floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
MYn alderliefste zeer beminde Suster, ik hebbe met blijdschap verstaen uwer l. aller gezondtheidt, ende het voorspoedigh overkomen van Neef Jan Beets, ik was met hem vry wat bekommert, om dat ik vreesde dat hy het ongemak van 't reizen zoo wel niet zoud' hebben konnen verdragen, ende datmen alsdan mijn niet wel zoud' afgenomen hebben, dat ik hem van hier had laten vertrekken, ik had hem gaern by mijn gehouden, dan hy begeerde gants te vertrekken, zeggende dat hy alhier zijn gemak zoo wel niet zoude konnen hebben, als t' huis by zijn Moeder, 't welk ook de waerheidt is, ende daerom ziende zijne genegentheidt tot het reizen, stelde ik het in zijn geliefte, wilt dit Anna Jans zeggen, op dat zy niet en mene, dat ik hem ziek wezende, heb begeren quijt te zijn, ik hoop dat zy mijn zulken ondankbaerheidt niet zal toeschrijven, Ian Beets zal ook anders, mene ik, van mijn getuigen, ende nu hy zoo haest aen de beter handt is, daer ik zeer blijde om ben, zal zijn komste niet onaengenaem geweest zijn, de Heere wil hem voorts in zijne wegen laten wandelen, hem bewaren van quaedt gezelschap 't welk hem op den doolwegh zoud' mogen brengen; laet de Moeder hem hier toe vermanen ende dat hy hem bevlijtige in 't lezen, overdenken, ende beleven van Godes woordt, daer in wy vinden 't gene ons ter zaligheidt van noode is, wat mijn perzoon aengaet, ik zien dat na menschen oordeel voor mijn niet anders is te verwachten, dan dat ik hier in deze gevankenisse mijn leven endige, daerom bidde ik God dagelijkx dat hy mijn daer toe met zijne gaven wil bekrachtigen, op dat ik mijn goetwillighlijk na zijne heilige wille magh reguleren, zonder eenige murmureringe als tegens mijne zonden, die oorzaeke zijn van dit quaedt, ende dat ik zijne Goddelijke genade voorts alles toevertrouwe, hy zal 't maken zoo het tot mijnder zielen zaligheidt beste is, alst tijdt is zal hy niet vertoeven mijn uit alle benautheden te verlossen na zijne goedigheidt, hy en zal dezen swaren staf niet altijdt laten op mijne schouderen, op dat ik onder den last niet en beswijke.
Dan mijn komt niet toe Gode eenigen tijdt voor te stellen, hy weet wanneer het best is, in hope ende lijdzaemheidt moeten wy onze zielen bezitten, daer toe ik bidde dat hy mijn zijn genadige bystandt wil verlenen, ende het werk dat hy in mijn aengevangen heeft, ter eeren van zijn heilige name zal uitvoeren.
Mijn Zoon Adriaen had mijn by zijne jonghste Brieven van den 29.
September uit Parijs geschreven dat hy van daer over acht dagen daerna meende te vertrekken, ende dat hy binnen drie weeken, met Godes hulpe, verhoopte hier in 't Landt te zijn, zedert heeft hy goede windt gehadt, maer ik en heb noch van zijn aenkomste niet vernomen, wat de oorzaeke is van zijn vertoeven, weet ik niet, ik stelle hem in Godes handen, die ik bidde dat hem voor alle ongeluk wil bewaren, ende herwaerts in goede gezondtheidt laten overkomen, ende uwe l. zeer waerde Suster met uwe l. zeer l. kinderen ende alle de vrienden nemen in zijn H. bescherminge, ende met goede gezondtheidt en voorspoet beg'nadigen, doet mijn gebiedenisse aen alle.
Ik hoop dat Ian Neef aen uwe l. mijn schrijvens, mette bygaende wel behandight heeft, ende dat die al bestelt zijn, nu zende ik noch deze twee bygaende, die uwe l. mede zal gelieven te bestellen.
