floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Voorts wort’er een grove groote groene dicke Krans, met alderhande Pop-wereldsche ydelheden den Steen der steenen Steen omhangen.
Alle de Speelders spelen met Kleeren en Kappen, daer Keyen in plaets van knoopen, en bellen aen hangen.
De Vrouwen hebben half groene en geele Kappen op; haer Rock en Nachthalsdoecken van gelijck.
Den Doctor heeft een platte Muts, met groene mos bekleed, aen’t lijf een lange halve groene geele Rock, op de wijse der wijser lieden promotie; en om den hals een Tour of Neusdoeck, als der Jonckvrouwen bonte neusdoecken om haer halse zijn: moet geel en groen zijn als de Rock, rontsom verciert met glinsterende steentjens aen witte zijde snoertjens hangende.
De Key-knaep Kiecker-key met een groene of geele driekante Broeck, verciert met witte, roode, groene, grauwe, swarte, blauwe Keytjens: sijn Rock zy een ape rock, of daer ontrent; gelijck als een die d’apery des werelts meest vertoont, daer hem een Krans van alderhande groente en keyen dwars over heen moet slingeren; toegestelt, als der Tanden-treckers Tande-koort van alderhande Tanden, zijnde het uythanghbord haers kunst en Wetenschap.
voorts op sijn hooft een dappren veelvoudigen driekanten bonet, waer op en in geschreven staet, Bloem-key, Hond-key, Haen-key, Vis-key, Jacht-key, Fluyt-key, Etc.
by my niet al te noemen.
Voor al niet te vergeten den wel-beminden Vogel Pallas soo groot te maken, datmen daer in kan gaen, siende door sijn mond, die wat open moet staen, om daer door beter te kunnen spreken, ten dienste van d’aenschouwers: oock moet sijn hooft kunnen draeyen, om rontsom yder duydelijck aen te spreken, daer veel is aen gelegen, als zijnde het heel-al van ’t Spel, de Basse van’t Musijck; die spreucks-gewijs, in de plaetse van de Choren, bevat, en handelt, al watter valt te handelen.
Wilt niet vergeten op yeder Bedrijf een Keysche Vertoningh toe te stellen, soo als de Printen daer van uyt gaen; met een Key-balet, ten eynde van het Spel.
Ick vinde mee niet ongeraden, een doeck met Keyen, als de Breuck-snijders breuck-banden, boven des Doctors deur te hangen.
Wie yet noch eygentlijcker en beter tot dese Key-klucht kan bedencken, dien wil ick graegh een Key-kap schencken.
Den uyl en speelt noch spreeckt hier anders niet, Als ’t geen men hier in and’re letters siet.
Kort-bondige Inhoud des eersten Bedrijf.
TEeuws Key-knaep uyt-gesonden om een Key-kapper op te soecken, die voor sijn Meester yets uyt-houwen sou, verklaert de beesigheyd soo nut en heerlijck, als luye leedigheyd vuyl en schadelijck te zijn.
Den Steen-houwer, Key-kapper, komt ondertusschen onverwacht, en hoort uyt key-knaep, dat hem sijn Meester had ontboden, waer op verlangende te weten, wat sulcx wesen moght, belooft hem het selvighe in de kroegh te sullen melden; waer sy bey henen gaen, en de geestelijcke niet min als de wereldlijcke haer vremden handel en wandel op-halen en af malen.
Den Geest-rijcken Engelschen Doctor Kancker-key beklaeght dit wonderlijcke Ster-, en lachelijcke Steen-Jaer; waer door veel sieckten hem van wegen het meenighvuldigh lacchen, benomen zijn; doch evenwel, hoe slappe neeringh hem sulcx geeft, vermijt geen dagelijcx drincken, maer wel ’t onmatigh kroegen.
Waer Key-kruyn onversiens by Doctor Kancker-key geraeckt, wort door ’t medicijnsche kruyd van reden sijn key-steen uyt de kruyn gehaelt; ende neffens sijn pop, noch meer poppen van andere aen-gewesen: jae selfs de Meyster van dit Spel vergeet sich niet een pop, een schrob te geven, dies niemand hem sijn poppigh schrobben van anderen mogh verwijten of beklagen: waet Key-kruyn voorts vraeght na des Doctors pop, krijght hy antwoort weerdigh sijne vrage; en gaet daer op tot sijnen huyse in.
