floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Zo kunt ge ook, moog’lyk, onder and’ren, Een ménsch van weezen doen veränd’ren?
O ja: ’k maak zélfs de Mooren wit.
De blanken weêr zo zwart als git.
’k Maak oude wyven die graag pimp’len, Het aanzicht glad, én zonder rimp’len: Ein krygsmans huid zo hart als staal.
,,Lieg dat je barst, zei Luikerwaal!
De jonge lui die mich versmaaden, Ontvreemd ik fluks van hunn’ sieraaden, En maak hen tót een Baviaan.
wordt dat door uw kunst gedaan?
En wilt ge iets ongeloof’lyks hooren, Zo luister toe met beide uwe ooren: ’k Maak van ein Hoen, hoewel ’t bykans Onmoog’lyk schynt, door kunst, ein Gans.
De Ganzen weêr, schoon graauw van veeren, Doe ik in Zwaanen transfórmeeren.
Gy kunt ook, hoor ik, zonder vuur, Voortbréngen ’t allerschoonst Teintuur Dat ooit gevonden is door Bruno.
De Maan van Mars, de Zon van Juno Verstrekken mich voor vuur.
’t Karmyn, En ’t kóstelykste Ultremaryn, Maak ik op die wyze uit wat kwakken Van drooge Pissebedden, Slakken, Bloedzuigers, én... ’t komt me al te stá, Tot koeijemést... etcétera.
Ben ik ook bedroogen?
’k Beken ’t, ik staa heel opgetoogenl GOVERT.
Die kunsten zal ik al te gaar Noch van hem leeren binnen ’t jaar!
DIRK, GOVERD, JONKER GOUDSCHALK, FRÉDERIK, JASPER.
HÉlp!
O ongelukken!
Heer, al de glazen zyn aan stukken Gesprongen, daar je zo veel goud, Gelyk je zei, in maaken zoudt.
Wat zyn ze?
Wil je ’t niet gelooven, Myn Heer, zo ga maar zélver boven; Daar leit je mooje duizend pond, En nóch licht meerder in den hond.
maar, Dirk, hoe kan dat weezen?
Je maakt, dat ik begin te vreezen.
Myn Heer, kan dat wél mooglyk zyn?
De dingen... die... gelyk de schyn... Beweezen... van... de klaarste blyken.
Hoe zég je?
Dat je ’t eens moet kyken.
komt al t’zaamen méê bezien, Of ’t nóch zo kwaad niet was misschien.
DIRK, GOVERT, JONKER GOUDSCHALK, FRÉDRIK, JASPER.
staa by!
Heer, al de glazen zyn aan stukken Gesprongen daar je zo veel goud, Gelyk je hoopte, uit mérg’len zoud.
Wil je ’t niet gelooven Myn Heer, zo gaa maar zélf eens boven.
Daar leit jouw mooije duizend pond, En ligt veel meer, nou in de grond.
Hoe zal ik dit bezeffenl Het ging noch alles wél daar effen.
Myn Heer kan het wél moog’lyk zyn?
De dingen... die... gelyk de schyn... Beweezen... van... de klaarste blyken GOVERT.
Dat je ’t eins moet kyken.
komt al t’saam eens met my, ras; Ligt óf het noch zo kwaad niet was.
JONKER GOUDSCHALK, JASPER.
HÉm, hém.
Dit gaat ons buiten gissen; Ik dócht, je kunst kon nou niet missen.
Ja wél, het heeft my vry verstéld.
Maar, ’k zal dien ouden bloed zyn géld Wéêr door een nieuwe vond belaagen.
Ja, als het altyd wél wil slaagen.
Ik bid je, Heer, spreek niet te stout; Was jy eerst mét zyn kind getrouwd.
Dat zél wél gaan; verban uw vreezen; Ik zél dien ouden wél beleezen.
Maar door ’t mislukken van je kunst Raak jy wél licht’lyk uit zyn’ gunst.
En hoort hy, ’t geen je ’t meest zou hind’ren, Eéns van je vrouw mét négen kind’ren.
Ik zou ’t ontkénnen.
JASPER, JONKER GOUDSCHALK.
HEm, hem!
dit gaat ons buiten gissen!
Wie dócht dat dit zo haast zou missen?
’k Bekén het heeft mihr zeer ontstéld!
