floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Wel schoone Iris, dacht gy niet wanneer ik quam Dat eenen man als ik geen vrou en kost ontbreken?
Gy hebt door my zoo wat de hoorens opgesteken; Nu ga ik trouwen mijn Infant Ahihua, Die my verblijden gaat als den Allelua.
En gy haar vrijer, die korts waart mijn Secretaris, Ziet hoe mijn heyl, dat gy benijde, uyt gevaar is; Ik weet u dank dat gy my tegen zijt geweest, Want gy zijt volxken dat juyst schoeyt den selfden leest.
’k En zou mijn rekening niet hebben kunnen maken, In ’t voordeel waart gy meer als ’t tegendeel mijns zaken, Zurdicaci, gy hebt u rol zeer wel gespeelt, Gy zijt vernoegt, en ik en ben niet misgedeelt.
En gy Heer Kommandeur, met u beloft’ te breken, Hebt in u hembd’ gewis een fray bedrieger steeken.
Veel kleyne redenen, die my zijn aangebracht, En maken u by mijn voorwaar niet veel geacht.
U dagelijx gevley, dat hoesten, niesen, hemmen, Dien handel van ’t balkon, dien scheut, die stomme stemmen, Dit al maakt tegen u flucx een Proces Verbaal, En stelt u als een dier met ooren in de schaal.
Soo Japhet hem niet most geheel sachtzinnig toonen, Het is den Keysers Neef, wee alle die hem hoonen.
Ik ga, op dat ik in mijn Engels oogen staar.
Wel gy en moogt niet gaan ’t en zy gy weet langs waar, Volght d’ordre die ik van den Keyser heb ontfangen, Men zal my korteling vierduysent kroonen langen Die gy verspillen moet aan u gevolg.
Gewis?
Gy selfs sult d’ordre zien die noch gezegelt is.
Terwijl mijn Heer zal u Perzoon de feest vereeren, Daar al dit stribbelen in blytschap zal verkeeren.
Op u verzoek zal ik dan blyven, en niet gaan.
Stier Foukaraal ons goet van Orgas herwaart aan.
’t Is zonder muyl of kar al herrewaarts gestreeken, ’k Hebt in een oude kous hier in mijn diefssack steeken.
U Moeder wert begroet, wy krijgen dan van haar Het woortje, dat u t’zaam moet helpen uyt beswaar.
Heer Japhet zal met zijn Persoon u Bruyloft eeren, En met een groot getal Carrossen weder keeren, Ontfangen te Madrid d’Infant Ahihuä, Uyt het geslacht van den Capac en Coiä.
Ik ben te vreen, soo keer ik weder naar behooren.
Maar geenen Redenaar, of ’k zal de Bruyloft stooren.
DE WAARSCHYNELYKE TOVERY, BLYSPÉL.
Uit het Fransch van de Heer P. CORNEILLE.
Te Amsterdam, by d’Erfg: van J. Lescailje, op den Mid-deldam, naast de Vischmarkt, 1691.
de Supplianten geliefden te verleenne Oktroy ofte Privilegie, omme alle hunne Werken reeds gemaakt, en de noch in ’t ligt te brengen, den tyd van vyftien Jaaren alleen te mogen drukken en verkoopen of doen drukken en verkoopen, met verbod van alle anderen op zeekeren hooge peene daar toe by Ons te stellen, ende voorts in communi forma.
overgemerkt hebbende, ende genegen wezende ter bede van de Supplianten, uit Onze regte wetenschap, Souveraine magt ende authoriteit dezelve Supplianten gekonzenteert, geaccordeert ende geoctroijeert hebben, conzenteeren, accordeeren ende octrijeeren mitsdezen, dat zy geduurende den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaaren de voorsz.
Werken, daar door in geenige deelen verstaan, den inhoude van dien te authorizeeren ofte te advoueeren, ende veel min de zelve onder Onze protektie ende bescherminge, eenig meerder kredit, aanzien oft reputatie te geven, nemaar de Supplianten in kas daar in yets onbehoorlyk zoude mogen influeeren, alle het zelve tot haren laste zullen gehouden wezen te verantwoorden; tot dien einde wel expresselyk begeerende, dat by aldien zy dezen Onzen Oktroije voor de zelve Werken zullen willen stellen daar van geen geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie zullen mogen maaken, nemaar gehouden zullen weezen het zelve Octroy in ’t geheel ende zonder eenige Omissie daar voor te drukken ofte te doen drukken, ende dat zy gehouden zullen zyn een exemplaar van alle de voorsz.
