floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
't is waar het geen gy zegt, en 'k heb my van 't gewaad Der schyndeugd ook bedient, wyl ik de Franssen staat Regeerde, en toen ik my, door hogen nood gedreven, In ballingschap, moest naar der Staten land begeven Heeft dat versierde kleed myn hartsgeheim bedekt, Maar als de Waarheid dat gewaad ons eens onttrekt, en, met den tyd verzeld, de gryns der veinzeryën Ons van het aanzigt rukt, wat staat ons dan te lyën?
Wyl dien geen, die van t kleed der Schyndeugd word ontbloot t zy by zyn leven zulks geschied, of na zyn dood, by al zyn kwaad, den naam van huiggelaar moet dragen, Die t volk met regt verdoemd, en toewent alle plagen, en niemant kan zig zo bedekken met dit kleed, Dat niet de Waarheid het eens op de slippen treed, Waar door t moet scheuren, om aan ieder een te ontbloten, Wat wreede Wolf in zulk een Schaapsvel is besloten.
MAANDELYKS BERIGt ELEONORA.
Daarom heeft nimmermeer de schyndeugd my behaagt, en schoon dat mennig een haar kleed op 't aardryk draagt, ik heb altoos getragt my zelf gelyk te wézen, Om voor 't ontdekken van de waarheid niet te vrézen.
Genoeg van deeze zaak, laat ons voort onderstaan Hoe uw Gemaal zyn list en aanslag is vergaan.
.der Digitized by Google VAN DEN ONDERAARDSSEN PARNAS 47 DERDE BEDRYf.
CONcino, concini, alleen.
Veurwoede Furien!
zult gy my eeuwig plagen?
Het naberouw komt my met stale tanden knagen, en byt op t vreeszelykste in myn beklemde ziel.
Houw op, o eeuwge wraak!
ik kniel Voor uwe gramschap, om uw woede te verbidden, helaas!
'k ly straf genoeg, al worde ik het midden der helsse pyn, niet door uw geeszelzweep geplaagt.
Maar is 't geen lafheid dat men om vergiff'nis vraagt Aan een ontaarde, die geen oogen heeft nog ooren Om myn verdriet te zien, nog droefheid aan te horen?
Het is vergeefs gevleid!
het is vergeers gebeën!
Wyl t wréde noodlot myn verdoeming heeft geleën, Wel, laat ons dan, in trots van alle helsze straffen.
In t woede voortgaan, ons eene ed'le wraak verschaften.
In spyt van Tysiphoon, Alecto, en Megeer?
myn bange ziel, waar ik my wende of keer word staag gefolterd door de wreede nagedagten Van de Onvernoegzaamheid, die my deez' bange klag ten Ter droeve keele uitwringt, o onvernoegzaamheid!
Gy hebt den eersten steen van myn verdriet geleid, vervloekte Heblust!
door uw onverzadigd pogen, Heeft my de zugt tot staat in het verderf getogen, De vrekke Gierigheid heeft myne hand besmet Met roof, met moord, en bloed, myn Staatzugt heeft de wet Van onderdaan, van deugd, van pligt, en trouw geschonden, En my aan list, geweld, bedrog, en haat verbonden, dit zyn de vrugten die ons t Onvernoegd zyn geeft, dit is het loon, dat elk daar af te wagten heeft, Dewyl de Hebzugt, door geen reen te regt te brengen, Vaak zal besluiten om onnozel bloed te plengen Om onze Vrinden, en Weldoeners te verraan, Ons naar hun schatten, door geweld of list doen staan, Zy doet ons t heillig Regt het onderste opwaarts keeren, De burgerlyke deugd en zedigheid onteeren.
O Naat herdenken van al deze gruuwlykheen, ach!
mogt ik weer op nieuw myn voorgen staat bekleeren, Hoe zoude ik, wel vernoegd, en met myn lot te vreezen, Niet yv'ren, om door list, op hoger trap te treden, Om my te hoed'den voor deze eindeloze straf, maer wyl myn Hoogmoed my dit tot belóning gaf, Ben ik verpligt, met list deez' straf te zien te ontkomen.