Jurriaen Key-kapper onderwijl in ’t geestelijcke kroegh-hof gheweest hebbende, daer hy sich by de jonge kroeghsche preeckers verleegen vond, houd het met vogels van eenderhande veeren best is te verkeeren: de jonge Preeckers, neffens andere haer gragen drinck-lust over-hekelende: komt eyndelijck by hem sijn langh-verwachten knecht Kap-key, die op sijn vragen joolt en koolt, en van hem * de Steen-gedichten krijght: Waer op sy malkanderen, neffens anderen over-halen.
Het houwen vande Steen tot ’s anderen uyt-stellende, gaen sy na’t key-school toe, om wonderen van de key te hooren snacken.
Teeuws Key-knaap, Teeuws.
WIE dat sijn tijd verslijt in leedige gedachten, Die is geen eere waerd; maer eereloos te achten: Met recht en re’en wort een goed werck ge-eert, geloont, Bysonder waer sich oyt een meester-stuck vertoont.
Een dapp’re ziel betracht sijn naem steets te verheffen, Om haer onsterff’lijckheydt roem-ruchtigh te betreffen; Daer ick om prijs voor al de HEER van BERGESTEEN, Die ’t leegh-zijn schouwt tot nut van hem, en yeder een: Tot nut, segh ick, en sal mijn seggen elck bewijsen, Schoon elck sijn Steen-gesleep mocht laken of misprijsen: Bemerckt, en denckt alleen, hoe meenigh neeringh mensch Daer neeringh door, en* winst gekregen heeft na wensch: Dien hen dierhalf niet min verheugen, als hem eeren: Om dit mijn seggen voorts noch vorder te beweeren, Soo send’ ick yeder heen, waer luye leegheydt woont, Die met haer eygen scha haer eygen luyheydt loont; Alwaer de besigheydt, schat-rijckelijck verheven, In’t onwaerdeerlijck Rijck oneyndelijck sal leven By deughd van naerstigheydt, dien sulck een schat omgloort, Als Menschen oogh noyt sagh, noyt oor en heeft gehoort.
Ick zwijgh hoe elck noch weet De leedigheydt te zijn een duyvels oore-kussen: ’t Bewegen is de ziel, den opkomst van’t heel-al, Dien vuyle leedigheydt doorgaens weer brenght ten val; Ten val van ’t eeuwighlijck, gepijnight van de Smitten In’t pijnen-burger rijck,waer sulcke luyaerts sitten, Dien hare leegheydts loon seer vreeslijck wordt gesmeed Met slagen sonder end, en tranen sonder leet.
Het is de leegheydt dan, die al ’t quaed in komt voeren, Die groote donckaers maeckt, die dobbelaers, die hoeren, Hoereerders, slimme guyts, en dieven in’t gemeen Brenght voor den dagh, tot schand en scha van yeder een.
Dus mensch, wie zercken treed, wie steenen slijt der straten, Wilt vuyle leedigheydt, wilt trage luyheydt laten; Het was Egistus die een Overspeelder wier, ’t was Clytemnestra, die, vol geyle minne-vier, Uyt leedigheydt gebroedt, haer Egemael verrasten, En met een scherpe bijl van achteren aen-tasten.
’t Was Paris, en Heleen, maer niet Penelope, Die Troyen spatten dee, door ’t leegh-zijn, uyt haer stee.
En om van’t Heydendom niet sulcx alleen te weten, ’t Was David, die sich had aen Barsabe vergeten, Wanneer hy leegh sat op den tinne sijns paleys, Aenschouwende van verr’ haer naeckte schoone vleys.
Daerom, o!
krancke mensch, betracht het stadich woelen; Wat immer ruste mind, sal nimmer rust gevoelen, ’tBeroeren is de ziel, den trap van ’t geen op-klimmen moet; Wat stil leydt dat verroest, als selfs het yser doet.
Fy hem!
wie ruste soeckt met schandelijck te rusten, Versoopen en versmoort in leedige wellusten, Hem is geen opkomst nut, geen loon noch eere waerdt, Wie door sijn leegheydt toont sijn vuyle luyheyts aert.
Doch rust, uyt besigheydt, om geest en le’en te stercken, Gedooght ons Godt d’Heer selfs na sijn ses-daeghsche wercken; Sulck leegh-zijn schut geen deugd: maer treed wat tre’en te rugh, Om springend’ over sloot te slaen een grooter brugh.
