floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Van ’t geen gy daadelyk beloofd hebt, en geschreeven.
Ik wil myn Dochter niet u, maar Heer Govard geeven.
Ik sterf eer, want ik kreeg in Govard nimmer zin: Daar is geen mensch op aard, als Hendrik, dien ik min.
Gelyk Katryn wel weet.
Ja, moest zy Hendrik derven: Zo zou zy wis myn Heer, van enkle hartzeer sterven.
Myn Heer, terwyl zy heeft stoutmoediglyk bestaan, Daar wy het zagen, met een ander door te gaan: Zie ik geen kans, om wel met haar in d’echt te leeven.
Ik stap ’er af.
Broer, ’k zou haar maar aan Hendrik geeven.
Gy ziet tog dat zy hem wil hebben, en hy haar; En hou de zaak maar stil, want wierdze eens openbaar, Men zouze, voor een klucht, op ’t Schouwburg zien vertoonen; En dan bleef ik, altyd in Amsterdam niet woonen; Als Govard, gy, en ik, zo wierden g’afronteerd.
Uw Zuster heeft gelyk, in ’t geen dat zy begeerd.
BERNARD, tegen Hendrik.
Maar wat bewoog u, dat gy ons zo hebt bedroogen?
De liefde, Vader.
Ja die heeft al veel vermoogen.
Wel aan, ’k vergeef ’t haar, en neem u voor schoonzoon aan.
En ik vergeef aan elk, al ’t geen ’er is gedaan: En wens uw t’zaam veel heil.
Dat wenst u Goverd meede.
Nu kinderen, veel geluk, en leeft toch t’zaam’ in vrede.
Dat zal ik doen, en aan u alle dankbaar zyn.
Zo ben ik ook gezint.
Nu is ’t ons’ beurt, Katryn, KATRYN.
Wel doe jy ’t woord, voor my ’k zal myn beloften houwên.
Mejuffrouw, zou ik met Katryn wel moogen trouwen, Want ik heb haar heel lief, en zy bemint my weêr.
Dat heb ik wel gemerkt, maar vraag het aan u heer, En aan myn Vader, of hy haar wil laaten loopen?
Myn Broer zal nooit geen echt meer ofslaan, zou ik hoopen.
Neen ik sta ’t toe.
Ik ook, en wens uw veel geluk, En wacht van elk van ons, een deftig bruilofts stuk, Voor uwe dienst, die gy ons hebt gedaan, voor dezen.
HUYBERD, tegen Katryn.
Dan zal ik Huybertus, en gy Katrina weezen.
GOVARD, tegen Lobrecht.
Nu heeft ’er ider een, behalven ik, en gy, Ook Lobrecht moey?
Ik voeg my aan uw zy; BERNARD.
Wy zullen deze nagt, met vreugde t’zaam verslyten, En ’t gepasseerde, nooit niet aan malkaar verwyten.
Maar gaan we om redenen, liefst in een aar vertrek.
Wy volgen u. HUYBERD.
Katryn, en Huyberd, sluiten ’t hek.
Beslikte Swaantje, en drooge fobert; of de boere rechtbank.
door A. Alewyn.
Te amsteldam, By de Erfg.
van J: Lescailje en Dirk Rank, op de Beurssluis, 1715.
Opdragt, aan de E. E. Heeren.
Mr. Pieter Nuyts.
Abraham Engelgraaff.
Hendrik Hop.
Jacob vander Waeyen.
Gerard Rogge.
Leonard van Hoesen.
Regenten van 't Weeshuis.
En de E. E. Heeren.
Jeremias vander Meer.
Pieter van Wickevoort.
Jesse van Bunschoten.
Joannes Baalde.
Regenten van 't Oude Mannenhuis.
Mitsgaders den Heer.
Joan Pluimer.
