floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Wat dient ’er veel vermaans Van zijn besmeerden hoed, die Maarten Oom van Rossen, Voor drie paar blanken uit de lombard wist te lossen?
Wat was ’er schoon gevolg!
hoe roestig was mijn keel Van zoo een braaf geslagt te lezen uit de ceel?
Piet Pinkoog trad voor uit, de blinde Sekretaris, De stomme Roeper, en den dooven Devotaris.
Stikziende Bartel, en Klaas Plomp de wagenaar, Kornelis Harsseloos, en schele Schollevaar, Met Krijn de kreupele boô, en Harmen Rap de manken, Knapschinkel Lamberts zoon, en Gerrit Fris den kranken, Met Kaspar Horlevoet, en Karel, Ary Tol.
En Kalis Rijkaart volgt, met Roeland Razebol, En Geurt de Stelt, verzeld met Barent Bok en Bolbaard, En Mozes Kalf, en Staas den Baas, en Kobis Knolstaart.
Voorts Wynand Scharrebier, en snege Bot en Loen, Met Jorden vanden Bos, Servaas, en Steven Kloen, En drooge Tulleman, en Lens, en Leen de Krekel, Faas Potoor, Frank, en Floor, en Zoetekaauw van Pekel, Met Robbert Robbeknol, en Gijsbert zonder Ziel, Tijs Warmoes, Teeuwis, Teun, en Albert en Michiel, Brand Kouwenovens, Dirk de Schreur, en Jaspar Spanjaard.
Ook Teun, en Wolfart Schaap, verzelt met meester Kanjart, Klaas Gevers van der Kaap quam van de Spillezy.
Van mans kant Jochem Sliks, en Govard Rijstenbry, Rein Smots besloot den rouw; de bueren en bekenden Vervulden voort den trein.
De gildebroeder benden, Gemanteld al in ’t bruin, bedekten toen de kist Met kleed en schilden, daar een grijzen Algemist Stond op geschilderd, in het vierigst’ van zijn blazen, Een blakende fornuis, een korf met vremde glazen.
Zoo droeg men Teunis buer wel statelijk ter aard.
Nu is zijn Fijtje weeuw, nog rap en onbejaard, Of immers niet te oud in ’t huw’lijk weer te treden.
Een weeuw is zelden voor zy weer hertrouwd te vreden.
Ik agt ze waardig een blaauw oog der aan gewaagd.
Een weeuw is beter dan een twijfelende maagd.
De maagden ik verzwijg hoe zwaar zy zijn te kennen, Zijn preuts, laatdunkend, en nog moeilijk te gewennen.
Een weduw luistert na den toom, zy weet hoe ’t past, Bevare volkje, ’t kent zoo fok, en lul, als mast.
FIJTJE, JAN DE BIDDER.
Hier is ’t, wie helpt my dog op dit moorddadig kerkhof Van d’eikenhoute kist de blaauwe steene zerk of?
Mijn Teunis!
ben je ook dood, zoo volg ik in den rouw Ten grave, eilaas, mijn hart dat trilt van kille kou.
’k Ben nimmermeer gewend na Teunis dood te leven.
Hijs op, mijn kragt bezwijkt, mijn hand en armen beven.
Nog eens, hijs op, hy rijst, of ’t schenkel breekt in tween.
Maar sus, ik hoor gezugt en karmen van beneen.
Nog eens, gy gaat, og neen, og Fijtje valt in scherven!
Op ’t graf van Teunis, og!
ik sterf en kan niet sterven; Ja raaskal zinneloos, ik wil ik moet in ’t graf.
Help Bidder Jansen!
help met Sinte Pieters staf, Dat Fijtje Teunis houw gezelschap in de kuilen, Of Teunis Fijtje kom vertroosten in haar huilen, Want wy zijn t’zamen een, en deur den egten knoop Zoo deur malkaar gemengt als bier en brood met stroop.
