floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
wel, zy gaf haar min aan my te kennen; Doch ik, om niet de liefd’ dien ik u draag te schennen, Heb my ondankbaar voor zo grooten gunst betoont, En slechts met afkeer en versmaatheit haar beloont; Vermits gy zyt alleen myn hart en ziels begeeren, En kan ik nimmermeer geen andre schoonheit eeren.
Maakt my geen logens wys.
’t Geen dat ik zeg is waar.
’k Geloof u dan, en zeg u Karel, ’t valtme zwaar Dat de gemeenschap die wy hadden met malkand’ren, Door ’t wankele geval zo schielik moest verand’ren; Ik ben op Napels troon gerezen, en gy tot Het laagste neêrgedaalt; nu wenste ik wel, uw’ lot Zo slecht niet viel, om u myn min te mogen toonen.
het kan niet zyn, of ’k zou my zelver hoonen, En al den Adeldom, wyl gy een lantman zyt, En ik Princes; het was my eeuwig een verwyt, Dat zynde die ik ben, ik echter zou beminnen Dien ik in slechte staat op-offerde myn zinnen; My te verned’ren is nu zo onmoogelyk Als u te heffen tot een Koning van dit Ryk; Het eene quetst myn eer, by ’t ander staat te vrezen Dat u geen onderdaan oyt zou gehoorzaam wezen.
U dan te minnen en verlaten met berouw, Getrouw te zyn, en zien de vrucht niet van myn trouw, Te leven onvernoegt, voorts zonder hoop te hopen, Is dwaasheit, die men meest met droefheit moet bekoopen; ’t Is daaglyx sterven en oneindelyk verdriet.
Zo dat indien gy ’t al wel oordeelt en beziet, Bevint gy lichtelyk, dat in u te vergeten Geen misdaat en bestaat, daar ik u meê laat weten, Dat ik met Frederik, die nu myn Bruigom is, My geven zal in ’t kort in echts-verbintenis; De liefd’ die ik u droegh wert hem nu toegedragen, Gy kont my eertyts, hy my nu veel meer behagen: Myn zinnen van u af, zyn nu op hem geleit, Waarom dat weet gy, ’k vin te grooten onderscheit.
Dies zeg ik nu, vaar wel: hoe!
geeft gy taal noch teeken?
En antwoort gy my niet?
Hoe kan een doode spreeken?
Zo geeft gy my geloof; neen Karel, Lief!
Keert weder tot u zelf, en zet u twyffel neêr, Myns ziels gebieder, kan een woort u dus vervelen?
De Liefde, een kint, nam slechs vermaak met u te spelen, En heeft u zin, zo wel als my myn hart, vervoert; Omhels my dan, myn Prins!
myn reden zyn maar boert; ’k Verzeeker u myn liefd’ en zal u noit begeven.
’k Begin op nieuw in dees u armen weêr t’herleven, Myn ziel die wort verquikt door ongemeene vreugt, Die ’t alles schuldig blyft aan u volmaakte deugt.
Maar zeg, kunt gy Princes myn staat met gunst beogen.
Zwyg, laat die vrees, ik wil die woorden niet gedogen.
Gy kent my qualyk; want om u liet ik de kroon Der gantsche werelt staan.
Zo ’k my niet dankbaar toon Na waarde, ’k bidt, hou het uw dienaar doch te goede; Zo wil den hemel ons voor meerder onheil hoede.
Myn liefd’ is veel te groot, dies zyt niet eens beducht; En volg myn raat, maar zacht.
My dunkt daar is gerucht.
Staat op, men mocht ons zien.
’t Schynt iemant ons komt nad’ren.
Men zie wie ’t is, en schuil hier achter deze blad’ren.
Frederico alleen, met een pook; de Koning vertoont zich by de beek al slapende.
