floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
En Ghy de Vrouw Minerv’ om weetenschappen vrijdt, En haere heyl’ge choor al lang sijt ingewijdt, En staegh in ’t LEYDTS ATHEEN Parnassus hebt beklautert, Daer d’Hippocrene soo uw harssens heeft gelautert, Dat ghy recht wordt genoemt een Pronck van ’t Vaederlandt, Waer op uw’ Vrienden reex haer hoop heeft vast geplandt.
Ick offer u dit SPEL vrymoedigh sonder vreesen, En hoop dat ghy doch sult BESCHUT-HEERS daer van weesen, Al wordt ’er uyt de schrift van THOMAS niet verhaelt, En al sijn leevens loop nae ’t leeven afgemaelt.
Noch hoe Staetgierigheyt MATTHIAS eertijts porden, Die Beemen t’onderbracht en Kooningh is geworden.
Noch hoe dat meenigh Helt der Roomers is gehoont.
Noch hoe de dapperheyt van dien MARCELL geloont Die ’t Burgermeester ampt tot vijfmael toe bekleeden, En ’t heyligh Capitool staegh quam met zeegh betreeden; Die Syracusaes wal drie jaer beleegert hielt, Tot hy van Hannibal door laegen wierd ontsielt.
Noch hoe veel ponden goudts Octavia deê lichten En schonckse aen Virgiel voor een-en-twintigh dichten.
Noch hoe een LODOWYCK de Franse oorloghsschaer, Door Keyserlijcke macht en Roomschen Adelaer, Verdelghden tot de grondt, en deê veel duysent sielen Door ’t snijden van sijn swaerdt, voor Plutoos offer knielen.
Maer hoe geheyme Min moet werden ingeboeyt Den SCHOUWBURGH ons vertoont op laegen leest geschoeyt, En hoe men felle Wraeck en Trouw en Eedt moet houwen, En noyt een suyv’re Maeght verkrachten sonder trouwen, En hoe men ’t warme bloedt door minnend’ yver plenght, En hoe men Jock met Ernst, en soet met suer vermenght.
Uw’ kennis, uwe gunst, uw Edelmoedigheeden, Uw’ heusheyt, uw’ verdienst die hebben my bestreeden, Dat ick mijn Sang-Goodin, die Wraeck soeck nae de Trouw, Aen u opofferen en eygen maecken souw.
Ontfangt mijn Clio dan nu onder uwe vleug’len, En wilt de Momus tong in ’t lasteren beteug’len.
Omhelst haer met een strael van uwe gulle gunst, En neemt haer Proefstuck aen van ongeleerde kunst.
Sy is mijn eersteling van Treur of blijde Speelen, Wilt my dan over haer uw’ oordeel meede deelen.
Ontfangt mijn Sang-Heldin met soo een gunstigh hardt, Als sy van Leerlings handt aen u geoffert wardt.
Verdeedight haere komst: Benijders lasterspreecken Wilt nae de wet van Trouw tot haerder eere wreecken.
Haer leerling mid’lerwijl die eer van haer ontliendt Dat hy mach sijn genoemt Uw’ Dienaer en Uw’Vriendt Amsterdam den 25 van Slacht-maendt, 1658.
JOANNES LEONARDI BLASIUS, der beyder Rechten Student.
Juveni ad summa nato, JOANNI LEONARDI BLASIO, Jurisprudentiae & Medicinae cultori indefesso, Amico optimo, Amstelodami Ludos suos publicè edenti.
DIversis diversa placent; discrimina mille; Mille coloratur mens variata notis.
Quique Poetarum diversâ carminis arte Claruit, & parcè larga Camoena fuit.
Friget epos Flacci; Lyra non tentata Maroni; Ambobus Tragici displicuere modi: Romani Senecam solum videre cothurni, Qui cupiens Elegos fundere, mutus erat.
Sunt & quos laudant Epigrammata, Basia, Sylvae; Sunt & quos aliis carmina structa modis.
