floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
’k Weet wel datmen ’t yser smejen moet, terwijl het gloejent is, En het bloemje plucken terwijl het bloejent is: Maer ’k wou niet gern in je plaets staen, als ’t uyt quam; op sulcke dingen wort te nou gepast, ’t Is plaisierigh kacken als ’t wel volgen wil, maer ’t eynd draegt dickwils de last.
Dats niemendal, ’k moet eens sien wat’er uyt suuren sal en hy            had in den troch gescheeten, ’t Mach lopen so’t wil; als mijn voornemen volbracht is heb ik mijn al genoch gequeten.
Rijck men eens ras de stijfsel, dat ick dit vast aenplack.
Je moet so haestigh niet zijn: Al met gemack, riep Keesmaet, en hy sagh een rammelaer op een moejer knijn.
Daer staet den bruy nou.
Dat Perspectief toont wel, sey de man, en hy sagh sijn Wijfs poppe-goet door            een traelje: Laetewe ons nou hier van daen packen; want gelijk moejers seun onder het canaelje, So benje overal onder de Studenten bekent.
En jy slacht den bonten hont; Daerom, om alle suspicie voor te komen, oordeel ick oock het vertrecken wel so gesont.
Muytemaker, Boer, Koecketer, gelijck uyt.
Pedel, Coenraet, Pluto.
Muytem.
Was’er stinckender Roch in zee, hy sou een mens aen boort komen.
Je hebt evenwel voorsichtigh gedaen, datje so een eyntje houts onder je mantel            hebt genomen.
Muyt.
’t Geschiet om de sekerheydt, sey Doctor Hasius, doen hy sijn mes tegens een            Oost-Indjes Haentje trock.
Dats mijn en mijn wijfs seggen me; daerom nam ik dese vork in de plaets van            een besem-stock; Want als een ding altemet wesen wil, een luys sou een mens de keel af bijten.
’k Vertrou dat hy die luys niet wesen en sal, of dat sou me wel seven jaer na mijn doot spijten.
Door ’t vertrouwen raeckten het Meysjen al vast haer Maegdom quijt; Die met vossen te doen heeft, moet op-passen, dat hy sijn hoender bevrijt, En wesen op sijn hoey; want een benouwde Kat is tienmael meer te vreesen Als seven andere, gelijk me daer af wel duydelijk in de fabulen van Esopus kan lesen.
Koecke.
Alster al by lagh, so hangt my dese Fochtel oock niet te vergeefs op zy.
Jy bent een hart man op een weecke Kaes, en een schotel boeckendenbry.
Dat ikik noch vechterke noch smyterke ben wil ikik wel bekennen; ’k Zy liever daer de Vrouwluy in’t hemt, als daer de Manluy in ’t harnas bennen: Evenwel sou k het jou seker noch wel te raey geven, alster eens op aen quam.
’k Weet wel, je bent een man als onse Claes, dat was een kerel so wreet als een lam: Maer dat je liever onder Venus als Mars wout steken, kerven, en kloven, Hoef je me niet ten heylige te sweeren, dat kan ick heel wel geloven.
So den oorlogh met Vranckrijck voort gaet, salje keur hebben voor niemendal, Want de meeste Lief-hebbers moeten dan van honck, en de Meeren blyven op stal.
’t Sal jou, en jous gelijck wel een dicke duyt profiteren.
Muytm.
Wat, Aeps-vygen!
Hy sal haest dat soete Amsterdamse Joffertje in sijn armen krygen.
Daer haeck ick alleen na.
’t Is al ick haeck, ick haeck, indien jyder na haeckt, Souw je maer spijkers met hoofden slaen, maer me dunkt datjer niet veel af en maekt Waerom behelp je u niet met de Notalis en twee goeje getuygen?
Of sorgje, dat het Cantoor te nou is?
Lies-leer wil wel recken en buygen; Laetet daerom niet, heb je wat goets int sin.
Had het anders geen noot; Der bleef noyt muys onder een voeyer hoy doot; Al schryftmen so wat van Jan Hen, ’k weet wel dat de natuer die dingen so laet wassen, Dat alderhande fatsoen van Pijp-sleutels op sulcke nachtsloten wel passen: Maer ’k sal noch tijts genoch komen; ’k denck vroeg hengst vroeg guyl: Sommige menen dats’ het dan gewonnen hebben, ondertussen gravense haer            selven een kuyl; Se weten niet, dat aen een jonck wijf en een out huys so veel valt te repareren, En hoe verdrietigh het is, als de hen krayt en de haen het kakelen moet leren.
