floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
God is het al in all’s alleen, De waerheydts wijste reên; Die ons de ware wegh vertoont, Daer ware wijsheyd woont.
Van al, die hier thans zijn geschoolt, Niet een, of is verdoolt, Verdoolt om sulck een werelds pop, Die hem blind op en top, 7.
Dat ick hier singh, is waer en wis, Geen Mensch daer vry van is: Wie anders my betoonen kan, Dien roem ick vry daer van.
En sal hem houwen op de Steen Voor Keyeloos alleen, Wie ’t is die kom, en meld sijn naem, Of swijghje al-te-saem.
Soo swijgh ick oock met yeder een, En houw’ dit in de Steen: Dat geen mensch opter aerde leeft Die niet sijn Key-pop heeft.
Fons Sapientiae Deus.
Ha Key-knaep, ’t is soo wel, kom langh mijn hamer hier, Ick hack dit inde Steen, al kreegh ick niet een sier.
Het is te moy, dat men ’t niet eeuwigh soude lesen, ’t Geen, wegens sijn aloy, dient eeuwighlijck gepresen.
Hy hackt wat.
Ha daer een pijpjen op; her op mijn doosjen op: Her op Gyotjen, op, her op met dese klop.
Nu t’sa!
hael my wat vuur, ick moet een pijpjen smoocken, Een pijpjen!
om de geest met roock wat te beroocken: Daer ’s menschen hert op speelt, die ’s werelds roock bemind, Wier keysche ydelheydt hem key-mals oyt verblind.
Wouter kap-key en Jurriaen Key-kapper.
Maer baes!
My dunk ick voel dat al mijn hacken Hol-klanckich gaet, ja ’t schijnt mijn ysers inwaerts sacken.
Ghy droomt.
Dat dunckt my niet.
t’ Sa dat ick selfs eens houw, Hy hackt.
Daer leyt den bras, wat droes ist dat ick schouw?
Hier opent sich een gat, waer yets in schijnt te schuylen.
Dat sal ick sien.
Een nest vol Steene-Uylen, Met boonen onderleyt.
Het mocht ick weet niet wat!
Gelooft ghy ’t niet?
kom selfs, en steeckt uw hand in ’t gat.
Beget ick sal het doen, al souw het my berouwen.
Hy tast in ’t gat.
Au baes!
ick voel sy met hen klouwen op my klouwen.
Wel plompert klouwter weer, wie dat sich uyligh toont, Vereyscht de reen, men met de selfde munte loont.
Neen baes sy zijn te groot.
Hoe grooter vaeck, hoe lomper, Dat sietmen aen den mensch, hoe grooter vaeck, hoe plomper.
Maer baes, hoe komen sy hier in?
Wel vraeghje dat?
Soo vraeght dan oock met een, waerom schier d’heele stadt, Ja duysent oost en west dien bergh-steen oyt besochten.
Dat was, loof ick, om dat die bergh-steen-uylen dochten, Dat soo een dicke Steen van Steen-uyls swanger gingh.
Niet vremt haer sulck een lust dan bergwaerts heen bevingh.
Gelijck soeckt sijns gelijck.
Soo alsse thans betoonen, Die d’Uylsche steene kraem hier selver noch by woonen.
Kap-key niet te hoogh, die gasten lijden niet, Dat ghy haer met het fop van malligheydt begiet.
Soo magh ick haer dan met ’t key-boone sop begieten Waer van de Menschen vreughd en vrolijckheyd genieten.
Hy krijght boonen om te stroyen uyt de steen.
Doch sie wel toe, dat ghy geen wijse lien hier raeckt.
Een wijsaerts selfs boons-bloesem schuwt en laeckt.
Wel vrienden!
wacht u des van mijn steen-uylsche boonen, Voor al, van immermeer aen imand die te toonen, Schoon ofje wiert geraeckt: Wie dat sijn eygen schand, Sijn key niet heelen kan, die pack hem aen een kant.
Men kan niet beter doen, als sich in tijdts te wachten, Wie niet in tijdts toe siet, die volght den onbedachten.
Symen Kiecker-key, en Piet Key-kruyd.
Hoe is hier sulck een uyt-gelaten vreughd?
My dunckt het is hier inde Meysche boone-jeughd.
Wel vrienden benje keyts?
of komje uyt de boonen?
