floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Geschied dat op die wys?
myn heer waar zyn uw zinnen?
Of boert gy?
Boert?
geensins, dat is de lichtste weg, 't Is altemaal gegaan, net zo gelyk ik zeg.
In Poolen doet men 't licht heel anders, maar 'k durs zweeren, Dat 't ongemaklik is den oorlog zo te leeren.
Gelukkige, die nooit slag, noch beleg'ring ziet.
Verfoejelyke eer!
een Edelman kan niet Gelyk kanalje, of als de lompe boeren leeven; Hy werd tot hooger drift, door 't Ad'lik bloed verheeven.
Wie kan zo zonder ampt, in 't hoekje van den haard Zyn tyd doorbrengen!
Ha 't is altyd niet myn aard.
Neen, neen, men werd zo licht geen Officier verkooren.
En onderwyl zyt gy 't.
Maar ik kan noch niet hooren, Door welk een voorrecht; want gy spraakt zo ongegrond, Van slag, belegering, en alles; zo terstond, Dat ik zeer twyffel, of... Krispyn.
Voor luiden van bedryven, Gelyk als wy zyn, moet de tong het minste blyven Van al de leden; en wat my belangt, ik zeg, 't Is my meer moeiten, te verhaalen een beleg, Als de aldersterkste stad, of vesting t'overwinnen.
Klaret, en Lysbeth uit.
Heel net ‘wat officier!
Is hy wel by zyn zinnen!
Myn Dochter zyt gy daar?
de vader van die Heer, Die u zal trouwen is misschien alhier.
Ik keer Zo daadlik wederom.
Sofy, Krispyn, Klaret, Lysbeth.
Ach wat heb ik geleden!
Niet half zo veel als ik.
Wat stryd heb ik gestreeden!
Want 'k was bevreest, dat ik, 'k beken het u Mevrouw, In het verhaal van die beleg'ring sneuv'len zou.
'k Was waarlyk met Apol bewoogen, Hy was in 't naauw, of ik bedroogen.
Apol houd zo ik hem recht ken Min van van den degen, dan de pen.
'k Zie heer Aankomeling.
Valerius, Sofy, Klaret, Lysbeth, Krispyn.
Mevrouw wilt my verschoonen; Dat ik in dit gewaad, my voor uw durf vertoonen.
Wy staan verbaast myn heer, indien Apol ook nier Van Mars jaloersch werd, om het geen hy aan u ziet.
Hoewel is hy hervormt?
hoe wel voegt hy de zwieren Van dapp're Helden, van doorluchte kavaljieren, By zyn geleerdheid!
ach Klarette!
ach waarom Verkoos men deezen heer niet tot uw bruidegom?
waarom mogt ik niet zo gelukkig weezen!
De deugd heeft ontrent u, een sterke proef te vreezen, Ja in een zaak, wensch ik, ik zelf wel weeuw te zyn.
Ik moet aan u 't geheim ontdekken.
Deeze schyn, Al die verkleeding is een streek... sofy.
Zy kan behaagen Aan my... Valerius.
De liefde, die ik zo lang heb gedraagen... Sofy.
Ik weet het wel myn heer; ik weet de Poëezy, De liefde tot die konst, geleide u hier by my.
Mevrouw Sofy, ik bid dat gy my toch wilt hooren.
'k Aanbid... Sofy.
Een schoon gedicht.
Ja't is voor konstige ooren... Maar heer Gustaaf verbergt al 't geene dat hy weet, Al zyn geleerdheid, in dit aardig krygsmans kleed.
Sofy, Klaret, Valerius, Krispyn, Lysbeth, Gustaaf.
Hoe mag Apollo dan tot uwent niet verkeeren, ô Dwaaze Rudolf, dan vermomt in vremde kleeren?
Gy ziet het.
Ach te wel!
lacht.
'k Zou barsten, lachte ik niet.,.
