floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
flucxze beenen, mijn geboeyde hert wil dragen Ter plaets, daer Rozemond mijn tong mach hooren klagen, Van al de droeve ramp, van al het wreed verdriet, Dat my om harent wil, alleen geschied; Ach min!
ach zoete min!
ach minne!
drijft my heenen Voor 't Venster van mijn Nimph, op dat mijn droevig weenen Mach raeken haer gehoor, en dalen in haer hert, Op dat zy eens gevoeld, mijn nieuw ontsteken smert; Mijn Lief, mijn Rozemond, wiens hertje leyd gedooken In zachte pluymen, met uw oogjes toe gelooken; Ik roep, ik roep noch eens, mijn Lief, mijn Rozemond, Mijn Lief, mijn lieve Lief, aenschouwt de zoete wond, Die my de minne heeft in het hert gedrongen.
ROZEMOND, uyt 't venster.
Rozem.
Wel Cypriaen, gy hier?
God in, ik ben gedwongen, Dat ik hier in de nacht, met moedeloos getreur, Kom doolen over straet, en kermen voor uw deur; Aenziet uw slaef, Princes, die leefd als zonder leven, Soo ik u yets misdoe, wilt het, mijn Lief, vergeven.
Noemt gy my Lief?
dat 's vreemd; 'k heb u noyt Liefd getoont.
Is 't wat te vry?
ik bid mijn vryigheyd verschoont.
Te vry, en ook te stout.
mijn Engel moet vertrouwen Dat waer de Liefde heerst, geen reden maet kan houwen.
Wie buyten redens maet Liefd 's lusten volgen wil, Die volgd geen Liefde, maer een redelooze gril; Raniclis uyt.
Op vrundschap ik verzoek, vertrek u Cypriaen, Vermits ik niemand wil by nacht te sprake staen.
Dit u verzoeken zal, ach!
Rozemond geschieden, Uw onderdaen en slaef volbreng u heus gebieden; Vaerwel, ha!
Ziels vooghdes, schoon dat ik van u ga, Ik draeg uw beelt' nis meê, ik oog uw oogjes na.
60 Ranic.
Dit 's meer als ik oyt zag, dit 's buyten de gewoont, Dat yemand in de nacht zich voor uw deur vertoond; Mijn Lief, mijn Rozemond, dit oorzaekt my veel vreeze, Dat onder onze Liefd een valsch bedrog zou wezen; Wil ik gaen kloppen aen, en spreeken eens met haer?
Ik doe 't, dat hoort zy licht.
Wel Liefste zijt gy daer?
Ranic.
Ja Rozemond; wilt gy dat ik my zal vertrekken?
Soo zoud mijn Zonnens glans met nevels damp bedekken, Neen Lief, ik koom beneên; ach!
Raniclis mijn waerde.
Ik achten u wel eer mijn glory op der Aerden, Maer leyder nu mijn hel.
Mijn hertje wel hoe dus, Dat gy my niet ontfangt met een gewoone kus?
Waer in misdeed ik, Lief?
Die vraegd het geen hy weet, Onnoodig dat men die beleefden antwoord deed; Ontrouwe Rozemond.
Hoe dus mijn Lief?
Ontrouwe.
Hoe, is 't u errenst, oft zal ik het spots-wijs houwen?
Doet zoo 't u best gevalt.
doet my doch verstaen, Waer in dat ik u heb, mijn eygen hert, misdaen; Ey!
zegt doch, is van my u eenig leed geschied?
of 't alzoo waer dat acht gy immers niet.
't Schijnt Lief, gy boert met mijn.
't Is waer, gy raed te degen, 'k Acht Rozemond is om mijn boertery verlegen; Gy noemt my uwe Lief, ha!
Hemel kan het zijn?
Hoe lief dat ik u ben, betoond gy wel aen mijn.
Mijn hertjen, ach!
Uw hertje?
Ia, mijn hert.
Noemt hem zoo, die in 't hert van u geliefkoost werd.