Sed Tibi vena salit quaevis; Tibi totus Apollo Militat, & quavis reddit in arte Virum; Te commendat Epos, Te docta Epigrammata laudant, Te Lyra, te Soccus, teque cothurnus amat.
Leida dabit testes, namque hic tibi multa Puella Materiam varii carminis usque dedit.
Amstela testis erit, laeto Comoedia vultu Hic dabit auspiciis gaudia mille Tuis.
Caecilius, Rudiusque senex, Pacuvius, Afer, Accius, & quotquot pristina seclà tenent, Assurgit Tibi tota cohors, plauduntque Theatra, Et personati queis placuêre sales.
I nunc, i jacta tua nomina magna vetustas!
Tota, ubi jussa fuit Musa venire, venit.
ALIUD EJUSDEM, LAETA.
THEATRALES.
BLASII.
AMSTELA.
LUDOS. }}
Braves of gehuerde Vechters.
Stomme.
Dienaers van de Provoost.
Het Toneel is AMSTERDAM.
DEEDELMOEDIGEVYANDEN.
HET EERSTE BEDRYF.
EERSTE UYTKOMST.
Pompeus.
Beatrix.
GHy wilt dan niet Mevrouw, nae dat ick kan bespeuren, Dat ick magh van u gaen?
Beatrix sluit de deure.
Neen Heer, ick wil ’et niet.
Pomp.
Doet s’op.
Beat.’k En durf niet Heer.
De droes de grendel hael, die dee mijn vinger seer.
Doetse toe, en past niet op sijn vleyen.
Beat.
S’is toe.
Ghy moet, mijn Heer, geen Vrouwspersoon verleyen.
Mevrouw die lacht, dat sy mijn wil soo hind’ren magh.
’t Is maer om een proef van ’t geen u herte sagh.
Een proef?
Ghy sult my niet ontkomen, Aleer ghy ’t hebt gehoort.
Dit is licht mee genoomen: En schort ’er anders niet, soo bid ick dat ghy ’t melt.
Ick wil dat ghy mijn klacht met aendacht hooren selt.
Mevrouw, soo ’t u gelieft, ghy moet wat sachjes spreecken, Uw Vaeder is in slaep, en soo hy eenigh teecken Of mompeling verneemt, hy is ons daetlijck by.
Wat is Mevrouw haer wil?
wat klaeghtse nu van my?
Soo ick ’t u melden souw, most ghy uw losse sinnen Hier plaetsen, fy!
is dit getrouwicheit in ’t minnen?
Mevrouw ick swijgh; maer ghy soeckt stoffe tot een twist.
’k En doe, maer dat ghy ’t seght, dat is uw valsche list.
Sint dat uw slaefse dienst, uw suchten van uw sinnen, Uw klaegen van uw hart, mijn tenger hart te winnen Heel machtigh sijn geweest; en sint die eerste tijt Dat ghy my d’eerstemael met aengewende vlijt Dorst sweeren by uw doodt, dan by uw bloeyend leeven, U onder mijn gebodt en strenge wet te geeven; Heeft d’aerde bloodt van pronck twee winters uytgestaen, En van twee soomers weer vernieuwde pronck ontfaen.
Mijn Siel was midlerwijl by d’uwe in gaen woonen, Bevrijt van achterdocht van alderhande hoonen, En ’k had u met geen min geneegentheyt gelooft, Al had ghy ’t met soo veel beloften niet belooft.
Ghy weet doch evenwel, doen d’Amstel ’t pronck der steeden, En liefdens noodt Parijs en ’t hof vergeeten deeden, Dat ick was doen ter tijt een prael en pronck der stadt, Waerop een yders siel sijn hoop gegrondtvest hadt.
Doen, segh ick, wist ghy wel, dat dees mijn held’re oogen De harten van dees stad tot minnen had bewoogen: Ick was dierselver tijt voor haer een heylsaem quaet, En een begeerde hulp, maer laes!
het was te laet, Ghy had mijn hardt gerooft; of sy nu duisent konsten Iae duysentmael soo veel vercierden, om mijn gonsten Of slechs een strael daer van te hebben, om haer pijn Des mins te minderen, ’t most al verlooren sijn.
