floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Ja, op het oogenblik, dat my het licht bescheen, Gaf ’t my geen hert als om te minnen u alleen; Uw beeldenis was met myn ziel gelyk gebooren, Ik had, eer ik u zag, myn vryheid al verlooren; Myn min tot u was daar reeds ingeprent; en doe Ik u myn hert gaf, gaf ik niets, of ’t kwam u toe.
Het schynt de hemel heeft de magt aan zich gelaaten: Zy schepte u tot myn min, en my om u te haaten.
’T is haar beschikking dat een ander my behaagd.
Zie toe dat geen van twee zich wederspannig draagd.
Gy hebt van haare haat niet weinig deel genooten, Kon zy wel meerder noch uw rampen doen vergrooten?
Waar is elendiger, of waar is slimmer staat Als een te minnen, die op ’t alderhoogste u haat?
Is u zo wel bekend de grootheid myner pynen, En kond gy weig’ren noch om die te doen verdwynen?
’K heb medelyden, en beklaag u noch te meêr, Dat gy van al die moeite, en al dat zuchten, heer, Met al dat smeeken, en dat onophoud’lyk klaagen, Niet anders als alleen myn weig’ring meê zult draagen.
Uw vader staat het toe; myn min, van u veracht, Haar toevlugt, in het eind, zal neemen tot zyn magt.
’T is ’t middel niet om ooit daar door my te behaagen, Gy zoud daar van niet als de schande met u draagen.
’K zal deezen dag eens zien, hoe zeer gy ’t tegenspreekt, Wat zyn gezach vermag nu my uw liefde ontbreekt.
En ik hoop, ook al eer deez’ dag zal zyn verstreeken, Op nieuw, u van uw hoop en min te zien versteeken.
zal uw wreedheid dan nooit eindigen?
Ga heen, Ga naar myn vader, en laat my hier slechts alleen.
Ik kan ’t berouw reeds van uw hert in ’t aanzicht leezen.
Gy kond niet minnen of gy moet gedwongen weezen.
Ik ga dan aanstonds: maar ik zweer u, by myn lot, Dat ik niet ga als om te volgen uw gebod.
Ga heen; volhard slechts in vergeefs my te beminnen.
MATAMORIS, IZABELLE, EELAARD.
met dat hy my zag, hoe ras liep hy naar binnen!
Wat was hy gaauw om my te laaten in zyn stee!
Dat is geen schand voor hem; de koningen doen ’t meê.
Zo my ’t gerucht van uw bedryf niet heeft bedroogen, En zo ’k gelooven mag myn’ ooren en myn’ oogen.
Geloof het vry, en op dat men geen tyd verspild Verkies maar in wat plaats dat gy gebieden wild; Deeze arm zal aanstonds Een koningryk voor u, door zyne kracht verkrygen.
Geef toch zo licht niet bloot een arm die doorgaans wint.
’K veracht een koningryk, zo gy me maar bemind: Al de eerzucht, die ik heb, bestaat alleen daar inne Dat ik uw ziel gebiede, en smaake uw wederminne.
Ze is u geschonken, en om u te laaten zien Dat gy daar over als meestresse kond gebiên,* Zal ik niet luist’ren meêr naar moedige gedachten, Noch naar de schepter der uitheemsche vorsten trachten; Gy zult me een koning twee of drie uitkiezen zien, Die zullen u myn liefde aanbieden op hunn’ knien.
Die dienaars mogten my daar door in afgunst brengen: Ons heim’lyk vrijen wil geen meerder tal gehengen, Tot tuigen onzer liefde, en ’t hooren onzer reên Is niemand meêr van doen als deeze knecht alleen.
Gy hebt gewis, als ik, doordringende gedachten, En ondervind dat men de grootsheid moet verachten.
Het swaaijen van den staf, myn lief, wat steekt daar in?
Ik geefze daadlyk weêr zo dra als ik ze win.
