floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Heb ik wat deur de vingeren gezien, dat is geweest om moeiten en onlust te schouwen, Maar dat is uit, nou ben ik man en voogt, nu zel ik op myn manier huis houwen, Verstaje dat Juffrou; Angniet je zeld myn order volgen, en laten alle dinge staan zo als ’t staat, Zonder een hand daar aan te slaan.
Zo mien je ’t dan?
Zeer wel dan, en kom ik t’huis en ’t is niet gedaan, zo weet ik met heur wel raad.
Machteld binnen.
Och Seigneur, het doet men zulken goed, datje jer zo teegen steld, en die heerschappy werd benoomen.
Angniet daar word gebeld, gaat met een iens na de Procureur, en versoekt of hy eens belieft hier te komen.
Benje daar Peet Aaltje?
Hoe is ’t swager, benje daar mee klaar?
je vrouw ging daar zo veur men uit.
Ik heb ’er noch niet van verstaan.
Maar ik heb onse Angniet daar iens na de Procureur laaten gaan.
Ik verwacht hem daadlyk hier, en dan hoop ik bescheidt te weeten.
Daar is myn wyfs vaar, broer en swager geweest, ze kwamen juist zo als we zaten om te eeten, En toen schaften ze wat mee; puure schurken peet Aaltje!
landloopers, beedelaars, men wyf Het’er elk een hemd gegeven, ze hadden schier gien schoenen aan de voeten, noch gien hemd aan ’t lyf; Ze hebben gedanst, gezongen en op de schalmei gespeuld uit den treuren; Ik docht het mach veur dese reis zoo heen loopen, ’t zel ligt zen leven niet meer beuren.
Nou isse met’er uit om elk een paar schoene te koope onder weeg; Ze schaamden ’er om ’er mee langs straat te gaan, ze zondze veur uyt na de Halsteeg.
En van daar gaanze scheep, om t’avond over Zwol weer nae huis te vaaren.
AAALTJE.
En jy verdraagt dit noch alzoo langer?
Neen, we hebbender al een proefje van genoomen, we zellender voortaan geen vleis noch hout aan spaaren.
Wel dat is men lief dat zulken beulin over je kind in ’er wreedheid iens word gestuit.
JOCHEM, AALTJE, ANGNIET, PROCUREUR.
Isser dat deur myn Heer?
PROCUREUR.
Zo ten naasten by Heer, geliefje eens te horen hoe d’Apostil luid?
De Heere Schepenen renvoyeren de zaake aan twee respective Procureurs, Vlierboom en Baartman.
Om partyen door alle middelen zien te bevreedigen, en haar Eed.
te laaten toekomen advys en berigt.
Ziet Heer, de Heeren gaan tusschen man en vrouw zo scherp niet, dit is een huisquerel, en niet van zulken gewigt Om een scheiding te formeeren; maar dit zoud ik je raaden, waar op je staat te letten, Ik zouw’er met forsse dreigementen te keer gaan, en datje geauthoriseert waart om ’er in ’t spinhuis te kenne setten.
En stellender men met alle kracht tegen, al loopt’er zoo een muilpeer vyf zes onder, dat’s niemendal, raak maar wat; ’k Verzeekerje ze zel wel beter koop geven, daarje anders van elk een by de rug word opgehaald door de stad: Den eenen zeid, dat komt’er van dat men zen meid trouwd, ik gun ’t hem wel, ik wou dat s’hem kon ruineeren, En zoo moetenze vaaren die’er kinderen van zulke stiefmoers laten verdrukken en tyranniseeren.
En al zulke praatjes gaander vast om, daarom volg myn raad, je zeld wel doen.
Myn voornemen is ook zoo, myn Heer, ik dankje voor ’t advys; maar myn vermoen Is, dat daar iets sonderlings van importantie moet in leggen; Geduurig leitz’er in te futselen, en kom ik op ’t mat, straks smytze ze toe, en dan weetze schier gien raad, Ja, s’is zoo gealtereert, dat’er niet een lit aan’er lyf is dat stil staat; Zoo dat ik vastelyk geloof dats’er iet in moet hebben verhoolen, Want al het zilver over de vloer is weg, leepels, beeker, zoutvaaten, ’t is alles zoo ze zeid, gestoolen: En dan het ’et die gedaan, en dan die, ja zelf myn dochtertje en onze Peet Aaltje is niet vry, Noch niet een meid die we late gaan, of ze betigtze met dievery.