Zwyg stil zottin.
daar gy zo veel onheil ziet, Zyt gy zo stout noch, van te lachchen voor myn oogen!
Mevrouw, dewyl wy by u man doch niets vermoogen, Zo laat ons, voor altyd vaar wel nu zeggen aan De zanggoddinnen, 't is hier met Apol gedaan.
Hy houd in Amsterdam geen vier, noch licht.
ô Schanden!
Ik zie 't en sterft van spyt.
Waar zalt in 't end belanden?
Maar laat ons doch geen tyd verliezen, 'k wens te zien, Een maakzel van uw brein.
Mevrouw 't zal voort geschien Maakt u gereed, en leen uwe ooren, Om eens een schoone stof te hooren, Die niemant weet als ik alleen.
Wat vaerzen maakt gy in 't gemeen?
Wat vaerzen!
treffelik.
Ik zal 't u daadelik zeggen.
Die vaerzen, die ... om u die vaerzen uit te leggen...
Die.. ja de langste ... die ... en die ook noch langer zyn.
Dat is geen moeiten, neen, dat is zo maar een schyn.
Dat zullen zekerlyk Alexandrynse wee zen.
Ja toch, Alexandryns, dat slag is nooit volpreezen.
Maar waarom noemt men al de lange vaerzen zo?
't Geschied, om dat .. gelyk Homerus handeld.. O!
Die schryft de reden, maar men moet'er wel op lettën.
Die Alexander was een kaerel .. hy gaf wetten Aan heel de waereld.
't was een man gelyk een Reus.
Die Alexander!
wat was hy Genereus!
Hoor nu Alexandrins, die naam is wel gevonden Van Alexander.
Zie, op zulke vaste gronden... En datse lang zyn, was uit nood, Hy had de bynaam van de groot; Gelyk wy by Homerus leezen, Zo moeten ook de vaerzen weezen, Sofy.
Gy weet het al!
Ik ken de konsten door en door, En noch veel meer.
Ik draaf op Febus helder spoor.
Maar laaten wy myn dichten, en myne vaerzen steeken; En eens van u gedicht, en van uw vaerzen spreeken.
U schoone geest heer, werd te veel gespild.
Mevrouw, Ik wierd vaak dol, als ik myn vaerzen leezen zou, Of zeggen most voor elk, voor Raekels, onverstanden, 't Zyn roozen voor de varkens... Sofy.
Schande, Doen wy de konst aan, in deeze ongeleerde tyd; Waar in men, beesten, uit geleerde lui, ô spyt By na niet kennen kan!
'k zal voor het volk my wachten Die altyd anderen, uit jaloezy verachten.
Nooit schryft men iets, dat aan haar nydig oog voldoet.
En dat hoogdraavende, heeft niemand recht en goed.
't Hoogdraavende Mevrouw is waerd van ieder t'eeren.
En weinig schryvers, die zo ver de zaak pousseeren.
Men rekent zich al wys, ja zelf een groote held, Zo ras men schryft, of als men prooze op voeten steld.
Men ziet niet na de kracht van zeggen, ongebonden, En slechte styl is schoon, als 't rym wel is gevonden.
Voor my ik heb zint gist'ren nacht, Wel hondert vaerzen voortgebracht; Daar ik 's jaars zo ik die wou venten, Voor kreeg wel duizend guldens renten.
Myn heeren 'k bid, dat gy my eens gehoor vergunt, 'k Heb hier iets door 't geluk, van ongemeene munt.
Zo 'k een geleerde mag, gelyk 't behoort, gelooven, Myn heeren luistert, zy gaan d'anderen te boven.
Krispyn, zagt.
Ik kryg de poplezy.
Hart, laat hooren.
Kan 't geschiên, Laat ons de vruchten van uw schoonen arbeid zien.
Wat is de stof?...
Die is... Krispyn.
Men zal 't noch beter maaken.
