wenscht goeden dag.
KRISPINIUS.
Dacht ik u hier te vinden, myn trouwe medemaat!
Hoe staat het al met u, en uw martyntje lief?
Die is, en blyft staag schuw Voor myne minneklagt, zy wil my niet geryven, maar, wat doet gy?
komt gy?
gaat gy?
of zult gy blyven?
Ik kom niet wederom, want 'k benser niet geweest, ook ga ik niet, want zie, ik ben wat bang van geest, 'k mag ook niet blyven, of ik vrees voor rottingslaagen.
Dies moet ik gaan, om niet myn huit daar aan te waagen, Of anders zou myn rug.... eRASTUS.
Die wreedheid is te groot.
Vertoef een oogenblik.
Ik ben uw dienaar, heer.
'k weet uw oprechtigheden, maar waarom wilt gi ons ontvlugten, om wat reden, of maakt myn aankomst u dus schichtig en vervaard?
O neen, in t minste niet, gy zyt te zacht van aard.
'k verwachte nooit van u, zo ik 't u durfouwen, deze onbescheidenheid.
Gy moogt my vry vertrouwen.
Ga, zeg uw Heer, dat ik aan hem Lucille laat, En met een ander my haast meen in de echtestaat.... krispyn.
De goden zy geloofd!
REi Digitized by google verliefden.
Myn Heer bemind Franzyntje, en ik, haar kamenier, dies laat ik u martyntje.
Gy kunt, wanneer 't u lust, met haar in 't huuwlyk treen.
Voor my, myn Vriend, ik loop niet graag een blaauwe KRISPINIUS.
praat daar toch niet van, wy minnen zonder schroomen, en geensins, om daar door tot grooter staat te koomen.
Maar, is t wel zeker, dat uw Heer Lucille laat Aan Heer Valerius?
of is 't maar spot?
Wat praat?
Ik wist voorlang, hoe naauw uw Meester was verbonden Aan deze Schoone, die zyn hart lang trof met wonden, dies heb ik myne min verplaast uit enk'le spyt.
Al 't geen gy zegt, myn Heer, daar van verzekerd zyt.
Ja, gy hebt wel gedaan, toen gy uzulks verbeelde, zy u maar geveinsd haar liefde mededeelde, en slechs hield voor den zot, ja, om u klaarder, Heer, te ontleeden haare min, zo weet, dat zy al meër, als zespaar weeken zyn getrouwd geweest, doch zonder dat iemant daar van weet, als die.... reinard.
Dat dunkt my wonder KRISPINIUS.
Behalven myn persoon, die was 'er by.
Hoe nu, wat zegt gy daar?
KRISPINLUS.
Heer, dat ik sta Ik zeg, dat ik sta.
Geheel verzet, verbaast, wyl ik t niet kan doorgronden, Veel min begrypen, wie aan u dit kwam verkonden, Wyl deze trouw zo stil en heimlyk is geschied, Dat daar geen mensch van weet, ja zelf haar vader niet, als twe getuigen, die... ERASTUS.
'k zeg dat zulks is geloogen?
Valerius had nooit op haar zo veel vermoogen, Lucille is veel te kuisch, zy kweste nooit haar eer, en gy, gy zyt een Schelm!
Tot uwen dienst, myn Heer.
Gy zyt een hondsvot!
Ja, zo ik u kan behaagen.
Die loogen meriteert, op 't minst, een huid vol slaagen.
Gy hebt my in uw magt.
Wat zegt gy, bloode zot?
Lucille is dan de Vrouw... kristijns.
Spot Gy met my?
Geensins, Heer.
Wat zegt gy dan?
Wil spreeken, of ik zal, op deez' plaats, u hals en beenen breeken.
Dat zal onnoodig zyn, wyl ik, in dit geval, al 't geen ik weet aan u oprecht verklaaren zal, maar, 'k vrees, dat ik hier door u zal noch meër mishaagen.
Dies jaag my liever weg, met twee paar rottingslaagen.
Neen, gy zult sterven, of de waarheid my ontleen.
En alles wat gy weet van haar verborgentheen.
KRISPINIUS zacht.
hoe zal t hier gaan?
van schrik myn leeven.
Ik vraag noch eens, of gy 't my zult te kennen geeven?
Of anders zal dit staal... krispyn.
Myn Heer, ik ben bereid, En zal 't al zeggen, ach!
myn tong heeft my misleid.
Spreek dan maar zie wel toe in t geen gy zult verhaalen, want zo ge in t minstedeel hier in maar komt te dwaalen, zal myn gerechte toorn u straffen na waardy, dies zie wel toe, missei my niet, door veinzery Of gy zult deze daad, met naarberouw, beweeven.