Dus om dan ’t leegh-zijn hier met stil-staen niet te toonen, Veel min d’onwilligheydt mijn boesem in te woonen, Soo gaen ick vord’ren voorts mijns Meesters wil en last; ,, Wie dienen wil, dat hy sijns meesters dienst op-past.
Een dienaers eere leyt in ’t vlijtelijck betoonen Van sijn dienstvaerdigheydt, volwaerdigh te beloonen Met dienstelijcken dienst, ten loon van sijn verdienst.
Nu dat ick gae.
TWEEDE UYTKOMST, Teeuws Key-knaep, en Jurriaen Key-kapper.
Teeuws.
Maer hey!
wie sien ick t’onversienst Van verren herwaerts aen?
my dunckt ick sie hem komen, Dien ick te spreecken van de Steen had voor genomen.
Jae warelijck hy is’t; dat my wel komt te staegh, Ick tree hem te gemoet, eer hy peurt na de kaegh: Want komt hy daer ontrent, soo sal hy wis gaen kroegen, Dien Remor’ houd hem vast, dien acker wil hy ploegen; Bysonder waer hy hoort sijn mackers schouwich woort: En hoor ick wel, my dunckt, sy schouwen hem aen boort, Aen-boort, met een geroep, als bottemuylen plegen, Die, waerse om goe’ stof van reden zijn verlegen, Dit duyvels bracke woordt uyt-braken t’harer schand; Niet vremd, mijn vrienden, ’t is haer wijsheyds rechter-hand.
Nu t’sa dat ick hem hem!
Jurjaen hem!
een woortjen, Een woortjen u meer waerd, als ’t alberbeste oortjen Dat ghy u leven won.
Wel tien, alst u belieft, segh op.
Mijn Heer stuert my naer u. Iur.
Ick loof dat ghy my fop.
Neen seecker met bevel van morgen aen sijn huys te komen, Om t’hooren wat hy daer met u heeft voor-genomen.
Iuriaen.
Ja heer met u. Iur.
Wat mach dat sullen zijn?
Dat weetje morgen eer de kleynste schaduw schijn.
Maer of ghy ’t my nu sey.
Dat most een vaen u kosten.
Ick ben te vre’en, mijn keel begint thans heel te dorsten.
Komt t’sa na ’t Kerck-hof toe, waer uyt het struyckjen hanght, Daer sal ick melden ’t geen, daer ghy soo na verlanght.
Ick kom daer niet.
Om al de droncke funnen, Die meest niet anders daer als lebbigh spreken kunnen, Wanneer sy yeder een op-halen by de naers, Met soo een vuyl geklap, als redeloose vaers.
die sijn naerse brand, of oyt pasquillen maken, Zijn bey haer selfs verdriet, sy quijlen, en sy braken Haer eygen vuyle stanck, dat yeder daer af gruwt, Iuriaen.
Hierom hy wijslijck doet, wie sulck geselschap schuwt.
Wel laet ons gaen daer ’t u belieft, ick salje volgen, En schuwens’ als de pest.
Kom volght my dan oubolgen, Wy sullen in het huys van Gosen Key-kruyn gaen, Dien key-geschoren kruyn, dien kam-gekeyden haen, Dien half-gebacken pa.. hola!
mijn pen!
dat wasser Schier heel na uyt, en in den circkel van uw passer Betogen om en om, verset dien vuylen int; Veel beter dat wy gaen, alwaer ’t steen-uyle kind Een Bredaes biertjen drinckt; wy sullender licht vinden Het Geestelijcke Hof der Ware God-gesinden, Die op mijn Meesters steen tot vordeel van haer Kerck Yets nieuws uyt-sme’en; niet vremt, wie ’t volck yet nieuws komt preken, Die hoop hem inde bus een duytjen meer sal steken; Een duytjen waer de geest en geestelijcken dronck Alleen van heeft, niet meer, soo m’haer die werelts schonck, Soo souw haer geest, als ’t lichaem schip-breuck lijden.
Wie na den hemel tracht, moet dese klippe snijden.
* Teeuws.
vriend datje meent, sy min als and’re doen, Is mis, sy mogen hem als brood; geen Kalikoen Sijn haver-haf soo smaeckt, als Bacchus blijde tranen, Die sy soo nu en dan aldaer met volle vanen, Stil smuygende tot op den grond toe veegen uyt.
