floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Help, och!
help ons haar, mijn Heer, om Gods wil helpen.
Haar droefheid is ter dood, en dreigt haar t’overstelpen.
Haar Vader heeft het slot haars huwelijks gemaakt; ’t Gaat t’avond voort, en ’t is als of ’t haar sinnen raakt.
Ik bid u, voegenwe ons, Om met geweld of list, het is alleens, te stuiten Dit heylloos huwelijk, daar al het huys om lijd.
’k Verheugme, dat gy hier al by den ander zijt.
Mary, ik heb een schrift, daar sult gy wit om lachen.
Gy weet den inhoud al; ik sie ’t wel aan u prachen.
Maria, vallende op haar knien.. Om Gods wil, Vaderlief, de kenner van mijn smert; Om al wat roeren kan u goedertieren hert; Wil doch de schoot van u geboorterecht wat vieren, En laat mijn huwlijkskeur een weinig ruimer swieren.
Breng my doch daar toe niet, dat, door te strenge prang, Het leeven, dat gy gaaft, u dochter val te bang.
U weldaad is ’t, dat ik de Son en Maan aanschouwe, Och!
laat niet toe, dat ik van uwe weldaad grouwe.
Ik had mijn ziel geaast met aangenaamer hoop; Beneemt gy die?
’t is wel; maak los, of breek die knoop.
Alleen, ik bid geknielt, geef my geen hel op aarde, Die ’t hebben sou, soo gy my met mijn af keer paarde.
Laat niet toe, dat u kind tot wanhoop zy vervoert, Als gy de scherpste toon van uwe volmaacht roert.
voelende sijn hert week werden.
Weg vlees en bloed!
staa ziel!
uit swakheid niet te vrugten.
Al uwe sugt tot hem en doet my niet eens sugten.
Bewijs die opentlijk.
Laat hem u goed ten erf.
Is ’t uwe niet genoeg, dat ik ook ’t mijne derf.
’k Sal afstaan van mijn recht, ook op den dag van heeden, Laat mijn persoon maar vry, en ik blijf wel te vreeden, Dat ik, en sonder goed, en in mijn eensaamheid, De droeve daagen slijt, van God my toegeleid.
Dit Geuzeklopt heel schoon.
Dan wil men Nonnen weesen, Wanneer een Vader komt haar kallefs liefd geneesen.
Op, op, Mari!
hoe meer u sin my wederstreeft, Hoe gy my meerder stof, om u te binden, geeft.
Leer, met dit Huwelijk u werelts herte breeken.
Dat ’s kort.
Ik wil daar nu niet meer van hooren spreeken.
*        Al weer an gy?
swijg, of spreek daar gy hoort.
Ik wil van u hier gants geen seggen.
Niet een woord.
Soo ’t my geoorloft is, alleen by wijs van raaden - - - Domb.
U raaden, Broer, is goed, en geensins te versmaaden; U seggen bind en klemt, ik hou seer veel daar van.
Maar vind ook goed, dat ik ’t nu niet gebruiken kan. Magt.
Ik hoor my doof, en sie my blind aan uwe blindheid.
Verbaastheid sluit mijn mond, als ’k sie hoe gy gesind zijt.
Terwijlge ons ’t feit van flus soo stijf en sterk ontkent, Is ’t wel te sien dat gy van hem begoochelt bent.
’k Geloof, tot uwen dienst, al wat geloof kan draagen: Maar ’k weet gy soekt mijn soon, die schobjak, te behaagen.
U zeegel steektg’er aan met schroom: maar u gemoed Verfoeit de valsse trek, gespeelt dien armen bloed.
Gy waard ook veel te koel: had waarheid u gedreeven, Wel anders had gy, als een gieter, opgegeeven.
Moet dan, op ’t eerste woord van malle minnepijn, De kuisheid strak te paard, ten krijg en oorlog zijn?
Is daar geen andre raad om deese slag te breeken, Als maar, met vier en vlam, uit oog en mond te spreeken?
Wat my belangt, ik lach om al die hennepraat, Die ik in stilligheid liefst by my smooren laat.
Dat wy ons seedig soet, en echter eerlijk, draagen, Daar hou ’k van; geensins van die kuisse hellevagen; Wiens eer, met tand en klaau, het manvolk vinnig driegt, En, om het minste woord, in baard en aansicht vliegt.
Den Hemel hoed my, van soo kuis te zijn van sinne!