MYn ziel met zorg belaân, vol dodelyke schrik En angst, deist redeloos op yder ogenblik; Ik weet nau wat ik doe; nu werd ik aangedreven, Dan houd men my te rug, en al myn leden beven, En echter moet het zyn; ’t is billik dat hy sterf, Diens doot myn leven is, en leven myn bederf.
’k Beken wel dat dees daat elk een voor wederspannig En snoot uitkryten zal, voor wreet en voor tirannig; Maar ’t zy hoe ’t wil, of hy als Konink hier gebied, Myn degen onderwerpt zich ’t juk der wetten niet.
Het is hier stil, ’k ben nu verzeekert na begeeren Voor yder een, dies is ’t geen tyt te rug te keeren.
Hier rust hy zorgeloos voor ’t wankele geval, Terwyl dit staal hem al zyn zorg verbannen zal.
Ik nader hem: maar hoe!
wat is ’t!
wat wil dit wezen?
Myn hart dat klopt van vrees; dan ’t is geen tyt van vrezen: Myn hoogmoet heerlyk is, myn staatzucht al te veel, En edel, dat ik hier myn zinnen dus verdeel.
Ik ga: maar ben ik niet ondankbaar in elx ogen?
een Kroon die is van al te groot vermogen; Haar glans doet onze ziel niet vrezen voor de doot.
De noot breekt alles, en dees wreetheit komt uit noot.
En of ik wreet ben, ik werd Konink door zyn sterven, En blyft hy leven, kan ik Ryk noch Staat verwerven.
Myn geest in twyffel is: dan reên geen plaatze heeft, De Staatzucht zeit my reets, hy heeft te lang geleeft; Dies vaar ik voort, en vind myn arm door moet gesteven.
Fredrico, Neef, wilt gy my nu de dootsteek geven?
Waarom vermoort gy my?
ô al t’ondankbaar hart!
Is dit myn deucht beloont?
Hoe vindt ik my benart Nu dat hy droomende zyn lyden my doet blyken, Dan evenwel ik zal niet van myn voorneem wyken; Maar wel het geen hy my heeft in zyn droom voorzeit, Hem slapend maaken waar tot myn gerustigheit.
Hy wil den Koning doorsteeken, dan wort door Karel en Margareta belet.
HOud, Frederico, houd!
help, men moort myn Vader.
Ondankb’ren schelm!
Hy zal hier sterven, dien verrader!
Wat zien ik hier myn Neef, den hemel my behoe!
Vergeef my, grote Vorst, de Staatzucht brachtm’er toe, Zo snode misdaat oyt vergiffenis kon krygen, Door leet en schultberouw, zo laat uw toren neigen Tot die hier schuldig leit voor uwe voeten neêr.
Porcia, Arnesto.
Ludovico, Albano, Leonido, en Mengo uit.
DIe u hoogmoedig heeft gehoont, doch bidt u, eêr Gy hem van ’t leven rooft, hem noch voor ’t laatst te hooren.
Wel spreek, wy luist’ren wat ’t geval ons had beschooren.
Doorluchte Vorst, voor eerst moet ik bekennen dat Myn staatzucht uwe val voor wis besloten hadt; Te meer, wyl Karel was zo onverwacht gerezen, Dies heeft myn list, om van die kant niet meer te vrezen, U doen geloven dat hy uwe zoon niet was; Hier quam Albanoos hulp na wens my wel te pas, Met wien ik dit bedrogh en dees verandring broude, Mits ik in alles hem myn aanslagh toevertroude, Die nu door ’s hemels wil mislukt is als gy ziet; Dat dan dees braven Prins met recht weêrom geniet De kroon en septer die ’k zyn vroomheit lang benyden.
Wy beid’ misdeeden u, doch doet ons beid’ niet lyden: Maar straf de misdaat vry door my alleen begaan; En niet dien man, die door myn toedoen heeft misdaan.
Albaan, zegt ons nu voort, op dat wy alles weeten.
