floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
de plaats is leeg, zy is ’er uitgeloopen: En zonder leidsman, om te wand’len na Mevrouw, Op dat ’er die by tijds zich meê vercieren zouw.
wat heb ik te wachten?
Na haar spreeken, Mijn heer, is over ons het zelve lot gestreeken, En gy zijt alzoo wel verdubbelt, als uw knecht, Twee Sosiaas, en twee Amphitruoos, ’t is recht Een apespel!
Zwijg gy.
Hoe, wiltge ’t noch ontkennen?
’t Is schandelijk, waar moogtge u zelven toe gewennen?
Neen, zegme maar wat op mijn komst al is geschiet?
Dewijlge ’t vraagt, zoo wilje zeggen dat gy ’t niet Geweest zijt?
Neen, maar ’t is om reeden dat ik gaaren Zou hooren, hoe ik dan hier by u ben gevaaren.
’k Zal ’t doen in ’t kort.
’k heb u omhelst, na ’t my geviel, En in mijn oogen blonk de blijdschap van mijn ziel.
AMPHITRUO, ter zijden.
Ik had dat zoet onthaal wel moogen liefst ontbeeren.
Gy quaamt my dadelijk dit schoon geschenk vereeren.
’k Heb noit in u bespeurt verliefder minnegloet.
Ach, kon my grooter slag oit treffen in ’t gemoet!
Al uw omhelzingen, uw kussen, en uw streelen, Gelijk gy denken kunt, dat kon my niet verveelen.
Ja, zoo ik ’t zeggen mag, het gaf my groot vermaak.
Daar na.... ALKMENE.
Toen aten wy, en kreegen eind’lijk vaak, En gingen slapen.
Hoe te zamen?
Wel ter deegen, Dat is een vraag!
ô ja, ’k heb aan uw zy geleegen.
,, Dat is een doodstuip.
Zeg, waarom toch wordje root?
Heb ik misdaan, met u te streelen in mijn schoot?
Neen, neen, ik was het niet.
Amphitruo!
Bedaar wat.
Neen, ik wil, van zulk een snooden vrouwe, My wreeken.
Ga vry heên, onwaardig man, ga heên, Zoek vry een schijn, om ons te scheiden, ’k ben te vreên.
Dat ’s ’t minste, dat gy hebt te wachten, van mijn tooren, Ik zal ’t uw broeder, die hier by my wacht, doen hooren.
Ik ben niet van hem af geweest; die zal u voort Wel overtuigen, en u straffen, na ’t behoort.
Dan mag hy voor hem zien, die dus my heeft verraaden.
Mijn heer... AMPHITRUO.
Neen, volgme niet.
Zoo schendig my te smaaden.
Mevrouw, moet ik... ALKMENE.
Zwijg stil, zottin, ik wil geen reên Van iemand hooren, zwijg terstont, en laatme alleen.
Alkmeen binnen.
HY moet gewis’lijk zijn van zijn verstand berooft.
Deez’ slag die treft mijn heer, geen kleintjen, op het hooft.
Ik ben ook zeer beducht, voor diergelijk een teeken.
Laat ons eens zien of hy ons wel eens aan zal spreeken; Maar ’t is niet noodig dat ’k hem iets te merken geef.
’k Zal haar behendelijk uithooren; maar ik beef, En was ’t niet beter stil die zaak te laaten vaaren?
Dan, ’t moet ’er nu meê deur, ik wil my gaan verklaaren.
Ik groetje, lief.
hebtge u eindlijk eens bedocht?
Wat is het dat u schort, waar toe het weêr gezocht?
Je stoortje om niet met al.
Maar wat mag dat toch weezen?
Wat noemje niet met al?
’t Geen nu, en ’t geen voor deezen Genaamt word, niet met al, dat noem ik, niet met al.