Dat doen ik, want ik Lief geen liever als die geen Die voor mijn oogen staet, en steeld mijn 't hert alleen; Mijn Raniclis, mijn Lief, Ran.
licht verkeerde Vrouw, Uw flikke floyery ik voor beveynstheyd houw, Ha!
wispelturige, die met uw losse zinnen, Speeld yder uur op uur, in nieuw ontsteken minne; De eerste die gy mind, is die gy 't laetste ziet, Het oog dat voed uw min, maer 't hert gevoeltze niet; Onlukkiger als ik en leeft 'er, wreede Goden!
Ik die mijn dienst, mijn Ziel, mijn leven aengeboden, Uyt gulle Liefden heb, haer, die uyt Liefde mijn, Haer liefde thoonde, maer 't was Liefde in de schijn; Ha!
Rozemond is dit 't geen gy mijn swoert te houwen?
Van waer, ach!
Raniclis, komt u dit valsch mistrouwen?
61 Ranic.
Rozemond komt uw die zotte zin Dat gy lichtvaerdig dus verwisseld in u min?
Lichtvaerdig?
wat moet ik niet al hooren; Wat laster komt my tot mijn onschuld hier te vooren?
Wat dulle razerny heeft Raniclis ontmand?
Wat jalouzy heeft hem berooft van zijn verstand?
Gy weet het, ach!
helaes, dat mijn verliefde zinnen, Noyt yemant meerder gunst betoonden, in het minnen, Als uw, die nu mijn gunst, mijn Liefde, en mijn trouw, Voor zoo lichtvaerdig scheld, ach!
dat den Hemel wouw, Dat ik de min zoo niet ter herten had genomen.
dat den Hemel woud dat ik noyt waer gekomen Ter plaets, daer my de min eerstmael het hert ontstak, En uw beveynsde tong, van 't veynzend minnen sprak; Ik haet den dag, de uur, dat wy t' zamen, Voor d' alder eerste mael, van min te spreken quamen; Ik haet die zotte lust, en wensch op my een straf, In plaets ik Rozemond, het eerste kusje gaf; O kus!
ô valsche mond!
ô oorsaeck mijner Minne!
Ontroofster mijnes vreugds!
ô Dief-eg mijner zinnen!
O kus!
'k verfoey de kus, die eerstmael 't vuur in 't hert Ontsteeken heeft, en nu betoond haer brand, en smert.
Is dit de loon mijns diensts, vergeldinge mijns trouwe; Ach!
Hemel, hoe is mijn mijn vryigheyd berouwen; Hier meê staek ik mijn Liefd, hier meê is 't lieven uyt; Vaer wel, mind daer 't u lust, 'k verfoey die Venus guyt.
Meend gy het geen gy zegt?
Roz.
Ik niet, mijn schoone, 't Sijn liefdens treekjes, Lief, die ik uyt liefde toone, Mjin waerde Rozemond, een kusjen.
Weg van mijn, Uw kussen?
neen, ô neen!
't zal nimmer meer niet zijn.
Ranic, Mijn Rozemond, ik kan u doch niet toe vertrouwen, Dat gy die wreedheyd steeds zult in uw hertjen houwen, Vertrouwt my doch niet anders toe Als dat ik dit uyt rechte Liefde doe.
Acht gy dat Liefd?
ik niet, weg met uw zotte treken; Mijn Liefde is gedaen, uw laster deedze breken; Soo lief lief-koost gy niet, dat ik in Liefd verval, Soo verr', dat ik u oyt weêr liefde toonen zal.
Rozemond, mijn Lief, mijn zoete vyandinne, Ik kniel voor u ter aerd, en bid u om de minne Die ik u heb getoond, en toonen zal, dat gy Uw wraek-lust boet aen mijn, met Liefdens tyranny; Ach!
ziele Voedsteres, hert boeyster, pronk der aerde, Mins glory, Liefdens roem, is Rozemond mijn waerde; 62 Met neêr gebogen knien val ik voor u te voet, En offer Rozemond mijn leedwezend gemoed; Ik ken 't ik heb misdaen, maer misdoen zonder weten, Heeft Lief, Raniclis doen vergeten; O Min!
hoe min ik dus?
