floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Gy zijt zijn handen dan ontkomen.
Mejuffer, en ik zal genieten het geluk Van de allerschoonste, en ’t puik der vrouwen.
Die my het harte eerst bragt in druk, Door haar gezigt, om die te trouwen.
’t Is waar mijn heer, ik heb my in U huis, door noot geparst, begeven.
Ik heb hier iets vrypostig in bedreven, Maar Egbert, die mijn zinnen na zijn zin Wou dwingen, heeft my tot een daad bewogen, Waar door ik van mijn pligt most gaan.
Het is mijn schult, dat ik most doen, hebt gy gedaan.
Gy hebt u voogt gestraft, maar niet bedrogen.
Ik ben beschaamt, en durv mijne ogen Naauw opslaan wijl gy my hier door mijn schult verwijt.
Mijn heer, verzuimen wy geen tijd, Ik durv my op u deugd verlaten, Maar aanstonts zal mijn voogd hier wezen.
’t Zal niet baten Voor hem, ik sturv eer duisentmaal.
Als u te missen, en ik zou hem eer doorstoten.
Het is mijn voogd, mijn heer, EELHART.
En zulk een snood onthaal, Komt dat een voogd toe?
om.... JOHANNA.
Gy zult mijn smart vergroten, Verhaal dat niet, ik ben zijn dwinglandy Ontvlugt, en nu... EELHART.
Hoe kwaamt gy vry?
’k Was naauwlijks na u toe getreden, Wanneer hy my ontmoete op straat, En vroeg my, warom ik zo laat Op straat was, denk eens welk een schrik my door de leden Kwam schiete?
ik most my dan bedienen van ’t geval.
Mijn zuster, die was op het bal.
Dus had ik niet veel werk hem wijs te maken, Als of mijn zuster u beminde, en my Verzogt had, in mijn kleed by u te raken.
Hy zegt dan, laat haar uit mijn huis gaan, zulke zaken Behagen my niet, hoe durvt zy Een ander als mijn broer beminnen?
schone streken.
Is dat die Juffer daar mijn broer geen agterdogt Van heeft, voort laat haar weg gaan, ik verzogt Dat hy haar dog niet aan zou spreken ’t Geen hy beloovde, en meende dan Als ik weer uitging, dat mijn zuster an Kwam treden, dus heb ik die kans hem afgekeken.
Hy is voort na zijn broeder toe gegaan: Dewijl hy meent dat Margareet dit heeft gedaan.
Mejuffer?
Ey mijn heer, haal zonder wagten Dog een Notaris, en getuigen hier.
Ik zal Mejuffer.
Robbert, ga, gy moet u vlijt betragten.
Haal die Notaris die hier by De deur nu woont, en zeg dat hy Met twe getuigen, hier moet wesen.
En laat hem agter in, eer dat haar voogt hem ziet.
Ik zal mijn heer, maar slaapt ze nou of niet?
EELHART, JOHANNA.
HEt is dan waar mijn uitgelezen?
Gy hebt u zelve dan gered uit u gevaar.
Wy waren bezig om ons klaar Te maken.
Als me een vrou wil dwingen En haar die dwang verveelt, zy zal Wel middel vinden, om haar dwingeland te ontspringen.
Mejuffer, ’t schijnt dat ons ’t geval Begunstigt.
wat heeft niet mijn hart geleden, In die vier maanden, dat ik u bemind heb; en Hoe veel maal, heb ik u met zugten aangebeden: Maar laas!
geen middel ooit gevonden, door de pen, Of woorden, u mijn min te ontdekken.
Ik volgde u wel waar hy u leide, en mijn gezigt, Daar had gy wel uit kunnen trekken, Hoe ik my aan u hielt verpligt, O ja, mijn droeve, en treurende, ogen!
Betoonden dat zy door de glans Van u twe zonnen, willig bogen.
Maar wat ik deê, ik kan althans Mijn hart, als ’t was, u niet verklaren.
Mijn heer, gy hoevde ’t my niet verder te openbaren: Ik zagh, wijl dat gy my zoo volgde waar ik was, Dat gy me u hart scheen op te dragen.
ik waag meer, als een maagd behoort te wagen.