Ba sjemi!
wie heeft oyt diergelijke wijsheyt in sulcken jongen spruyt gesien?
So pertinentjes als hy ’t weet t’overleggen tegens de pennings sestien.
’t Overleggen ist al, sey Jaep, en hy maekte van een ouwe halve schuyt een            heel nieuw kackhuys, Boer.
Neen so ist niet: en hy drayde een dunne flers op de kruyn van Jan Pietersz.
backhuys, En biecker een koeck af so plat als een schol, en so geel als een struyf, Fiat Pulvis, een souverayne remedie voor ’t Morbum van een pockige duyf.
Wat bruyme den Boer!
’t is of hy in een Apteeckers winkel gedistilleert is, En met de quinta essentia van al de Urien-kijkers gesmeert is.
Datelijck haddewe een beter praetje ontrent den houwelijken staet, Jy souter het mutsje niet gern by neer leggen; maer ’t is selden so quaet; Een verstandige vrou weet wel, dat de man de broeck aen moet houwen.
Waer vinmense so?
alsse Vrysters zijn houwese de geck in de mouwen; Alsme dan meent, datmen onse lievenheer by de voeten heeft, heeft men de duvel            by ’t hooft; Dan sitmen als een kous voor een scheermes; ist palinckje dan niet wel gestooft?
’t Is een mens van buyten niet aen te sien, wat ’er in ’t hart leyt verborgen; De kap en maeckt de Munnick niet; en wilme dan spelen, laet fiole sorgen, So kom mer dickwils al immers so kael en bedrogen af Als Joffer hechteloos, die haer platluysen met quicksilver vergaf.
Geluckige gecken hebben geen wijsheit van doen, hebje wel hoore seggen.
Dat ’s waer, maer dat raeckt mijn niet, anders sou ’k het daer op aen leggen: En nou denck ick, die hem aen een ander spiegelt, die spiegelt hem sacht; ’k Weet wel dat het heylicke jou by al de werelt op de tong heeft gebracht.
’k Heb het evenwel niet willen versweren, gelijck de wercken onbloten, Maer heb wel haest weer wat anders hier of daer uyt een hoeck gestoten.
’t Kan sijn; men vint wel een decksel tot d’alderslimste pot; Ider meent toch sijn Uyl een Valck te sijn, en heeft sijn liefje lief, schoon wasse besnot.
Oock benje noch in de witte-broots week: ’k heb sulke vogeltjes wel meer horen singen; Maer och!
het soet so af, en dan beginnen de duveltjes eerst op stelte te springen; Dan ist, och lacy!
och arm!
wat heb ik gedaen!
k sat immers so warm en wel!
Waerom bleef ik niet die ’k was!
watte Heere-daegjes heeft een eenlopend-gesel.
Dat sijn maer quaje imaginatien vanje.
Kon een man op die koop sijn wijf verkopen, Wat souwer mennigh, die nu in ’t swygertje tuys leyt, met sijn rontsifalie na de merk            toe lopen.
So alsje meent, sey dove Jacob; ’t sou sulken drukje niet eens sijn.
Och het byslapen is so soet; ’k kruyp het snags wel so dicht by mijn hartselyn; We passen op een als een bus op een sleutel.
Maer singje oock wel eens van Bierlonte?
Hoe anders?
al so wel als Pietje met zijn Joffertje van de Bonte.
Een deckertje met een weckertje staet altijt vast.
Dat kan so wel gaen: Maer ’t selfde is noch eens geseyt, hoe veel wierter toen in een weeck afgedaen?
Wilje dat achten?
s’hebben van jou oock wel so een bruyertje geschreven: Om die vogel te beknippen, hebbe w’ons alle drie hier na toe begeven; Want dat gebruy moet af wesen, sey Jaep, en sijn buerman soende sijn wijf.
Deckewe de pot slegs toe, der is paling in; ’t heeft toch altemael niet veel om ’t lijf.