ô brand!
die my zoo brand, Dat ik ben als redeloos ontmand; Ik bid u, Rozemond, met sprakelooze spraek, Wreckt u op Raniclis met wraekelooze wraek, Doet wat u lust te doen, gebied Lief, uw gebieden Zal door berouw, mijn Lief, mijn Rozemond, geschieden.
Noemt my uw Lief geen meer, mits ik uw Liefd verzaek, En toon af-keerlijkheyd  Ranic.
Moorderesse, neen, beulin; ook niet.
Rozemonde, Zal in zoo lieven hert die wreedheyd zijn bevonden?
Sal in uw zacht gemoed zoo straffe strafheyd zijn, Dat gy my dooden zult?
Hemel is op mijn Der Goden haet zoo groot?
neen Rozemond, mijn leven, Vlucht niet, ey!
laet ik uw eerst noch een kusjen geven; Een kusjen waerde Nimph.
't Sal nimmermeer geschien.
Waerom mijn Rozemond?
'k Wil Raniclis niet zien.
Vlucht g, ha!
Moorderin, en wreedste aller Vrouwen?
Nu schuw voor Raniclis, wie had oyt zulk vertrouwen?
Is 't dus verkeert, heb ik zoo veel misdaen, Dat al de Liefden is zoo schielijk weêr vergaen?
Dan doch; 't schijnt Rozemond veel meer vermaken vind, In Cypriaen als my; almachtig Venus kind, Uw Goddelijke macht aenbid ik met eerbieden, Laet mijn genade van mijn Rozemond geschieden; 'k Heb Rozemond misdaen, ik zelfs de oorzaek ben, Dat ik van Rozemond geen gunst meer krijgen ken; Vervloekte jalouzy, door u is dit gekomen, Ik ga om zien wat best tot hulp diend voorgenomen.
Tweede handeling.
CYPRIAEN komt met eenige Speel-luyden, voor de deur van ROZEMOND.
DE nacht, de bruyne nacht, beschaduwt berg, en boomen; O nacht!
gewenschte nacht, vreugd-voedster voor die geen, Die met geruste slaep haer vreugde schept in 't droomen, Daer ik hier voor haer deur op-offer mijn gebeên; 't Bedroefde hert vol pijn zoekt yets tot zijn vermaken; De min, eylaes!
de min mijn geest tot rijmen dreef, Op hoop met vreugd mijn smert uw hertje mocht geraken, Dies, op gevoysde maet, ik deze rijmpjes schreef, 63 Dees rijmpjes, die voor u, mijn Rozemond, met snaren, En lieffelijk geluyd, al mijn bedroeft verdriet, Al klagende met vreugd, mijn smert zullen verklaren; Vang aen, en queelt met vreugd, de pijn die ik geniet.
Werd dit navolgende gezongen, en gespeeld.
I. VLied heen, droeve zuchjes, Na mijn Rozemond, wiens hertje brand van zoete minne; Venus, uwe vruchjes, Worteld gy in 't hert, van mijn verliefde lieve moorderinne; Droeve traentjes, mocht ik u mengen in haer bloed, Rozemond, ik weet, Mijn smert, mijn leet, Beweegden uw gemoed.
Maer wat is 't  Of ik klachjes, traentjes, zuchjes, offer aen mijn Rozemonde, 64 Gy  Hebt haer in de min, met trouws beloften waerdiger verbonden; Vliegt ten Hemel, droeve zuchjes, tuygd aen de Goôn, Dat ik om de Min, Van mijn Goddin, Moet sterven duyzend doôn.
hoe kan ik leven, Als ik, Rozemond, bedenk, hoe gy in lusjes van de minne, Sult ten offer geven, Lipjes, borsjes, hertje, zieltje, ja u zelfs, aerds Goddinne; Droeve gedachjes zullen mijn tuygen wat geschied, Lieve minnens vreugd, Mijn Lentens jeugd, Moet smooren in verdriet.
