floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Ik ga, terwyl myn hoop my reeds de winst beloofd, van t geen wy onderstaan.
Hy werpt zig schielyk voor de voeten van Maria, mevrouw!
zo 't medédógen Met eenen, die wel eer u heeft tot hulp bewogen, Niet met uw léven is ten eenenmaal geblust, zo help uw Gunsteling, die hier nog vreugd, nog rust Gebeuren mag!
Helpt goon, durf ik myn oog vertrouwen, Zyt gy t concini?
En moet ik u hier aanschouwen?
Na dat zy eenigen tyd te Moulins was geweest, is zy door twed'r agt tuszen Haar en baar Zoon Lodewyk, van daar geweken, eerst naar Brabant, daar zy slegt genoeg onthaald wierd, toen naar Holland, daar zy in alle Steden, in zonderheid te Amsterdam met veel pragt wierd ingehaald, waar na zy willende overstéken naar Engoland, tot twed'r maal in de Nederlandsse havens door stormweerd te rug gedrévon, tot zy tindelyk, nu omtrent ouwervens langs landien vé, te Keulen, in 't Jaar 1642, in avmoede is gesturven.
... ** Digitized by google.
MAANDELYKS BERIGt CONcini.
Ik ben die geen, Mevrouw, die door uw gunst tot staat Geklommen was, ik ben die geen, die, door den haat Van uwen zoon, wierd op het onverwagst doorschoten, Ik ben 't, die al zyn heil heeft van uw hand genóten Maar die uw wréde zoon, door zyne lévens lamp Te blussen, heeft gestort in d'eindelózen ramp Van 't gloeijend Acheron, en 't is in uw vermogen, Indien gy eenigzints zyt met myn leed bewogen My nu te redden uit deez' dérelyken staat!
Wat dienst kan ik u doen?
't is door myn raad, En Plautianus list, dat Bulla, die deez' landen Met twist en oproer vuld, de Vorsten aan kwam brengen, dat hy hen met zyn volk heeft uit uw oog gerukt, zo gy ons nu versterkt, zie ik onz' wens gelukt, En ons met u eerlang naar 't Zaligveld vertrekken!
Dies bidde ik u, geknield, wil tog myn hulp verstrekken, Uw gunst heeft my op aard altoos behoed, geschraagd, Ja zelfs, daar ik by naar door armoê wierd geplaagt, Heeft my uw goedheid uit dat ongeluk getógen, Om my tot Marschalk van heel Vrankryk te verhogen, Door u is myn geluk begonnen, vast gezet, alhier Concini eerst uit Italien kwam, was by een Edel man, die naauwelyks zo veel had, dat by zig ordentely kon onderhouwden, hier raakte hy in de gunst van Maria, die hem ten eerste vorderde, en ten buuwelyk gaf eene uit haar Gevolg, genaamd Eleonora Dori, een Schrynwerkers Dogter, die om hare slegte geboorte te verbergen, bare tos naam Dori, in dien van Galigay veränderde.
Altoos gehandhaafd, wyl ik daukbaarlyk uw wet Erkennende, staag zogt uw glorie te vergroten, Uw Ryksgebied in trots van alle bondgenoten In top te zwieren, tot eene eer der Medicis Ach zo die goedheid, die my vaak beweezen is, Nog 't minst herdenken heeft in uwe ziel gelaten?
Of zo myn val u geen Rampzáligen doet haten?
Zo laat de minste straal van medédogenheid Myn ziel bestrálen, die hier eeuwig zugt en schreid!
Want zonder uwe gunst is al myn hoop verdwenen!
Rys op.
Gy weet myn hulp heeft u altoos beschénen, Zo langs de goude staf van t magtig Frans gebied Myn hand versierde, maar hoe kan ik uw verdriet Bepalen, in een staat daar ik niets kan verrigten.
Na ik my duizendmaal zag aan uw gunst verpligten, Zoeke ik die zelve gunst weer aan in dezen nood.
Weet, dat God Pluto, u, en uwen Zoon ontbood, met Vorst Severus, om hier rekenschap te geven Van t geen door hen, en ons gedaan is in net léven, want Plautianus deeld met my in déze zaak, ik roep om uwen Zoon, hy om Severus wraak!
