floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
My gedenkt doe wy te Waelwijk waren, korts na onse uitvoeringh uit het Landt, dat de Bisschop van den Bosch daer gekomen zijnde, wierden wy vermaent van den Heere van Waelwijk, dat wy sijne eerwaerdigheidt mosten aenspreken, om daer vryelijk te mogen blijven.
D. Episcopius ende ik wierden hier toe van ons geselschap versocht: hy ontfingh ons minnelijk, bad dat wy ten Bosch komende hem souden besoeken, excuseerde sich dat hy tot Waelwijk geen bequame gelegentheidt en hadde, om ons alle met malkanderen eens aen sijn tafel te noodigen, doch begeerde met veel instantie dat men drie of vier uit onse geheel geselschap soude deputeren, om 's anderen daeghs den middagh-mael met hem te houden in het Bagijnen klooster dat daer is, ende tot visitatie van 't welke hy daer gekomen was.
Ik dede al wat my mogelijk was voor eerst om ons hier van te excuseren, maer wy en kosten niet van hem geraken, of wy mosten hem sijn begeren inwilligen.
's Anderen daeghs, tegens alle onse excusen ende protestatien, wierden wy genoegh gedwongen met ons beiden by hem te gaen eten.
Ik was uittermaten bevreest dat men ons hier over in 't Landt met vele calumnien soude beswaren, dat wy by den Bisschop te gaste waren geweest, &c. waer uit ik vreesde dat ergens eenen Triglandius of sijns gelijk, groote consequentien soude weten te spinnen, tot nadeel van onse saek ende ook van onse personen; soo dat ik liever in een jarige gevangenisse soude gegaen hebben, als die maeltijdt by te woonen.
Doch het is lichter afgeloopen dan ik meende.
Maer om tot mijn voornaemste intentie te komen, soo was ik verwondert, dat de Bisschop in tegenwoordigheidt van vier Theologanten die hy met hem hadde gebraght, ons soo feestelijk ende minnelijk ontfingh: ons de handt gevende, gebruikte hy dese woorden: Weest hertelijk wellekom Broeders, ik noeme u-l. Broeders al is 't dat wy in vele poincten van de Religie verschillen, want wy doch alle door eenen Christum onse saligheit soeken.
Uwer-l. verdrukkinge is my van herten leet: Duc d'Alba heeft de Catholijksche Religie door harde placcaten, ende strenge vervolgingen de meeste afbreuk gedaen, ende onse saken grootelijks beschadight.
Sullen de Staten van uwe sijde voordeel voor haer bejagen door de selve middelen die ons bedurven hebben, dat sal my verwonderen.
Aen tafel sittende, na dat men redelijk gegeten hadde, begost men minnelijk te discoureren van de proceduren tot Dordrecht met ons gehouden.
De Bisschop seide dat ons het hooghste ongelijk was wedervaren, &c. dat wy leden om een sake die seer goedt ende licht was te verstaen.
Dat het contrarie gevoelen daer wy tegen waren, Gode op het hooghste oneerlijk was, ende zijne al-goede Majesteit, onder pretext van genade tegens weinige uitverkorene, opdichtede de alderverfoeyelijkste tyrannye tegens het gantsche menschelijke geslacht.
Dat hy van geene dolinge ter wereldt sulken afgrijsen hadde, &c. waer in ham de twee Iesuiten gelijk gaven, maer de twee Dominicanen veranderden van aengesicht, dat sy hem soo hoorden uit varen tegens een gevoelen dat vele Inquisiteurs van hare ordre in substantie mede toestaen, hoewel sy't in bedekter termen voorstellen.
Sy en kosten sich niet onthouden van den Bisschop te vermanen, dat men de Calvinische dolinge met bescheidenheidt moeste tegenspreken, ende wel toe-sien, dat men uit yver van de selve tegen te staen, niet en quame te vervallen tot de schadelijke dolingen van Pelagius.
Hy seide, dat hy hier in op geene subtiliteiten of diepsinnige speculatien en sagh, maer dat hy voor een gruwelijke Godts-lasteringe hielde te gelooven dat Godt over de menschen toornt ende haer verdoemt, om een schuldt, die 't haer niet mogelijk en is te ontgaen.