EELHART, JOHANNA, ROBBERT.
MYn heer, daar quam ik net van pas.
Hy stond op ’t uytgaan.
waar hebt gy hem gelaten?
In de and’re kamer.
Goed, maar word daar niet gescheld?
Daar zal mijn Voogd zijn, met zijn broeder.
ontstelt Gy u?
Laat ons geen tijd met praten Verzuymen, ’t schijnt of noch de vrees mijn hart Bekneld.
Hou moed, wy zien een end van onze smart.
Hoe zal men ’t verder overleggen?
Kom gaan wy maar, ik zal ’t u zeggen, Daar word al op gedaan, ik hoor ze komen: EELHART.
Zegh Dat zy hier wachten.
Ja ik zal, ga jy maar wegh.
ROBBERT, VREDERYK, EGBERT.
EY heeren, zoo het u believt; tree binnen; Mijn heer die zal hier by u komen, wacht Een weynigh.
’t Is heel goet.
VREDERYK, EGBERT.
DUs in de nacht My op te kloppen?
wat meugt gy beginnen?
Schoon dat gy ’t zegt monfreer, ’k geloov het egter niet.
Jy hoevt et ook niet te geloven, Ik wil die vreugd, jou niet ontroven, Maar hoe onnozel zel jy kijken, als jy ziet.
Hoe zou het mooglijk zijn, daar ik haar van mijn leven Geen woord, of reden, tot misnoegen heb gegeven.
Die alles wat zij had gedaan Of doen wou, nimmer zogt te stuiten, Die als zy uit wou gaan; ’t zy in de stad, of buiten, Haar dat altijd heb toe gestaan.
’k gav na haar eige keur haer kleeren.
En al het geen zy kan begeren.
Ook om een man na hare zin, En haar heumeur, te mogen trouwen.
Ja dat is waar, jy hebt haar ook niet in Jou huis, gelijk als ik, gehouwen, O al die strafheid, die is kwaad.
Men kan met zagtheid haar veel beter ’t harte trekken.
Die dwang maakt ons by haar gehaad.
Die vrouwen opsluiten dat zijn gekken.
Al dat opsluiten, strekt heur tot verderv.
niet waar?
Een vrouw moet vry zijn of zy kan niet rusten, Dan worden zy het minst bestreden van kwa lusten.
Zy moeten op het bal gaan, daar Zy vrolijk leven.
jy kant daar niet teugen streven, Het zijn jou eigen réden maar Ik loov zy danzen ook al koddig met er byen, Had ik jou raad gevolgt, ’k zou ook wel zoo bedyen.
Maar zeg mijn eens de regte grond, Ik kan hier hoofd, nog stard aan vinden.
Spreek eens te degen uit u mond.
Hoe weet gy, dat zy zigh aan Eelhart wou verbinden?
Het kan onmogelijk geschiên.
Geloov jy ’t niet?
ik heb ’t gezien, Ik word nog dol met al... VREDERYK.
Dan moet gy ’t my verhalen, Gy doet niet als te schempe en smalen.
Johanna die zey dat heur suster in Heur kamer was, ik vroeg wat heeft ze er mee in ’t zin, Doe zey zy, dat Margreet u wou van nagt ontvlugten, En bad met smeken, en met zugten, Dat zy heur als Johanna mogt verkleen, Op dat zy Eelhart zo beminden; En Eelhart meer zin in Johanna had, na ’t scheen; Dus ging zy in die schijn, voort heen Na Eelhart.
is niet fraay?
hoe of zy ’t uit kon vinden?
En twijfelje?
ik heb heur zelv daar in zien treên.
Ja dat is gebleken, Mijn lieve ouwe man, hoe heb jy uitekeken.
Een maagt van vijventwintig jaren, zou Jy noch gaan trouwen, tot jou vrouw.
Wat of jy meent, dat jou die zou beminnen?
Wegh gryze gek, je mist jou zinnen.
Al zaghjes an, jy spreekt verkeert.