Ik wil een engle deugd, geen helsse duivelinne, En meen, dat weigering, die koel en seedig pleit, Met ver de grootste kracht, de min sijn eis ontseid.
Ik blijver by; daar moet wat anders achter steeken.
’t Is vremt: gy zijt dan met geen reeden te verspreeken.
Maar soud gy drijven, dat ik geen geloof verdien, Seg Thomas, als ik u de waarheid eens deed sien?
Sien?
Tut tut.
indien ik u dit schennis Kan toonen by den dag, met sonneklaare kennis.
Ja, ollen!
Wat een man!
maar antwoord.
’k heb u vast.
Ik eis niet, dat gy my geloof geeft by de tast.
Maar neemt: ik kon ’t u klaar, self hier ter plaatse, toogen, By middel van verstand, van ooren, en van oogen, Wat soud gy seggen van u Sant, in dat geval?
Dan soud ik seggen dat - - - ’k sou seggen niet met al: Want ’t is onmogelijk.
Gy blijft te lang bedroogen, En ik al lang genoeg by u verdacht van loogen Gy sult, hier daar wy staan, zijn ooggetuyg, ten steun Van ’t geen ik heb geseit: alleen maar om den deun.
’t Is wel, ik vat dat woord.
U gaauwheid sal men prijsen, Wanneer gy, met u werk, u woorden sult bewijsen.
Kom, laat hem komen dan.
Het geene gy daar boogt Is hachelijk om doen.
De vos is te roodoogt.
Geen swaarigheid.
Wie hoed sich ooit voor minnetreeken?
Noch word men allerlichtst van selfliefd doorgestreeken.
Ontbied hem my maar hier, en gylien hier van daan.
spreekende tegen Burgerhart en Marie.
Kom, na de taafel toe, daar gy moet onder gaan.
Noodig is ’t, dat gy, een tijd lang, blijft verborgen.
Waarom daar onder juist?
laat my daar voor sorgen.
Ik stel mijn kunst te werk; gy, oordeel naderhand.
Kruip onder, seg ik u; maar hoor, met dat verstand, Dat hy u sie noch merk; de kans was dan verkeeken.
’t Is veel van my, dat ik my dus ver laat verspreeken.
Maar ’k moet eens sien hoe ’t werk, in ’t end, u sal vergaan.
Gy sult gedwongen zijn te seggen, ’k ben voldaan.
Maar, wijl ’k een splintrig stuk, om u, moet onderleggen, Onsticht u selven niet aan eenig doen of seggen.
’t Moet my geoorloft zijn al wat gy siet of hoort, Tot u verseekering, en quijting van mijn woord.
Ik moet, met soetigheid, sijn geest u geest ondecken, Om aan dit dubbel hert dit momtuig af te trecken.
Ik gaa sijn geile lust met list en vleyen aan, Om die ontslaakte drift te locken op ruim baan.
Maar soo mijn liefde schijnt sich na sijn wens te buigen, Alleen tot uwen dienst, en om u t’overtuigen; Als gy ’t gewonnen geeft, dan sal ik stille staan, En, daar gy halte roept, niet verder sal het gaan.
Het staat aan u Als ’t hooger niet en dient, of meer kan door den beugel, Te schoonen u Egaa; te laaten niet geschien, Als ’t geen genoeg is om de waarheid te doen sien.
Het raakt u selve meest: ga na u sin te werke.
En - - - stil!
hy komt daar al: maak dat hy u niet merke.
St. Dat gy my spreeken wilt, is my daar aangeseid.
’t Is waar; maar u alleen, in alle stilligheid.
En, eer ik verder gaa; doe daar de deur eens open, En sie, of niemand daar ons hier weer kan beloopen.
Een saak als flus, en die wel dient te blijven dicht, Heeft hier geen veiligheid genoeg, na haar gewicht.
Nooit was ik soo, als nu van Vegthart, overvallen.
Noch had mijn hert, voor u, de grootste vrees van allen.
Gy hebt ook doe gesien, met wat geweld ik drong Op ’t stuiten van sijn drift, en ’t sluiten van sijn tong.
Ik kon ’t hem door sijn hals wel hebben liegen heeten; ’t Is waar; maar kille vrees deed my die raad vergeeten.
Maar, of ’t den hemel wou, soo slaat het luk daar toe, En onse saaken staan veel schoonder nu als doe.
U achtbaarheid verdrijft, gelijk een son, dit onweer; En mijn Gemaal vermoed op u niet min als oneer.