Zeidze noch niet op deeze uur dat ik de beker heb, en dat onze Klaar de zilvere lepels gaat verkoopen?
Wat zelje doen Heer, ’tisje vrouw, wasseje vreemd, je mogt ze een voet in ’t gat geven, en laatenze loopen.
Maar echter die kist wou ik wel openen,en zien hoe dat’et daar leid.
Dat staatje vry te doen; myn klerken staan noch aan de deur, als’er die by zyn zoo heeft’et zyn volkomen bescheid; ’t ls jou geoorloft, al wouje ze met een koevoet aan stukken breeken.
Angniet, laat de klerken binnen komen, en gaat hier eens by Olfert buur de smit, om een kist op te steeken.
Nou verfoei ik myn voorgaande lafhartigheid, nou weet ik waar toe dat een man vervallen kan. PROCUREUR.
Die hem van een vrou laat regeeren, is niet waardig de naam te draagen van een man.
’t Stryd tegen zyn achtbaarheid, zyn edelmoedigheid, hem zelfs van de natuur gegeven; ’t Is de pligt der vrouwen, zich de wil des mans t’onderwerpen, en met hem in alle onderdaanigheid te leven.
Maar onze eeuw is hedensdaags zoo getransformeert, dat men ziet dat het heel contrary gaat.
JOCHEM, PROCUREUR, AALTJE, ANGNIET, OLFERT.
Olfert buur, dese kist wou ik wel geopend hebben, weetje daar toe raad?
OLFERT.
Raad toe, Heerschop?
kon ik zoo haast een kwaad wyf goed maaken Als ik dat kan doen, ik zou vry wat gemakkelyker aan de kost raaken.
Hoe Olfert?
hebje dan ook een kwaad wyf?
Ja tot myn leetwesen, ik wou wel dat ik zeggen mogt, dat ik ze had gehad; ’t Is nou over de tien jaaren dat ikze trouwde, en ik wasse ’t eerste jaar al zat; Nou ik verbrui het ook altemet wel, daarom is ’t best daar van te swygen.
is dat al eklaart?
Ja Seigneur, al watje met gien sleutels kant doen, dat kan ik met die kromme krauwels open krygen.
Hou daar Olfert.
Ik dankje Heerschop, alsje me weer van doen hebt zo spreek men maar aan.
Olfert binnen.
Ziet hier leid noch ’er groene duffelse rok, en al’er ander gewaad, daar ze mee plag te gaan; En hier is de beeker.
De beeker!
die olike vod, wat het s’er wel op geswooren Dat ik ze mee genoomen had.
En daar leid de ring van me vrouw, die ze zei dat al over lang was verlooren; En hier leggen noch leepels en zoutvaaten, wie weet hoe elendig dat’et in bei de kassen is gesteld?
Z’is altyd miester van de sleutels geweest.
Hier vind ik noch de beste buit, een sakje met geld.
En noch een party van men susters beste linne.
Ik staa of ik verstomd ben; siet zulke vrouwen kennen maaken Dat de mannen niet en weeten waar ’t’er schort, en op ’t lest achter uit raaken, Deur dat achter de hand Morschen en, en die onnutte verkwisting, gelyk dit hier blykt voor ieder een: Zo dat het ieder wel staat toe te sien, dat de zulken de pas werden afgesneen, Gelyk ik nu voortaan van meening ben, om sulx niet meer onderworpen te weesen.
Daar word gebeld Angniet, daar zelze weesen.
JOCHEM, PROCUREUR, AALTJE, ANGNIET, MACHTELD.
Wel wat is dit te zeggen?
wat het al dat volk hier te doen?
Die zynder door myn last, dieveg, sletvink, die ’t myn tusschen neus en lippen het ontstoolen, jou leelyk fatsoen: Daar is de beeker nou, die had peet Aaltje gestoolen, wat had men daar wel op geswooren, datze ze had weg genoomen.
Jou Westfaalse koebiest, wat zou ik myn hart ophaalen, mogt ik je iens op de huit koomen, Ik mien dat ik je taisteren zou.