Het zy men vaarzen schrijve, of prooze, of by geval Noch ’t een noch ’t ander, zoo men anders zoo kan schrijven; En niet met al, gelijkje weet, moet altijd blijven Het zelve niet met al, dat is te zeggen, niet, Of niet met al, of iets, dat, als het al geschiet, Niet veel heeft om het lijf; ’t is klaar genoeg gesprooken, Zeg Bromia, en heeft het mijn verstand ontbrooken Aan klaare uitlegging?
Ha, veraâr!
wat houd my op, Dat ik u niet terstont haal d’oogen uit de kop?
Hoe komt het dat gy’t dus altoos op my gelaân hebt?
Gy noemt dan niet met al, ’t geen gy my flus gedaan hebt.
Je houdje slecht, of meenje, fijne geest, T’ontkennen, als je heer, datj’ hier ook zijt geweest?
’k Zeg dat niet, als ik u de zaak recht moet doen weeten, Een zeek’re wijn die heeft ons alles doen vergeeten.
Zoo weetje niet quansuis, wat datje hebt gedaan?
Ter werelt niet, en ’t is my t’eenemaal ontgaan.
Ei lieve zeg het my.
Hoe, hebje niet onthouwen, Dat ik u, wat ik deê, niet by my konde houwen.
En hoeje, in plaatze van een kus, my vanje stiet?
Goet!
Hoe goet, wat ’s dat?
je weet de reeden niet.
’k Had look gegeeten, en ik vreesde u te verveelen.
Ik kon niet winnen, hoe ik u ook quam te streelen.
braaf!
Ik vond u als een ys zoo kout, En ’t scheen dat gy my zelfs een byslaap weig’ren woud.
Hoe, ’k sliep niet by u. BROMIA.
Hoe kon dat moog’lijk weezen.
Neen, drogert, ik kon u zoo verre niet beleezen.
Hei, vivat, Sosia!
Hoe, trekje ’t u niet aan, En lachj’ ’er meê?
Wat ben ik van mijn zelfs voldaan.
Ik kon my nimmer beter draagen.
Hoe, gekje dan met my, en kan ’t u noch behaagen?
Ik ga met u ront uit, ik was in ’t eerst bevreest, Dat ik maar al te mal met u zou zijn geweest.
De Docters zeggen, als men al te sterk geveegt heeft, De darmen opgevult, en kannen braaf geleegt heeft, Dat elk zich dan vooral, van vrouwen wachten moet.
En dat men in dien staat, wanneer men anders doet, Maar loome kinders teelt, die daadlijk weg gaan sterven, En zooze leeven, vier van haar vijf zinnen derven.
Zie nu eens, of ik niet voorzichtig ben geweest.
’k Lach met de Docters eens, en die hun praatjes vreest Is maar een kiekenshooft, laat zy van zieken spreeken, Maar in gezonde liên haar doen, de neus niet steeken.
Wat zotheid brengen de hontsdaagen hun in ’t hooft, En wat een gekskap is ’t, die haar daar in gelooft; Zy spreeken dan niet als van duizend beuzelingen, En zouden wel een vrouw alleen te slaapen dwingen.
Al zagjes moêr, me dunkt datje al wat breet ageert.
Neen, ik hou ’t staande, en ’t hunne is vals geconcludeert, ’t Zijn arme redenen, en sprookjes voor de kind’ren.
Geen wijn, noch tijd, en kan de huwlijksplicht verhind’ren.
De Medicijns dat zijn maar beesten in mijn zin.
’t Zijn eerelijke lui, ei bindje gramschap in, Hoe slecht de weerelt is gewoon daar van te spreeken.
Je bent ’er niet, en zoekt vergeefs my met schoonspreeken Ter neêr te zetten.
ik zal noch die vryigheid Gebruiken, die gy my deez’ morgen hebt gezeid.
Gy zeid straks, dat gy wel zoud mogen lyen, Dat ik my, buiten u, met and’ren ging verblyen.
wat dat point betreft, ’k beken, ’k heb ongelijk, Ik haal mijn woord te rug; maak dat zulks nimmer blijk.
