floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Mijn aanslag is zo ver naar wens gelukt, nu moet Ik nog dien schender van myn Broeders geld en goed Zien te overtuigen, hoe dat hy door list en logen, Met de Acties van de Zuid myn Broeder heeft bedroogen.... roomaad.
Waag u zelf niet al te veel, wyl gy Nu uw Monfreer genoeg kunt blyken doen, hoe hy Door Windvangs schelmery word listig uitgestréken.
Ik moet dit werk geenzints ten halven laten stéken, het eerste stuk is my daar zoo te wel gelukt.
Daar 't u gelukte, ben ik haast van een gerukt, Toen men my zo onzagt, en tegen weblehagen, Gelyk als in triomf, de deur heeft uitgedragen.
Zulks waar uwe eigen schuld, dewyl gy ieder een Door seherts en boertery hebt op den voet getreën, dit kan u nu voortaan een goeij les verstrekken, om, daar ge allenig zyt, met velen niet te gekken.
Jae had ligt buiten u alreeds t bewys gehad, Hoe Windvang, door zyn list, myn Broeder poogd een rad voor t oog te draaijen, door tot nog hem wys te maaken Dat hy zyne acties op de Zuid niet kwyt kon raaken, daar hy die reeds voor lang verkogt heeft, toen de Zuid Tot zeven honderd waar.
Zie daar, ik ben een guit, zo ik niet dagt, dat gy door my uw wens zoud krygen.... roomaad.
Uw minnening gelt hier niet.
'k gebiè dat gy zult zwygen.
Moet ik dan zwygen Heer, en zien die gekheid aan?
Dat 's haast onmogelyk, want zy zyn zo vol waan En wind, dat zy geheel hun eigen zelf vergeven, Ja de een wil voor den aar zig zelf te barsten vreten Aan Wortelacties, of aan Koolverkoory, ik kan 't niet laten om met hunne zotterny Te laggen.
Neen ik moet die Windverkopers plagen VROOMAARD.
Zo gy niet zwygen kunt, moet gy u niet beklaagen, van 't geen u is geschied, dog egter is myn wil, als myn Lucille spreekt met Windvang, dat gy stil Zult zwygen, en niet meer Haar in haar opzet stóren, Maar wilt gy buiten dit uw lange tong doen hoeren, Ik geef u vryheid, mits dat gy u niet beklaagt.
Indien gy slagen krygt, maar die geduldig draagt.
Myn Heer, ik zal in t eerste aan u myn pligt betonen, voor t twede, bidde ik dat de hemel u wil loonen Want t is een werk van deugd, dat gy my vryheid laat Om t Actioniste Heir, dat op den wind zyn staat En grootsheid bouwd, tot daar het komt zyn val te ontmoeten.
Eens met myn scherszery naar waarde te begroeten.
WE 'k zweer.
LUCILLE, in manskleding, SCHOONPRAAT, VRoOMAARD, DEUGDRYK HOUW VAST, joris.
SCHOONPRAAT, tegen Vroomaard.
Myn heer, hoe gaat het al?
is uw besluit gelukt?
Vromaard.
Ten déle.
Het bewys is hem alrede ontrukt Van de Acties op den Haag, die hy met stoute káken Verlogend heeft, maar hoe wy 't verder zullen banen met de acties op de Zuid, die hy verkogt heeft, staat vry wat in twyffel.
'k bid dat gy my zorgen laat.
Wy hebben met onz' tweën, dat werkje reeds besicken, myn Vrind, Heer Houwvast, is, als ik, op zulke stréken Meê afgerigt, daar is geen zwárigheid altans.
HOUwvast.
Tot zulk een kleine zaak is voor ons ligtlyk kans, Wy zullen Windvang haast doen voor de waarheid buigen, En tot uw voordeel, hem gewiszlyk overtuigen.
Zelfs door zyn eigen Schrift.
Hoe wout gy zulks bestaan?
Gy weet hoe hy u haat voor d'ondienst hem gedaan, Toen hy Klarice heeft door Edeling verlóren, hy zal u voor gewis niet willen zien, nog hóren.