Ja, om de lastertong te bersten doen van spijt, Hy wil, dat gy by my, tot allen tijden, zijt.
En daarom, sonder my aan naaspraaks vrees te binden, Derf ik my hier alleen, in vryheid, laaten vinden.
Nu heb ik macht om u t’ontsluiten dit mijn hert, Dat voelt weerpijn van u smert.
Heel duister is die taal.
Vremt klinkt die in mijn ooren.
Mevrou!
gy liet u flus, in andre toonen, hooren.
soo u min sich, om sulk afslaan, belgen sou, Hoe quaalijk kent gy dan de luimen van een vrouw!
Hoe weinig weet gy dan, wat daar uit is te leeren, Wanneer men haar haar self soo flaautjes siet verweeren.
De schaamt en eerbaarheid komt altijd noch, en kant Sich tegen ’t minnelijkst gevoelen, dat ons brand.
Wat dwang of drift ons hert tot weermin dwong of porden, Heeft dat ooit vrou bekent?
nooit sonder rood te worden.
Men strijd maar wil in ’t strijden zijn te krank.
Men weigert; maar men dankt die ’t weg neemt tegen dank.
Men pleit; maar ’t blijkt dat reeds de koek is aan het glyen, En dat een eerlijk hert niet weinig heeft te lyen.
Dit ’s, buiten twijffel, biecht, die ’k al te rond beken, En vrouwelijke schaamt daar mee verkracht en schen; Maar ’t is ’er nu al uit, en niet weerom te krijgen.
Had ik my soo verpijnt, om Vegthart te doen swijgen?
Had ik my soo verpeent, om met een sachten sin, Te hooren lang en breed, de ondecking van u min?
Had ik my soo verplicht?
in alles*soo gedraagen?
Soo ’k u geoffert hert niet aansag met behaagen?
En als ik, self by u, met sulk een errenst, stond Op het verbreeken van ’t bewuste trouverbond, Kreegt gy, uit dat versoek, geen licht, om t’overweegen, Hoe veel, aan u persoon, ik my liet zijn geleegen?
En yverende min my vrees gaf, dat u trouw Het heelbegeerde hert in tween verdeelen sou.
St. Een welbeminde mond alsoo te hooren spreeken, Mevrou!
het is een soet om hert en ziel te breeken.
Het kruipt door merg en been, en geeft, alwaar het raakt, Een honigstroom, soo soet van niemant ooit gesmaakt.
Mijn eenig trachten, is ’t luk van u welgevallen, En, in mijn hert, u dienst het hoogste goed van allen.
Maar dat dienstvaardig hert, dat om u liefde sterft, Versoekt verlof van u, indien het twijflen derft.
Het denken staat my vry, dat dit wel kunsten schijnen, Om, door gewaande gunst, die trou te doen verdwijnen.
En, heb ik ’t seggen vry hoe ’t by my waarlijk leid, ’k Verlaat my op geen gunst, hoe vol van soetigheid; Soo lang u gunstbewijs, waar na mijn suchten branden, Niet, metter daad, en komt u seggen te verpanden.
Hier door is ’t, dat gy my ’t geloof inplanten kunt, Van al het soet en goed, dat gy u dienaar gunt.
Sy hoest, om haar man de leus te geeven.
wilt gy hier soo snel te klank mee, sonder stutten?
Wilt gy dit teeder hert, ten eersten, uit gaan putten?
Men swijmt en sterft van schaamt, terwijl men u soo vroeg Sijn geest ontsluit, en ’t is voor u noch niet genoeg.
Of moet ik my, om u, na ’t alderuiterst voegen, Eer sich u hollend hert laat toomen met genoegen?
St. Daar de verdienst is klein, daar is de hoop ook geen.
Niet licht vertrouwt het hert op woorden maar alleen.
Elk heeft van sijn geluk gemeenlijk slinx vermoeden, Eer ’t hem bevinding leert, door het genot, bevroeden.
’k Voel mijn verdiensten klein, ja selve, geen in my.
Ik twijfel daarom, of ’t geluk is aan mijn zy.
En ik sal ook, Mevrou, niet kunnen vast gelooven, Eerge in u weermins vier mijn swak geloof sult stooven.
wat speelt u min met my den dwingeland!
Ik ben my selve niet, soo jaagt my ’t ingewand.
