floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Ja niemand weet ’er van, ’t is nacht geweest; hou daar.
Hoe zellen wy dit nou stellen met malkanderen, Klaesvaer?
Ik weet niet, ’t zal best zijn dat wy den dag verbeyen.
Ach Miester!
by zel niet t’huis komen; ach!
ik zouw ’er wel om schreyen.
Kom, laten wy na huis gaen.
Nou, ik bedanckje voorje geld.
Je moet het my vergeven dat ikje voor een dief heb uitgeschelt.
De Schout en Dienaars uit, met Kees en Hans gevangen.
Engeltje de Hoer.
Hoor, wat gerucht is daer!
Licht, licht met de lanteere.
Daer komt de Schout.
Jan. Zy hebben eenige gevat, zoo ’k kan zien van veere.
Wie of het wezen mach?
het is onze Kees, en Hans de hoereknecht.
Wel Heer Schout, met verlof, wat zijn dit voor gezellen?
zegt.
’t Zijn pijpestellers, zy hebben daer tot deze vrouw al de glazen uitgesmeten; Daerom zel ’k ze gaen brengen daerze die rancken zellen vergeten.
Ja, ja, dat’s wel besteed, ga brengt die guits maer voort.
Och Hans!
me dunckt ’k heb daer mijn Vaers stem gehoort.
Heer Schout, ei!
laet ik doch mijn Vader maer eens spreken, Ik zal zijn harde hart wel vermurwen en breken.
Och Vaertje!
zie me nou aan in deze groote noot, Zooje me niet te hulp komt, zoo moet ik sterven een ongelukkige dood.
Ik bid met gebogen knien, met het water op de lippen, En zooje me niet vertroost, zoo laet ik het hachje slippen.
Heer Schout, geef doch gena!
Ei Vader, hoormen doch!
Ik zalmen beteren gaen, ’t is nu al hoog genog.
Mijn Heer, en laetje doch door bidden niet bekooren.
Voort, voort, hier helpt geen smeken, het bidden is verlooren.
Heer Schout, zoo ’t wezen mach, zoo laet mijn zoon doch vry, Ik zal ’t weer goet maken, ’t is om geen dievery; Hou waer, ei!
neemt het aen, en wiltje oogen sluiten.
’k Sweer op de hoogste eed, dat ’k me nooit weer zal gaen te buiten.
Ik kan ’t met geen conscientie doen, ik bevind een overtuigt gemoed.
Nou legt de schuld op ’t geld, dat doch een mensch altijd zondigen doet.
Dat ’s ’t best datter af is.
Nou laetje dan gezegge.
Het mach niet wezen, ik moetze gevangen legge.
wy zijn noch ouwe kennis met menkaer.
Ja wel, d’een moet niet meer vryigheid hebben als d’aâr.
Dat hoort wel zoo, maer je weet de tyën die veranderen.
Wel nou, ik selje vry laten met malkanderen; Maer je moetje wachten dat het niet meer beurt, Of het zel op ’t land waeyen, zoo ’kje noch eens zal hebben bekeurt.
Neen Schout, ik zelme voortaen wel voorje wachten: Nou zel’k me beteren Vaertje, en verzoeten je klachten.
Je ziet wel hoe ’t quaet zijn meester loont.
Wel dit komt slecht te pas, Wie zel nou mijn onkosten betalen, voor mijn gebroken glas?
En op de beste kamer die kostelijke spiegelparcken?
Hou waer, laetze morgen make.
O jou vuile varcken!
Gy bent de eenige oorzaak van al dit ongeval; Ik heb genoeg gespiegelt, dat ik me nou wel wachten zal.
Ghy moogt ’er van daen blyven, ik benje nooit komen halen, Ik leef van al de werelt, die mijn bier en wijn haelt, die moetme betalen.
Nou, is dat voor mijn nachtwaken, en dat ik uit mijn huis ga, Om te zien waer deze guits blyven zullen, ja, Dat is mooi eklaert; Heer Schout, dat kenje niet licht goed maken, Dat ghy haer zoo vry laet, om zulcke vuile zaken.
’t Zal ’t leste wezen, datje me van je leven in je huis zult zien.
Al weêr een paar aare, ’t is my al even iens wie ’k dien, Al quam ’er de Schout zelfs, by zoume welkom wezen, Daer zijnder trouwens wel grooter tot mijnent uit de slaep gerezen; Maer in eerbaerheid, anders zou ’er niemand konnen krijgen logijs.