De Bedriegelyke Actionist.
26 SCHOONPRAAT.
Dat s.
Des te beter, want hoe dat hy kwader is, Hoe beter myn besluit gelukken moet.
Ik gis dat hy in vyftig tyd val meerder reden vinden Om kuad te zyn, door 't geen ik mynal onderwinden Als hy tot nog toe heeft.
Deugdeyk.
Maar meent gy dat uw list clobhentaal!
SCUOONPRAat.
O ja 't is my nog nooit gemist, wanneer ik toelei, om decheimelyke lagen van de afgerigten guity te ontdulcken, 'kaal ook wagen ilet Windyang, die weet, dat door zyn gierigheid Heer Jonkhart loos bedriegt en door de list misleid.
VROGMAARD.
Maar op 't wys zult gy 't best tot uw coog drukken?
Ik zal 'e u zeggen... maat daar komt ons volk genaken, verlaat u op myn trouw, dier thans in dit geval, Heet Windvang, tot uw dienst, een strik verstreken zal.
Wat guure winter staat, helaas!
Ons nu voor handen!
Daar de eene Geldwolfdreigt den and'ren aan toranden.
gitized by google 23 blyspel.
LUCILLE, in manskleding, VROOMAARD, deUGDRYK, SCHROKHARt, hoOPryk, SCHOONPRAAT, HOUW VAST, joris.
VROOMAARD, tegen Schoonpraat zyn dat ook handelaars?
Ja 't zyntwe Héren, die mey geintresseerd zyn in de Zuidzé-Compagnie.
En zyn ze dan nog hier?
Dat vinde ik wonder aar.
Waar mogen zy dun zyn?
Wel tot een reistogt vaardig, Om in de Zuidzé eens te zien, waar dat hun geld En goed gebleeven is.
SCHroknart, tegen Hoopryk.
Zy ben tot aan 't hurt bekneld!
Kan t mooglyk zyn?
zyn die van Utrecht ook aan dalen?
Zo zie ik naauwlyks kans myn schade te herhalen, maar hebt gy niet gehoort door welk een vreemd geval, Die daling word verwekt?
HOOP'r.
Ik al, dat komt alleen door dien men te Utrecht fterk doet graven, de bedriegelyke Actionist, zo aan de Vaart, als aan de grote Stigtsse haven, die arbeid kost veel geld, hoe ryk.
Loop gek, zy gráven niet.
Ik zeg zy gráven al, schoon dat gy 't juist niet ziet.
Hebt gy het dan gezien?
Wel neen, 'k zal daar niet komen Om dat te zien.
wat reden doen u schromen?
Om dat zy even eens daar werken, als wel eer onze Uilenspiegel deed, by zeek'ren Duitssen Heer, Voor wien hy schild'ren zou maar hy nam van te vóren De helft van 't Geld op hand, en liep de rest verloren, Het geen hy had, was winst, dies vond hy zig te vreën.
Hy neemt een vry vertrek, waar in hy zig alleen Besloot, om overdag zig aan zyn werk te houwen Tot eindelyk de Heer het Konststuk wou aanschouwen Dies vraagt hy onze Snaak, hebt gy uw werk gedaan.
Ja Heer, gy kunt het zien, waar t antwoord weer wel aan Zei toen de Duitsser, en wou aanstonds binnen stappen, Maar uilenspiegel greep het Heerschap by zyn lappen, En sprak.
Myn Heer, gy zult van myne konst geen schyn Zelf zien, nog niemant, als 't geen Hoerekind'ren zyn, en Digitized by Google BLYSPEL.
En wyl gy zulks niet zyt, is u myn konst niets waardig, de Duitsser stond en keek, en wierd op t hoogst kwaadaardig, dog of hy vloekte of niet, het was vergeefs gefluit, want uilenspiegel had het geld alreeds verbruit.
Het geen hy van den Heer eerst had op hand gekrégen.
Zo gy nu ruiken kunt, zo zult gy wel ter degen Begrypen, waar dat deez' gelykenis opslaat, en waarom ik met regt die Vaart te aanschouwen haat.