Wanneer des levens lesten draad Eens afgesneden word, Zoo’n helpt gehuil nog wan gelaat, ’t Is al vergeefs gemord: Dus Fijtje stoor de dooden niet, Laat rusten deze lijken; Gy kunt haar, zonder groot verdriet Der geesten, niet bekijken, Zy waren, met veel spook gekleed, zoo wit als snee, En slepen yz’re kettingen, en roepen wee op wee, Hoe groot, hoe klein, hoe schoon, hoe wijs, Hoe rijk, en arm, en boos, Hoe listig, dom, hoe jong of grijs: Hoe zot, hoe zinneloos, Hoe quistig, hoe gebult, gekromt, Hoe mank, en scheef van schinken: Wanneer de tijd van sterven komt, Zoo komt de tijd van stinken: Zie daarom Fijtje, zet uw’ zin Niet onbedogt, En stook een nieuw en zoete min, En spring weer in de bogt.
Fijtje.
Kan ik als de klooster-papen, ho, ho, ’s Winterdaags alleenig slapen, ho, ho.
Jan. Kiester een aar en leg hem in je arm, Ha ha, ha ha, ha, ha, ha ha, ha ha, Klaag dan niet meer, en dekje t’zamen warm, Fa la, la la, lalary, lary la.
Zou ik Teunis zoo vergeten?
ho ho, Schoon my Teunis heeft gesmeten, ho, ho.
’k Loof dat je meent Sint Teunis gortig zwijn.
Ha, ha: ’k Zweer by mijn baart, ik vry jou, vry je mijn, fa la.
Als ik zie zijn broek en kleeren, ho, ho, Moet ik schreyen, hem t’ontberen.
ho, ho.
Jan. ’k Heb nog men moer ’er Zunnendaagse schort, ha, ha.
Een saaye rok, ruim wijd en niet te kort, fa la.
Jan buur ’k moet men eerst verzinnen, ho, ho.
’k Moet voor avond niet beginnen, ho, ho.
Jan. Suikerde kruitdoos, konfijte Fijtje lief!
Ha ha: Spreek maar een woord, ’k ben staag tot u gerief.
Fa la: Je most me t’avond dan tot uwent t’huis verbeyen.
Ik zal, maar Teunis moet ik dezen dag beschreyen, Hy staat me nog te vast gebrandmerkt in mijn hart.
Mijn harssens-haspel is vol knoopen en verward.
Men kan zoo ligt geen man vergeten.
Jan.                                                           Laat u raden, Ik zal met mijn persoon verzetten al uw schaden.
DIRK, KLAAS.
Wel Klaas.
Klaas.
Wel Dirk.
Waarheen?
Uit vryen.
Wel ik schreeuw.
Ja, Fijtjes man is dood, en zy een gladde weeuw.
Een gladde paling vat gy by de staart, og armen!
Hoor Klaas g’en zult uw knie by Fijtjes niet verwarmen.
Haar man is naauwlijks kout, en praat gy van gevry?
Men moet het yzer smeen wijl ’t heet is, zotterny, De man is dood, en Fijtje staat op vrye voeten.
Zoo zult gy dan voor my ten minsten wijken moeten.
Twee honden aan een been, Elkanderen verbijten.
Dezen Uil, dezen Uil, Behaald een blaauwe scheen.
’k Zit vast in ’t lange riet, Ik sny en maak me pijpen: Stoor je niet, stoor je niet, Dat gat en boor je niet.
Ik heb een oog in ’t zeil, Zoud gy de bot vergallen, Dezen Uil, dezen Uil Neen Fijtjen is niet veil, Klaas.
Zuzanne boef hoe dus?
Ik zal dat gladde weeuwtje, Stoor je niet, stoor je niet, Bekoren met een kus.
Bekoren met een kus!
dees dubbelden Dukdalfs baard, Zijn trony schijnt gesneen van onder Fijtjes kalfstaart!
Zie dit bekoorlijk dier!
Wel Griek!
wel Philosooph!
Wel Fisigunkus!
Hier dit Armiaansch geloof!
Kaliste reliseus!
die om de schrift most loopen Van Brussel, bankrottier!
Wel drenkeling, half verzopen!