De Man die over Iaer uwe l. dat Boek gaf tot Amsterdam, en weet uwe groote weldaden ende vriendtschap, hem bewezen, niet genoegh te vertellen.
Uit Loevestein, dezen 28.
Uwe l. zeer l. en dienstwillige Broeder Rombout Hogerbeets.
ZEer waerde Nicht Anna Ians, zuster in den Heere Christo, ik bedank uwe l. van herten voor die vriendelijke troost-brieven mijn toegezonden, tot verzachtinge van mijn lijden, ende verlichtenisse van de sware lasten daer mede ik nu zoo langen tijdt ben beladen geweest, de Heere wil uwe E. ende desselfs gansche huisgezin daer voren overvloedelijk zegenen na de rijkdommen zijner genade in Jesu Christo onzen Salighmaker, met alle Geestelijke gaven, die u te zamen tot uwe zaligheit van noode zijn.
Daer inne verwondere ik mijn dat andere vrienden schroomachtigh zijn, om in gelijker voegen mede de werken der barmhertigheidt aen mijn eenighzins te bethoonen, want wie zoude doch yemandt qualijk konnen afnemen, dat hy aen zijn medeburger, goede bekende, ja verwante vriendt, die nu by de zes jaren, zonder eeniger menschen aenspraeke te mogen genieten, onder der krijsluiden bewaringe, tusschen vier Muren, voor den Vyandt op de uitterste frontieren, is opgesloten geweest, dat men die, zegge ik, met eenige troostelijke Brieven, na dien het na den lichame niet geschieden magh, komt bezoeken?
Zoud' men niet zeggen dat dit zulkx zouden willen beletten ofte tegen spreeken, van alle menschelijke affectie ende mededoogentheit zouden wezen ontbloot?
ende dat zy niet anders zoude zoeken, als door zoodanige onnatuerlijke hardigheit de arme troostelooze luiden te brengen tot uitterste wanhoop ende desperatie, om ook na de ziele, zoo het mogelijk ware, den zelven te beschadigen.
Dan 't zy hier inne hoe het wil, ofte datter noch buiten mijn meninge, zoodanige harde luiden onder die haer gereformeerde Chistenen noemen, gevonden wierden, ofte dat andere haer zelven met een ydele vreeze vervaert maken; ik stelle mijn gerust in den Heere, zonder mijn noch in 't eene; noch in 't andere eenighzins te ontzetten, maer mijn gans overgenvende in Godes Heylige wille, vertrouwe ik dat hy na zijne Vaderlijke zorge over mijn, alles zal stieren ende beleiden tot mijner zielen saligheidt, daer mede mijn voorts troostende dat of der menschen conversatie mijn al is benomen, ik evenwel genietende ben het gezelschap des grooten ende over al tegenwoordigen Godes, ook des Heeren Jesu Christi mijnes Salighmakers ende der Heiligen Engelen, ben ik een gevangen ende opgesloten der menschen, ik ben een vrye Godes, vry gemaekt met dat dierbare bloet zijns lieven Zoons, wordt mijn Lichaem hier benaut ende vast gehouden, mijn ziele is onbekommert ende verheft hem tot Godt in de Hemelen, zonder dat eenige menschen zulkx konnen beletten, is het vleesch altemet wat moeyelijk ende bedroeft, den geest vermaekt hem weder ende hoopt op den Heere, die ook tot mijne volkomene verlossinge niet lange zal vertoeven, want den dagh is met mijn ten avondt gekomen, ende met deze maendt zal ik ook zes volle Iaren van mijne slavernye in deze banden volendight hebben, het zevende aenstaende Iaer, zeidt Godt in de wet door Mozen den kinderen van Israel gegeven, dat een vry ofte vier-Iaer zal zijn, daer in de Hebreeuse slaven wederom in vryheidt gestelt werden, ende na zes degen arbeits heeft Godt den zevenden geordineert om te rusten, daerom hope ik dat ook de goede Godt mijn in 't toekomende Iaer ruste geven ende verlenen zal, van dezen mijnen moeyelijken arbeidt, doch des Heeren wille moet in alles geschieden, zijn heilige name zy altijdt gelooft ende geprezen in der eeuwigheidt.