Maar zoo ik evenwel eens op mijn geest kan winnen... SOSIA.
daar ’s Amphitruo.
Zoo ga ik weder binnen.
JUPITER, AMPHITRUO, NAUKRATES, POLICLES, SOSIA.
KOm hier mijn vrienden, en aanschouw van ’t ongelijk, Dat zy my poogt te doen, nu eens de wisse blijk, Om, zoo het mooglijk is, dit snood bedrog t’ondekken: Daar is de deur.
JUPITER.
Maar wie durft hier zoo stout my wekken?
Wat voor geraas verplicht my af te komen, en Wie speelt ’er zoo den baas, daar ik de meester ben?
NAUKRATES.
Wat zie ik, goden!
heer, wat wonder mag dit weezen, Hoe!
twee Amphitruoos?
dit doetme vreezen.
’k zie maar al te klaar mijn ongeluk.
POLICLES.
Gewis, Ik zie niet, wie van tween, de waare Amphitruo is.
Dit ’s de rechte, die een bedrieger, vol van streeken.
Hou op, ’k zal, met dit staal, de toovery verbreeken.
wat wiltge doen?
en denk niet, dat men lijd Dat hier Amphitruo zijn eigen zelfs bestrijd.
Moet my mijn naaste bloed, om zulk een schelm, verzaaken?
Wat scheiding wilt gy dat wy hier nu zullen maaken, Als twee Amphitruoos, die eens zijn van gelaat, Voor ons verschijnen; wie het nu is in der daat Kan men niet weeten, wil het ons ter deeg verklaaren, Om onrechtvaardig ons met straf niet te bezwaaren.
Gy hebt gelijk, en deez’ gelijkenisse kan U wel doen twijf’len, wie van beiden is de man.
’k Ben redelijker, en ik stel my daar niet teegen: Ik laat my zelven ook door gramschap niet beweegen, Een van ons beiden is Amphitruo, ik zal De vreemdigheid, van zulk een wonderlijk geval, U, in het vol gezicht van Thebe, straks verklaare.
De schoone Alkmene wacht ook na die openbaare Getuigenisse voor haar deugd, die ’t waardig is, ’k Verzoek u midlerwijl te zamen aan den disch, Indien ’t u my gelieft zoo hooglijk te vereeren.
Dat is een woord van klink.
’k meen meê de borst te smeeren.
Ik heb het wel geraân, en zie nu dat ik ’t weet, Dit is Amphitruo, de rechte, daar men eet.
O goden!
hebt gy my dan al uw straf gezonden?
Maar ’k voel, in ’t hevigst van mijn drift, mijn arm gebonden.
Gy klaagt ten onrecht.
laat ons die verklaaring zien, Daar na zoo zullen wy, daar ’t hoort, ons bystand biên.
Ga laffe vrienden, ik meen and’re te gaan vinden, Die zich, mijn ongelijk te wreeken, onderwinden.
’k Zal u de waarheid haast ontdekken.
wat schijn?
O neen, ge ontlooptme niet.
Het zal niet noodig zijn.
Dewijl dat dadelijk voor ydereen zal blijken, Wie dat ik ben, en dat ik u niet hoef te wijken.
Laat ons de vrienden vast verzaam’len, eer hy vlucht.
Ik vrees al dat hy ’t zal ontsnappen.
Amphitruo binnen.
Door de lucht, Of op een vliegend paard, gelijk als Pakoletje.
Ei vrienden, treed maar in.
O ja, Messieurs, sa!
zetje Maar aan den disch, en laat al uw verwond’ring staan, Voor my, ik meen ’er geen klein gangetje in te gaan.
MERKURIUS, SOSIA.
Sosia, zoo als hy in wil treden, krijgt een souflet.
HOu stant!
waar meent die gek nu weêr zijn neus te steeken?
Zie ik je weêr, ’k zal u de beenen breeken.