Sofy, 'k Verstaat, uw zedigheyd myn heer, in deeze zaaken, Belet u... Krispyn.
Wel ja toch... Gustaaf.
Waarom... Krispyn.
Antipatie... Gustaaf.
De tyd verloopt.
Krispyn tegens Valerius.
Myn heer nou ik haar leezen zie... Is myn geleerdheid uit kom pakken wy ons biezen, Wy zullen het proces verliezen.
leest Op een Vrouw die alle negen Maanden kinderen Krygt, en nooit eenig vaers gemaakt heeft.
onkunstig; maar wel vruchtbaar; uw verstand Legt u verkeert in 't hooft.
wat meent gy?
't is een schand, Gy doet niet anders dan de waereld te vermeeren.
De God der wysheyd zal by u niet prospeeren!
Hoe, alle jaar een kind, en nooit een vaers, 't is schand Gy hoorde straks van schaamt te sterven, slegt verstand.
Uw lichaam, 't is wel waar, schynt arheidzaam te weezen, Maar'k heb nooit van uw geest een enkel vaers geleezen.
Uw lichaam is een kouw, uw geest een papegaay: Ik bidde zeg my eens, is 't niet byzonder fraay, Dat ge in uw kouw dat beest, en dat voor al uw leeven, Hebt stomgehouden, en voor niet de kost gegeeven?
Myn heer ik ben in 't net, Het is met my gedaan.
Hoe zyt gy zo verzet?
Zoud gy d'Auteur wel, van die schoone vaerzen weezen.
Mevrouw, die gy daar zo aan ons hebt voorgeleezen!
Verbeterd straks, ja toch, verbetert 't en zo voort, Die term.
O gy gebruikt daar een oneigen woord.
Een man is een Auteur, een vrouw een Autoresse.
Noem dan Mevrouw, niet een Auteur; maar na de lesse Van de Gramatica, een Autores... Auteur Is eigentlyk .. ja wel ... gy volgt maar slechts de sleur.
Spreek van wat anders of... Gustaaf.
Maar heer... Krispyn.
Maar.. Gustaaf.
'k Zal niet zeggen.
Mevrouw, om uwent wil, hoe al de zaaken leggen.
Maar wat het vaers belangt, dat ik zo heb gehoord; 't Is treff'lyk, wonderbaar, ook tot het minste woord.
Ik acht 't een groote gonst, dat gy my deed vereeren, Met het geluk dat ik dit vaers mogt, en critiseeren.
'k Heb hier, en daar, ook maar wat af, en by gedaan En twee dry Rymen, 't welk my gladder docht te gaan.
En wie verzocht u dit?
Hoe zal 't hier lukken?
Ik zeg, dat gy het liegt, wel dat zyn schoone stukken!
Ik gaf u nooit iets, noch in proos, noch poëezy.
ik weet tienmaal meer als gy.
Ik lieg dit dan?
Ik bid nu wild geen kwesti maaken.
Ondankb're is dit myn loon?
zo aan myn eer te raaken!
O ongeletterde!
ô gy ongeleerde loer!
O dommer weet niet, dan .. dan een weestfaalze boer.
Gy heet my liegen!
wel ik zweert ik zal dit wreeken.
Indien ik schermen kon; ik zou u voort doorsteeken.
Ha waaren wy alleen!
Ik wenscht van harten.
'k Zou U daadlyk loeren, met ootmoedig naberouw... Maar zo het weezen moet, dat gy noch voor myn oogen... Krispyn.
'k Verstaat.
gy meent dat wy niet duëlleeren moogen.
Maar een renconter is noch niet verboden.
waarom zyn wy hier niet met ons beide alleen.
Adiel.
ik ga ... volg niet, of... Gustaaf.
Ik zal ook vertrekken.
Sofy, Valerius, Klaret, Lysbeth.
Myn heer die kwesti, kan ons ongemaak verwekken.
Men moet die slechten, dat geschil wierd end'ling groot.