Prinsessen zelfs zag ik op my verzot van liefde.
En zonder dat van haar my eene ’t hert doorgriefde.
Ik sla alleenelyk niet veel geloof daar aan, Dat gy, om myne min, prinsessen zoud versmaân, Dat gy uw wedermin aan haar hebt weig’ren konnen, Daar gy my van uw hert ’t gebied hebt willen gonnen.
’K geloof dat Henrik zelf noch wel daar iets af weet.
Hoor hier; als ik in Sine, in ’t stryden my zo kweet, En ’s keizers dochters, naar het groot tournooispel, beide Op my verliefden; zeg, wat waar het dat men zeide Van haare minnenyd?
de een en de ander storf, Om dat gy haar verachte, en geene uw min verworf.
’K was in Egipten, daar het yder toen vertelde.
Het was toen Kairo zich op ’t allerhoogste onstelde Op ’t hooren van uw’ daân, zo dat zy honderd myl Door traanen plas lag, als te vooren door de Nyl.
’T was toen gy kort voorheen thien reuzen had doen sterven; Alwaar men zag rondsom het land door u bederven, Vyfthien kasteelen, en twee bergen omgekeerd, Door ’t vuur; en stad, en land, en alles overheerd; Ja honderd duizend man by de Atlas doodgesteeken.
Hoe wel weet hy van plaats, en uur, en tyd, te spreeken, ’t Was my onschooten.
Kan het zyn dat zo veel daân Zo veel triomfen, heer, uit uw gedachten gaan?
Toen, zegepraalende met keizers aan een keten, Was zo een slechten zaak niet waardig om te weeten.
MATAMORIS, IZABELLE, EELAARD, JORIS.
Wat wildge?
spreek?
Een boode vraagd naar u. MATAMORIS.
Van... JORIS.
Van de koningin van Ysland.
Zie eens nu, Hoe dat me my vervolgd.
ô hemel!
wil my geeven Wat minder schoonheid, en wat meêr geruster leeven!
Door al myn koelheid laat haar eind’lyk worden wys.
EELAARD tegen Izabelle.
Zie, wat versmaad dien Held, om u, een schoone prys.
IZABELLE tegen Eelaard.
Ik twyffel nu niet meêr.
Hy heeft het u voor deezen Gezegd.
MATAMORIS, de brief geleezen hebbende.
Dat zy vry bid, zy zal me niet beleezen.
Gy hebt, ô Izabel!
myn hert in uw geweld, Waarom een mind’re vrouw vergeefs zich zelve kweld.
Sta toe, ô Schoone!
dat u een van myn vertrouwden, Terwyl ’k haar vonnis schryf, een uur mag onderhouden; Te weeten hy, die, tot het minst’, myn leeven weet, Die myn’ verwinningen verhaalen zal in ’t breed.
Vertoef niet lang: want door uw spoedig wederkoomen Zal ik bemerken wat ik hoopen moet of schroomen.
EELAARD, IZABELLE.
LEt op ’s mans zotheid, die alleenlyk houd een knecht, Op dat die daagelyks zyn jonker doe berecht, Van wat hy ergens hoord, of wat hy heeft vernoomen Van boode of afgezand, die herwaards is gekoomen.
Zeer aangenaam is my die boodschap, niet alleen Verlost ze my van hem, maar laat ons met ons tween.
’K weêrhouw, door deeze reên verstout, niet meêr myn’ zuchten, En zal dit gunstige uur gebruiken, met meêr vruchten.
Wat wild ge zeggen?
Dat ik u, helaas!
bemin, En dat tot u alleen myn hert strekt, en myn zin.
Myn leeven.... IZABELLE.
Laat toch af zo veel vergeefs te spreeken, Ik weet het, en geloof ’t, wilt gy noch meerder teeken?
Gy ziet dat my geen kroon, alleen om u, bekoord; ’K veracht zelfs Diederik, en min u, met een woord.