KRISPINIUS Ik sta t u toe, myn Heer, breek my vry hals en beenen, ja hang, ja brand my vry, heb ik het minste woord Geloogen van al t geen gy van my hebt gehoord.
Dit huuwlyk is dan waar?
Zo gy mywilt gelooven, is 't als gy zegt, myn Heer.
Wil my van 't leeven rooven, zo ik geen waarheid spreek.
Haar huuwlyk is volbragt, En stil, van wederzy, voltrokken in de nacht.
Doch, om alle argewaan uit uw gemoed te trekken, Beslotenze, om 't voor u voor eerst noch te bedekken, En u in de eigen waan als of gy waard bemind te houden.
Dus zyt gy door hunne list verblind.
Hy gaat niet, als by nacht, die schoone zon bezoeken.
Wie zou de listigheid der vrouwen niet vervloeken?
Hoe voel ik myn gemoed bestreden, groote Goon!
Ik zou, was ik, als gy.
na deze smaad en hoón.... ERASTUS.
Ga uit myn oogen, schelm!
Myn Heer, van ganscher harten.
Dit is maar 't geen ik zoek, eer 't my noch meër mogt smarten.
Wel nu, myn Heer?
Zeg, heb ik nu wel mis?
'k ben eens met u van zin, zo dit de waarheid is.
Helaas 't is al te waar, ik heb in 't minst geen reden, Om meer te twyffelen, naar deez' waarschynlykheden, die my Krispinius, verhaalde.
O zwaar verdriet!
Nu merk ik eerst waarom hy lachchend my verliet, toen ik aan hem den brief vertoonde van Lucille.
Ik zweer trouwlooze, ik zweer.... reinhart.
Wil toch uw gramschap stille.
Neen, neen, ik bespeur haar soode ondankbaarheid, zal ik valerlus.
Zacht, Heer, daar is haar Meid.
ACHT Digitzed by google DER VERLIEfden.
Ik kom u zeggen, hoe, myn juffer, tegens achten, met verlangen zal, in haaren tuin, verwachten.
Verraaderesse!
Ga, ga vlieg uit myn gezigt, en zeg uw Juffrouw, die dus eereloos haar pligt Geschonden heeft, dat zy my nooit meër zal bedriegen, Of door haar listigheid voortaan in slaap meër wiegen.
MARTYNtje, reinard.
'Ta, Heertje, ga voor uit, ik volg u na, eer ik, door deze valsche pry, weeer vast raak in haar strik.
Maar, Reinard, zeg my eens?
Waatom uw Heer Lucille.... ronald.
Ga vlieg uit myn gezigt, gy snoode Krokkedille!
En zeg uw Juffrouw, die zo licht haar trouw verkoopt, dat zy met u voortaan vry voor den Henker loopt.
MARTYNtje alleen.
Door welkers geest word haar ontrust gemoed gedreeven. hoe!
zulk een antwoord my, op myn verzoek, te geeven.
Ga, bokken, ga vry heon, gy zyt niet waardig meër, van t Jufferlyk geslacht, te ontfangen zo veel eer.
Maar deze daad zult gy u beiden haast beklaagen.
Doch laat ik gaan, om dit myn juffer voor te draagen.
EE. ti. ti. ti. ti. tiende bedryf.
WILLEMINA, onder de naam van Wilhelmus, in mans kleeren, katryn.
Neen, 'k ben een dochter, die het alles houw sekreet, het geen men my vertrouwd, gelyk gy zelf wel weet.
WILLEMINA.
Dat doet gy, en te veel.
Ik heb u trouw gezwooren.
Maar kan ons niemant hier beluisteren of hooren?
Gy zyt hier vrijer, als gy in uw huis kund zyn, Stel vry uw hart gerust, ontsla u van die pyn, En wil maar onbeschroomd, Mevrouw, vrymoedig wILLEMINA.
'spreeken.
Wat heb ik moeite om myn stilz' wygentheid te breeken!
Ei toch!
wel uw geheim moet zyn van groot gewigt!
O ja, terwyl ik vrees, hoe zeer gy my verpligt, Aan u te ondekken is, dat my bezwaard van zinnen.
Ik heb tot noch op u, zo veel niet kunnen winnen... katryn.
Gy benadeeld my, wyl gy u toond bevreest Aan my te ondekken iets, dat u bezwaard van geest, Ik gaf u, nimmermeer, myns weetens, daar toe reden, Of twyffeld gy, Mevrouw, aan myne trouw, en eeden, en maakt die voorzorg u gestadig ongerust?
Gy weet hoe my alleen van jongsmis bewust, dat gy een maagd zyt.
Kwam ik zulks wel ooit ontfougen, die zaak is wigtiger, als gy my kund vertrouwen.
WILIEMINA.
't is waar, uw Moeders zorg, die my heeft opgevoed, als gevolg DER VERLIEFden.