Wer- ken, gebonden ende wel geconditioneert te brengen in de Bibliotheecq van Onze Univerziteit tot Leiden, ende daar van behoorlyk te doen blyken.
De tegenwoordige Regenten van de Schouwburg, hebben het recht der bovenstaande Privilegie, voor deeze Druk, van de Waarschynlyke Tovery, Blyspel, vergund aan de Erfgenaamen van J. Lescailje.
Den 18 Januwarius, 1691.
EERRYK, Vader van Eelaard.
WOUDHEER, Vriend van Eerryk.
WAARMOND, een Toveresse.
EELAARD, Minnaar van Izabelle; dienaar van Don Antonio Ma-                tamoris, onder de naam van Hendrik; en, in het vyfde                Bedryf, verbeeldende Theagenes.
DIEDERYK, verliefd op Izabelle.
DON ANTONIO MATAMORIS, een Spaansch afgedankt                Kapitein, verliefd op Izabelle.
IZABELLE, Dochter van Ernst; en verbeeldende                Hippolite, in hetKATRYN, Dienstmaagd van Izabelle, en, ver-                beeldende Klarine haar Kamenier, in het }} laatste Bedryf.
ERNST, Vader van Izabelle.
JORIS, Jonge van Matamoris.
JODELET, Sipier van Brussel.
ERASTE, Kamerling van Florilame.
Gevolg van Ernst, en Florilame.
Het Tooneel is in het Bosch van ’s Graavenhage.
DEWAARSCHYNLYKETOVERY.
EERSTE TOONEEL, Verbeeldende een Bosch, met een Spelonk ter zyden.
EERRYK, WOUDHEER.
WOUDHEER.
DIe Toveres, naar wien dat Aarde en Hel moet hooren, Heeft, voor een heerlyk huis, slechts deez’ Spelonk verkooren; De duisterheid, die haar staâg by blyft, nimmer zwicht, Schuift nooit haar sluijer op als voor een droevig licht: Zy wil zelfs ’t flaauwste licht nooit meerder ingang gonnen Als ’t geen de Geesten, in haar hol, verdraagen konnen.
Wil niet meêr naderen, haar konst heeft aan de voet Van deezen heuvel, iets gesteld, waar meê zy doed Hen aanstonds straffen, die deez’ plaats te na derft koomen, En die groote opening, die zelfs ’t gezicht doed schroomen, Dat is een sterke muur, van niemand ooit gezien, Die zelfs de minste lucht den ingang komt verbiên, En haar een bolwerk is, ja, straks op haar gebooden, Voor die haar slechts genaakt, veroorzaakt duizend dooden; En achtende haar rust, dood zy zo wel die geen Die haar vergramd, als die haar hier niet laat alleen.
Hoe zeer ’t nieuwsgierig hert mag na haar byzyn trachten, Om haar te spreeken, diend gy hier zo lang te wachten; Tot dat zy haar vertoond: ’t is nu ontrent zo laat Als zy uit haar spelonk tot haar verlusting gaat.
EERRYK.
Ik brand om haar te zien, en derf my niets belooven; ’k Ben ongeduldig, en myn hoop is heel verschooven.
Die Zoon, my eer zo waerd, die my myn rust beneemt, En hem van my heeft, door een straf onthaal, vervreemd, Die ik, nu thien jaar, heb gezocht, met zo veel zorgen, Heeft zich dan voor altyd voor myn gezicht verborgen!
Ik zie de dwaaling die my toenmaals had verleid, Ik deê hem vlugten, ’t geen nu van my word beschreid, En ’t vaderlyk gemoed heeft my haast doen verschaffen Rechtvaarde knaaging van een onrechtvaardig straffen.
’k Moest hem dan zoeken, en heb nu zo ver, helaas!
Doorreist de Po, de Taag, de Rhyn, de Seine, en Maas.
Een zelfde zorg vervuld myn geest altyd met schroomen, Naar zulk een lange reis heb ik noch niets vernoomen.