’T is goed met klagten en met teêrheid te beginnen, Daar door beweegende om elkand’ren te beminnen, Maar, Eelaard, nu wy reeds gekoomen zyn zo veer Dat wy beminnen, doet een wenk aan ons veel meêr.
Wie dacht ooit dat myn min die gunst zou zyn gegeeven, En myn rampzaalig lot noch zou te boven streeven?
Gebannen uit myn land, door al te een wreeden magt Myns vaders, geldeloos, en zelfs zo ver gebragt, Dat ik, door vleijen, een verwaande moet behaagen, Zyn vreemde zotheid, en uitspoorigheid verdraagen.
Myn ongelukkige en beklaagelyke staat Heeft dan niets dat aan u mishaagd, of anders raad?
Kan Diederik, in staat en rykdom zo verheven, U min vernoeging, dan myn trouwe liefde geeven?
Zo moet men kiezen; die oprecht en trouw bemind Geeft zich aan niemand als die zich bemin’lyk vind.
Die met een zot, of met een laelyk mensch durft slaapen, Zal zich aan zyne staat, en rykdom slechts vergaapen, En smet lafhertelyk het edele gemoed, Dat met een schoone ziel te zaame is opgevoed.
’K weet dat myn vader ons die liefde zal beletten, En, tot verhind’ring, zich met kracht daar tegen zetten; Maar, myne min heeft zo veel magt op my, myn heer, Dat zy niet luisterd naar ’t gebod eens vaders meêr: Hoewel hy veel vermag, hy zal het hier verliezen, Hy koos voor hem, en ik wil voor my zelve kiezen.
Ik ben verbaasd te zien, myn lief, als dat gy aan... IZABELLE.
Zie daar, die staâg my kweld, sta toe dat ik mag gaan.
DIEDERIK, EELAARD.
GY zyt gelukkig, daar ik niet en doe als zuchten.
De ondankb’re lyd u, en ik zie haar voor myn vlugten.
Hoe groot een lust dat zy ook in uw byzyn vond, Zy had my niet gezien, of schuuwde my terstond.
Al eer dat zy, myn heer, u herwaards aan zag koomen, Vermoeid van myne reên had ze afscheid al genoomen.
Wat spraakt gy dan dat haar verdroot, en weg deê gaan?
Wat beuzelingen, die men lichtelyk kan raân; Myn meesters liefde, maar veel eêr zyn’ zottigheden, Zyn’ daaden in de lucht, en ’t winnen van veel steden.
Gy, noch uw meester, zyt bekwaam om kwaad vermoên In my te brengen: maar zo gy me dienst wilt doen, En deeze dwaasheid niet kund brengen uit zyn’ zinnen, Zo maak dat hy niet hier maar elders gaat beminnen.
Wat vreest ge toch voor hem, dat hy u zo verveeld, Die slegts met moorden, en met roof haar ooren streeld: Die wurgd, en brand, en breekt, en elk voor hem doet vreezen?
’K vind u te braaven man om zyne knecht te weezen.
Uw maakzel is niet slaafsch, als men u wel beziet, En, zonder oogmerk diend gy zo een meester niet, Doch ’t zy zo; van die uur dat gy hier bent gekoomen, Heb ik haar daagelyks meêr koel en wreed vernoomen.
Gy diend om reden, of te stout is ’t dat ge u laat Vervoeren, veel te ver, en buiten uwen staat.
Gy zyt by my verdacht: te hoog gaan uwe zinnen.
Laat dan uw meester zien een ander te beminnen; Of dat hy, in uw plaats, zich laat bedienen van Een ander, zo die gek haar niet verlaaten kan. ’T is waar, dat alles met haar vader is beslooten, En gy, noch Izabel, het weêr om ver kond stooten; Maar het geschied slechts om myn geest van zorg te onslaan: En zo ge u zelf bemind, verban u hier van daan.
