floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Ik ging in myn kabinétje; bezag de schoone ring, Die gy my gegeeven had, onze Trouwbelóften, én alle ding, Dat onze liefde raakte, én kon niet aan ’t slaapen komen, Tót aan de mórgen, toen ik schrikkelyk begon te droomen; Zo als Moeder aan de deur klópte, én my twé, drie maal riep Dat ik méê op de zólder gaan zou, én my vroeg hoe ik zo lang sliep: Want wy hébben de wasch, én ik moest klóppen, én rékken, Ik stond schielyk op, ik begon my aan te trékken, En dat met ’er haast, om dat ik me wat verslaapen had.
Ik ging me wasschen, én voort na de zólder; maar vergat De sleutel op ’t kabinétje; mits zie ik Moeder iets zoeken, Eerst op de zólder, toen benéên, én schommelen in alle hoeken, Ik hoor ze in myn’ kamer gaan, licht zócht ze in myn kas, Om dat zy zag, dat de sleutel op myn kabinétje was.
Daar ze heel wat anders vond, dan ze meende te vinden, LIEVEN.
Och vond ze de Trouwbelófte, zo was ’er de Drommel te binden!
Luister: myn kamer was récht onder, daar ik rékte, én ik hoor, Hoe dat ze ’er haastig uitgaat na Vader, op ’t kantoor, Die de Knécht uit stuurde, zo ’k myn sleutel begon te missen LIEVEN.
Och, ze vond de Trouwbelófte!
dat’s zéker, ik kan ’t wél gissen.
Zo was’t ook; ik haar na, op myn kousvoeteling, na benéên, Aan ’t kantoor te luisteren, én ’k liet de meid alleen; Daar hoorde ik hoe dat Moeder aan Vader vertélde, Hoe zy de Belófte gevonden had, dat hem hévig ontstélde; Maar bedaarende, zeid hy, zy zou niet blyken laaten, dat Ze ’er iets van wist, óf dat zy eenige moeijelykheid had; Maar zéggen, dat ’er een brief van ter Gouw was gekomen, Dat Moei heel krank was, én haar Testamént had voorgenomen Te maaken, daar ik een fraai Legaat in hébben zou, Om dat ik na haar genoemt bén; maar ’k moest straks na ter Gouw.
En ’t raadzaamst’ was, dat ik my in de nachtschuit zou zétten Met Haasje, onze oude meid, eer ’t de vrinden belétten.
Voort moest men steeds omtrént my weezen, op dat ik niet zócht Na de Belóften, én hun opzét steurde uit achterdócht.
Want kreegen zy my zonder eenig kwaad vermoeden buiten By Moei, zy zouden my dan wél zo vast doen sluiten, En’t schryven belétten, dat gy niet weeten zoud, waar ik was; Zo had onze malle liefde een gat.
’k Had genoeg, én liep ras Na myn kamer, daar ik dit briefje schreef, én voort wêer na boven; Daar Moeder kwam, én deê, als zy Vader had moeten belooven.
Toen men ons nu aan taaffel riep; én zy met my benéden kwam, Zag ze, dat ik de sleutel van’t kabinétje nam: Want ik deê ’t éxprés, om Moeder in geen kwaade luimen Te bréngen: ik toen haastig af, om géen tyd te verzuimen, Zo ’k zei, dewyl ik ’t goed graag voor myn vertrék gevouwen had; Maar ’t was, om dat ik wist, dat je altyd, voor beurstyd, at, En ’er laat weêr af kwaamt, op hoop van u te zien wéderkeeren.
Moeder riep Haasje, én zond ze daat’lyk by me, om de kleêren Te hélpen vouwen, én ’k was niet op de zólder, óf gy komt van vérren aan; Ik bad de meid, om wat vuur in myn’ stoof, na benêen te gaan, Datze deê; dus had ik de gelégenheid u de brief toe te wérpen, Die gy ontfingt.
Nu past het my myn’ zinnen te schérpen, Om wél te voleinden, dat gy zo kunstig hébt begost.
Wat bén ik u gehouden!
gy hébt my van de dood verlóst; Want zonder u, myn zieltje, had ik niet kunnen leeven.