Weg gek, eer gy ons weet tot kwaadheid komt wekken.
HOOPRYk, tegen Schrokhart.
Myn Heer, is déze Gek, zo zyn wy zelver gekken?
'k verzeker u hy slaat den spyker daar niet mis.
LUCILLE, stil tegen Vrvomaard.
't is best dat gy vertrekt, eer Windvang hier nog is.
Hy is in Quinquenpoix, dog zal naar myn gedagten Wel haast verschynen, om zyn intrest te betragten.
't is tyds genoeg, myn lief, wanneer hy komt, te gaan.
Maar wees voorzigtig, of gy.
zult ons zelf verraan?
** ,, o!
VIER Digitized by google De Bedriegelyke Actionist.
VIERDETONEEL.
LUCILLE, in Manskleding, VROOMAARD, deuCDNXKY SCHRDKHART, hoover, SNOEVER, WARGHALS, SOHGONFRAAT, HOUWVAST, joris.
Snonter.
En waughals komen vegtende, elk met uen bloten Degen uit Quinquenpoix.
S'XODVER tegen maughah.
Zo zeg ik u!
WAAGHANs.
Ik zweer, ik zal u niet ontlopen.
Dan zult gy uit op dece plaats ook met uuthals bekoppen.
Of gygmeval uuremi daan!
SEOEVER.
Daer is 't u mistult.
Tené!
dat s beter.
SCHOONPRAAT, met hunvast, hen scheidende.
Zagt, myn hetent conderdrakt.
Uw eigen regt niet, want gy kunt geenzints door t vegten, Uw onderling verschil, maar wel door reën beslegten.
SNOEVER.
'k Wil dat hy de acties, die hy heeft gekogt, terstond ontfangen zal.
En ik wil, dat gy duizend pond voo Digitized by Google BLTSPEL.
Voor de acties, die gy straks gekogt hebt, zult bedelen.
Dat s logen, gy hebt die van my gekogt.
Hoe, malen Die Actiemolens hier, om geld voor hun papier Te krygen, t werk gaat nu op een heele andre zwier, als toen men yverde om aan Actien te raken Daar men niet weet hoe men ick die nu kwys zal måken.
SNOEVER, Tegen Waaghals.
Heb ik u niet gevraagt, hoe veel op Rottetdum?
En was uw autwoord niet tot vestig, waaghals.
Ja, maar k nam dat op, dat gy die zoud tot zulk een prys ontfangen. snoever.
En 't was myn mining om ze aan u daar voor te langen.
Dan is 't een misverstand, best.
Steldigy. gy houd uwe acties, en myn Heer zyn geld.
Zo k een Van beiden kiezen morst, zou t laaste my behagen.
LUCILLE in Manskleding, VROOMAARD, deugdryk, SCHROKHARt, hoOPRYk, snoever, waaghals, wAANWYs, SCHOONPRAAT, HOUWVAST, joris.
WAANWYs Tegen Waaghals.
Myn heer, 'k vind reden om uw rampen te be klagen!
WAANWYs.
Om twislgraag.
En wat is die?
Ach bankroet!
'k weet dat ge uwe acties op de Zuidzé.
.1... waaghals.
ik moet Nu naar Vianen toe, dat 's niet te wederleggen, maar is 't wel waarheid?
Ik zou 't anders u niet zeggen, ten zy ik eerst voor af verzekerd waar, dat hy Vertrokken waar.
dat is eerst fieltery!
Had hy myne acties op de Zuid nog weër gegéven!
Wat zou je daar mee doen?
Daar is niet aan bedréven, of hy die houd of niet, want de Acties van de Zuid, Zyn uit het schip van Hoop reeds overboord gebruid.
Deugd.
33 deugdryk, tegen vroomaard.
Wees op uw hoeden, neet, 'k zie Windvang ons genaken.
Myn Heer, tragt tog terstont uit zyn gezigt te raaken, want, zo hy u ontdekt, zal ligt zyn agterdogt Vernietigen, t geen ik heb naar myn wens volbrogt.