Zo ik u weder mogt aan deeze deur ontmoeten, Ik weet hoe ik het volk van uwe zoort moet groeten.
Neemt gy me voor een man die u zou konnen schaân?
Zwyg maar, ik bid u, of het zal hier anders gaan.
Gaat: dat ’s genoeg gezegd.
Die smaad is niet te draagen Voor een die moed heeft, om u zo van hier te jaagen; En zo den hemel my niet schiep in staat van heer, Hy gaf me een hert op ’t hoogst gevoelig van zyn eer: En ’t geen men my gaf, zou men licht wel weederkrygen.
Gy dreigd me?
voor deez’ tyd zal ik zwygen.
Van ’t geen gy deed, daar plukt gy weinig vruchten van; Doch ’t is hier niet, daar men dit werk beslissen kan. ACHTSTE TOONEEL.
DIEDERIK, KATRYN.
DIe stoute beed’laar gaat noch dreigende daar heenen.
Naar ’t schynt aan uwe reên zou ik u zinn’loos meenen.
zinneloos?
Ja, wyl gy minnenydig bent Van hem, wiens meester voor een zot lang is bekend.
’K weet wie dat Izabelle, en ik zyn, en onz’ maagen, Maar ik kan evenwel, niet zonder smart, verdraagen ’T genoegen, ’t geenze neemt, wanneer hy haar spreekt aan, Van hem te hooren, daar zy my gebied te gaan.
Dat is ontkennen te gelyk, en schuld bekennen.
Zeg vry dat myne daân zeer onbescheiden bennen, Maar myne wantrouw, ’t zy die wel of niet behaagd, Heeft, om gerust te zyn, hem hier van daan gejaagd.
Maar, zeg my eens, in ernst, hoe zyne zaaken leggen?
’T is hy, durf ik u zulks wel zonder vreeze zeggen, Die nu van Izabelle op ’t hoogst word aangebeên.
Katryn?
Hy heeft haar hert alleen.
Men vind geen lieven die meêr hielden van elkander.
Zy zyn van eene zin, en sterven de een om de ander.
Ondankb’re Schoonheid, die ik heb zo teêr bemind.
ach, Izabel!
hoe zytge zo ontzind, Dat gy zo armen bloed laat in myn plaatze treeden?
Die opgeblaaze voerd noch al vry hooger reden.
’K zal u de gantsche zaak vertrouwen, hoor slechts aan.
Hy noemd zich edelman, en ryk.
Wat stout bestaan?
Hy zegt dat hy, ontvliênde eens wreede vaders handen, Zeer lang gedwaald heeft, en gezworven door veel landen, Tot hy zich eindelyk, ’t zy door gebrek van geld, Of and’re reden, heeft in deeze dienst gesteld: Nu heeft hy, in de schyn van voor zyn heer te spreeken, Zich weeten in de gunst van Izabel te steeken; En op ’t onnoozel hert gekreegen zo veel magt, Dat daar door uwe min bespot word en veracht.
Doch spreek haar vader aan, die ’t nimmer zal gehengen, Maar op een nieuw haar weêr tot pligt en rede brengen.
Ik koom zo van hem af, daar hy me, met zyn hand, Zyn dochter heeft beloofd tot lessching van myn brand.
Haast zult gy zien wat dat een vader kan verrichten.
Maar, hoor, Katryn, gy moet my te eenemaal verpligten.
Van ’t geen my moog’lyk is, zyt daar verzeekerd van.
Kund gy wel maaken dat ik haar verrassen kan?
niets lichter, en misschien noch na den eeten.
Vaar wel dan; denk daarom, en laat het my straks weeten.
Neem dit geschenk voor af, en wacht noch meêr van my.
Maak, dat die minnaar toch ter deeg geslaagen zy.
’K zal zo veel stokken, om uw lust te vreên te stellen, Doen daalen op zyn rug, dat hyze niet zal tellen.