Ende hier mede mijn zeer hartelijk gebieden aen uwe l. Zoon Ian Beets, midtsgaders alle de goedtgunstige Heeren en Vrienden, zijt alle te zamen Gode bevolen, die u alle in goede gezondtheidt lange tijdt wil bewaren, ende aen ziel en licheam zegenen tot uwer zaligheidt.
Uit Loevestein, dezen xj.
Augusti xvj.
en xxiiij.
Uwe E. zeer Dienstwillige vriendt Rombout Hogerbeets.
MYn alderliefste beminde Suster, uit uwe l. schrijvens van den xx.
April voorleden heb ik met hartelijke blijdschap verstaen, dat uwe l. van de Koorts weder bevrijdt ende wel te passe geworden waert, de Heere zy daer van gelooft, ende wil uwe l. met uwe l. kinderen ende alle de vrienden lange in goede gezondtheidt bewaren tot hare zaligheidt, ik ende mijn Dochter Maria, die nu alleen by mijn is met Neef Ian Beets zijn mede God lof noch welvarende, Christina is voorleden Dingsdagh van hier na den Haege gevaren, had eenige dagen met pijne in de mage gequelt geweest, ik hope met Godes hulpe, dat het geen noodt hebben zal, op 't verzoek van mijn Kinderen en hebben zy noch geen appostille gekregen, dan het schijnt dat zy nu beter moet hebben, als in voorgaende tijden, de Heere wil haer ende mijn midtsgaders mijne l. mede gevangenen Broeders eenmael met genadigen oogen aenzien, ende is 't ons zaligh, de aengename vryheidt wederom verleenen, gelieft ook den Heere niet, zoo vertrouwe ik dat hy ons met zijnen Geest zal bystaen ende bekrachtigen, op dat wy 't gene hy in ons aengevangen heeft, tot zijnder eeren ende onzer zielen zaligheidt mogen volbrengen, van het overlijden van dien vroomen Rem Egberts Bisschop hadden wy al verstaen eer mijn uwe l. schrijvens mijn werde behandight, ik ben daer inne bedroeft, dan de Heere weet de zijnen ter bequamer tijdt uit dezen jammerdale te verlossen, daer in wy ons moeten te vrede stellen.
Ik zende hier beneffens mijne Brieven aen de Vrienden daer van uwe l. in den haren mentie gemaekt hadde, dat het haer aengenaem zoude zijn van mijn yet te ontfangen, 't zal uwe l. gelieven haer die te doen behandigen, ende voorts mijn gebiedenissen te doen, aen alle die andere Vrienden ende goede bekenden, ist dat wy wat goedts verkrijgen, zoo hoop ik dat wy door Godes genade malkanderen noch zullen zien ende spreeken, ist ons zaligh, anders zullen wy ons in des Heeren wille te vreden stellen.
Hier mede mijn zeer l. Suster, zijt met uwe l. kinderen hartelijk van mijn ende van mijn Dochter, en Ian Beets gegroet, met alle de Vrienden, zonder te vergeten Dirk Iansz.
Neef Veen met zijn Huisvrouwe, Duyfje Nicht, Simon Aertsz.
met zijn Huysvrouwe ende den Doctor, midtsgaders alle andere goeden bekende, en zijt Gode Almachtigh bevolen.
Dezen xxiiij.
May 1625.
Uwe L. Dienstwillige Broeder Rombout Hogerbeets.