Wat schaadt!
staaken zy malkanderen zo dood.
Die vrees is vruchteloos Mevrouw 't zal niet geschieden.
In plaats var vechten, zult g'haar alle bei zien vlieden.
Gy zult noch lachchen, om het geene dat zy doen.
Krispyn, Alleen.
wie zou dat van die Pedant vermoên.
Ik zei wel dat ik voort zou uit dit huis vertrekken.
Maar 't was maar om de leus, om met die Uil te gekken.
Hoe zeer men snoeft, het hart blyft evenwel bevreest.
Wel in wat groot gevaar is daar Krispyn geweest!
Hy volgt my zekerlyk, want hy heeft daar doen blyken, Dat myn Courazy moet, voor zyn Courazy wyken.
Maar hy is een Autheur, en dat steld my te vreen, Dat geest my weer wat moed.
Gustaaf, Krispyn.
aan een zy.
Had ik geen dubb'lereen!
Hoe wel is 't datik my hier stil zo heb versteeker; Uit vrees dat hy my mogt door averechtze streken.. Wat beest is dat!
ik docht... ziet Krispyn.
ô My ik zie him daar!
ô My!
waar berg ik' t lyf?
hier ben ik in gevaar Krispyn, ziet Gustaaf.
ó My!
ó bloed!
hier raak ik heel te schanden.
Myn vyand!
ach helaas!
'k begin te klappertanden.
Ik docht niet dat ik hem hier weer ontmoeten zou.
Ik tril en beef van schrik; ja wel hoe zal ik 't nou.. Krispyn.
‘'k Ben dood verzet hy maar zyn voeten.
Dat ik hem ging beleeft ontmoeten!
Dat ik hem aansprak om pardon, Zie hier uw zoon in nood, ô Zon!
Apollo, ach!
bewaar myn leeven!
Misschien zou hy 't my wel vergeeven, Als ik hem op myn knyen bad.
'k Wou dat hy myn geweer al had.
Wil ik het voor zyn voeten leggen?
Mag ik u goeden avond zeggen?
Van harten, 'k wensch dat, tree maar toe.
Wat zeit men van de vreede!
en hoe... Gustaaf.
De vrede krygt men door gevaren, Men hoort die eeuwig te bewaren.
Gewis de vreê brengt overvloet.
Ik wensch dat zy lang duuren moet.
Ik mee.
Dat 's waerlyk al myn wenschen.
was dat zoo by alle menschen.
Een levendige hond, is meerder waardig, als Een doode mensch myn heer.
Dat zeggen is niet vals.
De vreede doed op aard veel duyzend menschen leeven, Die, Zoo het oorlog wierd, de geest voort zouden geeven.
Men zal geen oorelog meer voeren, ja gewis.
De heele waereld zeit, dat dit haar meening is.
S'is schadelik aan volk, en land.
Voor al, aan luiden van verstand.
Voor zeeker heer, maar zult gy hier noch wat verblyven?
Ja toch, en gy?
Ik ga, 'k moet noch een lof-dicht schryven.
Maar, gy blyft hier?
Noch wat.
Vaar wel myn heer.
Myn heer u dienaar 'k zie u morgen lichtlik weer.
Krispyn, alleen.
Dat was een leventje.
zintfelten!
Daar ree de drommel haast op stelten.
Hy was onthutst, en vol van schrik, Hy was ontrend zo bang als ik.
Had ik 't geweeten.
Sofy, Valerius, Klaret, Lysbeth, Krispyn.
Myn heer, ik beb terstond u laten zien, en hooren, Dat ik, al wat ik kan, heb voor u min gedaan.
Ik heb voor u gebeên, maar 't is niet voortgegaan.
Ik ben wanhoopende; en ik weet geen raat te vinden Myn man die laat zich van de krygszucht heel verblinden.
G'zult de vader voor uwe oogen daadlyk zien, Van hem die hy verkoos tot schoon-zoon.