E. E. Heeren.
Schoon wy van Lucht veranderd zyn, zo, zyn wy echter niet veranderd van zinnen, insonderheid van zodaanige, welke kunnen strekken, om de Godshuisen binnen myn geboortestad, voornaamentlyk, het Wees-en Oude Mannenhuis op eenige wyse dienst te doen.
En, vermits ik d'Eer gehad hebbe van drie myner Blyspeelen, te weeten, de Bedrooge Woekeraar; Latona, of de Verandering der Boeren in Kikvorschen en Philippyn, Mr. Koppelaar, mitsgarder twee Musicaale Zaamenspraaken, op 't Amsterdamsche Schouwburg, met een goed gevolg te zien vertoonen; heb ik, in Asia zynde, onderwylen in slaapeloose uuren, by nacht, myn poëtiecque drift niet kunnen wederhouden, omme dit Blyspel, onder het opschrift van Beslikte Swaantje, en Drooge Fobert, of de Boere Rechtbank zaamen te stellen, zynde de stoffe, uit enkele zinnespeelingen, en harssendroomen gesprooten, en welke op niemand in 't bysonder slaande, ook niemand in 't minste deel beleedigen kan. En dewyl, myns weetens, daar niets aanstootelyks, of onheblyks in te vinden is, maar, 't zelve eenlyk; zo tot vermaak der aanschouwers, als wel tot nut en voordeel van d' Ouden Stok ouderloose Weesen zal kunnen dienen, durf ik my inbeelden, eensdeels om de vreemdigheid van 't onderwerp, en anderdeels, om dat ik onbewust ben dat iemand voor my ooit een formeel pleidooy in eenig bly- of kluchtspel ten Tooneel gevoerd heeft, dat het d'aanschouwers niet onsmaaklyk zal voorkoomen.
Dit dan eenlyk myn oogwit zynde, en het werkje dus verre gebracht hebbende, vind ik my ten hoogsten verplicht, uw Eerws: tot beschermheeren van 't zelve met alle Eerbied te verkiesen; verhoopende uw E. E. niet zullen misduiden, dat ik, ongevraagd, my deze vryheid aanmaatige, terwyl ik steune op uw E. E. voorige goedwilligheid in het aanneemen, en ten Tooneel voeren myner bovengemelde Blyspeelen, en Musicaale Zaamenspraaken, en my nooit meer verzeekerd kan achten voor een alberisper, Momus, dan als ik myn Tooneelwerken met de vleu- gelen van uw E. E. mag overschaduwen.
My dan op uw E. E. goede gunst verlaatende, zal ik in middels de vryheid neemen van my met alle nederigheid te onderschryven, E. E. Heeren, Uw E. E. Dienstbereiden Dienaar.
Abraham Alewyn.
Batavia, primo February, 1714.
DE Staten van Holland ende Westvriesland doen se weten, alsoo ons vertoont is by de Regenten van het Burger Weeshuys ende Oude Mannenhuys der Stad Amsterdam, en, in die qualiteyt, te samen eygenaars, mitsgaders Regenten van den Schouburg aldaar, dat sy, Supplianten, sedert eenige Jaren hebbende gejouisseert van onsen Octroye of Privilegie van dato 21 Mai 1699. waar by wy aan hen Supplianten, in hun qualiteyt hadden gelieven te consenteren, accorderen ende Octroyeren, dat sy, gedurende den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaren, de Wercken, die doenmaals ten dienste van het Tooneel reets gedruckt waren, ende, van tyd tot tyd, nog vorder in het ligt gebracht, ende ten Tooneele gevoert soude werden, alleen soude mogen drukken, doen drukken, uytgeven ende verkopen, nu ondervonden, dat de Jaren, by het voorgemelde ons Octroy of Privilegie genaamt, op den 21 deezer Maand Mai was komen te expireren; ende dewyl de Supplianten ten meesten dienste van de Schouburg, de voorgemelde Wercken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten, als anders, die reets gedrukt en ten Toneele gevoert waaren, of in het toekomende gedruckt, en ten Toneele gevoert soude mogen werden, geerne alleen, gelyk voorheenen, souden blyven drukken, doen drukken, uytgeven en verkopen, ten eynde de selve Wercken, door het nadrukken van andere, haar luyster, soo in taal, als spelkonst, niet mogten komen te verliesen, dog dat sulks aan hen Supplianten, na de expiratie van het bovengemelde ons Octroy, en sulks na den 21 Mai deezes Jaars 1714 niet gepermitteert soude wesen; soo vonden sy Supplianten hun genootsaakt sig te keeren tot ons, onderdanig versoekende, dat wy aan hen Supplianten, in hare bovengemelde qualiteyt, geliefden te verleenen prolongatie van het voorsz.