Hier digter, leugenaar, je bent, en dat je ’tweet, Ook een Poeët.
Poeët!
je vaar was een Poeët, ’k Waar liever guit of schelm.
Poëet, of Rederijkers, Platbeurzen, of ten waar met oude en kromme spijkers Gevult, dat ligte volk, die met ’er klad papier Die jeugd opstoken, dat de stad zoo vol getier Met nieuwe liedjens klinkt, zoud gy my zoo betigten?
Jou dubbelde Poeët van duizent malle digten!
Hoe kan een eerlijk man verdragen zulk een spijt?
Ik een Poëet zijn!
kom, gy zult my dit verwijt Bewijzen, ’k leg het straks in kennis van getuigen.
Nu Dirk maat, Dirk maat, hoe, de bye kan honing zuigen, Uit bloemen daar de spin zijn gift uit trekt.
’k En meen ’t Niet eens zoo quaad, je trad m’ in ’teerst wat op den teen, Zie daar mijn hand, ’k beloof, of wy te met vat kijven, Uw vriend, zoo ’t u belieft, mijn leven lang te blijven.
’t Is wel maar tast me niet zoo diep voortaan in ’t vleis Klaas.
Ik ga na Fijtjes toe                                             binnen.
Veel krukken op uw reis.
Dat klampt mijn Fijtje aan, hy wil mijn vrijster enteren: Dat ik my niet ontzag ik scheurden hem aan flenteren Dat gaat ’er ook na toe, maar neen, ’t is nog te vroeg, ’k Zal eerst mijn schorre keel wat zalven in de kroeg, Een frissche roemer lost de tong van alle schreumen.
Wanneer men vryen wil dan is ’t geen tijd van kleumen.
KLAAS, FIJTJE.
En Fijtje die is uit, Wel wat of dit beduid?
En, zoo de bueren zeggen, Zoo zouw z’ op ’t kerkhof leggen, Op ’t graf van Teunis, ’k merk Haar liefde is wonder sterk, Dat z’ hem, hoe ze is gesmeten, Nog dood niet kan vergeten.
Of zouw ze wel tot wraak, Uit boosheid of vermaak In d’aarde leggen grabb’len, En ’t lijk met nagels krabb’len?
Daar leid ze als geveld, Zy weend, og hoe ontsteld!
Drie Koningen van ’t Oosten, Ey leert me Fijtje troosten.
Fijtje, heunig-wegge kruim, Perzik, abrikoos en pruim, Peer, en appel van oranje, Beter dan gebraan kastanje, Schrey niet, schrey niet, Troost je tog in dit verdriet.
’t Wijl mijn Teunis Metter weun is Gaan verhuizen in dees kuil Zoo beschrey ik En verbey ik Hier met karmen en gehuil.
Ja mijn harte Splijt van smarte, Ik bedroefde weduwvrouw Moet nu klagen Al mijn dagen In oneindelijken rouw.
Fijtjen is uw Teunis dood, Denk nu by gebrek van brood Eet men korsjes van pasteyen.
Rijs, ik zal je t’huis geleyen, Zugt niet, zugt niet, Troosje tog in dit verdriet.
Worstrijke Spekman Klaas, ô stijl der droeve vrouwen!
Hoe kan ik, zonder rouw, dit waarde graf aanschouwen.
Kom gaan we t’zaam na huis.
O neen, dat waar te grof, Zoo quam ik op de praat.
Wel geef me dan verlof, Ik zal het kerkhof om en agter langs de vesten, Gy deur de voorstraat gaan, kom, ’k raje tog ten besten.
Als ’t immers wezen moet, zoo komt bedekt en stil.
Dat ’s Jan en Klaas, nu kies ik dien ik wil.
Ja wagt je voor een weeuw, wy kennen paên en wegen.
En zijn, als vrijsters, om geen vryer ligt verlegen.
Wy krijgen met een lonk, een lach, of zoete trek, Of jammerlijk gehuil, de rotten haast aan ’t spek.
Wy vangen met een zwier die vogels in ons strikken.
Die doel wil schieten moet voor eerst te degen mikken.