Soo segh het my, ick sal mijn Meester sulcx vertoonen; Dies’ al snijt van de key, hoe key-kranck datse zijn.
Waer raed, noch baet toe is, dat heelt sijn medicijn.
T’sa com maer voor den dagh: wat wilmen ’t doch verschonen, Ick weet hier zijnder veel geraeckt van keysche boonen; Van boonen!
die soo schelms het heyligh recht vertreen; Waer s’ oyt, om ’t duyvels goed, vlack voor den duyvel heen Haer ziel en zaligheyd ter hellewaerts verdoemen: Ick wil d’eersuchtige, de moedige niet noemen, Die vol bekuypingh steets naer ’s werelds eere staen, Verruckt door ydelheen, die haer ten gronde slaen.
Ick zwijgh van minnaers, die sich selven heel verbranden, Waer half oyt minne-vlam haer aen mogh comen randen; Van dese rep ick niet, meer dan genoegh geplaeght, Waer haer gewisse steets hen duysent vrees aen jaeght.
Van vuyle logenaers, van die pasquillen smeden, Daer mee sy haers vyands eer vertreden, Noch die het geest’lijck hof een balck in d oogen siet, daer van en spreeck ick niet.
Ick spreeck van Keyaerds, die haer geld en goed vermallen, Met dit, of dat, waer oyt de sinnen ’t liefst op vallen; Voor die, segh ick, is raed, soo sy mijn Meesters raed, En daed naer vollegen, die niemandt af en slaet.
Hy is dan wie hy is, mits hy recht uyt moet seggen, Hoe langh, en waer hem sijn key-malligheden leggen: Soo ’t hem in’t hooft aen breyn, in’t oor aen ’t hooren schort, Soo isser kans, dat hy seer haest genesen word: Alwaer ’t in hand, in tongh, daer hy mee, t’sijnder schanden, De beste van de stadt, jae geest’lijck aen dorst randen, Met naem, en toenaem selfs, haer brengende in’t licht, Soo lomp, soo plomp, soo stomp, als konerdinghs gedicht, Daer snee, noch pint aen is, noch immer aen sal comen, Niet vremt; sint ’t dichten van de key, ist breyn ontnomen; Daer hy om dol-quaet is, maer ick in’t minste niet, Want siet, van Doll’mans dicht ons vreugd en deugd geschiet: Die ’k weer verplichten wil aen hem, aen elck, int snijden Van Key en Kovel-kap.
T’sa com, wie niet can lijden De key-lucht in sijn neus, in buyck, in borst, en been, Daer voor is raed en daed, als oock voor all’ de leen; Behalf voor d’arm en voet weet ick geen raed te vinden, Besonder voor de voet, soo qualijck te bewinden, Als ’t zwaer en moey’lijck is, dae Key-kruyd om te doen; Of ’t waer men door geweld de voet hiel in de schoen.
Wat vaeck de kunst niet kan, word met geweld verkregen.
T’sa com dan al wie met sijn key-kap is verlegen; Geen geestelijck’ ick noem, daer voor is het gebed, Dat ick mee storten wil, dies Godt haer key verset: Haer key!
die stadt en staet vaeck droevich comt ontroeren, Waers’ op het werelds goed, met heyl’gen schijn, oyt loeren, Piet uyt het volck roepende.
En soo des menschen hert.
* Piet.
Maer siet dat gy daer swijght, Eer ghy van ’t prekend volck wat om de ooren krijght; Te machtigh in den drift, die sy op stoel bedrijven, Waer sy met ’t heyligh woord haer woorden klanck verstijven; Haer woorden met een schijn van reden also net, Als selfs uw Key-kaps kleed met keyen is beset.
Met keyen, diemen heeft van Honden, en van Hoenders, Van Hof, van Huys, van Doeck, van Schrobbers, en van Boenders, Van Bomen, Duyven, Bloems, van Schilder-kunst, en Prent, Van Porceleyn, van steentjen, beentjen sonder end, Van Schuyt, van Luyt, van Kruyt, van Horentjes, van Paerden; Of waer de Keyaerds mee verkeyt zijn opter aerden: Als ick’er veel hier sie, dien ick soo noodigh acht De snijdingh harer key, als voor ons mensch de nacht.