ROZEMOND uyt 't venster Rozem.
't Is Cypriaen, ha!
voedsteres mijns leven, Rozem.
Gy hebt my met uw doent, oorzaek tot wraek gegeven, Cypria.
Voldoet, Iufvrouw, het geen ik heb aen u verdiend, 't Zy wraek, 't zy wat het zy, al 't geen gy mijn verliend, Neem ik gewillig aen.
Vertoefd ik koom beneden.
Speel luyden u vertrekt.
Speel-luyden Binnen.
Wel Cypriaen, wat reden Bewegen u, dat gy in 't midden van de nacht, Met vruchteloos gespel mijn hert te winnen tracht?
Iufvrouw het is de Liefd; Liefd doet my zulliks plegen.
Wat oorzaek?
Om uw hert tot liefde te bewegen.
Tot Liefde?
Ia, tot liefd, ha!
lieve Rozemond, Op hoope dat uw slaef daer door beweging vond.
Indien ik na mijn wensch, u Cypriaen mocht loonen, 'k Zoud my aen u. Cyp.
Een wreê beulinne toonen; In plaets van Liefd, die gy u hier meê acht verdiend, Soud u een wreede wraek tot looning zijn verliend.
Toond u, naer uw beliefd, zoo wreed als 't u behaegd, Dood my, 't zal glory zijn, dat zoo een lieve Maegd Een Minnaers Siele doet uyt 't lievend lichaem varen; Ach!
Rozemond, verkort, verkort mijns levens jaren, Indien ik niet en mach genieten uwe min, Gun dat ik van uw hand de dood ontfang, Godin; Ik offer u met vreugd, om mijn ellend te korten, Dit stale Lemmer, om 't getrouwe bloed te storten; Ontfangt het, 't geen wel eer beschermer was van mijn, Laet dat nu, Rozemond, uw wraeks voldoender zijn; Laet dit zijns Meesters bloed uyt hert en aders zuygen, Laet dit geveruwde stael met bloed mijn trouw getuygen; 65 Ik kniel, zie daer mijn Lief, en lever u dit swaerd.
Soo lieven dood acht ik u Cypriaen niet waerd, Meer wreedheyd wil mijn wraek.
Lust uw wraek mijn te villen?
Voldoetze, graeg zal ik, wat gy wild, willig willen; Is dat noch niet genoeg, zoo doet my deze smert, Rukt levend uyt mijn lijf mijn op-geofferd hert; Oft kapt van lit tot lit al mijn verliefde leden; Ha!
Rozemond, wat zal ik tot verzeekertheden Van mijn getrouwe min meer toonen, als dat gy Bereyd en willig ziet om uwe Liefde my.
Siet hier de plaets bereyd, Daer 't lievend herte leyd, Ha!
lieve Morderinne; Uw wreedheyd noem ik zoet, Koom Rozemond, voldoet Uw wraek-lustaen mijn minne.
Rukt uyt zijn Leger-steê Mijn hertje, 't geen alreê Uw will' ge slaef doet buygen; Op dat het aen Me-vrouw, Sijn Liefde, en zijn Trouw, Getrouwelijk mach tuygen.
Reykt my u swaerd.
Sic daer, almogende Godin, Mijn trouwe borst ontbloot, en stoot 'er vrylijk in.
Wel aen, houd daer; ô neen!
legt daer vervloekte degen.
Heeft Rozemond berouw, van haer opzet gekregen?
U moorden?
't waer te wreed; neen, 'k wil my anders wreken.
Maer met dit swaerd de oogen u uytsteken.
Mijn oogen!
waerom doch?
Rozemond, mijn oogen?
Om dat gy daer door hebt de Liefd in 't hert getogen.
Uw slaef gewillig is te doen 't geen u behaegd.
In plaets van wraek is 't Liefd, die Rozemonde draegt; Mijn wraek dat is een kus, ô roover van mijn ziele!