Men, dies zyn zy hier ontboden, wyl we ons onschuldig noemen, en dat zy waardig zyn hen in onz' plaats te doemen, om ons te wederstaan, en nu ze op 't onverzienst' door Bulla zyn verraan, En weg gevoerd, daar nooit geen ziel hen zal ontdekken, Kunt gy het werktuig van ons grootst geluk verstrekken, met, als Vorst Pluto komt, te zeggen, dat zy weezer zyn uit de Hel gevlugt, uit voorzorg, dat zy eer'er zig zouden zien door ons verwonnen dan beklagen, De Véle Grôten, die het voornêmen van den Marquis merkten, verbonden zig te zamen om hem, en met hem de Koningin den voet te ligten, 't geen gestadig door delist van den Marquies vercideld wierd.
Dewyl de gantsse snoer van hunne leevens dagen, een reeks geweest is van bedrog, geweld en moord, Zo zal het streng gemoed van dezen Regter voort Voor ons met goedheid zyn, voor hen met haat ont stoken, zy haast ter straf gedoemd, en wy zyn vry gesproken.
Zal ik dan, tot uw heil, myn eigen Zoon verraan?
Herdenk, hoe zwaar hy u heeft in myn dood misdaan, Hoe gy in Ballingschap naar Nederland moest vlugten, hoe om de onstuime zy u duizend bange zugten Zyn uit het hart geparst, hoe gy van staat ontbloot, In kommer en verdriet, vervreemd van hulp, de dood Op d'oever van den Ryn, te Keulen, hebt geléden Laat uw gedagten maar zo ver te rugwaarts tréden, Dan zal die laffe zugt, voor uw ontaarden Zoon, haast zyn vergéten door 't herdenken van dien hoon.
Wyl op deez plaats zyn magt my niet kan tegenstréven, noch gy my geen geluk door uwen bystand geeven, waarom zal k dan dien geen, dien ik het léven gaf, om uwe rust alleen verranden tot zyn straf?
Om dat ik u altoos als Koningin zal eeren, En tragten uw gezag en glorie te vermeeren In t Zaligtielendal, Ja gy zult daar, alleen Door my, den hoogsten staat der Koningen bekleen.
De zugt, die ik tot u in t léven heb gedragen, Schynt reeds de kinderliesde uit déze borst te jagen, myn trouwheid wankeld, wat zal ik hier onderstaan, PLAUTIANUs, tegen Concini.
Myn Heer, verschuil u, want de Hofstoet komt daar aan, en Pluto zie 'k van yerre, aan d'and'ren kant, genaken, con.
I CONCIINI.
Ach koningin!
Ga heen, 'k zal voor uw welstand waken.
MARIADE MEDICIS, VITRY, HALLIER PERRAY, BUISSON, PROUVILLE, SATURNINUS.
PLAUTIANUs, concino concini, ter zyden.
VITRY, tegen Maria.
Mevrouw waar is uw zoon?
Vraag dat zyn laf gemoed, t geen door t herdenken van zyn gruwelen, een gloed Van agterdogt gevoeld, die hem altoos doet vrézen, dat hy eens overtuigd zal van zyn boosheid wézen dies is hy weer, bedugt voor Pluto s streng geregt, Naar t Zaligdal gevlugt.
Gy legt Den Vorst een kwaad te last, 't geen gy zelfs hebt bedroeven, of geeft ge ons, op zyn naam, 't fatbeeldzel van uw léven, saturninus.
Waar is myn Keizer?
Voor dat zelve regt bedugt, is hy, met mynen zoon, uit dit gewest gevlugt.
SATURNINUS.
zult gy dus den roem myns Keizers schenden Hoe zal myn wraak zig nog verheugen in de elenden.
Die gy rult lyden.... maANDELYKS BERIGt MARIA.
'k vrees uw dreigen niet, myn deugd lyd met geduldigheid den ramp en ongeneugt Die 't strenge Noodlot my wil op myn schoud'ren leggen 't Geloven van deez' zaak past u, aan my het zeggen.
Dit s weer eene oude streek van uw schynheilligheid, Waar van gy u bediende, als u wierd aangezeid, Hoe de Marquies door wil des Konings was doorschoten, Ligt hebt gy hier nu ook alle Eer genoeg genoten!
staat, en op een groter eer!
En hoopt op beter buisson.
Vrees voor uw straf, of geef ons onzen koning weezen.