Maer wat gaet ons dat aen, als wy slechts doen dat sluyt.
En sy geen ergernis in’t by-zijn van ons geven.
Soo laet ons daer na toe, en met haer vrolijck leven.
Geschickte vrolijckheydt was noyt onprijsselijck, Noch het geselschap van die liên geacht onwijsselijck.
T’sa langh genoegh dan hier: kom, stappen wy daer heen, Eer dat het later wort.
Wel aen ick ben te vreen.
DERDE UYTKOMST, Doctor Kancker-key.
HEt is een vremden tijd, die wy nu thans beleven, Ick sou mijn Doctorschap schier om de Key wel geven; Vraeght yemand my, waerom?
sy maeckt’er meer gesond, Als d’aldersneeghste kunst, die oyt Galenus vond.
Dat blijckt aen ’t lacchen wel; ’t geen al de qua’ humeuren Doet schudden uyt den mensch, dien ’t aers licht sou gebeuren, Te sterven sonder vorst, ten minsten sieck te zijn, Ick derf niet melden schier vol doodelijcke pijn.
Dit Jaer, dit wonder Jaer, van Key en Ster beschenen, Sal meenich Doctors gangh doen gaen op stroye beenen.
Wie slappe neeringh heeft, gemeen na ’t glaesjen tracht.
Wat my aen-gaet, ick sal daer voor wel houden wacht: En gae ick somtijds in het struyckjen om een pijntje, Dat is om tijd-verdrijf; ick gae niet weer tot Trijntje, Waer dat men kousen stopt: o neen!
dat waer een schand, Een dood-kist voor mijn ziel, ick mij’ dien vuylen brand, Waer in gemeen doch niet meer valt van daen te dragen, Als een verdiende straf van suchten en van klagen.
Naer ’t soet wil komen ’t suur, gelijck naer’t suur weer ’t soet, Wie dat voorsichtigh is, die houd hem aen het goet.
Doctor Kancker-key, en Key-kruyn.
Maer siet, wie schijnt, en komt te mywaerts aen soo vinnigh?
Soo hy niet droncken is, soo is sy wis ontsinnigh.
Keykr.
Heer Doctor ach!
Wel Key-kruyn segh wat is’t?
Doctor Kancker-key, ick voel, ick voel gewis In mijn Capronibus een herdigheydjen leuteren.
Dat is uw Key me vriend, ick sals’ u haest uyt peuteren: Die zwarigheyt is kleyn, ghy zijt het niet alleen, Neen seecker neen, ick sie der hier vry meer als een, Vry meer als thien, en thien; mocht ick haer naem eens melden, Met all’ haer sot bedrijf, ’k wed ick’er meer vertelden, Als all’ de boecken t’saem, die nu, of oyt, of noch Aenstaende zijn: maer ach!
het wereltsche bedrogh Bedrieght’er veel in’t oogh; ghy soud het niet gelooven, Wat pop een yeder heeft, die hem het breyn ontrooven: Ja dat het slimst noch is, elck sot prijst sijn marot, En meent sich wijs, schoon dat hy is puur-steken sot.
siet mijn Meyster selfs, die bergwaerts af gingh slepen Dien Olyphantsen Steen Heeft oock al mee sijn pop, daer hy om hooren moet, Dat hy mee danst, en schoeyt op sijn steen-poppe voet.
Maer segh heer Kancker-key, wat pop kan u verblinden?
Mijn pop is langh aen stuck, ghy sult dat soo bevinden.
Ey waer?
In d’oeffeningh mijns kunsts van medicijn, Dien ick wil oeffenen soo langh ick hier sal zijn, Of elders opter aerd, daer ick sou mogen zweven, Ick leef in dese kunst mijn alderbeste leven.
Jae daermen d’heylige met houte hoepens bind.
Wat raeckt u dat?
wie vond my een-mael oyt soo blind, Als ghy doorgaens wel zijt, ick doe het matelijck, Ick ben mijn selfs, veel min geen ander hatelijck.
Nu daer een speltjen by: quaed spreken is geen kunst, Uyl.
Den wijsen sprack van outs, een guade tongh is vunst.
Kom laet ons binnen gaen, ick sal u best genesen, Tot mijnent t’huys.
Ick ben te vre’en, moet het soo wesen.
Sie daer, dat gaetje voor.
Keyk.
En ick mijn Heer u na.
Binnen: Uyl.
