floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Moê, neen wis niet, ik hoef nooit te zitten noch te leggen, ik kan altyd gaan.
Maar wys me de weg.
Excuseer my, ik ga niet voor, dat zal niet geschieden.
Fransje, kyk eens hoe t weezen moet, en wat de starren gebieden FRANSje, ziende op zyn boog die leggende op Krispyn, terwyl hy knield.
Papa, jy geen van beide eerst, ik moet voor gaan, gy na, en dan gy, myn Heer.
De starren hebben gelyk, myn Heer, want zy geven elk zyn eer.
Twee. a. STARREKYKER.
GREGORIUS, FRANSje.
'k zeg als ik het meen, ik zal je de rang zo lang dis puteeren, tot dat je my verwonnen hebt, in over de kunst te redeneren.
Het is uit geen hovaardy, maar van myn plicht elk in zyn qualiteit, gezeid.
Dat heeft my myn Papa eens voor al bevoolen, en aangenomen.
Dat zullen wy wel stellen, maar mag ik jou, en je Vader al gelooven?
Is jou Vader zo kunstig?
Myn papa, myn papa, gaat het al in kunst te boven.
Hy kan wel duizendmaal meër als hy u heeft verklaard, dan zweeft hy eens in de lucht, dan is hy op, dan weër onder de aard.
(menissen.
Hy heeft de natuur ontleed, en al haar verhoole geheijen zyn zaaken staan zo vast, als een muur, al wou hy, hy kan niet missen.
Staen, o!
als jy hem eens in actie zult zien, en voor de Globe Jy zult eerbiedigheid bespeuren, in de Zon, de Starren, en de Maan.
Dat hy intrest pretendeerde van de waardy zyn er argumenten, het bragt meer op in 't jaar als honderd duizend dukaten aan renten.
Hun land.
Al de koningen en potentaaten hadden hem graag in het is eers genoeg voor de grootste geleerde te kussen zyn hand.
Maar papa heeft my al gezegt dat je my uit zou vraagen.
Is het mogelyk, FRANSje.
Indien ik maar iets zy, het zou hem zeer mishaagen, want ik versta de kunst mey, en vry mey als iemand, weet, hy wil niet hebben dat my iemand uithoord, maar eer ik Moet ik je dit evenwel zeggen, dat je van een vryer zult oogen.
werden bedroogen, al was je noch zogaauw, en al had je honderd duizend GREGORIUS.
Hoe komt het kind aan 't verstand!
Jy moet al vry ver zyn geavanseerd, jy bent noch zo jong, wel hoe hebje dat zo gaau geleerd?
Jong, ik ben ouwer als myn Papa, want die word niet gegeeven, oud van zyn leeven, De onsterffelykheid, gelyk hy jou gezeid heeft, is hem en als ik zo ver in de kunst ben, dan zal ik in der daad, zyn.
en niet in schyn, Net zo oud, en zo geleerd, en eveneens als myn Papa GREGORIUS, wel hoor, wel hoor!
dat kind kan, als een Advokaat, elleweeken spreeken, ik kan dat niet vatten, zo verstandig!
Zo verstandig!
Het zyn mirakulen, en evenwel moet ik gelooven, het geen ik zie en hoor.
Je me daar zei van een vryer bedroogen te wezen.
Den, dank ik je voor.
Je bent veel verder in de kunst als ik docht, ik kan dat niet zeggen, dat is geen wonder het zyn verborgen, en diepzinnig schatten, die men zo licht niet vind, maar zo je by Papa wat lang verkeerd, zo wordje, in korten tyd, zo bekwaam en geleerd, dat STARREKYKER.
Dat je zult kunnen zien, in de vaste Starren, en Planeeten, wat je voor deezen geweeten hebt, nu weet, en in toekomende zult weeten.
Papa, ò papa!
't is een man, of het is een wonder van een GREGORIUS.
Ja, ik begryp het wel, en jy, borsje, jy weet 'er ook al vry wat van.
Dat ik je voorzeg zal je overkoomen, daar kunje staat GREGORIUS.
Op maaken.
'k heb Leonard myn huis verbooden, hy zal 'er niet meer in raaken.
Wees op je hoeden, ik waarschuuwje, 't zal evenwel gebeuren.
(schien.
Maar ik stel vast dat ik hem nooit weet by myn dochter wil zien.
Hoe weet jy dat zo vast?
Dat wou ik wel weeten.
FRAVSJE.