Monfreer, dat gekken niet en grijzen, Dat kan men wel met u bewijzen.
Ja Gek wat an, ik weet dat mijn jou scha niet deert, ’k Wou om geen hondert dukatonnen, Of jou Margriet, die had het werkje dus begonnen.
Wie is nou ’t best van tween geleerd?
De een schuuwt de vryer, als de adderen, en slangen.
En de aêr zoekt list, om hem nog in heur strik te vangen.
Ag de ongetrouwe.
Klaag nou wat, Dat zel wel helpen, maak maar dat Heur eer hersteld word, om heur Zuster Die myn zel trouwen, help ik dit Bevord’ren: ’k was aars vry geruster.
Wy moeten maken dat hy die haar nu bezit, Heur vorder door den egt moet paren.
Want ik geloof niet dat jy haar Nog zoekt te trouwen broeder, daar Ze een ander mind, jy moet jou eer altoos bewaren.
Neen, neen, ik zogt haar niet als met heur wil* Te trouwen, en ik zal my niet beklagen.
Dat zy een ander meer genegentheid kwam dragen: Maar dat zy ’t aan my niet gezegt heeft.
zwijg stil.
’k Hoor imand.
NOTARIS, VREDERYK, EGBERT, GETUYGEN.
ZO gy dit wilt tekenen, mijn heren, Zo zie ik alles afgedaan.
Zy zijn vernoegt, en hebben toegestaan Elkaar te trouwen, is dit uw begeren?
Wat zeg je broer, behaagt het jou?
En Eelhart heeft daar toe zijn woord gegeven, En, met zijn eigen hand, deez’ letters onderschreven; Dat hy die by hem is zal houden tot zijn vrouw.
Daar heeer, gy kunt het lezen.
Wel nu de Dogter?
Die is by hem, en zy zegt, Als dit zal ondertekend wezen, Dat zy hier komen zal.
Dat ’s regt, Zy hoeft heur dat niet eens te schamen, Zy deê heel wel, en gants niet tegen het betamen.
EELHART, EGBERT, VREDERYK, NOTARIS, en GETUIGEN.
MYn heeren, niemand zal haar uit Mijn huis oit krijgen, als met mijn, of met zijn léven.
Wy zellen jou zo niet weer streven, Trouw jy ze liever, en laat zy nou zijn de bruid.
Gy weet wie dat ik ben, mijn middelen, en schatten, Geloof ik weet gy: en mijn pligt Heb ik u reets getoond, gy ziet voor u gezigt Mijn eigen hand.
Ja tog, wy kunnen dat wel vatten.
Jy hebt gelijk.
Egbert stil.
hy meent dat hy Johanna heeft ,,Dien armen bloed.
Gy kunt dit schrift dan onderschrijven VREDERYK.
Wie is het Margareet mijn heer?
Stil zeg ik.
Maar vraag niet meer, Laat hem maar in zijn wezen blijven.
’k Wil weten of... EGBERT.
Maar wees te vreên.
Ik zal... EGBERT.
Maar kan je dan niet zwijgen?
Daar speuld de drommel meê.
O neen, Want... EELHART.
Gy zult haar niet uit mijn handen krijgen, Ik heb Johanna’s trouw, en zy Heeft weer de mijne, daar moogt gy u vry na zetten: Mijn heeren, daar is tusschen my, En haar, geen oorzaak dat gy ’t huw’lijk kunt beletten, Schoon dat gy ’t al beletten wild.
Maar broêr, hy zegt... EGBERT.
Zwijg stil, dit is maar tijd verspild.
Ik zal ’t jou daad’lijk wel ontdekken, Laat ons dit huw’lijk, maar voltrekken.
Wy staan het toe dat gy haar trouwen zult, die in Jou huis gekomen is, en net de weg kon vinden.
is ’t zo niet na jou zin?
ja mijn heer, zo wel van my, als mijn beminde.
Met die bepaling heeren, kan Dit werden in het kort besloten.
En gy mijn heer, gy moet u van ’t Gezag van voogd met een ontbloten.
Heel goed, nou teiken eerst, wel aan.