Ik ga, om u niet door myn byzyn te beletten.
HOUW VAST, Tegen Schoonpraat.
Nu zal t ook tyd zyn om ons warnet uit te zetten, op dat die Vogel word in zyne vlugt getemd.
LUCILLE, in Mans kleding, deugd'lyk, SCHROK, HART, hoop'ryk, snoever, wAANWYs, WINDVANG, waaghals, JUDAS, SIMON, JOSEPH, SCHOONPRAAT, houwvast, houwvast, joris, judas, Tegen Windvang, dien hy by de rok vast houwd, mijn Heer, ik bid je hoor!
Dat gy stemd, dat ik tot Directeur van Wesep word verheeven.
'k weet dat jei op die stad heel veel hebt ingeschréven, joris.
Zeg smousje, weet je wel wat ampt dat jei begeert?
Ja, dat van Directeur.
De bodriegelyke actionist, joris.
Zagt Vrind, gy zyt verkeerd, men zal u ligt'lyk tot een Zwynedryver máken, indien je denkt tot 't ampt van Directeur te raaken.
JUDAS, tegen Windvang.
Myn Heer, zal jei het doen?
Neen zeg ik je, ga voort.
Die smous heeft kyven van zyn wyfje lief gehoord, waarom dat hy niet word tot Directeur verhoeven?
Nu zoekt die goeije sul, tot berging van zyn léven, dat ampt te krygen, eer dat hy ook door t verwyt, en door een Schotsse gril vig zelf de keel afsnyt.
Wie heeft dat dan gedaan?
Een gek, van neus en ooren Heer.
Net uws gelyk myn HOOPRYk.
Wat had hy dan verlóren?
Net drie honderd duizend pond.
Hy had gewonnen, SNOEVER.
Dat was.. en nog verdeed hy zig ORIS.
Een gekken hond, en nogtans is t geschied, want hy benam zig t léven, om dat hy niet meer waar tot Directeur verheeven der Zuidzé Compagnie, waar op zyn wyf altyd Te morren lag, tot dat hy moe van dit verwyt Te hóren, met een mes zig ging de strot af vegen En ligt is t met deez' smous ook even eens gelégen.
Sei Snappert!
't was wel ruim zo goed, dat jei alleen, Maar om je zelven dagt.
35 joris.
Indien dat ieder een Zyn eigen staat bezag, zo durf ik u wel zwéren, Daar zouden 'er zo veel, als nu, niet bankroetéren, Die zo maar onbedagt, en op een loszen voet, In 't Actie Uilenspel verbruiden al hun goed, waaghals.
Zal dan deez kinkel ons den hemelen tyd beletten Door zyn gesnap, om onz' negotie voort te zetten?
SCHOONPRAAT, tegen Houwvast.
Nu zal het tyd zyn om onz' aanslag te onderstaan, daar 's Windvang, ga uw gang.
HOVwvast 't is wel, ik spreek hem aan.
tegen Windvang.
Myn Heer, voor hoe veel wilt ge uw Zuidzé Acties geeven?
Lucille in Manskleding, deugd'lyk, schilder, snoever, waaghals, WINDVANG, JUDAS, simon, joseph, SCHOONPRAAT, houwvast, joris, kees, met een kruiwagen met Kool.
Jei roô kool!
Sla kool!
nog heb je van je leeven geen hérelyker kool!
dat 's kool!
die s syn en digt.
Wat Vent, brui aan de galg.
Al zagt, het is myn pligt, jei heerschap Breedhoed, om te roepen en te lopen op zulke plaatssen, daar ik t meest denkt te verkopen.
WAANWYs en zal dat hier zyn?
Ja want ik ben onderregt.... WINDVANG.
Vent, pak u aanstonts deur, gy weet niet wat gy zegt.
Wat duivel, 'k heb het wel van vyf zes goeije vrienden, dat 'k hier een leger kon van koolverkopers vinden, die in de maaneschyn hier Koolnegotie doen, Hei Spruitkool!
Boerekool!
dat s Blomkool!