KATRYN, alleen.
die verwaande meend gerust te zyn, en lacht, Maar hy zal zyn gestraft nu hy my heeft veracht: Zich waanend’ schoon te zyn, wil hy de meester speelen.
Ik ben te laag voor hem, als dat hy my zou streelen; Hy zoekt een Jufvrouw, want ik ben hem veel te slecht; Doch zo ik dienstmaagd ben, wat is hy meêr als knecht?
Indien hy vriend’lyk is, en van een min’lyk weezen, Op dit myn aangezigt is meê geen smet te leezen; Hy noemd zich edel, ryk van have, en wel gegoed, Maar dat is ook ’t geen my op ’t meeste lachchen doet.
Die verre is van zyn land, wat kan hy niet al praaten, En voor een ridder, of baron zich eeren laaten!
Maar, ’t zy zo: nu zal ik my wreeken, en ik moet Doen danssen op den stok zyn adel, en zyn goed.
THIENDE TOONEEL.
’t HArt klopt u, naar ik merk.
Ik vreeze voor haar dreigen.
Zy mind hem al te zeer om naar zyn val te neigen.
Zy word veracht, en zal zich tot het wreeken spoên.
Vrees niet; de liefde zal dit wel verand’ren doen.
Maar, wil uw vrees en uw’ verlangen toch wat staaken.
’K zal, door iets geestigs, u een oogenblik vermaaken.
Gy, vlugge geesten, die door lucht en aarde zweefd, Vertoond aan ons een dans, dien geen gelyken heeft.
Volgt een dans van twee Scharamouches met ladders.
ERNST, IZABELLE.
HOu op van zuchten, en van zo bedroefd te kermen, Gy kund u tegens my daar meê toch niet beschermen; Myn hert, hoe zeer gy ’t ook om u bewoogen ziet, Hoord naar de reden, en acht uwe traanen niet.
’K weet beter, als gy zelf, te leiden uwe minne, Gy haat slechts Diederik, om dat ik hem bezinne; Om dat ik u hem tot een bruid, heb toegevoegd, Is uw hoogmoedigheid, geraakt, en heel misnoegd.
Onbreekt het hem aan hert, aan adeldom, of staaten?
Is ’t weezen, of ’t verstand, dat u hem zo doet haaten?
Hy is geheel volmaakt, en doet my te veel eer; Het geen hy doet om my, erken ik kwaalyk, heer.
Maar zo uw goedheid my zo veel slechts wil vergunnen Dat ik mag spreeken, ik zal my verschoonen kunnen.
Een heimelyke trek, ik weet zelfs niet waar van, Maakt dat ik hem ontzie, doch niet beminnen kan. De hemel maakt veeltyds de harten van de menschen Afkeerig van het geen daar wy naar moesten wenschen, Onzeeker door wat zucht, noch laat ons niet in staat Te ontfangen, als men keurd ’t geen by ons is gehaat.
Zy weet de zielen hier op ’t aardryk te vereenen, Die zy, om hoog, te zaam’ geschikt had lang voorheenen.
Een heimelyke drift zy aan onz’ harten geeft; Men kan niet minnen als zy ’t niet beslooten heeft: En die zich tegens die voorzienigheid wil zetten, Is haar een vyand, en verbreeker van de wetten, Een weederspannige, die zich geeft over aan De plaagen, die daar door hem te verwachten staan.
O onbeschaamde!
kund ge u zelven zo verweeren?
Wat meester wist u toch die weetenschap te leeren?
Gy weet al veel, ô snoode!
ik waarschuw u, verwacht Geenzins dat ik gebruik myn vaderlyke magt.
Zo u den hemel heeft zo groote een haat gegeeven Voor hem, die door myn keur, in echt met u zou leeven, Neigt gy uw hart dan tot dien grooten oorlogsman?
En is ’t die rodomont die u behaagen kan?
Zal die verwaande zot myn huisgezin vermeêren?