Alle ding behalven dat; die sijn selven een schaep maekt, wort van de wolf            gegeten, Men moet hem van geen jongens op ’t hooft laten schijten, of men wiert daer na wel            met stront gesmeten; Hy moet’er aen, al had hy een drie-dubbelde planck voor sijn gat.
Koeke.
’k Meende datje al je leven de goetheyt selver waert geweest, hoe verstae ik dat Boer.
Ja maer alst diep verloopt versetme de baeckens.
We sullen hem wel licken; ’t Is al te stouten kray die een levendig mensch in ’t lijf durft picken.
Laet deur schiete maer; hoe men een stront meer roert, hoe hy meer stinckt.
Neen byget, Hy doet slecht, die in sijn hoet schijten laet, en noch slechter, diese so op syn hooft set; In ’t begin moetmen het quaet stuyten, sachte meesters maeken stinkende wonden, En daer nu een quajen hont aen pist, volgen alle ommesien noch quajer honden.
Wat sal ik seggen, sey de man, en hy sou liegen, der is al een bitjen aen: Maer men moet so nou niet siften, die noyt viel behoefde noyt op te staen.
Nimant komt in swarigheyt of hy moeter sijn selven in brengen, Dat ’s in doch-lant sulcken vent vonden, se souwen hem aen de pintel behengen.
Koeck.
Hy mach hem beteren.
Ja als scher-bier op den tap, hadje anders geen noot: ’k* Loof eerder dat hy de verckens slachten sal, die noyt goet doen als na haer doot; Want ’t is van ’t volckje, ’t geen met de Paep moy weer speelt, en by de duvel gaet te bichten, En sulke maets wouje noch een kers ontsteken, ’k denck om’er na de hel toe te lichten.
Dat ick seg, seg ick om beste wil: anders ’t geeft mijn niet eens waert Dat ick er een voet om versetten sou; die de koe aengaet, grijpse by de staert.
Dat sluyt niet, sey Schroeske, en hy had sijn dingjen in een was-tobbeke            gestoken; Flus wou men hem villen en braden; ’t souder te wonder en te bijster spoken, En nou weet men niet, hoem’er sijn neers met fatsoen uytdrayen sal: ’k Hou veel van een kerrel, die sijn woort houd, en anders acht ik hem oock niemendal.
Dat was in d’eerste furie: maer als ick me wel bedenck, waer over sou ’k mijn            wreken?
Een leugen is dun, se schijnt deur, alsse ter degen wort bekeken.
Die niet geck en is weet wel dat een schurft schaep ’t meeste bleet; Wie sou aen de tong niet kunnen sien dat ’t vercken gortigh is?
evenwel ick ben gereet Om me de put te helpen dempen, nou ’t kalfje leyt verdroncken: Maer ’k waerschouje, die een kool vyers in stucken wil slaen moet hem wachten voor            de vonken.
Smits kinders vreesen geen voncken.
’K ben voor geen kleyn geruchje bedeest.
* ’K weet wel, dat een losse wint so veel stanx niet en geeft, als een geknelde veest: Maer ick sweer, we sullen hem d’eerste reys wel so pimpernellen, Dat hy’er voor de tweede reys niet veel af na sal vertellen; ’t Fatsoen salder toch maer aen verloren zijn, als ter al by leyt; Want de deugt siet hem ten oogen uyt, gelijck de Beul de barmhartigheyt; Hij schijnt tot de galg geboren, maer Meester Hans is te goet om sijn handen aen hem            schenden.
So ist, en daerom wou ’k het ook gern van onsen hals afwenden; Want is hy’er te goet toe, hoe veel te meer dan noch wy?
Wat heeft de vent muyse-nesten in sijn kop, en ’t is altemael maer fotsery: Nou wil men ’t quansuys op sijn eer leggen, ondertussen sou men van anxt wel in sijn            broeck schijten.
Hy most seeker wel een gecke neers hebben, die hem om so een stront-jongen sou            bedrijten: Maer men moet sien wie ’t seyt.
Je moet evenwel eens resolveren hoeje wilt, Of ’t heele werckje wort ten lesten noch wel verspilt; Want met onwillige honden ist quaet hasen te vangen.
Datje meent, dat ikme niet wel quijten en sou, ’k lietme liever datelijk ophangen: Neen, daer heb ick al mijn leven te couragieus toe geweest.
