floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Dat’s waar: én dit’s ’t voornaamst’ van allen; Maar deeze bot moet Goudschalk gallen.
Dit zal de ontknooping zyn van ’t wérk; Dóch mids hy zich onwillig, sterk Daar tégen kant, moet hy verdraagen Met groote staatsie honderd slagen.
Klaartje én Katryn geleiden Niesje na binnen.
JONKER GOUDSCHALK, JASPER, FRÉDRIK, JAN, GOVERT, JOANNA in knéchts gewaad, DIRK.
honderd slagen om ein bruid?
,,Gants bloed, dit ziet hier deerlyk uit!
Ja, op het minst’, zy zal ’t waardeeren, En van uw bruidschat rabatteren.
Der donder!
’k bén ein Edelman!
Zo raak je ’er édelmoedig van.
Is ’t Aad’lyk zich te laaten klóppen?
Dat moet gy lyden zonder móppen.
Wat doet men niet om een Meestrés?
Neem liever zélf voor u die lés.
Geschikt.
Komt, wilt geen tyd verspillen; Begin.
JASPER, met de handen ik ’t háár.
,,Hier is de droes te villen!
’t Is goed; Maar dénk hy is van Aad’lyk bloed, GOUDSCHALK.
hoe zal ’t hier lukken?
Myn Aad’lyk rugbeen raakt aan stukken!
Ligt is ’t gebrandmérkt.
Slaa maar dicht.
Myn Heer, het is terstond verricht.
Wilt gy dien Heer betaalen?
Der donder mag zulk tov’ren haalen!
Och, maak de deur op; ich wil voortl FREDRIK.
Hoe Heer, zyt gy zo haast verstoord?
Houw wat gemak; ik moet met zinnen ’t Gerókkende, op zyn tyd, afspinnen.
Rust, rust wat uit, terwyl deez’ borst De smaak ook krygt van deeze worst.
is het érnst?
Oh séldreménten, Wat wilje doen?
Staa van me vénten!
Myn Heertje, ik heb hier niets misdaan!
Jy hebt het met hem t’saam gestaan; Dies zal ik, zonder médelyden, Jouw neus, én ooren af doen snyden.
Ik bid, men Heer, laat dat niet toe, Daar ik in ’t minste niet misdoe.
Neen, neen; t’sa gasten, Schroom niet om smaak’lyk toe te tasten.
Ik bid, men Heer, dat ge u beraad: Zult gy my straffen, om zyn kwaad?
Wel hoor: ’k Zal jou genadig hand’len, Wil jy met open’ deuren wand’len, Ontdék van deezen Alchimist De schélmery; maar zo je mist, En iets verzwyt, óf ons met liegen Misleidt, zal jy je zélf bedriegen.
Zie toe Kasparus wat je doet.
Die zonde doet, die zonde boet.
Elk is hier nou de wacht bevoolen.
Hy heeft wél meer myne eer gestoolen.
Geloof niet aan het geen hy zégt.
Heer Govert, luister naar den knécht.
’k Zal Guitschalk wél tót réden krygen.
Tégens de knégts.
Neemt hem ter zyde, én doet hem zwygen; Of klópt hem, zo hy ons versteurt.
Nu maak begin, het is jouw beurt.
Oh Schélm!
ik zal ’t je haast betaalen!
’t Is schier onmoog’lyk te verhaalen Wélke ovens, én fornuizen dat Hy nu én dan, van stad in stad Gezét heeft, én weêr afgebrooken, Wat géld hy heeft gesmaust met stooken, En wie hy al heeft uit zyn goed Geholpen, én in arremoed Gebrógt, óf meerendeels bedurven.
Hy heeft veel landen deur gezwurven.
En overal het vólk met list Haar géld ontknérpt, én weêr verkwist Met vrouwvó1k, dóbbelaars, én funnen Die nooit de galg ontsnappen kunnen.
Zyn vader was een Smaus, óf Jood, Die om den stróp te ontgaan, uit nood Te Praag Papist wierdt, én te Romen Zyn’ Bull’ heeft van de Beul bekomen.
Maak kort, én heel ons niemendal.
Hy wénkt weêr dat ik zwygen zal!
Klap voort; óf jy zult slagen krygen.
Myn Heertje, ik zal je niets verzwygen!