Denk niet, myn vader, dat ik my zo zal verneêren.
Wat voor een uitvlugt heeft uw tegenstreeven dan?
Myn rust, en myn geluk, die ’k niet verraaden kan. Dit huuwelyk, dat gy noch wilt gelukkig noemen, Was slechts voor my een hel, daar gy me in zoud verdoemen.
Wat zyn ’er veele, en van meêr schoonte als gy misschien, Die in zo zoeten hel zich gaeren zouden zien.
Wild gy die kennen?
kom hier in het ronde eens kyken.
Maar eind’lyk, ’k wil het zo, en gy moet voor my wyken.
Neem toch een and’re proef van myn gehoorzaamheid.
’K heb u myn wil verklaard; wat diend ’er meêr gezeid?
Het is te lang getwist; gy kond naar binnen treeden.
ERNST alleen.
WAt heeft de dwaaze jeugd al buitenspoorigheden?
Het volgen van haar pligt is tieranny by haar; Ja, zelfs gehoorzaamheid, die eertyds heilig waar, Kan heden niet bestaan, maar gaat geheel verlooren Door zulk een fierheid, die haar is als aangebooren.
Dus zyn de zinnen van een vrouw; in al het geen Een man haar raaden mag; zy volgd haar hoofd alleen, Verwerpt het juk, en wil naar onze raad niet leeven, Volgd haare zinlykheid, en mind het tegenstreeven.
Denk evenwel niet, gy verblinde, ô neen!
dat al Die wederspannigheid my tegen houden zal.... Maar, zal dan deeze gek my altyd koomen plaagen?
’K zal door geweld of list hem hier van daan doen jaagen.
ERNST, MATAMORIS, EELAARD.
MATAMORIS, tegen Eelaard.
heeft niemand dan meêdoogen met uw heer!
De groote Turk op nieuw bid my om myn geweer, De Tartar houd niet op van om myn hulp te vraagen; ’K zie my van Kalikoet en Narsing alle daagen Aanporren.
help ik de een, ’k weet voor de rest geen raad.
Myns oordeels is het best dat gy haar vechten laat.
Want kwaalyk zult gy uit dien doolhof konnen raaken, In een te helpen zult gy drie tot vyand maaken.
Gy spreekt zeer wel; het is genoeg; ’k laat me overreên; Ik wil geen jaloezy, dan in de min alleen.
Vergeef het my, myn heer, zo ik, in dit ontmoeten, U, die ’k voorwaar niet zach, ten eersten niet kwam groeten.
Maar, wat verand’ring zie ik in uw aanzicht, heer?
Waar zyn uw vyanden?
’k zal onder hen, ik zweer, Een wreede en bloedige vleeshouwery aanrechten.
Ik dank den hemel, ’k heb geen vyand te bevechten.
Dank vry myn arm, die hen van u heeft afgewend.
Dat is een dienst by my tot noch toe onbekend.
Zo ras als myne gunst tot u zich kwam verklaaren, Zyn zy van schrik gevloôn, en na de hel gevaaren.
Maar, gy moet elders u doen vreezen: ja, myn heer; Uw arm, zo zeer ontzien, heeft hier te weinige eer, Gy moest, terwyl Europe en Azie zo bloedig Oorlogen, hier niet stil verblyven; maar u moedig Vertoonen, en, gereed den vyand ’t hoofd te biên, In ’t Staaten leeger, of u elders doen ontzien.
Dat is ’t rechte middel om een eernaam te verwerven, Of, in het harnas, op het bed van eer te sterven.
’t Is waar, dat gy by elk hier voor een bloodaard gaat, Voor een straatslyper, en geenzins voor een soldaat.
Gantsch kracht, gy hebt gelyk: wat ben ik in verlangen... Maar hoe kan ik daar gaan; ik ben hier een gevangen.