Ik hebje in de neus Engeltje, krijg ikje maer een rijs, Je zelt van den ael vreeten; maer ’t is nou geen tijd.
Mijn vriend, het moeitme dat ikje in zulcken ongeluckige nacht stelde; Maer ik beloofje dat ik het met danckbaerheid weêr zal vergelde.
Jan. Ja wel het was niet goet geweest dat ikje te nacht had in mijn kluiven gehad, Ik meen je zout machtigh van de drommel gedroomt hebben.
Dat Is vergeven en vergeten, je moet malkanderen geen haet toe dragen.
Kom Miester, laet ons gaen, nou begint het al te dagen.
Nou Hans, dit is het leste, jou verban ik voortaen uit mijn gezelschap, Ghy bent een groote verleyer, en van de verderffenisse de eerste trap; Het huis daerje woont, dat weet wat te beschryven, De Gouwe Spreuk die boven de deur staet, en hoort ’er niet te blyven.
Is dit voor de vriendschap, dat ik zoo dikmaals heb opje gepast, Als ikje ’ nachts op mijn kamer alleenig noode te gast.
Nou vrienden, geen gekijf.
Ga gy metje beye terstond aen een kant, Ik zal voortaen opje passe.
Doeje best, ik schrijf met krijt aen de wand.
Hans en Eng.
Nou kinderen, ik wensje gemorgen; Kees, wilje Vaar voortaen gehoorzaem wezen, Dan zelje een goet kint worde, en van yder worden geprezen.
Ghy zelt, daer van, voortaen niet hooren meer klagt.
’t Quaet loont altijd zijn meester, hoe dat je jou ook wacht.
’t Quaet heeft u beloont, hoe wel ’t nu goet komt uit te vallen; Maer de Hollandsche jeugd, die moet veur of na mallen: Ghy hebt nu voor gemalt, hou nou voortaen je rust.
Ghy zelt anders niet aen me zien alsje lust.
Goede morgen Klaesoom.
Gemorgen.
Kom Maai, nou na huis, zonder te dralen.
Kom Keesje, wy zellen ’t kalf slachten, om de verloren zoon in te halen.
Wat Klugtigs VAN Abram Kom Gaanewe.
Gedigt door HENRIK TAKAMA, AMSTERDAMMER.
Nooydt nog gespeeldt.
t’AMSTERDAM,                    Gedrukt voor Joannes met de Wagen.
Anno 1664.
VOOR-REEDEN Van dees KLUGT Aan den LEEZER.
IK en weet niet wie ik hier in handen val; maar wel, wie ik daar graag toe had, om dat ik val, gelijk ik genaamt ben, Wat kluchtigs, &c. Had het my heel na mijn zin mogen gaen, gy had my op het Schouw-Toonneel gehad: Maar ik verviel op het aldereerste plompelijk in d’averegste handen, hoe ik tegenwoordig staa, daar mag mijn Leezer nu selfs van oordeelen.
Ik weet wel, dat het mikken, en lukken veel verscheelen; daarom en kreun ick my ook geen kans, de mikker, en de bemikte kunnen beytegaar wel schult hebben, men kan wel op een Leeuwerik aan leggen, terwijl een Koe zo krom een sprong geeft, dat hy de haagel in de huyt krijgt, daar de Weyman nooyt op dagt, ja die selfde Wiltschut, hoe wis hy is, kan op een Koe wel aenleggen, en schieten, om een bysonder toeval, wel drie Koebreedt mis; Aldus blijkt het, dat mikken en raken schier even veel kunst, als gunst van nooden hebben.
Hoe kleyn een ding ik ben, ik dank altoos mijn Meester, dat ik hier ben, en in mijn wesen wil ik nu ook soo wel woelen, als dat, ’twelk moochelijk geen beeter wesen, als ik kreeg, en t’eenemaal meer behaays maakten, als ik meen te doen.