Gy ment mijn hert aan ’t end, met u te snelle toomen, En wilt, het geen gy wilt, geweldelijk bekomen.
Gy houd niet op, maar eist het alles met een swenk, En gund geen tijd, dat ik my selven wat bedenk.
Voegt deese strengheid wel, soo fors, soo heers, soo krachtig, Die, sonder uitstel, wil sijn vollen eis zijn machtig?
Voegt u die tieranny, die maar op wil en wens Staat, en alsoo verkracht de swakheid van een mens?
St. Maar neemtge in gunst de man, sijn diensten in genaaden, Datg’hem daar wisse blijk van geeft, wat kan het schaaden?
Maar dat ik stem in ’t geen dat qualijk is gedaan, En ’s Hemels weerwraak terg, gy heilig, kan dat gaan?
St. Soo maar den hemel schiet een schof voor u goe luimen, ’t En is my gants geen werk dat onruim op te ruimen.
Snor door dat spinneweb, en ga maar uwe gang.
Men maakt voor ’s hemels regt ons evenwel zo bang.
’k Weet raad, Mevrou, voor dat belachelijke vreesen.
Ik kan die prickels der gewissen regt geneesen.
’t Is een godloos mensch, die dit spreekt.
Ik heb een kunst, geen mensch sou ooit daar op vermoen: Dat is: te seggen ’t goede, en ’t nimmermeer te doen; En weer te doen het quaade, en ’t nimmermeer te seggen.
’t Is waar, dat ’s hemels pad al schijnt vry naau te leggen; Maar daar’s, voor die het weet, een ruymer middelbaan, Om leeniger verdrag voorsigtig in te gaan.
Dit haalt men strak of naau, na voorval aller saaken.
Dus weet men ’t quaad doen, met wel meenen, goed te maaken.
’k Sal dit geheym aan u wel leeren op sijn maat.
Daar is nu niet te doen, als datge u leyden laat.
Voldoe nu maar mijn wil; voor u en is geen schromen.
En ’t quaad, dat daar van komt, laat dat op my vry komen.
Mevrou, gy hoest wel hard.
Mijn keel is seer benout.
Begeert gy, t’uwen dienst, iet van dit dropsoethoud?
’t Is goed, om keel, en long en longepijp te sagten.
Het is een taaje fluym, die ik, met alle kragten Te doen opkomen tragt: derhalven merk ik al, Dat alle drop of sop my nu niet helpen sal.
Voorwaar, dat’s moejelijk.
Dat kan ik u niet seggen.
Ten laatsten uwe vrees is ligt te wederleggen.
Al ’t geen gy my vertrout, is, weet gy, wel bewaart.
En ’t quaad en is geen quaad, dan als men ’t openbaart.
Des werelts ergernis houd ons tot straf verbonden: En die sijn sonden doet verborgen, doet geen sonden.
Nog eens hoestende.
Ik sie wel eindelijk, dat ik besluyten moet, En komen u, in ’t geen gy voorstelt, te gemoed.
Ik speur nu wel, hier is nu verder niet te wagten; Datge u voor minder prijs van my voldaan sult agten.
Het valt wel hard, zig zo geperst te sien, op ’t forst, En dat ik ’t self beken, ’t stuyt my wel voor de borst: Maar, wijl ik sie geen end aan al dit lastig quellen; En geen geloof en vind, al wat ik voor mag stellen, En dat men meerder blijk van wisse waarheyd wil; So moet ik lijden, dat het roer draayt uit de spil.
En sal op dit geperst verlof ooit schand of vloek slaan, ’t Sal op u reekening, die schuldig zijt, te boek staan.
Mevrou, so sal ’t: ik blijf u daar voor borg.
En - - - Magt.
Doe de deur daar op, en sie eens uyt: ik sorg, Dat in de gaaldery misschien mijn man mogt weesen.
denktge nu om hem?
wat hebt gy hem te vreesen?
Die man heeft eerst verstand en kennis; maar het leyd Wat laagjes, tussen ons in vryigheyd geseyd.
Hy sal gaan pronken, met sijn hoornen, als met kroonen, En niet gelooven, ’t geen sijn oogen hem vertoonen; So ver heb ik hem al.
Ik bid u, neem het wis. Gaa daar eens buyten sien, of ergens onraad is.
Hy komt van onder de taafel.
Dat’s een verdoemden hond, dat seg ik nu, waaragtig.
Ik staa gelijk gebolt, en ben geen sinnen magtig.