Wie hulp van noden heeft, die soeckt geen hulp te spa.
Principiis obsta; sero medicina paratur, Cum mala per longas invaluére moras.
Jurriaen Key-kapper, en Wouter Kap-key: Iuriaen.
ICk vind nu ’t spreeck-woort waer, dat eenderhande veeren Meest vliegen by malkaer; jae dat wy liefst verkeeren Met die wy zijn gewent; het schijnt dat de gewoont Is d’andere natuur, die sich ons meester toont.
Dat voel ick wel aen my, aen my, die weer moet keeren Naer mijns gelijcke soort van eenderhande veeren: Soo was ick gisteren verleegen en verset, Niet vremt, de pis-pot stonder midden op ’t buffet.
Soo net, soo proper net sach ick de Proponentjes Daer maken haer gelagh, na d’inkomst van haer rentjes, Als noyt geen evenaer kon eff’nen het gewicht, Die van een sake mocht te swaer zijn, of te licht.
Dat wijslijck was gedaen: edoch ick kon wel speuren, Sy deden ’t alle daegh, mocht ’t alle daegh haer beuren.
Neen beter is het dus, den hemel weet hoe ’t hoort, Licht hadden sy veel goed, sy smeten ’t buyten boort.
Wie dat veel eyren heeft, die maeckt gemeen veel doppen.
Sy zijn niet meer als wy, sy dagen mensche koppen, ’t Gebreck is in de mensch; soo ’t inde verckens waer, Men snee ’t ’er uyt ten spijt van onse bestevaer.
Schoon hy in’t ander rijck sich selven mochte belgen, Van ’t uyt-gesnede stuck sijn onbevlechte telgen.
Nu langh genoegh van haer, ick mach gaen sien wat dat Mijn knecht op houwt, dien ick precijs verscheyden had Te klocke thien: ick vrees hy met sijn kammeraetjen Sal willen orberen de stert van ’t buure vaetjen, Dat gisteren over bleef; hy is, hy slachter meer, Die peck heeft aende naers, hy gaet niet voor al eer Wouter uyt.
Het vat is om gekeert.
Ick mis, daer komt hy aen gestreken, Nu wil ick stracx mijn hand met hem aen ’t werrick steken, En kappen aen de Key, watter te kappen is, Soo krijgh ick eenmael gelt, dat ick te langh nu mis.
Wel Wouter benje daer.
Wou.
Maer baes wat mooghje vragen, Na de bekende wegh, of siet ghy ’t noch niet dagen Door ’t neveligh gesicht, geresen uyt het vocht, Dat gister avond u de hersenen besocht.
Ghy seght al wat, hoe!
sou ick niet, op sulck een zegen, Als Key-knaep my aen brocht, een glaesjen schoon uyt vegen?
Ick dee d’accijs van ’t Landt te kort.
Maer segh my baes, Wat kreeghje in uw schoen voor eenen Sinter-Klaes?
Dit schrift om ’t in den Steen der steenen Steen te houwen, Die midden op de merckt soo heerlijck staet t’aenschouwen, Tot wond’re wonderingh van alle wond’ren self, Dien oyt verwonderlijck een vreemdelingh te Delf, Of schier te Romen sagh voor wonderbaer op-bouwen.
Een wonder Helden-stuck is wond’rens waerd t’aenschouwen.
Ey baes dat ick het lees, of van u hooren magh.
Houw daer, lees op, soo weet je mee van wat beslagh Den inhoud is.
Ick sal, en dat met goe’ opmerckingh.
Wie anders leest, die leest gants sonder goe’ uytwerckingh.
Legere & non intelligere, Est quasi negligere.
Steen-spraeck naer ’t Oost, om in den voet des Grooten Steens te hacken.
ICk ben der steenen Steen, die geen steen hoef te wijcken: Wie mijns gelijcke toont, die gae vry met my strijcken; Ick gunn’ hem heel en al mijn in-gesloten goudt, Of wat my door mijn swaert’ al-hier ter stede houdt.
Voor my, ick sagh noyt ergens dier-gelijcken, Iuriaen.
Daerom soo sult j’er oock niet mee gaen strijcken.
Ick wed, ick laet hem leggen daer hy leyt.
’t Is wel en wijsselijck van u geseyt: Sijn zwaer gewicht sal u dat wel beletten, Al had ghy al de Visschers macht van Petten.
