floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Die hem gevangen brengt, zal hebben tot zyn loon Zes Muider Acties, en een wit papiere kroon, Die meerder waard is als een krans van Lauwerieren, Waar mee zich Scipio voor deezen plag te cieren.
En hy die Scaramoes my leevend lev'ren zal, Krygt ook zes Actien op Zwol voor niemendal.
De krygsbuit zy gedeelt, en aan 't gemeen gegeeven.
Altemaal.
Lang, lang moet Arlequyn!
lang moet de Veldheer leeven!
'k Verklaar de goederen van Monsieur Mezetyn Die sno rebel verbeurd.
'k hoop 'er haast te zyn.
Maar zacht, Messieurs, ik zie den vyand herwaart trekken.
Mezetyn, terwyl Kapitano wegkruipt.
Kolumbine, uit het venster.
Daar zie je nu een zwaar gevecht van gekken.
Hier geschiedt een Batailje met blaazen, en raaken al vechtende binnen.
Kolumbine, Marinet.
WEl Arlequyn is al een wonderlyke haan, Hy trekt manhaftig op zyn grooten vyand aan.
Die windbatalje zal na 'k merk geen koppen kosten.
Ik vreesde 't evenwel; wyl zy malkaar zo rosten.
Maar Kapitano is een rechte schytebroek.
Zag jy niet hoe hy zat te trillen in een hoek?
Hy beefde al eer de slag ter deegen was begonnen.
Van binnen word geroepen.
Leef Kapitano!
leef!
de vyand is verwonnen!
Scaramoes, Arlequyn, Mezetyn, Kolumbine, Gille, gevolg van Maskeraade.
Zy brengen Arlequyn en Gille gevangen, en Kapitano word in flaauwte op 't Tooneel gedraagen.
NU, Monsieur Arlequyn, nu zyt gy in de knip.
Wat schort jou, Kapitein, of heeft de gek de pip?
Hoe, een gevange man durft die de gek noch steeken?
Of meen jy ons nu weer te ontvlugten met jou streeken?
Neen, neen, wy zyn hier niet bevreest meer voor jou list.
Kom mannen sluit hem met u allen in de kist.
Zy leggen Arlequyn in de kist.
Waar is de rest van 't volk?
Wel op de vlugt geslaagen, En Arlequyn alleen dorst reukeloos zich waagen.
Hy sloeg met eenen slag Heer Kapitano dood!
Toen hy zyn broek afdeed: want hy had groote nood.
Dat was verraadelings.
Hy zal ook straf ontvangen.
Want 'k ben gerezolveert hem morgen op te hangen.
Scaramoes, eenige grillen maakende.
wat 's dit, my dunkt dat Kapitano leeft!
Mezetyn grillen maakende.
Ik heb geen lit aan 't lyf dat nu niet trilt en beeft!
Hy legt in flaauwte, 'k zal wat Sal Volate geeven.
't mag niet helpen.
Ik begin noch meer te beeven!
Geef wat blaauw band.
Dat heeft in 't minste hier geen kracht.
'k Weet raad hoe hy best tot zich zelven wordt gebragt.
Jenever Acties lucht is dienstiger als kruiên.
Verbrandt wat Acties, en wilt niet meer tyd verbruiën.
Scaramoes houd Kapitano een brandende Actie onder de neus.
Daar is 'er een, die helpt.
Waar ben ik Mezetyn?
In 't Elizeesche veld?
en waar is Arlequyn?
Neen, jy bent hier noch op de waereldt by je vrinden, En Arlequyn is nu in deze kist te vinden.
Is hy gevangen door uw kloek en wys beleid?
De eer komt u toe, myn Heer, door uwe dapperheid.
De Veldheer wint de roem en al de lauwerbladen, Al ziet hy maar van verre een anders heldendaaden.
Doe open, op dat ik den schelm terstond verslind, Die my voor Acties wou betaalen met wat wind.
Zy doen de kist open, daar Arlequyn uitkomt gekleed als Merkurius.