Want 'k heb niets zwaarder, dan het geen ik ly, te schroomen.
Hoe onverziens word myn gemoed ontroerd, wyl Tisiphoon haar vlam weer door myne adren voerd, Wel aan, verwoede hel wreek u van myne daden!
Verpletter myne ziel!
die eeuwig is beladen Met wanhoop, met verdriet, met angst, met leed en pyn, maar wreck u, dat uw wraak eens mag ten einde zyn En maak myn ziel tot niet, om eens te ontslagen Van deze straffen, die uw wreedheid my doet dragen.
.... twe.
Zed byg u gel engen, staan se it beve vie i ko thró on perd, n!
Den ciass igell.
VE VAN DEN QNDERAARDSSEN PARNAS.
49 TWEDE toneel.
CONCIINO CONciINI, MARIADE MEDICIS, ELEONORAGALIGAY.
Hoe gaat het al, marquies, is uw besluit gelukt?
vraag my niets, Mevrouw, wyl ik worde onderdrukt Met al de straffen, die ooit een verdoemden treffen, En zonder hoop van my boit weder op te heffen, in t midde myner pyn worde ik altoos gejaagd, geslingerd, omgesold, doorbesold, en qoorknaagd.
Zints wanneer zyt gy dus in wanhoop weer gedompeld?
Ach, ik worde uur op uur door haar thans overrompeld, Zy laat my nooit gerust, maar prikkeld myne ziel, die door de staatzugt tot dat droevig lot verviel.
Maar hebt gy Bulla reeds, na ons vertrek, gesproken, concini.
Neen, wyl myn wanhoop my dus vrys lykkwam begeven.
't stoken, is Plautianus maar allénig heen gegaan, ook vont hy dit, Mevrouw, het allermeest geraan, om, of hem iemant mogt op dezen weg ontdekken, Te minder agterdogt en argwaan te verwekken.
Met hem alleen te zien, dan ons te zâmen, want De omzigtigheid is ons hoognodig in deez stand.
MAANDELYKS BERIGt 50 MARIA.
weder komen vinden?
Zal plautianus u hier confini.
Hoe zal zig deeze zaak ontwinden?
ELEONORA, k zie Plautianus daar.
Dan zullen wy terstond, Den uitslag van zyn togt wel hooren uit zyn mond.
MARIA DE MEDICIS, CONciINO CONciINI, PIAUTINUS, ELEONORAGIAGAY.
SCHEpt moed, myn vrinden!
Ik zie 't al naar wens gelukken, En Pluto voor 't geweld aan Bulla's oproer bukken, hy heeft de Vorsten reeds gekluisterd in een rots Wiens ingang blyft bezet, wyl hy de Hel ten trots, Om Pluto's aanval van zyn troepen af te wenden, zyn hof heeft aangetast, de zielen uit de elenden Van hunne pyn verlost, waar door zyn troep vergroot, Ja 'k zie dit tyk eerlang in d'allerlaasten nood Door zynen moed gebragt.
Hy zal ons komen spreken Op déze plaats, om met ons verder te bestéken, Wat nodig dient gedaan te zyn in dezen staat.
Indien uw schrander brein hier geenen and'ren raad, dan myne wanhoop, in dit voorval weet te geeven Zie ik dit schip wel haast aan lager wal gedréven.
MA¬ Digitized by google van den onderaardssen parnas.
51 MARIA.
Hoe doet de wanhoop u nog sidd'ren, daar gy ziet Hoe weinig nog ontbreekt, om u uit dit verdriet Te redden... maar ik zie daar Ascalafus komen Men veinst.
ASCALAFUS, MARIA DE MEDICIS, colloni, colloni, colloni, colloni, colloni, colloni, colloni.