Geen men niet heeft, dat is onmoog'lyk weezen te geeven En of men scheld en smaald op myn voorgaande léven, besmet nooit myn gemoed, 't geen altoos heeft getoond, gelyk zelf gelyk te zyn, hoe fel ik wierd gehoond.
Dit bleek toen ik myn hof met schrik zag overgóten, om t lot der quiezin.
Als Catharina, eene van de staatdogters der koninginne, de Pistvol schoten hoorde, waar door de Marquies gedocht was, en verder dit geval verstaan had, ging zy deze tyding aan de koninginne brengen, waar op die, met veel schyn van zedigheid, antwoorde.
Ik heb zeven jaaren geregeerd, en verwagt nu niet anders, dan een Kroon in den Hemel.
Als de staatdogters der koninginne de smaad vernammen, die men de Marquiezinne had aangedaan, en zulks aas Maria herhaalden, gaf gy ten antwoord.
Laat hen slegts begaan, zy konnen ons niet veel arger doen, ik kan roemen de Vrouw van den grootsten koning der wéreld geweest te zyn, ik heb zeven Jaren de Kroon van den sera.
33 vitry.
Zeg toen ge uw bondgenooten by een vergaderde, om den koning van troon Te stóten met geweld, om daar uw tweden Zoon Te plaatszen, op de hoop, indien hy mogt regéren, Dat gy, door hem, zoud tot uw voorgen luister kryren, MARIA.
't Gevoelen van den hoon, dien gy my poogd te doen, Heeft op myn ziel geen klem.
't is tyd dat wy ons spoën, Om alles te doorzien, of men den Vorst kon vinden, Om hem, is 't mooglyk, uit zyn ongeluk te ontwinden.
Blyft staan, ik zie den Vorst van t onderaards gebied.
PLUTO, ASCALFUS, MARIADSMIDICIS, CONCINO, CONCINI, PLAUTIANUs, VITRY, HALLIER, PROUVILLE, PERRAY, boutyn, boutyn, boutyn, boutyn.
ASCULATUS, tegen Pluto.
Lie hier de Vorsten, die.... maar hoe zy hy hier niet?
Ik zal u als eersten koning gedragen, en zo ik nog zeven jaaren mag blijven, hoop ik de Kreon des hemels te verdienen.
Maria, te Moulins in ballingschap zynde, verwekte eene 't zammenzwéring tegen haren Loon Lodewyk, om hem in een klooster te stéken, en den Hertog van Orleans, zynen Broeder, op den troon te zetten, dog dit besluit ontdekt zyn de, borst dit tot een openbaren oorlog uit, die tot een uitlag had, dat de Weerspannigen om genade moesten smeken, in de Hertog van Orleans uit Vrankryk vlugten.
Digitized b. 34 MAANDELYkS BERIGt.
Wel ascalafus!
wat zal ik hier uit besiuiten?
Zulks weet ik niet, myn Vorst, dit voorval gaat ver buiten al wat ik denken kan. luto, tegen Maria.
Wat is hier omgegaan?
Of waarom poogd uw Zoon zig van myn wet te ontslaan?
Om dat hy door de kragt van 't knagende gewéten Met vrees gepynigd word, en zig niet durft vermetten Te komen voor uw oog.
Bek lad gy dus uw Zoon?
Of waand gy zelfs hier in de hel een kroon Te vinden, om daar méde uw Staatzugt te verzáden, En dat gy, om die winst, uw bloed eerst moet verdraden.
Wyzende op den Marquies.
Of heeft deez' valsse schelm, die plaag van 't Franse Ryk, die Pest van het gemeen, die ons zo vaak een blyk Van Italjaanse deugd en trouwheid heeft gegéven, u tot dit gruuwelstuk te schendig aangearéven?
Is 't niet genoeg dat gy, Bloeddorstige!
uwe hand Hebt met myn bloed bemorst, toen ik wierde aangerand Door t vloekverwandschap, t geen u volgde, om my te dóden?
Na veel overwegens van den koning en zyne Vrinden, em zig van den Morquies te onstaan, wierd vendelyk goed og om tes, ges van DEN ONDERAARDSSEN PARNAS.
35 Hebt gy myn schande nog by dezen moord van nóden?
Ik heb in uwe dood myns konings last volbragt, geen eigen wraak gepleegt, en schoon gy my verägt.
En met den schandnaam van een Moorder durft be noemen, myn deugd vint stof om myn getrouwheid hoog te roemen.