En dese ring is kwansuis al lang verlooren geweest en vermist, En ondertusschen hebje ze met al dit silverwerk diefachtig opgeslooten in je kist.
Wat hebje myn wel spyt aangedaan, en getrotseert, ja meer als een eerlyk man zou lye kenne.
Dat ik men niet ontsach.... PROCUREUR.
Nou buurman bedaar wat.
Jou duivelin daarje staat, myn handen zou ik aan je schenne.
Zoo als myn dat wyf gebruid het, en opgehitst teegen dat onnoosel kind.
Wat heb ik dat wel gezeid, maar ’t mogt niet helpen, toen was men al ziende blind.
Och, och, wat komt men over!
kon men ’t nou goed maken met schreijen.
Hoor Machteld, nou hebje keur, ofje gewillig na ’t Spinhuis wild gaan, dan of ik’er je met twie dienders na toe zel doen leien.
Of weer na je land toe, die macht heb ik, gelyk dien Heer weet, die ’t uit myn naam zoo verre heeft gebrogt.
’t Is waar juffrouw Jochems, ’t geen je man op myn heeft begeert, heb ik uit zyn naam aan de Heeren verzogt.
Geeft men de sleutels van bei de kassen voort hier.
Hoe gaje dus te werk man?
wat zel dat beduye?
Ik zeg datje ze men overgeeft, of ik zel met die kop zoo hagendeveld bombam luye Dat’et een lust zel wezen om te hooren; heb jy je rol gespeelt juffrouw, nou is ’t myn beurd, datje ’t verstaat, Nou ben ik man en voogd, en al myn goedheid is veranderd in wreedheid en in haat.
Legt men die strikken van d’ooren of, ik verstaa ’t zoo.
Wel wat hebje met myn veur?
och wat zel men noch gebeuren!
Ik zeg datje ze men of legt, of ik zelze te gelyk met bey je ooren van je kop scheuren.
En die kornetmuts moet ook of, en de heele juffer uit.
Maar Heer Jochem, hoe zelze dan gaan?
Daar leid ’er groene duffelse rok, en al het ander gewaadt, Angniet, gaat met’er binne, en trekt’er dat aan, En daar is de sleutel, sluit d’andre kleeren in de kas.
Nou buurman niet te haastig, je moetje wat bedaren.
Neen, ze moet voort, zoo kanze met die andre schooibrokken in een schip mee na huis vaaren.
Zoo als myn dat wyf gebruit het.
Je doet zeer wel datj’er je zo met kragt tegen steld, Daar deur zelje ze te gevoeglyker krygen onder je gehoorzaamheid en geweld, En te gemakkelyker van alle heerschappy ontblooten; Maar ze blyft echter je vrouw.
Dat ’s waar, ’t is de meening ook niet om ’er buiten de deur te stooten, Maar alleen om te doen blyken, als men door geen andre weg de rust bekoomen kan. Al wat ik heb verdraagen is geen goedheid geweest, maar puure zotheid van een man, En voornamelyk van zulk een kanailje, gelyk ik nu jaaren lang heb geleeden; Daarom, zoo iemand weer mogt komen te hertrouwen, en hy bemind de rust en vreede, Die haald veur al gien stiefmoer over zyn kindren in huis: Want die bitterheid, en die strafheid die z’er over pleegen, is je een geduurige kwelling en kruis, Doch de goede niet te na gesprooken, gelyken ik’er gekend heb, daar men niet als met alle lof van moet spreeken: Maar die zynder zoo dun gezaaid, dat men met Diogenes wel een lanteern met ses keerssen mogt opsteeken, Om’er by daag na te zoeken, en ligt vondjer dan nog wel geen.
Myn lydzaamheid is belachlyk en bespottelyk geweest voor ieder een, ’k Heb myn eigen kind laten verdrukken, en ’t ander in alle dartelheid zien koestren en streelen.
Peet Aaltje, ay haald onze Klaar en Katryntje iens hier.
Wat dunkje Heer, wat die twie verscheelen?
Is ’t een niet een madammetje tout a fait, en ’t ander of’t om een stuk zou gaan?
is dat niet een overgroote schand?
En dat kind zoo als het daar staat, heeft alree over de dartig duizend gulden capitaal, zoo aan vaste goederen als aan rente-brieven op het land.