(Planeeten.
Papa heeft my verbooden iets te zeggen, ik zie het uit de greep.
Fransje, ik zal 't je Papa niet meer zeggen, ei, leg het my eens uit.
FRANSIE.
Bruid.
Daar komt hy, ik schrik, want ik heb het al vernomen.
GREGORIUS, FRANSJE, KRISFYN.
Wel, wat gruuwel is dat!
't is onlydelyk voor de starren!
wat inpertinentie!
Ik verklaarje voor infaam!
inhabiel!
ik leg het op je conscientie!
Men onsteeld my myn kunst!
myn weerenschap!
Het is de grootste dievery die er ooit gebeurd is in dit land!
Ik, ik, ik.... KRISPyn.
Ik wil voort!
ik wil weg!
ik brui heen!
niemand zal my houwen!
trouwen?
Ô Celum!
Celum!
Wie kan zich langer op menschen verlegen, ik heb daar in den tuin geweest, ik zag het aan de wolken, aan de lucht.
Zucht!
Schreid, elementen!
schreid, zucht Planeeten!
Planeeten, gy word in my bestoolen, is het geen reden dat ik my dus moet verstooren, terwyl men een kind, een kind!
Zo sinnisterlyk zoekt uit te hooren, GREGORIUS.
Verzoen, myn Heer, myn Heer, wel, wel, ei sta toe dat ik metje Waarachtig, zeker, geloofme, ik zal het myn leeven geen meer doen.
Ik heb het zo kwaad niet gemeent, ik docht 'er niet om, ei, wil het my vergeeyen.
Leeven.
Je vermoordme, je rabraakt me!
Je beneemt me myn 't zyn geen vertrouwde goederen!
't is Crimen Laesje Majestatis!
't is dievery!
Ik bidje noch eens, myn Heer, hoorje wel, myn Heer?
vergeef het my.
Je bent een poltron, een arketraaf, een frontespies, een snottolf, een pompoen, een varken, een potmos, een vleegel.
Ha, spyt!
Een propdarm, een point de canaile, een Jean pu, slimmer, als een Arabier, als een vleermuis.
Hou me vast, eer ik je de keel af byt.
Een kind uit te hooren!
een kind!
een kind uit te vraagen!
Ei, laat je gezeggen, ik zal 't geen meer doen, hou toch op van klaagen.
29 KRISPyn.
Ik mis myn zinnen, het draaid alles voor myn oogen, als een kloot.
De starren dwaalen door malkander, den ganschen hemel is in nood.
Dieven achter myn 't is overdraagelyk!
kunst!
Vergeef het my, myn Heer, ik zal 't geen meer doen, ei, ei, met je believen.... krispyn.
't is onvergeefelyk, 't is slimmer als seditsie in een vrye republyk.
'ningryk, ik wou myn kunst niet missen om het allergrootste konnen, en zou jy ze my ontsteelen?
ontsteelen?
Myn Heer, bedaar, ik heb ze je niet ontstoolen.
't is slimmer als steelen, 't is verraadery!
Wie, seldremalement, heeft u dat bevoolen?
Waarachtig niet, ei, ei, myn Heer, bedaar, bedaar, ik geef je wat je hebben wilt, stilt.
Als ik maar zie dat deeze groote oploopentheid is genoeg maar wat je wilt.
Jou leeven is te weinig.
Ei, wil het voor deeze reis vergeeven, ik heb ook wat schuld.
Laat me wat bedaaren, och!
al myn leeden beeven.
Ik zal 't myn leeven niet meer doen.
Nou, papa.
Nou kom, ik vergeef het je dan, mits dat je jou voortaan draagd als een eerlyk man.
Ik bedankje, myn heer, ik bedankje, en loop zo, zonder te haalen.
Der draalen, om myn Globe, myn Graadboog, en ander gereetschap DERDE TOONEEL.
KRISPYN, FRANSje.
Ick geloof.
Jongetje, je maakt het uit de kunst, nou heb ik je recht Ik zal t wel vergelden.
Ga nu heen, en bestel aan myn Heer deeze brief.
KRISPYN, FRANSJE, GREGORIUS, met zyn Globe, en z. GREGORIUS.
Is 't je nu belieft, myn Heer, wil je me nu wat van geeren?
De kunst leeren, je zult my ten hoogsten verplichten, en voor altoos uytkomst.
Fransje, zie waar de knecht blyft.