Gy Maskeraaden die 't hier stelt in rep en roeren, Hoe laat gy u van zulk een dwaazen drift vervoeren, Dat gy de Koopmanschap, zo nut, dus los versmaad, En windverkoopers word tot nadeel van uw staat.
Ja 't eene windproject durft smeden naar het ander, Het geld trekt van het volk, en deelt het met malkander, Om koopmanschap te doen, die niets kan zyn dan wind; Gelyk men dag op dag, helaas!
te klaar bevind.
Ik zal vertrekken naar heel andre waereldtdeelen Terwyl ge uw renten leeft, of licht bankroet zult speelen, Als ge al uw briefjes zult in wind verand'ren doen, En tien percenten van drie honderd millioen Verdweenen zullen zyn, door uwe looze streeken.
Wie meen je dat het is, die hier zoo fraaij komt preeken?
Kapitano, knielt.
't Is God Merkuur.
Gena Merkuurtje!
och: och!
Wagt geen genade; want ik ken uw snood bedroch.
Ha Snees-neus, Arlequyn, my zal je niet bedriegen.
Kom mannen breng de kooij, hy moest ons niet ontvliegen.
Zy zetten Arlequyn in een kooij.
Scaramoes zingt eerst een Vaers alleen, en word dan gevolgd van 't Choor.
Zie hier de God Merkuur gevangen In deeze groote veugelkooij, Men zal hem morgen op doen hangen, Ter eeren van de Quincampoix.
Arlequyn, zingt alleen.
Wat zou ik in de waereldt maaken?
Daar elk van Acties praat, De Koopmanschap versmaad, En 't nut der beurs verlaat, Om ydereen de beurs te taaken.
Daar nu van veele duizend narren Tot in den laaten nacht, Wordt winst voor wind verwacht; Daar Jood en Beunhaas tracht, Uit baatzucht alles te verwarren.
Scaramoes zingt en wordt daar na gevolgd van 't Choor.
Wy willen voortaan niet verhand'len Als van het allerbest papier, Derhalven mag Merkuur maar wand'len, En gaan op muiltjes voor pleizier.
Maar Monsieur Scaramoes, ik zie dat gy my kent.
Ik bid u dat gy eens om Marinette zend; Want wyl myn leevens eind in 't korte zal genaaken, Moet ik myn testament eer ik kan scheiden maaken.
Dat hoeft niet: want ik zie daar komt zy zelf al aan.
Marinet, Arlequyn, Mezetyn, Gille, Kolumbine, Scaramoes, Kapitano, gevolg van Maskeraaden.
zie ik Arlequyn in deze kooij niet staan?
Myn lief, myn Marinet, terwyl ik nu moet sterven, Zult gy myn Acties met Heer Kapitano erven, En ook met Heer Scarmoes; want ik vergeef hen 't quaad Dat zy my doen, ik heb hen beiden nooit gehaat.
Zal ik, en Gille niet van uwe schat ontvangen?
Gewis, gy zult uw deel met Gille voort erlangen.
Wel, Arlequyn, schoon u de dood reets was bereid, Ik schenk u 't leven voor die edelmoedigheid.
Maar met conditie dat gy d'Acties voort zult geeven.
Fiat, Monsieur, een mensch moet veel doen om zyn leven.
Daar is de sleutel, gaa myn lieve Marinet, En haal de mand die 'k in de bedstee heb gezet.
Mezetyn, Gille, Kolombine, Scaramoes, Kapitano, Arlequyn uit de Kooij, gevolg van Maskeraaden.
Kapitano, HOe meen jy dat het noch met de Acties of zal loopen?
Wagt maar een weinig, 'k moet u eerst iets fraaijs verkoopen.
Hy steekt een endje kaers op.
Beschouw myn vrinden, ziet dit onuitbluslyk ligt; Een kaers die nooit verbrand, en flikkert voor 't gezicht, 't Word aan de straalen van de Zon het eerst ontsteeken.
't Is door de kunst gemaakt, en heeft gantsch geen gebreeken.