Jeukt jou de rug op nieuw?
Mijn edelmoedige ik.
Ei, matigje toch wat, waar toe dat slaan?
ik schrik.
Laat d’eene Sosia toch d’andere wat spaaren.
Wat lust hebje om u zelfs te slaan?
ei, wil bedaaren.
Zeg, wie gaf u verlof dien naam te nemen aan?
Heb ik u daar van niet een klaar verbod gedaan, En dat zoo streng, op straf van duizend knuppelslaagen?
Wy konnen allebei de zelve naam wel draagen.
Men kent my over al voor Sosia, ik ly Wel dat gy ’t zijt, ly ook dat ik het mede zy.
Laat vry d’Amphitruoos malkander tegenstreeven; Maar laat de Sosiaas te zaam in vrede leeven.
Het is genoeg aan een, ’k wil geen verdeeling meêr.
Gy zult de voorste zijn, ik geve u garen d’eer, Ik, als de jongste broêr, zal u, als de oudste, vreezen.
Ik wil alleen zijn.
Laat ik maar uw schaduw weezen.
Geensins, en zooje maar je voeten binnen zet; Zoo wachtje, dat ik jou de hersens niet verplet.
Och arme Sosia!
Hoe durfje noch zoo heeten?
’k Spreek van een Sosia, al over lang vergeeten, Een van mijn maagschap, die al lang gestorven is, En die tyrannig wierd gehouden van den disch.
Praat daar niet van, indienje in ’t leven schept behaagen.
Adieu, hier woon ik, of je weêr kreeg lust tot slaagen.
Merkurius binnen.
Wat is ’t een moeilijk uur, zo streng en onbeleeft, Te moeten van den disch, wanneer men honger heeft.
Maar laat ons met geduld dit lyen, en na deezen, Rampzaal’ge Sosia!
de droeve makker weezen Van dien Amphitruo, die meê, tot smart gedoemt, Rampzaal’ge Amphitruo word op mijn spoor genoemt.
Laat ons by een, die twee rampzaligen, vermengen, Maar ’k zie hem daar met zich een goed gezelschap brengen.
AMPHITRUO, ARGANTIPLACIDOS, BLEFARUS, SOSIA.
MYn heeren, blijf daar staan, en komt niet eer, als ’t tijd Zal weezen.
BLEFARUS.
Ik geloof dat dit u dapper spijt; Maar zoo het is, gelijk gy zegt, door dit gelijken Zoo kan Alkmene, vry van schuld, en zonder blijken... AMPHITRUO.
De minste dwaling is een misdaad in dit stuk.
ARGANTIPLACIDOS.
Ik denk zoo ver niet eens, en ’t strekt mijn ziel tot druk, Al deeze uitstelling, al dit haspelen en draalen, En by geen Braven is daar glory door te haalen.
Wy moeten blindeling, als iemand dat begeert, Uitvoeren zijn belang, al was het schoon verkeert, Argantiplacidos mag van verdrag niet hooren, Men moet beginnen in den drift van zijnen tooren, Om, zonder nadocht, voort den deegen, elk zijn best, Door vleesch en ribben heên te stooten, aan ’t gevest.
’k Verzoek dan dat die schelm, die dus u heeft bedroogen, Van niemands handen, als de mijne, voor uw oogen Mag sterven.
ik brand, mijn hand die wil ’er aan.
Krijg ik hem slechts, ik zweer dat hy.... AMPHITRUO.
Kom, laat ons gaan.
Mijn heer, vergeefme dat ik u dus quam verstooren.
Sla, schop en smijt vry, ja doorstoot my in uw tooren, ’k Zal ’t al verdraagen.
Nu rijs op.
ik ben verzoent.
Zeg op, wat doet men hier?
Men heeftm’ ’er uitgeboent.
Want meenende, als de rest, aan tafel braaf te teeren, En dacht ik niet, dat men my weder af wouw smeeren.