Dat zulk een kanker, zulk een boezemslag van staat, die door geen zy van goud of schatten wierd verzaad, door myn beleid, het loon kreeg van zyn gruuwelden.
Zeg eerder, dat gy my dorst zonder schroom verráden, dat gy dien geen hebt van het lévensligt beroofd, Voor wien gy zidd'ren moest, indien wy hoofd voor de Louvre hadden gevonden, om hem, naar de Louvre gaande, te doorschieten, om dit uit te voeren wierd Vitry als Leidsman, en Hallier, Perray, Guichaumont, Morsain en Buisson, als uitvoerders verkóren. Vitry ontmoette met zyn gevolg den Marquies, op de brug van de Loavre, dog door het groot gedrang, wand by was met vyftig of zestig Edellniden, buiten zyne dienaren verzeld geraakte hy, zonder hem te zien, voor by hem heen, dies vroeg hy aan Cauvigny, waar is de Marquies?
Die hem ten antwoord gaf, daar is hy, hy leest een Brief daar op trad Vitry naar hem toe, en lei hem de hand op den reg tor arm, zeggende: De koning heeft my bevolen, my van uw perzoon te verzekeren.
De marquies vroeg beel verbaast, hoe!
En trad met eenig te rug de hand op den degen leggende, waar op Vitry ten antwvord gaf, en gaf met eenig een teken aan die hem volgden, los te branden, 't geen terstond verrigt en by dood was, wyl bem drie koegels door 't hufd vlogen, waar op Witry, onder 't roepen van lang léve de Koning, hem, tegen de leuning van de brug vas govallin, vooris ter aarde schopte, na dat hem eenigen nog met huuno degeni doorstoten budden.
Dat staatskrakeel, t geen uw Pistolen nu beslegtten t zaam voor de vuist in t veld eens hadden moeten regten.
Gy waard voor lang de troisen opgeblázenheid Gewoon, dies is 't niet vreemd, dat gy die weer verspreid, Om door opsnyëry uw' zaken te verweezen.
Zeg, dat gy zyt volleerd om iemands roem te onteeren, dat gy in t moorden zyt bedréven, om uw haat te dekken met een glimp, als t nut van Ryk of Staat.
PROUVILLE.
Zo iemant ooit de kroon in t moorden heeft gespannen, Zyt gy die geen, Barbaar, en snoodste der tierannen, Ik ben door u vermoord, uw haat en wreedheid heeft, Om de onvernoegzaamheid, waar in gy hebt geleeft, By zo véle andren, met myn goedren te verzáden, my, door een moorders hand, in t laauwe bloed doen baden.
Concini, kunt gy ook die aanklagt wederstaan?
ik heb in hem niets dan na regt gedaan.
Toen gy de † Schatkist van den koning dorst berouwen, deed gy toen ook naar regt?
Of wilt ge ons doen getuigen, dat deze Prouville, Sergeant Majoor van Amiens, wierd door den Marquies, om zyne goederen, om hals gebrugt, lyk hy véle duizenden, door zyne onverzadelyke onvergenoegzaamheid, van t hunne met list of geweld heeft beroofd.
De Marquies ontzag zig zelf niet de schatkist des Konings aan te tasten, t geen hem, wyl hy s' ryks inkomsten verkwistede, zo geldig maakte, dat hy zomtyds op eenen vond zeventig of tagentig duizend pistoletten verspeelde, dat myn staat dien van den Kouing ver te boven ging.
Zedby VAN DEN ONDERAARDSSEN PARNAS.
Dat alles, wat gy deed, is goed en regt geweest?
Zo dra gy hier als Vorst en Regter zyt gevreesd, zal ik u reck'ning doen.
Toen ge u dorst onderwinden, En buiten kennis van den koning en zyn vrinden, een Krygsmagt in het veld te brengen, en de Steen van hun bezettingen te ontbloten, en met een Vreemd Krygsvolk in het Ryk te brengen, zonder reden, Dan om ons te doen zien uwe onafhanklykheden Van t opperste Gezag, hebt gy toen ook de wet, En t regt betragt, of u met gruuwelen besmet?
'k heb u van myn gedrag geen rekenschap te geven, dat hier uw Vorst verschynt, indien dat gy myn leeven Wilt onderzoeken, want zo 'k iemand heb misdaan, is hy de naaste, die my dit moet doen verstaan, Maar by zyn atzyn kan de koningin geiuigen, Of zy my ooit 't gemoed tot valsheid heeft rien buigen.