Maar wat raad nu?
weet ge my geen voorder uitslag te geeven?
Voor eerst zal ik my altyd houden, óf ik heel niet weet Waar gy zyt; én indien dit wég loopen geen groote kreet Over de buurt verspreid, zal ik na u komen vraagen, Als na gewoonte, én voorts zullen we in twé, drie dagen Wél een ander middel vinden.
Maar zo men op u vermoed, Dat gy me vervoerd hébt, men zal u vólgen doen op de voet, Waar gy heen gaat; én komt gy my dan dikwils bezoeken, Gelyk gy niet laaten zult, zo zullen ze ons licht verkloeken, En my éléndig handelen.
Weet gy dan niet, waar gy zyt?
Hoe zou ik ’t weeten?
ik was zo ontstéld, in al die tyd, Toen gy my van Haasjes zy naamt, dat ik niet kon létten, Waar gy my heen bragt.
Zo kunt gy u zélve nu gerust zétten; Gy zyt tót mynent, dus ik zal u den heelen dag zien, Zonder dat ons iemand in de waereld kan bespiên.
Maar hoe durfde gy my hier in brengen?
had gy geen vreezen, Dat uw’ Moeder, óf de meid, óf iets anders in de wég zou weezen?
Waar zyn ze nu?
Ik zal ’t je zéggen: toen ik uw briefje kreeg, Was ik zeer ontrust; ’k ging op myn béd léggen, én had geen deeg, Voor ’t uur van zévenen kwam.
Moeder was in ’t vermoeden Dat ik uit was: want zonder zich ’t minst voor my te hoeden, Hoorde ik, dat ze de meid eenige boodschappen beval, En zei: je zult me bescheid bréngen tót Frankbuurs, daar zal Ik je wachten.
Het dócht me vreemd, wat ze tót uwent zou maaken; Maar ’k nam die gelégenheid waar, om te béter onze zaaken Voort te zétten.
Zy gaat uit; omtrént te zévenen, én ik Steek deeze kaars aan, én vólg haar in een oogenblik: ’k Hoor tót uwent de deur toe gaan, én ’k had geen half uur staan wachten, Of gy komt met Haasje uit: want ’t was omtrént half achten; Ik vólg u na, én neem myn slag waar by de poort, Daar ’t eenzaam was, gelyk gy weet, Liefje, én bréng u voort Tót onzent: want ik wist geen béter gelégenheid te vinden.
Gy zyt te schoon, én my te lief, om u aan myn béste vrinden Te vertrouwen.
In een hérbérg, zou ’t, dunkt my, ook niet gaan, En buiten de Stad met u wég te loopen was nóch minder geraân.
Maar waar zal ik nu eenige dagen blyven?
Ik weet geen bekwaamer, Nóch gemakk’lyker gelégenheid, dan hier, in myn kamer.
Waar anders, als by u?
want ik zal u de kóst, En alle gemak verzórgen moeten.
Och wat héb ik begost!
My zelve zo op een jongmans diskretie te vertrouwen!
Hoor, Liefje, laat het u niet verdrieten, nóch berouwen; Ik houd u voor de myne; wat ’er tusschen ons geschied, Raakt ons beide, én roert and’re, zélfs onze Ouders niet: Want daarom hébben wy malkanderen trouwbelóften gegeeven.
Ja, maar zult gy ook onbescheiden met my leeven, Nu ik in uw’ magt ben, én my op uw heuscheid betrouw?
Altyd niet slimmer, Liefje, als een man met zyn’ vrouw.
Lieven, laat myn weêr gaan, óch!
Waarom schreidge?
Gy hébt my altyd eer’ én deugd aangepreezen, Als ’t schoonste juweel, dat een braave juffer sieren kon; Wat zou my aangaan, zo Lieven zélf myn ondergang begon In ’t wérk te stéllen.
Hoe de zaaken tusschen ons léggen, Weet gy, Liefste.
Dit zal ik ’er u in ’t kort op zéggen: Dat ik myn draagen zal, gelyk ’t een eerlyk jongman voegt; Daarom, Engeltje, weest ongerust, nóch onvernoegd: Want ik zal u in ’t minste met geen onbeschóftheid aanranden, Hoewél dat vuur, én stro by malkander, zeer licht branden.