Hoe dus?
is ’t malligheyd?
te vroeg zijt gy gereed.
’t Is nog geen tijd; kom voort weer onder ’t tafelkleed.
Gy hebt wel iet gemerkt; maar nog zou ’t kunnen missen.
Verwagt het end van ’t spel, vertrou geen enkel gissen.
Daar en komt so boos geen duyvel uit der hel.
Te ligt en moet men niet gelooven, weet gy ’t wel?
Wagt middagklaar bewijs, so word gy niet bedroogen.
En geef my geen gelijk, of sie het voor u oogen.
Sy doet hem agter haar schuylen.
’t Komt onse lust, Mevrou, hier alles gunste bien.
Ik heb, aan allen kant, de plaatsen gaan bespien.
Men vind daar muis noch mens.
De driften mijner sielen.. Domb.
hem vast houdende.
Al soet.
Gy loopt te snel op ’t hollen van die wielen.
Verhaast u niet te seer, en sloof u soo niet uit.
Ja, heilig man, was dit u goddelijk besluit?
Hoe laat gy soo het vier van wellust in u blaaken!
Mijn dochter tot u wijf, mijn wijf u hoer te maaken!
Ik heb het niet gelooft, ontkent soo meenigmaal: Gehoopt, dat eens mijn volk verandren sou van taal: Nu sie ik klaarder dag, die mijn geloof doet buigen.
Voor my, ik heb genoeg, en soek geen meer getuigen.
tegen Steyloor.
’t Is met mijn teegesin, al wat ik heb gedaan; Maar ben dit pad met u, gedwongen, ingegaan.
gy gelooft - - - Domb.
Kom, kom, waai af, g’hebt vlak voor ’t laaken.
Voort, sonder veel fatsoens, of waters vuil te maaken.
St. Mijn oogmerk - - - Domb.
Al die praat en gaat ons niet meer aan.
Past my ten huisen uit, en aanstonds ook, te gaan.
St. Dat sal u beurt eerst zijn, die u als Heer laat hooren.
’t Is mijn huis: blijken sal ’t ter plaatse daar ’t sal hooren.
En, dat men my vergeefs soekt moeiten aan te doen, Met deese galgekunst, sult gy te laat bevroen.
De kloot en leit noch niet.
Sacht!
soekt men my t’onteeren?
Ik meen u, leef ik maar, dat schelmstuk te verleeren, Te wreeken ’s Hemels wraak, en met berou te slaan, Al die my hier nu spreekt van uit den huis te gaan.
Agste Uytkomst.
Wat mordt hy daar op ’t lest, dat buffels herssenbecken?
Waarachtig!
’k ben in ’t naauw: daar is niet meê te gecken.
Hoe so?
Nu sie ik eerst, hoe zot ik zy geweest.
Die gifte by geschrift bekommert al mijn geest.
Wat gifte by geschrift?
Ja ’t werk is al geklonken.
Noch voel ik daar in my een andre schrik ontvonken.
Stille!
laat ons eerst in alle spoedigheyd, Na seeker doosje sien, of ’t ook noch booven leyd.
Eynde van de vierde Handeling.
WAar wilt gy loopen?
ik weet niet.
’k Heb geen sinnen.
My dunkt, het naaste was van raadslag te beginnen, Wat best gelaaten of gedaan in dit geval.
Die doos ontrust mijn geest noch aldermeest van al.
Ik word, ter keele toe, als ’k daar aan denk, verleegen.
Die sluyt dan een geheym, daar veel aan is geleegen.
Dien grooten halsvriend en rampsaligen gesant, Die meest geweeten werd, d’ellende van het land; Wiens staat en landverraad ik niet en wil verbloemen; Maar, so hy schuldig staat, ten strengsten, helpen doemen; Wiens onheyl echter, my, om vrientschap, heeft gedeert; Heeft heymelijk van my, voor sijne vlugt, begeert, Dat ik die doos dog met papieren sou verduysteren.
Al ’t geen ik weet, en hy op ’t lest my in kon luisteren, Is, dat het lijf en goed in sich geslooten houd.
Waarom dit pand dan in een anders hand vertrout?
Het was om een geval, die dwang gaf den gewissen.
’k Ging by de Droes te biegt, doe ’k waande minst te missen.
’t Was sijn scherpsinnigheid, die my arglistig ried, Dat ik die dierbre doos in sijn bewaaring liet.