Niet verr’ van Straatsburg kreeg hy een Fransch Edelman by ’t linker been, Die hy, hoe fyn in schélmeryen, Wist van de Lapis, fiks te snyen, En ’t met veel goud ontsnapte.
In ’t Sticht Van Munster heeft hy opgeligt Een ryk Kannunnik.
Aan de Nekker Een Priester.
En een Gouddraadtrekker Te Zérbst, aan wien hy had beloofd Een Lapisbrók zo groot als ’t hoofd; En ’t koperdraad zo goed te maaken, Dat hy ’t voor gouddraad kwyt zou raaken.
Wat dunktje van dit wérk, myn Heer?
Hoor nóch al meer, Hoe hy met hoop van winst, door loogen Nóch and’re ménschen heeft bedroogen.
Te Hall heeft hy een zeer geleerd Professer gantsch geruïneerd.
Te Heidelbérg een Apeteeker, By Osnabrug een Linnenbleeker Bedót, voor duizend daalders, ruim.
Hy zuigt het alles uit zyn duim!
Men heeft te Kóppenhagen Maar eens na jouw gedrag te vraagen, Te Bronswyk, Leipsich, Hamburg, én Meer Stéden die ’k niet noemen kén, Wat fieltery jy in jouw leeven Op alle plaatsen hebt bedreeven.
Maar zo hy weêr in Stókhólm kwam, Hy was om hals, myn Heer, daar nam Hy aan zo wonderlyke dingen Dat zy ’t begrip te boven gingen.
Hier zou hy door onkénbaar zout Al ’t berrigkoper in fyn goud In ’t korte metamorfozeeren.
En kreeg dit ingang by die Heeren?
En toen dit was mislukt Kwam hy met my berooid, bedrukt Te Frankfort, daar hy by de Jooden Krediet vondt voor ’t geen hy van nooden Had tot een kleed voor hem én my: Hy leende ook al veel géld daar by, Dat hy haar nimmer zal betaalen.
Toen zyn wy hier na toe gaan dwaalen, Daar hy terstond veel hoorde van Heer Govert.
Oh die goede man Was ook straks met hem ingenomen!
Hy gaf hem wat hy ’s nachts kon droomen.
Hy heeft hem als een Prins onthaald, En veel géld op de hand betaald: Hy stond zyn Dóchter hem te geeven, En zélf heeft hy een vrouw in ’t leeven.
O Raavenaas!
O deugeniet!
Zócht jy myn kind dus in ’t verdriet Te bréngen deur jouw guitestukken!
’k Zél jouw de neus van ’t aanzigt rukken!
Begeert gy meer, óf klaarder blyk?
Neen Fredrik.
Och, je hebt gelyk!
’k Zie klaar hoe dat hy zócht met liegen My, én myn’ Dóchter te bedriegen.
’t is zen leeven niet geschied!
Jou guit, jou schélm, je antwoordt ons niet.
Myn Heer, ai wil u niet versteureni De Hémel laat nóch wél gebeuren Dat ich den Lapis vinden mag.
Ik zég den Lapis goeden dag, En jou met al die hélsche ranken Daar jou de droes veur zél bedanken.
’k wénschte dat hier groot én kleen Zich spieg’len mogt aan my alleen, En zag hoe valsch ik bén bedroogen: FREDRIK.
Die wénsch zal weinig hélpen mogen.
Elk kittelt zich met géldwinstwaan, En ’t goud dat lacht een ieder aan: Want anders, die ’t verstand wil wetten En op de grond van ’t stooken letten, Die kan ligt mérken dat een man Die géld zoekt, ’t goud niet maaken kan. De Filosoofen zélve, leeren Ons van die schélmen af te keeren, Zy zeggen dat men dit geboeft, Nóch tót den Lapis géld behoeft; ’k Laat staan ’t gezwéts van hun sekreeten.
Och, had ik die lés eer geweeten, Ze had me vry wat goud bespaard!
Myn Heer, zyt daarom niet bezwaard... GOVERT.
Myn géld heeft hy vast wég gekreegen.
FREDRIK raakt Goudschalk met het Wichchelroedjé.
Myn Wichchelroedtje is niet verlégen, Het goud steekt in de linker zak, Fluks geef het géld, én met gemak.
Nou bén ich voor altyd bedurven!
Och waar ik sléchts gesturven.
’k Zweer geef het over, óf ik zal... GOUDSCHALK.