De twee Jesuiten stonden hem dit volmondigh toe, toonden ons ook een vriendelijk bly gelaet: maer de Dominicanen swollen in haer aengesicht van boosheidt, dorsten evenwel haer gevoelen niet voorstaen, om dat sy 't alleene tegen ons allen te quaedt souden gehadt hebben.
Maer sy broghten te wege dat de Pastoor van Waelwijk, mede in haer gevoelen staende, ons den volgenden Sondagh dapper over-haelden, scheldende ons, voor half Pelagianen, vermanende het volk sich voor ons te wachten, ende dat wy veel looser, erger, ende periculeuser Ketters waren, als de Calvinisten of eenige andere moghten zijn, &c. soo dat het gemeene volk aldaer, selfs de Papisten die ons in d'aen komste groote beleeftheidt hadden getoont, ons geheel tegen begosten te zijn, opgeruimt ende verbittert door dese vinnige predikatien.
De Heer van Waelwijk verboodt ettelijke malen desen Pastoor, ons soo voor 't volk over te halen, maer het en holp niet: soo dat hy sonder ons toe-doen hier over klaeghde aen den Bisschop van den Bosch, die sich seer vaerdigh ende naerstigh toonde daer in te versien.
Hy ontboodt den Pastoor ende capittelden hem wel degelijk, maer alsoo hy een Monnik zijnde uit het Klooster van Tongerloo, sich beriep op sijnen Abt, seggende dat den Bisschop hem niet en hadde te prescriberen hoe hy zijn predikatien soude doen, &c. gaf hem de Bisschop tot antwoort, dat hy wel wiste dat Tongerlo een gepriviligieerde Abdye was, dat hy ook den Abt van die plaetse niet en wilde in sijn jurisdictie over sijne Monnikken verkorten.
Doch dat de plaetse ende Parochie van Waelwijk onder de Mayery van den Bosch resorteerde.
Ende daerom wilde dese Pastoor immers altijdt besigh zijn, met het schavotteren van sijne gesingeerde half-pelagianen, hy mochte na sijn klooster gaen, ende gaen aldaer dese oude langh verstorvene ketters lustigh te keer onder sijne Monnikken, soo lange als sy lust hebben souden hem te hooren &c. Maer hy verboot hem meer te Waelwijk op stoel te komen, tot dat hy beloven soude sigh hier van te onthouden.
Ende niet alleen dat, maer de selve Bisschop sonde de volgende Sondagh aldaer een Minne-broeder, die wel gestudeert hadde.
Dese gingh ex professo wederleggen al wat de Pastoor tegen ons uytgesmeten hadde, vermaende sijne Catholijken ons alle liefde ende meewaerdigheydt te toonen; seyde dat men ons het grootste ongelijk dede, dat wy geleerde eerlijke vrome luyden waren, die wel in de Religie onse doolingen noch hadden, in de welke onse ouders van kints op ons hadden gevoedet, maer even-wel dat het gevoelen daer wy om leden was een oude Catholijke waerheyt.
Hy gebruykten onder andere dese formele propoosten: Toont, vrienden, dat ghy niet alleen een waerachtiger leere hebt als de ketters, maer dat ghy ook een Christelijker leven leydet, ende dat de Catholijke leeraers u.l.
beter tot liefde, beleeftheydt, ende mededoogentheyt tegens den verdrukten onderwijsen ende vermanen, dan de kettersche predikanten hare toehoorders doen.
Alsmen in Hollandt een Priester of Jesuyt die voor sulks bekent is ziet achter straten gaen, soo jaeght men haer de jongers op het lijf, ende de predikanten prenten haer volk zulken haet in tegens de geestelijke personen van onze zijde, dat groot ende kleen meenen een verdienstigh werk te doen, met ons na te roepen ende te mishandelen; toont ghy nu inder daet tegens deze perzonen die onder u verkeeren, hoe veel sediger ende beleefder dat ghy zijt als de vinnige ketters, &c. Christus beveelt u uwe vyanden lief te hebben, ende goet te doen aen uwe vervolgers.