Wat geeve ik u daar voor?
Het is een stuiver waard.
Ik heb geen geld: want dat wordt aan het hof vergaârd.
Maar kom, ik geef 'er voor twee Actien op Muyên.
Al de Acties zyn by my heel weinig te beduyên.
Maar geef een blank.
Zie daar, dat is myn leste munt.
Ik hadt een ander 't niet voor deeze prys gegunt.
Kapitano met het licht.
Hoe heerlyk staat dat licht te flikk'ren in myn handen!
Hoe zou hy dwaalen, die geen kaers had om te branden Die Arlequyn, ha!
is zeeker gansch niet wys, Dat hy zulk licht verkoopt, tot zulk een slechten prys.
Ik geef 'er voor terstont twee Actien op Naarde.
Neen geef 'er drie op Hoorn, die jy tot nog toe spaarde.
Scaramoes met het licht.
Ik ben te vreden.
Ha my dunkt hy lykt wel dol!
Wel, kom, ik geef 'er voor tien Actien op Zwol.
Neen drie op Rotterdam, en zeven op Enkhuizen.
Neen Monsieur Scaramoes, ik laat myn beurs niet pluizen, Dat is te goeden waar, 'k ben daar mê in myn schik.
Maar wil je 'er honderd voor, die 'k heb in Medenblik?
Die steeken ze in de Schuit nu al in 't Jagers zakje.
Marinet, gooijt een mandje met papieren uit.
DAar is jou erffenis, zie daar is 't heele pakje.
Kom geef 'er honderd in Edam, en zeven toe, Op Utrecht, Delft, Tergou.
Wel holla!
Man, wel hoe!
Nou wil je 't doen, zo spreek.
Mezetyn met het licht.
Fiat, om niet te teemen, Ik zal dat heerlyk licht voor deze prys dan neemen.
‘Maar ach!
het is zo kort.
was ik het weer quyt!
‘Ik ben bedrogen!
Maar eer ik het van my smyt, ‘Zal ik een ander weer, indien ik kan, bedotten.
ik zie nu dat de waereldt is vol zotten!
Het nutste ding, het licht, dat niemant missen kan, Heb ik by na voor niet!
'k ben een gelukkig man.
Het flikkert in myn hand, gelyk een star in 't duister.
Wat zou de waereldt zyn, beroofd van zulken luister?
Gelukkig land waar in men schoone kaerssen vindt!
Want daar geen licht schynt, zyn by nacht de menschen blind.
Gille.
Kom aan, ik zal u daar myn erffenis voor geeven.
Gille met het licht.
ô kostlyk licht!
ô vreugde van ons leeven!
‘Maar och, 't is haast gedaan!
ô schelmsche Mezetyn!
‘'k Dacht dat het langer was!
ô Schurk!
Wat bied jy, Marinet?
Ik zou het niet begeeren, Zo 't korter wordt, zal ik my aan de vlam bezeeren.
Ei bied maar: want het is noch geld waardt.... och!
ik brand!
Ik brand!
myn poot!
daar leit het uit myn hand!
Het endje kaers valt in de Actien van Arlequyn, die in den brand vliegen.
Zie daar nu wat 'er van de Bubbels is te wachten.
Onze erffenis te leur!
wie had die gedachten!
Wat zullen wy nu doen?
want de Acties zyn niets waard.
Wel, helpen graaven in de nieuwe Stichtsche vaart.
Zy danssen een Ballet.
KLUCHT van de SCHOESTER: Of, Gelijke Monnikken, gelijke Kappen.
TE DORDRECHT,          Ter Druckerije van Gillis Neering, In ’t Jaar 1660.
JUrjen deur Hans, Jonkers knecht, uitgevoert zijnde, zoo wort Metje, zijn wijf, terwijl van Jonker onderhouden: Jurjen dit uit Doove Jas verstaande, ylt na huis, en neemende Jonkers mantel en hoedt, loopt Jonkers vrouw bezoeken; vernoegt zijnde, keert wederom, daar hy Metje met haar gast, om ’t verlies van de kleederen, vindt twisten, hy geeft hun te kennen hoe zy gelijk gekaproent zijn; Jonker beschaamt zijnde, vint geen ander troost, als, de pot toedekkende, ’t stuk te heelen en te zwijgen.