Laaten zy vry loopen van de strontpot naa de Kerk, van het kinder, tot het Testament maken, of van het geen ik, nog iemant te deeg kan aan malkander knoopen, alle onnatuurlijk gesnor bedenkende, om een hoopen gedommel van een deel bombeyen, die de regte heunig haare waarde Bijen ontsnoepen, te doen op donderen, in plaets men daar van braave borsten een heuchelijk tal zal uytlokken, een teykken daar By-hoeders aan de korf zitten, die daar wat slordigjes mee leeven: maar ik sou wel so wijselijk hier praaten, dat ik naar een Klugt niet meer gelijkken sou, als een Goth, of Moor treffelijk Latijn mag redeneeren: Maar om wederom op de regte baan te komen, wil ik seggen, dat ik soo naam-gierig niet en val, Dog hou het met het oude spreekwoort, dat seyt, een kleyn visje, een soet visje, aangesien my dunkt, dat het voor een regtschape kaerel, die eerlijkke lust, voor schobberagtig geschraap wil stellen, beter is een braave gebraade Baars in een schotel, als een Walvisch in een keetel; Want dat van soo groot een bakbeest voor het lekkerste valt, zijn maar Varkens Vinken, daar dat vuyl gedrogt met haars gelijk vraatig genoeg van aazen: Maar hoe sy daar eygentlijk van vaaren, voelt niemant beter, als die weederom met sulke Varkens haar moeten behelpen, wiens maag hier door in een enkelde Traan-keetel verandert schijnt, dat komt van dat onnutte tuyg: maar waarom met onnoozele de gek geschooren?
Hadden die maats, die om haar haatelijkke Schipper of Capiteyns gierigheyt, uyt noot haar moeten versaaden, met die verfoeyelijkke kost, een ander, en beeter hagje, ik wet het eer de kombuys uyt, als in haar bak, of altoos bakhuys geraakten: Maar laaten wy van die spreekken, die door een averegtse lust, krijdt, en houtekool, voor suykker, drek, en vuyligheyt, voor een deel goede Vis, en Vleys kiezen, toonende eer een beeste, als menschen aardt, maar mits dat gespuys van haar eygen verderf niet en zijn te houden, zoo laaten haar eygen zonden haar straffen.
Ik heb in mijn onthaal maar slegt weg opgeschaft, smaakt het den gast zoo lekker niet, als uytheemse snoepery, het zal hem niet te erger bekoomen: Dat veeltijdts het lekkerste over de tong, en het gladtste door de keel glijdt, kan het eerst, en reedtste wel walgen; maar gewoone kost kleefdt aan de ribben.
Om ronder en reynser uyt te spreekken, ik zogt met een vreemdt, en klugtig voorval, dat binnens landts geboore wierdt, en gebaakerdt, mijn landtsluy, naa het wat cierlijkker opgepotst was, eens aan het lachchen te helpen, en maakten het zoo, dat ik voor Klugt kost door gaan, en zonder opspraak vervroolijkken kost, en stigten, het aanstootelijkste raak ik met een woordtje slegts aan, en hou het agter de Gordijnen, en wat genoechelijks kan stigten, breng ik op het Toonneel, het geen daar op zijn onnatuurelijkst past, al Hel, Heemel, Kerk, Raadthuys, en diergelijkke ziet men niet, jaa zelfs geen Agtbaare persoon; ik laat Goôn, Engele, of Eunjers staan, hoe klugtig die ook op het Toonneel staan te prijkken; tot slot, en heb ik mijn Speelders, om meer grille te maakken, niet uyt de vier deelen; jaa onbekende hoekken loopen op stommelen, laatende een deel gorle-gooy van Nooren, Deenen, Roomeynen, Afrikaaners, &c. Die malkandere zoo veel verstaan als een Os Hebreeuws onder malkander tateren, en snateren, dat het eynde daar af weg is; maar mijn zijn altemaal Hollandtse vroome zielen, uyt wiens naam men raaden kan, zelfs wat yeders doen is, heel anders, als die zoo averegts haar vertoonders doopen, dat haar eygen landtsluy haar zelfs niet kennen zouden, geevende Moore Hebreeuse, Gotse Romeynse, Romeynen weer andere zoo vreemde, en averegtte naamen, dat men in goede Schrijvers daar naa zoekken mag, maar niet zal vinden, als elders anders gevoechelijkker eens af zal loopen.