Myn heer 't is billyk dat ik een ander zend, want het kind is hier immers in deeze stad niet bekend.
Frans je binnen.
KRISPYN, GREGORIUS.
Is 't bekend, myn Heer, niet bekend?
wel waar moogje al van praaten?
Die digized by google STARREKYKER.
Die Jongen, kan alle dingen, hy vind de steegen en straaten, by daag door de Zon, by ayond door de Starren, gelyk een Stuurman doed, moet.
Die by nacht op zyn Compas de naasten haaven zoeken Dat kind weet vry wat meer, myn Heer, als alle de Astrologisten.
Zo misten, het is gebeurd dat hy op de berg Mons stond, daar het Dat men geen hand voor zyn oogen kost zien, hy schiet uit zyn gezigt een straal, Die hem den weg wyst, de anderen, die by hem waaren, verdwaalden altemaal, en, zo als hy van de berg, van boven tot beneden toe, was geloopen, Vond hy al zyn makkers in de rivier leggen, en zy waaren fyntjes verzoopen.
Meenje dat hy den weg niet weet?
Dat kind, ziet het er vry voor aan, zal in 't kort op de Academie zyn by een Professor in de Maan, Daar ik daagelyks me correspondeer, en die my door de Starren doed weeten, de Planeeten.
In wat staat dat het daar is, en de toestand van alle de GREGORIUS.
Maar, als hy zou gaan stuuderen by een Professor in de Hoe zou hy daar by komen?
dat kan ik waarlyk niet verstaan.
Dat kan jy niet verstaan, wel dat loofik wel, dat is geen wonder.
Weet je wel wat onderscheid dat 'er is, tusschen de blixem en de donder?
Tusschen regen of droogte, als het altemaal door malkander gemengt is in een ton?
Als de maan oppozeert tegen de Planeeten, en tegen de als de bergen dalen worden, en de dalen bergen?
dat kan immers niet liegen.
Driegen?
Of pissenwe malkaar in de zak?
Of zoekje me te begeven, dan zelje achter leggen, onverstandige, vraagal.
By een Professor in de maan, staan.
Hoe zou hy daar komen?
Dat kan jy niet verstaan, dat komt om datje myn schriften niet hebt geleezen.
De Noordstar brengt hem, zonder passaziegeld, al waar hy wil weezen.
En zo een jongen zou geen boodschap kunnen doen in een vreem de stad?
Ik had hem lang vermoord, indien hy maar ooit naar, den weg gevraagd had.
Dat zelve jongetje, heeft my daar in t gaan voorzegt, doch zyn maar vodderyen, dat er een Heer is, die jou Dochter tegenje wil en dank zal ontvliegen.
Dat je hem eerst wel hebt mogen zien, maar dat je nu op hem bent verstoord, om dat je onlangs iets tot zyn nadeel hebt gehoord, en dat heeft je doen veranderen van gedachten, en nu is jou begeeren, verkeeren.
Dat die jongman nooit by uw dochter meer zal moogen Dat ik over die zaak myn gedachten maar eens wilde laaten gaan, ik weesje zo daadelyk de gebreeken en de deugden van dien jongman aan.
Het kind heeft my daar effen zo deez reden daar van weezen zeggen, uit te leggen.
Zeg jy ze nu ook eens, dan weet ik of hy het wel wistGREGORIUS.
't is onbegrypelyk!
wel ja, het is waar al wat je me daar verhaald.
Die vryer had gezegt dat myn verstand somtyds op hol is en verdwaald, dat ik noch gek zal worden door t starrekyken, en deed hy het niet om myn schyven, dat hy de brui van my zou hebben, en laaten myn dochter blyven.
33 KRISPyn.
Niet, dat Accordeerd heel wel, maar, dat is 't hem noch al Daar is noch al wat anders, daar is noch al wat meender geschied, Ik kan 't wel merken.
Wel, men zou zeggen hoe kan hy t weeten!
Hoor, myn Heer, Leonard, die vryer, heeft hem maar passelyk gekweeten, wat meent die sinjoor?
is hy maar alleen verliefd op myn geld?
Wel ja, dat staat voor hem al opgeschept, die kruiken zyn ja wis!
wat zegje, myn Heer, he?
Al besteld.
Ik kanje daar geen ongelyk in geeven, doch elk moet weeten hoe hy met zyn dochter wil leeven.
Dat is het noch al niet.