Men moet verschuilen en bedekken Al d’onuitwisselijke vlekken.
SPEELERS.
JURJEN, Schoester.
DOOVE JAS, Jurjens knecht.
HANS SNAPHAAN, knecht van de Jonker.
METJE, Schoesterin, JONKER.
Beeltwitte ROEL.
MARY, Jonkers Meit, blijft binnen.
KLUCHTvan deSCHOESTER:Of, Gelijke Monnikken, gelijke Kappen.
JURJEN.
JAS.
METJE.
SA wakker Jas, ’t is laat, ik ben al moe van ’t snijen.
Bruits schoenen, Meester, zijn’t, met hooge polevijen.
’k Zeg scheit ’er af.
Zy schoeit een zeeven by der gis.
Jurjen.
Nu, benje klaar?
Zy woont tot Pleuntje pannevis, ’Er Moer was Aaltje snoeks.
’Er vaaders koe hiet bartel, Men dient wel stom te zijn by zulk een doove quartel, Want eisch ik laers of schoen, Hy brengt een leest: en roep ik, voort, je moet je spoên, Dan is ’t; op zolder leit mijn bestevaders kaabel.
Ons huis gelijkt de toorn in d’ ouwe stadt van Babel.
Het wijf hakt huspot met ’er breede kerref-bijl; Ja Metjes kijven hoort men schier een duitsche mijl.
Genavont Jurjen.
genavondt, Hans, genavont.
Wel hoe dus druk, gelijk de pan te vastelavont?
Je heerschops laerzen, Hans, die moeten morgen klaar.
Het geen ik toezegh neem ik altijt vlijtigh waar.
Mijn Heer is voor een wijl na Waterlant gaan klinken, En ’t hek is van den dam: nu ty ik aan ’t ringkinken, Mijn beurs is wel gespekt, kom met men op den tril.
Neen om geen vette koe, ’t en waar met Metjes wil: En buiten dat zoo ben ik kaal, gezont, en zuiver.
Tut, tut, gy deelt met my de leste halve stuiver, Geen broot te spaaren voor een goede en trouwe vriendt.
Een goet gezel op ’t minst’ de kost en drank verdient.
Zie daar is Metje.
Sus, ik zalze wel beleezen.
Mijn Heer verzoekt u man, of hy zijn gast kan weezen.
Metje.
Weêr met den bek in’t vet, en gasten met Sinjeur?
’k Heb geenen man getrouwt, maar posten van de deur.
Wy hongervasten nacht en dag, met drooge lippen.
Mijn Heer zent u deez’ kruik en deez’ gebrade snippen.
By dubb’le faro, ’t is een milde Sinterklaas.
Wel maakje vrolijk met konijn of wilden haas, Ik heb mijn porsy.
Kom, zijn dat geen brave streeken?
Zoo moet men Heintjeman somtijts een kaers ontsteeken.
Daar gaat die voet-veegh heen, die schuimspaan, ieders dweil, Die eer, en welvaart, fy!
om eenen dronk geeft veil.
Die om een pijp toebak, kan bier, of vollen roomer, Zouw vliegen deur een vier.
t’huis zit hy als een droomer In ’t hoekje van den haert, en knort gelijk een zwijn: Maar buitenshuis daar groeit zijn vreughde by de wijn; Daar kan hy dan beleeft met komplementen groeten; Maar gaf hy my een lonk, hy vreesde ’t was de boeten.
Ga, stootkorst!
ga vry heen: ik zweer u tot een loon Uw kruin te pronken met een breetgetakte kroon, En met mijn Kapitein, al kluivende aan een houtsnip, Te vaaren overmaas, en stranden aan de goutklip.
Maar deeze doove Jas dient eerst van kant geschikt: Zagh hy me Jonker hier, dan was het stuk verklikt.