* Met alle eenvoudigheyt quam ik op zijn ouder wets voor den dag, om dat mijns gelijks niet anders en paste, of ik hadt daar heel gek uyt gezien, daar een lomp om lachchen mag, maar geen braaf keerel: Waar ik voor graag hadt willen speelen, blijkt uyt mijn Opdragt-brief aan die twee schrandere Heeren, onder wiens oordeel ik my graag zoo stelde, dat ik my daar heel aan overgaf, en om geen een ding tweemaal te verhaalen, of liever, om geen Rooze voor de Varkens te strooyen, die goedt van reuk valdt, zendt ik daar naa toe te snoffelen.
Dat het naa mijn zin niet en gong, is mijn losse onbedagtheydts schuldt, die teegen goede vermaaningen te weerbarstig viel: Ik troost my, en daar mee is alles verzet, dat een dagje speele-ryen wel een gatje vol slaagen waardt is.
Hadt ik my stil in der muyten gehouden, als ik nu schier agt jaaren heb gedaan, ik zou van zommige goede vrienden niet uytgelagt worden, met het geen daar de Moer haar te dartele Dogter mee schelde, de Koelewindt uyt den Oosten, den Westen, jaa Oosten, die hebbent u niet gedaan.
In vereysselijk neemen, en geeven bestaat regtschaape vriendtschap, in het uytstorte van gaaven, ’t geen zelfs de maat te booven gaat, is mee nog wat aantrekkelijkheydts geleegen, en meenigmaal quaalijk te weeren uyt een oopen hert, kan men zoo doende niet bezeylen, daar men op aan stuurdt, moet men het altemets eens oover staag smijten, en op een ander boeg wenden, daar is altoos koomen aan, al valdt het wat laatjes.
Doe ik met een sprong in oor, en oog, meende te koomen, nam ik juyst mijn loop te quaalijk, en vertaste my met een, al te leelijk; ik greep naa het Hoofdt, en kreeg den Aers voor mijn Bakhuys: Hoe quam dat?
Het beest keerden onverhoedts aaveregts om, men zogt het te streelen, en het vreesde voor krabben, daarom wierdt het zoo schigtig, zoo het niet lang dol was geweest: Hierom mag men wel zeggen, dat een mensch met een vergulde drek wel te bedriegen is; maar geen Varken; want die vallen daar te wis op.
Is dat niet al mooy langetjes voor af gepraadt?
Wat schaadt dat, ik zey in het alder-eerste, dat ik mijn naam, en daadt, te zaam wilde vereenigen, en zijn, en blijven, wat klugtigs, &c. Wat is daar dan aan geleegen, of zoodaanig in het hoofdt, midden, of staart steekt, elk daar van heeft zijn aantrekkelijkst, de beste liefhebbers zullen het hoofde kluyven, en hongeragtiger aan het midden vallen, en zal de staardt nooyt verwurpen worden; Als aldus de eene zin heeft in de Moer, en de andere in de Dogter, raakken zy beytegaar aan de man: Wie wil, mag nu van alle kanten het best van my af-peuselen.
en mits men een schonkje by een veurneus voegdt, daar wegsmijtens onder loopt, meugen zy ook het ergste vry met voeten treen, het ooverschot zal een regtschaapene nog wel konnen voeden, die geen Polyfeemus, of vraat en is.
Nu de Druk-pers met my gespeeldt heeft, ben ik de klem quijdt, nu zal yeder vry moogen met my vroolijk lachchen, schorsneuzig grijnze, dutoorig, en vies knorren, &c. Wat scheeldt het, wanneer elk zijn zin heeft, is hy daar mee niet in zijn heemelrijk, En ben ik om ’t vermaak?
heb ik aldus mijn wit ook betroffen, hoe wel ik, regt uyt gezeydt, ’t zoo wildt en woest niet aan en ley.
Om mijn zaak, en haar besluyt te naaderen, zoo weet, hoe mijn al te klugtige meester by onze schoone Jan Vos quam, om dat hem die juyst eenige reyzen heus, en vriendelijk bejeegendt hadt, hier om denkkende, dat hy derhalven de man aan hem hadt gevonden, die hem niet weygeren kon, naa zijn vermoogen, die al ongemeen groot valdt in het zijn, een Klugt te vertoonen, zoodaanig als ik my te vooren leevenlijk afschilderde, om daar eenige zulke mee te vermaakken, daar ik eygentlijk wierdt voor bedagt, en gedigt: Het Harommenus, dat als Bombeyen daar naa toe zoude moogen snorren, mogten de onkosten goedt maakken, die geen kanne Wijn en kosten beloopen.