Maar ’k zal dien ouden bloed zyn géld Weêr door ein’ nieuwe vond belaagen.
Ja, als het altyd wél wil slagen.
Ik bid je, Heer, spreek niet te stout.
Was je eerst maar met zyn kind getrouwd!
ik heb voor deez’ gekke stooker Nóch and’re pylen op myn koker.
Maar deur ’t mislukken van jouw kunst Raak jy wel ligt’lyk uit zyn gunst.
En hoord’ hy, ’t geen jou ’t meest zou hind’ren, Eens van jouw wyf met zéven kind’ren!
Ik zou ’t ontkennen.
GOVERD, JONKER GOUDSCHALK, JASPER, DIRK.
’t is waar!
De glazen liggen van menkaar, En schier de kamer door gevloogen; Wat bén ik in men hoop bedroogen; Wat boude ik op een’ lósse grond.
Men duizend pond!
men duizend pond!
Hoe, Heer, kan u dit zo ontstéllen?
Kunt ge u om zulk een’ beuz’ling kwéllen?
Maakt u zo kleen een’ zaak versteurd?
’t Is my wél honderdmaal gebeurd.
Had gy my ééns zo veel gegeeven, Uw’ glazen waaren heel gebleeven; Uw’ vrékheid heeft alleen de schuld; Draag dan de schâ ook mét geduld.
Kunt gy de glazen niet bezweeren?
Neen; maar ’k zal u wat béters leeren; Dóch ’t zal u kósten ééns zo veel; Daar tégen zult gy tót uw deel Wéêr krygen onwaardeerb’re schatten, GOVERD.
Ja, Heer, dat kan ik heel wél vatten; Maer nou.
Ay spreek my niet van nou, GOVERD.
Maar, Heer... JONKER GOUDSCHALK.
Maar, Heer, óf niet, ik wou, En wil, dat gy niet zót zult praaten, Of anders zal ik u verlaaten; Dan krygt gy van myn kunsten niet.
Wél neen, men Heer, eer dat geschied, Wil Ik u ’t géld veel liever geeven; Vergeeft me, héb ik iet misdreeven, Myn Heer, ay neem voor eerst dit goud.
O bloemerhart!
nou staen we stout.
De rést zal ik u mórgen téllen.
Ik laat my mét geen beuz’len kwéllen.
Ik bid, myn Heer, ay neem het aan.
Indien ’t niet zou versmaad’lyk staan, Ik nam ’t niet; want gy moet niet dénken, Dat het my aankomt op geschénken.
O Neen; ik bén een ander man.
GOVERT, JONKER GOUDSCHALK, JASPER, DIRK, met een stille opmérking.
De glazen leggen van malkaar Geborsten, deur de zaal gevloogen!
Wat bén ik in myn hoop bedroogen!
Wat bouwde ik op een 1óssen grond!
Myn duizend pond!
myn duizend pond!
Hoe Vriend, dit moet u niet ontstellen.
Kunt ge u om zulk een beuz’ling kwellen?
Maakt u dit klein verlies versteurd?
Dit ’s mich wel honderdmaal gebeurd.
Had je in de kroes meer goud gestooken, Nóch glas, nóch sméltkroes was gebroken.
Uw vrékheid heeft alleen de schuld; Draag dan de schaade ook met geduld.
Voeg die weêr t’saam door uw bezweering’.
Die dat kon doen kreeg groote neering.
Maar ’k heb iets anders in myn kraam; Het kóst wat veel; maar ’t is bekwaam Om weêr te winnen groote schatten.
Ligt zal ik dat hier naa bevatten; Maar nou... GOUDSCHALK.
spreek mich van geen nou!
Maar Heer... GOUDSCHALK.
Maar Heer, óf niet, ik wou En wil dat gy niet zót zult praaten, Of anders zal ik u verlaaten; Dan krygt gy van myn kunsten niet.
Myn goede Heer, eer dat geschiedt, Wil ik u ’t géld liefst daat’lyk geeven; Vergeef my, heb ik iets misdreeven, Myn Heer, ai neem voor eerst dit goud.
,,Neem aan begét, zo staan we stout!
De rést zal ik je mórgen langen, GOUDSCHALK, weigerig.
Neen, ik kan altyd goud ontfangen: Dat weet myn knécht wél.
Ai, neem aan!