Wel aen dan Boonemans en Keyaerds hier verschenen, Wilj’ uw genesingh konst hier namaels niet beweenen, Kom steeck uw neus recht uyt, maer houd den hoet op ’thooft, Soo sien ick, wien sijn key van sinnen meest berooft.
En sien ick wel!
my dunckt ick sies’ hier meest al dwalen, Het is hoogh tijdt, dat ick mijn Meester selfs gae halen.
Ey vrienden toeft maer wat, ick kom terstond hier weer, Ick zweerje by mijn key, mijn meester is niet veer.
VIERDE UYTKOMST, Doctor Kancker-key, Doctor.
my dunckt ’t heeft boonen hier geregent, En naer ick speuren kan, schijnt elck daer van gezegent: Ha!
dat ’s een kolfjen naer mijn hand, een schat voor my, De boonen by de key!
onmoog’lijck imand vry, Of sonder pop thans zy!
en schoonder ginsjes sitten, Die met een witte quas van stemmigheyd haer witten, Ick acht dat niet, ja selfs, al sprack haer mond soo fier, Soo hupsjes degelijck, als Opheus luyt of lier Eertijts seer heerelijck, soo kan ’t in my niet vallen, Dat hier mijn kolfjen niet sou slaen haer keysche ballen.
laetdunckentheyt is selfs soo groote key, Als oyt gevonden wierdt op d’Amersfoortsche hey: Daer gaender veel af zwaer Die met een wijsen schijn haer wijsheyd soo vertoonen, Dat men schier zweeren sou, dat in haer hersen-vat De wijsheyd selfs de wijste schat gestaepelt had; Besonder waers haer stem rouw-keeligh uyt doen brommen, Met woorden van geluyt, als byen, of als hommen: Neus-wijslijck in mijn hooft beschrijvende een key, Door wijsheyds boone kracht versamelt in de Mey: Ick derf niet melden schier met sulcke keysche woorden, Daer sy mijn Meyster mee vernielen en vermoorden, Wanneer steets in haer mond als schier bestorven leyt, Het sleepen van sijn steen te zijn een malligheydt: Jae dat soo af-gemaelt met schijn van zedich spreken, Dat Pallas wijsheyd selfs daer vlack voor schijnt te steken: Maer dat is nix, ick weet met sulck een volckjen raed, Sy komen maer voor ’t licht, soo meenigh als hier staet, Soo meenigh alsser sit; ick sal mee zedigh spreken, Om mijn genesings kunst haer inde mouw te steken.
Het zeedigh spreken heeft seer sonderlinge kracht, By die, door schijn van re’en, de kunst voor kunstigh acht.
Kiecker-key, en Doctor Kancker-key.
en treckt doch aen dat lijntjen niet: Indienje daer aen treckt, ghy leght uw ey in’t riet: Geen key-kruyd kan noch mach * laetdunckentheyd genesen.
Hoe praetje?
ick salse door goe’ schyn van re’en belesen, En soo laetdunckentheyd, met de laetdunckentheydt Verdrijven uyt haer hooft, is dat niet wel beleyt?
Heel wel: maer segh, waer blijfje selfs met u te helpen?
Ja heer met u. Doct.
Ick sal mijn key-aer stelpen.
Waer mee?
Met ’t eygen gruys van de laetdunckentheyt, Die eeuwiglijck om ’t hert rontsom gewortelt leyt Van my, en yeder een; maer d’een wat meer, als d’ander.
Daer b’hoeft geen tuyghnis van, wy sien dat aen malkander, De singers zijn getuygh, de springers van gelijck, De letter-wijsen selfs, waer geen den ander wijck.
Sou ’k de laetdunckers al, en wie, en hoese zijn verhalen?
Most ick een lijst soo hoogh, als selfs den Dom af-malen: Dat lustme niet, o neen!
elck wied sijn eygen hof, Daer vind men meer, dan al te veel, uyt-wiedinghs stof.
Maer Kiecker-key mijn ampt vereyscht, en brenght dat mede: Dies gaet, en braeght rontsom, of niemand hier ter stede Mijn hulp van noden heeft, en seggen sy u neen, Seght die laetdunckers dan, dat dese key alleen Van haer laetdunckentheydt, de slimst’ is aller keyen; Die ’t waer uyt ’t vals, en’t vals uyt ’t waer haer noyt laet scheyen.