Zoete koek en vijgen, Schoon ik ’t wou verzwijgen, Yder kies zijn meug, En ik bemin een frisschen teug.
Dat ’s helsch geslikt, wy stonden driemaal drie in ’t rond, Een vollen romer vloog, by gissing van een pond, Daar elk een darde part dan met een teug uit veegden.
Bloed had je Krijn gezien, hoe hy den tulbak leegden, In ’t slikken op zijn beurt, dat yder stond versteld; Wie voor een man passeert, hy is een man in ’t veld; Zoo ebden ’t in de nab, de wijn een heele roe zonk.
Uit een volschonke mop heeft d’eerste man een koe-dronk.
Nu, eer ik Fijtje mag bestormen, moet ik zijn In ’t gulde flesje om een zoopje brandewijn, Een quint essentia van alle speceryen, Uit Nagels, of Muskaat, Princesse lekkernyen, Anijs, Lavas, Lamoen, of Foely, en Kaneel, Oranje, Kerrewy, Jenever, voor ’t graveel, Aqua Matili, met Komposita, te helpen Mijn flegmatike borst, en pijn in ’t hoofd te stelpen, En long- of magen-wee.
Olipodrigo ’t bloed Kan zuiveren van gal; Aquarius is goed De winden uit den buik te drijven zonder pijnen; Door Spiritus van Wijn de ziekten haast verdwijnen.
Of iemand onderwijl my zogt, zoo zeg: hy zit Tot Doctor Aquavijt in ’t Brandemoris kit.
Me dunkt de heele buurt zoo stil gelijk een muis is.
Hier moet ik kloppen, en bezien of Fijtje t’huis is.
Dit ’s maar de agterdeur van ’t kostelijk gebouw, De gevel is na ’t huis, en ’t huis is naar de vrouw, Daar is ze zelf.
Ik kom nu met beleefde drayen U winterkorentje te dorssen of te maayen.
Sus, sus kom in, kom in, had iemand u betuurt, ’t Was nog voor morgen deur ons heele agterbuurt.
Toen Klaartje lestent had maar eens by Tijs gelegen, Zoo wist’et alle man, ô zulke hellevegen Als onze buurwijfs zijn!
zy zijn, ja met een woord, Als stads Plakkaten, d’een die zeid ’et d’ander voort.
Maar Klaas, wat zou je nou, in ’t kort, van my begeren?
Uw ledig beddetijk te vullen met mijn veren: Mijn broek by uwen doek: mijn schotel op uw dis: Mijn taart in uwen haart: mijn ketel en uw vis: Dat gy mijn Fijtje zijt, en ik uw Klaas met eeren.
Neen Klaas, ei zeg te deeg, in ernst, en zonder scheren.
By yzer en by staal, By koper en metaal, by zilver en fijn goud, Ik wensch niet anders, als met jou te zijn getrouwd.
Ja Klaas is arg genoeg een weeuwtje te bedriegen.
Een duifje zonder gal, maar zeg, en zonder liegen?
En of ik ’t zeg of zweer, zie daar mijn trouw.
Die wil ’er in zijn, och mijn eer die lijd gevaar.
Wat zou ik gaan beginnen, Zag iemand u hier binnen?
En wie het ook mag zijn, Klim in het bed, en schuil u agter de gordijn.
En stom en zonder spreken Klaas.
Ei Fijtje keer dan haast, en blijf niet lang staan preken.
FIJTJE, JAN. Wat razery is hier, klopt iemand aan de deur?
Ja Fijtje, open tog, ik ben jou serviteur, Fijtje.
Goe’n avond, Jan ben jy ’t?
Kom laat ik jou eens kussen.
Dat ’s oly in het vuur, je most je brand nog blussen.
’k En slagt ons Trijntje niet, die, negen maanden weeuw, Verlosten van een kind, een zoon, by jonge Teeuw.
Neen Jan, ik agt mijn eer en reputatie grooter.
Ik loof j’ houd ieder kus ten minston op een stooter.