’k Verfoei myn selfs dat ik myn van een wyf zoo heb haten ringelooren en leyen.
Daar komdze aan.
Wel Mette, zo zag ik je eerst, en nou weer veur ’t lest, als je zeld scheyen.
Wat dunken de vriende nu van zulken postuurtje?
nou is de juffer uit; Zou mender zoo in de Vastelavond niet wel mee kennen omloopen, en speelender mee de vuile bruid, Nou mag ik’er een schelling zes seeven geeven, daar zelze ’t wel mee klaaren, Want die Moffinne weeten de schippers altyd te beleezen, dat ze maar veur half vragt vaaren.
Altyd van passagie geld hoeftze niet te geeven, ze hoeft maar te zeggen datze is een arme vrouw, En ze liegt’er dan niet aan.
Ziet Machteld, even zoje myn gebruit hebt zo brui ik jou.
Had jy je gedragen gelyk een vrouw behoord, deeze versmaatheid hadje niet te vreezen.
JOCHEM, MACHTELD, PROCUREUR, ANGNIET, KLAARTJE, KATRYNTJE.
Kom jy hier myn hartje.
Neen, neen, jy bent myn moedertje niet, ik wil by myn moedertje weezen.
Och dat arme kind is alree vervremd van de moeder deur de verandering van ’t gewaad.
Ik ben jou moedertje, kom by me.
Draag jy gien zorg veur het kind, jou zorg komt hier te laat.
Al zou ik’er de goe lui mee aanspreeken, zoo zel ik myn kind niet verlaaten.
Hoor Juffrouw, valdje man te voet, en bid hem om vergiffenis, we zullen ons best doen om hem te bepraaten.
Ik wilze niet hooren spreeken MACHTELD.
Och myn lieve man, ik weet dat ik je misdaan heb, wild’et my vergeeven, Ik beloofje van nu af aan, dat ik in alle onderdaanigheid met je zel leeven, En jou kind als myn eigen tracteeren, en doen niet anders als een vrouw toebehoord.
Nou Heer, neemd’er deze reis noch een proef van, en gelooft ze by ’er woord.
Dat geloof ik wel, neemd ’er een proef van!
maar ik ken die Westfaalse kop te wel, neen, hier valt niet voor’er te spreeken; Zo ik dat deed, ze mogt de staart daarna weer te hooger op steeken.
En dan was’t noch erger, dan zou de laatste dwaling slimmer dan de eerste zyn.
Dat ikje beloof zel ik nakoomen.
Wel hoe zingt ze nou zo fyn?
Flus was men zulken vrouw.
Neen je zeld voort, jy noch niemand zel myn beleesen, al kwamense met ’er vyven.
Och vader, och myn alderliefste vadertje, laat men moedertje by me blyven.
Ziet dat lieve kind bid noch veur de moeder, en valt de vader te voet.
Nou buurman Kraag, al watze je nou belooft, dat komt uit een vernederd gemoed.
Ik zel me voortaan in alle geschiktheid en zedigheid dragen, En je kind als men eigen doen, datje gien reden zeld hebben om te klagen.
Spreekje dat met leetwesen van ’t voorgaande, met een hartelyk berouw?
Och ja myn lieve man.
Ik moet men noch wat bedenken: mach ik je gelooven?
Ik sweer ’t je heiliglyk.
Rys dan, ik neemje hier op weer aan veur myn vrouw, Maar met die voorwaarde, let ’er op, dit staatje te vreezen, Dat, zoje weer jou ouwe gang gaat, dat het spinhuis je voorland zal weezen.
Gaat dan heen, en herstelje weer in je ouwe gewaadt.
En doet alsje gezeid hebt, of anders hebje niet te verwachten als myn toorn, wreedheid en haat.
Op die wys moet men de boosheid temmen, en een kwaad wyf er wieken zien te fnuiken, En als zachte middelen niet kennen vorderen, bytende, en de corosyf gebruiken.
PHILIPPYN, Mr. KOPPELAAR; BLYSPEL.
DOORA: ALEWYN.
TE AMSTELDAM, By de Erfg: van J. LESCAILJE, op de Middeldam, op de hoek van de Vischmarkt, 1707.