’t Zal aan u staan my met fatsoen af te zétten, dan hébt ge niet Te vreezen; maar ziet, ik blyf u geen bórg, wat ’er geschied, Zo gy me de alderminste hoop laat schéppen uit uwe oogen: Want dan is de uitslag van myn opzét buiten myn vermogen.
Voor de rést moogt gy verzékerd zyn, dat ik u te zeer bemin, Om u iets té vérgen, óf aan te doen tégens uw zin.
Ik stél u in volkomen magt om u zélf te bewaaren.
Uw’ bescheidenheid stélt me gerust, én doet me bedaaren.
Maar waar zal ieder slaapen?
Gy op ’t béd, én ik op de bank, In myn’ kleêren.
Maar waar blyf ik dan over dag zo lank, Of uw’ Moeder, óf iemand boven kwam?
Dat is al verzonnen.
Zie, deeze kist héb ik leeg gemaakt.
Zal ik ’er wél in konnen?
Me dunkt, ze is te ondiep, én niet hoog genoeg na myn zin.
’t Is buiten bedénken, gy kunt ’er gemakkelyk in.
Ik bén zo veel grooter, als gy, én kan ’er my wél in bérgen.
Zie daar, dat kan immers wél gaan, ik zou ’t u anders niet vérgen.
Maar uw’ kniejen steeken uit.
Niet, pas vry.
doeje ze toe?
En ’k héb de sleutel in myn zak!
Wat gaat men aan!
wat doe, Wat begin ik!
Och Lieven!
weet je me geen raad te geeven?
Nu moet ’et uitkomen!
Ik ben bedurven voor al myn leeven!
wat ongelukkiger voorval is dit!
LIEVEN, in de kist.
Gaat daatelyk in de straat, na de Smid; En laat de Kist maar op slaan, op hakken, óf op steeken; Maar haast u, eer Moeder komt; daar na zullen wy verder spreeken, Gy moet het waagen; rép u wat, dit wachten duurt te lang; Ga tóch, ik bid je uit al myn hart.
Wél; moeten is dwang.
Ik ga dan.
weêr nieuwe onraad!
de deur gaat benéden open!
waar zal ik me bérgen!
waar heen loopen!
daar komt iemand boven!
’t Zal Moeder zyn, ’t is haar tréd: Dat ze u tóch niet ziet, loop, én verbérg u onder het béd.
DIBBERIG, MAGDALEENTJE, op ’t béd, LIEVEN, in de kist.
NIemeniet?
wel, dat ’s vreemd!
hoorden ik ’et hier boven niet leeven?
Of speulje kuikermuikje?
Lieven, waer bin je ebleeven?
Dat ’s kluchtig!
Ja al evonden!
gunts leid de mantel, én hier is de hoed, En ’t leeft onder de dékens!
Wél, wat óf hy te bedde doet, En dat mit de kleêren an?
Ik mérk waer ’t hum zél schorten Hy is krank, óf krankzinnig van liefde, hy zél hum nóch verkorten; Hy het ligt ’t nieuwe tynkje van zyn vryster al wég.
Waerom maakje me zukke babbeleguichjes, zukke krisjes?
zég, Kom, kom niet wég te schuilen, ’t is al an den dag ekomen.
Foei jou an!
bin jy myn zeun?
myn zeun?
aard jy nae de vromen?
Jou zélf zo te versmyten an ien kladeunie, an ien kleuter, fy, fy An zo ien schytpélsje!
wél ik zou ’t zwygen, was ik, as jy.
Ik weet al jouw konkelfuizen niet, ó neen, het is hiel verborgen!
Nou, versteekje onder ’t dék; zwyg jy maar; wy zéllen mórgen Mekaâr wel aârs spreeken.
Frankbuur die eerelyke man Het me jouw Trouwbelóften etoond; mórgen vroeg komt hy an, Om ze van beide kant in te trékken, én zy zit al in ien huisje, Jouw schoone Medonia, slae veur ’t liestentje vry ien kruisje: Want, spyt je bakkes, je zélt ze je leeven, niet weêr zien.