Octroy of Privilegie, omme de voorsz Wercken, soo van Treurpellen, Blyspellen, Kluchten als andere, reets gemaakt en ten Tooneele gevoert, en als nog in het ligt te brengen ende ten Tooneele te voeten, den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaren, alleen te mogen drukken en verkopen, of te doen drukken en verkopen, met verbod aan allen andere op seeckere hoge penen, by ons daar tegen te statueeren in communi forma; So is 't dat wy de saacke, ende 't voorsz versoek overgemerckt hebbende, ende genegen weesende, ter bede van de Supplianten, uyt onse rechte wetenschap, Souveraine magt en authoriteyt, deselve Supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert hebben, consenteren, accorderen ende octroyeren, haar by deezen, dat sy, geduurende den tyd van vyftien eerst agter een volgende jaaren de voorsz.
onze Landen alleen sullen, by continuatie, mogen drucken, doen drukken, uytgeven en verkopen, verbiedende daerom allen en een ygelyk, de voorsz.
Wercken, in 't geheel ofte ten deele, naar te drukken, ofte, elders naargedruckt, binnen den selven onsen lande te brengen, uyt te geven, ofte verkopen, op de verbeurte van alle de naargedruckte, ingebragte, ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie honderd guldens, daar en boven, te verbeuren, te appliceren een darde part voor den Officier, die de calangie doen sal, een darde part voor den Armen der Plaatsen daar 't casus voorvallen sal, ende het resterende darde part voor de Supplianten, alles in dien verstande, dat wy de Supplianten met desen onsen Octroye alleen willende gratificeren tot verhoedinge van hare schade door het nadrukken van de voorsz.
Wercken, daar door in genigen deele verstaan den inhoude van dien te authoriseren, ofte te advouëren, ende, veel min de selve onder onse Protextie en de bescherminge eenig meerder credit, aansien, of reputatie te geven, nemaar de Supplianten in cas daar inne iets onbehoorlyks soude influeren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden wesen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselijk begeerende, dat by aldien sy dese onse Octroye, voor de voorsz.
Wercken sullen willen stellen, daar van geen geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken, nemaar gehouden sullen wesen het selve Octroy in 't geheel, en sonder eenige Omissie, daar voor te drukken, ofte te doen drukken, ende dat sy gehouden sullen syn een exemplaer van de voorsz.
Wercken, gebonden en wel geconditioneert, te brengen in de Bibliotheecq van onse Universiteyt tot Leyden, ende daar van behoorlyk te doen blyken, alles op poene van het effect van dien te verliesen, ende ten eynde de Supplianten desen onsen Octroye ende consente mogen genieten als naar behooren, lasten wy allen ende een ygelyk, die 't aangaan mag, dat sy de Supplianten van den inhoude van desen doen lasten ende gedogen, rustelyk, vredelyk, ende volkomentlyk genieten ende gebruycken, cesserende alle belet ter contrariegedaan.
Gedaan in den Hage, onder onsen grote Zegele, hier aan doen hangen op den drie en twintigsten Mai, in 't Jaer onses Heer en Zaligmakers, seventien honderd en veertien.
A. Heinsius.
Ter ordonnantie van de Staten Simon van Beaumont.