Nou zel het op een lachen gaan, De eer is aan jou VREDERYK.
Wat zal dit wezen?
Kom teiken jy dan, zel ik teikenen.
Ik weet Niet wat dit wezen zal, gy spreekt van Margareet, En hy van de ander, EGBERT.
Daar hoeft jy niet voor te vrezen, En of ’t Johanna is of niet, dat ’s even veel, Mag jy ’t niet lyen?
Dan is er geen verscheel.
Ja wel, ik vat het niet, zie daar, daar is ’t.
Laat kijken.
Nu gy, mijn heer.
Dat komt zo naau niet.
Neen gy moet Ook tékenen.
Og armen bloed, Daar is ’t geteikend, nou zel eerst jou slegtheid blijken.
Wy kmen aanstonds weêr.
WEl nu, hoe zal ik dit begrijpen?
Og broêr, daar hoef jy jou verstand niet toe te slijpen.
Heb ik jou niet gezeid, dat zy zig in de schijn Gekleed heeft, van Johanna, kan ’t nou zijn Dat jy ’t vat.
Maar hoe zou hy niet beter weten, Dat was te dom, hy word van my zoo niet versleten.
Wel nou, jy zelt het zien, dat weet jy ’t eerst te regt, Maar zie daar komt ze, heb ik nou ook wel gezegt?
MARGAREET, VREDERYK, EGBERT, FRANCYN.
MYn heer, men zey my dat.... VREDERYK.
Most gy my dus belonen?
Kost ge op geen andre wijs aan my u afgunst tonen?
Heb ik zo lang als gy by my geweest heb u Mishandeld, dat gy nu dus schuw Vor my zijt?
zeid ik niet dat gy ’t zoud openbaren, Met wie gy beter waard genegen, om te paren?
En nu verwerpt gy my?
ja zonder ’t minste woord Te zeggen, gaat gy by de geen die u bekoord?
’k Heb nooit getragt u als mijn broer doet te bewaren Dog ik beklaag niet dat ik u zoo zagt Gehandelt heb, ô neen, dat agt Ik goet, het heeft in my nooit geen berouw gebragt, Maar my te honen, en te haten, Die u altijd heb toe gelaten, Te leven na u zinlijkheid, Dat spijt my, dat gy my nu zulk een loon bereid, En ik verdiende ook na mijn oordeel,* Dit loon niet met altijd te zorgen tot u voordeel.
* MARGAREET.
Hoe, wat is dit, mijn heer?
ik kwam Hier om dat ik in huis vernam, Dat uwe broeder my beschuldigde, u dee weten, Dat ik by Eelhart was.
maar denk ik kan Zo ras u goedheid niet vergeten.
En niemand zal my ooit beletten, u tot man Te kiezen, van een ander, walg ik van; En om te tonen, dat ik u alleen beminden, Op morgen, zullenwe ons in ’t huwelijk verbinden.
Monfreer, hoe komt dit met u reden over een.
Ey hoor dat schoontje, kom jy heden Dan eerst in ’t huis van Eelhart treden?
Zeg jy ja?
en ik zeg neen.
Ik kwam, wijl dat ze in huis my zeiden, Dat gy hier heen gegaan waart met u beiden.
Maar wie heeft u zo fraay mijn vryen afgemaalt?
Jy hebt op ’t bal gedanst?
maar jy en Eelhart zamen, En wat balet of dat geweest is, kan men ramen.
Is dat nu fraay, dat jy dus smaald, En schempt, op Margareet haar leven?
ELFDE en LAATSTE TOONEEL.
JOHANNA, EELHART, VREDERYK, MAR-GAREET, FRANCYN, ROBBERT, NOTARIS en GETUIGEN.
MYn Zuster, wilt het my vergeven, Dat ik uw eernaam tot beschutzel nam; gy weet Dat ik geperst wierd door mijn leet, En onverdragelijke plagen: ’t Is waar, u voorbeeld, most my strekken tot de deugd, Maar ’t lot onthaald my met verdriet, en u met vreugd, Des dwong de nood my dit te wagen.