O ja, dien ander ik, knecht van dien ander gy, Heeft weder, op een nieuw, zoo schrikk’lijk tegen my Gewoed, dat ik niet wist waar dat ik my zou steeken, Een en het zelve lot is over ons gestreeken.
Ei.... X. UITKOMST.
BROMIA, NAUKRATES, POLICLES, BLEFARUS, ARGANTIPLACIDOS.
Gôon!...
zeg, wat is ’t dat u verschiet?
Hoe, zijt gy hier, mijn heer, daar ik u effen liet Daar boven, en zie ik jou hier weêr voor mijn oogen?
Maar zoet, daar komt ’er een ter venster uitgevloogen.
Ei weest gerust.
ziet hier den dwinger van de goôn.
Het is door Jupiter, mijn groote vader, En zijn bevel, dat ik u nader.
Dat ’s die bedrieger, dien gy zoekt, die uit den troon Der wolken dondert, in ’t gezicht der stervelingen.
Dat ’s troost genoeg, dit stelle uw hevigheid te vreên.
’t Onteert niet met Jupijn te hebben iets gemeen, Die ’t alles na zijn wil kan dwingen.
Hoe groot een god ik ben, ’k heb reeden aan mijn macht Te twijfelen, en van Alkmeen jalours te weezen, Om dat ik noit haar kon beleezen, En noit haar fier gemoet heb t’onderbracht.
Jupijn kon door zich zelfs, noch al zijn heerlijkheeden, Niet triompheeren van haar liefde, en kuische zeeden; En ’t moet u troosten, dat haar man, Alleen haar hart verwinnen kan. SOSIA.
Hoor, Kupidootje weet ’er zalfjes op te leggen.
Laat u dan t’eenemaal gezeggen.
Uit deeze liefde zal een zoone zijn geteelt, Daar ’s vaders majesteit in speelt.
Een held, die weelde zal versmaaden, En heel de wereldkloot, vervullen met zijn daaden.
Een Hercules, een held, zoo kloek als onversaagt: Voegt u dan naar het geen den hemelvoogt behaagt.
Hy heeft my zelfs belast, om hier u van te spreeken.
Voorwaar, ik ben verblijd door zulk een schoonen teeken.
’k Bekent, dat deeze gunst my aan het harte gaat.
Messieurs, indien dat gy wilt volgen mijnen raat, Zoo vleit u niet te zeer met deeze cermonyen, Zy zijn gemeenelijk zeer lastig van weêrzyen.
De groote Jupiter vereert ons grof en breet, En zijn weldadigheid verzacht hier al ons leet; Daar zal een brave zoon, tot onzent, moeten koomen, Dat gaat al wel, men zou ’t niet beter konnen droomen.
Maar laat ons kortelijk besluiten, zonder meêr Te zeggen, en dat elk zich naar zijn huis toe keer, Zoo stil als ’t doenlijk is; op diergelijke zaaken, Hoe ’t wezen mag, is ’t best, niet veel geruchts te maaken.
DE LEEVENDIGE DOODE.
TE AMSTERDAM, Gedrukt voor het KUNSTGENOOTSCHAP, en te bekomen by de Erven van J. Lescailje, enz.
De Staaten van Holland en Westvriesland, Doen te weeten, Alzo ons vertoond is by die van het Kunstgenootschap NIL VOLENTIBUS ARDUUM, tot Amsterdam, hoe dat zy Supplianten, op 't voorbeeld van Italiaansche, Engelsche, en Fransche Academiën, voor veele Jaaren, met zorg, moeiten, en ongemeene kasten, hun Kunstgenootschap hadden opgerecht tot opbouwing en voortzetting van de Nederduitsche Taale en Dichtkonst; ten welken einde de Supplianten, en hun Kunstgenootschap, door ons op den 14e.