BUISSON.
De koningin kan niet getuigen in uw zaak, zy, zo wel als gy, geprikkeld word tot wraak, om dat zy, in uw dood, haar staatzugt zag gebroken, En zig van alle hoop tot kroon en troon verstoken.
Al uw betigtingen zyn nooit myn aandagt waard, Want myn ziel is met geen naberouw bezwaard, en deze onschuldigheid doet my uw hoon verägten PLUTO.
Maar dorst Severus ook myne aankomst niet verwagten?
Hy ligtte, buiten weten des konings, als zelf Vorst zynde, krygsvolk, bragt vreemde Troepen in t ryk, versterkte de Steden, veranderde de Bezettingen, ruste legers uit, en beroemde zig, gelyk wy aangetehend hebben, Vrede en Oorlog in zyne hand te bevatten.
MAANDELYKS BERIGt MARIA.
Het schynt van neen, want hy is met myn Zoon vlugt.
Dus blykt het dat hy voor uw vierschaar is bedugt, wyl hy door valsheid, om zyn hoog verheve staten, Door uwe Regters is in t Zaligdal geláten.
Verráder!
Meent gy dat de Vorst uw byzyn vreest, om dat ge op 't aardryk zyt zyn waardsse viind geweest, die hem, tot loon voor al zyn gedheid, stong naar 't léven?
Maar, schelm!
door my is u uw regte straf gegeeven.
PLAUIIANUS.
Zeg eer, dat ik door u onschuldig ben ontzield.
Verägte slaaf!
dien ik voor my heb zien geknield Om bystand bidden.
Zeg, dat gy my hebt gebeden, Om tot deez' vorstenmoord, door list my te overreden, Op hoop dat gy daar door den Keizerlyken troon Beklimmen zoud maar ik heb toen, ik dan de goon!
Den Vorst voor zyne dood, my voor de helsze plagen behoed, waar door dat gy die straffen moest verdragen.
Men stel dit twisten uit, ik wil dat ieder zal Stil zwygen, tot men weet, of in het Zaligdal De Vorsten wederom zyn uit de Hel gekomen, maar 'k zweer hen, dat zy voor myn gramschap moeten schromen, indien zy zonder last wederwaarts zyn gekeerd.
AGT, digitized by Googl van den onderaardssen parnas.
39 agtste tooneel.
PUTO, ASCALAFUS, ELEONORAGAIIGAY, MARIA DE MEDICIS, CONCINO CONCIINI, PLAUTIANUs, PROUVILLE, VITRY, HALIIER, PERRAY, buissyn, saturninus, helsze Geesten.
ELEONORA, tegen Pluto, ach!
Vorst!
uw gantsse ryk word door geweld verheerd, de wréde bulla, met zyn róvers t'saam verbonden, Heeft reeds zyn handen aan uw hof en staat geschonden.
Ben deor dien woesten hopp gessingerd, en geplangd, Geschopt, gesseept, gesleurd, en schandig weg gejaagd, Om dat ik, op hun wil, uw agting niet wouw schengen, En bulla, als den Vorst van dit gebied erkennen, Wyl hy uw naam zig zelf toeëigend, en verwoed Zweerd al de zielen, die dit weig'ren, in den vloed Van 't eeuwig glocijend Stix voor eeuwig te bedelven?
Hy bruld gelyk een leeuw, en zweerd haast voor vig zelven Een weg te banen tot uw Koninglyken troon, Of naar het Zaligdai, om dus op 't strengst' den hoon, Dien zo hy zegt, hy door uw Regiers heeft geléden, Op u te wréken, en u op den nek te tiéden.
Zyn troep vermeerderd vast, ook zag ik door geweld t'we Zielen, die hy door zyn Róvers hield bekneld, Weg leiden, en het scheen, dat hy die had gevangen, Om dat zy weigerde zyn aunslag aan te hangen, dies is het nodig dat gy voort daar in voorziet, eer hy meêr onrust baard in 't onderaards gebied pluto.
'k ga derwaarts, om terstont dien oproer in te binden.
Tegen het gevolg van Lodewyk, en Severus.
En gy, ziet of gy hier uw Vorsten weer kunt vinden, wiel Ascalafus naar het Zaligdal zal gaan, Om toe te zien, of zy dus hunnen pligt verraan, met buiten myn bevel weer derwaarts te vertrekken.