Kan 't geschien!
Hy is zo daadlik, met een vreemde in huys gekomen; Die zal het zeeker zyn.
ik heb 't vernoomen.
Ach Moeder!
Ach myn kind!
wat herten leet!
wat spyt.
'k Gevoel tot in myn ziel, de rampen die gy lyd.
welk een bitter lot, bereid my mynen vader!
'k Beklaag u alle bei, dat g' 't al ik kan niet nader.
Klaret, Valerius, Sofy, Rudolf.
Krispyn, Lysbeth, Rykert.
Gy komt heel wel te pas, het was hoogtyd myn heer.
Vrouw, dochter, meid, 't gezin, elk plaagt my even zeer.
Maar boven al die heer, die myn Klaret... Valerius.
Kant weezen?
Rykert.
Wat zie ik!
't is myn zoon!
Nu ben ik buyten vreezen, Myn vader?
Hoe?...
Gy ziet me ontroert... Klaret.
Is 't moogelik?
Kan ik gelooven, dat in zulk een oogenblik... Krispyn.
Hoe wel zeid Brero, 't kan verkeeren?
Wild myn ontroering excuzeeren Dit is myn Zoon, daar ik u kind, Voor kwam verzoeken hy bemind... Met u verlof, dat ik omhels... Rudolf.
Wat vreemde stukken!
'k Sie onzer aller wensch in 't eynde noch gelukken.
Mevrouw, gy hebt gewenscht, dat deeze cavaljer Uw dochters man mogt zyn; 'k vergun u dit pleizier.
Hy zal het zyn.
Myn heer laat ons niet langer wachten, En wyl 't geluk, myn heers, Mevrouws, en myn gedachten Op nieuws vereenigt, laat ons 't huweliks verbond, Van onze kinderen, voleyndigen terstond.
Die moeiten hadden wy hier in wel konnen spaaren Dewyl 't geval deez twee wist zonder ons te paaren.
Al zagtjes wat zo 't jou belieft Ik zag my ook eens graag gerieft 'k Ben ook verlieft, door 't groot vermoogen Van die, van die bekoorlike oogen Ik wensch nu ook gepaart te zyn.
Het is myn dienaar.
Ja Krispyn.
Myn heer wild nu myn dienst gedenken Ei maak dat zy my Lysbeth schenken.
Hebt gy dan liefde voor elkaar?
Waarom zo wel niet als een aar Myn heer... Rudolf.
Ik geef z'u, wil z'u trouwen.
Mevrouw 'k bid wild 't ten goeden houwen... Ik heb het voor myn heer gedaan.
'k Vergeeft.
Daar mag een zoon opstaan.
DE BEDROOGE WOEKERAAR, BLYSPEL.
DOOR A. ALEWYN.
TE AMSTELDAM, By de Erfg: van J. LESCAILJE, op den Middeldam, op de hoek van de Vischmarkt, 1702.
HIer word gehaate Woekerzucht, Hoe zeer hy waakt met Argus oogen, En gade slaat een schoone Vrucht, Door List en Schranderheid, bedroogen, Ter min van Liefde, die, vol gloed, Dien Vrucht roofd, en zyn wellust boed Aan ’t geen daar Woekerzucht dacht voordeel uit te trekken; Gelyk dit Blyspel zal, op ’t Schouwtooneel, ondekken.
September 1684. waer by wy aen de Regenten van den selven Schouburg, in die tyt, hadden gelieven te consenteren, accorderen ende octroijeren, dat sy, gedurende den tyt van vyftien eerst achter een volgende Jaren, de Wercken, die doenmaels ten dienste van het Tooneel reets gedruckt waren, ende, van tyt tot tyt, nog vorder in het ligt gebracht, ende ten Toneele gevoert soude werden, alleen soude mogen drucken, uytgeven en verkopen, nu ondervonden, dat de Jaren, by het voorgemelde onse octroy of Privilegie genaemt, op den 19.