Voort Jas, ’t is laat genoegh, na huis, ’t is over achten.
Hee, zouwenze my dan tot Floor in ’t fleuitje wachten?
Hee?
Voort.
’k Weet al ’er kroegjes net.
Goe nacht, tot morgen vroegh.
Vroegh in de wey, vroegh vet.
Kom ik wat spaa, scha baat, want met een groote kruik vol, Zoo krijgh ik, alzoo wel als zy, mijn holle buik vol.
Maar holla!
wie komt gins zoo trots en dol van zwier?
Een Kromwel van een vent!
zijn pluimen en rappier Betuigen dat hy is vom Adel: al is ’t donker, Ik ken hem, ’t is Sinjeur, sir Domine, me Jonker, Mijn Heer den Kapitein, Monsieur den nob’len baas, Hans Snaphaans miester, hart getandt op wieke kaas.
By ham en mostert, ’k loof dat gaat byget uit snoepen.
Ik volg hem met het oogh, van verre, langs de stoepen.
JONKER.
By Lijntje van de licht, en lange pape Griet Is ’t altijt kerremis, men kent er geen verdriet.
Moergoelijks, en Jutfaas, en Betje met ’er bouwen Zijn altijt even graagh voor eenen nacht te trouwen.
Klaar smorrels, Beeltje buiks, Sofie en Truitje leers, Malle Anne, Pleuntje pluis, en fiere Jopje smeers, Tot hondert Rammelaars zijn zeeven fixe Voesters.
Voor vette frikkedil en veelerley gekoesters Viel Zoetje zoet te bedt.
Ons Baartje merrypaert Is voor geen Napels ros of friesschen hengst vervaert.
Trijn taps, Stijn klaps, Aagt kluifs, en Geertje bouts zijn hennen, Die al stadts hanen aan ’er kam en spooren kennen.
Ien pots-hooft, yltuits snaar, En weet ’er kint geen vaâr.
Pierijntje groffels, en ons Teuntje tuils zijn Joffers, En duiven, ruigh van poot, ringslagers om de doffers.
De malle vroemoêr Wein Dronk sek en piersemein, Toen Femme schoot een duiker Voor rijnsche wijn met suiker; Fy bezems, en den Toot, Verhuurden haaren schoot voor eens den buik vol oesters.
Maar niemant spant de kroon als bolle Metje Schoesters.
Z’ is uitgeleert in d’ Itaaljaansche Floora-school: Zy kan stroppaden, half en heel, en kabriool, En dubb’le Arenden, de Sopra & profonde.
Een duizent-kunstnaares op alle nieuwe vonden.
Z’ is mijn vermaak en lust, in spijt van wie ’t ook spijt.
Verandering van spijs maakt nieuwen appetijt.
Na dat ick merk, de baan is klaar.
zy geeft het teeken.
Goên avondt Metje.
Zoet; laat af; je zultme breeken.
Me Jonker tree maar in, en hebje wat van doen, Mijn laerzen zijn te koop, zoo wel als muil of schoen.
By Kaprikorn de kerken hebben toorens: Maar onse Jurjen heit twee hoorens; En Metje weet, twee kloek’ en starke smeên Die smeeden meer als een.
Wat roert het my, al quamender dozijnen, Ik laat de zon in ’t waater schijnen.
Dat gaat na Floor, zoo gaat de waagen recht Met meester, vrouw, als knecht.
HANS SNAPHAAN.
Avoes een kroes, mijn vroome Schoester trek-leêr, En slik te deeg, of ’t quijl loopt by je bek neêr, Jurjen.
Hans Snaphaan, ’k ben nooit in de bendt verleegen, Gepromoveert van wel te moogen veegen.
Je sturft wanneer men jouw te vroegh wouw speenen: Maar ’t zuigh-kint danst op zwakk’ en strooje beenen.
My past een mengels kan, u schaars een hallef pint: Zoo staan ik voor een man, en Snaphaan voor een kint.