MARIA DE MEDICIS, CONciINOCONciINI, ELEONORAGALIGAY, PLAUTIANUs, CONciINI, tegen Eleonora.
O nuukelóze Vrouw!
moest gy deez' zaak ontdekken?
Moest gy onze eigen list verráden?
hem 't geweld Van Bulla doen verstaan?
Om ons te zien bekneld In nieuwe rampen, en in eindeloze plagen?
Hoe zult gy névens ons die daad te laat beklagen?
Wat reden gaf ik u om dus misnoegd te zyn?
Om dat gy de oorzaak zyt van de eindeloze pyn, Die ons te wagten staat.
Wat heb ik dan misdréven, het geen u stof tot leed, of ramp, of smart kan geeven?
Is u zulks onbewust, zo weet dan, dat gy my, met plautianus, die niet minder lyd dan wy.
Ontbloot hebt van de hoop, om eens van deze landen Te zyn ontslagen, voor de lieffelyke stranden Van Digitized by Google binden.
vinden, in, ekken.
L. NCINI, ontdek eld neld gen?
Myn, réven.
I géven.
Te landen Van den onderaardssen parnas.
Van t Elizeesze veld, want t is door onze list, dat hier de Vorsten zyn verlooren en vermist.
Wat voordeel kost gy u van deeze zaak belóven, en van wat heilstaat zal die u en ons beróven?
Of hoopte gy, dat dit aanbrengen eenig loon Aan u zoù geeven?
O onlydelyde hoon!
Door uwe losheid zien wy onze list mislukken.
Onz' vyanden hersteld, en ons met smaad verdrukken.
Zo, 't geen ik heb gedaan, u treft met ongeval, En dat die zelve straf ook op my storten zal, Zo is dit u een blyk, dat myne onnozelheden My d'even miszen, in het voeren van deez' reden, Want 'k zal met voordagt my niet domp'len in een straf, Die my niet min dan u zo wréde slagen gaf, Schoon dat ik nogtans uit myn woorden, en uw daden Geenzints vermerken kan, dat ik u heb verraden.
gy hebt onz' list gekrenkt, maar dog gy weet Niets van onz' aanslag, dies kan u met regt ons leed Niet ryn gewéten, want Hen, die gy weg zaagt flépen Zyn onze Vorsten, hier door Bulla 's magt gegrépen, Om by hun afzyn, al het kwaad door ons begaan, Door schyn van deugdzaamheid op hunnen nek te lappen.
Wie iets onweetend zeid hoeft voor geen straf te schroomen, Want door t niet wéten word geen zaak ooit kwaad genomen.
Het pastte u van deez' zaak te zwygen.
Zo gy my daar van verwittigd had.
Zeg ook, indien dat gy My daar had naar gevriagd.
Hoe kan men u iets vragen, naar 't geen men niet en weet.
Dan moest gy u gedragen Gelyk de omzigtigheid, en wyze Voorzorg past.
Dit is nu reeds geschied, en wy verlyten vast den tyd met twisten, 't best is Bulla te gaan spteken, Om Pluto 's opzet, tot zyn nadeel, te verbreken, En weer een nieuwe list te sméden, om de zaak Te regt te brengen, voor onz' vryheid, en de wraak.
CONcini, tegen Eleonora.
Wil op een and'ren tyd uw woorden eerst beproeven, Of die zyn nut of niet, gy kunt zo lang hier toeven, Of met de koningin vertrekken.
Met verlof Van uwe Majesteit, gaan Wy naar Bulla, of ons schiander brein met list dit kwaad kon overheersen, MARIA.
Ga heen Marquies, en wil gelukkig wederkéren!
TIENDETONEEL.
MARIA DE MEDICIS, ELEONORAGALIGAY.
Verschoou my, ryksvorstin!
daar ik u hier ontmoet, heb ik voor Pluto's oog, u niet naar eis gegroet!
Denk niet, dat ik hier door myn pligten heb geschonden, Des Helgods argwaan heeft my tot deez' daad verbonden, Om niet te ontdekken, dat uw gunst zelfs na de dood My byga.
My nog tot hier verzeld.
Galigay!
hoe groot Is myne zugt geweest om u tot staat te voeren?