Hy most, sloeg den linker voor, zijn meede-broeders, haar toestemmen verzoekken, die eerst hier van zouden oordeelen, daar bescheydt op zou volgen in een dag of vier, daar hy als een regtschaapen, zijn woordt in hiel, brengende tot antwoordt, dat dry daar af, die de meeste stemmen uyt maakte, het speelen ontzeyden, voor eerst om dat ik speelden in een Herberg, en Hoerhuys.
Ten anderen hadden deeze drollige meede-broeders voor geworpen, dat ik verdigt kost zijn op yemandt, wiens agtbaarheydt niet en lee men hem op het Toonneel zou voeren: En hierom most ik voor verschooveling agter af staan, dat my soo averegts voor quam, en nog om het herte woeldt, dat ik het nootwendig moet weerleggen: Dog gelijk men de Varkens drijft, averegts, en van agteren eerst by de staert vattende, wil men die voor uyt doen gaan: Aangaande haar laaste reeden, mag ik wel zeggen, dat, zoo yemandt dus slordig, en onfatsoenelijk hadt aangegaan, als hier sommige, die zoo lompig als slordig vervallen, dat men haar daarom met recht op een oopenbaar Toonneel mogt uytjouwen, en wie weederom zoo geestig, en roemrijk, als eenige anderen, mogten haar plaats daar mee wel hebben, als zijnde de regt vereyste, daarmen yemandts eer, of schande, zoo men geen Geestelijkke, of Weereldtlijkke te teedere agtbaarheen en kreukt, vryelijk ten toon mag, en moet voeren, of men mogt het Toonneel aan spaanders hakken, en kookken daar mosselen by: Die al te kreupele reeden van ontzeg, kost Vos niet beeter weeren, als door te zeggen, dat zijn meede broeders het zo verstonden, een teykken van een vuyle kladt, dat zy Hoofden van een Schouwburg zouden zijn, en niet weeten waar het Toonneel voor geregt was.
Nu, het eerste betreffende; waar of die schoone meede-broeders my dog wilden hebben dat ik zou speelen?
op het Raadthuys liever, of in de Kerk?
Doe ik dit wijshooft vraagde, wat Klugt zijn vereyste volmaaktheeden hadt?
Antwoordde hy my, dat het was die van Ligte Klaar, die zeekker, na zijn oordeel, welk wel doorsnoffeldt, deegelijk genog naa zijn plaats ruykt: Ziet nu eens waar die speeldt, immers in de mufste kroeg, en het snootste hoerekot dat in de Strontsteeg mogt staan.
Vondt die onbedagte daar aardigheyt in, zoo ging ik in lang niet half grof genoeg; en daarom wierdt ik moochelijk gewraakt, maar van wie?
die ik breeder zal uytleggen, als ik gehoordt, en gezien zal hebben wat potsen zy voorder zullen aanregte; dat weet ik wel, dat daar nu zulk een deel lomp, en lam goedt op raakt, dat haar begin, en eynde, eeven aan malkanderen hangdt, gelijk als Erruwten, Boonen en Gort, dat men los van de trappen gooydt, dat een groot geraas, en geen zin voort en brengdt, daar zy van uytgeeven, dat zy geldts genog voor konnen maakken, onder een deel laffers, die zoo veel voor een ey, als een braaf keerel voor het hoen zal geeven, die op zijn Midas, of Marsyas, Pans Lullepijp, voor Apollos Lier zullen zetten: Zy meugen nu wel, mits zy voor geen Eezels ooren hoeven te vreezen, om dat die al vast genog aan die Hoofden vast zitten, ook moogen zy vryelijk te stouter weezen, om dat zulk verzinnen niemandt de Boks-huydt meer kost, jaa al was hy nog dommer beest.
Dat ik te williger onder de Drukpars boog, was, dat ik geenzints naa een hoopen gunstelingen zogt, maar my met zoo weynige vernoeg, dat ik het naauw zeggen kan, door dien die wat dun gezaaydt zijn: Zoo ik die twee braafste Broeders, daar ik my hier, en ten laatste geheel mee op offer, en nog eenige haars gelijk, maar passelijk aan staâ, al eers genog bevogte; die anders gezindt vallen, hoe meenigvuldig die zijn, daar pas ik zoo weynig op haar roem, en blaam, als een Joodt op een Westfaalse Ham, hoe lekker die mag weezen.