MARIA, tegen Ascalafus.
Hebt gy ook iets van mynen zoon vernomen?
Is hy in t Zaligdal?
K heb op deez togt, Het Elizeeszedal heel vlytig door gezogt, En elk gevraagt, maar gants geen tyding kunnen hoeren Van hem, nog van den Vorst Severus.
'k ben verloren, o ruukeloze zoon!
wyl uw vertrekken my Met eeuwge droefheid zal doorknagen, ach had gy, Zo wel op aarde, als hier, geluisterd naar myn reden, Nooit had gy buiten 't spoor van pligt en deugd getréden.
'k Moet Pluto rekening gaan doen van dit geval.
Digitized by google MAANDELYKS BERIGt 32 VYFDE TONEEL.
MARIADE MEDICIS, CONciINO CONciINI, PLAUTIANUs, ELEONORAGIAGAY, PLAUTIANUs.
En heeft op ons nog geen vermoeden, en ik zal... maar bulla komt, hy schynt heel vergenoegd te wenschen, 'k kan de overwinning uit zyn brandende oogen lézen.
MARIA DE MEDICIS, CONCINO CONCINI, PLAUTIANUs, BULLA, ELEONORA GAGLIGAY, eenige Róvers.... PLAUTIANUs, tegen Bulla.
Is uw list op Pluto's hof gelukt?
BVLLA.
Ptozerpina zelf de Kroon van t hoofd gerukt, In weërwil van haar wagt, en die haar hof bestieren, de hel schreeuwd wé!
en ach!
terwyl wy zegevieren.
't gaat alles naar ons wens, myn troep vermeerderd staag in kragt en in getaal, waar door wy nog van daag, Zelfs de algemene magt van Pluto's leger scháren, Bestormen zullen, en zo dan in die geváren De zege ons ook bekranst, is 't met de hel gedaan, En Pluto's kroon zal haast op 't hoofd van Bulla staan, gy zult dan als 't u lust naar 't Zaligveld vertrekken.
Maar draag tog zorg, dat zy de Vorsten niet ongelyken, van den onderaardssen parnas.
53 voor dat gy alles hier doet luist'ren naar uw wet.
Daar is al in voorzien, zy zyn met wagt bezet, en wie zal onderstaan haar uit myn hand te wringen, ten zy hy zelve naar zyn ongeluk wil dingen!
ELEONORA, tegen bulla.
Vertrek, k zie Pluto ons genáken van ter zy BULLA.
Zo hier myn volk nu was, ik zwére u, hy zou my Geenzints ontgaan, maar hier gevangen moeten blyven tot het my luste, hem ter zelve straf te dryven, Die k zo veel járen heb in dit gewest geleën.
Verzámel dan uw magt in alleryl by een.
Plautianus luisterd Bulla iets in 't oor.
Ik keur uw aanslag goed, en om dien uit te voeren, zal ik met eenen slag de gantsse hel beroeren, doe onderwyl uw pligt, en als gy hebt gezegt, zal ik myn troepen ga bereiden tot t gevegt.
PIUTO, MARIADE MEDICIS, CONCINO CONCIINI, PLAUTIANUs, ELEONORA GALIGAY, eenige Helsse Geesten.
Jy, plautianus, moet u thans voor my verweezen!
Zal dan Severus op uw wil weer herwaarts kéren?
Neen, t raakt Severus niet, maar my en mynen staat.
Ontaarde Booswigt!
Wie gaf u dezen raad, Dat gy in het geheim met Bulla durft gaan spréken, om ligt te zámen t vuur van oproer hier te ontstéken?
Denk niet om deze zaak te ontkennen, want ik weet Dat gy żyt by zyn volk geweest.
Het is my leed, dat dit geschied is, want voor u myn dienst te tónen Zie k my met schelden en met lasteren belónen.
Zyt gy tot mynen dienst daar heen gegaan?
Wat zoud gy daar verrigten, of wat had ik u betrouwd Met hem te hand'len?