Dat is verdienstiger als of ghy uwe mede-Catholijken goet dede.
Want hier door wordt de leere der waerheydt, selfs onder de vyanden, ge-eert.
Sijn vrienden goet te doen, dat betrachten de Tollenaers en Heydenen, maer quaedt met goet vergelden is den Christenen eygen.
Vermaende ook dat men sigh wel voor onse andere dolingen moste wachten, ende dat ons verboden was den eenvoudigen met disputeren niet moeyelijk te vallen &c. Dit verhaelde my de Monnick als hy my quam besoeken, gelijk hy andere broeders ook hadde gedaen: sprak seer prompt ende goet Latijn, ende was in lectione patrum wel ervaren.
Ik teekende sijn propoosten voorverhaelt op mijn papier tot behulp van mijn memorie, welk papier ik hier noch onder mijne andere kartebellen hebbe gevonden.
Hy was ook veel liever van 't volk gehoort als den ordinaris Pastoor, de welke weder in sijn klooster gekeert zijnde, van zijnen Abt, soo wel als te voren van den Bisschop wel dapper overgehaelt wierde, ende keerde wederom met belofte van onze zaeke voortaen ongeroert te laten.
Dit hebbe ik in 't lange willen verhalen om te toonen dat 'er in de wereldt geen liefdelooser luyden, of bitterder vervolgers en worden gevonden als even die, welke sustineren dat de ketters geen genoeghsame genade van Godt wedervaert, om haer te konnen bekeeren, ende hare ketteryen te verlaten: scheldende voor half Pelagianen alle die de menschen niet tot stokken ende blokken en maeken, ende onder den schijn van genade Gode de onredelijkste wreetheyt niet opdichten.
Men gingh hier te lande valschelijk versieren, dat wy te Waelwijk ende elders in vyanden lande de belofte van stille-stant hadden moeten doen, die wy hier te lande hadden geweygert.
Mijn Heer N. N. wierp dat te Uytrecht met groote onwaerheydt onse medebroeders voor, doe die haer beswaerden de acte van stilstant te teykenen.
De waerheyt is, dat de Pastoor van Waelwijk den Bisschop gaerne hier toe hadde opgeroeyt, om ons belofte af te eysschen, dat wy daer geen predikatien doen en souden, noch tegens de Catholijke religie disputeren; 't welk ons dan noch daer draegelijker mochte schijnen te beloven, daer doch niemandt ons wilde hooren, als hier te lande, daer de luyden ons wel hooren willen, ende daer men alle secten vryheydt geeft, ja daer wy onze wettige Gemeynten hebben, die ons noyt van onse diensten hebben ontslagen.
Even-wel was de Bisschop soo redelijk, dat hy niet alleen ons tot dese belofte niet en heeft geperst, maer van zelfs zeyde, ons die niet eens te willen voorhouden, om dat hy selfs, zoo wel als andere Catholijken, sigh beswaert soude vinden in Hollandt of elders ter wereldt sulke belofte te doen.
Maer seyde alleen, dat wy wel wisten, onder wat wetten men in Brabandt leefde, dat men ons daer niet meer vryheyt en koste vergonnen onse opentlijke Godts-dienst te plegen, dan de Catholijken in Hollandt hadden.
Indien wy tegens de wetten misdeden, mosten wy soo wel als alle andere de straffen uytstaen, die daer toe waren gestelt.
Dat hy ons daerom vermaende geen by-een-komsten van gemeyn volk te houden.
Onder ons by malkanderen te komen, was ons toegelaten.
Maer wy en mosten de Catholijken in onse vergaderingen niet laten komen, ook de eenvoudige met disputeren niet moeyelijk vallen, maer wilden wy met geleerde luyden, ende in Theologische materien wel-ervarene mannen confereren, aengaende de religions-verschillen, sulks stonde ons vry, 't welk men ons nu in Hollandt niet eens en wil toelaten.
Maer hier van meer als genoegh: want de ure slaet, ende ik weet niet hoe ik dezen gantschen morgen hebbe lust gehadt met uw' E. door de penne soo in 't breede te spreeken.