Foei, ien knécht van vyféntwintig jaar, zo mal?
ik mien, ik mien, Dat jy wat begind!
Hoe zócht hy myn daer in slaep te wiegen!
Schaam je jouw niet, schandbrók, jouw eige Moêr zo te bedriegen?
Had me die vroome Frankbuur dat spulletje niet ezeid, Jy had jouw aijeren daer niet kwaelyk te broên eleid.
Ja wél, al is ’t ien Armejaan, ke daer, ik moet ’em pryzen: Want hy kreeg mit zyn vrouw, Jannetje in de drie Radyzen Mooi goedje, óf zo de spraak ging, wél aârdhalf tonnegoud; Hy had ook een mooije stuiver; aârs had ze ’em niet etrouwd; En sédert het hy al mooitjes mit de ingosy ewonnen.
Maar wat zou hy mit zen Dóchter al veul mêe geeven konnen?
Ien kaale drie, vier duzend pond?
want as élk zo veul had, En hy dan nóch wat houwen zou, maakte ’t al ien groote schat.
Laet zien, zy is de oudste, Heleen, Dries, Fobert, Saar, Reintje, Kristyn, Pouw, én dan ’t jongste, dat ’s négen.
’t Is gien kleintje!
Daer zo veul varkens tót de tróg bennen, valt de spoeling dun.
Wat zou je mit zo ien kaale juffer doen?
wat worden?
ien fun?
Ien schand van je geslagt?
je mogt mit aller eeren, kyken Nae Burgemiesters kyeren, ten minsten nae de ryken, Daer je toe op efókt bint: want jouw vaâr, dat je ’t weet, En ik, hébben weinig vreugd ehad, ja schier niet ien beet; En hoe ’t me verdroot, ’k had liever te lyen, én te zwygen, As dat ik prykel liep ien hoope kaale kyeren te krygen; En dat al, om dat het goed op ien, óf twie vervallen zou, Maar hoe word ik beloond?
ik zie wél, ’k héb al te laat berouw; Hadden we ’t onze tóch maar van de werreldsche vreugd enomen!
Want ik was niet ongoêlyk, én jouw vaâr kwaelyk te toomen, Zo wild was hy, ja dénk dat vry, hy had meê knoopen an zen broek.
Toen hy Jongman was, was hy altyd mit de meisjes in ien hoek; Maar mien jy, dat hy zo onnozel was, als jy, in zyn vryen?
O neen, vaâr!
Daerom zie ik, wy beleeven de léste tyen.
Hy het by vyf, zés, de fatsoen’lykste jufvrouwen van de stad, Op zyn woord van heur te trouwen, wél kyeren ehad; Maar léverden zy hum, al mienden ze, dat ze ’em verkóften?
Hiel niet; want zyn leeven gaf hy gien geschreeven trouwbelóften.
’t Was ien vroom veurzigtig knécht; in zukken kas zag hy nae splint: Wél, dat hy op keek, hy kénde je niet veur zyn eige kind!
Zen zélf zo te kort te doen, zen zélf zo te versmyten?
’t Gaet men an men zinnen, ’k weet niet, óf ik vloeken wil, óf kryten.
Jou deugeniet, je zélt nóch maaken, dat jouw ouwe goê Moêr stérft: Héb jy daer niet van jouw Peete Maai dartig duzend guldens ëérft?
Héb ik je veur je vaârs goed niet over de tachtig beweezen?
En héb je in ’et Testamént van je Grootemoêr niet eleezen, Dat Kors broêrs goed vydekemys is, én op jou vervallen moet?
Zo dat, t’ aevond, óf mórgen, as ik te stérven kom, jouw goed Wél om, én omtrént de drie tonnetjes uit zél maaken.
Zukken som ryk te weezen, én niet nae meer te haaken?
Wég, jy bint myn kynd niet, neen, ze hébben jou in de wieg verruild, Of je bint hiel ontaart.
Maar je doet wél, datje je verschuilt.
Ik hoop, dat je berouw hébt: want je begint je te schaamen: Dat ’s ien goed teiken.