Soo ist.
Nu leest de rest maer voort.
Ick sal, hoor toe van woord tot woord.
Steen-spraeck ten Zuyden.
Wie my brenght daer ick lagh, sal meerder Meester wesen, Als oyt dien Meyster was, die my een mijl voor desen, In’t Jaer van sestich een ten bergh heeft af-gebracht, Daer d’ Atlas hier om sucht, en Zysiphus om lacht.
Ick wist’er raed toe baes, mocht ick maer trecken Met dese hier by zijnde halve gecken.
Soo ghy mee selfs wout trecken aen haer lijn, Soo loof ick, dat het licht sou konnen zijn.
Maer sonder u, mijn baes, soud’t niet wel willen lucken, Ghy most haer Athlas zijn, om niet te tucken.
En wie, segh my, sou Sisyphus dan zijn?
Den wijsten inder daed, als ghy, in schijn.
eer ’t erger word, wilt vorder lesen.
Ick sal het doen niet anders als voor desen.
Steen-spraeck ten Westen.
Door Tover-kracht van Koeckje-Krakelingh, Ben ick hier eeuwigh den Nakomelingh: Laet toov’ren vry, wat toov’ren kan, Geen Toover-kunst en helpt hier an.
De sulcke Tovenaers, die magh ick lijden, Wiens kunst wat inder daed heeft te bedijden.
Wegh die met valschen schijn bedriegers zijn, Iuriaen.
Jae wegh, die emmer dood, of helschen pijn den menschen doen gevoelen, Die gruwel-vlecken kan geen bloed af spoelen, Die gruwelen zijn gruwels, die men schuwt, Soo ver, als eenich gruwel, dat men gruwt.
Wat zijnder ach!
onnosel om gekomen, Die slechts haer schuld bestond by enck’le dromen: Ick schrick, als ick het denck; voorwaer Eer ick oyt recht wou vellen over haer, Wou ick veel liever selfs my laten rechten.
Wee die quaed-kundigh Recht en Vonnis slechten.
En ick eer my met Koeckje Krakelingh Behelpen, als met Faustus tooveringh.
De sulcke Toover-kunst en kracht is Meesterlijck, Die niemandt sluyt, of sluyten sal uyt ’t hemel-rijck.
Nu Kap-key laet ons hier niet langer sammelen, Ick voel den honger in mijn maegh al rammelen.
En ick mee van gelijck.
Soo lees de rest.
Ick sal als voor ons beyder magen ’t best.
Steen-spraeck Noordwaerts.
Wle immer Rijck wil wesen, En voor op-Recht gepresen; Die kom en steele my, Sulck steelen staet hier vry.
Eer ick my immer Rijck sou willen steelen, Liet ick me, als een Schaep, veel liever keelen.
’t Is of hy ’t heyligh Recht den hals af keelt, Wie onverwacht sich immer rijcke steelt.
Wee hem!
hy sal sijn loon wel vinden.
Rechtvaerdigheydt wil t’ onrecht eens verslinden.
Men sou my dese Steen eer steelen sien, Als Emmer-spoedich Rijck van goede lien.
Hanght sulcke dieven, die soo schelms steelen, Hanghts’ aen goe’ ysere gepende zeelen.
Neen, hangen waer te saft, wegh op een rat, Wech met haer diefsche goed naer ’t helle-gat, Soo gaen de kinderen daer niet mee proncken, Die d’ouders schelm-stucken soo ontfoncken.
Den hemel wil ons bey, en wie hier zijn by een, Voor sulcke dieven hoe’n, en breeckense de been.
Wie trouwloos yemand hoont, is waerdich sulcke plagen.
Nu laet ons nae de Steen, den dagh is hoogh aen ’t dagen, Soo men noch yets sou doen, soo is het meer als tijd.
Val aen dan baes, eer datter noch meer tijd verslijt: Of willen wy ’t van daegh tot morgen vroegh uyt stellen?
’t Hayr van den hond ter op, sal ons de kruyn herstellen.
Wel aen,’t is alle daegh geen Kermis-dagh, kom laet Ons gaen, waer elck een van de Steen yet vremts uyt slaet.
Waer sou dat zijn?
In’t Key-school van de Key, te weten Op’t oude Kerrick-hof, de naem is my vergeten, Schoon ’t huys my is bekent: t’sa stappen wy daer heen, Der snaecken snaeck is selfs daer waer.