Ik bedanke uw' E. voor de mede-deylinge van tijdinge, ende wensche seer te weten of Jufvrouw losijntjen niet sekers van N. N. mede-brenght, waer over ik zeer bekommert ben.
Bidde uw' E. my mede te deelen 't geene u E. daer van weet.
Den locum Iohann.
1. sal ik met beter gelegentheydt expenderen, en uw' E. mijne gedachten daer van mededeylen, hope ook Vrydagh de apologie weder te zenden, en noch een brief op Amsterdam.
Vaert wel mijn zeer waerde Heer ende Broeder, ende blijft Gode met u.l.
kinderen bevolen, aen de welke ik, neffens uw' E. mijne dienstige gebiedenissen doe.
In grooten haest, dezen Dinghsdagh.
Uwer E. zeer dienstwillige Dienaer, C. NIELLIUS.
R. Hogerbeets aen zijn suster.
SEer lieve ende beminde Suster, ik denke dat tegenwoordigh noch eenige van mijne Kinderen by u zijn, die mijn alhier onlanghs een tijdt langh geselschap gehouden, ende mitsdien wel sullen verklaert hebben, hoe mijn tractement ten tijde van haer afscheidt van hier al geweest is, ende dat ik door Godes genade noch ben in goede gesondtheidt, derhalven hoewel het niet zeer noodigh was aen uwe l. yet te schrijven, nochtans hebbe ik 't zelfde niet konnen laten, om dat ik nu beneffens dezen een groetenisse ben overzendende aen de Haen, ende aen van den Hove, die tot Anna Ians, hier eenigen tijdt langh t' huis geweest is, ende daer van ik nu over acht dagen een brief ontfing, zo hy van daer zoud' mogen vertrokkẽ zijn voor het aenkomen van mijn schrijvens zoo zal Simon Arentsz.
ofte Anna Ians een ommeslagh gelieven te doen om mijnen brief, ende zenden die by de eerste gelegentheidt over aen de voornoemde van Hove, Heere van Wedde, op Thonningen, gelijk zy wel weten, mijn bewaernisse is noch al op de zelve maniere als te voren, veel verlichtinghs en kan ik niet hopen, zoo langh als Aerssens met den zijnen het gesagh behoudt, het schijnt dat men 't Landt liever het onderste boven zoude stellen, eer men yet zoude willen wijken van den voorgenomen voet, gelijk de dagelijkse ervarentheidt genoeghzaem uit wijst, wat zeidt doch Soop hier nu af, ik had uwe l. laest mael wat geschreven om hem te communiceren, zoo 't uwe l. geraden dochte, ende zoo 't eenige vrucht by hem zoud' mogen doen, als ghy eens aen mijn schrijft, zoo moght ghy mijn u wedervaren eens laten weten, ik hadde gehoopt dat wy nu van dit jaer eens zoude mogen malkanderen gesproken hebben, dan het schijnt ten wil noch niet zijn, om dat het zoo laet in 't jaer valt, wy mogen zien wat Godt de Heere ons noch zal gunnen, in allen gevalle ist hier niet dat wy malkanderen meer zien of spreeken, 't zal, wil 't God, hier na wezen in die eeuwige ruste, daer wy afgeleidt zullen hebben alle onze catijvigheden, ellenden ende droeffenissen, daer de tranen van onze oogen zullen afgewasschen zijn, ende daer wy met alle heilige ende geloovighe zielen Godt Almachtigh met Iesu Christo onzen Salighmaker gestadigh zullen loven en prijzen, mede ter tafele aenzittende op de Bruiloft des Lams, om ons te verheugen in der eeuwigheidt, ontfangende aldaer het groote loon dat belooft is den genen die Godt lief hebben, ende die alhier vroomelijk den strijdt haerder verdrukkingen zullen volbracht hebben, dit wil ons gunnen die goeden Godt door de Salighmakende verdiensten zijns l. Soons ons Heeren Iesu Christi, Amen.
Hier mede zeer l. ende beminde Suster mijn van herten gebiedende aen uwe l. uwe zeer l. Kinderen ende alle goede Vrienden ende gunstige bekenden, zijt Gode Almachtigh bevolen.