Doorluchte Vorst, dat ik my zelf dus heb vergeeten, Was maar alleen uit zucht en liefde tot myn zoon, Om dat hy de Princes beminde, die hy ’t loon Van weêrliefd’ te vergeefs zo langen tyt ging vergen, Dies nam ik voor, haar staat in ’t eerste te verbergen, Tot dat Prins Fred’rik my bewoog, door zyne raat, Door haar verhooging hem te stoten uit zyn staat.
Maar nu, ô groote Vorst!
voor wien ik leg gebogen, Des Hemels toedoen scheid de waarheit van de logen, Die neem ik nu voor u tot een getuigenis Dat ik de waarheit spreek, en dat Prins Karel is De Zoon zyns Majesteits, hy stel zyn ziel geruster; Princes Margreet die is de dochter van uw zuster, Die zy hier in het dorp ter werelt heeft gebracht.
Straf nu myn misdaat vry, ik ben in uwe macht: Myn hart is nu ontlast, nu wil ik gaarne sterven; Den Hemel zeegne uw kroon, en dees uw wettige erven.
O wonderlyke daat!
Veranderlyk geluk!
De Staatzucht brengt den mensch te jammerlyk in druk.
Vervoert hem, eer hy ’t weet, van ’t quaat in noch veel quader.
O Vorst!
ik bidt u, hebt doch deernis met myn vader.
Staat op gy beide, ’k wil nu door een brave daat Myn naam laurieren dat die eeuwig niet vergaat: Fredrico, die de doodt my daatlyk noch bereiden, Treurt nu met naberouw, en wil zyn straf verbeiden; Indien myn straf hem al ter doot verdoemt met pyn, ’t Zou wel gerechtig, maar gants niet barmhartig zyn: Albaan heeft zyne schult gewillig ook beleden, Den hemel die vergeeft de schulden op ons beden, Als iemant met berouw zyn eigen misdaat ken.
’k Ben Koning, maar ik weet dat ik een mensche ben, Een sterflyk mensch moet hier vergeten en vergeven.
Staat op myn Neef, staat op, ik schenk u beide ’t leven.
Den Hemel gun u heil en leven in u Ryk.
U nazaat in getal ’t gestarnte zy gelyk.
Nu my den Hemel dus genadig heeft bejegent, En door dees wond’re daat myn Kroon en Staat gezegent, Zo wil ik dat myn Zoon Prins Karel zich verbint Met Margareet, van hem, als hy van haar, bemint, Door ’t heilig huwelyk; en om meer vreugt te vinden, Zal Porcia zich ook aan Frederik verbinden.
De Vorst gehoorzaam zyn is ’t einde van myn druk.
Uw Majesteits gebodt myn wil is, en myn luk.
In uw genade, Vorst, ik al myn lukken reeken.
zwygt Margreta?
Heer, myn tong en kan door spreeken De vreugt die ’t hart gevoelt niet brengen aan den dag.
Zo dunkt my is ’t wel tyt dat ik eens spreeken mag.
Wat wilt gy zeggen?
Maar dat ik wel wilde weete, Nu dat gy trouwen gaat met uwe Margareete, Wat ik voor al myn dienst dan end’lyk hebben zal, Ik hebje trouw gevolgt door bos, en berg, en dal, Doen yder jou verliet ben ik je by gebleven; Mevrouw weet ook wel hoe het werrek is gedreven, Is het niet waar Princes?
Hy heeft gelyk, myn Heer.
Wel wat verzoekt gy dan?
Het Schoutschap, en niet meer; Ten naaste by zel ik het daar meê konnen stellen; O broek!
hoe wil ik dan die courtizanen quellen.
Het wert u toegestaan.
Heb dank na vollen eis Gelyk ik myne heb; komt iemant nu een reis Te Napels, die ’t verkerft, ik zweer hun zo te plagen, Dat haar de nasmaak wel zel heugen al haar dagen.
Gy Leonido, volgt het hof, ’k verzoek u, laat Uw droefheit, ’k zal u haast verand’ren doen van staat.