Daer twijffelen wy niet aen: Maer wy dachten, dat je de Pasquille-maker in ernst waert begaen.
Dats de mening niet, sey malle Fransje, desen snoerten-beck sal hem wel leeren, Op jongen, op ouwen, op mannen, en vrouwen, so schendigh te pasquilleren.
Sou Keesmaet de vogel wel in ’t visier hebben?
hy siet besuct scherp toe.
Hy loert als een Kat op een zy speck, en een Hont op een siecke Koe.
Pedel uyt.
’K loof gewis...   Boer.
den Rekel is al weer aen’t placken; Yder past wat te raecken; we sullen hem de stijfsel wel haest onder uyt doen sacken.
sus!
laet ick eerst mijn mantel af doen: Koek.
O bloet!
kerven sal ick hem gelijk kort moes, Bruyen w’er gelijck op los, so raekt den Schelm metter haest voor den droes.
moort!
ick bidje Vrienden laetme doch leven, Ist je om ’t silver te doen?
al wat ick heb, wil ick geren ten besten geven.
Wat duker, ben jy ’t Pedel?
neemt’et ons niet qualijck af, Je had’er lichtelijck om kout geraeckt: maer glinstere van je staf Dee ons wel ras sien, dattewe de Pasquillemaker niet voor en hadden.
’t Is, so ’t is, dat gelagh heb ick al vast aen mijn kladden.
Mijn leven meenden ick geen andren doot te sterven; ’k had mijn dood-stront al gereet.
Is dat byget van den opslagh krygen!
’t is mijn evenwel lief, dat ick weet, Hoe de wraeck dien vervloeckten Pasquillemaker is beschoren, Die van ’t Serpent Hydra gemaeckt, en van de vergiftige Nyt schijnt geboren; ’k Barst van spijt, als ick denck, hoe die verbruyde fielt mijn geslacht By yder een door sijn leugens heeft vuyl gemaeckt, en in kleynachting gebracht: ’t Hutje met mutje en al den horrelement sal de guyt nu moeten betaelen; Heb ick om sijnent wil me gegeten, ’k sweer, ’k sal ’t op hem oock verhaelen.
Al weer een Soljer gewonnen!
kom, schuylewe so lang achter dese muur.
Je kunt je hartje eens weer ophalen, vieltje daetlijck wat te suur.
’t Sal me noch wel acht daeg heugen.
’K dacht huy morgen wel, dits een quaet omen; Want den heelen nacht had ick schier niet als van gasten en brassen leggen dromen: Maer het bekomtme, gelijck de kreupel de kruck, en den hont de worst: ’t Is noch wonder, dat me de gal van anxt niet achter uyt en borst.
Quam de Lichtmis nou maer, hoe sou ’k hem oock de legende van St. Jurien lesen, In een ommesien was hy van den Amersfoortsen key der keyen genesen, Die men by alle Poëten ontrent een duym-breet boven Nasareth vint.
Evenwel die Meester Key heeft diepsinnige speculatien als men ’t wel versint.
Dat sey sijn buurman ook, en hy speculeerde, hoe hy imant om poen aen sou            spreken, Die hy daegs te voren met een lantern om de kop had gelapt, dat’er de hoornen in bleven steken.
Want dacht hy op sijn manier, arbeyt is loon waert, en hem wiert oock het gelt, Omdat hy noch niet uyt school klappen sou, tot de minsten duyt toe getelt.
Maer apropoos van horen-beesten, je hebt van den gepluymden Doctor wel gehoort?
Die dingen, Die heb ick wel over een maent de jongens achter de schaep horen singen.
Maer nou van Sabbetje, die, om dat hy sijn wijf niet bestellen en kon, Heel in de bone raeckte, daer hy ten eersten de rechte weg von.
Haelt toch sulke ouwe kalvren niet uyt de sloot; wou je me dat voor wat nieuws verkopen?
’k Heb de schoysters wel voor een jaer of twee met die dingen langs ’t lant sien lopen.
’k Hoor wel je slacht de schiltpad, je bent overal t’huys.
Dat dorf ik wel onberomt seggen: der mach niet een vremde luys, Noch ’t minste Gedigje onder de Steen-uylen voor den dagh komen, Of ick hebber datelijck heele Cronijken af.
