floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Doet ghy vry al jou best.
Ick selt jou nu betaelen.
Dats wel, ick swijch de rest, ’k Meen u, en uws gelijck, sulcken spul te bereyen, Dat ghy niet weten sult hoe ghy mijn weer sult peyen; 'k Heb niemant niet gedaen, wat duyvel ist niet schant, Dat men een vroom gesel op ’s heere straet aenrant, En hem met dievery beticht, ick word’ uytsinnich, Ick selje dat betaelen,’k sweertje.
Meester Clement.
Niet soo vinnich, Specejael bedaert, je vecht tegens een Oudt man, Theodoor.
Waerom niet, ’t is een eerdief, hy spreeckt mijn te stout an, ’k heb niemant misdaen, en’k wordt voor een dief geacht, Meester Clement.
Hoe dat, ’t en kan niet zijn; Theodoor.
Hy seyt dat ick te nacht, Uyt pijpesteldery, hier heb een gor gestoolen, En ick weet nergens van: Meester Clement.
Mijn vrient, elck een kan doolen, Twee hou ick altijt vry, dats dees en d’oude Kerck, Dese man het geen schult, dat is geen Vryers werck, Die eer het in sijn lijf sal sulck spul niet bedrijvven, Vroutjes swijcht mee vry stil, jy hebt geen reen om te kijven, Jy hebt hier de rechte man niet, je doolt inje meenen, Daerom zijt wel te vreen.
Trijn Raetel.
Wat roert’et jou, bruyt heenen, Wie het jou hier ontboon; seght doch Ian Kurckevaer?
Mach ick op ’s heeren straet niet staen, gelijck een aer, Ick segh de waerheyt, en ghy en wilt’er niet nae hooren.
Heyn Veelbewindt.
Dat lieghje.
Jy lieght’et.
Ick slaeje om jou ooren, Iou verbrande Ian Drasbroeck, jou rechte woeckenaer, Dat ghy mijn dit opseght, sult ghy mijn maecken waer, Mijn eer dat is mijn goet, ’k house waerder als mijn leven, Dat jy die mijn beneemt, jy sultse mijn weer geven, Al waerje noch soo oudt, ick koomje op de vacht.
Jy Godts wonje, had ick siet daer mijn ouwe kracht, Ick souje opje beurs komen, jou rechte lichte vinck, Theodoor.
Iae wel ick segh, ’t is veel, hy siet of hy al hinck, Bestevaer denckt om een dootkist, en niet om te vechten, Wilje mee als de luy, alle kromhouten rechten, En dat met misverstant, dat kan toch niet bestaen.
Jy hebt’er by geweest, waer koomje aers van daen.
Binje mijn Biechtvaer Moer?
’t Is nu geen tijt van scheeren, Geckje noch met de luy?
Iou ackermentse Meeren, Mocht ick mijn leet eens wreecken aen jou, of aen jou man, Trijn Raetels.
Iae wel, kijeren ziet, hier wat raet gaet mijn noch an, Dit opsnappertje wil mijn man noch met een deegen te lijf, Komt hebjet hert inje vleys soo vecht tegen een wijf, Ick saljet hert inje hant geven, jae by gans bloet.
Meester Cl.
Ick mach gaen loopen voort, dunckt mijn ’t is wel soo goet, Want hoe ick het hier praet, sy sijn even ongaelijck.
Ionckman soo ghy hebt schult soo ist lijckwel heel qualijck.
Moer gaet na huys en spint jou rocken, dats wel soo goet, En moeyt u met u self, of met u Lantsman, de Knoet, Daerje laest mee ginckt tot onse Alder Knaptendeun, En laet mijn inme wesen, ick ben een eerlijck mans seun, Die niemant van sijn leven hedt een stroo in de weegh eleyt.
Hoorjet wel vrienden, dats nu al moy uytgeseyt, Maer die’t niet en gelooft die doet daer aen geen sondt.
Hy liecht, hoorjet wel, Vrijer gaet en spoelt jou mont, Hy stinckt van de loogens, men kan niet by u weesen.