van Maart, 1692. was begunstigt by continuatie van hunne voorgaande Privilegie of Octroy, om geduurende den tyd van vyftien Jaaren, alle hunne Werken, en die derzelver Leden, als toen reeds gemaakt, gedrukt, en ingevolge van tyd verder te maaken, te drukken, herdrukken, uit te geeven, en te verkoopen, en zulks by uitsluiting van alle anderen, onder wat pretext dat het ook zoude mogen weezen, alleen te mogen drukken, herdrukken, uitgeeven, en verkoopen in zodaanigen formaat en Taalen, als het de Supplianten geraaden zouden vinden, en dat op zulke straffen, of peenen voor de Contraventeurs als breeder by 't voorgaade Octroy uitgedrukt stondt.
deezer Maand Maart, stont te expireeren, en zy Supplianten gaerne in hunnen arbeid en yver zouden volharden, en groote onkosten hadden gedaan, dagelyks doen, en vervolgens doen zouden, onder andere met het uitgeeven van eene Nederduische Grammatica, gelyk ook met hunne werken te vercieren met titelprenten, en andere kopere kunstplaaten, en Muzykstukken, naar vereisch der zaaken: En beducht zynde, niet zonder reden, dat eenige banzoekende Menschen, op de eene of de andere wyze, tot ontluistering hunner werken, en groote schade en nadeel der Supplianten, hen daar in zouden zoeken te onderkruipen, met hunne werken in 't geheel of ten deelen, met, of zonder het Muzyk, ende kunsttitels, en andere prenten na te doen maaken, drukken, verkoopen, of verruilen; vinden de Supplianten zich genootzaakt haar wederom te keeren tot ons, verzoekende dat het onze goede geliefte mogte zyn, de Supplianten met onze privilegie als boven gemeld te begunstigen voor den tyd van Vyftien eerst komende Jaaren, om geduurende den zelven tyd alle de voorschreven werken, in zodanigen formaat en taale, reeds gemaakt, gedrukt, en ingevolge van tyd verder te maaken, alleen te mogen drukken, herdrukken, uit te geeven en te verkoopen.
en zulks by uitsluitinge van alle anderen, onder wat pretext dat het ook zoude mogen weezen, en dat op zulke straffen en peene, en Confiscatien van alle zodanige nagedrukte Exemplaaren, tegens de Contraventeurs te stellen, als wy zouden achten te behooren, en vereischt te zyn, ten einde de Supplianten in toekomende mogen erlangen volstrekter effect van onsvoorschreeven Octroy, als zy tot nog toe hadden genoten, ter zaaken dat baatzuchtige lieden, niettegenstaande onze voorige verleende Octroyen, haar niet hadden ontzien verscheiden van 's Kunstgenootschaps werken en derzelver Leden, te hebben doen nadrukken, en de Contraventeurs daar over door de Supplianten niet gecalangeert, en in rechten betrokken waaren, om in geen zwaarder kosten te vervallen, als de boeten als toen daar op gesteld hadden kunnen goet maken.
ZO IS'T, dat wy de zaaken en 't verzoek voorschreven overgemerkt hebbende, en genegen wezende ter beede van de Supplianten uit onze rechte wetenschap, Souveraine magten Authoriteit, dezelve Supplianten geconsenteert, geaccordeert en Geoctroyeert hebben, Consenteeren, Accordeeren, en Octroyeeren mits deezen, dat zy geduurende den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaaren, alle de voorschreven werken by continuatie binnen de voorsz.