So moetjese kunnen dromen; Want... Muytem.
Houwje stil, of anders raken al onse spillen noch wel in d’as, ’k Heb hem al geneust; schuylewe wat dichter in de hoeck, kom ras.
Al met sinne maets.
By mijn zieterna hy ’s al weer aen ’t smeren.
’t Sal sijn laetste reys sijn; laet de man al wat domineren.
We mosten de kans evenwel niet verkijcken, seg?
wat sententie dient’er gevelt?
Ten minsten wort hem neus en oren met al de hutspot van ’t lijf geknelt.
Latewe* de kreng slechs met een steen om den hals in de borgwal kruyen, Pedel.
De schelm mocht schreuwen: latewer liever altemael op aen bruyen.
Die ’t grootste stuck krijgt, die heeft het, dan mach yder met ’t sijne begaen, Muytem.
Dan souw hy al te haestigen doot hebben, dat gaet al me niet aen.
Plut.
Daer twee honden vechten, om een schinckel te kluyven, Gaet een derde gemenelijck me hene schuyven.
Dit seggende ging met de buyt schorten, Terwijl d’andere verbaest het hasepad kosen.
UYT.
DE HUWELYKEN STAAT.
KLUCHTSPÉL.
T’ AMSTERDAM, By ALBERT MAGNUS, op den Nieuwendyk, in den Atlas, by den Dam.
COPYEVan dePRIVILEGIE.
DE Staten van Hollandt ende Westvrieslandt doen te weten.
Dat sy Supplianten sedert eenige Jaren herwaerts met hunne*goede vrinden hadden gemaeckt en ten Toonele gevoert verscheiden Wercken, soo van Treurspelen, Bleyspelen als Kluchten, welcke sy lieden nu geerne met den druck gemeen wilden maecken, doch gemerkt dat dese wercken door het nadrucken van anderen, veel van haer luyster, soo in Tael als Spelkonst souden komen te verliesen, ende alsoo sy Supplianten hen berooft souden sien van hun bysonder ooghwit om de Nederduytsche Tael en de Dichtkonst voort te setten soo vonden sy hen genootsaekt, om daer inne te voorsien, ende hen te keeren tot Ons, onderdanigh versoeckende, dat Wy omme redenen voorsz.
de Supplianten geliefden te verlenen Octroy ofte Prvilegie, omme alle hunne wercken reets gemaeckt ende noch in ’t licht te brengen, den tyt van vyftien Jaren alleen te mogen drucken en verkopen of doen drucken en verkopen, met verbot van alle anderen op seeckere hooge peene daer toe by Ons te stellen ende voorts in communi forma.
Soo is ’t dat Wy de Zake en ’t versoek voorsz.
overgemerkt hebbende, ende genegen wesende ter bede van de Supplianten, uyt Onse rechte wetenschap, Souveraine magt ende authoriteyt de selve supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert hebben, consenteren, accorderen, ende octroyeren mitsdesen, dat sy geduurende den tyt van vyftien eerst achter een volgende Jaren de voorsz.
werken die reeds gedrukt zyn, ende die van tyt tot tyt door haer gemaekt ende in ’t ligt gebragt sullen werden, binnen den voorsz.
Verbiedende daarom allen ende eenen ygelyken de selve werken naar te drukken ofte elders naer gedrukt binnen den selve Onse Landen te brengen, uyt te geven ofte te verkopen, op de verbeurte van alle de naargedrukte, ingebragte ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie hondert guldens daer en boven te verbeuren, te appliceren een derde part voor den Officier die de calange doen sal, een derde-part voor den Armen der Plaetse daer het casus voorvallen sal, ende het resterende derde-part voor den Supplianten.
Alles in dien verstaande, dat wy de Supplianten met desen Onsen Octroye alleen willende gratifieeren tot verhoedinge van hare schade door het nadrukken van de voorsz.
werken, daar door in geenige deelen verstaen, den inhoude van dien te Authoriseren ofte te advoueren, ende veel min de selve onder Onse protectie ende bescherminge, eenig meerder credit aensien ofte reputatie te geven, ne- maer de Supplianten in cas daer in yets onbehoorlykx soude mogen influeren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden wesen te verantwoorden; tot dien eynde wel expresselyk begerende, dat by aldien sy desen Onsen Octroye voor de selve Werken sullen willen stellen, daer van geene geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken, nemaer gehouden sullen wesen het selve Octroy in ’t geheel ende sonder eenige Omissie daer voor te drukken ofte te doen drukken, ende dat sy gehouden sullen zyn een exemplaer van alle de voorsz.
werken, gebonden ende wel geconditioneert te brengen in de Bibliotheecq van Onse Universiteyt tot Leyden, ende daer van behoorlyk te doen blyken.