DE Staten van Holland ende West vriesland doen te weten, alsoo ons vertoont is by de Regenten van het Burger Weeshuys ende Oude Mannenhuys der Stad Amsterdam, en, in die qualiteyt, te samen eygenaers, mitsgaders Regenten van den Schouwburg aldaer, dat sy, Supplianten, sedert eenige Jaren hebbende gejouisseert van onsen Octroye of Privilegie van dato den 19.
September 1684. waar by wy aen de Regenten van den selven Schouwburg, in die tyt, hadden gelieven te consenteren, accorderen ende octroijeren, dat sy, gedurende den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaren, de Wercken, die* doenmaals ten dienste van het Tooneel reets gedrukt waren, ende, van tyt tot tyt, nog vorder in het ligt gebracht, ende ten Toneele gevoert soude werden, alleen soude mogen drucken, uytgeven en verkopen, nu ondervonden, dat de Jaren, by het voorgemelde onse Octroy of Privilegie genaemt, op den 19.
September 1699. souden komen te expireren; ende dewyl de Supplianten ten meesten dienste van de Schouwburg, waer van hunne respective Godshuysen onder andere mede moesten werden gesubcenteert, de voorgemelde Wercken, soo van Treurspellen, Blyspellen als Kluchten, als anders, die reets gedrukt en ten Toneele gevoert waeren, of in het toekomende gedrukt, en ten Toneele gevoert souden mogen werden, geerne alleen, gelyk voorheenen, souden blyven drucken, doen drucken, uytgeven en verkopen, ten eynde de selve Wercken, door het nadrucken van anderen, haer luyster, soo in tael, als spelkonst, niet mogten komen te verliezen, dog dat sulcx aen haer, na de expiratie van het bovengemelde ons Octroy, en sulcx nae den 19.
September 1699. niet gepermiteert soude wesen, soo vonden de Supplianten hun genootsaekt sig te keeren tot ons, onderdanig versoekende,* dat wy aen de Supplianten, in hare bovengemelde qualiteyt, geliefden te verleenen prolongatie van het voorsz.
overgemerkt hebbende, ende genegen wesende, ter bede van de Supplianten, uyt onse rechte wetenschap, Souveraine magt en authoriteyt, deselve Supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert hebben, consenteren, accorderen ende octroyeren mits desen, dat sy, by continuatie, de voorsz.
Wercken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Klugten als andere, reets gemaekt en ten Toneele gevoert, en als nog in het licht te brengen, den tyt van vyftien eerst achter een volgende Jaren, alleen binnen onsen landen sullen mogen drucken, doen drucken, uytgeven en verkopen, verbiedende daerom allen en een ygelyk, de voorsz.
Werken, in ’t geheel ofte ten deele, naer te drucken, ofte, elders naergedruckt, binnen den selven onsen lande te brengen, uyt te geven ofte verkopen, op de verbeurte van alle de naergedruckte, ingebrachte, ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie hondert guldens, daer en boven, te verbeuren, te appliceren een darde part voor den Officier, die de calangie doen sal, een darde part voor den Armen der Plaetsen daer ’t casus voorvallen sal, en het resterende darde part voor de Supplianten, alles in dien verstande, dat wy de Supplianten met desen onsen Octroye alleen willende gratificeren, tot verhoedinge van hare schade door het nadrucken van de voorsz.
Wercken, daer door in genigen deele verstaen den inhoude van dien te authoriseren, ofte te advoueren, ende, veel min het selve onder onse protextie en de bescherming eenigh meerder credit, aensien, of reputatie te geven, nemaer de Supplianten in cas daer inne iets onbehoorlyks soude influeren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden wesen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselyk begeerende, dat by aldien sy dese onse Octroje voor de voorsz.
Wercken sullen willen stellen, daer van geen geabbrevieerde ofte gecontraheerte mentie sullen mogen maken, nemaer gehouden sullen wesen het selve Octroy in ’t geheel, en sonder eenige Omissie, daer voor te drucken, ofte te doen drucken, ende dat sy gehouden sullen syn een exemplaer van alle de voorsz.