Ik zal genadig Heer.
Gy Heeren, volgt ons allen, Nu ’t alles tot myn wens en vreugt is uitgevallen, Zal yder nevens ons zich voegen na de stadt, Op dat men daar op nieu het vreugdefeest hervat; Dat yder eer den Prins, dien ik myn Kroon zal geven.
Lang leef den Koning!
lang, lang moet Prins Karel leven!
Stantvaste en kuische liefd’ verwint het endlyk al.
Verduurt de nyt, en tyt, en ’t wankelbaar geval.
DE MANSMOÊR, KLUCHTSPEL.
Alzo Ons vertoond is by de tegenwoordige Regenten van de Schouwburg tot Amsterdam, Dat zy Supplianten zedert eenige Jaaren herwaarts met hunne goede vrinden hadden gemaakt en ten Tooneele gevoert verscheiden Werken, zo van Treurspeelen, Blyspeelen als Klugten, welke zy lieden nu geerne met den druk gemeen wilden maken: doch gemerkt dat deze Werken door het nadrukken van anderen, veel van hun luister, zo in Taal als Spelkonst zouden komen te verliezen, en alzo zy Supplianten hen berooft zouden zien van hun byzondere oogwit om de Nederduitschen Taal en de Digtkonst voort te zetten, zo vonden zy hen genootzaakt, om daar inne te voorzien, ende hen te keeren tor Ons, onderdanig verzoekende, dat Wy omme redenen voorsz.de Supplianten geliefden te verlenen Oktroy ofte Privilegie, omme alle hunne Werken reeds gemaakt, en de noch in ’t ligt te brengen, den tyd van vyftien Jaaren alleen te mogen drukken en verkoopen of doen drukken en verkoopen, met verbod van alle anderen op zeekeren hooge peene daar toe by Ons te stellen, ende voorts in communi forma.
overgemerkt hebbende, ende genegen wezende tet bede van de Supplianten, uit Onze regte wetenschap, Souveraine magt ende authorireit dezelve Supplianten gekonzenteert, geaccordeert ende geoctroijeert hebben, conzenteeren, accordeeren ende octroijeren mitsdezen, dat zy geduurende den tyd van vyftien eerst achtereenvolgende Jaaren de voorsz.
Werken, daar door in geenige deelen verstaan, den inhoudt van dien te authotizeeren ofte te avoueeren, ende veel min de zelve onder Onze protektie ende bescherminge eenig meerder kredit, aanzien oft reputatie te geven, nemaar de Supplianten in kas daar in yets onbehoorlyk zoude mogen influeeren, alle het zelve tot haren laste zullen gehouden wezen te verantwoorden; tot dien einde wel expresselyk begeerende, dat by aldien zy dezen Onzen Oktroije voor de zelve Werken zullen willen stellen daar van geene geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie zullen mogen maaken, nemaar gehouden sullen weezen het zelve Octroy in ’t geheel ende zonder eenige Omissie daar voor te drukken ofte te doen drukken, ende dat zy gehouden zullen zyn een exemplaar van alle de voorsz.
Werken, gebonden ende wel geconditioneert te brengen in de Bibliotheecq van Onze Univerziteit tot Leiden, ende daarvan behoorlyk te doen blyken.
Gedaan in den Haage onder onzen grooten Zegele hier aan doen hangen den XIX September in ’t Jaar onzes Heeren en Zaligmakers duizent zes honderd vier en tachtig.
De Regenten van de Schouwburg hebben het recht van de bovenstaande Privilegie, voor DE MANSMOER, KLUCHTSPEL.
Vergund aan de Erfgenaamen van Jacob Lescailje, Den 12 January, 1699.
GOEDAARD, Vader van Antonia.
DIEUWERTJE, Moeder van Fredrik.
FREDRIK, een Koopman, en Man van Antonia.
ANTONIA, Vrouw van Fredrik.