NIESJE, DIBBERIG, MAGDALEENTJE,op ’t béd, LIEVEN, in de kist.
JUfvrouw, Frankbuur, én zyn Vrouw zyn saamen Benéden.
Wélkom moeten ze weezen; ze kommen wél te pas.
Maar ze zyn hiel ontstéld, óf ’er vry wat in de meulen was.
hebbenze nóch op den ouwen aevond die moeiten enomen?
Loop Niesje, én vraag, óf ze believen boven te komen.
’k Weet wél, wat ze begeeren; zég, dat Lieven hier boven leid: Ik zou aârs wel by ’er kommen, loop ras, as ien meid.
WÉl mienje ’t nóch te ontgaen?
óf hoop je ’t nóch te bedisselen, Mit dit mal houwen, dat wy de Béloften niet wisselen?
Ja maak jy de slaeperd, speul de beschaamde, houje stom, Wy zéllen ’t jou wél klaaren, al maakte jy ’t nóch zo krom.
Je zélt me die dans niet ontspringen, neen Vaâr, gien vreezen; Uitdókken zél je ze, óf Kraai zél gien veugel weezen.
Daer is Frankbuur.
FRANK, DIBBERIG, JOANNA, HAASJE, MAGDALEENTJE, op ’t béd, LIEVEN, in de kist.
NIESJE, moet ’er binnen lichten, én weêr wég gaan.
FRANK.
HOe is uw zoon t’huis, én licht hy te béd?
Nu geef ik het op!
Wat schort ’er Frankbuur?
wat is ’t, dat je lét?
Hoe stae je zo verstéld?
Zouden wy ons niet ontstéllen?
Och wat komt ons over!
wy zullen ’er ons nóch dood in kwellen!
ai gae wat zitten, wat het Lieven edaen?
Och, dat hy ’t maar gedaan had!
Ik ken je lui niet verstaen.
Wat ’s’er ebeurd?
zég Frankbuur?
ai Jufvrouw, wat ezeeten: Je hébt ’er zo veul van, as van staen; maar mag men niet weeten, Wat ’er hapert?
Komt ze onder myn oogen, die vuile Pry, Ik zal me ’er aan vergrypen!
Strak was ’t ien Hy, is ’t nou een Zy?
Ik dócht, dat je van myn Zeun sprakt.
Och raakten ’t me niet naader!
Daar ligt nu de eer van ons huis!
Wél ik zweer... JOANNA.
Nou Vader, Vader, Wat hélpt deeze mistroostigheid?
kom zét u op een stoel, En bedaar wat.
Me dunkt, dat ik ’et in myn’ harssens voel; ’k Zal zinn’loos worden.
Gy pleegt u nooit zo te ontzétten, Gebruik uw’ wysheid, gedaane dingen zyn niet te belétten.
Gy zoud u zo een ziekte op den hals haalen, én licht de dood.
Wy weeten nóch geen volkomen uitslag, licht is de nood Minder, als men dénkt.
hoe is ’t ’er gelégen?
Onze Magdaleen is, in ’t gaan na de Goudsche schuit, onder wégen, Van Haasjes zy af genomen.
Wél, wél, wél, wat je me zégt!
Van Haasjes zy óf?
wat ik hoor!
maar is ze nóch niet weêr terécht?
Wat zouze weezen?
Wy hadden gehoopt haar hier te vinden, En dat het uw Zoon gedaan had, om dat ze malkander beminden; Maar we vinden ons bedroogen.
Ja, Frankbuur, dat’s mis, zo je ziet.
Maar ai lieve!
verhaal me tóch iens, zo je het niet verdriet, Hoe ’t in zyn wérk egaen is?
Ik mag’er myn hooft niet méê breeken.
Doe jy ’t Haasje, ik kan van mismoedigheid niet spreeken.
HAASJE.
Ja, ik zél ’t je zéggen; kyk ereis, Jufvrouw, hoe zie ik ’er uit?
Hoor Jufvrouw, ik ging mit onze Dóchter nae de Goudsche schuit; We waaren al by de poort, mit komt ’er ien an evloogen, Die slaet me van afteren mit zen mantel in bei men oogen.