Spreek stil, hier leid een muisjen in de kraam, op straat Hoor yder wat men zeid, nou wat in ernst gepraat: Genomen ’t waar alzoo, wy quamen t’zaam te trouwen, En ’t bidden raakten of, hoe wou je me onderhouwen?
Ik ben gewend, de kas, de kelder, en de spind Te vinden wel voorzien.
Die zorg is louter wind.
Struif Fijtje, schoon geen mensch, ja kat nog hond meer sturven, Men trouwt ’er niet te min, men gast, men brast, wy turven.
Zoo wel van bruiloft als van rouwmaal.
Maar de Vrouw Zit, als den Bidder schenkt, en smult, als in den rouw Alleenig t’huis.
O neen, wy weten and’re trekken, Is ergens goede spijs gy zult ’er mee van lekken, Niet minder van den wijn, ik ben geen nier in ’t vet, Veel eer een sprokkelkind; ziet Fijtje vet besmet, Men muilband geenen os die dorst.
Wie klopt daar buiten?
Ei Jan, ei wilt u in die kas een weinig sluiten.
Ik vrees voor agterklap, de lui zijn tans te slim.
Indien ik hier verstik, zoo wagt je voor mijn schim.
En heb j’et wat verkurven, Ik krijg je by de lurven.
DIRK, FIJTJE.
Fijtjen ik bevries, Van met u te klagen: Want uw groot verlies Kom ik helpen dragen.
Fijtje, ’k bid verkies, Wilt ’et met my wagen.
Zwijg, wat gebleet is hier?
jou onbeschoften uil.
Al weer geen deeg!
Dees jong en domme melkmuil.
Waar meen je dat je bent, in ’t hoerhuis, by je snollen?
Sus Fijtjen, kijf tog niet Fijtje.
Wat heb je my te sollen?
Uit louter liefd, en een spikspelder nieuwe min.
Ik kom je troosten, hoe, mijn goelijke gravin, En word je dan verstoort?
Wat heb je my te kreuken?
Uit vriendschap wil ik jou zoo murw als mispels meuken.
’k Heb jou zoo lief als pens.
Als een oud paart zijn moer.
Als spek met boonen, ja een warme schape-schoer Verliet ik voor de geur van uw’ aantreklijkheden.
Geen kalfs-vleis is zoo blank als uw spierwitte leden.
Een hoen, kalkoen, een snip, ja zelf een patrijs, Verliet ik voor een kus van Fijtje.
Bijster vijs Ben jy van lekk’re spijs, ’k zat liever met de lepel In rijste grutten, als te zoenen met de schepel.
’k Hou veel van wat de darm en holle maag verzaat.
Kom hier wat binnen, maar bekort jou malle praat.
Die nu van drien best zig zelven weet te houwen, Zal ik in Teunis stee, verkiezen om te trouwen.
KLAAS, JAN. Den oy’vaar lang van beenen, Al vliegt hy van de schouw Met al zijn jongen henen, Des morgens voor den douw: Nogtans zoo keert hy eens op ’t lest, Hoe lang hy ook vertoeft: Maar Fijtje die vergeet ’er nest, Dat maakt Klaas Worst bedroeft.
Zou dezen ligte Kramer Verkoopen bliek voor baars, In Fijtjes beste kamer, En veilen zoo zijn maars, Zijn nestelingen, kam, en lint, Zijn bril, en kousseband, Neen, neen, Klaas Worst en is geen kind, De Kramer moet van kant.
Gelijk een kapstok staan ik hier Verschoven en verwurpen, Had ik een kruik met Luiker-bier, Ik zou eens lustig slurpen.
Den eenen komt, den and’ren gaat, De Kramer veilt zijn leuren.
By gort word Bidder Jansse quaad, Daar zal wat wonders beuren.
’k En mag niet langer wagten, Maar my gelijk een geest Bekleen met witte vagten, En maken hem bedeest, Als of ik, Teunis schim, of spook, Hier deur het huis ging om.
Maar zou mijn lieve Fijtjen ook Verschrikken, als ik kom?