Soo bleef my waarheid by, en echter, ’t werk verhoolen.
En, wierd ik scherp gevraagt, ik had een open molen; Dus kon ik vry en vrank, indien den hond al beet, My selven suyveren met een gestaafden eed.
Die gifte by geschrift, en dat vertrout bewaaren, Die sullen, sie ik recht, u op het herte vaaren.
Het een en ’t ander is Van een verstandig man, een onverstandigheid.
Met dat bewijs kanm’u op alle drommels jaagen.
En had die mens, op u, dat voordeel weggedraagen; ’t Is grooter lossigheid, dat gy hem hebt getergt, En niet, langs sachter weg, u selven eerst gebergt.
Wats!
onder schijn van deugd en yvergeest t’ontveinsen, Een geest soo loos, een hert soo godlos, wie sou ’t peinsen?
Ik heb den bedelaar genomen van de straat - - - Gedaan is ’t.
’k Neem op al ’t Godsdienstig volk een haat, En booven allen, die vervloekte swarterocken, Van deesen oogenblik te plaagen als de pocken.
Ik walg nu van de kerk; en, kan ik maar, ik meen Die swarte vliegeswerm op hals en nek te treên.
Ik gruwel voor het volk, ’t welk nuttigt ’s Heeren suivel.
Van nu aan word ik haar veel slimmer als een Duivel.
Ey sie!
hoe gy u weer door drift vervoeren laat!
Sult gy dan nimmermeer eens luistren na de maat?
Beklaagelijke kerk, die altijd voor moet houwen, Wanneer een lid, dat rot en waard is afgehouwen, Tot ergernis verval.
Het kerkelijke volk, Hoewel haar God vertrout het swaajen van sijn dolk, Is sondig vlees en bloed: Maar ’k set hem by de wijsen En vroomen booven aan, om hemelhoog te prijsen, Die haare swakheid soo tot schaamt en yver port, Dat, door die ergernis, hy self niet erger wort.
Die sich soo seer niet stelt tot schouwer van haar daaden, Als hoorder van het Woord, en haar schriftmaatig raaden.
Die, als haar quaad bedrijf haar goede raad verraad, Daarom te traager niet, op Godes heirbaan, gaat.
Dus sal de wandelaar sich aan geen mijlpaal stooten, Die hem sijn voetpad wijst; hy rept sijn vlugge kooten, Hy dient sich van ’t bericht; pal blijft die paal wel staan, Maar daarom laat hy niet met yver voort te gaan.
’t Is goddeloos voor God te stoppen hart en ooren, En alle Godsdienst in haar groom te willen smooren, Wanneer men swakheid speurt in ’t geestelijke volk.
Acht haar, na ’t geen sy doen; maar ’t Ampt van ’s Hemels tolk Moet altijd achtbaar zijn, of tucht en deugt verdwijnen.
Die Gods gesanten drukt, soekt God self t’ondermijnen.
Dus krijgt de deugd een smet, de tucht een krak, en ’t schuim Van alle boevejagt haar schendig’ handen ruim.
Men siet het daagelijx, dat muiters en rebellen Sich eerst niet tegen ’t Hooft, maar sijne dienaars stellen.
Ten laatsten schuimense op den droesem van haar borst: Dan blijkt het, dat al ’t werk gemunt was op den Vorst.
Die kerriklasteraars, verachters en verlaaters, Uit kerkelijken haat, zijn in haar hert Gods haaters.
De Duivel leert het haar blanketten met die schijn.
De werpers van Gods paarl verscheuren se, als een swijn, En, als die boosheid sig wat naakter derft ontkleeden, Dan worden ’t honden, die sijn heiligdom vertreeden, En God self niet ontsien.
Maar gy, hoe zijtge ontaard!
Die onlangs elk te fijn en bygeloovig waart.
Hoe schokt u Geest staag soo met oneenpaarig horten?
Gy vlood den reegen, nu gaatg’u in ’t water storten.
Nu sietge u misverstand van achtren, en belijd Dat gy door ’t mommegrijns der deugd bedroogen zijt: Maar om die faalgreep nu te boeten, is het reeden, Tot helsse gruwelen van menschefeil te treeden?
Te meeten met de maat van die doortrapte fiel Elk lidmaat van Gods kerk, en kristelijke ziel?
of daar een guyt, met sijn schijnheylig weesen U lichtgeloovigheid verkloekt heeft, en beleesen; Meent gy, dat ider is, gelijk als hy, gesind, En men van vrome lien nu geen patroon meer vind?