'k ontzag my niet om u het Fransgebied te ontroeren, Terwyl ik uw Gemaal, de helft van myne kroon Bynaar had meenge deeld, maar ach!
wat d'eer'lyk loon Geniet gy van myn gunst?
want om regt u te spréken, Zo myne liefde aan u was nimmermeer gebleken, zo myne goedheid u niet had in staat gezet, Ligt had de hovaardy uw boezem niet besmet, Nog de Onvernoegzaemheid, om schatten te bekomen, Een bloed, aan my zo waard, niet op 't schavot doen stromen, Want de Onvernoegtaamheid, 'k heb zelf haar kragt beproefd, Heeft my, in uwe dood, met leed en pyn bedroefd, U, na het plégen van ontelbáre euveldaden, Door alle reed'lykheid en wetten te verraden, Ten top van voorspoed af geworpen in een poel Van wanhoop, en verdriet, en smaad.
'k gevoel Door dit herdenken nog myn ziel door droefheid bréken!
Verschoon my, zo ik u hier in moet tegenspréken.
'k beken, dat 'k eeuwig aan uw goedheid ben verpligt, Maar schoon gy minder had tot myn geluk verrigt, Die zelve grootsheid, en die onvernoegzaamheden, Die moesten in myn ziel die zelve plaats bekléden.
Wyl ik, door eigen drift, had deze twe bemind, of zou hy, die zig in een lagen staat bevind, Niet onvernoegd zyn, en geen grootsheid by zig voeden?
die zullen naar zyn rang ook in hem woeden, En 't hedendaags gedrag verschaft ons blyk op blyk, Hoe Onvernoegd te zyn, en Grootsheid, arm en ryk, Elk naar zyn staat, bezield, en altoos noopt mei sporen, Om tot een hoger trap te klimmen, en wy hóren Die geen nog pryzen, die door list, of door verstand Opryzen tot geluk, en hóger staten want gy weet verstand en list, schoon twé verscheide zaken zyn nu te zaam verëend, om zyn geluk te máken, Daar in deez' tyd 't Verstand, dog zonder list verzeld Die schatten geeft, word als een kleine zaak gesteld, vernuft, dat door geen glans van goud zig ziet beschynen, zal in een nagt nu van verägtingen verdwynen, en wie krygt nu het goud, dan maar de list alleen?
De listigheid, die iets heeft met bedrog gemeen, Word nu op 't altaar van begeerten aangebeden, En zo nu iemant weet tot hoger staat te tréden Door deze listigheid, word hy by elk geroemd, En zyn geheim bedrog, een gaauw vernuft genoemd, Dies zo uw gunst my niet verhoogd had tot die staten, Die ik bezat, schoon gy my had in nood gelaten, Ik had die Grootsheid, en die Heblust, naar myn rang, Zo wel als nu betoond, wyl ik reeds overlang Bevonden heb, dat elk is groots naar zyn vermoogen En onvernoegder, naar hy hooger word getógen, Ja dat een die 't bezit der wéreld had, vol rouw, naar eene andre vragen zou.
Zo wyt gy dan uw trots en onvernoegzaamheden, De drift van uw gemoed, t geen, om tot staat te stellen, zig niet ontzien zou, om de list, en veinzery, Gegrondvest op bedrog, te stellen aan uw zy, Om dus door hunne hulp uw oogwit te bekomen?
Die zyn voor lang al by het mensdom aangenomen, de list is nu geen kwaad, zo zy niet verder strekt.
Dan dat zy door het kleed van schyndeugd blyft bedekt, 't geen.
Digitized by goog en, lel h d en ing.
n, t'e 1ea van den onderaardssen parnas.
't Geen zoveel kwálen voor de wéreld kan verduist'ren, En in een diepen nagt van onbesuchtheid kluist'ren, hoe ménig zou zyn schand zien naakt gesteld ten toon, zig ziende bloot van eer, gebrandmerkt met den hoon Van Weesdief, Hoerendop, Volzuiper, en Bedrieger, Eerschender, Vrouweplaag, Verrader, en Belieger Van ieders naam en eer, ten zy het zedig kleed Der schyndeugd, al dit kwaad bedekte, en 't minste leed Niet door de dikke huik liet van geveinstheid stralen?
Ja de uitterlyke schyn van zedigheid, steld palen Aan t agterklappen van t geméne Volk, dat t schoon Alleen uitwendig ziet, maar nimmer is gewoon.
Tot binnen in 't gedrag der menssen in te dringen, dus is het léven thans der meeste stervelingen.