De Regenten van 't Wees en Oude Mannenhuis hebben, in haar voorsz.
qualiteit, het recht van deeze Privilegie voor 't Beslikte Swaantje, en Drooge Fobert.
Of de Boere rechtbank, Blyspel, vergund aan de Erfg.
In Amsteldam, den 26 November, 1714.
Crelis Melis, een Oude Veenboer.
Fobert, zyn Zoon.
Kryn Jaap Knollen, mede een Veenboer.
Neeltje Gaffels, zyn Wyf.
Swaantje, Dochter van Kryn en Neeltje.
Jonker Jan, de Zoon van den Heer van 't Dorp.
Jacobus, een verloope Procureurs klerk, en goede kennnis van Kryn.
Carel, een Licenciaat, en vrind van Jonker Jan. Jannetje Cabas, een Vroedwyf.
Schout en Scheepenen, van 't Dorp.
Joachimus Pislap, Secretaris.
Een Jongen, met een mand vol Schriftuuren op schouder.
't Spel Speelt by en in 't Dorp van Puiterveen, omtrent en voor de huizen van Crelis en Kryn, voorts, in de Gerechtskaamer van 't Dorp.
Begint met den Morgen, en eindigt met den Avond.
Beslikte Swaantje, en Drooge Fobert; of de boere rechtbank.
Het Tooneel verbeeldeenig Geboomte, in 't verschiet een Heeren Huis.
Crelis, en Kryn, malkander en op den weg ontmoetende.
Wat hebje veur met dat Cyteeren?
Wat meug jy leggen prossedeeren?
Myn goeje man; 'k lag met jou plyt; Ho, Kryn, je bent het byltje kwyt.
Wel, ouwe Cees, hoe keunje praeten?
'k Zeg noch, ik zel 't 'er niet by laeten, Al zouw het onderst boven staen; Lag jy vry uit; 't zal zo niet gaen.
Al zou het hiele dorp omkeeren, Zo zel jou Seun myn Swaen weêr eeren.
Dat zeg ik jou.
Myn lieve vaêr, Je bent verkeerd.
't Zal wis een aêr, In steê van onze Fobert weezen; Myn Foob jou dochter te beleezen, Dat kan niet zyn.
Dat hebje mis; Want Fobert Droog, ja drooger is, Als berger stokvis; 'k wil 't je sweeren; Myn Seun, die is een Seun met eeren, En wat jou Swaentje is, wel, kedaer, Dat weet jy beeter as ien aêr.
Als 't recht is.
Dat hoor ik te weeten, 'k Ben daerom ook haer vaêr geheeten.
Maer, dat 's de kool niet, kaameraet; Jou Seun, die gaet dan, daer hy gaet, Die zal ik dwingen om te trouwen, Met onze Swaen, of 'k zel 'em klouwen.
En waerom dat?
Dat 's schoon bescheid.
Om dat ons Swaentje zelve zeid, Dat hy allien heur heid bedroogen, En niemand aêrs.
Dat is eloogen.
't Zy het eloogen is, of waer, Dat scheelt me langer niet een haer.
'k Zeg noch, 't zyn rechte boevenstukken, d'Onnos'le meisjes t'onderdrukken, En maaken ymands eer te schand.
Maer, daerom 's 'er recht in 't Land; Neen, Crelis, 't zel 'er niet by blyven.
'k Heb Swaentjes eer lief, by gans vyven!
En die moet zyn gerippereert.
Dan benje t'onzent recht verkeert.
Verkeert of niet, 'k zal hem wel vinden, Al heb jy schyven, ik heb vrinden En Swaentje is hier en hier omtrent, By groote luy te wel bekent, Voor deugdzaem, vroom, oprecht en aardig, En in haer dingen even vaerdig, Kort om, by 't volkje zo bemind, Als of het waer heur eigen kind.