September 1699. souden komen te expireren; ende dewyl de Supplianten ten meesten dienste van de Schouburg, waer van hunne respective Godshuysen onder andere mede moesten werden gesubcenteert, de voorgemelde Wercken, soo van Treurspellen, Blyspellen als Kluchten, als anders, die reets gedruckt en ten Toneele gevoert waeren, of in het toekomende gedruckt, en ten Toneele gevoert souden mogen werden, geerne alleen, gelyk voorheenen, souden blyven drucken, doen drucken, uytgeven en verkopen, ten eynde de selve Wercken, door het nadrucken van anderen, haer luyster, soo in tael, als spelkonst, niet mogten komen te verliesen, dog dat sulcx aen haer, na de expiratie van het bovengemelde ons Octroy, en sulcx nae den 19.
Werken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten, als andere, reets gemaeckt en ten Tooneele gevoert, en als nog in het ligt te brengen, den tyt van vyftien eerst achter een volgende Jaren, alleen te mogen drucken en verkopen, of doen drucken en verkopen, met verbod aen allen andere op seeckere hoge penen, by U Ed.
Wercken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Klugten als andere, reets gemaekt en ten Tooneele gevoert, en als nog in het licht te brengen, den tyt van vyftien eerst achter een volgende Jaren, alleen binnen* onsen landen, sullen mogen drucken, doen drucken, uytgeven en verkopen, verbiedende daerom allen en een ygelyk, de voorsz.
Wercken, in ’t geheel ofte ten deele, naer te drucken, ofte, elders naergedruckt, binnen den selven onsen lande te brengen, uyt te geven ofte vekopen, op de verbeurte van alle de naergedruckte, ingebrachte, ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie hondert guldens, daer en boven, te verbeuren, te appliceren een darde part voor den Officier, die de calangie doen sal, een darde part voor den Armen der Plaetsen daer ’t casus voorvallen sal, en het resterende darde part voor de Supplianten, alles in dien verstande, dat wy de Supplianten met desen onsen Octroye alleen willende gratificeren tot verhoedinge van hare schade door het naedrucken van de voorsz.
Wercken, daer door in genigen deele verstaen den inhoude van dien te authoriseren, ofte te advoueren, ende, veel min het selve onder onse protextie en de bescherminge eenigh meerder credit, aensien, of reputatie te geven, nemaer de Supplianten in cas daer inne iets onbehoorlyks soude influeren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden wesen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselyk begeerende, dat by aldien sy dese onse Octroye voor de voorsz.
Wercken sullen willen stellen, daer van geen geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken, nemaer gehouden sullen wesen het selve Octroy in ’t geheel, en sonder eenige Omissie, daer voor te drucken, ofte te doen drucken, ende dat sy gehouden sullen syn een exemplaer van alle de voorsz.
Wercken, gebonden en wel geconditioneert, te brengen in de Bibliotheecq van onse Universiteyt tot Leyden, ende daer van behoorlyk te doen blyken, alles op pene van het effect van dien te verliesen, ende ten eynde de Supplianten desen onsen Octroye ende consente mogen genieten als naer behooren, lasten wy allen ende een ygelyk, die ’t aengaen mag, dat sy de Supplianten van den inhoude van desen doen lasten ende gedogen, rustelyk, vredelyk ende volkomentlyk genieten ende gebruycken, cesserende alle belet ter contrarie gedaen.
qualiteit, het recht van deze Privilegie, voor De Bedrooge Woekeraar, Blyspel, vergund aan de Erfgenaamen van J. Lescailje.
In Amsteldam, den darden October, 1702.
AAN DENLEEZER.