'geraakt Hoor, myn Heer, hy is ook zo diep in schulden En ongemakken, dat 'er actie tegen hem word gemaakt.
Dat is het zaakje.
Maar jy behoorde je al te informeeren, Eer je iemand, door kwaad spreeken, in zyn eer zoud verkorten of affronteeren.
Het zou wel kunnen waar zyn, maar wat zeid je dochter hier van?
Myn Dochter, myn Heer, slacht alle vrouwluy, die had gaeren een man.
Dat is niet onnatuurlyk, dat ziet men alle daagen geschien myn Heer, ik hoop immers niet dat jy het trouwen zoud willen verbieden?
Ik zal myn Dochter eens roepen.
ZESde tooneel.
GREGORIUS, KRISPYN, izabel.
Reverentie aan myn Heer, zo, zo, dat je onder de oogen van zyn Excellentie mag koomen is een groote eer voor u, voor my, en voor ons heele huis, wil hem uw dienst offereeren.
Teeren, jy meende flus dat men jouw heel grootelyks deez affrondatik Leonard myn huis verbood, ik heb nu het recht bescheid, want deezen Heer, en noch een klein Heertje hebben dit ook al gezeid.
Ik heb u van geen Leonard, maar van een vryer uit de weezen.
Starren geleezen.
Maar, jy Dochter, moet je vader voor al gehoorzaam gevoeden.
Myn Heer, recommandeer haar dit toch wat sterk, ik laat haar by u alleen, Bewerk haar wel, ik vertrouwze je toe, ik ga voor een tyd dan heen.
KRISPYN, izabel.
Mevrouw, je ziet wie zich hier heeft begeeven, om u slechts dienst te doen, zo waag ik myn lyf en myn leeven.
Ik heb dit alles met myn Heer zo bedacht, ik heb een slim jongetje op myn hand, Dat helpt my het rad draaijen, dat schelmtje heeft groot verstand.
Wy zien kwansuis uit de starren, wees maar gerust en men wil niet schroomen.
Myn Heer zal daadlyk, in schyn van myn dienaar, koomen een kruijer, en een valies, dit heb ik hem geschreeven, de brief is besteld door t jongetje.
Ik sta verwonderd om het geen jy daar verteld.
En zo je vader eens na de andere knecht, dat ik ben, zo als ik hem eerst verscheen, komt te vraagen, zal Heer Leonard, de gemaakte knecht, zeggen, die komt valt draagen Met al het geld van de wissel, dat is de kassier, en die alles opschryft.
Zie, dan blyft het buiten suspicie dat hy zo lang achter blyft.
Dit is heel wel bedacht, en om 't werk wat meer schyn te geeven, moet ik van onze meid, en haar manier van leeven Wat zeggen, op dat gy dan uit de Starren ziet Wat haar gebeuren zal, en wat haar is geschied.
Zy is verliefd, en om haar met wat schyn te kwellen, moet gy van Gosen, de koetsier, haar wat vertellen, die mind zy.
Heel goed, ik zal die verliefde zottin Doen uit de Starren zien, wat de uitslag zal weezen van haar min.
Daar komt myn Heer al aan met de bagagie.
Ten zou in deeze stad wel verdwaalen.
Wat moet je hebben?
Jan. my kunje met een vaantje betaalen.
Je vat.
Jan. dat is een schelling of zes stuivers, Heerschip, dat LEONARd.
Hou daar, men vind zo al byzondere manieren van Jan binnen.
spreeken in elken stad.
Leonard klopt, en ziet Krispyn en Izabelle.
Alles zel wel gaan, myn Heer, speel jy jou rol maar te Leonard klopt.
Deegen.
LEONARd, IZABELLE, KRISPYN, FRANSJE, GRIET.
'et permissie, myn heer knecht, eerst je voeten af tevegen.
Meisje, roep je Heer.
Men Heer, men Heer, kom toch ereis voor.
TIEN.... Digitized by google. STARREKYKER.
37 tiende tooneel.
LEONARd, IZABELLE, KRISPYN, FRANSJE, GRIET, GREGORIUS.
Teid, je schreeuwd zo hard, ik ben niet doof, ik heb myn gehoor.
Myn Heer, ik zal dan met je believen dit goed in je huis brengen laaten.
Maar zeg jy, leenderd, waar blyft krispyn?
zal die zyn tyd weer verpraaten?
Die labbekak.
Myn Heer, hy is om het geld van de wissel gegaan, met de kruijer.
Hem aan?