Ha vrienden!
hoorje wel, wat u den Doctor seyt?
Of zijt g’al hoorend’ doof?
of heefter niemand malligheyt?
Of is door waensucht ’t hart soo t’eenemael beseeten, Dat niemand opentlijck het hier voor my wil weten?
Soo komt ter sluyck aen’t Huys van Doctor Kancker-key, Die ’t boone-bloesem selfs kan heelen van de Mey.
Komt, komt, terwijlje kunt goe tijd en hulp beramen.
Wie hulp van nooden heeft, behoeft sich niet te schamen.
*Jugero helleboro hac res absolvi non potest.
Plautus.
In-houd des vierden Bedrijf.
* DEn Doctor is ten hoogsten verwondert, speurende dat niemandt sijn key-waens sucht wil weten, verklarende aen sijn huys van keyaerds te grimmelen, die ter sluyp by onty t’sijnen huyse hen van haer daesen doen ghenesen, strijckt sijne toehoorders waen-stuypen niet min, als hare geveynstheyt uyt, bespottende de yd’le hovaerdye tot schae en schand haers beurs.
Gijs Kerck-key versoeckt van den Doctor voor sijn pijnelijcke key-voet steene salf, gesmeert op keysche doecken: doch verstaende van den Doctor voor sijn voet geen raed te zijn, als met gewelt van veel hard-ysere mannen, daer hy, pijns-halven, om vertreckt.
Gosen key-kruyn verhandelt den Houwelijcken Staet, dien hy beklaegt, raedt den ongetrouden geen vryster aen te slaen, hoe schoon, wiens aerd hy niet en kent; voor-siende sijns Wijfs onstuymigheden komen, begeeft sich wat aen kant, tot dat haer onweer over is.
Fijtje Key-kranck is heel verbolgen, ghehoort hebbende dat haer man Fijt, in plaets van Fijtjen sey, wil hem daerom te lyf, schelt, en scheert, en schrobt van alle kant hem dapper.
Doch Griet klap-key haer heevigheyd ter neer geleyt hebbende, bedaert: waer op de man, haer Fytjen heetende, met haar vriend word, ende om vreugds halven binnen gaen.
Daer Griet om lacht, bespottende so wel haers blinde minnetocht, als selfs verfoeyende den geylen min-lust der menschen.
Gijs kerck-key, hoorende Griet klap-key klappen, berispt haer van het preecken, seggende selfs genoeg te doen te hebben, sonder d’haet van volck te kunnen preken; waer op sy hem van ’t een ’t ander verwijt, maer hy sulcx een wijl geweert hebbende, behaelt en verlaet haer ongeveynsde klap, en gaet heen om te preken, daer op s’hem volgt.
Doctor Kancker-key.
HEt is een wonder werck, dat niemand oyt wil weten, Hy met den key-daes is van eygen waen beseeten!
Noch gisteren, helaes!
als ick maer was van hier, Soo quamen aen mijn huys wel duysent keyaerds schier, Van alderhande soort, ja selfs gekleed in ’t felpen, En riepen elck om seerst, Heer Doctor wilme helpen: Ick was, en bleef soo druck, soo druck gelijck de pan Te Vastelavond; elck om seerst wou eerst daer an: En hier wilme, quansuys, voor my, noch niemandt weten, Met welck een waen-suchts pest dat elck een is beseeten.
Doch waerom oock gemeld?
haer Reputaty mocht Daer lijden schip-breuck door, of krijgen knack en bocht; Wat raed gingh hen dan aen, om die weer recht te maken?
Laet staen om eenmael op het kussen oyt te raken?
key der keyen key!
ha ydle hoovaerdy!
Hoe quelje steets den mensch?
Elck heeft gewis by Junoos pauw ter school gelegen, Dat blijck aen die wel meest, wie met een key-stoet vegen Van Maechden, en van Knechts, haer gelt ten borse uyt, Of, die yets kopen voor haer geld, dat loflijck luyd, Door ’t een of ’t ander mal ’t Geen imand key-broets oyt mogh in sijn boesem steken.
Dat ick hier segh is wis: maer dat het elck niet toont, Voor dat hem * ruymer geld en goed ten bors’ in woont, Is wijsselijck gedaen, ick wil daer niet af seggen.
Waer dwangh-wicht komt, ist best te laten leggen.