Hy geeft men ien stoot, hy rukt me om veer, al in ien oogenblik; Men stoof vloog in stukken, de tést ’er uit, myn mof, én neusdoek in ’t slik, Men kap half óf, men élleboog deur!
Ménschen!
watte benieren!
Kon je jou niet weeren?
kon je niet schreeuwen?
kon je niet tieren?
Wat zou ik schreeuwen?
’k had ’et weg, eer ik ’er om dócht.
En ’er was gien vólk omtrént, as ien beetje daer nae.
Ik zócht Myn goed van de straet op, ’k begin nae Maddeleentje te vraagen; Maar niemand wist ’er óf.
Ik roep ’er by ’er naam; maar kreeg Gien antwoord: Ik dócht, deur de vrees liep ze licht uit de weeg.
Ik zócht ’er in, én by de schuit, én bleef ’er tut an ’t óf vaaren; Maar zy was ’er, nóch kwam ’er niet; ik ging t’huis, én zég al die maaren An Jufvrouw, én Sinjeur, én die hadden ienig vermoeden op jouw Zeun; En dus kwammen ze hier.
Wél is ’t meugelyk!
dat ’s ierst ien deun!
Maar waer deink je, dat ze is?
Dat ’s onmoogelyk te weeten, En dat veroorzaakt myn ongerustheid.
Maar Haasje heeft vergeeten!
Te zéggen, dat Magdaleen, in al die tyd, schreeuwde, nóch riep; Zo dat ze ’er licht óf wist, én met haar schaaker aan der heide liep; Anders was ze wél na de schuit gegaan, óf t’huis gekomen.
Wat zél ik zeggen?
’k héb ’er wél zo veul van ezien, én vernomen, Dat ’t niet zonder réden was, dat ik dit huuw’lyk belétten wou.
’k Héb méê jong eweest, Frankbuur, al bin ik nou ien ouwe vrouw.
Maar as men de meisjens de jongmans zo ziet toelonken, én wénken, Moet men wél gék weezen, zo men de rést niet kan dénken.
As ik over myn deur lag, héb ik ’et vaaken ezien: Kyk, ik wou goê buurschap houwen, én ik liet ’er betiên; Ik dócht, wat roert ’et myn, élk mag zyn eigen luizen vangen; Maar toen ’er myn malle Zeun zen zélven an wou verhangen, Toen dócht ik, holla wat, dat moet óf!
Ja wél, had gy my gezeid Dat ze ’er niet behoor’lyk droeg, ik zou ’t met groote dankbaarheid Aangenomen hébben; nu dat zyn gedaane zaaken, Die men lyden moet, als men ze niet anders kan maaken.
Ik zal ze nu laaten loopen voor die geen, die ze is, Of zo ik ze kryg, doen opsluiten in een gevankenis.
Béter tusschen vier muuren, als dat ze voor oneer’lyk zou loopen.
Ai Vader!
ze is nóch jong, én ’t is jouw kind, men kan nóch hoopen.
Men weet ook nóch alles niet, wy hébben haar zo niet opgevoed, Nóch zulke éksémpels gegeeven; ik héb nóch al béter moed.
Ja, éksémpel jy wat, jy verstaet je niet op die kneepen; Jy hebt ien huis vol kyeren, ik weet béter van die greepen; Ik héb ’er maar twie ehad, zo dat me tyd genoeg overschoot, Om te weeten, wat ’er in de stad omging, al was ze nóch zo groot.
Ik mien, dat ik stooritjes weet!
Stond ’et me vry te zeggen, Wat zou ik je ien boekje van de grootste Juffers open leggen!
De Ouwers waaren ook wél vroom, de kinders wél opebrógt; Maar dat belétte niet, óf zy hébben vry wat meêr bezócht, As ien eerlyke vrouw, lyken ik, én myns gelyken.
Ja, myn lieve Jufvrouw, had ik niet kennen óf kyken, Wat jouw Dóchters bemeuriën waaren, ik had niet iens estreên, Of kwaelyk evonden, dat Lieven mit ’er trouwde, ô neen!