De Duyvel haal, het is Johanna, zellement, Die Lichtelooy, die Hoer, die heeft mijn dus bedrogen.
Al zachjes an, Monfreer, gy bent Te haastig kwaat, gy zag haar heengaan voor uw oogen, Dat ’s geen bedriegen.
Neen, ik zal Mijn niet ontschuldigen, voor u, uw eerloos sluyten Is de oorzaak, dat ik dus ver buyten Mijn pligt ging; des is ’t ongeval, Dat u nu over komt, uw maar alleen te uyten.
Ik most, als een slavin, mijn tijd verslijten.
Dog heer, ik ben u geenzints waard, Wijl dat mijn deugd doch niet met de uwe evenaart.
Mijn Heer, mijn grootste vreugd is dat ik mijn beminde, Nu mag ontfangen van uw hand.
FRANCYN.
Ik wist hem zeker niet veel beter uyt te vinden, Die trek was goed, dat is geen schand.
Ik weet niet of die trek veel prijzens kan behalen, Maar de al te hoogen nood, maakt haar van afspraak vry.
’t Is waar, broêr, ’t is een spijt, wanneer men zoo hoort smalen, Maar, denk dan eens hoe dat met my Behaagden, doen... EGBERT.
’t Verstand is mijn benomen, Och!
ik word dol, wie zou ooit dromen Van zulken ontrouw?
och, hoe snood Beloond zy mijn, daar ’s geen bedrog zo groot, Als die vervloekte Hoer daar heeft bedreven, Dat varken!
ja ik had voor haar mijn leven Wel opgezet, ik had die hand Voor haar, als ’t wezen most, wel in het vuur verbrand.
Elendig, die voortaan zich op een vrouw verlaten.
De beste is waardig om te haten, Zy zijn geboren tot een geessel voor de man, ’k Vervloekze, en ik verlaatze dan.
En wensch heur zamen, dat zy veur den duyvel varen.
Hy zal noch wel bedaren, Wy zullen hem wel wat bedwingen.
EELHART tegen de NOTARIS.
Ga maar heen, Ik zal u wel te vreden stellen.
Heel goed, mijn Heer.
Dat is het loon van ’t vrouwen kwellen, Want zy ontspringen ’t in ’t gemeen.
Einde van ’t laatste Bedrijf.
DE WISKUNSTENAARS, OF ’T GEVLUCHTE JUFFERTJE, KLUCHTSPÉL.
DOORPR: LANGENDYK.
t’AMSTERDAM,                By de Erfgen: van J. LESCAILJE en DIRK RANK, op de Beurssluis, 1715.
OPDRACHTAAN DEN HEEREEVERHARD KRAAIVANGER.
UW geest, myn Heer, die steets vol yver haakt Naar weetenschap, die elk doorluchtig maakt, Vermeit zig in de schriften der Latynen; Die sterren, die aan Pindus hemel schynen, En schitt’ren al de mind’re lichten blind; Of zo hy lust in Duitschen maatzang vind, Vermaakt hy zig alleen in zuiv’re toonen, En nette taal van Febus grootste zoonen; Of paart vol krachts, en zuiverheids, en zwier’, Met hun gezang de klanken van zyn’ lier.
Zou myn Thalye uw keurig oor verveelen, Wanneer zy treedt op Neêrlands Schouwtooneelen, En redentwist of zon of waereld draaijt?
ô Neen: uw Geest, die nutte vruchten maaijt, Van ’t geen uw jeugd zaaijde in een vruchtbaare aarde, Eert boven al de Wiskunst nâ haar waarde.
Hy zal best zien wat aan dit Werkje ontbreekt; Waar deez’ te veel, of die te weinig spreekt.
’t Gemeen zal zig slechts met de schors vermaaken; De kenner ziet op ’t nut, en ’t pit der zaaken.
Hy merk’ dan aan, dat kunst noch konstenaar Geroskamd wordt: maar ’t ydele gebaar, En waanwysheid van winderige zotten, Die ’t Schouwtooneel met reden mag bespotten.