En of schoon liefde dwangh my wouw ten deel verleyden, Soo quam my weer de Deucht ten tegendeel geleyden.
Men had mijn gonst wel, maer nae wetten van de eer.
Dies kreegh uw droeve klacht en minnesucht te meer Verlichting in haer quael, doch al te onbedachtsaem, En alte vroegh, daerom, dat ick als sijnd’ onachtsaem U inganck t’mywaerts gaf.
En sonder eens te sien, Of ’t minnen veiligh was, dan of men ’t quam bespiên, Soo wierd mijn minnend hart door groote minnetochten Ontbloodt, ô stoudt bestaen!
aen ’t uwe te verknochten.
’t Kan sijn uw brandend vuur nu schier is uitgestort, Om dat ’et my in ’t hart allenghskens heeter wordt.
Nu is mijn jonge siel met nieuwe vrees bevangen, Nu vergeselschapt vrees leetweesen met verlangen; Maer dit leetweesen laes!
en dit bedroeft berouw Kan Graef Pompeus licht verand’ren, soo hy wouw, In vreughde sonder gae.
Ick kan u eevenaeren In staet, ghy weet, wie mijn vergoode ouders waeren; Ick ken de uwe mee, is nu ons staet benouwt En arm, ’t geslacht nochtans in edelheyt is ouwt.
Uw ’ eeden dan Heer Graef, daer ghy mijn hardt mee wonden, En brieven vol van trouw, die hebben u verbonden, Dat ghy u kloecke handt met mijn ten echte voeght, En die tot morgen niet tot uytstel uyt en sloeght.
Nu staet het maer aen u. Ghy dorst die eeden seggen, Die kunt ghy met uw’ eer nu nimmer weederleggen.
Mijn liefd’ om uwent wil sich ver te buyten gaet, Soo moet ’et al om my van u oock sijn gehaet.
ver te buyten gaet?
jae al uw doen en wercken, Jae selfs uw minne trouw en kan my niet verstercken.
Die ghy my met uw handt belooft hebt en gespelt, Indiense wordt van daegh verkoelt of uytgestelt.
De eer die my daer uyt tot noch toe quam gebeuren Sult ghy in ’t vrouwlijck hart en in mijn siel bespeuren, En tuygen dat die noyt onwaerdighs, jaeÉ Pomp.
Mevrouw Houwt op, ick heb gehoort het geen sy seggen wouw, Ick heb uw stoute tongh te veel gehoor gegeeven, Ontfangh dit antwoort, dat my staet in ’t hart geschreeven.
’t Is waer; uw godlijckheyt en helder oogenschijn Die mosten my tot plaegh mijn overwinners sijn.
Maer ’t is oock weeder waer, dat soo ’t mijn vlugge sinnen Onmooghlijck is, voortaen u yv’righ te beminnen, Die sy soo minnen, soo onmooghlijck isset my Dat ick als uw Gemael en u stantvastigh sy.
Ick segh niet meer, dan dit: ’k aenbidde een Meestresse, En gruwe voor een Vrouw; dit is mijn leevens lesse.
Ghy seght niet meer?
aen my?
aen my die ’t al bestaet, Op dat het u gestaegh maer wel en heerlijck gaet?
Trouwloose!
’t is geen tijt u seyt meer te verbloemen, O wreede!
ghy sijt waert ten afgrondt te verdoemen.
Waert ghy niet schuldigh, spreeckt, een achtingh aen mijn min Waer voor ghy my nu loont een stuers’ ondanckb’re sin?
Loont ghy mijn liefde nu met soo een snoo verachtingh?
’k Aenbidde een Meestres, ô vuyle eer verkrachtingh!
En gruwe voor een Vrouw.
Ten is geen eerlijck man Die veynsende de min een vrouw soo last’ren kan. Ick gruwe voor een vrouw.
ô trouw!
ô eereloose!