Soo als de dwangh-noot thans, van wegen geld en goet, My dwinght de key-stuyp te gaen snijden uyt de voet, Die gins aen hincken komt.
* Stultitiam patiuntur opes.
TWEDE UYTKOMST, Gijs Kerck-key, Doctor Kancker-key, en Symen Kiecker-key.
Doctor wilt my helpen, Eer my dees quade voet komt onder d’ voet te stelpen.
Wel vriend, ick sal, kom reyck my thans uw pols, op dat Ick uyt uw pols-geslagh mach voelen, tasten; wat, Of waer het u aen schort: mijn vrind, naer ick kan voelen, Soo is de voet helaes!
door ’t overstadich woelen Niet min vermoeyt, als door het klimmen op en op Verswackt, dat meer gebeurt, voor die te hoogh in top Waenwijsigh sigh verheft: ghy moet u voortaen wachten, Van ’t al te hoogh geklim der hemelsche gedachten.
De sulcke worden uyt Gods stadt door ’t machtigh Swaert Verdreven, als je weet dat ons de Schrift verklaert.
Dat preeckje wel: maer ick kom thans van u versoecken Voor mijne voet uw zalf, gesmeert op keysche doecken; Uw’ woorden helpen niet.
Soo vrees’ ick mijne zalf Uw key niet uyt de voet sal trecken, als ten half; En heel waer ’t best.
Dat ’s waer, kont ghy my dat soo klaren.
Ick sal mijn beste doen, oock al mijn volck vergaeren Op d’uyt-treck van uw key.
Heer Doctor denckt dat niet, ’t Is al vergeefs, wat kracht aen sulck een voet geschiet: Tot sulck een voet-key dient voorsichtigh aen-gespannen Een onverwachte macht van hard-stael ysere mannen.
Dat gat en boorje niet, ick sal daer in versien: Adieu, ick sou soo groote pijn niet kunnen lien.
Daer gaet Gijs Kerck-key heen, ick vrees hy noch sal rasen Van ongedult: een voet met soo veel keysche daesen, Daer is geen helpen aen: wy mogen bidden thans, Dat hem den hemel helpt, ick sie geen ander kans.
De beste middel is tot Godt sich te begeven, Voor die hier pijneloos, en keyloos soeckt te leven.
Gosen Key-kruyn.
’t Is hoe het is, noyt is het met een mensch te degen, Een Vryster wil een Man, een Vryer is verleegen, Soo hy green Vryster heeft, daer hy mee trouwen kan; En ach!
hy is nauw vast, of wenschter weerom van.
Ick hoef thans geen bewijs van d’ouwen by te brengen, De nieuwe, die hier zijn, en souwen ’t niet gehengen.
ick loof, soo daer een Kerck gevonden wier, Waer men hertrouwen kon, heel weynigh bleeffer hier.
Voor my, ick vloogh’er heen, soo ick’er heen kon vliegen, Om haest verlost te zijn, Van die mijn vagevuur hier is: doch wesen sal, niet meer, als op dit aerdsche dal: Ick stierf veel lieber noyt, als namaels haer t’aenschouwen.
Geen quader quaed, als met een quaed wijf huys te houwen.
Men wort den droes noch eens door vasten, bidden quijt; Maer geen boosaerdigh wijf, voor dat de dood haer slijt.
Voorwaer hy is wel arm, die niet heeft om te eten, Die in sijn arremoe van yder word vergeten: Maer armer is hy noch, dien ’t soete vrouwe-aes Verlockt, en lijden moet, dat sy hem speelt den baes.
Hoort jonge lieden, hoort; soeckj een gerustich leven?
Wilt niet te spoedigh in den echten staet u geven: Sulcx heeft meer voeten in de aerd, als imand looft, Of dencken sou: zijt ghy van sinnen niet berooft, Soo draeght te voren sorgh, dat ghy uw vrysters aert kent, Geen soeckende, hoe schoon, als daer ghy mee bewaert bent.
Wie een goe vrouw bekomt, bekomt een goede schat.
men steecktse niet, gelijck een boter-vat.
En datje meent of waent, een meyt, die een quaed hooft het, Wanneerse word gevrijd, dat toont, is mis, gelooft het Noch nu, noch immermeer; het veynsen is haer aert: Dies sie wel toe, ghy voor het veynsen u bewaert.