Alles op peene van het effect van dien te verliesen.
Ende ten eynde de Supplianten desen Onsen consente Octroye mogen genieten als naer behooren: Lasten wy allen ende eenen ygelyken die ’t aengaen mach, dat sy de Supplianten van den inhoude van desen doen, laten en gedogen, rustelyk en volkomentlyk genieten en cesserende alle beletten ter contrarie.
Gedaen in den Hage onder Onsen groten Zegele hier aen doen hangen den XIX Septembr.
in ’t jaer onses Heeren en Zaligmakers duysent ses hondert vier en tachtig.
De tegenwoordige REGENTEN van de SCHOUWBURGH, hebben het Recht van de bovenstaande Privilegie, voor dit Kluchtspél, vergunt aen ALBERT MAGNUS, Boekverkoper tot Amsterdam.
In Amsterdam den 19 September 1684.
VERTOONERS.
JERONIMUS, Vader DIEUWERTJE, Moeder } van Magdal.
en Henderik.
HENDERIK, Vryjer van Saartje.
MAGDALEENTJE, Vryster van Eelhart.
EELHART, Vryjer van Magdaleentje.
SAARTJE, Vryster van Henderik.
JOOST, Knecht van Eelhart.
MAAKELAAR.
MARGRIET, Meid van Jeronimus.
DEHUWELYKEN STAAT.
EERSTE TOONEEL.
JERONIMUS, DIEUWERTJE.
DIEUWERTJE.
wilje dan na geen reden hooren?
JERONIMUS.
Neen zeg ik je, ’t is verlooren.
Al praate jy als Brugman, ik zalder niet toe verstaan DIEUWERTJE.
Wat ben jy een moeijelyk mensch!
wat is’er een Vrouw ongelukkig aan, Als zy zulk een koppig Man heeft!
Daar is niet aan gelegen, Noem my vry koppig, je zult me niet beweegen.
Wel ik moet bekennen, dat je wonderlyk zyt.
Dat is goed.
Zorg maar dat je my zo wonderlyk verslyt.
Maar... JERONIMUS.
Niet veel te maaren.
Ik bid je Dieuwertje, dat je zulk teemen laat vaaren.
Of ik zal... DIEUWERTJE.
wat wou jy doen?
Ben jy de Man, ik ben de Vrouw.
Waarom zou ik met fatsoen Niet moogen spreeken?
ik zie, dat je onze Kinderen, Daarze nu goede Heilyken doen konnen, dat wild verhinderen.
Tot noch toe heb ik niet gesprooken.
Maar ik zal Nu niet langer zwygen.
Wat meen jy?
ik ben niet mal.
De wyste ben jy ook niet.
Als jy eens sturft, waar zou ik met de Kinderen van leeven?
Je weet ook wel, dat wy ze nu niet veel meê konnen geeven.
Ik hebje genoeg gewaarschuwt, dat je aan één Man zo veel niet uit zetten zoud.
Toen wast, jy verstaat het je niet; ik weet wel aan wien ik het heb vertrouwt.
Ondertusschen is die Man bankroet.
Waar zulje nou jou veertig duizend guldens krygen?
’t Is niet goed, dat men de Vrouwtjes altyt doed zwygen.
Hoe zuur moet men slooven eermen zo een sommetje vergaart?
Ik heb het dikmaals uit myn hongerige buik bezuinigt, en gespaart.
Kom, ik zal niet spreeken, noch van de Kinderen noch van trouwen; Wys me maar middelen aan, waar voor ik ze zo kan houwen.
Al hoewel het dan noch zotheid is, want die een Dochter uitheiliken kan, En het niet doed, begaat een groote fout.
Jy praat’er zo van.
Wel uit trouwen!
goeje Heilyken!