Indien ’t niet zou versmaad’lyk staan, Ik nam het niet: want gy moet niet dénken Dat het mich aankomt op geschenken.
O neen, ik bén ein ander man!
KATRYN, GOVERD, FRÉDERIK, JONKER GOUDSCHALK, JASPER, DIRK.
MOord!
wat gaat ons an?
Ik stérf van schrik.
Hélp vrienden!
Katryn, wél wat zyn dit voor kuuren?
Men Heer!
óch vrienden!
Sta by, sta by, ’k word désperaat.
Katryn, wat is u wédervaaren?
Och vrienden!
laat ik wat bedaaren.
Wat is ’t, dat gy zo yslyk raast?
Spreek op, wat maakt je zo verbaasd?
wat gaet ons an, Heer Goverd?
Jou kind, jou Dóchter is betoverd.
Wat is ze?
Ze is betoverd.
Ze mogt de drommel.
’k Zég het nóch.
Betoverd?
Dat zyn viezevaazen.
kan u tovery verbaazen?
Het lykt je Dóchter niet, Je zélt verschrikken, als je ’er ziet.
Hoe is men kind dat aangekomen?
Zég, wanneer héb je ’t eerst vernomen?
Myn Heer, zo daad’lyk; zy bezweek; En toen ze wéêr bekwam, geleek Ze ’er zélf niet.
wat lyen Komt my zo onverwacht bestryen?
Men kind betoverd.
Zo is die Heer de tóvenaar.
Ja, om uw’ kunst te toonen.
Myn Heer, ik bid, wilt my verschoonen.
Myn Heer, ik bén u veel verpligt, Nu gy uw’ kunst voor ons gezigt In ’t wérk stélt.
Maar gy zyt bedroogen.
Dat zéggen zal niet hélpen moogen; Wy weeten béter; dat gy ’t niet Bekénnen wilt, myn Heer, geschiedt Maar uit beleefdheid, om nadézen... KATRYN.
Daer komt je Dóchter.
Kan het weezen?
Is dit men Dochter?
bén ik blind?
KATRYN van den eenen, FRÉDRIK van den andren kant, GOVERT, JONKERGOUDSCHALK, JASPER, DIRK.
OCH hélp!
óch hélp!
wat gaet ons an?
Ik stérf van schrik!
Hélp vrienden, buuren!
waer mag Heer Govert zyn?
Stae by!
Wat is ’t, Katryn?
Och, is ’er eenig nieuw bezwaaren?
Och ménschen!
laet my wat bedaaren!
Wat is ’t dat gy dus ys’lyk raast?
Zég op, wat maaktje dus verbaasd?
wat gaet ons an!
Heer Govert?
Jouw kind, jouw dóchter is betoverd!
Ze mogt de drommel!
Ja ze tóch!
Wél ja!
Het lykt jouw dóchter niet, Je zelt verschrikken as je’er ziet!
Och, hoe is heur dit angekomen?
Spreek, wanneer heb je ’t eerst vernomen?
Men Heer, zo daat’lyk!
zy bezweek; En toen ze weêr bekwam, geleek Ze ’er zélf niet.
óch, óch, wat lyën!
’k Loof dat ze met hydropezyen Van deuzen Jonker is beklad: Want ze is gezwollen as ien Padd’, En hiel getaand, én geel van facie, En zo afgrys’lyk breedt van spacie Dat ze al zo mak’lyk deur ien scheur Zou dringen as deur deuze deur.
Men mag heur dikheid schier gelyken By de Reuzin die ’t vólk loopt kyken In ’t Doolhóf op de Prinsegracht.
Och Fredrik, hélpme!
Ik heb geen kracht!
Myn géld kwyt, én myn kind bezeeten!
Ja wél, ik kan het niet vergeeten!
Myn kind betoverd?
Is dat waar, Zo is deez’ vriend de tovenaar.
Ja, om uw kunst te toonen.
Ik bid, myn Heer, wil mich verschoonen.
Neen Heer, wy zyn u zeer verplicht, Nu gy uw kunst voor ons gezicht In ’t wérk stélt.
gy zyt bedroogen!
Deeze uitvlugt zal niet hélpen moogen, Wy weeten béter.
Dat gy ’t niet Bekennen wilt, myn Heer, geschiedt Sléchts uit beleeftheid.