De schijn bedrieght.
Dat kan ick metter daed betuygen Aen ’t proef-stuck van mijn wijf, die haer soo wist te buygen, Eer ickse had getrout, naer mijn bevalligheyt, Dat s’ heel mijn herte won met haer lieftalligheyt: Jae meermaels seggen dee, dat ick haer half niet waerd was: Maer ach!
in acht daegh tijds haer gramschap al te paerd was: Het veynsen dat had uyt, haer aert quam voor den dagh, Als, na langh sonne-schijn, een felle donder-slagh, Met storm op storm gemenght, voor my niet te ontwijcken, Soo ick mijn zeylen thans voor haer niet neer gae strijcken: En dese haven kies, tot dat haer buyigh weer, Van bulderen vermoeyt, sich selven leyt ter neer.
VIERDE UITKOMST, Fijt Kranck key, en Griet Klap-key, en Gosen key-kruyn.
Gans bloemerharten, fy, dat hy my Fijt sou heeten!
Dat can ick niet verstaen, dat can ick niet op-eten: Neen Fijtjen is mijn naem, de drommel heet sijn moer Geen Fijt; dat lijd’ ick niet, ick sal die lompe loer Sijn oogen uyt het hooft, het hert ten lijf uyt rucken, En levendigh aenstons hem in syn back-huys drucken: Wel hey!
wat of hy meent!
Een T van Fijt, waer Fij, En licht volght op het woord van Fij, fy vuyle pry, Fy vuyle hoer, of yets, dat ons sou mogen smetten.
ick sal daer voor hem ’t hooft met hoorens setten, Als of ’t Acteon waer, die klick, die treuselaer!
Wil speelen d’haen, en is nauw qualijck peuselaer: Dat blijckt, als ick hem com om een goed woord aen preken, Soo houd hy sijn mond toe, en laet sijn poort dan spreken, Of grinst gelijck den droes tegens den dageraet; Niet vremt, ick gis hy voelt, dat slim sijn wagen gaet.
Maer Fijtje buur ghy moet dat van uw man niet gissen, Hy slacht den hengelaer, die met sijn langsaem vissen Wel weynich vis op haelt, maer die weer gaef en goed is.
Hy mocht ick weet niet wat, die sulck een arme bloed is.
Noch onlangs doe ick quam hem soetjens aen sijn veeren Te tockelen, docht ick, mijn haen wil my vereeren, Met hanelijck gekraey; maer neen, dees’ drooge geck Gaf nieren van Klaes-os: die als gespogen speck, En moes my tegen staen: had ick ’t byloo geweten, Hy sulck een droogh-sack waer, ick had hem wel verbeten, Doe hy my vryen quam: maer siet, sijn kraeyen dee, Dat ick hem om mijn huys en lijf heen draeyen lee: En oock sijn vaer, die meermaels riep, elck wacht sijn hennen, Mijn haene-soon gaet uyt, Had my door sulck geroep mijn sinnen soo geraeckt, Dat ick my alles goeds van hem had wijs gemaeckt.
En ach!
nu ick hem heb, comt hy te recht betoonen, Veel schreeuwens, weynigh wol sijn kraeyen by te woonen.
Recht uyt geseyt, soo ick het oyt geweten had, Dees’ haene-man my noyt in’t hooft gebeten had.
Wat raed?
de knoop is vast.
Sich alderbest te voegen Na saecks gelegentheyd, geeft ’t alderbest vernoegen; Dat vrouwen na haer mans sich setten heel en al, Dat sy niet gnorrigh zijn, noch als ’t haer man geval, Dat dan haer lusten zijn niet eygen, maer deelachtigh, Eer komend’ over een, als half, laet staen heel-achtigh: De man zy heer en vooght, ja meester van gelijck, Wie hem sijn doen benijt, die valt seer deerelijck In schand, in schae, in spot, in eygen selfs verachtingh.
Wie lof en eer bemindt, die schuw oneers betrachtingh.
Ick weet van lof noch eer, sol mijn man Fijt my heten, Dat wil, dat sal, dat magh, dat kan ick niet vergeten.
Gosen na haer toe.
Fijtje lief bedaer.
Fij.
Dat seye flus my niet.