Wanhoopende in het eind, verdween myn hoop in asch, Dewyl de Hemel my hier in niet gunstig was; En zoekende eind’lyk rust, na zo veel zwaare plaagen, Heb ik zelfs aan de Hel daar over raad gaan vraagen, ’k Heb de vermaardsten zelfs in deeze konst gezien, Waar in dat Waarmond, die gy my nu aan komt biên, Na uw verklaaring, zeer uitsteekende zou weezen: Men zei my ’t zelfde van alle andere voor dezen, Niet een van hen kon my vertroosten, en de Hel Bleef stom; zy antwoord niet, en laat my in gekwel.
Myn vriend, wil Waarmond toch by andere niet afmeeten, Haar groote toverkonst heeft niemand ooit geweeten: ’k Zal u niet zeggen dat ze, op ’t stampen van haar voet, De gansche zee onsteld, en de aarde beeven doed; Dat zy de lucht vervuld met duizend dwarrelwinden, En haar doed bersten, om haar vyand te verslinden; Dat zy twee zonnen zelfs doed schynen in de nacht, Vervoerd de bergen en de rotzen, door haar magt.
Zo groote wonderen behoefd gy niet te wachten; Het is genoeg voor u dat zy kend uw gedachten, Dat zy ’t gebeurde weet, en ’t geen noch namaals zal Gebeuren; niets is haar verborgen in ’t heel al.
Ik kon, zo wel als gy, in ’t eerst het niet gelooven; Maar zy wist deeze waan wel haast in my te dooven, Als zy myn leeven my verhaalde, en wist aan my Te zeggen het geheimst’ van myne vrijery, En wat myn liefde al, in myn jonkheid, had bedreeven.
Door al die wond’ren zoekt gy my moed te geeven; Maar ’t is vergeefs; myn zorg en arbeid wacht nu geen De minste troost meêr als maar in de dood alleen.
’t Zint dat ik ’s Gravenhaage, en ’t Hof laatst heb begeeven, Om hier op ’t land, alleen, gerust, en stil te leeven, Na dat ik eind’lik kreeg, ter goeder uur en stond, Na twee jaar vrijens, met dit Huis, myn Roozemond; Zo heeft ze, dat ik weet, noch iemand ooit bedroogen: Al wie haar vraagd om raad beproefd haar groot vermoogen, En keerd zeer wel vernoegd.
haar groote toverkracht, Dewylze u helpen kan, diend niet te zeer veracht.
Zy is geheel verblyd als zy me kan verpligten; Een beê van my zal zelfs voor u zo veel verrichten, Dat zy, door haare konst, vermind’ren zal uw pyn.
Myn lot is al te wreed om zo verzoet te zyn.
Schep meerder hoop, zy komt; wil niet in ’t minste vreezen; Zy naderd ons; dit grootsch, dit zo ontzachlyk weezen, Die de natuur doed zelfs uit haare paalen treên, Heeft niets meêr ov’rig, naar een eeuw, als vel en been.
WAARMOND, EERRYK, WOUDHEER.
O groote Toveres, wiens wysheid alle daagen Ons nieuwe wond’ren toond, die wy noch nimmer zaagen, Wien niets verborgen is, ja in onz’ herten ziet, En, zonder ons te zien, weet wat by ons geschied: Zo uw vermaarde konst, by yder aangebeeden, My ooit zocht dienst te doen, zo toon nu zulks op heden; Verlicht een vader in zyn droevig ongeluk; Een oude vrindschap neemt meê deel in al zyn druk; Hy is tot Leiden, alzo wel als ik, gebooren, Daar hy zyn vreugde, door zyn strafheid, heeft verlooren; Zyn zoon, my heel gelyk in jaaren, staat, en goed, Is met my, in een school, te Leiden opgevoed... WAARMOND.
Heer, Woudheer, ’t is genoeg; ’k weet wat dat hem hier heenen Vervoerd; die zoon is nu al de oorzaak van zyn weenen.
Gy, Ouwde, is het niet waar, dat u zyn afzyn doed Een knaaging hebben die ontrustigd uw gemoed?
Dat een herdnekkigheid, en straf, niet te verdraagen, Hem bande uit uw gezicht, veroorzaakt al uw klaagen?
En hebbende berouw van zulk een daad, zo wreed!
Gy lang, vergeefsch, uw zoon zocht met groot hertenleed?
Orakel van onze eeuw, ik zou u myn’ gepeinzen, Terwyl gy ’t alles weet, maar te vergeefsch, ontveinzen; U is te wel bewust al de oorzaak van myn smert, En gy ziet al te klaar in ’t binnenst van myn hert.