Ick ben te vreen.
Inhoud des tweeden Bedrijf.
GOsen Key-kruyns hooft, met eenen key-kruyns doeck verbonden, vind raed en baet daer by, des prijst hy yeder aen de keysche Medecijn van Doctor Kancker-key: maer verbolgen, dat niemandt hem gelooft, scheltse al voor ongeneesselijcke botte vuyle keyaerds uyt bysonder die sijn Heer en Meester soo goddeloos bekladden.
Den Doctor stilt hem haest met goede redenen, die key-kruyn oock voor goedt aen-neemt, bid den Doctor Fijtje kranck-key van haer key-kranckhoofdigheyt te willen genesen, so hem den Doctor ook belooft; doch wegh gaende boert en lacht hy met sijn waen-geloof en sot bedrijf, en gaet voorts op de snoes-haense uyt-comst van Jor.
Key-kam binnen.
Key-kam, vremdelingh, moedigh en geprickelt door ’t lof-getuyt van anderen op hem roemt hier den waren Adel voor al in ware deughden te bestaen, dies hyse in alles naer-volgen, en voor al sich by de eelste Jonckeren wil begeven; dit meldende begeeft hy sich aen kant, om’t moedigh stoffen en poffen van Jor.
Kruyf-key af te horen.
Terwijlen Jor.
Kruyf-key over-haelt de grootsheyd veeler Groten, ende dat hy veele nieuwe Jonckers en anderen haer prael en pracht belacht, kan key-kam sulcx niet langer lijden, maer komt hem voor den dagh, en treckt van leer, naer datse een wijl met veele scheld woorden malkanderen heen en weer schendelijck scholden en bestreden: waer op den Doctor haren Adelijcken key-twist stilt en ter neder leyt.
key kapper,en Wou.
kap key, comende uyt het key-school, verhalen schersende ’t geen sy van d’een en d’ander verwijtelijk aldaer hoorden: maer kap-key beweert sijn meesters lof en eer, wil den vuyl-becken en Pasquilmakers met noch een harder ros-kam, als der desen af-smeeren en af-rossen: waer dat hem eyndelijck sijn baes de waerheydt meer te melden af raed, sulcx hy gehoorsaemt, verdingende aen den toehoorders sijn tegenwoordigg voorslagh op sijn woord, voor goed te keuren, of anders haren naam en faam, t’harer schanden, eeuwiglijk in den steen te willen houwen, ’t welck niemandt toe-stemmende, gaet’er heen.
Gosen key-kruyn.
HA my!
dat troost en helpt, nu ick soo ben verbonden, Waer sullix niet, ick waer mijn leven langh geschonden; Danck zy den Doctor, die, door sijn vernuft en geest Mijn siecke key-kruyn dus her-vorremt en geneest: Danck zy den Doctors dranck, dien ick heb in-genomen, Waer door mijn sinnen thans als t’eenemael bekomen; Ick had bylo het noyt gedacht, veel min verwacht, Dat in sijn key-dranck oyt sou steken sulcken kracht.
Ick, die mijn kap voor dees had op den tuyn gesmeten, Socht vaeck by wijn en bier mijn key-kap te vergeten: Maer laes!
ick viel hoe meer, hoe langer, tot den dronck, Soo dat mijn breyn en geest als t’eenemael versonck.
Tot dat ick eyndelijck by Kancker-key geraeckte, Die mijn key-sieckte thans gesond en fris hermaeckte.
Sijn Medicijnsen dranck veel meerder helpt en baet, Als all’ de wijnschen dranck, die eenigh mensch in-slaet.
Daer kan ick in der daed getuygenis van geven; Dus vrienden, wie ghy zijt, die key-loos soeckt te leven, Comt op dit Key-toneel van Doctor Kancker-key, Com, eer het boone blos u aentreft in de Mey; Ey kom, wel hey!
komt niemand niet?
of zijns’al op Den key gewet?
bedroopt met ’t heynsche bronsse sop.
Dan heb ick uyt; maer neen, dat kan in my niet vallen: Ick moet eens om gaen sien, of niemand van hen allen Geen key-aerd by sich heeft, ick siese wel, dan hey!
Dien ick sie, sien my niet door ’t key-vluys van haer key.
Soo blind is ’s menschen oogh met eygen sucht beseten, Dat elck sijn ey, in ’t riet geleyt, wil sien noch weten.