Is de vent zot?
wat drommel gaat met de kruijer, LEONARd.
De draagen?
Wel ja, myn Heer, kan hy ook alleen vyf duizend gulden krygen.
Een knecht die my diend, behoord nooit iemand om hulp te vraagen.
Myn Heer, Toen wy laast al dat geld te Neurenburg ontfongen, waaren wy allebei vermoeid van draagen, wy zeegen met de zakken neer.
Nu al genoeg van je krachten gesprooken, met je permissie, myn Heer, ga jy binnen met het goed.
Men zou geen vyf duizend gulden kunnen draagen, de vent het geen zinnen.
Leonard binnen.
Myn Heer, zo veel geld, wat doeje daar toch meê, dat KRIS wou ik wel verstaan?
C3v, p. 38 KRIspyn.
Dat heb ik wel van nooden, om aan armen menschen te geeven onder t gaan, ik laat niemand verleegen, ik kan myn intresten toch niet verteeren.
Ik zalje wel vyftien, zestien honderd gulden verëeren, dat bruit my niet, het geld, wisje wasje, dat geef ik om Maar ik ben wat kaarig, dat wil ik wel bekennen, op myn onwaardeerelyke kunst, Die geef ik niet licht weg, maar komt my een vaarens gezel daar om smeeken, zo verzie ik hem wel uit de slechtste doos voor een jaar en zes weeken.
Ik zalje flus eens toonen wat ik kan, jy zult wat wonders GREGORIUS.
Schijnen.
Ik zal u altoos verpligt blyven, voor de eer die my zal geven.
Ik zie daar iets aan je meid, dat zal ik je flus eens vertellen.
Nouw, men Heer, wilje me geen goed doen, je behoeft men ook niet te kwellen.
Wat heb ik jou gedaan?
Je wel zeggen, geef maar wat tyd.
Dat zal ik GRIET.
Vryd?
Zou hy wel zien kunnen, denk ik, dat onze koetzier my Wel weet jy alle ding, myn Heer.
Ja, al wat ik maar wil weeten, Dat zie ik aan de Starren by daag, en 's nachts aan de poort.
Maar, myn Heer, hebje myn Dochter nou al zo wat onderrecht?
gezegt.
Wees daar gerust in, zy zal al doen het geen ik haar heb GREGORIUS.
Nu, draagen, nu, Dochter, ga jy ook binnen, en jy, Griet, en wil zorg draagen.
Dat alles gereed is op dat ik geen reden mag hebben van klaagen.
Izabelle en Griet binnen.
Getrouwd, neen, ik schuw dat huisverdriet.
Benje weeuwenaar? krispyn.
Neen, noch nooit geweest.
Wel dat begryp ik niet.
Wel is dit kind jou zoon niet?
heb ik je dat niet hooren zeggen?
En dan niet getrouwd, noch Weeuwenaar, ik wou datje dat eens uit wout leggen.
Aan?
Wat is daar aan uit te leggen?
wel, waar zie jy my voor Kunnen vryers geen kinders hebben?
wel kanje dat niet verstaan?
Dat gebeurd zo dikwils, ik ben noch vryer, en in wat een.
plaats ik kom te woonen, ik maak altyd dat ik er een heb van myn natuurlyke zoo wel, waar zou myn kunst voor zyn?
een vrouw daar, man.
Houw ik niet van, die zyn geduurig maar een hinder in de studie van haar Komje te sterven, daar die Dames, om voordeel, dagelyks naar haaken, zo dienje ze wel een gedeelte van je studie tot een testament te maaken, en dan komt de klat in de kennis, en in de verborgen weetenschap neen, neen!
ik verkoop myn vryheid zo niet, o zy krygen my niet in de kap.
De vrouwluy, de vrouwluy, daar kan ik niet langer by duuren, als zo maar omtrent een kwartier in heele vierentwintig uuren duuren, en als ik myn kunst oeffen, en dat ik yverig studeer, dan denk ik om geen vrouwluy, al zag ik ze myn leven geen meeren aapen?
Daar was niet aangeleegen, wel wat hebje aan die moes dieze toch hebben moet, die heeft ze noch op zyn best als ze slaapen, want anders kyvenze doch van dat haar oogen open gaan en toe, als ik ze maar noemen hoor, zo ben ik dat volk al moê, hoewel het trouwen natuurlyk is, dat moet ik bekennen, Maar hy is gelukkig die hem die natuurlykheid kan ontwenden.