Dat ik u nu niet vertoondt en wordt, mag men de booze tijden wijtte, waar in men dikwils naa spek zoekt, en vindt nog haak, nog spijkker, daar maar een stukje zwoordts aan kan hangen: Maar geen noodt, daar zijn meer Toonneelen, die hier moogelijk mee zullen moogen pronkken; jaa zou het zelfs konnen komen, dat een braaver, en ontzachchelijker Hoofdt tegen al dees vijf of zes lammerebollen, zig zoodanig zou konnen kanten, dat hy daar meer wils af zou begeeren, en dus maakken, dat gy mee een smeerige streek uyt de pan kreegdt, die daar op verlekkerdt was; Want de heele Weereldt wordt van geen gekken geregeerdt, mits die het meeste op de laagste kussens zitten te krieuwelen en wiegen, om dat haar lompe gadt zulk een gemak t’ongewendt is, zoo dat zy daar door meenigmaal van booven neer rollen.
Gebruyk my nu, al die my in handen krijgdt, gelijk het algemeen goedt; verwagtende met den eersten wat anders, naa dit met my uyt zal vallen, ’t geen ik alleen hoop te stieren, naa ik braave luyden van my zal hooren oordeelen, waar voor ik nagt, en dag, oover heb, zoo in my beeter naa haar zin te voegen, als yet nieuws, dat zy van mijn Meester, uyt wiens naam ik u dit verzeekker, hebben te verwagten.
Vaart wel.
PERSOONAZYEN.
Eelaardt, een braaf-Rijk-Burgers kindt.
Abram, Eelaardts schaduw.
Marry, een Amsterdamse Waardin.
Waarenar, Eelaardts Vaader.
Ritsaardt, een losse bruyer.
Hoer Aal, een Hoerewaardin.
Elsje, een hupse Deern.
Geeraardt, de Schout.
Trijntje, Marrys Meydt.
Hans, Marrys Knegt.
Lamaardt.
Snorker.
Puystneus. }}
Diefleyers.
Het Spul speeldt in een Herberg, in een Hoerhuys, en op straat    ergens, van ’s middags tot ’s morgens toe.
Wat KlugtigsVANAbram Kom Gaanewe.
Eerste Uytkomst.
Eelaardt, Abram.
Eel.
ABram kom gaanewe.
Alree man, ik zelje niet beswijkken, mijn murwe kurkevaar.
Zetje dan vry schrap, want in mijn neus kittelt mijn een gewelddig vreemt haair.
’k heb daar een rijkke Vaar, sonder Suster, of Broeder, Die my, om zijn verstootene outheyt, niet ligt sal helpen aan een Stiefmoeder; En dus los langer heen te loopen verveelt my rechte voort, Mits om het hert heen begint te wringen, zo meenig dier beswooren woort Aan mijn liefste Elsje, dat snobbelige ding, zoo fris en jong van jaren, Soo veeler aentrekkelijkheydtjes; dingen altemael van uytterste gevaren.
Nooyt vondt ik haer anders als my hou, en trou, En vol liefste trekken t’mywaerts; maer ’k denk laes!
dat een vrou Haer sinnen niet te begronden zijn met een Oost-Injis Schip vol lijnnen, En datter nog verleyen aen is, hoe wonder eerlijk sy zijn, of schijnen: Wat!
dutje Abram?
wel of ick hier geen bescheyt op krijgen sal.
Jaje; of de gekken zijn uytgesturven, of jy bent altoos puursteken mal.
Jou Vaer sou lijen dat jy aen een haartje van jou zin zijn goet zout vermallen?
Loof dat vry so vast, als dat den Hemel op jou kop sal vallen.
Ja ouwe luy souwe wat geldts doen, op moojigheyt, of eer, Op verstant van Huyshouwen, of andere deugden?
kom jy morgen eens weer.
Lijkkewel en sel hy niet eeuwig leven, en na het lijkt, voor my ligt sterven.
’t Welk soo, kost ik voor my niet wenselijker van hem, als haer be-erven; Maer het fris, en het jeugdig, wil het los wel volgen, insonderheyt, Soo yemant wat arremoets, of slegtigheyts t’onderleyt.
Soetste Elsje, het werken en hebje nooyt nog veel nog naerstig begonnen, En gering van je selfs; og!
sog!
waer dan van sulk een goet overgewonnen.