Wel past sulcks oyt op my?
uw’ soomerlijcke Roose, Uw’ leeven van uw’ tijt, uw’ aerdtsche Koningin, Uw’ oorsaeck van ’t geluck, uw’ tweede mingodin, Uw’ leytstar, uwe son, en duysent sulcke woorden, Die d’aertsche niet alleen maer d’hemelliên bekoorden.
Sijn dit u minnereên soo vaeck by u hervat?
Och had ick niet gelooft, ick was nu niet gehadt.
Ghy hebt u klachten dan niet klaeghlijck aen gaen stellen, Maer om d’onnoos’le eer van my ter neêr te vellen.
Ghy hebt my dan verraên?
de daedt u blijschap toont, Waer door mijn suyv’re min met droefheyt wordt geloont.
Ghy sijt noch niet ô schelm!
ten eynd u oogenteecken: O neen!
een eedel hart gehoondt weet wel te wreecken; ’k Sal wreecken self mijn hoon: en soo ick niet en kan, Soo wensch ick my ter doodt; ô furyen kompt gy dan, Kompt Charon met u boodt.
Men heeft noyt achtbaerheeden Ontsien, wanneer de hoop met wanhoop heeft gestreeden.
Ick volgh die ouwde wet.
Ghy sult my overal Gevoelen tot uw’ plaegh, soo langh dit aertsche dal Mijn druck niet heeft geëynt.
Als ick nu ben geoffert Van deese minnesmaedt, blijf ick niet opgekoffert, Maer sal u met mijn schim vervolgen waer ghy gaet, Mijn schim sal sijn de beul van al uw snoo verraet.
’k Sal u, ondanckbaer hart, soo schrickelijck afmaelen Verraeders tot een leer.
Maer waer toe langer draelen?
Mijn doodt moet sijn volvoert.
Uw stael mijn moordtpriem sy.
Ha Leonoor!
Ha guyt!
Wat eyst Mevrouw van my?
Ick wil mijn leevens draedt selfs korten en verliesen.
Bedaer.
Ey swijgh wat stil, ’k heb Vaeder hooren niesen, ’t Is al een uer geleên, sint hy eerst is ontwaeckt, En twee uer sijn verby doen hy al heeft gebraeckt Sijn leever, gal en longh.
’k Hoor aen de deur daer kloppen.
O goôn!
hoe stijf.
Felix.
Doet op!
doet op!
ick sals’ op schoppen.
Heer Graef verschuyl u stracks in d’een of d’ander hoeck.
Verschuylen?
neen Mevrouw mijn arm is al te kloeck.
Ey denckt dan om mijn eer die u soo ver dorst bringen.
Ick sie een venster gins daer kan ick licht inspringen.
Doet op.
De deur is toe, het slot dat is ontstelt, De sleutel is verdraeyt.
O wat een nacht gewelt!
’k Verstoor my al te seer, doet flux de deure oopen.
Waer sal mijn schuylplaets sijn?
Heer Graef wilt ginder loopen Op ’t venster, springht daer in, en sluyt ’et nae u toe.
Sal ick op doen Mevrouw?
Jae doe maer oopen.
Men geckt met my, ô jae, ick sweer die vuyle teeve.
Ick dee mijn vingers seer.
Soos sal ick u dan geeven.
TWEEDE UYTKOMST.
Pompeus in ’t venster.
’t IS vry een moeylijck werck t’ontsluiten van een slot.
Jae Heer het is ontstelt, de Smit heeft ’et verbrot, Die moet ’et helpen.
Jae, al weer aen gelt uytlangen, Die reeckels sijn niet waert dat mense op souw hangen.
Maer hoe!
wat sie ick hier?
mijn dochter heel gekleedt In plaetse van te bedt.
Heer vader ’k was gereedt, Soo nae u bed te gaen en by u op te waecken, Beatrix had geseyt dat ghy waert kranck van braecken.
’t Is waer, verkoutheyt deed, die heeft my seer geplaeght, Verkoutheyt heeft nochtans my hier niet heen gejaeght.