Op wien Liefds keurig oogen krachteloos vervielen; Wanneer uw zoet gespeld, en 't aengename Lied, Op 't çierlijkste gerijmd, na bootsten uw verdriet; O pijne vol van vreugd!
ô vreugde vol van klachten!
Hoe waerdig doet gy mijn in 't hert die waerde achten; Ach!
als ik noch bedenk u Liedjen zoet van zin, Zoo brand mijn hertje, in vlamme van de min.
Veynsd Rozemond met mijn?
Het veynzen moet ik staken.
Zal Cypriaen dan aen zijn wensch geraken?
66 Rozem.
Spreekt op, en zegt uw wensch.
Ik wensch  Te sterven van uw hand, tot teeken mijner trouw.
En kan uw trouw aen my geen ander teeken geven?
Het alder-zeekerst is, dat ik verlaet het leven.
Soud ik dan moorderin van uw getrouwheyd zijn, En dooden Cypriaen?
Op dat daer door in mijn; Mach blijken wien ik ben, en hoe dat ik beminne.
Waend Cypriaen, in mijn zoo wreeden hert te vinne?
Waend Cypriaen, dat ik een, die my zoo getrouw Bemind, als een beulin van 't leven rooven zouw?
Waend Cypriaen, dat ik zoo godloos my wil toonen, En uw getrouwigheyd zoo ondankbaerlijk loonen?
neen, mijn teêr gemoed is van een ander aerd, Mijn voorstel was tot proef, ik acht uw trouw zoo waerd, Dat ik tot loon van dien, indien gy most verliezen Het leven, graeg de dood voor u wilde verkiezen.
ô goede Goôn!
wat luk toond gy aen mijn?
Dat Rozemond mijn trouw haer dood acht waerd te zijn; Iufvrouw, uw slaef die knield eerbiedig voor uw voeten, De gantsche wereld zal die glory weten moeten, Dat d' Amstel roemen mach van een Bataefsche Maegd, Die om getrouwigheyd, getrouwe Liefde draegd; Wat zeg ik?
ik zeg recht, ten zy my het vertrouwen, In Liefde niet bedriegt, mits in 't gemeen de Vrouwen Te licht veranderen, het geen ik niet vertrouw In Rozemond, die 'k voor standvast in Liefden houw; Bataefsche Nimph, çieraed, en pronk van alle Maegden, Ach!
mocht het zijn verschoond, indien ik u yets vraegden?
Seer garen, mits ik u ook yets te vragen meen, Dies vraegd 't geen u geliefd.
Neen, Rozemonde, neen; Vraegd gy eerst.
Waerom ik?
Op dat ik eerst op 't vragen, Met antwoord mach voldoen, mijn Iufvrouws welbehagen; Die, zoo zy op mijn vraeg met antwoord my voldeed, Mocht oordeelen, dat ik tot voldoening gereed Van hare vraeg zoud zijn, door haer voldoen verbonden; Dies laet my tot voldoening d' eerste zijn bevonden, Op dat mijn will'ge dienst aen Rozemond geschied, En zy my willig ziet.
Nu zal ik d' eerste zijn; mijn vrage die is deze, Mach my de eer geschien het Liedjen eens te lezen, Het geen gy, Cypriaen, deed speelen voor mijn deur, Het Liedjen, waer door ik verwissel in mijn keur?
67 'k Min die ik heb gehaet, 'k haet hem die ik beminde, Door 't zoet gevry, dat ik in uwe Rijmpjes vinde; Ey!
geef my 't Liedje doch, waer door mijn Zieltje leeft.
Niet tegenstaende het niets deftigs by hem heeft, Geef ik het Rozemond, 't is slecht van stijl, en reden.
Het zy dan hoe het zy, 't steld mijn begeert te vreden.
Ontfangt het Rozemond, ontfangt het waerde Vrouw; Oogd niet op 't nietig rijm, maer acht 'et door de trouw; Die 't zelfde my deed schrijven, Wiens will'ge slaef ik ben, en eeuwig hoop te blijven.