'k hoor.
Wel jy bent altoos geen groot lief hebber, naar ik het KRISPyn.
(stoor.
Laat ons daar geen meër van spreeken, ook zo begint de tyd en het uur al haast te genaaken, dat ik my, na myn daagelykse gewoonte, in kunst moet vermaaken.
Fransje, zie eens hoe laat het is.
Waar aan zal hy dat zien?
Daar is geen wyzer omtrent, en daar slaat geen klok.
Dat kan evenwel geschien, dat kan hy voelen aan de lucht als hy zyn hand maar over zyn hoofd laat slingeren, dan vryft hy de lucht, zo vyfzes maal, tusschen zyn vingers. zyn duim hout hy op zyn neus, en daar voelt hy dan aan Alle halve minuten wat tyd het is, en hoe de klok zal slaan.
Nu, Frans, begin.
FRANSJE, draaijende zyn hand over t hoofd, en verder, als krispyn heeft gezegt.
Het is omtrent, wacht, wacht, ja half zeven.
GREGORIUS Wel, dat is noch al veel wonderlyker, als flus dat menschen leeven.
41 KRISPyn.
Ter zied, kan je dat niet begrypen?
Let 'er eens op, als het visch waagt, zo zulje aan de zorigheid kunnen voelen of 't water zout genoeg is of niet.
Ik zou je honderd duizend exempelen kunnen allegeven, en zelfs, als 't naauwde, zulks matematische demonten, dat zyn van de eerste beginselen, en zo weet men altoos, by duisternis, Of by het licht, wat ons te doen staat, en hoe laat dat het GREGORIUS.
't is Myn Heer, jy zoud my ten hoogsten verplichten en obligeeren, indien jy my die kunst woud overdoen, dat is te zeggen Dat je 't verstaat.
Verstaan, al spreekje niet, zo kan ik wel verstaan, dat zal ik je daadelyk bewyzen, zie my daar vry voor aan.
Jy bent nou bezig om jou verstand en zinnen te slypen, dat je wat van me leeren moogt, jy tracht wat te begrypen.
(hand.
weet ik het of niet?
ik heb de kunst uit de eerste GREGORIUS.
Verstand.
Wel, ik moet bekennen, dat ik verwonderd sta over jou t Is meer als gemeen, t is waar ik zoek wat van je te KRISPyn.
Weeten.
Hoor, dat ik je leeren zal, wees daar gerust in, dat zalje nooit vergeeten.
Je zelt wel duizendmaal om my denken, dat je my in je huis hebt gehad, stad.
Het heele land zal 'er van waagen, en byzonder deeze Ik zalje leeren, ô myn Heer, het zyn geen lompen noch beuren.
leuren, iets dat jou nooit gebeurd is.
Jou dochter zal het pryzen en verheugd zyn over die kunst, zy zal zich, meyd'er als voordeezen, trachten te wikkelyken in uw gunst.
Zy zal dan met er tyd al meë ondervinden en leeren De Staartstarren schieten, en de verandering van ecclipseeren.
Ik zal je duizendmaal bedanken, terwylje zo gewillig zyt, Om my, en haar te onderrechten.
FRANSje doed als voren.
Papa, wy moeten gaan, het word tyd, myn observatie moet ik beginnen, ik moet Horisonteeren, En Mars wat op de hakken zitten, en zyn schermutselen verleeren.
Nubila Phebus.
Nil volentibus Arduum.
Ik kan wat ik wil, die my lief heeft volgt my na.
'k sta versteld over dat kind, en al zyn verborgen schatten.
Het gaat myn verstand te boven, ik kan het waarachtig niet vatten.
'heeft.
Dat is geen wonder, het is niet als extract dat die jongen De meesten menschen zyn doodeeters, die jongen is waard dat hy leeft.
Nu, myn Heer, laat ons gaan na den tuin om alles te observeeren, op dat gy eindeyk van myn kunst moogt profiteeren.
Ik gaje dan weer voor, en toonje myn genegentheid.
Daar hebje gelyk in, de Starren hebben dat ook gezeid.
LEONARd, KRISPYN, FRANSje.
Tot noch toe gaat het wel, krispyn, ik zal t denken, en u, zo t werk gelukt, een schoone stuiver schenken.
En Fransje, die niet min hier in groote eer behaald, Werd van my, neffens u, heel rykelyk betaald.