Want dan laet d'ien, dan d' aêr heur haelen, Al zou m'er dubbeld voor betaelen, Om dat haer 't werk vliegt van de hand.
Ook heeft 's een keuninklyk verstand Van 't wollenaajen, en in 't linden, Is heurs gelyken niet te vinden.
En zou zy loopen veur ien slet, En Foberts hoer; wel hoe, byget!
Mien jy luy ons zo wat te scheeren?
'k Moet hem dat moezen iens verleeren.
Ook heb ik by ien Avecaet Alrieds geweest om hulp en raed, Om, nou ik het in 't recht ga smyten, Voor my van dag te koomen plyten.
En kyk, wil jy dat noch verhoên, Zo doe het nou, met goed fatsoen.
Wel, binje slecht.
Wat zou ik willen?
Ik kan jou Avecaet wel drillen.
Ik heb 'er ook ien, beste maet, Die weet met zulk ien volk wel raet; En die is mee niet van de slechten, Want, hy verstaet 'em op de rechten.
't Is jonker Jan zyn vrind, een man, Die as ien Aakster klappen kan, En al myn stukken, en pampieren Heeft op zyn duim, en jou zel slieren, Zo deur de mostert, dat je zult Staen kyken, of je waert vergult.
Neen, ouwe Cees laet zich niet lompen, Al is hy maer een boer op klompen, Een veen puit, die hier by in 't veen, Met Fobert turf, op 't land gaet treên, Hy weet wel, dat jy met jou zeggen, Dat praetjes zyn, moet after leggen Zo jy het niet bewysen kunt, Met menschen van een goede munt.
Wel nou, dat zel men iens bekyken; De Rechters zullen 't vonnis stryken.
Laet zy vry stryken voor haer gat.
'k Lag met jou iens, verstaeje dat.
Deur is hy.
Maer, daer komt myn Neeltje, Dat is voorwaar een kanjuweeltje.
Die pry, die weet van alle ding, Zy is deurtrapt, en zonderling Gezet op eer, ik zal 'er vraegen, Hoe ik me verder heb te draegen Met d'Avecaet in dit geval, Daer Cobus veur ageeren zal, Onze ouwe kennis, die veur dezen Al plag, als kind in huis te weezen.
En noch komt slaepen jaer op jaer Tot ongzent, daer zyn bed leid klaer, As hy uit heng'len wil of vissen; En, as hy komt, zo kan 't nooit missen, Of hy brengt 't ien of 't aer uit stee, Voor Swaen, tot ien vereering mee.
Die zel 't wel klaeren, wil ik hoopen; Maer, die de pleitzak gaet ontloopen, Zo vroeg, als hy, en is by nacht, En onty op de kaeter jacht, Dat die veul weet van Prossedeeren, Dat vat ik niet, en zal 't nooit leeren.
Nou, kyk, Neel sprinkt 'er toch mee om, Zy mag die vuile Pinkster blom Zelf reinigen.
Kryn, Neeltje met een bondel onder den arm, en Zuikerbroodshoed in de hand.
Neeltje.
Wel, Kryn, Jaep Knollen, Laet jy jou arme wyf zo sollen, En stae jy op den dyk en kykt, Al iens, gelyk ien cat, die prykt.
Wat zou ik doen?
ik zagje koomen, Hiel gunter veer al, door de boomen, En 'k was met Cees daer in gesprek.
Wel, wat bruid my die ouwe gek?
Dats recht, zei schiefhals.
Ik loof, jy zoud wel hebben willen, Dat ik allien peurd' op ien pad, En liep straet op straet neer in stad, Dat my de Rubben daer van kraeken, En 't scheelt jou niet, hoe dat wy 't maaken, Jy denkt, laet loopen, 't is myn wyf; 'k Heb weer gien drooge draed aen 't lyf, Zo swiet ik van 't besukte drillen, Door dik en dun met dese spillen.
Ey lieve, kyk, En waerom dat?
jy hebt gelyk.