’k Ben onschuldig.
Daer komtze.
NIESJE, gekleed als Johanna, GOVERD, FRÉ- DERIK, JONKER GOUDSCHALK, KATRYN, KLAARTJE, JASPER, DIRK.
JA, Vaderlief , ik bén je kind.
Je mogt de drommel; kom niet nader; Sta van me; ’t is een spook.
Och Vader, Ik bén geen spook, ’k héb vleesch, én been.
Bén jy men Dóchter?
’k Zég neen.
Och Vader, zél je my verzaaken, En myn verdriet nóch grooter maaken?
Myn Heer, geloof ons; ’t is gewis, Dat dit jou eigen’ Dóchter is.
Hoe, kun je meerder blyk begeeren, Zie daar, dit zyn ’er eigen’ kleêren.
Wat komt men over?
O, jou guit, Jou deugeniet, zél jy je bruid Betov’ren, die mét ziel, én zinnen Had veurgenomen jou te minnen?
Wat duivel gaat dit vrouwménsch an?
Hier raak je leevend in de pan.
Moest jy je kunst aan myn probeeren?
Hoe héb ik ’t?
zoekt gy my te scheeren?
Neen, jy zoekt ons te scheeren; maar Al was je nóch zo’en tóvenaar, Of duivels miester, ’t zél niet baaten; Al wist je nóch zo schoon te praaten; Je zélt Mêjuffrouw daad’lyk wéêr Onttóv’ren, óf zie daar ik zweer... JONKER GOUDSCHALK.
Kanaalje, durft gy my nóch sarren?
Ik zweer u by all’ de aardsche starren, Den groenen Leeuw, én rooden Draak, Den graauwen Wolf, die ’k zélver maak, En by Saturnus gryze haaren, Dat gy u toont, als onérvaaren’; Hans donder, affronteert gy my Mét zulk een’ soort van tovery?
Och Vader, dit zyn toverwoorden; Nou zél hy ons gewis vermoorden.
Vermoorden?
Ha, gy zyt een bloed, En niet by Grooten opgevoed; Wilt gy een Edelman onthaalen, En laat gy op zyn’ kunsten smaalen?
Wél neen; maar ’k bid, ontzweer uit gunst Men eenig kind wéêr door je kunst.
Ik moey my mét geen zótternyen Van diergelyke toveryen.
Héb jy haar niet betoverd?
Neen; Nóch ééns, én weest daar méê te vréên.
Hoe, héb je flus niet zélf beleeden, Toen jy ’t te pas bragt in je reden, Dat jy kost maaken op een’ sprong, De Jongen oud, én Ouden jong?
Wél ja; én ’k acht die kunst ook hooglyk; Maar hier is die voor my onmooglyk, Omdat de lucht te dik, én gróf, Gemaakt is uit eene and’re stóf, En mét die starren, én planeeten Niet óveréénkomt, moet gy weeten, Die door haare influéntie doen Den ménsch verand’ren van fatsoen.
’k Zou andersins myn’ bruid geryven.
Moet dan men éénig kind zo blyven?
Zou ik zo blyven?
zie, men lyf Gelykt een afgeleefd oud wyL KLAARTJE.
Sinjeur, kun jy dit veur jou oogen Nóch aanzien?
word je niet bewoogen?
Wat zél ik doen?
hy weet geen raad.
Och, óch, dan word ik desperaat.
Myn Heer, dit laat ge onnozel léggen.
Wat zal ik van uw’ kunsten zeggen, Zo gy de Juffer niet ontzweert?
Die kunst, Heer, héb ik nooit geleerd.
Zo kunt ge dan haar’ leest, én weezen, Niet maaken, als het was voordézen?
Wél, ik zal ’t doen; zo gy ’t u niet Zult bélgen, als het is geschiedt.
In ’t minst niet; kunt gy haar ontzweeren, Ik zal u duizend pond vereeren, Van ’t eerst Arkanum, dat ik maak.
Wél, lét dan naarstig op de zaak.
Tégen Goverd.
Myn Heer, gy moet uw’ knécht beveelen, Dat hy myn last, in alle deelen Gehoorzaamt.
Wél, verzuim dan niet Van ’t geen je Fréderik gebiedt.
Zeer wél.
Myn Heer zal zich ook voegen Tót myn behulp?
Ja; mét genoegen.