Behaagt myn Nimf uw schrand’ren geest alleen, Als ge afgesloofd in ’t Nederlandsch Atheên, Door ’t yveren in Rechtsgeleerde boeken, Genootzaakt zyt uitspanningen te zoeken; Dan acht zy reets met vreugd haar’ wensch voldaan; Dan wryv’ men haar geen’ roekeloosheid aan; Dan lacht ze als haar de haat en nyd begrimmen, En poogt allengs ten Zangberge op te klimmen; Op dat ze uw’ geest leer’ roemen nâ waardy; Door klanken van eene eed’ler Poëzy, Wen Themis u, als een van haare zoonen, ’t Vernuftig hoofd met lauweren zal kroonen.
Uw geest strekk’ dan der Maatschappy ten nut, Uw maagschap, en Vrouwmoeder steets ten stut; Die u vast wenkt na huis, met harte en oogen, Verlangende, van eed’le zucht bewogen, Dat ze u eerlang omhelze op Javaas ree.
De hemel geeve u beide dat genoegen; Waar by myn hart zyn’ wenschen steets zal voegen.
Terwyl ik de eer hebbe, myn Heer, My te noemen UE.
Dienaar en Vrind, Pr.
Langendyk.
FILIPYN, Knecht van Eelhart.
GRIET, Dienstmeid van den Waard.
EELHART, een Amsterdams Heer, Minnaar van Izabel.
IZABEL, een Utrechtse Juffer.
KATRYN, Dienstmeid van Izabel.
EEN WAARD.
FOP, TYS, } Voerluiden.
ANZELMUS, Oom en voogd van Izabel.
Dokter RAASBOLLIUS, Neef van Anzelmus, en Medeminnaar van Eelhart.
Dokter URINAAL.
Het Toneel verbeeldt eene kamer, in een herberg te Loene; de Geschiedenis ge- beurt laat in den Avond.
DEWISKUNSTENAARS, OF ’TGEVLUCHTEJUFFERTJE, KLUCHTSPÉL.
FILIPYN.
Hei holla hei!
Tryn, Griet, Neel, Klaar, holla!
kanalje.
Hei holla!
hoor je niet!
waar steekt nou al ’t rapalje?
Piet, Joost, Hein, Klaas, holla!
daar komt geen mensch!
De droes is met al ’t vee ligt op het haazepad.
Nog eens.
GRIET, FILIPYN.
GRIET.
Wel kaerel is dat raazen?
Je zoudt een eerlyk mensch op die manier verbaazen.
Een eerlyk mensch?
Wel ja, ’k ben eerlyk.
’t Heeft geen schyn; Zo’n mooije meid zou in een herberg eerlyk zyn!
Myn goeije vlasbaard, wel wat of je al uit zult stooten, Wel kei’ren dat ’s een biest!
’t ken loopen op twie pooten.
Beslab je bef maar niet.
’k Ben jou licht goed genoeg.
Heb jy wel ooit gezien twie biesten voor één ploeg?
Ik ben verliefd, en zo wy t’zamen trouwen, Zel jy ’t, al zie je scheel, met veel vermaaks aanschouwen.
Al weer wat nieuws, wel wis, wy zyn terstond gereed.
Een mosterdhaaler, een lakkei, een kaale neet Praat mê van trouwen.
men zou zyn reuzel scheuren!
Wie of verlieven zou op zo’n hansop met kleuren?
Geen mensch, dat weet ik wel: want daarom vraag ik ’t jou, Op hoop of jy nog zo barmhartig weezen zou.
’k Wil uit barmhartigheid die liefde wel verjaagen, Door hulp van onzen knecht, al was ’t met knuppelslagen.
Ik dankje meisje voor je gunst, je bent te plat: Vind ik een spyker jy vindt altyd weêr een gat.
Ik heb geen tyd om meer te luist’ren naar je snappen.
Wat is ’er van je dienst?
Je moet voor eerst eens tappen, Of scheppen, zo je wilt, een glaasje brandewyn; Het moet geen kooren, maar oprecht konjakke zyn.
BLoed!
was dat draaven!
bei myn billen zyn aan stukken.