Wanneermen uyt den Echt komt kindren voort te telen, Soo sorght men oock voor hun.
Helaes!
hy weet mijn speelen; Mijn schult is hen bekendt.
Verschoont men haer te veel, Men set tot eygen schandt het wurghmes aen de keel.
O Vader!
dit bedrijf dat u soo gaet ter harten Is uyt om beeterschap, vergeet dan uwe smarten; Ghy sult haest vreuchde sien; die goet saet heeft gesaeyt, Gelijck het spreeckwoort luyt, heeft noyt quaê vrucht gemaeyt.
’t Is om mijn eerlijck huys te grondt toe te bederven.
Hy heeft my duysentmael by leeven en by sterven By Phaebe en haer broêr belooft.
Onnosel kindt, Gelooft ghy dierbre eên van iemandt die ontsint En onbedachtsaem leeft?
Ick val u voor de voeten O grijsen Vaeder!
en ick sweer dat ick ’t sal boeten Indien hy rughwaerts deyst, of teegen d’eeden doet.
Rijst kindt.
mijn felle toorn verwint mijn siedendt bloedt.
Sijn vaeders al te goedt, sy kunnen licht haer kind’ren Bederven, datse sijn een bronaêr van veel hind’ren.
U broeder Karel och!
heeft met sijn boeve stoet Alweer het gelt verquist.
Nu schep ick weeder moedt.
Ick beeld my vastlijck in dat snoode guyts hem roemen, En Capiteyn van haer tot eerentijtel noemen.
’k Heb hier nu weer een brief, my van Jeroen gedaen; ’t Is weer om wissel, maer, hoor self de brief eerst aen.
BRIEF.
De Hemelsche vreede sy U E gegeven, &c. Wel wat een schoon begin!
maer ick ben al te hoedigh; Nu luytse alsser volght.
De Heemelsche vreede sy U E gegeeven: Ghy sult door de tegenwoordige verstaan, dat ick mijn kostgelt in het verkeerbort verspeelt en verlooren hebbe, maer evenwel heb ick dit genoegen mijn gelt in de hoeck van ’t uytneemen verlooren te hebben, en datmen niet minder dan tweemael dubletten van cinquen of sisen heeft moeten goyen, om my te doen verliesen.
Ick bid U E en wilt U E daer niet oover ontsetten.
’t Is geschiedt.
Mijn kostgelt is op.
Ghy weet’et nu wel beeter als ick, dat die geen die niet en heeft om te eeten, gevaer loopt van honger te sterven, en dat ghy daerom gehouden sijt, daer voor te versien, u niet hebbende gebeeden my ter weerelt te brengen.
Wat de rest aengaet; ick ben van soo vreedsamen aerd, dat ick niet kan slaepen wanneer ick questie hebbe, indien ickse van stonden aen niet nederlegge.
Omtrent eenige daegen geleeden, quelde my een student van Gelderlandt om met hem te vechten, soo langh, dat het hem een oogh koste.
Ghy siet hier dan uyt, dat ick soo niet ben bedurven, als ghy meent.
Ick sende U E hier Ieroen, dien ghy my weeder te rugh sult senden, soo ’t U E gelieft, met gelt.
Ick beveele my in U E goede gunste, beminde vaeder van mijn ziel, licht van mijn oogen.
Ick bidde de Gooden nacht en dagh, datsy U E bewaeren, en mijn kleyne suster oock, aen de welcke, hoewel onverdient, ick altoos gedenck in mijn gebeeden.
Uwen onderdanigen Soon Uyt Leyden den 25 November 1658.
KAREL VAN HEEMSTEDE.
De Brief is seer ootmoedigh.
Ey wat schijnheyligheyt.
Een moor met swarte leeden Is heyliger dan hy.
Soo hy in sijn gebeeden Aen my sijn vaeder heeft in ’t minste oyt gedacht, Soo wensch ick my terstont in d’altijt duyst’re nacht.
Ick sweert, ’k sal hem voortaen die vlugge wiecken fnuycken, En onder reegels van de Deucht en Eer doen duycken.