Roep nu myn dienaars.
Tégen Jonker Goudschalk.
Zét u néêr: JONKER GOUDSCHALK.
Maar waar toe zal dat zyn, myn Heer?
Om alles plégtig uit te wérken.
Myn Heer, gy zult de rést haast mérken.
GOVERT, NIESJE in een kleed ’t wélk naar dat van Joanna gelykt, KLAARTJE, KA- TRYN, die haar ondersteunen, JONKER GOUDSCHALK, JASPER, FRÉDRIK, DIRK.
ik word onverduldig!
Is dit myn dóchter?
’k loof je droomt.
Ja, Vaderlief, wees niet beschroomd.
Je bent... de drommel; kom niet nader.
Stae van me, nachtspook!
Liefste Vader, Ik ben gien spook, ’k heb bien én vleis.
Stae van me, zég ik nóch ereis.
Och Vader, wilje my verzaaken, En myn verdriet nóch grooter maaken?
Men Heer, heb meêly, ’t is gewis Dat dit jouw eigen dóchter is.
Hoe kénje klaarder blyk begeeren.
Kyk, zyn dit niet Joannaas kleeren?
O, jou guit!
Landlooper, zél jy zo jouw bruid Betov’ren, die, met dolle zinnen, Had veurgenoomen jou te minnen; GOUDSCHALK.
Wat hagel gaat dit vrouwménsch aan?
,,Dit zél hier slécht met ons vergaan!
Schurk, most jy dit an myn bezoeken?
zoekt men mich te doeken?
Neen, jy zoekt ons te doeken, schélm.
Ik bin gebooren mit ien hélm!
Landlooper, Faustus duivelmiester, Al waar je ook Pluitoos hélsche priester, Je zélt onz’ Jufvrouw daat’lyk weêr Ontov’ren, óf zie daer ik zweer... GOUDSCHALK.
Kanaalje!
durft men my nóch sarren?
Ik zweer by de onderaardsche starren, Den groenen Leeuw, den rooden Draak, Den graauwen Wolf, die ’k zélver maak, En by Saturnus gryze hááren, Dat je aanstonds zult ter helle vaaren!
accuzeert men my Hier met vervloekte tovery?
Och Vader, wat verbaasder woorden!
Nou zél hy ons te gaâr vermoorden!
gy zyt ein bloed, By ’t schuim der pluggen opgevoed.
Wilt gy ein Edelman onthaalen, En doet gy op zyn’ kunsten smaalen?
Och neen; maar ’k bid ontzweer, uit gunst, Myn eenig kind weêr, door jouw kunst.
Ik moei mich met geen zótternyen Van kóppelaarsters toveryen.
Heb jy haar niet betoverd?
Gy affronteert mich door die reên.
Hoe, hebje flus niet zélf beleeden Met krachtige, én gegronde réden, Dat jy kost maaken op een sprong De jongen oud, én de ouden jong?
Wel ja, én ’k acht die kunst ook hoog’iyk; Maar in dit voorval is ’t onmoog’lyk; Omdat de lucht in huis, te gróf, Gemaakt is van eene and’re stóf; En by die starren én Planeeten Die ik regeer, niet af te meeten, Alhier geen influëntie doen Dat zy geraake in ’t eerst’ fatsoen.
’k Zou anders graag myn’ Bruid geryven.
moet myn’ Dóchter dan zo blyven?
Ien ouwe goore kól?
Verbruid!
Ik stroop je ’t vél eer van jouw huid!
Myn Heer, dit laat ge onnozel leggen.
Wat zal ik van uw kunsten zeggen, Zo gy de Juffer niet ontzweert?
De lucht is hier gekorrompeert.
Gy kunt dan haar gestalte, én weezen Niet weêr hérstellen als voor deezen?
Wél, ik zal ’t doen, zo gy ’t u niet Zult bélgen als het is geschied.
Oh neen ik; kunt gy haar hérstellen, Ik zal u duizend ponden tellen Van ’t eerste Arkanum dat ik maak.
dat ’s een gedaane zaak.
Tégen Govert.
Myn Heer, gy kunt uw knécht beveelen, Dat hy myn’ last in alle deelen Gehoorzaamt.
Dirk, verzuim dan niet Te doen ’t geen Fredrik jouw gebiedt.
Ja, met genoegen.