Wie bied poen? SCHOONPRAAT.
Dit zyn geen luiden die in kolen negotieren.
Doen dezen in geen Kool, zo durf ik u wel zwéren, Dat in het wérelds rond geen Koolverkopers zyn, Maar 't is Papier Kool, daar ze in hand'len, en heel fyn.
Papierkool, is die dan van t Jaar eerst nieuw gewaszen?
Want 'k heb die nooit gekend.
Die zou u ook niet paszen.
Want die is veel te duur, en 't is een nieuwe vrugt, die uitgebroeid is in de warme Fransse lugt.
Maar Boertje, 't dunkt my best dat gy maar voort gaat wand'len, want gy zult hier ter plaats uw kool tog niet verhand'len.
Wel dat is droevig, wyl gy zegt, datze al te gaar In Koolnegotie doen.
J0r, p. 22 Digitized by google, blyspel.
37 joris.
Dat zeg ik nog, t is waar, Maar t is een Kool, die hen tot leidsman zal vertrekken, om kaal en knapjes naar Vianen toe te trekken.
De hemel hoed my 'k pak my liever aanstonts voort, eer 'k meë eens op de kool, om kool rol uit de poort, want kool is rond, en 't rond kan zomtyds mis z'lyk lópen.
Wie zal der Spruitkool, hei!
wie zal der Blomkool kopen?
AGSTE TONEFL.
Lucille, in Manskleding, deugd'lyk, scHROXNART, hoop'ryk, snoever, waaghals, WINDVANG, JUDAS, SIMON, joseph, SCHOONPRAAT, HOUwvast, joris, KLAAS ONRUST, SCHOONPRAAT Tegen Houwvast.
Door dezen koolboer is onze aanslag weer gestuit, dog t zal nu tyd zyn, dat wy eindlyk ons besluit, Voltrekken eer ons weer het een of t aar komt stóren.
Houwvast.
't is wel, 'k ga dan myn gang.
JOSEPH, Tegen Simon.
'k get zes percent voor Hóren, SIMON.
Je zelt ze hebben.
Goed, komst morgen om doe geld.
De bedriegelyke actionisi 38 klAASONRUSt, om welke reden maakt men 's nagts hier zo'n gewest?
Is dat een Speelhuis? WAANWYs.
Neen, men weet hier van geen spélen.
zy dobb'len inaar.
Dat s waar, KLAAS ONRUST.
Dan moet ik zien te délen In 't spel.
Men speeld hier niet.
Neen tog niet met de kaart Of dobbelsténen, maar wat 's 't Actiespel meer waard Of beter, 't geen u zelf zal op het end bedriegen, En doen uw geld in rook en eid'len wind vervliegen.
KLAAS ONRUST.
Zo 't spel is, doe ik meê, ik ben 't verlies getroost.
Was biest doe op de West?
Bastoenen, smous, op de Oost.
Hy geeft loseph een slag, joseph.
Doe hondsvot!
Wat doe mich?
KLAASONRUSt.
Zyt gy nog niet te vreden Met eenen, Schaggeraar, hou daar is dan twéden.
Unt diesze derde is dan ook wedderom voor doe.
Gy zyt na 'k merken kan myn slagen nog niet moeyen, en moet eens proeven wat ik op de West wil geeven.
SCHROK Digitized by Google BLTSPEL.
39 SCHROKHARt.
Zagt karel!
Hou uw rust, wat heeft hy u misdréven?
Wel wat misdoe ik hem?
Vroogt das doe nach?
Doe sloot KLAAS ONRUST.
Maar geen nood, nu weet gy wat ik op de Zuid geef.
Laat ons de kwestie in een roemer Wyn versmoren.
Sc hoofpraat, tegen houwvast.
't is tyd, begin, zo niet onze aanslag gaat verlóren, houwen.
Dat moest niet zyn, ik ga hem aanstonts spréken.
Tegen Windvang.
Heer twee acties op de Zuid.
Die heb ik nu geen meer.
Zo gy ze ontveinsd, myn Heer, zult ge uw profeit verlópen.