Heb ik niet gist'ren op myn voeten, De weg naêr stee passeeren moeten?
En eer ik Cobus vond, wier 't laet, Toen brocht hy my daer in ien straet, Die was hiel after af eleegen, Daer ik de kleeren heb ekreegen, By ymand van ons Cootjes trant, Het leek wel ien Commediant.
Dit Heerschip nu ging met ons lyk uit, Tot aen de Herberg toe, de Kykuit, Aen 't veer by Goosens, daer je bent, Te bier te gaen altoos ewent.
Daer trad ik in; maer veur het scheijen, Want, zy vertrokken met huer beijen, Zei Cobus, gae jy maer veur uit, Op morgen vroeg met d' eerste schuit, Ik zal wel met de vrachtman koomen.
En toen ik opstond, wie zou 't droomen, Toen was de schuit al van de wal; Wel, docht ik, is 't hier ook van 't mal, Kom, kom, laet ik myn best voetteeren, Gelyk ik dee, allien ter eeren Van onze Cobus, wyl die bloed Zo veul om onze Swaentje doet.
Maer, waer is 't varken.
Swaen, waer benje?
Swaantje, Kryn, Neeltje.
Swaantje.
AL dichte by.
Kom, help me, kenje, En berg dat pakje met den hoed.
Wel, mortje, waar toe dient dat goed?
Jou Cobus zel, in deze kleeren, Van avond veur jou argeweeren, Zo raekje mooglyk aen de man; 't Is al hoog tyd, nou dat de pan, Zo laelyk aen begint te zetten, Dat wy dat met een snap beletten; Kyk, jy moet trouwen.
As 't wel doet.
Met Fobert.
Met die bloed?
Die drasbroek, hangoor, drooge jorden?
Wel, benje mal, of zelje 't worden?
Wie zou jou neemen aêrs as hy?
Ik wil niet trouwen.
Stoute pry, Wil jy niet trouwen?
Dan zel men jou daar wel toe dwingen.
Ik ben jou vaêr, daar staat jou moêr, En gien van twie heeft ooit ien hoer In zyn geslacht ehad veur dezen.
Je sult em trouwen.
Hoe zel 't weezen?
Maer, 'k heb in Fobert toch gien zin.
Wat beelt 'er deze schyt-fleirs in; Jou rechte snotneus, kamer catje, Schoot-hondjen, olyk kladde gatje, Wie moet niet lachen om die deun.
Ik loof, je wacht ien keunings zeun, Of Burgemiesters kynd wel jemy, Of ien Student van d' Accedemy.
Hoe is 't hier met die stoute meid?
Heb jy ons zelver niet ezeid, Dat hy allien jou had bedroogen, En trouw beloofd; is 't waer of loogen?
't Is waarheid; maer.... Neeltje.
Waar toe die maar?
Want, Fobert heeft een ryke vaêr, Die jou ken beeter ongderhouwen, As wy.
Jy zult met Fobert trouwen.
'k Zal niet.
Je zult.
Meen jy te loopen aan de zwier, Jou voddemoêr, je zult noch druipen, En as ien wurm langs d'aerde kruipen.
Swaen, Swaen, maek my de kop niet warm, Of 'k neemje ligt wel by den arm, En smakje door de laen naêr binnen.
Ja wel, ja wel, ik mis myn zinnen, Om dat ik hier geen uitkomst weet.
Zel jy ons aandoen zulk een leed?
Jou stoute feeks, je zult 'em trouwen, Of 'k sweerje, Swaen, het zelje rouwen.
Voort, voort, naar binnen, maakje ree En schik dat goed fluks op zyn stée.
Kryn, Neeltje, Jacobus en een jongen, draagende een mand vol beschreeve Papieren op zyn schouder.
Jacobus tegens den jongen.
Ga slechts voor uit, en wil my wachten, Tot Krynen, daar je u kunt ontvrachten.