Daar schiet m’een vond in, raar en puik: ’k Zal my, vermomt, met deze huik Bewinden, en dan, stil en stom In ’t zwart, de vent verdrijven, En spoken als een helsche mom, Al zou mijn Fijtje kijven.
Stond ik nou by de schinkels, Op ’t kerkhofs knekelhuis, Zoo zwoeren duizend kinkels, ’k Waar geest of spook onpluis.
’k Ben nu als nikker Heintje pik, Of droes, of droezen moer, Getooverd in een oogenblik.
Maar stil, daar komt de loer.
Het hommel stommelt ’er zoo onboel.
Fa la: Fijtje.
Zoo dat ik van schrik my zelve niet voel.
Fa la: Daar staat ’er eenen, als krijt zoo wit.
Fa la: Dirk.
Daar zien ik een droes, zoo zwart als een git.
Zou ’t wel de geest van mijn Teunis zijn?
Of nikker van Delft, en komt hy om mijn!
Fa la: Zie daar daar is ’er twee.
Help bueren, ’k ben in lyen!
Verschoon mijn leven tog!
Kom weer de weeuwen vryen.
Terwijl de geest nog waart.
Al quijlde ze kristal, En zweeten parlemoer, al was’er snot, en al Rijksdaalders, dukatons, en ryers, en al vielen Van agter, met verlof, dukaten langs ’er hielen; Ik stelden z’uit mijn zin.
Voort alle bey.
Help bueren!
Pastoor.
Wat is hier voor roepen en misbaar?
Ik sterf, ’k ben dood van schrik.
Wat gaat u zoo ter harten?
Og, heer Pastoor oom, og, een witte met een zwarten!
Twee spoken.
Wat je droomt van zoetekoek, kom, kom.
Hier, onzen Dirk bevegt een wit en zwarte drom!
Zie daar, ’t zijn fielen, Jan den Bidder, en Klaas Spekman.
Wel heb je dan geen schaamt?
hoe stel je ’t hier dus gek an?
Voort, wil je vegten, vegt hier buiten, pak je voort.
Wel Fijtje wat is dit?
Pastoor ’k en weet geen woord, Van of ze zijn in huis getoovert, of gebroken.
Ik schreide om Teunis, en my dogt ik hoorde spoken.
Een ander tijd zoo past Uw deur en venster vast Te sluiten, dit zijn parten Zoo speeld men klugten van een Witten met een Zwarten.
DE LISTIGE VRYSTER, óf DE VERSCHALKTE VOOGD; BLYSPÉL.
In Vaerzen aan byzondere maat, nóch rym, gebonden.
T'AMSTERDAM, By d'Erfg: van Jacob Lescailje, op de Middeldam, naast de Vischmarkt.
in 't Jaer onses Heeren én Zaligmakers duysent ses hondert vier en tachtig.
Ter Ordonnatie van de Staten SIMON van BEAUMONT.
De tegenwoordige Regenten van de Schouwburg, hebben het Recht van de bovenstaande Privilegie, voor deeze druk, van de Listige Vryster, óf de Verschalkte Voogd, Blyspél, vergund aan de Erfg: van Jacob Lescailje.
In Amsterdam, de 30e: October 1690.
Het eerste bedryf.
Speeld by daag, in eene Kamer van het Huis van Steiloor, daar eene Taaffel, en Stoelen moeten zyn.
Het twede bedryf.
Op de Straat, voor de Huizen van Steiloor, Heerman, en Slikóp, die in eene, en de zelve Buurt staan.
Het derde bedryf.
By Avond, in eene Kamer van het Huis van Heerman, daar twe deuren recht over malkanderen zyn.
Aan de linkerhand, ten opzigt van de Aanschouwers, staat een Tentledekant; aan de andere zyde eene Taaffel met ligt, Degens, Pistoolen, Mantel, enz.
daar op, en Stoelen aan weêrzyen.
Steiloor, Oudste, } Broeders, en Voogden van Broeders, en Voogden van Zusters, by woonende.
Willegond, } Zusters, by woonende.
Katryn, Meid van Willegond.