LEONOOR, een bekende van Antonia.
ANDRIES, Kantoordienaar van Fredrik.
KATRYNMETTE, } Meiden van Fredrik.
* ROELOF, een Kruijer.
Het Kluchtspel speeld in een Kamervan Fredriks huis.
DEMANSMOÊR, KLUCHTSPEL.
KATRYN, METTE.
JA, Moffinnetje, of Mette, als ik jou myn meening zel zeggen, Jy zelt jou Lichchaam aan dit huis geheel te kost moeten leggen; En hebje lust?
zo bekykt het vry van bovenen tot beneên, En alle dagen moet jy ’et, getroost, nat fylen alleen: Want hoor, Schaap, men heeft hier blauwe en witte Italiaanze vloeren.
Get, Mette!
hoe snel zel jy jou dikke hammen moeten roeren!
Want weet, ik ben de tweede meid, ik pas op ’t kind en ik naai, Ook maak ik fontanjens, en ’t beurd zomtyds wel dat ik braai.
Maar jy zelt hier ander werk vinden, dat wil ik jou zweeren!
METTE.
I, Hemmel!
meut ik hi jo zo warken?
Ja dapper, en noch meêr leeren, Myn lieve Sloof.
Mien Jonfers Meuder zegt mi jo, det in ’t hoes Goor luttik wark is.
Wat belief jou?
zeidze dat?
te droes!
O Mette, ik zweer, jou Twentze huid zel dat zo ras beproeven!
Maar hoor, wat anders Komje niet uit de Twent?
I, jo, moor ’t lend up, ein betjen gens bet hen.
weet dat ik uit die beduiding jou meening niet vatten ken.
Nou dat is ook evenveel.
Maar hoor, heb jy niet gediend by meed’re Vrouwen?
Of dorst jy zo ten eersten jou lichchaam hier in Amsterdam vertrouwen?
Woe nee, ik heb te Omersfurt to deend, ’t gink mi door goor wol; Ik gink in dem Teubak, on ik at mi doogs tot boven toe vol.
Moor heur, Triene, ik wet wol det men hen uver al um ’t kust muet warken, On is hi viel to pleugen, ik wol mi door toe starken.
Noe, ik go hen, Kotrien.
Myn bekoorlyke Pingsterblom!
Wel ik hoor jy bent, van jou hoofd tot jou klompjes, niet anders als goor dom.
Hiet jy dat te hebben gediend, gelyk ik jou kwam te vraagen!
Wel je hebt buiten Amersfoort in ’t land Toebak gaan planten en draagen, En dat om een loon van zeven stuivers daags.
Nou ga maar heen, En zet jou lyf te werk.
ô Sint Joris!
dat is ’er een!
Nou, laat ik de Kamer opruimen en myn Schilderijen voort vryven; Ik hou byzonder veel van te praaten maar gantsch niet van het kyven.
KATRYN, alleen, zingende.
WAarom mag ik niet gaan vrijen Na de drift van myn gemoed?
Och, wat heeft staâg de eer te lijen Die een Vryster spaaren moet!
Ik kan gantsch niet langer draagen Dat ik graag verliezen wou; Komt ’er een om ’t Ja woord, vraagen, Hy verkrygt my straks tot Vrouw.
Roelof beld.
Ja bel nu vry, ik komje by, ik heb pas met myn zingen gedaan.
KATRYN, ROELOF.
BEnje daar nou?
Ja, Katryntje, jou zingen dat stont my zo wel aan, Dat ik ’er na geluistert heb.
Deurf jy noch spreeken?
weg ik wilje niet hooren.
Wat heb ik dan gedaan?
waarom ga je jou over my verstooren?
Vraagje dat noch?
jy had haast gemaakt dat ik ’t had verbruid; Gisteren kwam ik gelaaden aan jou huis, en je waard mit je Vrouw ’t gat uit: Ik had ons Juffrouws provisiekasje verkragt; ik had Thee, en meerd’re zaaken; Zuiker Kandy, en dan noch iets dat jou altyd pleeg wel te smaaken.