’k Sal u sijn dienaer nu, die als Ambassadeur Hier komt, eens doen besien.
Hy staet hier voor de deur.
Het is een snaeckse haen met wonderlijcke streecken.
Ick roep hem, dan kunt ghy hem selver hooren spreecken.
Holla Jeroen.
DERDE UYTKOMST.
Ieroen.
ADsum.
Spreeck duyts dees sotte geck.
Voort spreek duyts, of ik breeck u de nek.
Hy kan pas een, twee, drie latijnsche mengelwoorden, Daer gaet hy al ’t verstandt mee quellen en mee moorden, Dat lapt hy teffens uyt.
Hoe maeckt ’et al de guyt Myn soon?
Malefacit.
Noch meer?
nouw is ’t ’er uyt.
Genae mijn Heer, ick sal ’t Lantijn niet meer uytspouwen.
Wat maeckt u Meester dan?
spreeck duyts of ’t sal u rouwen.
Hoe komt Heer Karel doch mijn broêr aen soo een nar?
Wanneer men ietwes spreeckt hy slaet ’et in de war.
Heer Karel, Heer, die woont met seeven and’re leckers Van ’t selve soort als hy, oock sulcke nachtoptreckers, In een en ’t selve huys, en daer ’s een kaemer in, Daer woonense, mijn Heer, staegh met haer achten in: Een van haer doet dan niet als vloecken, sweeren, schelden.
Des winters waeyt’et daer gelijck op dorre velden.
Twee beddens sijn daer op, op elck slaept vier en vier.
De mueren sijn bekleedt met smal en breedt rappier.
Pistoolen, Waepentuygh, Helmetten en Rondassen, Die schijnen saem om strijdt de mueren uytgewassen.
Men siet noch hier en daer met houtskool uytgebeelt Een guytery, op doeck van spinnekops geteelt.
Dees acht lichtvinken nu en naerstige scholieren Doen Sondaghs onder haer als Saeterdaegen vieren, De pater nosters sijn voor haer soo wellekoom, Als d’eerste vastendagh voor lieve pater oom.
Wen ’t nacht wordt gaen sy uyt om proy en buyt te steelen, En op de mantelroof, en met het mes te speelen: Dan schreeuwtme; hackt ’er in, steeck toe de bruy, hy ’s doot, Hy ’s niet, hy ’s al, val aen, dan geeftme noch een stoot.
Haer dienstmaeght die is krom, dor, mager, bleeck en hinckendt, Een vrijster doch ouwt wijf, en als een bock soo stinckend.
’t Is ruym al dertigh jaer geleeden naese gist Dat s’al haer tanden heeft door ouderdom gemist.
Soo ’n meyt koockt haer de spijs, daer eetme dan als honden.
Een kist haer taefel is voor siecken en gesonden.
Gerechten niet te veel, maer overvloedt van wijn.
De boecken heel besmeert die moeten schootels sijn.
Eet d’eene wat te dra, den ander komt het ebbe.
Dit ’s leeven van die maets wanneerse maer wat hebben.
Heer Felix soo leeft u soon al mee.
Dit ’s een collegie sot.
Maer heeft hy dan geen steê Yet goedts te leeren?
Goets?
wat mooght daer van praeten, Hy wordt om snaeckery sijn leeven niet verlaeten.
Hy ’s stemmigh als het past, en Cato in den raedt, Gedienstigh, weygert noyt, belooft al metter daedt.
Hy leent graegh aen een vriendt, gerijft de een voor d’ander, Beleeft, kloeckmoedich, milt gelijck een Alexander, Goedtaerdigh, vriendelijck.
’t Is voor sijn maegh bedroeft Dat sy niet schaffen kan, wat handt en tandt behoeft.
’k Was mee soo in mijn jeucht; de jonckheyt moet sich toonen.
Daer ’s gelt, maer segh dat hy ’t in suynigheyt moet schoonen.
Dien bloedt heeft laersen aen!
hoe quamje hier te landt?