Net en kostelijk inje kleeren, eyge Kamer rijckelijck gestoffeert, Jou schrapraey gepropt, daer jou niet een lekkerbeetje in ontbeert, My soo dikwils geredt, als my te mets wat gelt quam t’ontbreken, En staag nog meer gelt schier, als ik in jou sak t’houwe steken; Kost ik hier ’t quaet achterdenken goet af maecken, jou aentreckelijke schoonigheyt,kost ik om al mijn goet; Maer dat ik van gemeen zou eygen maken; daer soop ik liever veur mijn eygen bloedt.
Waeragtig, j’hebt my al te groote vrientschap bewesen, dat ick dit niet te deeg sou beloonen; Nou sweer ikje, dat ik jou weer een oprechte vriendts proefstuk sal betoonen, Tot hoer Aalen sal ik sulk een proef van haer nemen dat, blijft sy staen, Ik jou dan wel wil versekeren dat sy voor eerelijke Meyt wel degelijck sel mogen gaen.
Abram kom gaenewe.
Ik sal jou dat werk soo fikxjes klaren Dat, al was sy de doorslepenste van het lant, de waerheyt haer hier vlak sal moeten openbaren.
Beytegader binnen.
Uytkomst.
Marry een Burgerlijke Waardin, met haar Meyt Trijntje, en haar Knegt Hans.
Trijntje naarstig braaf aan’t schuuren Litjes bruyn, en Kannen wit, Dat ik heb een Knegt gaan huuren Kijndt!
zie daarom dee ik dit, Dat ik jou wat uyt de hande, En van d’ongeschikte praat Zuyver houwe zou die ande Mienne haardt staag ommegaat.
Trijn hou haardt en taafels zuyver, Stoel en Kussens zonder stof, Zeekker, netheyt scheelt een stuyver Op een vaan, en ’t moet daar of.
Hans, pas jy slegs op het tappen, Kan en Glas maar vol met schuym, Zeg, die hier kompt teegens snappen; Naarstig is zoo goed als ruym.
Schrijf deeg: s’hebt geen stront in d’ving’ren, Daarom kenje met een hort, Ligt een schreef daar onder sling’ren, Als jy zoet ziet waar wat schort: Want dat maar alleen van ’t kraantje Man en Kyers over al Zouwe speulen ’t keunings haantje, Goeje, luy dat is te mal: Kost’le kleeren, lekker eeten Is by luy van ons fatsoen, In een braaf stuk krijts gezeeten, Aars en is dat zoo niet te doen.
’K mag mijn klantjes, heunigbietjes Zagjes vast hier wagte gaan, Want ik heb de klokke twietjes, Eventjes daar hooren slaan.
Zy gaat wat zitten.
Eelaardt, Abram, Marry.
Abram kom gaanewe, goen dag mijn goeje peette Mary.
Zeg dat vry vrient, Want behalve jou eyge vleysselijke moer, heeft niemant beeter, als ick van jou die naam verdient.
Kom jy eens an Eelardt, zo moet ik mijn hart eens tegens jou uytpraten; Maer wat heb ikje, sonder mijn huys, en eer te deeg te bedenken, hier niet al wil en vreugt toegelaten, Wanneer zel ’t nou eens, jy weet wel wat ik seggen wil.
Zeeker ik wou jy jou betaaling al hadt.
Ick wou mijn schuldenaers daer te vreen mee wouwen weesen; wats, ick wou dat jy jou Susters gadt: Ik wil geldt hebben, verstaaje dat wel, want ik moet aare goeluy betalen, Dies moet ik ook sien, waer ik het weerom van daen sal halen.
Al soetjes, metter tijt.
Al waer gelt is, nou voort!
Wat rijt ons hier dit uytgelate wijf, Na hoer Aelen toe, daer en weet men niet van sulk een varkenagtig geknor, en gekijf, Daer meugen wy onse darmen eens uytlachen, maer hier, waer na staenewe, S’jert dit lebbig Wijf, voort Eelaert!
Goet, Abram kom gaenewe.
Sy swieren met een hort het eene of het aaregat in, Marry schreeuwt haer na.
Loop jou uytsuyppers, loop jouw galg-aazen, na jou beswoore graf de strop; Hey!
die hem met sulke ligtemisse te deeg sou bemoeye willen, had wel van doen een stale kop.