EErsame, seer waerde Vriendt ende beminde Broeder in den Heere Christo, uwe l Zoon, mijn Neef Jan Beets, is alhier over veerthien dagen seer wel ende in goede gesondtheidt, Godt lof, aengekomen, en heeft mijn uwe l. schrijvens behandight, daer uit ik met blijdschap uwe ende uwe l. Huisvrouwe welvarentheidt verstaen hebbe, midtsgaders uwe l. sonderlinge gunstige genegentheidt tot mijnwaerts, daer voren ik uwe l. seer hoogelijk bedanke, ik ben mede door des Heeren genade, noch in goeden doene, ende niet tegenstaende de langhdurigheidt van mijne benaude gevankenisse, ende de hooge Iaren van mijn ouderdom, soo en beswijke ik nochtans niet onder desen swaren last, maer door de kracht, die mijn van boven gegeven wort, blijf ik noch staende, verwachten de des Heeren genadige komste tot mijnder verlossinge, daer toe hy weet wanneer den tijdt bequaem is, sonder dat mijn eenighsins toekomt, daer in mijn Heer mijn God een en anderen tijdt voor te schrijven, maer met gedult ende lijdsaemheidt te verwachten de toekomste des Heeren, gelijk den Landtman met langhmoedigheidt verwacht de kostelijke vruchten van het aerdtrijk, 't welk den vroegen en spadigen regen eerst moet ontfangen, verdraegh aemheit, seit den Apostel, is ons van noode, op dat wy de wille Godes gedaen hebbende, de belofte verkrijgen mogen; eerst moetter geloopen ende gestreden sijn, daer toe den tijdt van dit tijdelijk leven bestemt is, daer na sullen die gene, die door des Heeren genadige bystandt, haer wel gequeten hebben, het toegeseide loon uit genaden ontfangen; de Heere verlene ons dat wy om sijnen wille te volbrengen ten uyt-ende toe, mogen volherden, want ist dat yemandt wijkt, in den selven sal Gods geen behagen hebben.
Het geselschap van uwe l. Zoon is mijn hier lief ende aengenaem, want hoewel ik in mijn eensaemheit wel wesen kan, ende den tijdt met lesen wel kan passeren tot mijne stichtinge, wetende ook dat ik hier niet alleen en ben, maer dat ik hebbe selfs het geselschap van Godt Almachtigh, en de van de Heylige Engelen tot mijnder beschermenisse ende bewaringe by mijn, soo en is evenwel het geselschap van menschen mijn niet onvermakelijk, want daer toe heeft Godt de mensche geschapen om een beminder te sijn van menschelijke conversatie, ende is ook dese persoon mijn aengenamer als andere, om dat hy van mijn vrienden is, ende te voren mijn met liefde by geweest is, ik sal seer gaerne mijne beste met hem doen, om hem na mijne kleine wetenschap in sijne Studien ten besten te raden, onderwijsen, ende voor al tot Godsaligheidt ende een deughdelijk ende Christelijk leven te vermanen, want als dat by de geleertheidt niet en is, soo ist een verkeertheidt die schadelijk is aen siel ende lichaem, daerom sal ik niet laten mijn uitterste best te doen, om hem van drinken, sweren, en andere lichtvaerdigheden af te trekken, en voor oogen te stellen, 't gene dat eerlijk, stichtelijk ende Gode aengenaem is, te meer om dat uwe l. sulkx op mijn is begerende, hier mede seer waerde beminde Broeder, na mijne hartelijke gebiedenissen aen uwe l. ende uwe l. Huisvrouwe soo van mijnent wegen als uit te naem van mijn Dochters hier wesende, en de Predicant Niellius, sijt te samen met uwe l. kinderen, en den Heere Doctor seer hartelijk gegroet, en Gode bevolen.
Uit Loevestein, dezen 15.
Februarij 1625.
Uwe l. seer gunstige Vriendt Rombout Hogerbeets.
S. P. Cognate charissime I.
Beets J. V.D.
TAndem comparavi tibi, &, ut a me petiisti & ego tibi itidem promisi, jam nunc mitto omnes leges tributarias simùl in eodem volumine compactas, sed ab Ordinibus cum maximo subditorum incommodo ad patriae defensionem impositas, omnibus rebus, quae usu consumuntur ut nulla mihi certe libera gravique tributo exempta videatur.
Quare tam moriger is, Religionis libertas nequaquam est ìnvidenda: Sed quidquid ejusmodi in his versatur regicuibus Cl V. Dn.