'k Dagt met reën hem neer te zetten Om dus op 't makkelykst deez' oproer te beletten, En uw gezag hier in te sterken, met hem weer te brengen tot zyn pligt, tot uwe roem en eer, 'k heb hem uw gramschap, en zyn ongeval doen hooren, 't geen door zyn muitery hem zeker was beschóren.
'k heb hem zyn zwakheid op het duidelykst vertoond, en na hy voor dien raad my heeft met smaad beloond, en heel verägt'lyk door zyn benden weg doen jågen Hoor'ku, om wien ik 't deed, u nog van my beklagen PLUTO.
O plautianus!
ik vermerk uw veinzery Wat reden zouden u verbinden, dat gy my Zoud trouwer wézen, dan ge u aan Severus toonde, Wiens goedheid gy met een bessoten moord beloonde?
Indien de Vorst.. stil.
Wat wil dit krygsgerugt?
ASCALAFUS, van biunen, houwd moed, o Geesten!
vegt voor Pluto s troon!
BULLA, van binnen.
Ei vlugt Niet helden, of gy zult dit eeuwig u beklágen!
As. digitized by goos van den onderaardssen parnas.
ASCALAFUS, van binnen.
Men gryp hun opperhoofd.
Daar zal ik zorg voor dragen.
't schynt dat myn Geesten reeds zyn in 't gevegt geraakt Met bulla 's róvers.
'k ga, eer hen iets kwaads genaakt, met myne lyfwagt om de mynen moed te geeven, En dezen Róver voor myn wraakzugt te doen béven.
PLUTO, SEVERUS, LODEWYK, ASCALAFUS, MARIA DE MEDICIS, CONCINO CONCINI, PLAUTIANUs, ELEONORA GALIGAY, buLLA, door eenige Helsse Geesten geketend, PROUVILLE, VITRY, HALLIER, PER RAY, BUISSON, SATURNINUS, helsse Geesten.
ASCALAFUS, tegen Pluto.
Vocht, de oproer is gedempt, de muiter in uw magt.
En deze Vorsten zyn in vryheid weer gebragt.
Pedro, tegen bulla.
Ontaarde Róver!
dorst gy dus myn ryk ontroeren?
Of vleide gy u dat gy hier myn staf zoud voeren?
Vervloekte Booswigt!
wat heeft u hier toegebragt?
Door de onregtvaardigheid der Regters, die hun magt Misbruikte, heeft myn geest deez' aanslag ondernomen, En om uw trots geza, en hoogmoed in te tomen.
Booswigt!
spreekt gy nog voor uwe zaak?
Gedongen heb naar wraak.
Ò Ja, wyl ik met reg.... filibert.
Besnoer uw tong.
Gy Ascalafus laat my horen, hoe 't u gelukt is om deez' muitery te smóren.
Na ik naar 't Zaligdal was op uw wil gegaan, En weer 'er te rug kwam, om aan u te doen verstaan, Dat ik daar 't minst' niet van de Vorsten had begrepen, ben 'k by geval aan 't eind van uw gebied gekomen, Daar op den oever van den Stix, een hoge rots Haar kruin opwenteld, hier zag ik heel fier en trots, Door een' gedrovers, die van voor deez' rots bezetten, my in 't nasporen van de Koningen beletten, wil ik door eenigen versterkt wierd van uw magt, Wy vallen daad'lyk om hen aan, een ieder tragt zig te verwéren, ons uit deez' rots te sluiten, tot dat zy eind'lyk, onbekwaam om ons te sluiten, Ons doortogt lieten, en zig redden met vlugt.
En met ons voeren, toen trok ieder herwaarts aan, Daar bulla ons ontmoette om ons te wederstaan, Of u, op déze plaats, heel schielyk te verraszen, Zy vallen op ons aan, terwyl wy weerzyds paszen Ons wit te treffen, en de zege, daar, zo t scheen, Uw ryk aanhing, uw magt kwam onderwyl by een Die ons versterkte, en haast de oproeriegen deed zwig.