’t Is waar, ik heb gemist; maar heb genoeg geleeden, Naar zo veel doolens, voor myn onrechtvaardigheden.
Maak van myn kwelling eens een eind, geef my weêrom Het eenig steunzel van myn droevige ouderdom.
Zo ’k maar iets van hem hoor, zie ik hem weêr herleeven; De liefde zal me, om hem te vinden, vleugels geeven.
Waar schuild hy zich?
ik bid, noem my de plaats alleen: Al waar ’t aan ’s waerelds eind, ik vlieg daar daatlyk heen.
WAARMOND.
Schep moed, myn toverkonst zal heden u verklaaren, ’T geen niemand meêr op aarde aan u kan openbaaren; Gy zult hem weêr zien in het leeven, en geraakt Tot staat; zyn ballingschap heeft zyn geluk gemaakt.
’K begeer niet dat ge alleen myn zeggen zult gelooven; Ik zal ’t u zelfs doen zien: ’k ga yder een te boven.
De nieuwelingen in de konst, met al hun’ smook, Hun’ preevelingen, en ’t verwekken van veel rook, Al die omstandigheên, de wierook, en de kruiden, Zyn, in de toverkonst, zeer weinig van beduiden; ’T is maar bedrog, waar meê ze op yder oogenblik Ontzach verwekken met een naare vrees en schrik.
Deez’ roede, in myne hand, is van veel meêr vermoogen.
Zy slaat met haar stok op de aarde, en de schutdoek word opge-        trokken; waar achter, in een kleêrkamer, de kostelykste        kleederen van de Tooneelspeelders vertoond worden.
Aan zulk een toestel kondge uw zoons geluk beöogen: Zeg, heeft een magtig prins wel schoonder?
kondge meêr Nu twyf’len aan ’t geluk, en zyn verkreegene eer?
Gy vleid een vaders hert, zo vol van tederheden.
Myn zoon is van geen rang om zich daar meê te kleeden; O neen!
zyn staat en hy was nooit zo hoog geacht, Dat hem zou voegen zulk een vorstelyke pracht.
Hy is tot beter staat, als gy wel denkt, verheven, ’T geluk heeft, door de tyd, verandering gegeeven.
En niemand, van wat staat, zich daar om acht gehoond, Als hy in ’t openbaar zich, zo gekleed, vertoond.
’K zal, aan zo zoet een hoop myn ziel dan overgeeven: Maar, ’k zie een vrouwenkleed zeer kostelyk daar neven; Zou hy getrouwd zyn?
Van zyn vrijerijen zal Ik u doen een verhaal, en van zyn vreemd geval: Zo gy zo stout waard van niet eens daar voor te beeven, Zoude ik door spookery u toonen al zyn leeven, En zelfs door schimmen, die in spreeken en gebaar De menschen zyn gelyk, doen zien al het gevaar Dat hy geleeden heeft.
Denk niet, dat ik zou vreezen.
Hoe kan ’t afbeeldzel toch aan my afgryslyk weezen, Van die ik over al zo vierig heb gezocht?
WAARMOND tegens Woudheer.
Indien ik toch, myn heer, zo veel op u vermogt, Ik wenschte dat gy gingt een uur twee drie wat wand’len, Alzo ’t geheim moet zyn het geen ik zal verhand’len.
’K heb niets voor zo een vriend verborgen; blyf dan tot... WOUDHEER.
Wy moeten aanstonds zyn gehoorzaam aan ’t gebod ’T geen zy ons geefd; ik ga. WAARMOND tegens Eerryk.
Wil u te vreden stellen, Deeze avond kond gy ’t hem, zo ’t u beliefd, vertellen.
WAARMOND, EERRYK.
TEn eersten wierd uw zoon niet zulk een grooten heer.
Al ’t geen hy heeft gedaan verstrekt niet tot zyn eer; En ’t zou my leed zyn, zo ’k zyn armoede allegader Vertoonde aan iemand als aan de oogen van zyn vader.
Hy nam u eenig geld; maar ’t kleene dat hy stal Dat was haast doorgebragt, en dat voor ’s avonds al; Ja, eer hy noch te deeg een uur van huis kon weezen, Verkocht hy briefjes om de koortzen te geneezen, En hoofd en tandpyn; door die konst, niet zeer geacht, Heeft hy ’t tot Haarlem, en tot Amsteldam gebragt; Hy wierd Verklikker van de Pachters van de wynen; Doch, naderhand verhoogd om zyne goede mynen, Wierd hy Deurwaarder, en een Schryver, maar myn heer, Het duurde niet zeer lang, of hy verliet dit weêr, En trok naar Hamborg met drie arme lichte Franssen; Daar zy twee Aapen op de koord, voor geld, deên danssen: Hy wierd Kwakzalver op het lest, en veilde, op straat, De groene brandzalf, en den ouden mitridaat.