Te post, te waegen, Heer, gewapendt, ongemandt.
De vondt gevalt my wel.
U boodtschap is bedreeven, Vertreck weer.
Sonder brief?
Heb ick geen gelt gegeven?
Die vaeders leeven langh, om soo een heylsaem woordt, Daer ’s gelt, gae heen; daer mee soo gaen ick nae de poordt.
Maer goede ouwde man wat wordt u al versweegen.
Jeroen Wist ghy dat ick wel weet, ick had geen gelt gekreegen.
weghgaende.
Ghy meent dat uwen soon nu noch te Leyden gaet; En hy is t’Amsterdam met Juffers aen de praet.
Ick weet dan van geen slaep, wanneermen my kompt stooren; Dan kompt de hoest daer by, dan kan ick sien noch hooren.
De klock is schier een uer, mijn kindt gae weer te rust, En ghy Beatrix mee; goe nacht, voor ’t laetst gekust.
Maer roep Ieroen weerom, ick heb iets van gewichte ’t Welck hy voor my mijn soon Heer Karel moet berichten, Loop gaeuw Beatrix, roep.
Hy is al wegh.
Hy ’n doet.
Hy ’s heel al aen de hoeck, al over duysent voet; Ick riep, hy sagh niet om, en wouwder niet nae hooren, Maer liep met ’t gelt in d’arm, als of hy het wouw smooren.
Wegh met dit leuye krengh, hy is noch pas beneên.
Roept hem ten venster uyt.
Hy is te verre heen.
Hy is soo ver noch niet.
Wat wilt ghy hem Heer vaeder?
Het is maer om een ding, ey roep hem doch wat naeder.
Beatrix, och!
ick beef dat hy de Graef sal sien.
Ick oock.
Koom hoor nu eens wat ick voor roepen mien.
’t is toegelijmt, de duyvel hael die handen Die ’t venster om dat toe te spijckeren aenranden.
Mijn schrick al grooter wordt.
Ick raecker pasjes an, ’t Gaet op.
Wat sie ’k?
VIERDE UYTKOMST.
Pompeus, springende uyt het venster.
EEn opgeslooten man, Begaeft met fiere moedt, dien waepens noit verlieten.
Ick bid u wie ghy sijt, of hoemen u mocht hieten, Wie maeckten u soo koen soo in mijn huis te gaen?
U overval getuyght van ’t schellemse bestaen.
Op sulck een stout versoeck kan ick geen antwoort spreecken, Dan met dit bloot rappier sulck ongelijck te wreecken, En ’t souw al sijn geschiedt, ten waer u ouwde sweet En laffe handt geen eer maer meerder schandt verweet.
Geeft my dees uytganck vry, en wachtme dan, ick sweere, ick ben u daedlijck by mijn eere te verweeren.
Gaet haelt u waepens; kompt, en sterft dan vry, ’k verbey.
Och vader!
Och mijn Kint!
Waer wilt ghy loopen?
Help mijnen vyandt, gaet uw’ moedtwil hulpe geven, Ick sie mijn oneer op uw’ aengesicht geschreven.
O vader volght ghy ’t geen u sinneloosheyt verght?
Ay volght die niet, veel eer mijn jonge eere berght.
Hy mint my om mijn trouw.
Wilt ghy u selfs bederven, En uw’ gestroopte klingh in Bruygoms aeders verven?
Vergeet de naem maer vry van Bruygom, schoone pop, Ick hebt u wel belooft, maer denck ’er voort niet op.
Door dien ghy ’t hebt belooft sult ghy beloften houwen, Of ’k brengh u met dees vuyst stracks tot het naeberouwen.
Uw’ praelen van uw’ kraght is my geen minderingh Van mijne, maer veel eer de uw’ tot hinderingh.
Voldoet dan flucks mijn kindt, ghy eervergeete boeve, Of neemt op deese tijt, niet langer te vertoeven, Mijn leeven en mijn eer: uw’ dolheit wort voldaen.
Of meende ghy misschien met weyg’ren wech te gaen?