K heb bulla, die in t endzyn hielen dagt te ligten, Gevangen, en hem dus voor uw gezigt bragt, nu staat de straf aan u, hy is in uwe magt.
Ik zal hem 't vonnis voor zyn misdaad straks doen hooren Maar plautianus.
PLAUTIANUs, stil.
'k ben eeuwig nu verlóren!
Gedugte oppervorst van 't onderaards gebied... pluto.
beschuldigd gy den Vorst Severus niet?
die door my in het léven, hy my beschuldigen?
Naast my de twede plaats is in het ryk gegéven.
Indien PLUTO.
Smeekt gy reeds om gena, zo kent gy zelf uw schnld, wel aan myn lyfwagt, ga Sleep déze Booswigt weg, in de yszelykste straffen, Om my voldoening door zyn lyden te verschaffen.
Eenige Geesten leiden plautianus weg.
Nu gy, Concini, spreek, nu is t uw beurt.
Wat zal Ik best hier onderstaan in dit verward geval?
Wie om genade smeekt word tog ter straf veweezen, dies zal ik myne zaak verdédigen, voor dezen Heeft myne list.... luto.
is nu uw tong geboeid, confini.
Neen, 't is de toorn en wraak die myne reën besnoeid, En stil doet zwygen, op het schrikkelyk aanschouwen Van mynen koning, die door haat en mis vertrouwen My heeft omhals gebragt, LODEWYk.
Zeg dat ik door uw dood Myn staat herstelde, en my verloste uit eenen nood, daar uwe staatzugt my gedagt had in te storten Dies was t my nodig om uw lévens draad te korten.
Indien ik had gedagt, door staatzugt aangezet, Uw ryk te ontrusten, of uw regten en de wet Te krenken, nimmer had ik u myn hulp geboden, Wanneer my dagt, dat gy myn bystand had van noden, Met zeven duizend Man heb ik my toen bereid, Om al de Vyanden van uwe Majesteit Het hoofd te bieden, en hen in het veld te houwen Alleen op eigen koste, om u te doen aanschouwen, Hoe veel my uwe dienst ter harte ging, k heb staag Geyverd tot uw dienst, uw rykskroon alle daag In glans vergroot, voor u op tederst zorg gedragen En al uw Vyanden hun hoop ter neër geslagen, Wanneer ik te Parys de wagten aan uw hof Vermeerderde, en geen mens, dan maar met myn verlof, u mogt genáken, om op die wys u te hoeden, Voor al wie op uw Kroon of léven dagt te woeden.
Dus hebbe ik dag en nagt voor uwen troon gewaakt.
Dus hebbe ik om uw heil my zelf een slaaf gemaakt Van staatszorg, moeite, en last, en duizend nagedagten.
Die iemant, die het ryk bestuurd, met alle kragten Bestormen, om uw staat en magtig Ryksgebied Te hoeden, en wat loon genoot ik, dan verdriet?
De Marquies bood den koning, gelyk by hem in eenen Brief uit Pont de L'Arche schreef, om drie duizend en twe bonderd Luiksze Voetknegten, en vyfhonderd Ruiters, met twe duizend agt Honderd Franse zoldaten, en drie bonderd Paarden, die by geworven had, vier maanden tot zyn dienst in 't veld, op eigen koste, te onderbouwden.
Toen de Marquies zag, dat hy van alle de Grôten gehaat wierd, benam hy van langzamerband den koning de vryheid, van buiten Parys te gaan, en hield hem gonoegz aam in 't Paleis in verzekering, onder voorwendzel, van den Xoning dus het beste tegen zyn beimelyke Vyanden te beschermen.