'k Zal je aanstonds volgen, repje maar, En leg vast de Papieren klaar.
De jongen met de mand naar binnen.
Dat 's al knaphandig waergenomen, En jy bent tydig hier gekoomen.
Zo doe ik, Krynvaar, want, al 't geen 'k Beloof, dat kom ik in 't gemeen Ook na, of 't moest m' aan macht ontbreeken; Maar, laat ons van de zaak eens spreeken.
Heb jy wat vrienden in het spul?
Wie zit in 't Rechthuis?
Daar 's Jan Sul, Cees Koot, Jaep Stulp, Floor zonder lenden, Die vier, dat zyn myn goe bekenden; Ik durf 't daer op wel laeten staen.
Dat 's zo ver goed; dan zal 't wel gaan Maar, 'k zie daar Cees met ymand praaten, Zy hebben 't drok.
Crelis, Fobert, Carel, aan d'eene zyde van het Tooneel te zaamen praatende.
Kryn, Neeltje, Jacobus.
Crelis teegens Carel.
Geen Avocaeten, Of spreeken all' uit eenen mond.
De wetten waaren op een hond, Zo 't anders gong, want, die dicteeren, Als dat men niet mag condemneeren, Dan op bescheiden naakt en klaar, En dan zo moet 'er niet een haar, Of stip aan d'attestanten scheelen, En die reproche moogen veelen; Maar, hier is noch bewys, noch blyk, Noch trouwbeloft, noch diergelyk.
Ook is de zaak geschiet in 't donker, Zo dat 'er zelf het minst geflonker, Der Sterren niet en was te zien; Ook was j' alleenig.
Fobert.
Met ons twien; Want, Swaentje had ik aan myn zyde, Ja wel te weeten, toen 'k haar lydde Naar 't Jongspul, dat je 't wel verstaet.
Hy begint te huilen, en trekt een neus doek uit de zak, om de traanen af te drogen.
'k Wil 't wel gelooven.
je gaat Aan 't huilen, foei!
dat lykt wet scheeren.
Fobert, al huilende.
vrind, wie kan zyn traanen keeren, 't Gemoet is my zo vol, om 't leed, Dat ik myn ouwe vaertje deed, Ik kan 'er kwalyk meer om denken, Of, 'k zou in traenen wel verdrenken.
Hy begint snot en kwyl te huilen Crelis.
Ja wel, de jongen het gelyk.
Het raekt my aan 't verstand.
Zie, kyk, Dat ik moet zien, in d'ouwe jaeren, Myn Fobert met een hoertje paeren.
Crelis huilt mede.
Geen nood, geen nood; draag jou als mans.
Wy hebben hier wel dubbeld kans Foei!
't schaamt..... Carel spreekt zoetjes teegens Crelis en Fobert.
Ey, zie toch eens die guilen, Daar staan te balken en te huilen.
En dat 's gewis heur Advocaat, Na 'k hooren kan aan al zyn praat; En, naar my voor staat, heb ik 't weezen Wel meêr als nu gezien, voor dezen.
ken j'em niet?
Neen, in der daad.
't Is Carel, de luisenseaet.
De vrind van Jonker.
Laat hy koomen, Ik zal hem van de droes doen droomen.
Laat hy vry Pleiten.
Voor myn kop Mag ik alleen vier Carels op.
Maar, laat ons t'zaam naar uwent stappen, Daar kan men onbekrompen klappen.
'k Moet onze Swaantje eens zien, de bruid.
Kom, Cobus, gaan wy dan voor uit.
Crelis, Fobert, Carel.
Crelis, teegens Fobert.
Maer, jongen, wil eens recht op bichten, Het zal jou droefheid wat verlichten.
Zeg, hebje schuld aan 't geen men zegt, En dat jou Kryn te lasten legt; Want, hy geeft voor dat alles klaer leid; Kom, zeg ons iens de naakte waarheid.