Zét u hier.
Waar toe zal ’t zyn?
’k Heb een manier Myn kunst steeds pléchtig uit te wérken, Myn Heer, gelyk gy haast zult mérken.
Hy luistert Katryn, én Klaartje iet in ’t oor.
JOHANNA gekleed als een Knécht van Fréderik, GOVERD, FRÉDERIK, NIESJE, JONKER GOUDSCHALK, KATRYN, JASPER, KLAARTJE, DIRK, JAN. FRÉDERIK.
KRyg nu dry knuppels.
Waar toe dat?
Gy zult het zien, Heer, wacht maar wat.
Méjuffrouw, hier moet gy u zétten.
Wilt nu op alles naerstig létten.
Fréderik maakt eenige Grimassen.
Myn Heer, eer ik de Juffer kan Hérstéllen, én geneezen van Die tovery, moet gy verdraagen Met groote stasie honderd slagen.
honderd slagen?
Ja, myn Heer, ’t Moet zyn, eer ik uw’ bruid ontzweer, Zy zal u dés te meer waerdeeren.
Maar, Heer, gy zoudt my affronteeren; Bedénk, ik bén een Edelman.
Zo veel te béter raakt ze ’er van.
zoudt ge uit liefde, én médedoogen Die slagen niet verdraagen moogen?
Gantsch bloed!
dit ziet ’er vreeslyk uit.
honderd slagen om myn bruid?
Neen, wilt my dat ten goeden houwen, Ik wil ze liefst zo laelyk trouwen.
Maar, Heer, gy vat de meening niet.
Het is u eer, dat zulks geschiedt.
Hoe eer?
bestaat ’er eer in slagen?
O Ja; wanneer men die moet draagen Tót wélstand van zyn’ minnarés.
Maar, Heer, ik hou niet van die lés.
’t Moet zyn; kom, wilt geen tyd verspillen.
Hier is de droes te villen.
JAN. Myn Heer, wy zyn gereed.
Begin mét vreugd ’er op te slaan.
Het zal de Juffrouw voort geneezen.
wat drommel zél dit weezen?
Myn Heer, ’t geschiedt om béters wil, Ay, houdt u dan gerust, én stil, JONKER GOUDSCHALK.
hoe zal dit lukken?
Myn gantsche ruggraat raakt aan stukken.
hou op van slaan.
Myn Heer, het is terstond gedaan.
Hou op; gy kunt hém straks betaalen.
De duivel mag dat tov’ren haalen!
Ay, maak de deur op; ik wil voort.
Myn Heer, hoe!
zyt ge alreê gestoord?
Al mét gemak, zacht, zacht, mét zinnen.
Wy zullen daad’lyk wéêr beginnen; Komt geeft de Knécht nu tót zyn deel Op staande voet ruim ééns zo veel.
word je dol?
ô Séldreménten, Wat wil je doen?
sta van me vénten: Men Heer, wat héb ik tóch gedaan, Dat jy me zo woud laeten slaan?
Héb ik, men Heer, wél voorgeloogen?
Of ooit mét de Alchimie bedroogen?
Of kén ik tov’ren?
Neen; maar gy Staat zaamen in die guitery; Daarom zal ik u, na behooren, Afsnyden laaten neus, én ooren.
Wat drommel, Heer, wat wil je doen?
Wél dénk ten minsten om ’t fatsoen; Als jy me zo kreegt by de lurven, Dan was myn tronie heel bedurven, FRÉDERIK.
Dat komt van uw’ bedriegery.
Ik bid, men Heer, laet my tóch vry; Ik héb geen schuld.
Neen; neen; Sa gasten, Gy moet niet schroomen toe te tasten.
O éldremalimént!
Moet ik nou lyen om zyn praat?
Wél hoor; gy zult die straf niet lyen, Zo gy ons de bedriegeryen Ondékt van dézen Alchimist, JASPER.
Zél ik dan vry zyn?
JASPER, Maar is ’t Al zéker?
Dóch wilt niet liegen; Want anders zoudt ge u zeer bedriegen.
Neen; neen; GOVERD.
Fréd’rik, is ’t dan wis, Dat Goudschalk een bedrieger is?
Gy moet hém niet gelooven, Hy zoekt uw’ gunst my maar te ontrooven.