Carbasio & R. D. Sapmae per amplissimos discursus explicavi, unde te eadem malim resciscere quam longe sermone alioquin morer tua tempora Si quidquam istîc no varum rerum geratur fac mei ut memineris, quem si opus aliquando imo quotiescunque fuerit ad mutuae amicitiae compensationem vicissim promptum ac paratum invenies.
Nostris verbis saluta parentes quamplurimùm, & ipse cura ut bene valeas.
Hagae ex Musaeo nostro.
Kalendas Novembres, cld idc xxvij.
Has inelusas litteras cum adjuncto fasciculo velim D. Sapmae tridas.
Tuus ex animo cognatus A. Hogerbeets.
Volcardo d'Assonneviele Ianus Beetsius.
S. P.D.
LIcet nihil habeam quod ad te scribam, d' Assonneviele suavissime oblatam tamen occasionem non arripere nec potuì nec debui, Quam primum vero hic studiosus Popularis tuus, qui tibi hasce tradit servitium snum humiliter mihi obtulisset, Calamum per chartam ductitavi, ut te ad rescribendum excitarem ne mutua nostra amititia protinùs deleta videatur, fed crebris litterarum reciprocationibus Continuetur & nonquam interitura reddatur.
Quod ad me pertinet in familiaritatis Virtute & Constantia retinenda semper fui Studiosus.
Idem nec te latere puto, Multijuga sunt Amoris argumenta, & hoe non postremum quod bene volam tuam mentem erga me hactenus animadverti, quam & saepius intra mea pectora Colui Et Candide exosculatus sum Enitar, si quain me est eritque scintilla sinceritatis & Boni Pectoris, ut dum Spiritus hosce regit artus, Vestrae benevolentiae jacta semina, temporis loique inter capedine non terantur, verum rore recordationis & Bonoe Memoriae madida reddantur & irrigentur te tuae.
Parti minimè defuturum spero.
Quod tardus sum in mittendo Belgicas Institutiones mihi imprimis dolet.
Vollenhovius illas nondum mihi remisit, diversas litteras ipsi dedi, sed nec manuscriptum nihilque responsi ad manus meas pervenit.
Hisce vale Amicorum Intimè, Ex Musaeo.
Batav.
25 Decembris 1627.
Si Cantilena aliqua nova tibi sit fac me participem illius.
Mon Couzijn Beets.
IK hebbe op U E. verzoek mijn Neef Sonk aen U E. mede gegeven een Papegaeiboek, eenige geschreven Regulen, ende een Boek daer de ordre van de Rolle te houden inne komt, hadde ik yet meer gehadt om hem in de practijk te oeffenen, zoude het zeer gaerne met eenen daer hebben by gedaen, U E. kan daer uyt trekken dat het dienstighste is ende meest te passe komt, ende my dan die Boeken met mijn Nicht Sonk als die verreist weder over zenden, om dat ik daer in altemets war te zoeken of d' een en d' ander goede Vriendt hebbe te laten zien, zoude met Neet Sonk hebben geschreven dan vreezende dat zijn E. magh vertrokken zijn, doe het nu met mijne Neven van Foreest met dat die de reis nu daer na toe aennemen, anders tegenwoordigh niet hebbende te schrijven, zal dezen eindigen: bevelende U E. na onze hertelijke gebiedenissen aen U E. ende aen U E. Huisvrouwe, Vader ende Moeder in des Alderhooghsten protectie.
In den Hage dezen 22.
Maert 1633.
U E. Dienstwillige Neve.
A Hogerbeerts.
Tot HOORN, Gedrukt by Abraham Iacobsz.
van der Beeck, 1668.
't Vervolgh van eenige BRIEVEN VAN R. HOGERBEETS en andere.
Tot HOORN By HENDRICK JANSZ.
MARIUS, Boekverkooper op de Nieuwe-straet.
C. Niellius aen Jan Beets op Loevestein.
Eersame Vriendt ende beminde Broeder in Christo.
IK hebbe met groote aengenaemheit ende vermaek gelesen het gene u l. my schrijft, ende bedanke u l. seer hertelijk, soo wel voor de moeiten die u E. met sulke goethertigheit voor my neemt, als ook voor de seer goede Christelijke vertroostingen, die u l. seer bequamelijk ende stichtelijk is voorstellende.