59 Gehaat van u, vervloekt van alle uw Hofgenoten, Gescholden van t Gemeen, gelasterd van de Groten, Hebt gy in t end, verleid door heilloze agterdogt, my om myn leeven, goed, en naam, en staat gebrogt, dies is het hier, dat ik u moet voldoening vrägen Van t ongelyk, t geen ik op t aardryk heb verdrágen.
'k zou my verwond'ren, was uwe aard my min beschust, Maar nu me uw veinzery voorlang reeds heeft ontrust, dunkt 't my niet vreemd, dat gy durft voor uwe onschuld spréken, Hoe veel me uw staatzugt en uw valsheid is gebléken, zal ik uw Hartstogt elk doen in het kort verstaan, En 't is genoeg gezeid, gy zyt een Italjaan, Die landaard is berugt voor veinzaards vol van toren, Om iemant onverwagt den dolk door 't hart te bóren, Maar 'k zal u op uw' reen antwoorden, toen gy my Hebt op uw eigen beu het krygsvolk, waar op gy Zo trots durft roemen, tot myn dienst hebt aangeboden Was dit, genoeg om als een schelm u te doen doden Schoon ik in 't eerst, nog door een losze jeugd verleid, dit aanzag als een dienst voor myne Majesteit, was 't inderdaad een smet, een smaad voor myn vermogen, Dat zig een onderdaan dus trotsz'lyk dorst verhogen Met my een gift te doen, die hy eerst uit myn schat, Of uit der Burg'ren bloed en beurs gestólen had, En dat gy zegt, dat gy my deed in 't hof bewáken, Om dat geen vyand my zou onverhoeds genáken, Was niets, dan maar een list, uit staatzugt voortgebragt, Tot myn vermind'ring en vermeerd'ring van uw magt, Om het krygsvolk buiten wéten des Konings te werwen, en Hem dit, als een gift, 't geen hem zelf toekwam, aan tebieden, was zekerlyk een schand voor de Kroon, een verkleining voor 's konings magten, een misdaad van gekweiste Majesteit.
Om my, belettende met niemant niet te spréken, Dus van myn trouwen raad der vrinden te verstéken.
Moest ik, om uwent wil, myn oordeel en verstand Niet dekken met den schyn van 'k kindsheid, tot myn schand'?
Om voor het woeden van uw staatzugt niet schromen?
En onverwagt u eens met Brutus op te komen, ontkent gy nog, dat gy hebt naar het ryk gestaan, dat gy uw trouw en pligt door hoogmoed hebt verraan, zo wil deez' woorden weer herdenken in uw zinnen, na ge uw gedagten door uw drift voelde overwinnen, neen, ik wil zien, tot welk een Eerstaat het geluk Een mens kan brengen, en wanneer gy in uw druk, Opschietende uit den slaap, hebt om uw?
dood gebeden, en tot wat toppunt is uw hoogmoed, tegen reden En regt geklommen, als gy zonder myn verlof, Zelf voor myn aangezigt, uw hoofd dekte, in myn hof.
Dies laat nu Pluto hier t onzydig oordeel stryken, of k u, dan of gy my dorst stout verongelyken.
Om te veiliger voor den Marquies te zyn, ontveinsde de Koning zyn verstand, en verfleet zyne dagen met Kinderagtige bezigheden, dies hy tot de regéring gekomen zynde, iemant tegen hem zeide, dat hy nu meër bezigheden zonde vinden, waar op hy ten antwoord gaf, ik had al veel meer werk om het Kind te spélen, als ik nu in alle andere bezigheden hebbe.
De Marquis, na zeer lang in diepe gedagten gezéten beh bende, borst eindelyk uit. neen, ik wil zien waar toe het Geluk een mens zou kunnen brengen, 't geen bet gevoelen, dat hy naar de Kroon stong bevestigde.
Eens schoet by schielyk uit zyn staap op met deeze woorden, ik wenste dat ik dood, en drie voeten onder de aarde was.
§ De Marquies by den koning zyn'e, zette voor hem zyn' hoed op, waar op hy lang daar na zeide, sire!
uw Majesteit zal my wel toelaten dat ik my dekke.