Uw Geestigheyd, uw deugd, ach!
heusche Cypriaen, Die hebben my in mijn begeert voldaen, Zoo 't u believen zy, laet ons wat t' zamen wandelen; 'k Heb yets geheyms met u in stilligheyd te handelen.
RANICLIS.
waer 't my niet geschied; ik had het noyt gedacht, Dat zoete Liefde was van zulk een wreede kracht; Dat ik mijn Rozemond, door jalouzy verstoorde, Was oorzaek dat zy na mijn smeeking niet en hoorde; Dat ik mijn Rozemond zoo dwarssen antwoord gaf, Als zy my vleyde, ach!
dat werkt mijn eygen straf; Waer waren, Raniclis, doch uw gedacht, en zinnen?
Hoe quaemt gy dus verdoold tot nadeel van uw minne?
Dat gy uw aerdsch Godin, aendeed jalours verdriet, En haer, oy me!
aen mijn onwaerdig smeken liet; O spijt!
ô na berouw!
ô knaging van leedwezen!
Vervloekte jalouzy, uyt u is dit gerezen; Ik die by Rozemond zoo waerdig placht te zijn, Sy die haer Liefdens dienst zoo dienstelijk aen mijn, Aen mijnte toonen placht, is nu mijn Vyandinne, Ia toond my wreede straf, en wraek, in plaets van minne; Ach!
Rozemond, schoon gy uw Liefde trekt van mijn, Soo zult gy noch mijn Lief, mijn Siels voogdesse zijn; Ik zal  U alle Liefd, en dienst eerbiedelijk betoonen; Ik zal mijn Rozemond getrouw Beminnen, haer alleen verkiezen tot mijn Vrouw.
Wat middel zal ik best gebruyken in mijn minne?
Om Rozemond de neyging mijner zinne T' ontdekken; ach!
hoe zal ik dit best leggen an, Dat ik als haer zomtijds spreken kan, In vreemd gewaed?
hoe doch wil ik my gaen verkleeden?
In boere schijn, en dat om veel verscheyde reeden, 68 Die 'k daer toe noodig acht, dit is de rechte vond, Te spreeken met mijn Lief, en waerde Rozemond, Ha Hemel!
gun aen mijn, dat ik mijn zoo mach dragen, In deze schijn, dat ik mijn Iufvrouw mach behagen; Ey Goden!
door uw macht, my zoo veel gunst verleend, Dat Raniclis doch met zijn Rozemond vereend; Cupido, God der min, ô Venus!
Liefd Godinne, Toond uwe gunst aen mijn, ik bid u laet mijn minne, Laet mijn gewonde hert, mijn lijf, mijn ziel, en bloed, U zijn een offerhand; ik open mijn gemoed, En geef u al de grond van mijne min te kennen; Laet ik my door uw gunst, mijn leven lang gewennen, Ten dienste van mijn Lief, ter Liefd van Rozemond; Ha!
Rozemond, mijn Lief, mijn Zieltjen is gewond, Mijn hertje blaekt, en brand, 't gedacht en zinnen haeken, Dat ik op 't spoedigst my verkleed, en vaerdig maeke, Om in een Boere schijn te spreeken haer die 'k min, En toonen onbekend de neyging van mijn zin.
RANICLIS uyt in boere gewaed.
Dit arme hert gewond Met Liefd tot Rozemond, Gaet Boere kleeding kiezen; Die 'k ben wil ik niet zijn, Maer door deze schijn Mijn eygen zelfs verliezen.
Wat doet de Liefd niet al, Waer meê den lievert zal Liefds lieve kueren speelen?
uw list is vreemt, 't Gegeven gy beneemt, En acht het voor geen steelen.
Staet Liefde 't steelen vry?
Zoo neem ik dan voor my Liefds dievery te plegen; Mijn hert  Zal trachten Rozemond, Tot weêr min te bewegen, Bin.
Nu mijn Lief een ander vrijd Heb ik reden om te klagen, 'k Ben mijn rust, en vryheyt quijt, Treurende slijt ik mijn dagen; Cypriaen, hoe komt het by, Dat g' uw Liefde trekt van my?