De advijsen by u l. gegeven, sal ik in goede memorie houden, om dit gewenschte middel van onderlinge communicatie soo wijsselijk ende voorsichtelijk te gebruiken, dat ik hope dat wy door des Heeren genade daer door in geen swarigheit vallen en sullen.
Isser iets hier toe te maken, het zy door Smit of Timmerman, of ander Handtwerks volk, dat men haer kan laten doen, sonder dat sy weten waer toe het dienen sal.
Ik wil de kosten daer van seer gaerne dragen, ende bidde u l. hier inne op een kleintjen niet te sien.
Tot sulk werk hebbe ik wel een stuksken gelts, dat mijn Moertjen niet gesien en heeft, gelijk de Kinderen plegen te seggen.
Of men beneden een raefstok koste laten maken, op dat men niet en behoefde te klimmen als men my een brief toe wil steken.
Want sulks seer moeyelijk is.
Of heeft men een ladder van doen, als men 't maer met een pretext kan bedekken dat het niet gemerkt en werde.
In sulke saken en komt het op een gulden of twee niet aen.
Het is seer wel ende wijsselijk bedocht, dat u l. by tijdts alles wat doenlijk is prepareert, want het onversiens soude mogen gebeuren, dat onsen goeden Heer met S. E. familie van hier soude moeten vertrekken.
Ik kan nu de openinge altijdts noch groot genoegh maken, ende sal daer toe de bequaemste gelegentheidt sien waer te nemen.
Op Wtrecht en hebbe ik nu ter tijdt niet sonderlinghs te schrijven, ende sal eerst antwoort verwachten van mijn Huisvrouw en van Levijntjen, op den brief die ik over veerthien dagen aen Iuffrouw Hogerbeets hadde gesonden, omme voorts te bestellen: maer Abraham quam my 's Maendaeghs seggen dat hy selfs na Gorcum gingh, ende mijn brief wel op Wtrecht bestellen soude.
Soo dat ik goedt vinde mijn Huisvrouws antwoordt eerst te wachten, ende de vrienden te Wtrecht noch soo terstondt dese gelegentheidt niet te laten weten, maer schrijven liever opentlijk, om hier te meer alle na- denken te benemen, wijl ik sie dat men doch op mijn brieven seer nauwe is lettende, gelijk in 't Apostille van mijn Soons requeste den Luitenant scherp wierde belast, wel toe te sien, dat hy geen brieven af noch aen en broght.
Daerom als ik niet en hebbe te schrijven dat secreet behoeft te blijven, sal ik Abraham mijn brieven al geven, ende laten mijn Huisvrouw al mede opentlijk antwoorden, bedankende Iuffrouw Hogerbeets seer hertgrondelijk voor hare E. goede affectie.
Sy zijn doch aen my gewoon dat ik opentlijk dikwils schrijve, ende ik behoude die gewoonte te liever, om haer alle ander nadenken te benemen.
Want het schijnt dat zedert het overlijden van onsen goeden Poppius saliger gedachtenisse, wiens lieffelijke geheuchenisse my noch alle dagen, ja by-na alle uren, voor de oogen des gemoets is, ik arme knecht doch de quaetste Man moet zijn, daer men alletijdts na om te sien heeft.
Voorleden laer moghte mijn Soon my maer spreken terloops, in bywesen van getuigen, ende noch stondt in de Apostille dat men wel toe soude sien, dat het Landt door sulke schoone besoekinge doch geen ondienst en geschiede.
Wel is het Landt bewaert, nu de Regeerders soo voorsichtigh zijn.
Ik en koste niet wel laten, of ik moeste van dese wijse voorsichtigheit een woordt stellen, in een brief die door des Luitenants handen passeerden aen mijn Schoon-suster.
Waer over hy wat dede murmureren door Abraham, doch wiste niet waer hy 't best op vatten soude.