Daar ’s dan de beurs met goud én al.
Nu, ’t ander géld.
,,Och, dit komt pover!
Myn Heer, dit schiet ’er maar van over; De rést is altemaal verteerd.
,,Verdóbbeld én verkoertooizeerd.
Wees wélkom goudbeurs, ’k zal bezórgen Jou aan geen sméltkroes uit te bórgen.
Was nou myn Dóchter maar hérstéld.
Myn Heer, gy hebt voor eerst uw géld.
’k Heb in myn’ magt om straks te maaken Dat ze in haar eersten staat zal raaken, Indien gy my één beê vergunt.
’k Weet wat gy réd’lyk eisschen kunt.
’k Weet dat Joanne u lang bezinde, ’k Weet dat gy haar ook trouw beminde.
Kort om, ik weet ook dat ze uw vrouw, Ik staa ze u toe, graag weezen zou.
Mejufvrouw, kom nu vry’lyk nader.
Hoe deeze Jongman?
Ja, myn Vader, Ik stak my in dit dienaars kleed Om zélver, aan dien schélm, uw leed En ’t myne, op ’t zékerste te wreeken.
GOVERT, FRÉDRIK, NIESJE, in haar eige kleeding, JONKER GOUDSCHALK, JASPER, JOANNA, DIRK, JAN. GOVERT.
ik kén ’er an heur spreeken.
Maar zég me tóch, wat’s dit veur ien?
’k Heb haar, myns weetens, nooit gezien.
Dat is myn’ Minn’, die uit meêdoogen Uw liefste kind ook heeft gezoogen, Toen haare Minn’ lei aan de Jigt.
’k Bén haar, schoon ik ’t niet wist, verplicht.
Maar was zy flus dan niet betoverd?
Wel neen ik tóch niet, Sinjeur Govert.
Ei Heer, daar is geen tovery; ’t Is altmael maar zotterny, Bedróg, én ouwe wyven droomen.
Hoe kan ’t in uw gedachten komen Dat iemand ons hérschéppen zou, En weêr hérstellen als hy wou?
’t zyn al zulke ondoenb’re dingen Als goud uit staal of lood te wringen.
En daarom stél ik by malkaar Een Alchimist én Tovenaar.
VYFTIENDE én laatste TOONEEL.
KLAARTJE, FREDRIK, KATRYN, JASPER, GOVERT, JONKER GOUD- SCHALK, JOANNA, NIESJE, DIRK, JAN. KLAARTJE.
ALs ’t u belieft, Heer, kan ik schaffen.
Wy moeten deezen schélm eerst straffen.
Men Heer, daer ’s iemand an de deur, Die vraagt om géld an deuz’ Sinjeur.
’t is zyn hóspes, wil ik zweeren FREDRIK.
Wat zullen wy dit galgaas leeren?
Men geef hem over aan den Schout.
’k Bid om vergiff’nis van myn fout; Myn Heer, wil tóch die straf vermind’ren, Dénk om myn’ vrouw met zéven kind’ren Myn Heeren, ’k val voor u te voet.
JOANNA, tégen Govert.
’k Bid dat gy ’t om de onnooz’len doet.
Genaâ.
Wél, wilt hem dan met slagen Braaf afgeróst, ten huize uit jaagen, En sluit de deur in ’t nachtslót, Klaar.
Kom met me in de Eetzaal altegaar, Daar zullen wy fris onder ’t klinken, Op Fredriks huuw’lyks sluiten drinken.
De knéchts én meiden.
Wy zyn gereed.
Hér uit, hér uit, Jou Alchimist, jou fielt, jou guit.
DE Staten van Holland en Westvriesland, doen te weten.