DE verfoeijelyke Woekerzucht, zynde het voornaamste onderwerp van dit Blyspel, word hier verbeeld door de Perzoon van een oud ryk baatzoekend Koopman, onder de naam van Anzelmus, zich op zyn Landhuis onthoudende, alwaar hy een Dienstmaagd genaamt Katryn, doortrapt en vol slimme streeken, benevens een oud eenvoudig afgeslooft Tuinier, Joost geheeten, in zyn dienst heeft; en onder zyn opzicht een jonge ryke Nicht, genaamd Izabel, waar over by als Voogd gesteld is, welke, nu huuwbaar geworden zynde, van Karel, een jong Heer, die alle gaaven, behalven geld, bezit, ten Huuwelyk verzocht word; doch, dewyl de Woekeraar van deze vryagie kennis gekreegen, en Karel ’t huis ontzegt heeft, en by gevolge, met Argus oogen zyn Nicht bewaakt, neemt Katryn haar slag waar, welke van Flip, de knecht van Karel, gevryd word, en alle moogelyke aanleiding, ten voordeele van Karel, buiten weeten van Anzelmus, geeft, die voorziende, door zyn baatzoekende harssendroomen en ongeruste gedachten, dat zyn Nicht hem de een of de andere tyd zou kunnen misleiden, en, buiten zyn wil en weeten, zich aan iemand verbinden, zyn Maakelaar Schoonpraat order geeft, om een vrijer voor haar, naar zyn gierige aard en eige zinlykheid, op te zoeken, onder beding, dat de vrijer, die hy voor haar verkiest, hem vyf duizend guldens zal betaalen.
Deze Maakelaar, door Karel omgekocht, bedriegt Anzelmus, en vertoond hem Flip, de Knecht van Karel, in een Vriesch Bootergrossiers gewaad, onder de naam van Fynman Zonder Van, en doet na het sluiten van het Contract wegens de vyf duizend guldens, by die gelegentheid de Trouwbelofte van Karel, als of het die van Fynman was, met die van Izabel, in ’t byweezen van Anzelmus zelfs, die op de vyf duizend guldens vlamt, hem by de overlevering van de Koopmanschap, namentlyk zyn Nicht, toegestaan, wisselen.
Het geval wil, dat zekere Boer en Boerin, zynde Bruidegom en Bruid, kennis aan Anzelmus hebbende, hem en zyn gantsche huisgezin op het Jongspel noodigen, ’t welk zy zullen houden dichte by het Landhuis van Anzelmus, in de Herberg daar Karel en Flip logeeren, dat Anzelmus, om een maaltyd uit te winnen, toestaat; hier van word Karel en Flip, door Katryn, die haar Juffer tot alles weet te beweegen, verwittigt; waar op zo Heer als Knecht, zich, door toedoen van Klaar, hun Waerdin, op zyn boersch verkleeden, en aldus op het Jongspel verschynen, en Karel, onder ’t danssen, na alvoorens met Flip en Katryn, doch alles met toestemming van Izabel, overlegt hebbende, kwanswys door gaat; terwyl Anzelmus, zyn Nicht missende, zich mismoedig aansteld; ondertusschen speelen Katryn en Flip de onweetende, en maaken een noch veel buitenspooriger en bedroefder misbaar, als Anzelmus zelfs; tot dat zy hooren dat Anzelmus het Huuwelyk met Karel toestaat, zo men hem zyn Nicht weder konde beschikken.
Op welke belofte Izabel en Karel, die in ’t boersch gewaad is, door toedoen van Katryn en Flip, weder binnen treeden; en Anzelmus, die nu het bedrog ondekt heeft, en, na ’t bedryven van veel buitenspoorigheden en grillen, eindelyk, door het gantsche Gezelschap, zich gezeggen laat, voor zyn toestemming bedanken.
Flip en Katryn verbinden zich ook aan malkanderen; en hier mede eindigd het Spel.
ANZELMUS, Oom en Voogd van Izabel.
IZABEL, Nicht van Anzelmus.
KATRYN, DienstmaagdJOOST, Tuinman}van Anzelmus.