En wat toch, Kaatje?
Een braave fles met wyn, zo ver heb jy my gebrogt, Door je aanhaaling en praat.
Foei, dat ik uit was.
Maar wie was op jou komst verdocht?
Ja maar, ik doe dat nooit meêr, ik heb, door angst, de fles an stukken gesmeeten.
Hoort Roelof, ik ben een braave meid, ik zel niet worden vergeeten, Ik hoop noch een goed huuw’lyk te doen, dat is staâg de wensch van myn gemoed.
Wel, dat hoop ik van uwent wegen, maar van de fles gaat op de oude voet.
Gantsch niet, daar schei ik uit.
maar hoor, Roel, O Behoeder, En vette Sant Niklaas!
de meid, die onze Juffrouws moeder, Of schoonmoêr hier, met geweld, inhuurden, na haar wil en zin, Die is eindelyk gearriveert: nooit, wil ik wedden, heb jy een mofin Zo drommels dom of groen gezien, ja dat kan ze, maar niet anders zeggen.
Onze Juffrouw moet niet denken dat ik by dat maakzel wil leggen; Neen, dat zel zeker mis zyn, wel ik sliep liever zonder bed.
Wie weet wat een harde huid en bange lucht dat zy het!
Wees jy maar te vreên, zy zel hier niet lang woonen.
Daar wil ik op zweeren, Want al die hier buiten de tyd komt, die ziet men ook weêr ras kasseeren.
ANTONIA van binnen roepende.
Ik kom, Juffrouw.
Roelof, onze mand met kleêren staat gereed; Die moet je na de schuit brengen; zeg nou dat je’er van weet.
ANTONIA, KATRYN, ROELOF.
BEnje daar, Roelof?
Ja, Juffrouw, ik ben daar zo in huis gekomen, En waarom ik ontbooden ben, dat heb ik al van Katryn vernomen.
* ANTONIA.
Ja kom, krui onze mand eens ten eersten na de schuit; Ik had jou gisteren ook van nooden, maar je waard den geheelen dag uit.
Waar had je geweest?
Wel hoor, Juffrouw, ik had my gaan verhuuren, Van ’s morgens vroeg tot ’s nachts ver over twaalf uuren.
zeg by wie?
ik ken de lui niet; de man wou schielyk voort, Om dat hy op de Beurs een heel kwaad en schaadelyk gerucht had gehoord, Waar door dat de actien en andere koopmanschappen zoude slappen.
dat had hy niet kwaalyk begreepen, dat hy voor af ging stappen, Eer noch de tyding was gekomen dat hy schaaden geleeden had.
Dat dunkt my ook, maar ik heb ’er op die wys zo veel geholpen op een pad.
Dat is het best niet.
Ga nu maar heen, Roelof, en kom strak jou geld haalen.
Heel goed, Juffrouw.
Roel, maak in de Kruijers kroeg niet lang te draalen.
ANTONIA, KATRYN.
KAtryn, dat ik je daatelyk riep dat was om deze reên.
Schik het hier alles aan een kant, en zet het Theegoed by een, Myn Mansmoeder zal, tot myn verdriet, zo aanstonts hier komen.
Daar hebje den brui al, den heelen nacht heb ik ’er van leggen droomen.
En wie heeft haar hier verzocht?
myn man, en ik vrees daar zal Weêr reuizing wezen Katryn, want het hart dat klopt my al.
Wel, Juffrouw, benje slecht?
wat acht haar niet, zy ken jou niet deeren; Ook heb ik wel gehoord dat jy jou zomtyds loflyk kund defendeeren.
Dat moet ik doen om niet heel onder haar geweld te zyn, Katryn; Want anders mogt de drommel, dat ik zo spreek, hier langer in huis zyn.
Juffrouw, mag ik eens zingen?
ik hebje strak al geluit hooren maaken.