Ja, spreek recht uit, want, doeje 't niet, Helpt gy uw zelven in 't verdriet.
vaêr, 'k wil 't wel veur jou bekennen, Ik weet niet waer myn zinnen bennen Geweest, toen ik naêr 't Jongspul ging.
Een mensk schynt voelt verandering.
Al huilende, hikkende en snikkende De geest is swak, wanneer de jaeren, Heur krachten koomen t' openbaeren; Maar, 'k heb 'er niet met al ontroofd, Veel minder ooit myn trouw beloofd.
Myn neen is neen, dat zel myn Eed zyn, Waer toe ik altyd wil gereed zyn, Wanneer de zaak op 't Centrom valt.
'k Moet huilen, want, ik heb emalt.
Begint hart op te balken.
Genoeg; genoeg.
Hou op met janken, Ik weet, je zult me noch bedanken, Voor 't Pleiten, want, je wint het spel.
Myn goeje man, 'k heb al te wel De zaak bevat, en 't kan niet missen, Of gy zult zien, dat in 't beslissen Van dit Proces, den Rechter zal Den eisch ontzeggen.
Wat een kal, Je wint het; 'k sweer 't je, by myn leeven, Zo niet de kaart word valsch gegeeven.
Fobert, al hikkende en snikkende.
De Rechter is een mensk, as wy, En die kan doolen.
't Zy, hoe 't zy, Het recht spreekt voor u, en de wetten Die zullen 't doolen wel beletten.
Laat jy het werk maar op me staan; 'k Zal onderwyl naar Jonker gaan, Want, ik moet my noch prepareeren, En al de stukken resumeeren.
Maar, Cees, hoe staje met de cas?
'k Docht, dat je daar al ree mee was.
Hy haalt een pakje met ducatons uit zyn zak, en geeft het over aan Carel.
Wel zou ik niet!
daar is een pakje Met dikketons, en noch ien sakje Met kleutergeld leid veur je klaer Vaer jy slechts voort, en wint het maer.
Heb dank; dat zal m' encourageeren.
kom ik aan 't pleidooijeeren, Sta vast dan bank van Puiterveen, 'k Peur licht met Schout en Scheepens heen; 'k Zal 't heur zo phlegmatiecq beduijen, Dat zy de bank uit zullen bruijen.
Crelis, huilende binnen.
Hady, 'k beveelje voorts de rest.
't Is wel.
Fobert, hard op huilende mede binnen.
Ey, Carel, doe je best.
Ja huilebalk, ga jy maar heenen.
Dat zyn eerst kneukels, zou ik meenen; De kinders in de wieg, ik zweer, Die zyn veel wyzer.
Jonker Jan, Carel.
Jonker Jan. Ho!
myn Heer, 'k Zie dat myn brieven hebben krachten, Zy houden my in uw gedachten.
Byzonderlyk, die vette Gans, Die gy me toesond, om althans Te plukken, en de beurs te styven Met Flippus Quartus harde schyven.
Hy zal daar veeren laaten; want, Van plukken heb ik goed verstand.
Jonker Jan. 'k Heb daarom Cees u toegesonden.
Maar, hoe hebt gy de zaak bevonden?
En benje nu in all's gereed?
Ja, Jonker, 'k ben geheel compleet.
Jonker Jan. Maar, hebje niet met al vergeeten?
Jonker Jan. By my te koomen eeten.
Uw dienaar, Jonker, zou ik dat Vergeeten, 'k ben expres uit Stad, Om uwent wil, zo vroeg gereeden.
Jonker Jan. Men zal de tyd met vreugd besteeden Want, myn Heer Vader is ter jacht.
Wy hebben 't huis alleen; maar, zacht, Heer Carel, 'k heb jou iets te zeggen, Dat ik voel op myn leever leggen, En daar ik graag jou raad in had; Want, 'k ben te leelyk in de mat, Om Swaantjes wil.
jy belaaden.
Om Swaan; wat kan haar trouw u schaaden?