Ick weyger u mijn stael om te bevechten; U dochter weyger ick mijn handt om trouw te echten.
Men eenight niet seer licht door wetten van voorwaerd Die gene, welckers staet en eer niet evenaerd.
Uw’ laster, uw’geschreeuw en kan my niet verbaesen: ’k Wil vyanden die my met weerstandt kunnen aesen.
Ick wil geen vrouw, een kindt van soo een ouwde kruck; Wouw ick ’er een, ick koos een vrouw van meer geluck.
Om haer te trouwen dan soo mostmen my versoecken Met vleyen en gebeên, niet lasteren of vloecken.
Ick doe niet door gewelt, maer door gebeden raedt.
Den goeden ben ick goedt, den quaeden ben ick quaedt.
Dit is mijn sin.
Vaer wel.
Wilt ghy daer tegen seggen Soo neem een tijt daer toe met wijsheyt te weêrleggen.
Ghy sult my niet ontgaen voor ghy mijn kindt voldoedt.
Het dreygen past niet wel soo ’n ouwden grijsen bloedt.
Een anders arm dan mijn sal u het hooft verpletten.
Ick gae daer mee dan heen op mijn verweeringh letten.
Getrouwe sonder trouw!
U siel soo niet ontstelt Tot middel van uw quael draegh ick dit reede gelt.
Vaer wel mijn Engel schoon in traenen te vergieten.
Ghy Grijsaert denckt niet mijn schoonvader oyt te hieten.
Soo my uw’ stouten arm vermeet’len roover spaert Acht ick die overhand meer dan uw’ valschen aerdt.
Ghy hebt mijn eer gerooft, mijn kindt in schandt gaen brengen, En ’t leeven laet ghy my, mijn qualen te verlengen.
Kom, kort mijn leeven, kom, ghy wordt daer toe gebeên.
Had ick wat min geleeft, ick had wat min geleên.
Waer toe soo lang getoeft?
waerom niet stracks ontbooden Heer Karel herrewaerts?
die soon, dien my de Gooden Vergunden, is noch jongh en moedigh van sijn tijt Te wreecken vaders hoon en aengedaene spijt: En soo sijn moedigheyt en kloeckheyt kompt te sneuv’len, Soo soecken wy een graf in stadts gewijde heuv’len.
Rol uw’ geveynst geween langhs wangen op de vloer; Ontwijckt mijn toorn, en vreest de moedigheyt uws broêr: Het aerdtrijck selfs is gram, de hemellieden duchten, En willen uwe vreught verwisselen in suchten.
Beatrix hael een kaers en deegen metter haest.
Het raesen kompt hem aen, soo seer is hy verbaest.
Men kan van deesen dagh noch wel te Leyden koomen, En morgen is misschien die middel my ontnoomen.
Ick hael Heer Karel t’huys.
Geleyt ons, groote Goôn!
Tot meerderingh van eer en minderingh van hoon.
HET TWEEDE BEDRYF.
Warrenaer.
Kreupel.
Smeerigert.
Hinckepink.
Linckerpoot.
WEl of Heer Karel meent mijn Suster oyt te trouwen?
Soud’ ick soo ’n laf Student voor onsen Swaeger houwen?
Ick lijd ’et noyt dat hy haer trouwt.
Mijn bloedt Is al te eêl.
Dees nacht hy daerom sterven moet.
Gy weet mijn voorneem wel.
’t En sal aen ons niet schorten Sijn leeven tot ons eers vergrootinge te korten.
Maer is ’t een braeven helt in ’t vechten, Heer Louis?
Jae.
Soo veel beeter is ’t.
Men seyt, soo ick niet mis, Dat hy ’t geweer van Mars heel meesterlijck kan hand’len.
Laet ons hier wat gaen wand’len.
Hy is al in ons net is hy niet gaeuw te voedt.
’t Sa mackers!
kiest een plaets en houdt maer frisse moedt, En kerf en steeck maer toe.
Laet ons een weynigh wachten.
Hier gaet hy sonder feyl verby, meest alle nachten.