Laat aan den vrygeest vry sulk reedeloos besluiten.
Neem gy de deugd recht wis, en keur daar d’ondeugd buyten.
En waag van nu af aan, u achting niet te ras, Maar hou u van de kant, in ’t midden, op sijn pas.
Zijt, voor bedriegers, nooit meer sulk een blinden drijver: Maar ook, verongelijk geen goddelijken yver: En moet gy ergens heen verwricken uit u stand; Swaay over dan noch liefst, na blinden yvers kant.
dat de Boef u dreigt, is dat waaragtig?
Dat hy, noch weldaad, noch genooten deugd, gedachtig, Door snoo ondankbaarheid, so stout, als vuyl van aard, Dat weldoen, tegen u, ten oorlog heeft geschaart?
Ja zoon, ’t is al te waar, en ’t quetst my, als een dooren.
Laat my daar mee begaan, ik sal hem bey sijn ooren Afsnyen: sotheid waar ’t, geen goedheid, sagt te gaan.
’t Is regt mijn werk, van hem, u, met een swenk, t’ontslaan.
Sie daar de regte taal, die jonge lieden spreeken.
Om kort daar af te zijn, meen ’k hem den hals te breeken.
Ik raad u als een vriend, dat gy die wraak verbijt.
Wy woonen in een land, en leeven in een tijd, Daar, met self recht te doen, men licht zig self kan hinderen.
Meynouw.
Wat onheyl is hier gaans?
wat hoor’k?
ô lieve kinderen!
Al heel wat nieuws, gesien met oogen van u zoon: Mijn weldoen recht betaalt, in munt van ’s weerelts loon.
Ik strek een bedelaar voor vader en voor voeder.
Ik haal hem in mijn huys.
Ik hou hem voor mijn broeder.
Daar schijnt geen dag, waar in ik hem geen goed en doe.
Ik geef hem noch mijn kind, en al mijn goed daar toe.
En op de selve tijd derft de verrader denken, Mijn eer, en d’eerbaarheid, van mijn Egâ, te krenken.
Al deese boosheid is den vuylik niet genoeg.
Mijn goeddoen werpt hy nog, met dreygen, voor mijn boeg.
Mijn barremhartigheyd, malgoed en sonder oordeel, Dient hem tot mijn verderf, voor wapentuig, ten voordeel.
Hy soekt my, op den dijk te setten, daar hy stond, Te brengen, tot die staat, daar ’k hem met deernis vond.
dat hy u, deesen vroomen Sou speelen sulk een trek, in my kan ’t niet wel koomen.
Godsaligheyd wort altijd hier gehaat.
Maar Moeder, dat’s bekent.
Wat wiltge met die praat?
Een vremt register word in uwen huys getrocken.
Die na die bom niet danst, moet voor den afgunst bocken.
Wat heeft den afgunst doch te doen, met dit verhaal?
Doe gy dus kleyn noch waart, heb ik ’t u duysendmaal Geseyt, dat deugd op aard de nijd niet lang kan derven, Dat wel d’afgunstige; maar d’afgunst, nooit sal sterven.
Maar wat komt dit te pas, by deese saak?
De list Heeft u, tot sijnen last, veel sprookjes opgedist.
’k Seg, dat ik ’t selve sag, met middagheldre klaarheyd.
De tong is loos en boos, tot nadeel van de waarheyd.
Gy, Moeder, sult my nog doen vloeken.
’k Heb geseyt, Dat ik self heb gesien het eereloose feyt.
De boose draaken zijn van tongvergif steeds swanger.
Wie leeft so wijs en vroom, die daar van vry is langer?
Maar dat’s een wonder werk, een reedeloose praat!
Ik heb ’t gesien.
’t Is vremt, dat gy geen duyts verstaat.
Ik seg u: ’k hebt gesien.
Men schreeuwt het in u ooren, Gelijk een boeveklok: en kunt gy ’t noch niet hooren?
Och heer!
hoe dikmaal is ’t dat bloote schijn bedriegt!
Vlotvaardig recht te doen, op ’t geen voor oogen vliegt - - - Domb.
Om dol te worden is ’t.
Men helt na ’t slinx vermoeden Ook uit den aard; en licht duid men ten quaaden ’t goede.
Ik hoor wel, dat ik dan te duiden dien voor goed De lust en toeleg op mijn huwlijksbed.