Gy onbeschaamden rékel, zult Gy langer térgen ons geduld, En stout ontkénnen al, dat waar is, En als de middagzon, zo klaar is?
Myn Heer, ik bid u, geef wat tyd; Ik weet, dat gy bedroogen zyt; Dat hy u veel zócht wys te maaken, Om aan uw kind, én géld te raaken; Gy zult het hooren van de knécht.
Myn Heer, gelóof niet, ’t geen hy zégt.
Ik zal ’t u straks wél doen belyden.
Sa dienaars, houdt hém voort ter zyden; Belét, dat hy ons niet versteurt.
Maak nu begin, het is uw’ beurt.
Kasparo, ’k bid u, wilt tóch zwygen.
JASPER, Ja, om de huid vol klóps te krygen?
Neen, neen, men Heer, héb jy ’t verbruid, Ik boet die schuld niet mét men huid.
Begin dan.
’k Zal u dat betaalen.
’t Is schier onmoog’lyk te verhaalen, Wélke ovens, wélke glazen, dat Hy zo in de ééne, als and’re stad Gezét heeft, én wéêr afgebrooken; Wat géld hy heeft verbrust mét stooken; En wie hy heeft uit al zen goed Geholpen, én in arremoed Gebragt én tót de grond bedurven.
Hy is veel’ landen door gezwurven; Maar, dat hy wéêr in Duitschland kwam, Hy was om hals; men Heer.
Daar nam Hy aan veel wonderlyke zaaken, Ook loot, én tin tót goud te maaken; En ’t Is hém altemaal mislukt.
Van daar kwam hy berooid, bedrukt, Verjaagd te Frankvoort, daar hy aardig Een Smous bedroog, die hy heel vaardig De kleederen, die ik, én hy Aanhébben, én noch géld daar by Afleende, om nimmer wéêr te geeven.
Van daar is hy hier aangedreeven; Daar hy terstond veel hoorde van Heer Goverd; óch!
die goeje man Was ook mét hém voort ingenomen.
Die gaf hém, wat hy ’s nachts dorst droomen, Die heeft hém, als een Prins, onthaald, En voor zyn praaten ruim betaald.
Die wou aan hém zyn Dochter geeven, En zélf heeft hy een’ vrouw in ’t leeven.
Wat zég je?
die deugeniet, Zócht die men kind in dit verdriet Te bréngen?
Hoe zél Ik me wreeken?
Ja wél, ja wél, wat guitestreeken!
Begeert gy ook nóch klaarer blyk?
Neen, Fréd’rik, want je hébt gelyk.
Ik mérk nou, hoe hy zócht mét liegen My, én men Dóchter te bedriegen.
Ja wél, ja wél, ’t is noit geschied; En jy verstaet van alles niet?
Myn Heer, ik hoop, dat in myn leeven De goede Hémel nóch zal geeven, Dat ik de Lapis vinden mag.
Ik zég de Lapis goeden dag, En jou mét al je valsche nukken.
Nou, jy verstaet je op guitsestukken.
Ik wénschte, dat een ieder één Zich spiegelden aan my alleen, En zag, hoe valsch ik bén bedroogen.
Myn Heer, dat zou niet héipen moogen.
Elk kittelt zich mét valsche waan; En ’t goud, dat lacht een yder aan.
Want, die maar zyn verstand wil wétten, En op de grond der dingen létten, Die kan wél mérken, dat een man Die géld zoekt, ’t goud niet maaken kan. De Filozofen zélver leeren U van die guiten af te keeren; Zy zéggen, dat men dat geboeft, Nóch tót die kunst veel géld behoeft; ’k Laat staan ’t gezwéts van veel sekreeten, GOVERD.
Had ik die raad wat eer geweeten, Dat had me vry wat waerd geweest.
Ik bid, Heer, weest maar niet bevreesd.
Men géld heeft hy vast wég gekreegen.
Myn Heer, weest daar niet om verleegen.
Hier, geeft het géld.
Myn Heer... FRÉDERIK.
Ga voort, En geef het aan die geen, dien ’t hoort.
Nou bén ik leevendig bedurven!
was ik maar gesturven.
Ik zég u geeft het, óf ik zweer... JONKER GOUDSCHALK.
Daar is de beurs mét géld, myn Heer.
Nu ’t ander géld.
dit komt        .
Myn Heer, dit schiet ’er maar van over.