Daerom segh ick het nu; want siet, het lustme niet, Om d’helleft van uw naem hier namaels heel te branden, Al vageviers genoegh, het knarsen van uw tanden Dat knarst my door mijn hart; ey Fijtjen laet ons gaen, Eer imand ons geraes comt in de oor te slaen.
Ick ben te vreen, maer met verdingh van eens te kraeyen.
Ick sal, ja haens-gewijs al gaende om u draeyen, Eer ick in’t hooft u pick.
Ja segh eer keys-gewijs, Ghy malle keyschen haen, nu sulck een gulde vlijs Sy hanght hem om den hals.
Soo mal uw hals om hanght.
die roete peusel Kent sijn gevang’nis niet, dat hem nu schijnt als reusel En room ten boodem toe, eer morgen is weer smeer, Weer kerne-melck*, of huy, soo niet sijn haene-veer Heel al ter neer geleyt door al ’t haen-moedigh kraeyen, Nu staet men daer en kijckt, en spille-been wil zwaeyen, Soo als hy plagh voor dees, de vlagge van sijn jeught: Maer mis het is, zijn hen leyd d’ey’ren van sijn vreught, Waer s’ in de minne-fuyck, door ’t minne-aes getogen, Malcanderen aen-sien met op-gesloote oogen, Door dees gesloten toe door blinder minne-tocht, Doen haer key-minne-spel noyt op geen eynd en docht.
Dan siet haer blind gesicht Verheldert en verklaert in uyterste verblyen, Veel klaerder als voor heen, vermits het namaels siet Den houwelijcken last van dagelijcx verdriet, In ’t weder-zijts geknor van ’t opperste gebieden, Dat d’een voor d’ander vaeck verdragen wil noch lieden.
Den overschot haer vreughd soo seer met kinder-last Bezwaert, als met verlies haers vryheydts selfs belast.
O schadelijcke min!
o blindheyt onser aller Verstanden dom en dol!
wy dienen niet veel maller, Dan als ghy ons verblind: met u, met u het is, Waer door men licht besmet het eeuwigh schoon vernis Eens suyv’re ziel, tot sulck een heerlijckheyt geschapen, Als noyt geen mensch begreep, noch geen van d’hemel-knapen; Door u, segh ick, verloopt den mensch sich meest, helaes!
Wien ghy verblind, of niet, ghy zijt der geylen aes.
Gijs Kerck-key de Monnick, en Griet Klap-key devote Dochter.
Wel Griet wat preeckt ghy daer?
het preken past ons mannen, Sie toe, dats’ uyt de buurt en stadt u niet verbannen; Wy hebben ’t quaed genoegh *, Te preken voor het volck, dat sich het niemand deert.
Daer weet ick af, doen ick laetst van ’t langh hayr gingh spreken, Hoe elck een op my sagh, en op my scheen te steken, Om dat ick tegen sprack, ’t geen self my tegen gingh, Van wegen het langh hayr, dat my noyt langer hingh, Noch langer hangen sal.
Al had ghy dat gelaten, Ghy had niet veel versuymt, sulck preecken kan niet baten; Want yder denckt ghy vos-oom daer mee slacht, Die sterteloos wel eer den swaren sterten-vracht Der vosschen af wou ra’en: of dat g’yets doch wou spreken, Om stoffeloos voor ’t uur in ’t preecken niet te steken: Want siet, het uur moet om, en uyt-gepreket zijn; Die voor goe preker wil geacht, gereeckent zijn; En tot gedachtenis een prent sijns wesen krijgen: Ba segh dan Gijs, wie sou, voor ’t preeck-uur om is, zwijgen?
Griet kaeckster houd uw mond, ghy kakelt my te veel, Ick segh, Griet zwijght, ghy rooft de vorrick van sijn steel.
Daer hebt ghy ’t niet, o neen!
wy selver daeg’lijcx preken, En soecken met gewelt te roeyen de gebreken Van beelds-gedachtenis.
Maer Gijs dat dunckt my niet.
Om dat m’er daegs hoe langh hoe meer in prente siet.
Dat is ons leet genoegh.
Dat kan in my niet vallen.
segh waerom?
Om datter niemand van u allen Oyt tegen preeckt, althans dat ick het heb gehoort, Of ist?
om dat, wanneer all’ d’heyligen zijn voort, Men uws gelijcke soort voor heyligen sou achten?