Uw dochter houd my, en haar oog, zo vol van min, Bind my myne armen vast; ik ben geslooten in.... ERNST.
Zo niemand meêr, als zy, u hier kan wederhouwen, Zo pak uw prullen op; zy zal een ander trouwen.
Zy is voor u niet; neen, stel haar vry uit uw zin.
Wat drommel, zegt gy?
’k zal haar maaken koningin.
Het is myn inborst niet zo menighmaal te lachchen, Om al uw zot verhaal, en uw hoogmoedig pracchen; De zotheid walgd wanneer men staâg het zelfde hoord.
Maak vry een and’re koningin; en pak u voort, Zo gy hier wederom haar komt het hoofd te breeken.... MATAMORIS.
Die kaerel word heel dol; hoe, my zo aan te spreeken?
Weet gy wel, armen bloed, dat myn gevreesde naam Den Turk brengt op de vlugt, en alle duivels zaam’?
Dat ik den Franschman, hoe hem yder ook mag vreezen, Kan brengen op de loop, als ik verstoord wil weezen, En hem doen kruipen, als een rekel, in zyn kot?
Myn heer, ’k heb dienaars, die aanstonds, op myn gebod, Met stok en knuppel, al dat zwetzen van uw strijen Antwoorden zullen, spyt al uwe opsnijerijen.
MATAMORIS tegen Eelaard.
Zeg hem wat ik al deede op duizend plaatzen, zal... ERNST, weggaande.
Vaar wel, bedaar u, en geneeze u van dit mal: Gy zoud, al ben ik noch misschien een van uw’ vrinden, Zomtyds myn bloed wat heet, en ’t volk gehoorzaam vinden.
MATAMORIS, EELAARD.
ONtzach van myn meestresse, ô felle slaaverny!
Tieran van myne moed, waar toe vervoerdge my?
Waarom en had ik niet, in plaatze van een vader, Veel medevrijers, op dat ik hen allegader Had opgeofferd aan myn gramschap, en myn spyt?
O oude gryzaard!
die een rechten duivel zyt!
Afbeeldzel der verdoemde!
ô vent van alle venten!
Gy band my hier van daan met felle dreigementen?
My.... EELAARD.
Hy is uitgegaan; ga, met een zachte stem, Ondekken haar uw liefde; en lachchen wy met hem.
Maar, seldrement!
die knechts, die mogten iets beginnen.
Uw scherpe degen houd die guiten wel daar binnen.
Ja, maar raakt hy eens uit, zyn vuur zou, deeze reis In eenen ogenblik, het huis als een forneis Doen branden, en tot asch verteeren gooten, traaljen, Dakbalken, gevel, post, en pannen, of de schaaljen, De spykers, yzer, loot, kalk, tichchels, marmer, glas, ’t Zal vloeijen langs de straat, gelyk gesmolten wasch.
Voorts kamers, keukens, gang, de trappen, boven zaalen, En zolders, kabinet, de deuren en portaalen, Het voorhuis en de stoep, de kelder en het slot, De latten, all’ het hout hoe gaaf, of hoe verrot.
Zou Izabel dit niet doen schrikken?
wil gelooven, Dat vuur zou al de vlam van haare liefde, dooven.
Gy, die niet moedig zyt, spreek haar voor my: ga slechts, Voor ’t minste straft uwe arm, licht wat brooddronke knechts.
Dat was te veel gewaagd, en in myn dood geloopen.
Vaar wel: ik ga van hier; want zie, de deur gaat open.
Ik vrees dat dit gespuis, geen achtslaande op myn staat, ’T ontzach mogt breeken, my aanranden op de straat.
EELAARD alleen.
OM weg te jaagen, zulk een koning van de blooden, Is maar een blad, een wind, een schaduwe van nooden: Een oud man dreigd hem, ja een vrouw strekt hem tot schrik.
Hy vreest stokslagen, en beefd yder oogenblik.
EELAARD, KATRYN.