Nu, ik mag ’t wel lijen.
Strak zong ik voor my; dit Lied zel jou nou raaken.
Zy zingt.
Is dit myn zoet vermaak!
Zyn dit myn blyde daagen?
Daar ik zo yvrig haak Myn man staâg te behaagen.
ik gevoel meêr plaagen Als myn Jeugd verdraagen kan Hoe rampzaalig is het trouwen, Als de Twist haar plaats komt houwen In het huis, in het huis daar liefde moet Gekweekt zyn en gevoed.
Myn vreugd die is voorby, Dat was myn tyd van ’t vrijen; Mansmoêr valt nu op my Met staâg in huis te strijen; En ik moet zulks lijen, Met veel onrust van myn man; Doch ik mag myn rouw bedwingen, En, tot troost, myn kind voor zingen: Schrei niet meêr, schrei niet meêr, klein wichje, teêr, Uw hoofje doed reeds zeer.
Wat zegje, Juffrouw?
daar hebje myn Treurgezang; en ik vind goed, Dat ik het alle dagen driemaal hier in huis zingen moet.
Dat Lied past geheel op my.
Wie heeft het gemaakt, en jou gegeeven?
Een die in den handel van ons huis heel wel is bedreeven.
mogt ik die Treurzang eens in een Blygezang verand’ren!
Dat zel wel gaan, Zo ras als jou Vader met haar getrouwd is, dan is haar ryk hier gedaan; En zy bemind hem met gantsch haar hart en zinnen, daarom meugje gelooven Dat hy haar wel na zyn hand zel zetten, en van haar gezach berooven.
Ja was Vader, al met haar getrouwd, dan genoot ik myn vryjigheid.
Dat zel in ’t kort geschiên.
Maar hebje ons huis al laaten zien aan de nieuwe meid?
en gezeid dat zy voor het werk niet behoeft te schroomen, Door dien zy daar alle daagen gemakkelyk door zel komen; En dat ik haar wel trouw zel helpen.
Zy is ’er nu al vast in, Ik wil haar nu houden, het zy dan met of tegen myn zin, Ten minsten een geheel rond jaar, al zou ze my staâg verveelen; Doch niet ten respekte van myn Schoonmoêr, neen, in geenen deelen, Maar alleen om dat ik zo dikwils niet veranderen wil van meid, Dat lot is andere vrouwen, maar my niet opgeleid.
Dieuwertje Beld.
daar ’s myn Mansmoêr.
Gen dag, Juffrouw; zo, wel heden!
DIEUWERTJE, ANTONIA, KATRYN.
WEl heden!
dat is altyd, wel waar toe dienen nou zulke reeden?
,, Daar hebje nou het begin.
Zyt gy daar, Moeder?
,, Ja ik geloof dat zy my zo graag ziet als een Kramer den dief.
Waar is myn Zoon, Katryn?
Hy zit op zyn kantoor te schryven.
Geliefje dat ik hem ga roepen?
Wel neen, jy zelt hier blyven.
Of meenje, sleeplende, dat ik hem zelf niet vinden kan?
te wonder wel, Juffrouw.
Wat roer jy de snaater dan?
WEg gaat Dieuwertje moêr.
Geen misselyker Vrouw zag ik van al myn dagen!
Ik kan ’t niet langer lijen, het eerst datze spreekt, is na haar Zoon te vraagen, En daar loop ze voort na toe: zy vraagt niet eens hoe ik vaar, Noch wenscht my een goeden dag.
Wel meend zy dat ik haar Noch langer moet ontzien?
ik wil het niet meêr lijen, Al zou het geheele huis vervult werden met kyven en strijen.
Ik ben verzekerd dat zy nu weêr; door haat, myn man Tegens my zal aanhitzen zo veel als zy immers kan; En gaan het geheele huis door snuffelen, ja in alle hoeken, Om zo tot een huiskrakeel weêr nieuwe stof te zoeken.