Maar ’k héb ze zo ménigmaal ’s aevonds zien praaten In de stoep, mit and’ren; maar ’k zweeg stil, om me niet te doen haaten.
Want jy bint andersints lui van rippetasie, én fatsoen, En mit zo veul géld te behylikken, is ’et juist niet te doen.
Dénk ook niet, dat ik me zo zeer an wat ongelyk géld zou steuren: Neen, eer veur géld.
Had ik niets aan jouw Dóchter kunnen bespeuren, Ik had ’et wél meugen lyen, al had hy mit ’er etrouwd: Ja ik had ’et graag ezien.
Maar ik bin te wys, én te oud, Om my zo te laeten fóppen.
Ik zou zélf niet begeeren Een lichte kooi, al was ’t myn Dóchter, aan een Jongman met eeren Uit te besteeden.
Jufvrouw Dibberig, ik ben u verplicht, Dat gy myn familie zo acht; is ’er een vlék in, ’t zal niet licht Weer gebeuren: want ik meen ze ’er zo uit te wasschen, Dat myn jonger kind’ren wél anders op haar eer zullen passen.
Dat wy nou de Trouwbelóften scheurden, wat dunkt je ’er van?
Al wat u belieft, ’k héb uw Zoons by my.
Lang ze me dan.
Maar gy moest die van Magdeleen ook weêr doen geeven.
Wél dat ’s réden, Ik zél ’er Lieven, nae vraagen.
Nóch al kwaelyk te vréden?
Nóch al ziek?
héb je de storie van je liefste al ehoord?
Kom, kom, de Belófte moet ’er weezen, kom lang ze me, voort.
Is hy kwaalyk te pas?
’k Weet niet, hy wil niet spreeken; Hy leid mit zen kleêren te béd, én mit ’et hoofd onder de déken.
’t Zel van droefheid weezen, de liefde slaet ’em licht om ’t hart.
Nou, Lieven, scheeren we mekaar, óf maaken we mekaar zwart?
De Belófte, de Belófte; kom, laet me niet langer teemen.
Of zou je dat staaltje nóch veur je vrouw willen neemen?
Hoor je wél, geef antwoord, óf ik slae je begét blaeuw, én blond, Hoe Duiker zél ’t hier weezen, dénk ik, hébje gien tong in je mond?
De Trouwbelófte.
MAGDALEENTJE, op ’t béd.
Ik héb ze niet byme.
Ik héb ze niet by me!
Dat’s ien stémmetje!
is ’t van de gék, Lieven?
mien jy me Zo óf te zétten?
Waer is ze dan?
zég het me.
MAGDALEENTJE op ’t béd.
In de kist.
hy spreekt, óf’t ien Juffer was!
Zit ’er ook ien wynd dwars veur jouw fondemént eschooten?
Of héb je ’t potegraeu in ’t hoofd?
óf de kramp in je pooten?
Voort geef me de sleutel.
Wél ik word aârs, as aârs!
ik zég Dat je me de sleutel geeft, óf zie daer... MAGDALEENTJE, op ’t béd.
De sleutel is wég.
Nóch al zo fyn!
ja, ja, jy zoekt me wat te kwéllen, En hoopt me mit zukke wisjes wasjes uit te stéllen.
Maar wy weeten méê raed, én zéllen wél maaken, dat ’et je mist.
Ae Niesje!
ae Niesje!
NIESJE, DIBBERIG, JOANNA, FRANK, HAASJE, MAGDALEENTJE, op ’t béd, LIEVEN, in de kist.
WÉl Vrouw, wat is ’t?
Hier bin ik, hoe schreeuw je zo?
ik bin niet doof.
Ja, daer is haest by, Niesje, kom, gae strik strak nae Stéven De Smit, hier in de straet, én zég, dat hy op staende voet, Mit opsteekers, breekysers, mooker, én byl hier kommen moet.
Loop wat gaauwtjes heen, hy moet ien hiel stark slót opsteeken, En kén hy ’t niet doen, zo moet hy het dékzel op hakken, óf op breeken.
DIBBERIG, JOANNA, FRANK, HAASJE, MAG-DALEENTJE, op ’t béd, LIEVEN, in de kist.