Alsoo Ons vertoont is by eenige Liefhebbers van de Nederduytsche Tael en Poëzy, hoe dat sy al voor eenige Jaren, na het voorbeeld van de Italiaensche en Fransche Academien, t’Amsterdam opgerecht hadden een Konstgenootschap onder de Prent en Sinspreuke van NIL VOLENTIBUS ARDUUM, waer in dagelijks gearbeyt was en noch wiert, tot voortsettinge van onse Taal en Dichtkunst, gelijck oock al eenige werkjens nu en dan daer van in ’t licht gekomen, en door den druk gemeen gemaakt waren; en dewijl van tyt tot tyt uytgegeven soude worden grootere wercken, die by dat Konstgenootschap, sommige reets gemaakt, sommige noch onderhanden waren, waer toe het selve boven haer tyd en arbeyd, noch groote kosten tot den druk, en wat daar meer toebehoort, soude moeten doen, en vermits ook niet sonder groote reden gevreest wierd, dat al het gene van eenigh belangh zijnde, by het selve Konstgenootschap uytgegeven soude worden, aanstonts door andere soude mogen werden naargedrukt, en sonder eenige opmerkingh, veel min naauwkeurigheydt der Spelling ofte nettigheydt der Tale, aan al de wereldt gemeen gemaakt, waer door het goede Insigt tot opbouwing der Nederduytsche Tale, ende voortsettinge van de welsprekentheydt in deselve verhindert, en de lust om daar in voort te gaan aan het voorseyde Konstgenootschap soude benomen worden; soo hadden sich het selve Konstgenootschap genootsaakt gevonden, om sich te keeren tot Ons, ootmoedelyk versoekende, dat het Ons gelieven mogte haar te begunstigen alle de werken, die uyt het selve Konstgenootschap in ’t licht gebraght souden worden, met Ons Octroy voor 20 jaren langh, en onder soodanige straffe tegen de geene, die de selve souden nadrukken, verkoopen, of elders naargedrukt, in dese Onse Provintie voeren om te verkoopen, als het Ons soude gelieven goet te vinden.
SOO IS ’t dat Wy, de Sake en ’t Verzoek voorsz.
overgemerkt hebbende, ende genegen wesende ter bede van de Supplianten, uyt Onse rechte wetenschap, Souveraine macht ende authorityt de selve Supplianten geconsenteert, geaccordeert, en geoctroyeert hebben, consenteren, accordeeren ende Octroyeren mits desen, dat sy gedurende den tyt van vyftien eerstkomende Jaren, de werken by het voornoemde Konstgenootschap onder den Tytul van NIL VOLENTIBUS ARDUUM gemaakt werdende oft alrede zijnde, binnen den voornoemden Onsen Lande alleen zullen mogen drukken, uytgeven ende verkoopen, verbiedende daerom allen ende eenen iegelyken, deselve werken na te drukken, ofte elders naargedrukt binnen Onsen Lande te brengen, uyt te geven ofte te verkoopen, op de verbeurte van alle de naargedrukte, ingebragte ofte verkofte Exemplaren, ende een boete van drie hondert guldens daarenboven te verbeuren, te appliceren een derde part voor den Officier die de calange doen sal, een derde part voor den Armen der plaetsen daar het casus voorvallen sal, ende het resterende derde part voor de Supplianten.
Alles in dien verstande, dat Wy de Supplianten met desen Onsen Octroye alleen willende gratificeren tot verhoedinge van haare schade door het nadrukken vande voorsz.
Werken, daar door in geenigen deele verstaan, den Inhoude van dien te authoriseren ofte te advouëren, ende veel min dezelve onder Onse protectie ende bescherminge eenig meerder credit, aensien, ofte reputatie te geven; Nemaar de Supplianten in cas daar in iets onbehoorlyks soude mogen influeren, alle het zelve tot haren lasten sullen gehouden wesen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselyk begeerende, dat by aldien sy desen Onsen Octroye voor de selve Werken sullen willen stellen, daar van geene geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken; Nemaar gehouden sullen wesen het selve octroy in ’t geheel en sonder eenige Omissie daer voor te drukken, op pene van het effect van dien te verliesen.
Ende ten eynde de Supplianten desen Onsen consente en Octroye mogen genieten naar behooren, lasten wy alle ende eenen iegelijken, dat sy de Supplianten van den inhout van desen doen laten ende gedoogen, rustelyk, vredelyk en volkomentlyk genieten ende gebruyken, cesserende alle belet ende wederleggen ter contrarie.
Gedaen in den Hage onder Onsen grooten Zegele hier aen doen hangen, den XV Maart, in ’t Jaar onses Heeren, en Zalighmakers duysent ses hondert seven en seventigh.
Ter Ordonnantie van de Staten HERBERT van BEAUMONT.
Het KONSTGENOOTSCHAP heeft het Récht van de bovenstaande PRIVILEGIE, aangaande de BEKEERDE ALCHIMIST, vergund aan ALBERT MAGNUS, Boekverkooper tót Amsterdam.