Wien wou jy ze geeven?
Wat let de Weeuwenaar?
ik had myn leeven Niet gelooft, dat jy geen grooter liefde voor onze Magdaleentje had.
Was’er wel een slimmer Heilik voor haar in de heele Stad?
Myn eenige Dochter een Weeuwenaar met Kinderen te trouwen!
Je hoeft jou daar zo vreemd niet van te houwen.
Ja wel Moer Jans, ik hoor jy weet’er weinig of.
Valt in de Huwelyken Staat geen overvloedige stof Tot huyskraakeel, en twist, schoon twe vryje menschen Te samen trouwen?
en jy zoudze een Weeuwenaar, en dat noch met Kinderen toe wenschen!
Hoe dat het een Vrouw maakt noit is het te deeg.
Ja wel zie daar, ik had liever dat ze imand nam, die niet een duit meê ten huwelyk kreeg, Als een kaale Weeuwenaar met Kinderen.
Zo lang als myne Oogen In myn hoofd open staan, zal ik het niet gedoogen.
Altyd ligt de Môer met de Voorkind’ren over hoop.
En die Kinders dan der best, met een loop Na de Vaâr, om over de Stiefmoêr te klaagen.
Is het dan een kroeskop, zo krygt het Wyf, en de Kinderen slagen Sterft de Man, de Weeuw krygt Proses, op Proses.
Myn Bestevaar gaf zyn Dochter deze les.
Kint trouw geen Weeuwenaar met Kinders het zouje rouwen.
Ook zyn der veele, die in zulk geval geen zuiver gemoet konnen houwen.
’t Gaat ’er slecht toe.
Jy verstaat wel wat ik meen.
Daar is zelden gemeenschap van goederen, en dan loopt het zo wat heen.
Die dingen geschieden niet by fatzoenlyke luy.
Laat ons maar trachten Het Huwelyk voort te zetten.
Van een Weeuwenaar kan men weeten hoe hy zich tegen zyn Vrouw gedraagen heeft, en van een Vryjer moet men dat noch verwachten.
Het oude spreekwoord zegt: een Weeuwenaar met een Kind, Pot, en Ketel dat men vind.
Beuzemstokken ook: DIEUWERTJE.
Nou de Vryjer?
Wel dat zou ik noch eens in bedenken konnen neemen.
En dan onze Heinderikus?
wil je daar ook noch van teemen?
Zou ik niet... maar daar komt hy zelve juist aan.
TWEDE TOONEEL.
JERONIMUS, DIEUWERTJE, HENDERIK.
HENDERIK.
MOeder heeft het Vader nu toegestaan?
Wat zou ik toestaan?
Wat is ’er nu weer te vraagen?
’k Geloof dat jou Moeder, jy, en je Zuster, alle drie geduurig gaat practizeeren, om my te plaagen.
Hy wou jou spreeken van zyn Vryjery.
Ja wel die Bengels!
die Kootjongens beelden haar in, dat zy Te laat zullen komen!
wel ’t is niet om te lyjen!
Loop, loop, eet eerst noch een Jaar, of vier Pap, en denk dan eens om het vryjen.
Ze komen pas in de Waereld kyken, en spreeken al van de Trouw.
Wel Jonge, wat wou jy toch doen met een Vrouw?
De klat is ’erin.
In Italie, en in andere heete Landen trouwt men eerst op zyn dartig, of veertigste Jaar.
En die Lekkers meenen hier, daar ’t zo koel is, dat het schanden voor’er weezen zou; zo ze met’er twintigste Jaar geen Wyf hadden op haar zy.
Maar wat voor een Postuurtje is het toch?
waar woont het Lievertje, daar jy Jou oog hebt opgeworpen?
Je hoeft dat zo schemper niet te vraagen.
Ik wensch, dat wy zo gelukkig waaren, dat wy dat Huwelyk maar zagen.
’t Is de Dochter van Jan Dirkze.
Saartje Jans?
Ja Vader.
En hy heeft AI eenige tyd by haar verkeert.
Zo?
Zonder dat men my daar van eens kennisse geeft?
* DIEUWERTJE.
Kyf op hem niet, ik had hem bevoolen, Dat hy het zo lang, voor jou verhoolen Zou houden, tot dat het stond op een goede voet.