Uit mijn nu over de drie jarige gevankkenisse, op 't Huis te Loevestein, dezen 12.
September 1621.
Uwe l. zeer l. ende Dienstwillige Broeder r. hogerbeets.
S. ende Pieter Pietersz.
aen de welke beide ik voor hebbe met den eersten eens te schrijven, ende ook aen andere als ik wiste dattet haer aengenaem zoude zijn.
Ik maeke mijn reekeninge van hier in de gevankenisse mijn leven te endigen, ziende dat door den tijdt de hevigheidt niet af en neemt, zoo het Godt Almachtigh anders voeght, zal ik daer voren hem van harten danken, want na den vleesche zoud ik dit wel wenschen, dan hy weet wat mijn Saligst is, sijn wille moet geschieden.
Wilt deze ingeslotene behandigen aen Simon Arentsz.
om voorts te bestellen, ende hem zijn Huisvrouw Anna Ians, midtsgaders alle andere vrienden, niemandt uytgezondert, van herten groeten.
Ik heb hier noch een Predikant by mijn op 't huis gekregen, dan wy mogen malkanderen niet spreken, noch yet van malkanderen weten.
Hier mede na mijne hartlijke gebiedenissen, zijt met uwe l. Kinderen Gode bevolen.
Uit mijn gevankenisse dezen lesten October 1621.
Uwe l. zeer Dienstwillige Broeder r. hogerbeets.
SEer waerde alderliefste Suster, uwe l. zeer aengenaem ende troostelijk schrijven, heb ik alhier wel ontfangen, ende daer uit met blijdschap verstaen uwer l. midtsgaders uwe l. Kinderen ende aller goeder vrienden welvarentheidt, de Heere wil uwe E. alle te zamen in dezelve voorspoedelijk lange tijdt onderhouden ende bewaren tot uwe Saligheit, wat mijn aengaet, ik ben na mijne gelegentheidt noch mede, Godt zy lof, in goeden doene, doch bevinde dat ik midts mijnen ouderdom dagelijx afneme, en in krachten vermindere de voorleden koude Winter, ende langhdurige felle Ooste ende Noorde winden, die het op deze kamer zeer kout maken, hebben mijn vry wat getroffen, daer van ik de overblijfselen ook noch gevoele, dit zijn de voorboden van mijne aenstaende verlossinge, die de Heere mijn zomtijdts toezendt, op dat ik mijn zoude gereedt houden tegens zijn kompste, ende mijn ook daer mede vertroosten, al ist dat ik in dezen leven by de menschen geen hope en vinde om eenige verzachtinge ofte verlichtenisse mijnder banden te mogen bekomen, dat nochtans dien goeden ende barmhertigen Godt mijnder niet en is vergetende, ende dat hy mijn wel haest mede uit deze moeyelijk heden na den vleesche, voor heeft te verlossen, en mijn ziele in de salige rust-plaetse der geloovigen over te zetten, hare droefheden in blijdschap veranderende; doch terwijlen ik dien tijdt verwachte hier op Aerden, ist mijn genoegh, dat ik met een gerust gemoedt, in deze eenzame bequaemheidt mijn oeffenen magh in 't lezen van Godes Heylige woordt, ende dat met goede aendacht overdenkken, hopende en vertrouwende dat ik daer door in dezen tijdt der bezoekinge, terwijle het noch huyden voor mijn is door Godes genadige bystandt zal bekomren, al 't gene tot mijne vrede ende zielen saligheidt van noode is, de wereldtze bekommernissen, die een groot beletzel zijn in den loopbaen der saligheidt, en drukken noch en beladen mijn niet, zoo dat ik mijn harte ende gemoedt vryelijk tot boven in den Hemel magh verheffen, ende 't gene hier aerdts ende vergankkelijk is verachtende, die Hemelsche eeuwige schatten, die de Heere belooft heeft den genen die hem lief hebben, magh behartigen ende natrachten, daer toe de barmhartige Godt en Vader onzes Heeren ende salighmakers Jesu Christi met zijn genade overvloedelijk mijn wil versterkken ende bystaen, tot zijns heylige naems eere, ende mijnder zielen saligheidt; hy wil ook uwe l. met uwe l. kinderen ende alle goede vrienden rijkkelijk vervullen met al 't gene uwe E. daer toe mede van noode is, zijne verdrukte Kercke in de herte der vervolginge bewaren ende staende houden, ende voor de listigheden der valscher Broederen bevrijden, die vrienden alhier doen uwe l. ende Dirk Jansz.
weder hartelijk groeten.