’k Ry niet nâ Amsterdam by avond, ’t zou niet lukken, Ik quam niet in de poort.
’t Is hier te Loene goed.
’k Wou dat myn heer hier was.
EELHART, FILIPYN.
DAar is hy zelf, gansch bloed!
Dat is op ’t onvoorzienst.
Wie dacht u hier te vinden!
Myn Filipyn, hebt gy iets kunnen onderwinden?
Zeg, is myn schoone reets de brief ter hand gesteld?
Hoe staat het met myn min?
ik bid dat gy ’t my meldt.
Heel slecht.
Myn heer heeft meer te vreezen als te hoopen.
Beloof me eerst dat ge u zelf niet op zult knoopen, Veel min verzuipen, uit standvastigheid van min: ’k Zal dan de heele zaak verhaalen, naar je zin.
Hoe naar myn zin?
’k Verspreek me, ik meende nâ de waarheid.
Net zo als ’t is gebeurd.
Geef meerder klaarheid.
Na dat gy gist’ren my expresse hadt gemaakt, Ben ik gezwind te paard uit Amsterdam geraakt; ’k Heb ’t op de botermarkt van Jean Pikeur bedongen Voor twee dukaaten.
wat heeft dat beest gesprongen!
Het is een appelgraauw.
Wat bruit me dat?
ryd voort.
’k Was in drie uuren tyds al te Utrecht voor de poort.
’k Loof dat het paerd mê van je liefde heeft geweeten; Want ’t arme beestje docht om drinken noch om eeten.
Zwyg van het beest, en zeg hoe dat je verder voer.
’k Ontmoette juist op straat myn nichtjes bestemoer; Zy is een groenwyf, zeer verstandig nâ haar jaaren.
Na heel veel vraagens hoe de vrinden hier al vaaren.... EELHART.
Die praat van ’t groenwyf, van je vrinden, en het paerd, Slaa die maar over: want ze is my geen oortje waard.
’k Vroeg aan dat groenwyf waar de heer Anzelmus woonde; Het welk die goeije sloof my zeer gewillig toonde; Zy kon dien heer wel: want zyn huis staat in haar buurt, En dat nog meerder klemt, haar eigen dochter schuurt En schrobt juist in zyn huis, schier alle Zaturdagen.
Die dochter zei my iets het welk u zal mishaagen.
Dat de Heer Anzelmus hadt gehoord, Hoe gy, dien hy niet kent, zyn nichtje hebt bekoord, Toen zy korts te Amsterdam by iemand van haar vrinden Is t’huis geweest; en hy wil haar perfors verbinden Aan zeek’ren neef, een gek in quarto, die de meid Nooit heeft gesprooken als met veel afkeerigheid; Die zotte vlaagen krygt door ’t al te veel studeeren; In ’t kort bequaam om met de kap te promoveeren.
Nu hoort myn heer dat hy een medeminnaar heeft.
Bedenk in welk een angst uw Izabelle leeft: Wyl zy gedwongen wordt om met een gek te trouwen.
Geen nood, Flipyn, zy is niet van die laffe vrouwen, Die ligt te dwingen zyn door voogde dwing’landy.
Ook is haar zuiver hart te dier verpand aan my.
Ik ben gerust dat zy haare eeden niet zal breeken: Myn min is haar, en my haar min, te wel gebleeken.
’k Vat wat je zeggen wilt.
Je kent malkander.
Maar.... EELHART.
Wat voor een maar?
Gy zucht.
Verklaar My wat ’er gaans is.
ik durf het naauwlyks zeggen!
of die zweep zal ik u op de ribben leggen!
als ’t dan weezen moet, en wilje ’t weeten heer?
uw Izabel, die schoonheid is niet meer.... EELHART.
Is ’t mooglyk!
wat gy zegt, ach!
is dat vriend’lyk weezen, Dat zuiver aanschyn, zo bekoorelyk voor dezen, Die zon, die held’re zon met al haar glans verdoofd!
ô Wreede dood!
die my van allen troost berooft, Doe my het leevens licht op deeze tyding derven!
ô Droefheid!
ik wil met myn Izabelle sterven!