Het geen ik niet en heb, kan ik u dat verkopen?
Wel neen, maar naar ik door een Vrind ben onderregt, hebt gy uwe acties nog.
Die u dat heeft gezegt, heeft om zyn voordeel, of vermaak, u voor geloogen. houwvast en ik weet wel, myn Heer, dat k gants niet ben bedrogen.
Weet gy dan beter of ik acties heb, als ik?
Hou! debedriegelykeactionist.
Dat kon al zyn myn Heer, WAANWYs.
Wie doet op medenblik?
Dat s duivels klugtig!
'k zeg u zonder lang te malen Dat ik geen acties heb.
Ik zal hier iemant halen, Die u bewyzen zal, dat gy t ontkent, myn Heer.
Ei, schoonpraat!
hoor eens hier!
Ik stoot dien Schelm ter neer, indien hy maar een woord durft van myn handel spréken.
Ik waar nooit schelm myn Heer, of deed nooit schelm se stréken, of zyt gy kwaad, om dat ik eenmaal tot uw schaad heb gezeid, dog spyt uwe ongenaar, kon t wel gebeuren dat ik die nu weer zou zeggen.
Myn vrind, Heer Windvang poogd my in t geheel te ontleggen, Dat hy geen acties op de Zuidze heeft.
'k weet beter, en ik zal u morgen, zonnek laar Betónen, dat gy die nog alle hebt in handen, Ik wil, al wat ik heb, op dat bewys verpanden.
Kom, wed eens, hebt gy hart, om duizend guldens, dat gy tonen zult dat ik die acties heb.
Ik vat. blyspel.
U aanstonts by uw woord, en agt dit geld gewonnen WINDVANG.
Ik wed nog boven dien om duizend Dukatonnen.
Wat, schoonpraat!
Schei 'er uit, gy helpt u in 't verdriet, myn Heer weet beter of hy acties heeft, of niet.
Neen, 'k meen standvastig by myn weddenschap te blyven.
Laat ons in Quinquenpoix dan deeze zaak beschryven.
SGHOONPRAat.
Daar ben ik meê te vreën, zo meid men best de twist.
LUCILLE tegen deugdryk.
Gaan wy Heer Vroomaard zien, en zeggen, hoe deez' list Is naar onz' wens gelukt.
D'EUGDRYK, stil tegen Houwvast.
'k verwagt u dan op morgen, houwvast.
Wy zullen dit bewys u tyds genoeg bezorgen.
SCHROKHARt, HOOPRYK, SNOEVER, WAANWYs, WAAGHALs, JUDAS, SIMON, JOSEPH, KLAAS, ONRUST, JOGGHEM.
JOGGHEM, half dronken, zingt.
Nag voor een weinig dagen, Toen won ik geld als drek, men gaf my voor myn verzoeken, als die waar in besprek, ten minsten honderd gulden.
Van vier tot op den haog Toen dagt ik om geen schulden Maar om een volle maag.
Maar nu is 't niet metdallen, Want de acties gaan tot met, de Zuidze is gevallen, hy klaagt om zyn verdriet.
En geen van d'Actieheren Maakt nu myn Paardjes moè, Dewyl zy meest voettéren, Regt naar Vianen toe.
Maar basta!
Sta den brui.
K moet hier eens zien, of k vragt Kan krygen, want schoon t nu by naar is middernagt Dat s niet en beet, men kan nou makklyk akkordéren Voor morgen.
Wie wil naar Vianen toe, myn Héren?
Die spreekt, ik zal u tot een redelyken prys Daar brengen, want ik weet gy zyt nu wat te wys, Om honderd guldens voor een euk'len dag te geeven.
Tégen Cimon.
Wat zeg je, smousje, SIMON.
Vent ik zweer je by myn léven.
JOGGHEM.
Die Bokkebaart word kwaad, hou holla beestje, hou, kom geef een dukaton, dan zal ik morgen, jou Op de alderbeste plaats doen van myn wagen zitten.
Ik wouw met de eerste spa u liever zien doorspitten, Waar men 't groot Kanaal van Utrecht graven zal.