Heerman, Vryer van Ruffina.
Lekker, Knecht van Heerman.
Slik-op, Notaris.
Twe Getuigen.
Het Blyspél speeld, voor, en in de Huizen van Steiloor, en Heerman, die in eene Buurt staan.
De listige vryster, óf De verschalkte voogd; Blyspél.
In het Huis van Steiloor.
Steiloor, Goedaard, beide zittende.
Steiloor, Van zyn Stoel opstaande.
Hoor Broêr, al dat gelel, dat talmen aan myne ooren Is lang genoeg, ik wil zo leeven als ik wil, Leef jy na jouw zin, en zwyg stil: Want zie ik wil nóch zal die taal niet langer hooren.
Kyk Broer, al benje een jaar óf tien na my gebooren, Zo benje, vatje 't wel, na alle schyn Vry oud genoeg om wys te zyn.
Ergo, daarom zal ik jou in twé woorden zeggen Hoe dat de zaaken by my leggen: Ik heb jouw raad nóch jouw vermaaning niet van doen.
Ik vólg myne eige raad, en leef óp myn fatzoen.
Je meugt jouw raad aan and're geeven, Ik vind my wonder wel by myn manier van leeven.
Goedaard.
Maar elk belacht u, Freer.
Steiloor.
Dat 's niet een myt, Dat zyn maar Gékken als gy zyt.
'k Bedank u, Freer, en, 'k moet bekennen, Gy spreekt beleefd.
Als 't is: maar zeg eens wat my scheeld?
Of moet ik my na jouw bedillers zeden wennen?
Uw straffen aart die fraaye liêns verveeld, Uwe ommegang vol vieze grillen, Uw staadig knorren, én uw eindeloos bedillen, Ja zelf uw kleed, en vreemd fatsoen van dragt Maakt u heel woest, én by elk een veracht.
't Is waar, je hébt gelyk: maar 'k had het nooit gedacht.
Ik moest vólgde ik de zóttigheeden Der waereld, my als jy, dus na de mode kleeden, Niet waar?
jy woud wél na dat ik jouw reên bezéf, Dat ik een kante Das droeg, én geen linnen Béf: Een Hoedje, geborduurt, nét op drie haertjes, Dat lósjes óp een groote blonde Pruik, Een poppe troonitje doet zien ter sluik: In plaats van knevels, Kattebaertjes.
Een Béf van Point, die tót der menschen spót Schynd door gevreeten van de Mót.
Een Kamezool, própvol van gouwe en zilv're bloemen: Een Rók met plooyen, die men wel een Jak mag noemen, En mouwen, die de mouwen van een Smaus Beschaamen, als ze eens in de Saus Gedoopt, een half pond vet verslinden.
Al dit komt ons van dat verduveld Frans fatsoen.
Een Broek die als men ze aan zal doen, Door naauwte scheurd, en in de plaats van binden Word op de knie geróld, én elken Schoen Of veel te kort, óf eens zo lang, als 't hoeft te weezen.
Vólgde ik al die vervloekte hovaardy, Dan was ik van uitlachchen vry, Niet waar, Broêr?
is 't niet zo?
Voor my, Ik kleed my naar gewoonte, en zou voor opspraak vreezen, Zo ik de ról van een Pedant Wou speelen tót myn schaade, én schand: Want zie, my dunkt men moet zich altoos myën Van eigenzinnigheid; myn' meening is daer om Juist niet van straks zo lós de nieuwe pronkeryën En malle modens na te vólgen, neen, ik kom Zo ver niet, dat ik alle weeken Myn kleed verwerp en my staag in een nieuw zou steeken, Of nydig zyn zo ik óp straat Zie dat het kleed een ander mooijer staat; Neen: maar men moet zich na gewoonte en reden voegen, Om and'ren, en ons zelv' te vergenoegen.
Geloof my, Freer, het doet maar kwaad Aan hém die kóppig steeds een vreemde wég in slaat.
Dus praaten al die wulpsche en Jonge Gekken Die al hun buitenspoorigheên In kleeding, ommegang, en zo voort, in 't gemeen Alleenlyk met: Het is de Mode tans, bedekken.