Digitized by goog van DEN ONDERAARDSSEN PARNAS.
81 CONCIINI.
Hoe is het mogelyk, dat Pluto déze daad Beslegten kan, terwyl wy wederzyds, vol haat, Elkaar betigten?
en 't oubreekt ons aan getuigen Ter wederzyds.
Om u dan hier in te doen buigen, kan al myn Hofgezin getuigen in deez' zaak.
'k Heb reeds genoeg gehoord, en zal wel haast myn wraal Volvoeren, dog voor af dien ik wel terst te horen, door welk een toeval gy uw vryheid hebt verloren, en by de Róvers zyt in die spelonk geraakt?
'k denk, dat myn Moeder u dit heeft bekent gemaakt, wyl we in haar byzyn zyn door Bulla aan gegrépen, en dat zy ons heeft door zyn rovers weg zien slepen, p.
Zy heeft in tegendeel verhaald, dat gy, bedugt Voor myne vierschaar waard uit dit gewest gevlugt, En met Severus naar het Zaligdal geweken, Maar haar zal voor haar kwaad ook geen straf ontbreken.
Al 't geen gy doet, zal ons altoos behaag'lyk zyn.
Wel aan, gy bulla, zult met Tytius de pyn Van t leverpikken dag en nagt gevoelen moeten, en plautianus zal zyn snode misdaad boeten, In vuur'ge Ketens.
Gy, Concini, die altyd Uw valsze ziel hebt aan de staatzugt toegewyd, Zult nevens Ixion, op t rad, die zelve plágen, Om de Onvernoegzaamheid, die hy nu lyd, verdragen, tegen Maria.
Gy, koningin, zult voor den tyd van honderd jaar Het Zaligzielendal verlaten.
MA Digitized by Google MAANDEL YXs BERIGt 8.0 MARIA.
Hoe naar Concini, zal uw hulp myn ziel met last bezwáren.
Gy, Galigay, uw straf zal die we er évenáren, Die gy voor dezen hebt op deze plaats geleën, en gy, o vorsten, met uw Hofstoet, gaat we er heen Naar 't Elizeeszeveld, 't geen uw we er rust zal schenken, niets zal na dezen tyd op nieuws uw bl uschap krenken.
LODEWYk, en Severus.
Wy danken u voor ons, en voor ons Hofgezin!
CONCIINI, en ELEONORA.
Hoe worde ik in Het leed gedompeld, met het onregt te onderschragen, Maar 't is myn schuld, dies moet ik dit geduurdig dragen.
Dat elk zig spiegel, hoe d'onvernoegzaamheid, het zy in Groot of Klein, zig zelf een straf bereid, En leer zyn Heblust, en zyn Gierigheid betoonen, Eer hy zig zelven ziet met rampen overstroomen, Want de onvernoegtheid, die zo veel verdriet verschaft, Word voor en na de dood op 't uitterste gêstratt.
Deuytvaard van meESTER ANDRIEs.
In de Fransche Taal overgezet Door ROBERTHENNEBO.
HD.
MER.
TOT AMSTERDAM, gedrukt by HENDRIK BOSCH, boekverkooper over het Meisjes Burger Weeshuis, en te Leyden by KNOTTER, 1720.
Opdragt aan Monsieur HUYBERT VISSER, schipper van Amsterdam op Saardam, 't Werk het eerste van myn werken, Die aan 't Toneel zyn toegeweid, Zoekt schuilplaats onder uwe vrienden, voor de vervolging van de nyd.
Vriend die in d'Indiaansche Landen, Uw Goud Blank aanzicht voor de son, In spyt van 't onverdraagelyk branden, Dus ongeschent bewaaren kon, Ja die in Noordere Landsdouwen, Daar Vorst en Hagel woond en zys.
Uw sneeuw swart hair in staat kon houwen.