JA, Frankbuur, ik zél maaken, dat jy te vréden bent.
Maar My schiet daar in de zin, Vader, dat het misschien wél moogelyk waar, Dat ze érgens in ’t heimelyk by onze Vrinden is gevloden, Om dat ze Lieven, lichtelyk graag voor haar vertrék, spreeken wou Eer gy haar van honk stierde, na haar Meutje ter Gouw.
Ja, had ze geweeten, dat wy ’er wilden doen op sluiten; Maar daar wist ze niet af, zy moet met and’re Kornuiten, Kennis gehad hebben.
Wie zou haar van de meids zy Af durven neemen, als zy ’t niet met hem stond, die Pry?
Ja, dat ’s deursteeken wérk eweest.
Ik zou my échter zo niet haasten Met het wisselen van de Trouwbelóften: want ziet, alles ten kwaatsten Genomen, wat weeten we, hoe dat ze met Lieven staat; Wat ’er misschien tusschen hen gebeurd is; te grooten haast is kwaad.
Watte?
wou jy nóch staat op heur, mit myn Zeun maaken?
Ontstél je niet Jufvrouw, die zaaken Zullen geen last lyden; ’t zy, hoe ’t wil, al was ze zwaar; Ik zou het kind liever doen opvoeden, én zétten haar In een plaats, daar ze tégen haar wil, kuisch moet leeven, Als een oneerlyke Dóchter, aan een eerlyk man te geeven; Ik héb daar in myn leeven verscheiden’ proeven van gezien; Van duizend zulke huuwelyken zal ’er niet één geschiên, Of ze neemen een kwaad einde; én dat zou me veel meêr spyten, Als haar oneerlykheid; ik zou ’t my zélf altyd verwyten, Dat ik een eerlyke familie misleid, én bedroogen had.
Wis, Frankbuur, jy hébt het wonderlyke wél evat.
ACHTSTE én laatste TOONEEL.
NIESJE, DIBBERIG, STÉVEN, FRANK, HAAS-JE, LIEVEN, in de kist, JOANNA, MAGDALEENTJE, op ’t béd.
JUfvrouw, daer is Stévenbuur.
Laet ’em maar boven komen.
Gen aevond; ho!
men Heer Kappetein!
wie zou droomen Jou hier te vinden?
Draag wat respékt, Zo familiaar niet, ’t staat anders, óf men met de liê gékt.
Wél, ik miszég je niet, wél hoe, men Heer!
wat sélleweeken!
Wél hei!
Stévenbuur, jy hébt wat te diep in de kan ekeeken.
Ai Frankbuur, hou ’et hum ten bésten.
Och Jufvrouw Dibberig, Ik steur me ’er weinig aan; maar zégt men ’t hen niet, zo maaken zy zich Te gemeen.
Wél, men Heer, je moet me verékskeseeren; Ik bin mit ons Kórperaalschop, as je weet, an den Overtoom weezen teeren; En ik héb in ’t partekelier, zo ien glaasje edronken mit de Luitenant.
Of hy véchten ken, weet ik niet; maar van drinken het hy ekselént verstand.
Hy nypt ze!
de Droes.... FRANK.
Je zégt ons dingen, die wy wél weeten; Maar zo veel praats niet.
Hoe hebben we mekaâr nae ’t gat ezeeten Mit fluiten, én drielingen, én dat al van den ouwen hond, Boorde vol eschonken, én schoontjes eleegt tót de grond; ’t Was, óf we ons ryk zouwen drinken.
Zo niet te schémpen; Wy zullen ’er wél komen, met al dat slémpen, én démpen.
Wél waerom niet, men Heer, de grootste doen ’t, én gaan ons veur, Op Komperysiejen, én Dippetasiejen: dat is zo de sleur, De mieste zaaken worden onder ien glaasje waar enomen.
Hoe zal ’t weezen?
zyt gy hier om te praaten gekomen?
Wél neen, men Heer, ’t is maar uit kortswyl; is ’t malligheid?
Hou me ten bésten, héb ik ien vry woordje, óf twie ezeid.