Wel wil dan niemant meê, zyn al de menssen mal, dat ieder juist te voet wil naar Vianen lopen?
Wat, ryd 'er liever heen, ik zal uw beurs niet stropen, want 'k weet wel dat die reeds is kaal genoeg gemaakt.
Gy dronken beest, ga heen, eer u een storm genaakt, van bastonnades.
OGGHEM.
wat zeg je!
Wil je eens springen, naar 't stryken van myn Veel, hy slaat hem met de zweep.
'k kan my niet meer bedwingen Daar komt van wat 'er wil, 'k moet dat Kanailje eens voort Van hier verhuizen doen.
Ik volg u op uw woord.
Zo doen wy desgelyks.
KEES oNRUST.
Dat zal zo niet geschieden Of 'k zweerje, dat ik zal de Voerman bystand bieden.
Doe wat je wilt, hou daar!
KEPS oNRUST.
Dat s van de zelve lugt.
Het word hier wat te heet, best gaan wy op de vlugt.
De Bedriegelyke Actionist, 44 DERDE BEDRYf.
JOnkhart, lucille, johanna.
'k raak my het hoofd niet moê met al uw talmeryën, 'k weet wat my staat te doen.
Monfreer, kunt gy niet lyën, dat ik de waarheid zeg?
'k weet, schoon gy 't kwalyk neemt, Dat Windvang u bedriegt, en dat hy is vervreemd Van alle deugd en trouw, dies staat u wel te letten, Op 't geen dat gy begint.
ONKHART.
Maseur, zult gy my wetten Voorschryven naar uw zin, wat ik zal doen of niet?
wyl al het geen, dat ik u zeg, geschied Uit voorzorg, die ik ben verpligt voor u te drágen, Zie toe, of gy zult u gewis te laat heklagen Dat gy bedrogen zyt, en Windvangs vleijery Daar hy u nu me streeld, zal in het end, als gy zyn valsheid eens bespeurd, in gal en roet verkéren, Dan zult gy tot uw schade en tot uw schande léren, Dat gy de waarheid nu, helaas!
niet wilt verstaan.
Maar waar door weet gy dat ik word te kort gedaan, Door Windvang, die my dag op dag wil reek'ning geven, Schoon ik die niet begeer, want 'k wil myn Jeugdig léven Geenzints verslaven aan een arbeid zonder end, Neen, ik leef naar myn lust, en ben geen zorg gewend, en wyl ik myn vermaak alleen poog te bejagen, Laat ik Heer Windvang zorg voor al myn goed'ren dragen, zyn trouw is my bekent, schoon dat gy die verdagt By my wilt máken.
LucILLE.
Ligt zult gy, eer'er nog de nagt Het aardryk we'er bedekt, opzeker blyk en teken, hoe dat gy trouweloos misleid word, anders spréken.
't is wel, wy zullen dan zo lang vertoeven, tot Dat ge ons die zekerheid zult tonen, maar bespot o eigen zelve niet, met iemant te verdenken Van wantrouw.
Zo het Hem niet meer als My kost krenken, Waar hy gelukkig, en ik ongelukkig, want 'k Had dan geen reden om zyn liefde wederstand Te bieden, wyl die my vry u word opgedragen.
Daar my die nu met regt oneindig moet mishagen.
't is waar, gy haat hem, maar om dat gy Vroomaard mind, En dit is de oorzaak, die u onderling verbind Om Windvang, zo gy kost, by my verdagt te maken, Ik heb al lang 't geheim doorgrond van deze zaken, gy weet, het grootste deel van 't geld, 't geen gy bezit Berust nog onder my, en 't geen gy vreesd, is dit, zo gy Vroomaard trouwd, en tegen myn behagen, Daar ik u Windvang heb als Minnaar opgedragen, gy nooit uw Kapitaal, het geen my is vertrouwd, Dan met veel moeij'lykheid van my verkrygen zoud, En 't is om deze reën, dat gy Heer Windvang lasterd, En Vroomaard pryst, dog ik ben zo ver niet verbasterd Van 't mensselyk vernuft, dat ik die listigheid Niet klaar zou zien, dog zo gy kunt door uw beleid, My overtuigen, dat ik word door hem bedrogen, zal ik uw nuuw'lyk met Heer Vroomaard graag gedogen, Maar zo u dit mislukt, daar 'k niet aan twyf'len kan, Zult gy Heer Windvang ook ontfangen tot uw Man.