Zo dat het geenzins lykt na grys, Wilt gy geen vlyt nog moeyte spaaren, zo heb ik hier een schoone kans, gy kunt dit alzo wel bewaaren, t is een vertaaling uit het Frans.
En elk een die zal juist niet weeten, Dat gy geen Frans kent beste maat, 't Is nu de mode der Poeëten, Vertaalen 't geen men niet verstaet, Disiras vooropdragt.
Poeëten dat is Volk van Letters, die weeten alles op een prik, die t niet gelooven, dat zyn Ketters, en van dat laaste soort ben ik.
Laat my die gunst slechts zyn geschonken.
Dat gy het aanneemt, zo gy wilt, Dan zal u naam op t voorhoofd pronken, als d' uyl in Vrouw Minervaas schild, ontfang myne eersteling met behagen, Bescherm het als uw eygen Kind, hy die het u heeft opgedraagen, Blyft steets uw Dienaar en uw Vrind.
ROBERt HENNEBO.
VOORREEDEN Aan den Gunstigen leezer.
'k heb niet kunnen nalaaten de begeerte en nieuwsgierigheid van verscheide menschen.
schen te voldoen.
Veele Liefhebbers der onkundig in de Fransche Schouspeelen.
Taal, hebben meermaalen gewenscht in onze Neederduitsche Taal te moogen leezen, de uytvaard van Meester Andrys, daar toe bewoogen zynde, door het vermaak dat zy genooten hebben, wanneer het alhier op de Schouwburg is vertoont, zonder nochtans te kunnen begrypen den oorspronk van dit Spel, als den Aanschouwer meer door uiterlyke Cieraaden behagende, dan door kragt van boertige Reedeneeringen.
Beminde leezer, dit is eygen aan de Italiaansche stukken, die heel veel, ja, vry meer als Fransche, Spaansche of eenig andrem afhankelyk zyn, van de Cieraden en den Speelder, die dog meest door aardige gesten en gebaarden moeten goed gemaakt worden, en meest alle op zeeker voorvallen, na de tyden waar in zy geschreeven en vertoond zyn geschikt, als onder and'ren dit Spel is gemaakt, en vertoond ter geleegenheid van omtrent zodanig een voorval gebeurd, aan een Herbergier binnen Parys, daar de Italiaansche toneelspeelders dikmaal kwamen, waar door meenigte van dingen in dit Spel gevonden worden, die hier niet wel t'huys te brengen zyn.
Echter heb ik het zo duidelyk in onze Taal gebragt, als my mogelyk was, hoepende dat den Gunstigen Leezer, nu bepende? gunstigen leezer.
Beeter begrip van dit stuk zal hebben, als of het er niet en was, ik heb de Fransche Schryver in alles na gevolgd, zonder iets by of af te doen, dat my dunkt eygen aan een overzetter die geen Poeët is, te zyn.
Waar meede ik achte genoegzaame onderrechting en inleyding tot dit Werk gegeeven te hebben.
D. vertooners.
MEESTERANDRIEs, een Herbergier.
MARINETTE Vrouw.
COLOMBINE Dochter.
van Meester Andries.
PIERROT Huysgenoot.
OCTAVIo.
Knechten.
ARLIQUIN, minnaar van COLOMBINE.
SCHARAMOUCHE, soldaat.
MEZZETTIN, tamboer.
ZANGERS.
Gevolgen in den rouw.
Het toneel verbeeld de Herberg van Mr. Andries.
De 4de bedryf van meester notaris.
A BLTSPEL.
MEZZETIN, SCHARAMOUCHE.
MEZZETIN.
Na de Pomp, na de Pomp als gy lust hebt om te drinken.
SCHARAMOUCHE.
Gy hebt goed zeggen, de boutelje hoord my toe, en ik zal ze hebben.
Dat zal dan zyn als ik die uitgedronken heb.
SCHARAMOUCHE, zyn deegen trekkende.
Morbleu dat gaat te hoogh.