Mijn hooft houd net een stoop, mijn buik een heele toelast.
Je bent een stootsche stier, een ieder houw zijn koe vast; Een Priapus, gelijk als Tamerlanus dwergh; Een kamferbroek, een kampernoeli van een bergh, En Metjes Luitenant.
’t zouw Jurjen niet verveelen, Uit goeder deugt, zijn wijf de buuren meê te deelen.
Wat schaat een knijn te meer in ’t duin?
Wech, uit men schuit, Sus, je bederft men vracht, her uit jouw vuile bruit.
Wat schaat een meyvlaag ineen diep verdronke polder?
Een schip te meer in ’t Ty?
Geen duivekot op zolder.
Mijn wijf hiet propermuil, al is ’er man goet sliks, Een pintje drink ik wel, maar houw mijn tuichje fix.
Ja om geen Koninkrijk ons Metjen achter uit sloegh, Schoon ik ’er, afgerost, by nacht ten huizen uit joegh.
Klapachtigh isze, ja, en staadigh by de buurt, Maar beeter wijve-praat dan wijve-daat verhuurt.
Elk heeft zijn afgodt, of zijn pop om meê te speelen.
Ja Jurjen houwt de lier, en laat een ander veelen.
Geen grooter wijven-plaag, als mannen quaat vermoên.
De man die quaat denkt, port de vrouw om quaat te doen.
Een goet betrouwen geeft gerustigheit.
Ja zeeker, Je spreekt latijn gelijk een duitschen Apoteeker, Trots Gijsbert goetbloet, die, al is zen wijf voor elk, ’Er eer zoo zuiver keurt, als room en zoete melk.
Avoes een half.
Jas uit.
Amoy.
Hoo, Jasper eezel-oor!
Hoe heb ik omgerent tot Hein, en Flip, en Floor!
Wie droely vontje hier?
dit is een kroegh vol staasy.
’t Gelijkt een roof-spelonk, een grot van desperaasy, Een toover-kortegaardt.
Wel Jas, wie jaagt jou hier?
Wel Jas, hoe vaart je vaâr, den Eezel aan de lier?
Wel buffel-broêr, hoe is ’t?
Je rookt als helsche nikkers, Waardin, sa tap den bras, hier treet-zoet met je klikkers.
Hoe komt den uil zoo vol?
Avoes mijn doove Jas.
’k Zegh avoes.
Dat komt my altijts recht van pas.
Die lang de flap hanteert, vergeet oock niet te fleuiten.
Hans binnen.
Ja, en je wijf verdient van Jonkers dikke deuiten!
Wel miester Jurjen, jouw geluk staat voor de deur: Je merry wort bereên, en Jonker is pikkeur, Jy substituit; dat gaat als ofme loot zagh schaaven.
Schoon ’t ros van Reinout kon met vier Ringsteekers draaven: Jouw klepper draagt’er twee.
Je bent zoo blint als doof, Zwijgh Jas.
Houw warm de baan.
in anders leer, ik loof Als Jonkers schijven glijen, Is ’t goet bree riemen snijen.
Nu, Metje wint de kost, en meesters mes dat snijt Aan bey de zijden.
maar dit strekt tot geen verwijt.
Al zagh ik Jonker straks ons Metje zoetjes streelen, Je weet wel, ik ben dicht, ik zwijgh en weet te heelen.
Daar speelter twee meê, Jas, hoe zaagje* dat?
is ’t waar?
O neen zy trok hem in, en Jonker volgde naar.
Jujren.
Of kat, of Koning; neen, dat schut ik, kuit of haring.
En vindt ik ’t waar, zy krijght de droes tot een verjaring; Of slaan, of krijge slaag.
hem vrees ik niet een vliegh.
Wat raat best, dat ik Hans met leugens eerst bedriegh?
Hans uit.
Daar zien ik deur een scheur Zoo bol en blank van kleur Dry schoone wichjes, Venus nichjes, Daar ik schier om treur.