onze Landen alleen zullen mogen drukken, uitgeeven en verkoopen, verbiedende daarom alle en een iegelyken alle dezelve werken in 't geheel of ten deelen naa te drukken, ofte elders naa gedrukt, binnen dezelve onze Landen te brengen, uitte geeven of te verkoopen; op de verbeurte van alle de naargedrukte, ingebrachte, ofte verkochte Exemplaaren, en een boete van drie honderd guldens daar en boven te verbeuren, te appliceeren een derde part voor den Officier, die de calangie doen zal, een derde part voor den Armen der plaatse daar 't casus voorvallen zal, en 't resterende derde part voor de Supplianten; In dien verstande, dat wy de Supplianten met deeze onze Octroye alleen willende gratificeeren tot verhoedinge van haareschade, door 't nadrukken van alle de voorschreeven werken, daar door in geenige deelen verstaan den inhouden van dien te authorizeeren ofte te advoueeren, en veel min 't zelve onder onze protectie en bescherminge, eenig meerder Credit, aanzien, ofte reputatie te geeven, nemaar de Supplianten, in cas daar inne iets onbehoorlyks zoude influeeren, alle 't zelve tot haaren lasten zullen gehouden wezen te verantwoorden, tot dien einde wel expresselyke begeerende, dat by aldien zy deezen onze Octroyen, voor alle de voorschreeven werken zullen willen stellen, daar van geen gebbrevieerde ofte gecontraheerde mentie zullen mogen maaken, nemaar gehouden zullen wezen, 't zelve Octroy in 't geheel en zonder eenige omissie daar voor te drukken, ofte doen drukken, en dat zy gehouden zullen zyn een Exemplaar van alle de voorschreven werken, gebonden ende wel geconditioneert, te brengen in de Bibliotheek van onze Universiteyt tot Leiden, en daarvan behoorelyk te doen blyken; alles op peene van 't effect van dien te verliezen; Ende ten einde de Supplianten deeze onze Consente en Octroye mogen genieten, als naar behooren.
Lasten wy alle en iegelyken die 't aangaan mag, dat zy de Supplianten van den inhoude van deeze laaten, en gedoogen, gerustelyk, vredelyk en volkomentlyk genieten en gebruiken, Cesserende alle belet ter contrarie.
Gedaan in den Hage onder onzen grooten zeegele hier aan doen hangen, op den 14e.
Maart, in 't Jaar onzes Heeren, en Saligmakers zeventien hondert en zeven.
Ter Ordonnantie van de Staaten, SIMON van BEAUMONT.
Aan Den Kunstryken Heere Richart van Orley.
Te Brussel.
UW roem door 't gansche Néderland, Van Orley, met uw Kunst gevloogen, Heeft myn Thalia lang bewoogen, Om haaren nederigen trant, En deeze gulle boerteryen, Aan u, met eerbied toe te wyën.
Al roemtmen Rubbens éd'le kunst, Zo kan ook Brouwers geest vermaaken.
't Penseel vólgt groote en kleene zaaken; Het minst te tréffen baart ook gunst.
Dus spreeken Schilders en Poëeten, In 't vólgen der natuur gelyk Ontfang alleen dit tót een blyk, Dat hier uw lóf niet wordt vergeeten.
MYN HEER, VE.
Verplichte Vriend, N. N. Amsterdam, den IIe Mei, 1716.
Agniet, Moeder van Leonoor.
Goedhart, Vader van Joost.
Leonoor, Vryster van Meinaart.
Joost, bygenaamt Jan Meisjes, zoon van Goedhart.
Meinaart, Vryer van Leonoor.
Koen, Knecht van Meinaart.
Proontje, Dienstmeid van Agniet.
Het Tooneel verbeeldt de huizen van Goedhart en Agniet, die over malkander in een zelve buurt staan, te Amsterdam.
De geschiedenis van het Kluchtspél begint in den avond, en eindigt in den tyd waar in die vertoond kan worden.
De leevendige doode.
Kluchtspél.
Agniet, Goedhart, na huis gaande.
Agniet.
MAar Sinjeur Goedhart, 'k bin beschaamd veur zo veul eer Als jy ons andoet, en ik dorst het nimmermeer Verhoopen, datje naa myn zaal'ge mans verscheijen, Om ons meer dénken zoudt; en jouw affectie leijen Tut het verzoeken van myn dóchter veur jouw zeun.
Joost is zo hupsch ien borst, zo zuinig en zo deun, Dat ik veur Leonoor gien béter knecht zou wenschen.