FLIP, Knecht van Karel.
SCHOONPRAAT, Maakelaar.
JAN, KNIERTJE,}Bruigom en Bruid.
TYS, KLAAR,}Waerd en Waerdin.
Zwygende, en Danssende.
Boeren.
Boerinnen.
Speellui.
Het Spel speeld buiten, binnen en omtrent de Hof-stede van Anzelmus; begint ’s middags, en eindigd inmiddernacht.
DEBEDROOGEWOEKERAAR, BLYSPEL.
Het Tooneel verbeeld een Lusthuis, in ’t geboomte gelegen, en voor aan een Herberg.
KAREL, FLIP.
FLip, Flip, waar blyf je?
Hier ben ik al.
Wat heb je zo lang achter in de schuur gedaan?
Ik kon immers ’t arme maag’re beest zo niet in de open lucht laaten staan, Daarom heb ik ’t uitgespannen, en met de toom aan de kreb gebonden.
Heb je de Waerd al gesprooken?
Ik heb noch geen leevendige ziel gevonden.
Klop dan voor aan, en maak ten eersten ’t een of’t ander voor my gereet, Want de Maakelaar Schoonpraat zal hier eeten, gelyk gy weet.
Ik zal onderwylen een wandeling doen, om myn doffe zinnen Wat te vergaâren.
Dat zouw ik je raaden hoe eer hoe liever te beginnen.
Want eer ik zo hevig wouw vrijen, als jy, ik stak liever de moord; Lieden van ons fatzoen leeven heel anders.
Als ze ’er aan willen, staan ze malkanderen te woord; En leggen niet te futzelen, hier met lonkjes uit een venster, en daar met minnebrieven, Maar koomen aanstonds tot de zaak; en als de Ouders of Voogden zulke twee gelieven Het trouwen willen beletten, straks is ’t weg met de knollen, en men gaat ’er meê door; En ondertusschen trouwt men hier of daar op een dorp voor den Pastoor.
Ik verstaa niet dat gy van myn liefde met zulk een kleinachting zult spreeken; Veel minder van de schoone Izabel.
Och ja, die is, kwanswys, zonder gebreeken.
Al als een ander.
Buuren gelyk, myn Heer.
Maar ik dacht ’er niet om, je bemind.
Wat wil je daar meê zeggen?
Niet anders, als dat je bent puur steeken blind.
Je slacht al de hokkelingen, die een bezemstok een zoen zouden geeven, Als ’er maar een fontansje op sting.
Wel heb ik van myn leeven!
ik blind!
kan ik dan niet onderscheiden het zwart van het wit?
Kan ik niet zien, welke schoonheden de bevallige Izabelle bezit?
Gy spreekt, als een zot.
Ik dank je zeer.
’t Past beter dat ik moet liegen, Hoewel het waarheid is, als gy.
Evenwel zeg ik noch dat ze my zo licht niet zullen bedriegen.
Dat laat ik daar.
Maar wat staat ons nu te doen?
Onze neus te volgen, en die van Katryn, de meid; Want daar geloof ik aan, zo wel als myn vader aan St. Krispyn, als hy de waarheid zeid.
Zy heeft me verzekert, dat Izabel u van deze dag noch het jawoord zal geeven.
O jy verstaat niet hoe de meisjes van de Juffers, met de knechts van de galants, a la familiare, leeven.
Al heb je Italie, Vrankryk en Engeland gezien te post, in jou tyd, Dat is ’t niet.
Je moet eerst je vinger in de aard steeken, en ruiken in wat land dat je zyt.
’t Is met al dat hartloopen niet te doen.
’t Moet alles geschieden met reden en oordeel.
Wel Praatjeby, Snappert, wat zal ’er dan uitgevoert worden in myn voordeel?
Hoe ben je zo haastig en heet gebakert?
wacht uw beurt.
Maar, ’t wachten verveelt me, en dat word by my afgekeurt.