Noch Buskon, Lazarus van Tormes, en veel and’ren, Die wisten nimmer zich zo dikwils te verand’ren.
Dat Woudheer nu dit wist waar u misschien wel leed.
Wat ben ik u verpligt dat hy daar niets van weet.
Ik doe u dit verhaal, ter loops zo, van zyn leeven, Om, door de kortheid, u min schaamte te doen geeven.
’T verdroot hem eind’lyk zo een staat, van elk veracht: Een beter toeval heeft tot Brussel hem gebragt, Daar, vol van zorg, belaân om aan de kost te koomen, Heeft een Spaans Kapitein hem in zyn dienst genoomen; Die zeer verliefde Held heeft hem Agent gemaakt Van zyne liefde, en zo is hy aan geld geraakt: Hy weet zeer aardig na zyns meesters mond te klappen, En veel pistoolen van dien gek zo te betrappen; Hy ’s medevrijer van zyn meester zelfs, door konst Geworden, en staat hoog in deeze Juffers gonst.
Als ik van zyne min u kennis heb gegeeven, Zal ik u hem doen zien zeer hoog in staat verheven, ’T geen hy nu heeft aanvaard, en hem vermaard doed zyn.
Wat geeft die hoop reeds al verlichting aan myn pyn!
Hy heeft zich zelfs herdoopt, om niets van hem te weeten, In plaats van Eêlaart laat hy zich nu Henrik heeten, Met die naam zult gy hem straks hooren noemen; maar Weest niet bevreesd, en zwyg: want daar is geen gevaar.
’K zie dat ik u te lang doe in verlangen blyven; Maar, wil daarom geenzins van my mistrouwen krygen; Want op de Spooken, die gy spreekende verwacht, Heeft een Bezweering, die gemeen is, weinig magt.
Gaan wy in myn Spelonk: ’k zal, om u te behaagen, Door nieuwe tovery, de Schimmen boven daagen.
*WAARMOND, EERRYK.
VReest niet wat gy ook ziet, en zeg noch eens dat gy Voor al uit deez’ spelonk niet gaan moet, als naar my, Doetge anders, gy zyt dood: voorts hebt ge niet te schroomen.
Op het stampen van haar voet, veranderd het Tooneel            in een voornaame Straat binnen Brussel.
Zie daar de schim uws zoons, en van zyn meester, koomen.
ik voel, myn ziel vliegt by hem.
Stil, myn heer; Laat ons hem hooren, en zet u hier by me neêr.
WAARMOND, EERRYK, MATAMORIS, EELAARD, onder de naam van HENRIK.
EELAARD.
WAt overlegtge toch; na zo veel braave daaden?
Kan uw doorluchte geest noch zyn met zorg belaaden?
Zyt gy niet moede dan van slag op slag te slaan?
Wilt gy meêr laauw’ren op ’t grootmoedig hoofd doen staan?
MATAMORIS.
’T is waar, ik overdenk ’t; en heb noch niet beslooten Of ik den Persiaan van zyne troon wil stooten, Of den Mogol, of wel der Turken grooten heer.
Wat ik u bidden mag, gun hen het leeven eer.
Men zou daarom niet eens te meêr van u vertellen, En ’t slimst, wanneer zoud gy uw heir in ord’re stellen?
Het heir, ô bloodaard!
ô verraader!
welk een hoon, Deeze arm heeft krachts genoeg alleen om hen te doôn.
Door ’t dond’ren van myn stem, en ’t spalken van myn’ blikken, Deê ’k heele legers, en de grootste steden schrikken.
Myn onverwindb’re moed, van yder een geacht, Gebruikt voor keizers slechts de helft van zyne kracht; De Parken, alle drie, die vliegen van myn’ handen, Op myn gebod alleen ontvolken zy de landen Der grootste koningen: ’t geweer is my niet nut, De bliksem is myn bomb, de donder myn geschut, ’K smyt duizend vyanden, met eene slag, ter neder; ’K werp bergen op elkaâr, en ik herstelze weder Alleen door myn geblaas: en gy zyt noch zo koen, En spreekt my van een heir, dat ik nooit had van doen!