KAtryn, uw byzyn moet wel zeer gevaarlyk weezen; Door uwe komst brengt gy dit moedig hart in vreezen; De bloem der helden, die zelf overwonnen heeft De grootste prinsen en prinsessen voor u beefd.
Dan is myn aangezicht, zo ’k speur uit uwe reden, Zeer ongelukkig met al haar bekoorlykheden, Eens anders weezen wel van ver behaagen kan, En ’t myne, van naarby gezien, daar schrikt men van.
Zo ’t zotten schrikken doet, ’t behaagd weêr aan de wyzen.
’K vind weinig schoonheên, die men met dat recht mag pryzen, Hy heeft geen ongelyk die in uw liefde blaakt, ’K heb nimmermeer gezien een voorwerp zo volmaakt.
De geest zo schoon als ’t lyf, door vrolykheid gedreeven, Twee flonk’rende oogen, die u zo veel voordeel geeven, Een leevendige verf, een opzicht dwars noch schuuw: Het was een gek die niet verlieven zou op u. KATRYN.
zinds wanneer kon ik u toch behaagen?
Zie toe; ik ben Katryn, die yder kan verjaagen, Geen Izabel, die gy zo hertelyk bemind.
Gy beide word van my ten uitersten bezind.
’K aanbid haar rykdom, en uw schoonheid, nooit volpreezen.
Twee is te veel, een vrouw hoord u genoeg te weezen.
En myn volmaaktheid wykt voor haar verheeven staat.
Wat moeite dat ik doe om haar, meent ge in der daad, Dat ik haar meerder achte als u, en meêr zou minnen?
De liefde en trouw zyn van geen eenderhande zinnen; Oprechte liefde voor de schoonste in minne blaakt, De trouw naar iemand met groot geld en rykdom haakt.
Gy hebt geen goed, en ik ben arm, hoe kan dat voegen?
Een kaale kan zich met die niets heeft, niet vernoegen.
In spyt van ’t zoet, ’t geen ge in de liefde plukken meugt, Twee armen, zaâm getrouwd, die maaken korte vreugd.
’K bemin dan elders om myn ramspoed te overwinnen, Maar ik kan u niet zien, of ’k voel myn hart hier binnen Onstellen, en dat zich myn geest bedroeven moet, Om ’t ongelyk het geen het geld myn liefde aan doed.
Uwe allerminste lonk verwind myn hert en zinnen, Wat minde ik u, zo ik niet doen moest als beminnen.
Wat waart gy me aangenaam, zo ’k maar behaagen most.
Wat had gy groot verstand, zo gy maar zwygen kost, Of beet’re tyd verkoos, als met arglistigheden Te toonen zo veel min, doormengt met zo veel reden.
Wat is zo wyze een liefde een groote schat voor my, Die zich niet onderwerpt als maar uit meedely, En die zyn wenschen stierd alleenlyk naar de ryken, Om onder arremoed my niet te doen bezwyken.
’K vergeet nooit zulk een min, verzeld met aartigheên.
Volhard slechts in haar te bezoeken; ga maar heen.
Indien ik mogt, ’k zou my met u gelukkig achten.
Ga, myn meestresse is nu alleen; zy zal u wachten.
Gy jaagd my dan zo weg?
Neen; maar ik zende u, daar Gy langer vreugd als hier zult hebben; dat ’s by haar.
Zelfs die versmaading staat u wel, die ik moet lyden.
Maar, wat verspild ge al tyd!
uw yver moest dit myden.
Gedenk toch, dat zo ik een ander min... KATRYN.
Zulks maar uit vrees geschied, om dat gy my niet in Uw armoê sleepen wild: dit deed ge my straks weeten, En ’k hebt u reeds gezegt, nooit zal ik het vergeeten.
Vaarwel: dit boerten heeft my zelfs behaagd; zo zeer, Dat gy, daar door, my doet verlieven, meêr en meêr.