In Amsterdam, den 17 van Sprokkelmaand, 1680.
DE Staaten van Holland ende Westvriesland, Doen te weten, Alzo ons vertoond is by die van het Kunstgenootschap NIL VOLENTIBUS ARDUUM, tot Amsterdam, hoe dat zy Supplianten, op ’t voorbeeld van Italiaansche, Engelsche, en Fransche Academiën, voor veele Jaaren, met zorg, moeiten, en ongemeene kosten, hun Kunstgenootschap hadden opgerecht tot opbouwing en voortzetting van de Nederduitsche Taale en Dichtkunst; ten welken einde de Supplianten, en hun Kunstgenootschap, door ons op den 14. van Maart, 1691. was begunstigt by continuatie van hunne voorgaande Privilegie of Octroy, om geduurende den tyd van vyftien Iaaren, alle hunne Werken, en die derzelver Léden, als toen reeds gemaakt, gedrukt, en in gevolge van tyd verder te maaken, te drukken, herdrukken, uit te geeven, en te verkoopen, en zulks by uitsluiting van alle anderen, onder wat pretext, dat het ook zoude mogen weezen, alleen te mogen drukken, herdrukken, uitgeeven en verkoopen in zodaanigen formaat, en Taalen, als het de Supplianten geraaden zouden vinden, en dat op zulke straffen, of peenen voor de Contraventeurs als breeder by ’t voorgaande Octroy uitgedrukt stond.
En dewyl de gemelde Onze Privilegie op den 14 deezer Maand Maart, stond te expireeren, en zy Supplianten gaarne in hunnen arbeid en yver zouden volharden, en groote onkosten hadden gedaan, dagelyks doen, en vervolgens doen zouden, onder anderen met het uitgeeven van eene Nederduitsche Grammatica, gelyk ook met hunne werken te vercieren met titelprenten, en andere kopere kunstplaaten, en Muzykstukken, naar vereisch der zaaken: En beducht zynde, niet zonder reden, dat eenige baatzoekende Menschen, op de eene of andere wyze, tot ontluistering hunner werken, en groote schade en nadeel de Supplianten, hen daar in zouden zoeken te onderkruipen, met hunne werken in ’t geheel of ten deelen, met, of zonder het Myzyk, ende kunsttitels, en andere prenten na te doen maaken, drukken, verkoopen, of verruilen; vinden de Supplianten zich genootzaakt haar wederom te keeren tot ons, verzoekende dat het onze goede geliefte mogte zyn, de Supplianten met onze Priviliege als boven gemeld te begunstigen voor den tyd van Vyftien eerstkomende Iaaren, om geduurende den zelven tyd alle de voorschreven werken, in zodanigen formaat en taale, reeds gemaakt, gedrukt, en ingevolge van tyd verder te maken, alleen te mogen drukken, herdrukken, uit te geeven, en te verkoopen, en zulks by uitsluitinge van alle anderen, onder wat pretext dat het ook zoude mogen weezen, en dat op zulke straffe ende peene, en Confiscatie van alle zodanige nagedrukte Exemplaaren, tegens de Contraventeurs te stellen, als wy zouden achten te behooren, en vereischt te zyn, ten einde de Supplianten in toekomende mogen erlangen volstrekter effect van ons voorschreeven Octroy, als zy tot noch toe hadden genoten, ter zaake van baatzuchtige lieden, niet tegenstaande onze voorige verleende Octroyen, haar niet hadden ontzien verscheiden van ’s Kunstgenootschaps werken en derzelver Léden, te hebben doen nadrukken, en de Contraventeurs daat over door de Supplianten niet gevalangeert, en in rechten betrokken waren, om in geen zwaarder kosten te vervallen, als de boeten als toen daar op gesteld hadden kunnem goed maken.