Zijt van mijnent ende mijn kinderen wegen mede van hatten gegroet, met uwe l. Kinderen, Dirk Jansz., Veen, Merens, Brouwer, Cornelis Heynsz., Simon Aertsz., met hare Huisvrouwen, ende alle anderen, zonder te vergeten den Heere Doctor, ende zijt alle te zamen Gode Almachtigh bevolen.
Dezen 19.
May 1624.
Weest mijnder in uwe gebeden tot Godt altijdt gedachtigh.
Uwe E. zeer Dienstwillige l. Broeder R. Hogerbeets.
SEer waerde alderliefste Suster, uwe l. seer aengenaem schrijvens van den 23. der voorleden Maendt heb ik wel ontfangen, ende daer uyt met blyschap verstaen uwer l. ende alle der vrienden gesontheydt, Gode zy lof, die wy ook alhier wesende, soo mijn Dochter losijna, als alle de Broeders mede danken voor sijn genade: Onse vordere gelegentheydt ende tractement is noch al de selve als voor heenen, sonder eenige de minste veranderinge, dan dat ons van buyten den vyandt seer na gelegen is, doch waer op dat hy het gemunt heeft, en hebben wy noch niet verstaen, eenige Soldaten van hier zijn over vijf ofte ses dagen uyt gheweest, tot by des vyandts leger toe, ende hebben van daer elf ghevangen Soldaten mede gebraght, die mede hier op 't huys in verseeckertheyt gestelt zijn, men sal nu by dese gelegentheyt, soo het schijnt, ook ander geselschap hier logeren, 't is al goet genoegh voor ons, die voor de snootste, by velen, gehouden worden, doch de Heere sal eens komen oordelen.
't Is mijn lief dat uwe l. Dochters tot Uytrecht mijn Dochter eens zijn komen besoeken, ik wilde ende wenschte van herten dat mijn kinderen met eenige middelen wederom haer dankbaer konden bethoonen voor die groote ende menighvuldige weldaden die sy nu in haren vernederden staet van uwe l. hebben ontfangen, ik hope dat sy haer daer in sullen soeken te quijten, na haer vermogen, gelijk sy schuldigh zijn, mijn Soon Adriaen met Johanna ende Christina waren een dagh ofte twee te voren daer mede gekomen, om dat Adriaen beschreven was op de begraeffenisse van ons zalige Nichte Barbara van Medenblik, Meester Maerten ende Neef van Medenblik souden 't niet wel genomen hebben, had hy een dagh ofte twee na de begraeffenis gekomen, daerom deed hy wel dat hy hem wat haeste, Maria is nu alleen in den Hage, soo het gelegen komt, hope ik dat uwe l. Dochters met Johanna ende Christina haer eens daer mede sullen gaen vergeselschappen, nu sy uyt zijn, behooren sy daer mede eens te gaen, Machteltjen meent met haer Soon, soo het Godt gelieft, dan hier te komen, doch ik heb haer geschreven dat sy voor haer op reys te begeven, wel wil letten op 't pericle van den vyandt, want als die ons hier noch wat nader soude by komen, soo soude sy hier met haer jongh kindt niet dienen, den tijdt sal hier in leeren wat oorbaerlijck is, die goede Godt wil alles ten besten ende tot behoudenis van ons Vaderlandt bestieren, hy wil ook uwe l. mijn alderliefste Suster met alle die vrienden ende goedtgunstige Heeren nemen in sijn Heylige protectie, ende zijt hier mede alle te samen van mijn seer hartelijk gegroet, ook dien goeden vriendt daer ghy van vermaendt in den uwen.