Gy zult den tweden mars voortaan niet meerder spreken; ’K zal u, met myn gezicht, doen hals en beenen breeken.
Maar in dit oogenblik, dat gy me vreeslyk ziet, Denk ik op Izabel, die myne ziel gebied; En die gedachten van haar schoonheid, nooit volpreezen, Laat my niet meêr in staat om zo verstoord te weezen; Myn gramschap die verdwynd.
ga, ik ben weêr uw vrind; Die kleene Schutter, die zelf al de goôn verwind, Verjaagd de dood die in myne oogen was te leezen.
Bezie my, ’k heb niet meêr dat doodsch en schrik’lyk weezen, Van moord en branden: ’k ben veranderd nu van zin; Gy ziet me lief’lyk, en vol schoonheid; ja de min Zit op myn aanzicht daar gy straks de dood beöogde, Gedenkende aan ’t schoon oôg dat myne vryheid roofde.
Ja, in een oogenblik kund ge alles, groote goon!
Daar ’t weezen schriklyk was, zie ik dat nu zo schoon.
Daar is geen voorwerp, zelfs hoe stuurs en wreed van zinnen, Dat weig’ren zou om u niet als haar zelf te minnen.
Ik zeg het u noch eens, een yder is verliefd, Of vreest me, slechts alleen wanneer het my beliefd: Ik weet te maaken, door ’t verand’ren van dit weezen, De vrouwen heel verliefd, de mannen vol van vreezen.
Ja, zederd dat dit schoon my bleef gestaadig by Was ik van ’t nagaan der verliefde op my nooit vry, Ja duizend op een dag, door my te veel te minnen, Zyn wel gestorven, of verlooren haare zinnen.
Prinsessen waaren al op my verliefd het eerst, De Koninginnen zelf verzochten my, om ’t zeerst, Van Ethiopie, en Egipten: al haar zuchten Was maar om my; ik deê zelfs twee Zultaanen vlugten Uit het Serail, en was toen met den grooten Heer Daarom in grooten twist.
Dat strekte u tot meêr eer.
Al die verliefdheên, daar men my meê wou betov’ren, Belette my toen om de waereld te verov’ren.
Ik stierde dan het lot aan Jupiter.
’K was dat verlieven, en al dat vervolgen moê, Met een gestreng gebod, als dat hy zou verzinnen Een middel, dat men my zo veel niet zou beminnen, Of dat, myn toornigheid zelf gaan zou tot de goôn, En hem met deeze vuist, verstooten van zyn troon, En geeven Mars de magt van bliksems te regeeren: Maar, op een oogenblik, voldeed hy myn begeeren; Myn dreigen baarde vrees, daarom hield hy zich stil: En zedert ben ik schoon alleen maar als ik wil.
Wat minnebrieven had ik anders... MATAMORIS.
By uw leeven, Van wie ze ook moogen zyn, wacht u ze my te geeven, Als van... je weet wel; maar wat zegt ze al, als gy vryd?
Dat gy de schrik en min van alle herten zyt, En dat, zo gy volhard standvastig haar te minnen, Zy haare staat meêr acht, als die van de godinnen.
Hoor; al ’t godinnedom was zelf verliefd: ’t was in Die voor’ge tyd van flus, en boden my haar min.
Een wonder voorval zal ik u daar van verhaalen, Die de natuur deê gaan zelfs buiten haare paalen.
’T was op een morgenstond, als dat myn heer de Zon, Wat hy ook doen mogt, uit zyn bed niet koomen kon; En deeze zichtb’re god, van yder aangebeeden, Vond geen Aurore, als ’t plagt, om voor hem uit te treeden: Men zochtze in Titons bed, in Memnons, en ook meê In ’t bosch by Cefalus, vergeefs al wat men deê.
En wyl men haar niet vond, en yder was vol vreezen, Zo moest men zonder licht tot op de middag weezen.
Waar mogt de Koningin van ’t licht toch zyn gegaan?
Vlak voor myn ledekant haar min my biedende aan; Zy spilde daar haar tyd, haar zuchten was verlooren; Die Schoone, zo vermaard, kon my niet eens bekooren, Al ’t geen haar zotte liefde op my verwerven kon, Was een gebod dat zy straks voor zou gaan de Zon.