ZO IS ’T, dat wy, de zaaken en ’t verzoek voorschreeven overgemerkt hebbende, en genegen weezende ter beede van de Supplianten, uit onze rechte wetenschap, Souveraine magt en Authoriteit dezelve Supplianten geconsenteert, geaccordeert en Geoctroyeert hebben, consenteeren, accordeeren en Octroyeeren mits deezen, dat zy geduurende den tyd van vyftien eerst achter een volgende Iaaren, alle de voorschreeven werken by continuatie binnen de voorsz.
onze Landen alleen zullen mogen drukken, uitgeeven en verkoopen, verbiedende daerom alle en een iegelyken alle dezelve werken in ’t geheel of ten deele naa te drukken, ofte elders naagedrukt, binnen dezelve onze Landen te brengen, uit te geeven of te verkoopen; op de verbeurte van alle de naargedrukte, ingebrachte ofte verkochte Exemplaaren, en een boete van drie hondert guldens daer en boven te verbeuren, te appliceeren een derde part voor den Officier die de calangie doen zal, een derde part voor den Armen der plaatse daar ’t casus voorvallen zal, en ’t resterende derde part voor de Supplianten; In dien verstande, dat wy de Supplianten met deeze onze Octroye alleen willende gratificeeren tot verhoedinge van haare schade, door het nadrukken vande voorschreven werken, daar door in geenigen deelen verstaan den inhouden van dien te authorizeeren ofte te advoueeren, en veel min ’t zelve onder onze protectie en bescherminge, eenig meerder Credit, aensien, ofte reputatie te geeven; nemaar de Supplianten, in cas daar inne iets onbehoorlyks soude influeeren, alle ’t zelve tot haaren lasten zullen gehouden wezen te verantwoorden, tot dien einde wel expresselyk begeerende, dat by aldien zy deezen onze Octroyen, voor alle de voorschreven werken zullen willen stellen, daar van geen geabbrevieerde, ofte gecontraheerde mentie zullen mogen maaken; nemaar gehouden zullen weezen, ’t zelve Octroy in ’t geheel en zonder eenige omissie daer voor te drukken, ende dat zy gehouden zullen zyn een exemplaar van de voorsz.
Wercken, gebonden ende wel geconditioneert, te brengen in de Bibliotheecq van onze Universiteyt tot Leyden, ende daar van behoorlyk te doen blyken; alles op peene van het effect van dien te verliesen.
Ende ten eynde de Supplianten desen Onsen consente en Octroye mogen genieten naar behooren, Lasten wy allen en iegelyken, dat sy de Supplianten van den inhout van desen doen laten ende gedoogen, rustelyk, vredelyk en volkomentlyk genieten ende gebruyken, Cesserende alle belet ter contrarie.
Gedaan in den Hage onder onzen grooten Zeegele hier aan doen hangen, op den 14.
Maart, in ’t Jaar onses Heeren, en Saligmakers zeventien hondert en zeven.
A. HEINSIUS, Ter Ordonnantie van de Staaten, SIMON van BEAUMONT.
WAARSCHOUWING.
Het Kunstgenootschap NIL VOLENTI-BUS ARDUUM érkénd geene Wérken vooreigene, dan die met eene hunner Privilegiengedrukt, én met Titelprénten, én het Zin-spreukplaatje met den naam van G. LAI-RESSE getékend, voorzien zyn.
OUD - MAL Ofte BOERTIGE COMOEDIE Van Sr. FILIBERT.
Gerijmt door I. V. P. Turpe senilis amor.
TOT GORINCHEM,            By PAULUS VINK, Boek-verkooper.
AEN DENHoog Edelen geboren HeerJonkerSIXTUS STEERENZEVanHUMALDA.
MYN HEER EN NEEF, MEn verhaelt datter een seker kerel was, die het volk belooft hadde te doen sien een veer uyt de vleugel vanden engel Gabriel, doch dat des nachts te voren eer het vertoog soude geschiden de voornoemde veer uyt de doos daerse in lag wierde genomen, ende dat de selve wederom met hout kolen wierde gevolt.
De kerel op den bestemden tijd ter plaetse komende daer het niusgirig volk vergadert was om dit wonder te sien, na dat hy langen tijd van de rariteyten van dese veer geswetst hadde, doet de doos open, ende verneemt met verwondering de transformatie die in de selve was geschiet, echter sijn selven wat bedocht hebbende, soo seyt hy, goede luyden ik moet u tot mijn leetwesen seggen dat ik mijne beloften aen u gedaen niet ten vollen en sal konnen betalen, ’t is sulx dat ik meer rariteyte hebbe als de beloofde veer, ende alsoo ik in’t herwaerts komen wat haestigh was ende dat om u hier niet lang te vergeefs te laten verlangen, soo hebbe ik my vertast nemende de eene doos voor de andere, doch ik kan u dat versekeren dat dit niet minder raer is als de veer die ik hadde gehoopt te vertoonen.