Ze is dan niet meer Flipyn?
Ze is niet meer in haar huis: Maar ’k weet niet van haar’ dood.
Je hebt abuis.
’t Is jou schult; want je valt zo schielyk in myn’ woorden, En wilt je zelven, eer je ’t end hoort, al vermoorden.
Als jy me op myn manier de zaak verhaalen liet, Dan hadden wy gestaag die harrewarring niet.
Flipyn, gy hebt een quâa manier in uw vertellen.
Zo dat zo voort gaat zult gy nog een uur staan lellen, Eer ik begryp hoe dat het met myn zaak nu staat.
Verhaal my alles kort, en maak my niet meer quaad.
Ik zeg je dan myn heer, jou lief was opgeslooten; En die gevangkenis heeft haar, na ’t schynt, verdrooten: Ze is uitgebroken, en enfin op ’t haazepat.
Haar oom heeft haar alom doen zoeken door de stadt, En aanstonds opgemaakt haar’ vrinden en haer’ magen, Die haar alom, van man en maagd, na laaten vraagen.
Anzelmus en die neef zyn licht al te Amsterdam.
Zo ik haar daar had, wenschte ik dat hy by me quam: Die voogd zou reden van zyn dwinglandyë geeven; ’k Zou haar beschermen in haar eer, of niet meer leeven.
’k Kan niet bedenken wat ’er voor my dient gedaan.... Zal ik na Amsterdam, of liefst na Utrecht gaan?
Ik heb beslooten om haar overal te zoeken.
Zo ik haar vind, zal ik dien voogd zeer wel verkloeken.
Gy hebt haar al te wel gewend, hou u maar stil: Dat duifje zal van zelf wel vliegen op je til.
’k Gaa wêer na Amsterdam.
Hoe zyt gy hier gekomen?
Ik heb myn rytuig tot uitspanning eens genomen, En reed al voort, tot hier in Loene, zo gy ziet.
Maar heer, ’t is avond, en al laat, hoe!
wist je niet Dat, als je zo ver reed, je hier te nacht moest blyven?
Ach weeten minnaars wel, Flipyn, wat zy bedryven?
Daar is de waard.
WAARD, FILIPYN, EELHART WAARD.
WIe heeft dat zoopje van de meid Daar flus gekommandeerd?
Ik, tot je dienst bereid.
Is hier gelegenheid voor ons te nacht te slaapen?
WAARD.
Hy is grootshartig in zyn wapen; Hoewel hy woont ook op de zelfkant van het Sticht.
Neen broêrtje, neen, je zyt na ’k merk nog niet verlicht.
’k Heb nog één bed, het welk ik graag uw’ heer wil gunnen; Maar weet ik juist of hy te nacht zal slaapen kunnen?
Zorg daar niet voor, zo ’t met geen keiën is gevuld, En dat de muggen ons niet steeken.
Goed, gy zult Te vreên zyn.
Voor uw’ heer heb ik een bed met veeren, En jy kunt op die kist wel slaapen in jou klêeren.
Dat’s my te hart kompeer.
Maak maar een kermisbed.
Ik kan niet vrindschap: al myn bedden zyn bezet.
’k Dien met myn wyf zelf op een kermisbed te leggen.
Dat wil ook weezen broêr, dan heb ik niet te zeggen.
Wat menschen zyn het die je hier te nacht logeert?
De heer Anzelmus, en een ander heer; geleerd In veele kunsten en verheven’ weetenschappen, Die als een Advokaat zes zeven weet te klappen.
deeze Anzelmus, zeg wat is dat voor een man?
Een heer van Utrecht, die ik specialyk van Naby gekend heb, meer als vyf en twintig jaaren; Die and’re, naar ik merk, zal met zyn nichtje paaren, Een schoone Juffer, blank en poezeltjes van vel.
Hoe is haar naam?
Haar naam?
laat zien, is Izabel.
,, Voorzeker ’t zal de voogd van jou beminde weezen.
,, Anzelmus kent my niet; voor hem is niet te vreezen.
Hebt gy geen gasten meer?