Monfreer, 'k geloof dat gy myn' vrolyke aard benyd, Dewyl gy stadig op myn' kleeding schróllend zyt, En met verachting steeds myn jonkheid my verwyt: Als óf, myn jeugd gedoemd om alle lust te derven, Ik moest door spyt verkniest, al gaande en staande sterven, Verwaarloost, slordig, en zo moeylyk als een Draak My zelv' ontrooven een geooreloofd vermaak: Maar gy met uw' verlof, die tegen het betaamen Een hooge spitse Hoed, gelyk een Kwaeker draagd, Gy zelver hoord u wat te schaamen Dat gy op al myn doen staag schimpt dus ongevraagd.
Gy die hertnekkig, tegens reden, Bespottende alle Burgerlyke zeden, Gekleed gaat als.... Steiloor.
Of jy 't veracht, Ik wil my houwen by de dragt Zo als myn Grootvaâr, ja myn Grootvaârs Vaâr hem kleedden.
Ja spyt de waereld, draag ik zulk een hooge Hoed, Uit enk'le nedrigheid van een sinseer gemoed: Want aan 't vergank'lyk, is my 't minste niet gelegen.
Een Wambus dat my sluit om 't lyf, Is voor de warmte van de maag een groot geryf; Een ruime Broek heeft zyn gemak, en voor de regen Kan ik 't wel stellen met een Mantel zonder Deegen.
Ook hou ik veel van Schoenen die niet styf De voeten knellen, óf door pynlykheid doen klaagen.
Kortom, de needrigheid is myn' behaagen, En hy die zulks niet gaaren ziet, Die sluit' zyne oogen, 't raakt hem niet.
Twéde tooneel.
Willegond, Steiloor, Katryn, Ruffina, Goedaard.
Willegond tegens Ruffina.
Ik neem die last op my, ik zal 't uw Voogd wél vraagen.
Steiloor tegens Goedaard.
Katryn tegens Ruffina.
meug jy geen menschen zien?
Kom dit wat heen.
Ruffina.
O, neen.
Willegond.
Gy hebt wél slechte dagen, Maseur.
Wél Jufvrouw!
't is een ongemien Geluk veur jou, dat jy by Goedaard, niet by deezen Bedil al zyt geraakt.
't Is wonder dat hy my Van daag niet opsluit, naar gewoonte.
Sluiten?
hy Jou sluiten?
wel hy mogt.... Steiloor tegens Ruffina.
Wel dat weet zy niet.
Ik vroeg myn Zuster óf zy heden Haar met me, in de avondstond, wat wou vertreeden En zy.... Steiloor.
Staat onder myn' gebied.
Ga jy vry daar 't je lust, ik zal 't je niet beletten: Maar jy, zo 't jou belieft, blyf t'huis.
Ey laat haar gaan Daar 't haar gevalt, Freer.
Wat moogt ge u hier tegen ze ten?
Ik ben jouw Dienaar Broêr.
Kunt gy dan niet verstaan Dat me aan de jonkheid.... Steiloor.
Die is zót, én onervaaren, En kend de waereld niet.
Is zy by Willegond Dan kwalyk?
Dat zal ik wél zwygen.
Maar om rond Te gaan, zy is hier wél.
Maar.... Steiloor.
Maar!
hoor, al dat maaren, Dat helpt niet: kyk, zy staat hier onder myn voogdy, En zal na myne wetten leeven.
My is die zelve magt op Willegond gegeeven.
't Is zo: maar hoor eens Broêr, wat jy Bëoogd, met haar dus wild te laaten loopen Dat is my onbekend; haar Ouders die zyn dood, En dat haar Vader ons gebood Naauw toezigt op haar doen te neemen, wil ik hoopen Dat jou noch niet vergeeten is: En jy geeft hier groote ergernis, Dat jy jouw Willegond dus wulps laat leeven, Daar ze aan haar Zuster een goed voorbeeld hoord' te geeven.
Maar, Freer, my dunkt... Steiloor.