Luctlle.
Myn broeder, houw uw woord, zo heb ik niet te vreezen.
Myn woord zal in deez' zaak met een myn Zegel wezen, 'k verzeker u daar van.
LucILLE, johanna.
Maar juffrouw, is het waar?
Mind gy Heer Vroomaard?
ja, zyn min zo middagklaar Aan my beweeten, moet ik met myn gunst beloven.
Verstoot gy dan dien geen, die u zyn dienst komt toonen Door yver, vlyt, en trouw?
K meen Windvang, die zyn hart U toegeeigend heeft bedenk wat bitt're smart Dit zal in zyn gemoed verwekken, heb meëdogen met 't geen hy lyd, en toon u met zyn leed bewogen!
Zyn midd'len, zyn verstand, zyn geest, en vrolyke aard, zyn meender dan Vroomaards deugd en edele afkomst waard hy.
Hy zal u met den naam haast van Mevrouw vereeren.
Zorgt gy voor 't geen u raakt, de keuken te regéren Dat is uw werk, ga heen, en moei u daar mee, laat Aan my het geen my raakt bevolen, 'k heb uw raad Hier niet van noden.
K mag de waatheid dan niet zeggen?
Weet gy de waarheid van zyn staat my uit te leggen, Wat midd'len hy bezit, en dat ik door zyn trouw Geëerd zal worden, met den eernaam van Mevrouwi JOHANNA.
Wel dat is zeker, want hy durft my wel beloven, Dat 'k in drie wéken u zal gaan in staat te boven.
Johanna voor myn geld, dat hy heeft aangeleid In de Actiekoopmanschap, kzorg ook voor myn profest, en k heb al t geld, dat ik met dienen heb gewonnen, het geen dat net bedroeg twé honderd Dukatonnen, Aan hem ter haud gesteld, nu zeid hy voor gewis, Dat eer de tyd nog maar drie weken verder is, dat ik zal van die winst gemakklyk kunnen léven, nu wenste ik wel, wyl ik hem niets tot dank kan geven, u te beweegen, om zyn min met wedermin te ontfangen, maar het schynt Heer Vroomaard heeft uw zin En hart reeds overheerd, gy vind in hem behagen, Schoon Windvang hem den prys heel ligtlyk zou ontdragen, zo ge een onzydig oog op hun verdiensten sloegt.
En tot den een geen min meër als tot d'andren droegt.
48 lucille.
'k bemerk, waarom gy dus tot Windvang zyt genégen, En waarom gy my tot zyn liefde wilt bewégen, uwe eigen intrest maakt dat gy dus voor hem pleit, Dog ligt zult gy eerlang, verligt door myn beleid, zyn valsheid vloeken, en u deerlyk zien bedrogen En uw verbeeld geluk in rook en wind vervlógen.
Mejufvrouw 't geen gy zegt, dat heeft in 't minst geen schyn.
Daar word gescheld, doe op, daar zal Heer Vroom aard zyn.
Vroomaard, SCHOONPRAAT, deugdryk, lucrelle, joris.
zie ons besluit... lucille.
Myn Heer ei staak uw reden, 'k verzoek u met uw Neef in myn vertrek te treden, om door Heer Schoonpraat my doen grondig te verstaan, 't geen reeds geschied is, of nog nodig dient gedaan.
Indien t u zo gevald, zal t ons altoos behagen.
Maar 't is onnódig, want 't geen ik heb voor te dragen Is maar alleen.
'k verzoek aan u, om zeek're reën, hier stil te zwygen, en in myn vertrek te treenen.
Scapyn. digitized by google.
BL 49 SCHOONPRAAT.