Desen xj.
Augusti 1624.
Uwe E. dienstwillige ende gants gunstige Broeder R. HOGERBEETS.
SEer beminde alderliefste Suster, ik kome uwe l. dus haest weder besoeken met dit kleyn brief ken, om dat den bygaenden met den eersten dient bestelt, wilt den goeden Vriendt, daer aen hy houdt, na mijne hertelijke groetenisse seggen, dat ik desen open heb ontfangen, met last om die eens te willen overlesen, ende dan met een couverte toesluyten, ende het opschrift daer op stellen, gelijk ik gedaen hebbe, Over acht dagen ontfingh ik van mijn kinderen uyt den Hage tijdingh dat ik tot Woerden op 't huys soud' mogen komen, dan dat sy daer van met den Casteleyn eerst mosten handelen, wat dat te seggen is, en weet ik niet, noch ook in wat voegen dat ik daer sal zijn, verstaet men dat ik daer mede op een kamer altijdt sal opgesloten worden, als hier, soo ben ik van erger conditie daer, als ik nu hier ben, want hier heb ik noch soo veel dat ik al te met van de Broeders mijne mede gevangens wat hoore, daer zal ik gans alleen zijn, dan dat ist, datter wat nader is by de handt, ik zal mijn in alles gerust stellen, Godt de Heere zal mijnder niet vergeten, als hy kompt zal alles voor mijn open, gevanckenis deuren, noch grendels en zullen mijn niet konnen houden, hier mede zeer l. ende beminde Suster na mijne en mijns Dochters Marie zeer vriendelijke groetenisse ook aen uwe l. Dochters mijn l. Nichten, ende aen alle die vrienden en goede bekenden, zijt Gode Almachtigh bevolen, Dezen 22.
Iunij 1625.
Uwe l. zeer Dienstwillige Broeder R. HOGERBEETS.
Toot Hoorn, Gedruckt by Abraham Iacobsz.
van der Beeck.
Anno 1669.
* Dit en segge ik niet om mijn eenigh sins selfs te prijsen, maer tot mijne noodige verontschuldinge, anders beken ik mijn menschelijke imperfectien, ende dat ik mijn dikmael tegens den Heere groffelijk hebbe besondight, wil mijn in dien deele geensins rechtvaerdigen, doch vertrouwe dat Godt dies halven mijn genadigh sal zijn om Christi wille, ende dit mijn lijden sal matigen tot mijn behoudenisse ende saligheidt.
HAET EN NYDT.
OCTOBER ANNO 1647.
Haet en Nydt VOOR-REDEN DEn Nydt dat is een quaedt dat geenen Meester kent.
Noch uyt de reden, wacht, een Vyant te verkiesen.
De Deught die niet en can verliesen Die wort van syn logentael geschent.
Dit all’gemeyn gebreck, hoe wel men dat verblomt, Heeft t’Menschelijck geslacht ten meesten-deel beseten, En niemant wilt dat quaet oynt in syn selven weten, Als, synde soo mismaeckt dat het sich selven domt.
Den Nydt die knaeght syn Hert en eygen ingewant: En is syn wreetste Beul die’t Recht soud’ connen geven.
Haet en Nydt Een ander tot verdriet: maer in syn eygen leven Heeft d’helsche Raserny haer grouwelen geplant.
De schadelijckste Sond’ die’t Christelijck gemoedt Can overvallen, want de Liefd’ is Christen regel: En tegen dit gebodt steeckt dien helschen Egel, Die alles averechts, in Godts behaegen doet.
Verdrietelijcke quaet in quellingh uytgeteirt, Onlustigh, en ontmoet, verlaten van verblyden.
Ten sy dat Vreught bestaet in ander te benyden En dat hy inde Hel syn Loon daer voor begeirt.
Haet en Nydt PERSONAGIEN.
Teeuwen,  ) Schoen-lappers.
Lucas,      )                  Margriet, de Vrouw van Teeuwen.
Abraham, eenen Weert.
Clara, syne Vrouwe.
Tanneken, hunne Maerte.
Lieven, hunnen Knecht.