Ik heb myn Izabel, myn schoone, myn behaagen, wat ons noch staat te doen, omstandig voorgedraagen, zy iste vreden, en vernoegd in t geen gy doet, speel maar uw rol voort uit, gelyk gy speelen moet.
Ik kan myn groot geluk by geen geluk gelyken, en de oorzaak is alleen daar van dat starrekyken.
Ik houw my als uw knecht, houd gy u fier en stout, Gelyk een Heer betaamd, het werd u toevertrouwd.
myn Heer, dat zal wel gaan maar, Fransje, ik moet u leeren Wat u te doen staat, en wat gy zult observeeren, onthouw wel het geen ik u gezegt heb, ik laat het daar.
Op staan.
Elk zyn best, met my zullen de dingen heel wel gaan.
Daar komt myn heer Gregorius, mondje toe.
LEONARd, KRISPYN, FRANSJE, GREGORIUS.
Wilt my excuseeren, myn heer, heb ikje hier wat te lang laaten tardeeren.
Ik ben eerst klaar geraakt, ik heb niet te lang gewacht.
Daar, leenderd, hou de Graadboog, hebje de Passer me gebragt?
Ja, myn Heer, daar leidse.
Wilt u daar wat aan een zyde voegen, op dat ik myn Heer Gregorius in alles mag vergenoogen.
Het gaat.
Fransje, klim jy op dat bankje, dan kan je net zien hoe FRANSje.
Papa, ik zalje gehoorzaamen, dunkje niet dat het nu wel staat?
Ja, ja, dat is heel goed.
Nu, myn Heer, nu moet gy wel opmerken, want dit werk is een wonderwerk, ja, het wonderste van alle werken.
Uit deeze ronde kloot, met duizenden van Starren en Planeeten bezaaid, kan men aanschouwen hoe het alles hier boven beweegd en draaid.
De kloot des Aardryks, hoewel veel konstenaars hebben 'er tegen, loopt geduurig rondom, en moet zich altoos beweeven, dat groote licht, die beschynt des Hemels spil, verlicht alles wat 'er is, maar zie die staat altoos stil.
Nu zo ver zyt gy noch in deeze kunst niet ervaaren, Datje de reden begrypen zou konnen, die ik daar over zou verklaaren.
Maar, Fransje, jy weet wel hoe het met de Zon en zyn werking gaat.
Ja, papa, dat licht vertoond zich geduurig in den hoogsten graad.
G'rees o STARREKYKER.
GREGORIUS.
Wel, dat kind!
dat kind!
Alle vogelen, vissen, twe en viervoetigen dieren, het zy dat ze vliegen of loopen, of zwemmen, of door de wolken zwieren, leeven altemaal door dat groote licht, dat geeft leeven GREGORIUS.
Welke reden van een kind!
wat is dat zonderling!
Al die tegenwoordig hier in deeze kamer komen, moet je secreeten, je weeten, Op deeze Oppositie, die weet ik al zyn geheimmen en Dat zal ik je aanstond toonen, als je my maar kunt verstaan en, als ik je de waarheid zal zeggen, het zyn myn bloed vrinden de Zon en de Maan.
Nu, myn Heer, laat ons nu eens tot de kunst komen, leggen.
En wil my zeggen, Wat eigentlyk de Globe is, dat hebje me beloofd uit te leggen, tot noch toe hebje zo wonderlyk van de kunst gesprooken.
De Hemel Globe bestaat In een hol lichchaam, door welkers middelrond een linie gaat, Gelyk een As, verstaje t wel?
Daar het alles op moet, om waaijen, draijen, de uiteinden zyn verdeeld in twe Poolen, daar de winden op die as rust des Hemels groot en wonderlyk gevaart, zo noemt men des Hemels Globe, en het middelpunt, eens beduijen, is de Aard.
De einde der Assen, letter wel op, want ik zal t je maar loop het eenen na het noorden, en de anderen na het zuijen, nu is er de Horizont, Equinoctiaal, Sodiak, Meridiaan, En twee Poolen, die daar ook omtrent verschynen en GRE staan.
Digitized by google KRISPYN, 46GREGORIUS.
Wel zo, dat gaat braaf, maar wat s Horizont?
Dat zal ik je zeggen, de Horizont separeert die geene die met haar voeten tegen de onze aanleggen.
Wat is merdiaan?
Meridiaan, die loogt met drie hoeken door den Horizont, Dat is de Sirkel, daar de Zon zyn eerste loop door vond.