Dat vreemde toeval komt my nu weêr in gedachten, ’K was toen ik Mexiko: men zei dat, om ’t verachten, En om de smaadheid hier mede aangedaan hun god, De Persiaan op u wouw wreeken deeze spot.
Ik hoorde iets mompelen, en wil het u wel zweeren, ’K zou hem die kwaadheid wel dra hebben doen verleeren: Maar ’k was belet, en was in Zevenbergen, daar Zyne Afgezanten, doch niet zonder groot gevaar, Met veel geschenken, en met zeer ootmoedig smeeken, Verzochten dat ik toch de vrede niet zou breeken.
Zachtmoedigheid werd meer by dapperheid bemind.
Bezie dit aangezicht, bezie het toch, myn vrind, Zie, hoe de deugden daar in neemen haar behaagen: Een heele waereld vol van vyanden, verslagen, Ziet ge onder mynen voet; geen mensch werd ooit door my Beleedigd, zo hy zelf daar de oorzaak niet van zy.
Doch in Europe, daar de Koningen wel moedig, Maar niet barbaars zyn, zyn myn daaden niet zo bloedig.
Ik laatze op hunne troon: maar by den Afrikaan Zyn al de Koningen met vrees voor my belaân.
’K verderf hunn’ steden, om hunn’ Koningen te straffen; De woestheid kan u daar een voorbeeld van verschaffen; De groote Zandzeen zelf, die niemand door kan gaan Als met een vreeze, zyn getuigen van myn daân.
Daar komt ze, die alleen uw oogen kan behaagen.
MATAMORIS, ziende Diederik by Izabel.
Die drommel van een vent verzeld haar alle dagen.
Waar gaat gy heen?
Die bloed is zonder moed, en koud, Maar hy heeft buijen, die zomtyds hem maaken stout.
Misschien hovaardig op haar byzyn, zou hy maaken Den stouten, en daar door in twist, met my geraaken.
Dan zou hy zekerlyk straks loopen in zyn dood.
Wanneer ik schoon ben, is myn sterkte niet zo groot.
Verlaat uw lief’lyk, en doe aan uw schrik’lyk weezen.
Maar gy voorziet niet wat hen zeker stond te vreezen: Wanneer ik vrees’lyk ben, ben ik te boos en vals, Ik bragt myn vyand, en zelf myn meestresse om hals.
Laat ons hier; wyl hy is myn toorn niet waardig, wachten.
EELHARD.
* ’K zie uw voorzichtigheid zo groot gelyk uw’ krachten.
DIEDERIK, IZABELLE.
DIEDERIK.
IK doe geen voordeel of ik zucht dan of ik klaag, Helaas!
myn ongeval is groot ’t geen ik verdraag; In weêrwil van myn vlam, onstooken in dit herte, Geloofd gy noch myn min, noch myn verliefde smerte.
’K weet niet waar in gy reên tot zulke klagten vind, Ik ken my zelve schoon, en weet wel dat gy mind; Ik zie de blyken uit uw zuchten, zyt te vreden, En schoon dat ik daar van had minder zekerheden, Als maar een eerlyk man heeft by my wat ontzach, ’K geloof het daadelyk al wat hy zeggen mag.
Doe meê met my zo: en terwyl ik aan uw minnen Niets heb verborgen van ’t geen by my legt hier binnen, Doe my die dienst, en wil nu meê gelooven dan Dat, schoon gy my bemind, ik u niet minnen kan. DIEDERIK.
Dat is het loon dan dat my over is gebleeven, Naar zo veel dienst, en blyk u van myn min gegeeven?
Is dan myn trouwe min zo strafbaar, dat ge altyd Zo ongevoelig, en steeds even spytig zyt?
Men geeft een and’re naam al dikmaals and’re zaaken.
Het geen ik dist’len noem, zoud gy wel roozen maaken: Al ’t geen gy dienst en liefde, en vrindschap noeme moogt, Werd voor vervolging en voor straf by my beöogd.
Elk een blyft even vast by ’t geen hy heeft begreepen; Gy denkt my dienst te doen met ’t geen me in ’t graf zou sleepen, En ’t geen gy oordeeld een belooning waard te zyn, Verdiend niet, naar myn zin, als wreedheid, smaad, en pyn.
kond ge voor zo zuiv’re vlammen schroomen, Die van den hemel zelf beginsel heeft genoomen?