De rést die héb ik al verteerd.
FRÉDERIK, tégen Goverd.
Myn Heer, gy hébt mét schá geleerd.
Weest wélkom, schyfjes, van men leeven Zél ik jou aan geen guits wéêr geeven.
Was nou men Dóchter maar hérsteld.
Myn Heer, gy hébt vooreerst het géld; Voor ’t ander hoeft gy niet te vreezen; Want ik zal voort uw kind geneezen, Indien gy my één’ béê vergunt, Die gy mét récht niet weig’ren kunt.
Eisch vry al, wat je kunt bedénken, Is ’t rédelyk, ik zél ’t je schénken.
Voor jou beweezen’ gunst, én trouw.
Ik eisch uw Dóchter tót myn’ vrouw; Die ik voordézen lang bezinde, En, zonder dat gy ’t wist, beminde.
Wélaan, ik schénk ze jou, mits gy Haar vry maakt van die tóvery.
Nu héb ik niets te schromen.
Lief, wilt nu maar te voorschyn komen.
Zie daar, myn Heer, dit is uw kind.
Hoe Fréd’rik, bén je dol, óf blind?
Is dit men Dóchter?
Ja Vader, Ik bén uw Dóchter, kom vry nader: Ik héb my in dit kleed gekleed, Om zelver aan die guit myn leed, En ’t uwe op déze wys te wreeken.
Ja wél, ik kén ’er an ’er spreeken.
Maar zég ééns, wat is dit veur ien’?
Dit is myn’ Min, die lang voordézen My heeft uw’ Dóchter aangepreezen.
Hoe komt ze dan in dit gewaad?
Dat is gedaan op onze raad.
Zy heeft haar, als gy zaagt, gedraagen, Opdat onze aanslag wél zou slaagen.
Ja, Sinjeur Goverd, dat is waar; Jou kynd was niet vertóverd, vaár.
Ja wel, bén ik dan zo bedroogen?
En is dit tóv’ren ook geloogen?
Myn Heer, daar is geen tovery; ’t Is altemaal maar zótterny, Bedróg, én ouder wyven droomen.
Hoe kan ’t in uw’ gedachten komen, Dat anders, als die is geweest, Men maaken zou des ménschen leest?
Het zyn onmoogelyke zaaken, Zo wél, als zand tot goud te maaken; En ik stél daarom by malkaar, Een Alchimist, én tovenaar.
Wat zult gy dien Bedrieger leeren?
Wél, als ’t zou gaan na myn begeeren, En dat je myn zin vó1gen woud, Ik zou straks zénden om de Schout.
Myn Heer, wilt tóch die straf vermind’ren: Dénk om myn’ vrouw mét neegen kind’ren.
Ik bid, dat gy die straf verzoet.
Myn Heer, ik val voor u te voet, Gená.
Wél, wilt hém dan mét slagen Alt’zaamen voort ten huize uitjaagen.
ALTEZAAMEN.
Wy zyn gereed; hér uit, hér uit, Jou Alchimist, jou fielt, jou guit.
FRÉDRIK, JONKER GOUDSCHALK, GOVERT, JASPER, JAN, JOANNA, gekleed als een knécht van Fredrik, NIES- JE, DIRK, KATRYN, KLAARTJE.
FREDRIK, tégen Dirk.. GEef hier drie knuppels.
Gy zult iets raars zien, wacht sléchts wat.
Mejufvrouw, hier moet gy u zetten: Tégen Goudschalk.
Gy moogt wél op myn’ handen letten, Maar houd u stil: óf ’t zoud u slécht Bekomen zo gy ’t minste zégt.
Mejufvrouw gy zult ligt wat zweeten, Maar van geen ander létsel weeten.
Geef nu myn Wichchelroedtje, Jan. Tégen Goudschalk.
Zie of ik haar ontov’ren kan. Hy gaat driemaal om Niesjé heen, én raakt haar driemaal met het Wichchelstókje.
Zy mag nu ryzen.
Myn kunst behoeft geen meer bewyzen.
Gy ziet hoe dat haar dikte ontzwéld, En dat haar aangezicht, vervéld, De zélfde vérf krygt als voor deezen, Van geel- én water-zucht geneezen.
Maar zy lykt als je zélf wél ziet, Nóch in het minst myn dóchter niet.