Haar ryk zel kort zyn, jou Vaders huuw’lyk maakt alles goed.
Dat is alleen myn hoop.
Maar als hy nu eens mede voor haar zwygen moet!
Dat heeft voor al geen nood.
Maar, Katryn, daar komen zy na beneden.
Blyf jy hier, maak het Teegoed klaar, en let ondertusschen op haar reeden.
DIEUWERTJE, FREDRIK, KATRYN, het Thee goed op Tafel zettende.
MAar Zoon, jy zyt ommers wonderlyk, geloofje my dan niet?
Ik zeg jy zyt een gek zo jy het langer door de vingers ziet.
Want zy weet wel dat... Maar zacht, Fredrik, men kan ons hier hooren.
Ik zag die verbruide meid niet.
Katryn, heb jy hier iets verlooren?
neen, want ik zoek niet.
Dat zie ik meê wel.
Kom, ga hier van daan.
zel ik dan dat onze Juffrouw my belast heeft laaten staan?
Ja dat zel Mette wel doen.
Wie, Mette?
die zel alles breeken Daar zy haare klaauwtjens maar pas zel komen aan te steeken.
Mette by het porcelein!
zulk een dom harthuidigen dier!
Wel ik gryp je daar meê by de kuif.
Ga voort, Meid, wel hoe is het hier?
Zo; doe je mond op, en spreek, wat mag die slons wel meenen!
hoor, zy mompelt noch binnen’s monds.
Ja brui jy maar heenen.
DIEUWERTJE, FREDRIK.
FRedrik, zy en haar vrouw die gaan gestaâg onder eene huik, En ze zyn te zaamen als twee handen op een buik.
Zy moet het gat uit indien jy als een man wilt regeeren, En altyd, met ontzach, jou vrouw uw wetten en meening doen leeren.
Om haar te doen verhuizen, Moeder, vind ik gantsch geen gelegentheid.
Gelegentheid?
wel die vind ik als ik wil; want men zeid: Een knuppel, om een hond te slaan, die is heel licht te vinden; Men moet zomwylen ook eens veranderen met de winden.
Het deugd nooit als een meid heel lang blyft wonnen in een huur, Want dan houd zy het met haar vrouw, en zy werd van haar natuur.
Maar hoor, Fredrik, om nu weder op myn voorig diskours te komen, Zo zeg ik dan, dat jou vrouw de handeling van ’t geld moet werden benomen; Hoor, Fredrik, geloof jy jou moeder onbeschroomd en vry, Zy verkwist byzonder veel geld, en een man, zo als gy, Die eerst komt te negotieren, die kan zo niet lang staande blyven; Zy is heel onachtzaam en los, door haar Jongheid, en al die wyven, Of jonge kleuters die moet men aan de hand leeren gaan, Gelyk jou Vader my, toen ik noch jong was, heeft gedaan.
Peet Aal, peet Zaar, peet Aagt, peet Giert en peete Wyntje, dat zyn Vrouwen!
Die weeten het kunsje van wel enne zuining huis te houwen.
Maar jou Morsjebel die weet noch niet eens hoe dat het goed Dat zy aan haar gat het, na verëisch en ordre, zitten moet: En zo ik het haar aanwys, na myn pligt, dan gaat ze straks aan het pruilen, Dan scheld ze my voor een huisplaag, en in ’er boosheid begint ze te huilen.
Had je de Dochter van peet Theuntje getrouwd, dan had je een Heer geweest in ’t huis, Nou moetje zwygen, want als deze begind, jy kund met geen nat gewyd kruis Haar mondje weêr toe sluiten: doch je moet jou geduurig braaf laaten hooren; Zy is heel boosaardig en met die smet is zy gebooren; Want toen zy noch een kind was smeet zy alles an stukken op de vloêr, Ja al dat zy vat kreeg, want zy heeft dat gaafje geërft van haar moêr.