Wel Hansje Schrinckel-schreur, Ik geefje d’ eerste keur, Of Kortepelsjen, Aal, of Elsjen: ’k Volgje, ga me veur.
Een donkertje overstier, By wijn tabak en bier, Fyole zorgen laat tot morgen: Lustigh maak goe cier.
Met lieuwerke, en patrijs, En worsten, en saucijs, Of met gebraaden, ga ’k my laaden By besmeerde Gijs.
Goet Jurjen!
goet!
gy zult van deezen avont bakken, Ik brouwen.
Doove Jas, met potsen en met quakken, Zal deeze nichjes wel doen lacchen, ’t is een snaak.
Zoo brengt de darde man de praat aan tot vermaak.
Ik zal me braaf voorzien van alle sneuklarijen.
’t Licht volkjen is gewent de vetpot onder ’t vrijen.
Ga binnen by ’er, Hans en Jas: Ik keer strax, ja ik vliegh, zoo ras.
Zouw Metje tappen, en de tonnen lorrendraaijen?
Zouw Jonker beunaas by de buuren gaan uit naaijen?
En is Sinjeur Kaptein nu Metjes Luitenant: Zoo moet hy voort; ik steek ’t verdoemde huis in brant, En jaagze na de hel by d’ eunjers de spooken.
Korthielde Teeven hoort me in teeve-vet te kooken.
Maar neen, ik zal ’er pol vermoorden, en dan ’t lijf Zoo raauw doen vreeten van dat schaamtelooze wijf: Of murw gekookt, gebraân, of zonder knauwen slikken, Tot z’ entlijk barst, of in de brokken moet verstikken.
Zouw Jurjen dragen een getakt en blekken hoet?
Zouw Jurjen lijen dat zijn nest wort vuil-gebroet?
Een ieders spot zijn?
neen, veel liever wouw ik sterven; Ja ’k liet my liever noch tot varkens huspot kerven.
Dat gaat ’er heen.
holla, hy moghtme niet een greep Van ponjaart of pistool eens geeven van de leep.
Dien dollen snoeshaan acht een mensch aan stuk te klooven Als of ’t zijn ambacht waar, en, maghmen hem gelooven, Hy hieuw lest, met een slagh, van booven tot beneên, Deur helm en harrenas, wel man en paert in tween.
Een Duitsch, dry Spanjaarts, en vijf Welschen, en acht Franssen Leert hy met zijn rappier, den stokkendans te danssen.
Neen, Jurjen vloogh, gelijk een mugh, zoo in de kaers.
’t Is beeter blooman, neen, als dooman.
veel gevaers En dient my niet.
wat dan?
al kosten ’t lijf en leeven, Hy zal mijn Metje, ziet, dat zweer ik, weeder geeven.
Ik zal, al kruipend’, deur dit pothuis, ’t spul bespiên, En my, zoo ’t mogelijk is, met zijn geweer voorzien; En letten op mijn stukken.
Die mank is gaat op krukken.
Al ben ik schier verbluft, Niet eens daarom gesuft.
Wech is het.
’t was of spook, of gaudief.
hoe veel zorgen En kommer staan ik uit, terwijl tot aan den morgen Een ieder slaapt, en my gerust de wacht betrouwt!
In reegen, sneeuw, en wint, en onweêr, stuur en kouwt, In dikke duisternis, en lange onguure nachten, Moet ik de stadt, gelijk een trouwen harder, wachten, En steuiten d’ overlast van meenigh snooden schelm.
Dat ’s ’t minste: maar ik zie, gebooren met een helm, De kolleryjery, daar bytebaauw in weeld’ zit Op Timons toovermaal; want mijn gezicht is beeltwit.
Als turk den dogge huilt, dan is ’t ’er vry onboel, Dan is de grendel los van d’ onderaartschen poel; Dan springt al ’t nacht-spook uit, en d’ onbezielde Geerrit, Zoo been als bloedeloos, op d’ ongevleisde meer zit.
Nachtmerry, met gewicht, dan menigh hart benaauwt, Wintstooker holt te post, d’ onzichtb’re Echo baauwt.