Is den Hemel dan zoo wreed?
Zijn de Goden my zoo tegen?
'k Zal tot teeken van mijn leed, Storten brakke tranens regen, Nu dat Celestyn verliest, Raniclis uyt.
Cypriaen die 'n ander kiest.
Cypriaen, ha!
Cypriaen, Is u Liefd zoo haest vergeten?
Denkt gy nu niet langeraen Al de tijd, die wy versleten Hebben menig nacht aen nacht, In Vryagie, door gebracht In Vryagie, in de Min, In veel duyzend zoete lusjes, Steld gy 't alles uyt uw zin, Denkt gy niet meer op de kusjes?
Op de lonkjes, op 't gevry; En op al de minnery.
Wat Iufvrouw zien ik daer, in onbekende kleeden?
Zal ik vrymoedelijk wat nader tot haer treeden?
69 En onderstaen of ik ook yets vernemen ken, Waer door zy twijfflen mocht of ik Raniclis ben; Me Iufvrouw goeden dag.
Ik dank u Huysman zeer, Voor uw beleefde groet, en onverdiende eer.
Iufvrouw; uw heusch gemoed geeft door de tong te kennen, Dat zich de Steêluy meer tot goede zeden wennen, Als 't grove Boere volk, oft slecht gemeene lien, Die zelden wy zoo heusch geliik de Rijke zien.
Uw woorden zijn getuyg van goed verstand, en reeden.
Maer niet geacht, Iufvrouw; want huydendaegs de kleeden Meer eer verdienen, als de wijste Man zijn reên; Ik ben een Boer gelijk de Huysluy in 't gemeen, Van oordeel weynig, en in kennis onervaren, Slecht van verstand, ten aenzien wy de jaren Ons levens meest besteên, in woel'ge slaverny, En dagelijkze plicht, 't geen is Land-bouwery.
Uw redeneering my zeer goed gevallen teeld, Hoe lukkig heeft het luk haer gaven u gedeeld!
Dat gy na rust en lust met arbeyd slijt uw dagen, En 't werk niet swaerder neemt, als zelfs het welbehagen Uw will'ge lust gebied.
Men ziet vaek hoe verkeerd Dat meenig oordeeld, daer hy dikmaels ongeleerd En niet ervaren is, van 't geen hy derft uytspreeken; Iufvrouw, 't Land leven heeft al meê zoo veel gebreeken, Van zinne quelling, hertzeer, en ook droeve strijd, Vol zorg, volkommer ook, en noch zoo veel dat gy 't Op 't duyzenst niet en zoud bedenken, nocht vermoeden; Ben ik wat plomp, ey!
houd mijn Boersheyd wat te goede.
Neen Huysman, 't geen gy spreekt is redelijk, en wel, Ia, zoo dat ik in 't minst my daer niet tegen stel.
'k Wensch my de last uw 's ampts te dragen, En dat ik eens mocht zijn van 't lastig juk ontslagen, 't Geen my dit herte drukt.
Hoe Iufvrouw, deerd u yet?
een overgroot verdriet.
Hoe kan 't verdriet u, Iufvrou, quellen.
Huysman, ik en kan u d' oorspronk niet vertellen.
Hoe na is 't Liefd, Iufvrouw, die u dus treuren doet?
't Is Liefd, eylaes!
't is Liefd, wiens bittre quel ik moet Verlichten door de tong, en melden door het spreeken, Vermits het klagen schijnt de droefheyd wat te breeken, Wanneer men onbeschroomd, 't herts grond te kennen geeft.
't Is wonder, Iufvrouw, dat gy om de Liefde leefd In zulk een quelling, 'k bid dat gy my doch verklaerd, Op wat manier gy zijt uyt Liefde dus beswaerd.