Maar... Goedhart.
Maarjouw kind wordt ook gepreezen by de menschen; En daerom heb ik lang het oog op heur gehad: Het is zo braaven meid as ik ooit kende in Stad.
Ook ken ik, zonder schier te schreijen, niet vergeeten, Hoe 'k mit jou zaal'ge man veul jaaren heb versteeten In rechte vriendschap.
Och die vroome Jóchem Jool!
Van jongs op maakten wy al kennis in het School.
Hoe dikwils hebben wy op zólder en in kelder Ien rólletje gespeuld, en opgezaagd wel helder Van Kruls Diana, en Florentius!
Ik weet Het van myn man; jy waert van jongs op al Poëet; Jy speulde ook mooi veur vrouw: het heugtme nóch.
ô jemie!
Hoe dikwils liepje mit mekaar nae de Akademie; Maar.
Goedhart Die tyd is veurby.
Wy leefden saam as broers, En de ien was van den aâr ook nimmermeer jaloers.
Al wat wy hadden was by ons gemien, as vrinden.
Die iens gezind, ook in elks wil vernoeging vinden.
Laet ons die vriendschap nou, is 't jóuw genégenheid, Vernuuwen.
Maar daer 's iets dat my op 't harte leit: Men mient dat Joost, jouw zeun, niet hiel veul houdt van vrouwen.
Goedhart.
Hoor: onbezócht Maakt onbedócht.
As hy jouw dóchter heit, zel hy 'er wel van houwen, Hy is geschikt, en vroed.
Ik bin jou zeer verplicht.
Wat dunkje; is het niet best, dit werk maar straks verricht?
Roep jy jouw dóchter, 'k zel myn zeun, zo hy geried,, is Ook roepen: 't yzer dient gesmeed, terwyl het hiet,, is.
Proon, Proontje roep men kynd.
Zeun.
Joost, kom hier iens, vaâr.
Agniet, Leonoor, Goedhart, Joost.
Ik wil je uittrouwen, kynd.
Leonoor.
Mamaatje, is het wel waar?
'k Heb lang daar na verlangt; maar met wie zal het wézen?
Ien hups ryk Jongman, die fraai schryven kan en leezen.
't Is dan met Meinaart niet?
Holla Joost!
kom je dan?
Hier ben ik al Papa!
Nou lustig as ien man, Zing, spring van blydschap; 'k zél je goeije tyng doen hooren.
Zie daer, ik heb veur jou deuz' vryster uitgekooren.
joost.
Veur my Papa?
wat zou ik met een vryster doen?
Ik houw 'er niet veel van... Agniet.
Kom Noortje, geef me ien zoen.
nou zeg me iens, kénje in Joost behaagen krygen?
Maar zo ik trouwen moet Papa, wil 't niet verzwygen.
Zal ik dan niet meer als één vrouwtje hebben?
Zel jy daer niet genoeg an hebben?
Weet ik dat Papa?
verandering van spys geeft lust tót eeten.
Als je iens een maand getrouwd zult zyn, dan zel je 't weeten.
Maar Paatje, waarom geef je aan onzen Haan dan wél Zés Hennen te gelyk?
‘Wat óf ik zeggen zel!
maar Juffrouw Agniet, jouw kind zeit niemendalle?
Dat 's wysselyk gedaan heur Bruigom ten gevalle.
Ze toont verstand, en spaart de moeite my, dat ik Met myn wélspreekenheid in 't antwoord niet verstik.
Zel ik het énd van al jouw zótsklap nooit beleeven?
Kyk, blaauwe winkbraauws met rood háár door een geweeven, Dat is wat raars.
Wel ja; dies houw ik veur gewis, Dat zy exprésselyk veur my gebooren is.
En is het zo, waarom met 't antwoord dan te draalen?
Spreek vrouw gedierte, óf wel de drommel mag je haalen!
Wel Joost, wat taal is dat?