Nu was 't wederom, dat mijn Soon maer drie dagen moeste by my wesen, ende in 't komen soo wel als in 't wegh-gaen, moeste men na alle scherpe bevragingen noch sijn sakken besoeken.
Dit en deed my noch soo wee niet als de valscheit, die men tegens my heeft gebruikt.
Ik hadde tot twee of driemael brieven geschreven aen mijn twee jonghste Sonen tot Elburgh in de Schrijf-school, wonende by Meester Ian de Vos.
Ik gaffe Abraham met gelt daer by, om op Amsterdam te doen bestellen.
Se wierden by den Luitenant gelesen, ende als ik hem daer na vraeghde seide hy my, de brieven waren wel bestelt, de Luitenant hadde geen swarigheit gemaekt in de selve voort te laten senden.
Ook hadde ik my gewacht een eenigh woordt daer in te stellen, dat eenigh vroom mensch soude hebben mogen misnoegen veroorsaken, ten waren maer vermaningen tot naerstigheit in 't leeren, wel besteden van haren tijdt, tot deughdt, ende tot eerbiedinge aen haren Meester.
De brieven en zijn noit t'Amsterdam gekomen, wat sy daer mede gedaen hebben is my noch tot deser uren toe onbekent: maer dat kan ik goedt-doen, datter niet een woordt in en stondt dat eenigh mensch die de borgerlijke deughdt maer bemindt, al ware hy Turk of Heidens, soude mogen mishagen.
Men liet ons te Haerlem voor ons examen, ook in 't heetste ondersoek over de conspiratie, meer vryheits toe, ja ongelijk meer, aen onse Huisvrouw en Kinderen te schrijven dan men hier doet.
My gaf doe dikwils groot wonder, dat men eenige dingen liet passeren, die ik met groote vry moedigheit aen mijn Huisvrouw schreef, niet soo seer voor haer, wiens verstandt het te boven gingh, als voor andere, die het souden mogen komen te lesen.
Dat men ons nu soo veel vryheits gaf te schrijven, als wy doe voor onse sententie hadde: ik en soude niet seer becommert zijn, om na buiten eenige brieven secretelijk te senden.
Maer het gaet met dese luiden na het seggen des Wijsen-mans: De boose vreest, daer geen oorsaek van vreesen en is.
Doch mijn meeste troost is, dat de boosheit niemandt schade en doet, als daer se in is: ende dat alle die Godt lief hebben alle swarigheden ten goede mede-werken.
Ik geloof vastighlijk de leere die in den eersten Psalm kortlijk is vervaet, ende de gantsche Bibel door verspreit is, de welke als het herte is, ende het fundament van alle salighmakende leer: Dat die gelukkigh is, ende alleen gelukkigh die de vreese Godes ende sijn liefde bemindt ende van herten na tracht.
De tegenspoet kan sulke geen quaet doen, gelijk den godloosen geen voorspoet noch werelts goedt kan baten noch helpen, soo lange hy het doodelijk vergist in sijn eygen boesem ende in 't binnenste sijner Zielen is dragende.
Hier voor wille ons de Heer genadigh bewaren, ende ons vast doen gelooven, dat wy gelukkigh zijn, als wy liever een quade naem hebben als een quade conscientie, ende liever in 't lichaem lijden als schade doen aen onse Zielen.
Ik beveel u l. sijne Vaderlijke bewaringh ende zegen, met hertelijke groetenisse: mede aen u l. Ouders als ghy haer schrijft.
In haest, desen Sondagh, 28.
uyt Loevestein.
UL.
geaffectioneerde vriendt ende Broeder C. NIELLIUS.
Belieft u l. Dinghsdagh eens weder te komen, dan soude ik hier wel aen eenige mijnder waerde medegevangens iets senden.
Ofte Woensdagh soo het u beste gelegen komt: mijn saken zijn soo haestigh niet, zijn ook van kleine gewichte.
Dit bygaende gelt komt Juffrouw Hogerbeets toe.
R. Hogerbeets aen sijn suster.
SEer l. ende beminde Suster, den Troost-brief van Pieter Pietersz.