70 Celesti.
Huysman, als ik maer in mijn gedachten krijge, De tijd mijns vryery, onmog'lijk dat ik swijge, Van al de zoete vreugd dien ik uyt Liefd genoot, Als mijn geliefde my zijn trouwe dienst aenbood; Noyt gaf hy my een kus, noyt drukten hy mijn handen, Oft zeyde, Lief, dit zijn de ketenen, en banden, Waer mede ik mijn Ziel, aen uwe Zieltje bind, Dat u tot in de uur mijns doods getrouw bemind; Eylaes!
hoe meenig nacht in dezer wijs versseten, En nu, och arm!
en nu onwaerdelijk vergeten Word ik van hem; die my zoo vaek zijn trouwe swoor, Vergeet zijn Liefd, en steld mijn Liefde gantsch te loor; O droefheyd!
al te droef, ô lijden!
niet om lijden, Ach!
dat de dood de draed mijns levens afwoud snijden, En zenden my te graef, zoo waer mijn quel gedaen.
mijn deerd uw quel, dan doch gy moet verstaen, Dat gy de Goôn misdoet, met onverduldig spreken.
Misdoen ik, om dat ik wensch 't eynde mijns gebreken?
Neen, maer om dat gy wenscht te zijn uyt uw verdriet, Door 't sterven, welk gebrek men in veel menschen ziet; Wanneer de Godheyd haer om beter schijnt te plagen, De swakke mensch terstond wenscht om het eynd zijns dagen; Soo hy na wensch niet werd van zijne plaeg bevrijd, Wenscht hy, gelijk als gy, dat hem de dood af snijd De draed zijns levens loop; ô ongodzalig wenschen!
En zijn de Goden niet beheerschers van de menschen?
Beschikken zy 't niet al wat dat den Mensch geschied?
En of gy duystmael wenscht te sterven, 't baet u niet; Ten aenzien, gy niet kund voor dat de Goden willen, Dies is het best zich met der Goden schik te stillen, Tot dat haer Mogendheyd een uytkomst ons verleen; Dies bid ik, Iufvrouw!
steld door reden u te vreên, En zegt my wien het is die Iufvrouw zoo beminde, 't Geviel wel licht dat ik voor u kost hulpe vinden; Vertrouwd my als een Vrund, en geeft my te verstaen, Hoe men dees Iongman noemd.
Men noemd hem Cypriaen; 't Is Cypriaen, eylaes!
wiens Liefd ik heb genooten, Maer nu een ander vrijd, en heeft voor vast beslooten Met haer te treên in d' Echt.
Met wie doch is 't verbond?
Een Amsteldamsche Maegd.
Hoe hiet zy?
Rozemond.
Mijn beyde wel bekend, maer hebt gy van haer trouwen Eenige zeekerheyd?
Die zal ik by mijn houwen; Doch zoo veel moet ik u ontdekken, waer door gy Sult speuren Cypriaens en Rozemonds gevry; 71 Zy is wel eer geliefd van eener die met reden Zijn afscheyd nam van haer, dooreen'ge tegenheden, Die hem ontmoeten, na hy haer lang had gevrijd, Zoo dat dees Cypriaen, eens op een zeeker tijd, De eer van Rozemond verzocht, by haer te wezen, 't Geen Raniclis aen zag; waer uyt dat is gerezen Een haet, waer meed hy oorzaek gaf, Dat Rozemond haer Liefd van Raniclis trok af; Want zoo was die genaemd.
O wonderlijke dingen!
Wat brengt de vlugge tijd ons al veranderingen, Wat zietmen langer niet door tijds, en toe-vals schik!
Dien Raniclis, van wien gy zeggen wild, ben ik; Wy beyde met een wond gepijnigd.
Wat ik hoore!
Zijt gy dit Raniclis?
tot ramp gebooren, Celesti.
Wat doet de Liefd niet al!
gy in dit Boeren kleed, Segt om wat reden gy dit deed?
Uyt Liefd tot Rozemond.
Hoe; wild gy uwe zinnen, Met vruchtelooze list noch stellen om te minnen?
Uw Lief die is getroud, uw Lief die heeft de mijn, En Rozemond die zal een anders Vrouwe zijn.