Wercken, gebonden en wel geconditioneert, te brengen in de Bibliotheecq van onse Uni- versiteyt tot Leyden, ende daer van behoorlyk te doen blyken, alles op pene van het effect van dien te verliesen, ende ten eynde de Supplianten desen onsen Octroye ende consente mogen genieten als naer behooren, lasten wy allen ende een ygelyk, die ’t aengaen mag, dat sy de Supplianten van den inhoude van desen doen lasten ende gedogen, rustelyk, vredelyk ende volkomentlyk genieten ende gebruycken, cesserende alle belet ter contrarie gedaen.
Gedaen in den Hage, onder onsen grote Zegele, hier onder aen doen hangen, op den een-en-twintigste May in ’t Jaer onses Heer en Zaligmakers, een duysent ses hondert negen-en-negentigh.
qualiteit, het recht van deze Privilegie, voor PHILIPPYN, Mr. KOPPELAAR, vergund aan de Erfgenaamen van J. Lescailje.
In Amsteldam, den 3.
October, 1707.
PHILIPPYN Mr. Koppelaar, Vryer van Antonet.
JEROEN VETTELAFOESJE, een ryk Laakenkooper.
DIBBERIG, VrouwFRANCOIS, ZoonHILLEGOND, DochterANTONET, Dienstmaagd }} van Jeroen Vettelafoesje.
LEONORA, een Adelyke Juffer.
FERDINAND, Zoon van Leonora, Minnaar van Hillegond.
EELHART, een Adelyk Heer, Minnaar van Leonora.
CONSTANTIA, Dochter van Eelhart, Minnaares van Francois.
MARGRIET, Dienstmaagd van Eelhart.
CHRISTIAAN, Neef van Philippyn, een gewaand Doctor.
RABBELAAR, Notaris.
Het Spel speeld buiten en binnen ’t Huis van Jeroen Vettelafoesje; begind met den morgenstond, en eindigt ’s avonds laat.
PHILIPPYN, Mr. KOPPELAAR.
Het Tooneel verbeeld een straat, met burgerhuizen.
PHILIPPYN, rekkende, en geeuwende, de deur uit.
GAntsch bloemerhart!
hoe heeft het dezen nacht gestormt, geroesemoest en gewaait!
Ik heb me, als een Aal in een tobben, wel duizendmaal in ’t bed omgekeert, gewentelt            en gedraait.
Want, ik kon geen oog toedoen, dewyl ik de Cabanus geduurig zo elendig            hoorde kraaken, Als of de heele vleet, op yder rukwind, ’t onderste boven zou raaken.
Maar, ’t onweêr is nu reedelyk bedaart, en de lucht zo effen en klaar, Als een Zon, en als of het fluweel en bloempap waar.
En ’t gelykt aan ’t kraaijen van de haanen, dat de dag begint door te breeken, Ook heb ik voor Sinjoor Francois, die tot mynent logeert, al licht gaan ontsteeken; Want, ik had hem belooft op te zullen wekken voor ’t openen van de poort van de stad, Om dat hy met onzer Buurjuffer voor dag en douw wil op een pad.
Gelyk hy met haar gisteren avond is afgesprooken en verdraagen, Dat zy van dezen morgen te zaamen den haazensprong zullen waagen; En daarom sta ik hier op schildwacht en op myn post, Tot dat Sinjeur of zyn engelachtige ziel een van beide my verlost, Wel, waar of zy zo lang blyft; want het begint klinkklaar te dagen, En de klok van de Wester Kerk heeft daar al half vyf geslagen?
Ja wel, ik zeg noch, dat zo ik het om de specie in manibus niet deed, Dat ik hier in de koude myn kostelyken tyd zo onnut niet versleet.
Maar, zacht; ik hoor daar iets ritzelen, o ja, daar gaat de deur van Eelhart open; En Constantia treet met Margriet de stoep af, ik ga met een rep naer binnen loopen, En onze Sinjeur waarschouwen, dat zy komt; want, nam ik myn plicht niet            behoorlyk waar, Ik mocht wel denken, dat ik nooit verdiende den naam van Meester Koppelaar.
CONSTANTIA, MARGRIET, met een Sluitmantje, PHILIPPYN.
WAarheen, Philippyn?
hoor hier.
PHILIPPYN.
Houd me niet op, ik gaa jou Fransje haalen; Die daar binnen zyn lyf aan stukken verlangt.
Ook moet hy ’t gelag eerst betaalen, En de tyd verloopt; daarom bid ik je laat my gaan.