Hier op tast hy in de doos, ende de kolen toonende, seyt hy, siet hier messieurs dit zijn de kolen daer St. Laurens op gebraden is, en contenteerden daer mede de omstanders.
Het sou ten naesten by met my ook wel soo gaen die uw’ hoog Edt: het eene belooft hebbe, ende het andere ben sendende, doch uw hoog Edt: gelive te weten dat de onverwachte dood van den drucker my belet heeft myne beloften als ik gehoopt hadde te voldoen.
Ondertusschen is desen ouden vryer uyt gekomen, ik weet niet of ik voor de eerste mael, of voor de tweede maal sal seggen, want als ik hem voor desen aen onse kamer broeders gegeven hadde om voor ons, en eenige goede vrienden het belachelijk succes van sijne vryage op het tonneel te vertoonen, soo is hy ondertusschen ter sluyk op de pers geraekt, ende metter haest af gedrukt zijnde quam hy soo vitieus voor den dag dat daer in deur gaens niet alleen groote mennigten van druk-fauten, maer ook op sommige plaetsen heele regels over geslagen waren.
Dit alles onaengesien soo is hy by veele soo aengenaem geweest, dat den druk uyt zijnde men hem wederom op de pers meenden te brengen, daer hy dan even so defectueus als te voren soude van daen gekomen hebben, omme het welke voor te komen soo hebbe ik moeten resolveren mijn manuscript den drucker ter hand te stellen, soodanich als ik hem hier aen uw hoog Edt: ben addresserende, ik hoop dat hy my in ’t voordere by uw hoog Edt: sal veronschuldigen, daer van echter niet en behoeft quijt te schelden den gene die is Mijn Heer en Neef Uw Hoog Edts.
ootmoedigen dinaer en neef J.
VAN PAFFENRODE.
OP DEBoertige Comoedie van Sr. Filibert, Gerijmt door den hoog edelen geboren HeerJOHAN VAN PAFFENRODE, Vryheer van Ghussignij, Commandeur Militair der stad Gorinchem en ’t quartier van dien, Luitnt.
Colonel van een regiment ende Capitain van een compagnie Nederduytse Voetknechten, &c. SOo d’Africaner tuk op vrolijke tonneelen, En Plautus afgerecht op klucht en boert te speelen, Met Breroos geestig rijm gedaegt ter vyerschaer quam By ’t rijm dat ons verschaft een telg uyt Arkels stam, Het Y en Tiber sprak dit vonnis Ons liren die verstomt de harp van Paffenrode.
D. VAN AELST.
Op de boertige Vryagie vanSr.
FILIBERT, Gerijmt door den Hoog Edelen HeerJOHAN VAN PAFFENRODE, Vryheer van Ghussignij, Commandeur Militair der stad Gorinchem, &c. APollo siende wat voor lichten Dat Neerland voortbrengt in het dichten Die sprak, en stont gelijk verset Hoe suyver vloeyend, en hoe net Kan Holland alle toonen quelen; ’T ontbrak noch iet aen boertery Dat bragt daer voort de Merwen by, Dus bralt de konst in allen deelen.
Was Maro geestig in sijn leven, Soo Naso vloeyend heeft geschreven, Was in Lucaen hoogdravendheyd, Soo Seneca vol statigheyd De Hooge schoenen aen kost binden, Deed Plautus lacchen wie hem las, Al watter doemael in haer was Is nu in Holland ook te vinden.
Dus kroont uw Hoofd o Bataviren Met groene tacken van Lauriren Uw rijm-pen is soo seer verrijkt Dat ’s aende oude niet en wijkt, Uw dicht-konst is soo veer gekomen Als s’ oit by Griek, of by Latijn In bloeyen is geweest te Romen.
Brom Amstel op uw treurtonneelen, Uw Schouburg dreun van moord krakeelen, Vertoont de bloed-dorst op haer heetst, De dolle wreedheyt op haer wreedst, Schoon dat gy donderend komt klagen, Nochtans uw daverende stem Ly dat ik seg dat Gorichem De prijs van boerten weg moet dragen.
I. V. D. INHOUD.
DEn ouden Filibert, die vryden aen Laurette Sy spotte met sijn liefd, hy kanse niet versette.