De geesten waaren, en verschijnen in het donker, Met witte kleeden, gins en herwaaarts, en’t geflonker Van dwaal-licht, trippel-vier, en stal-kaars, vol gevaar.
Daar iemant sterven zal, of veeg is, staat een baar Voor ’t huis, en in den rouw een droeve sleep van schimmen.
Ik zie de dooden uit de graaven dikwils klimmen, En keeren in ’er huis, en kloppen dat ik schrik, En zuchten zucht op zucht, en in een oogenblik, Gelijk een star verschiet, in ’t knekelhuis verdwijnen.
Ik zie de Hell op straat.
hoe gaat Frank wrekkaart quijnen!
Die, hoe ’y ook spaarden, in zijn leeven niets genoot, Als dat hy, uitgeteert, noch bleef van honger doot.
Zijn na-neef Woekkenaar, hoe veel hy wist te schraapen, Kan in zijn kist noch graf, van onrust, nimmer slaapen, Deur al ’t geklink van gelt, dat m op zijn grafsteen telt.
’t Gunt leevende verleit, hun na de doot meest quelt.
Ik schrik!
wat zien ik daar als uit der aarden wassen?
Och ’t is de Schoesters geest.
komt de doot verrassen Die kloeke man?
ik zie ’t, en dit ’s een kenbaar blijk Dat Jurjen veeg is, en in korten tijt een lijk.
Hy wijkt binnen.
Zy leggen vast in slaap, zy snorken en zy ronken.
Nu zulje Jurjen zien met Jonkers kleeren pronken.
Ik ben zoo snoeps als hy.
sa, fluks, ik watertandt.
Hoe past my deezen hoedt, gepluimt, en breet van randt: Dees mantel en rappier.
wie zouw nu Jurjen kennen, Dus uitgedost?
dat gaat na Jonkers Joffer rennen, Die zoete butterdoos.
ik moet my vol en dol Aanstellen, en de kaars, al draijend’ als een tol, Uitdooven, als Mary m’ in huis laat: om bequamer Te worden van de meit geleit in Joffers kamer.
De rest die wijst zich zelf.
dus trekt hy aan de bel.
Gelukt my d’ inkomst wel, dan is ’t gewonne spel.
MARY, hem inlatende, spreekt binnen.
Mijn Heer, ey val niet, zacht, je struikelt langs de steenen.
Ons Joffer leit te bedt, en wacht u, hier dit heenen.
Sta recht, je bent beschonken, En bijster vol en dronken.
ROEL.
Daar steekt wat anders in; nu weet ik goet bescheit, En ik prognosticeer dus zijn nativiteit: De schim van Jurjen hier verrees in zijn habijten, En plunjen, slecht van stof, als een der Berothijten.
De Schoester, gans berooit en kaal, wierdt klax een Heer, Vergult, bepassement, bepluimt, met zijd-geweer Voorzien, en trots van tret.
’k wed hem een goe besterfnis Hangt boven ’t hooft.
geen winst heeft by een rijker erfnis Hantwater.
kromme Kloen, die van den beedel-zak Most leeven, draagt nu staag zijn sunnendaagsche pak, Sindt besje Buttermuils, die pee met oly stoofden Op kermis, en ajuin met drooge bokkens hoofden Opschaften, uit dit dal der traanen nam de wijk.
Zy leefden arm, en liet haar erfgenaam zoo rijk, Dat Kloen een heerschop is van ’t hooft tot aan de zoolen.
’k Wedt Jurjen zal eer lang in al zijn goet verdoolen.
Want zelden mist het my, wat ik uit spooken gis, Of aan de geesten zie, heeft zijn beduidenis Op luk, of ongeluk; op bruiloften, of dooden.
Als Jurien rijk is moet hy Roel hier eens voor nooden.
Ik klop om booden-broot.
Houw, Jurien!
Metje buur!
Hoor hoe de kreekel zingt in jouw gescheurde muur.
’t Is butter tot den boom.