Ik kom zo strik strak weer.
Blyf hier maar een oogenblik staan.
CONSTANTIA, MARGRIET.
MArgriet, ik heb om de liefde van Francois, en op uw raad dit werk ondernoomen, Maar, ik zal ’t op uw hals schuiven, zo ’er eenig kwaad van mag koomen.
lieve Juffrouw, wat ben jy ook een bevreesde kat!
Tut, tut, met die viesevaasen; deze dingen gebeuren wel meêr als eens ’s jaars in de stad.
Ik weet niet van wat zwaarigheid, dat gy al meugt spreeken; Want, ik zal je immers in de peekel niet laaten steeken.
Ja maar, wat zal myn vader zeggen, als hy dit komt te verstaan?
Ik zal dien aap wel vlooijen.
Laat my slegts begaan.
Haal jy jou hart maar op, en laat alle zorgen vaaren.
Maar, hy is een oploopend man.
Zo veel te ligter zal hy weêr bedaaren.
Wat zal die goede man denken, als hy uit den inhoud van den brief myn vlugt bespeurt?
Wie weet, of hy zich om zulk verlies niet dood treurt!
Hy heeft geen nood; men sterft zo licht niet.
Hy kent de waereld te wel, en die bestaat toch in veranderingen.
Laat hy zyn eigen luizen eens vangen, en herkauwen wat hy in zyn jeugd heeft gedaan, Ik ben wel verzekert, dat hy zich wel ten besten zal laaten raên.
Maar, die brief, die brief leid me zo zwaar op de leden; Dewyl myn verfoejelyken handel stryd tegens alle billykheid en reden.
Daar komt Sinjeur Francois en Philippyn, schep toch moed; Want, zo je ’t nu liet steeken, stiet je ’t heele mantje met de knollen onder de voet.
FRANCOIS en PHILIPPYN, beide draagende eenige zakjes met geld, CONSTANTIA, MARGRIET.
FRANCOIS.
Ik heb dan eindelyk ’t geluk, myn schoone, u hier te ontfangen.
ô Gadelooze vreugd!
wist gy met welk een groot verlangen... PHILLIPYN.
Sinjeur, wist gy met welk een groot verlangen ik graag zag, Dat gy ’t wat kort maakte, want het is al schoon licht dag.
Wat drommel legje hier te kiskassen, Brui je moêr, en pakje biezen.
En wil met al die noodelooze complimenten toch geen tyd verliezen.
Een oogenblik vertoefs, Philippyn.
Myn waarde Constantia, ik wil u alleen verzekeren            van myn getrouwe min, Die u in alle deelen poogt te believen met ziel en zin: Dies heb ik, op dat wy in de minste ongelegentheid niet zouden koomen, Myn vaêrs comptoir verkracht, en voor twaalef duizend guldens aan Juweelen meê            genoomen, Die door uw heer vader onder hem beleent zyn, benevens dit geld.
Je wilt zeggen, ’t blyft toch onder de vrienden dat is evenveel, En je hebt het slegts voor de greep.
Maar, ik zweerje, by myn keel, Dat, zo wy ons niet van hier pakken, wy zullen zyn verraaden.
Ik heb al meêr voor dat vuur gezeeten: en daarom ben ik met reeden beangst            en belaaden.
JEROEN, van binnen.
Dieven, brand!
help, dieven, brand!
Docht ik het niet schilder dat je kladden zouw.
Daar hebje nu ’t gooijen in de glazen.
Sa, sa, speel poot aan, handen uit de mouw.
Help me de mand op de schouder, wakker Griet, wil niet draalen.
Fads jy lui voort.
Ik zal je gemaklyk onderhaalen.
JEROEN en DIBBERIG, van binnen.
Dieven, dieven!
brand, dieven!
OCh, heemel!
Zy zyn al weg, en ik sta hier op straat alleen.
Ik loop met ’er vaart in huis, en ga over de onderdeur leggen.
Om eens af te kyken, wat dat geroep van dieven en brand heeft te zeggen.
FERDINAND komt verbaast van ter zyden het huis van Jeroen uit, met de rok los, de deegen en paruik in de eene hand, de hoed op de kaale kop, zoekende met de andere hand in al zyn zakken.
MARGRIET over de onderdeur.