Dats langh genoech, dats na de Schout, nu meughje vreesen, ’k Sal eerst, en voor al gaen, en beleggen een safricasy, En jou dan doen verdaegen, met al jou lichte nacy, Kanje dan wat bewijsen, ziet datje gau bent; Ick heb tuygen genoech, dat jou sint velten schent, Daer ick nu kom van daen souje die oock blameeren, Iou ackermentse vodt, dat sinne luy met eeren, Die sullen mijn in mijn gerechticheyt veurstaen wel, Al waerje noch soo dol, jae de Duivel uyt den Hel; Ick schijt opje, jy en sult mijn niet een haer vanme hooft nemen, Al waerje Luicefer self, soo acht ick niet jou teemen, Ick sal jou op ’t Purgatoriom roepen maet; Jy sult mijn niet ontwroeten al hadjen Abbercaet, Of twie van de labbekacken, of eenige andere leurs, Ick acht het even veel, jae al namje twee schreurs, Of twee andere scheytbienen, ’t en sal u niet verschoonen, Ick ben te wel bekent by de luiden die hier woonen, En sult ghy mijn gaen beliegen, ’t wodt liever datje waer t’Hoboocken op Rocksent, of op de Noortse klippen vaer, Soo staelje niemants eer.
Vrient laet u niet ontslippen U wijsheyt, gram gemoedt, maer spreeckt met reen bedaert, En hebje dan geen schult, dat opentlijck verklaert, Men sal u geven recht, indien ghy ’t kundt bewijsen Dat ghy strijdt voor u eer, dat isje ver te prijsen, Ghy doet in mijn zin recht, dat jy’t wat breet uytlecht, Ghy krijcht van ons gehoor, luistert wel toe, ick seght Dat men u sonder schult beschuldicht, ’t was te schandich En eerloos gedaen.
Wel nu spreeckt uyt knaphandich, Weet ghy wie’t heeft geweest ick schenck jou wel een vaen.
U Susters binne bef, die duycker mocht dat raen; Was ick Docter Faustus, of Waegenaer, of een aer, Of Aecht sonder Ziel of Ianneken Kreupels, of haer Kaer, Of yemant die by nacht soo wat rijen op Kol, Of een Hant-sietster, Planeetleester, die met gelol De Luy soo wat wijs maecken, ’k soutje wel uytleggen; Maer datje mee nu vraecht dat kan ickje niet seggen, ’t Is mijn niet meugelijck, ick hebbet niet gesien, En dat ick’et al sach, ’k sou loopen of vlien, Ick kroop uyt vrees, siet daer voorseecker, in een Paerts kop, Of inme klomp, of hier of daer wel in een aer glop, ’k Heb met dat volck niet uytstaen, ’k hou daer mee mijn geck.
Nochtans de jonge maets hebben veel dat gebreck, Als de Wijn is in ’t hooft, datse moetwillich raesen, Hier haeltmen om een stoep, daer smijtmen uyt de glasen, Soojer wat tegen seght, jy krijchtse aen u hals; Theodoor.
Dats daer, ick heb voor vrees, dus schuick* mijn van als, Hy doet mijn ongelijck, die sulcx mijn gaet vertrouwen.
Vrient, heb ick yet geseyt, wilt mijn ten besten houwen, ’t Is door een haesticheyt gekomen.
Iae wel by gedt Dat spijtme inme hert, ’k hadt recht mijn zin gesedt, Siet daer, om een plockhaertjen te leggen voor de vuyst, En nu ick ’t recht verstae, soo heb ick immer juyst Een onrecht man geraeckt, soo’t schijnt aen dees sijn woorden, Hadt ick de rechte man ’k sou hem by gudt vermoorden.
Iae jy sou’t hem met een Pecckelhaeringh* ’t hert of steken, Of met een werme Beulingh sou jy jou leet wel wreecken, Of jy sout hem by de naers de keel of stooten met een half blancx koeck, ’k Wed’ jy beet hem wel ’t hooft of, hadjem maer om een hoeck, Soo vinnich soujer op aen duwen, jy lijckter wel ien, Die’n roof voor de Hel haelt, jebt de Nicker wel ezien, En alsje begint te bulderen met jou scheve beck, Soo beeltje nae’t leven uyt als Oostendes beleck, Sulck gebulder, sulck gestamp maeckje met jou bienen, Aers noch aers of je waert metje twaelf of dertienen, En je set jou Trony in sijn derde ploy, datjet wel verstaet, Datse grijnst als de Duyvel tegen de Daegeraet, Dat Pollesemes noch leefde, hy verliet sijn Boomrijck dal, En quam alhier woonen, en dat deed’ hy jou te geval; Want je bent uyt der maten schoon, je hebt geen gelijck, Schijt Trijn Aerdaeckers, jae al wasse noch soo rijck, De Keyserin, noch malle Meycken, of Lysje waer is Ian, En hebben by u niet, jy bent’er ’t puyckjen van, Sulcken Keuningin, men kan op u niet quaet zijn, Ick vergeeftje allegaer datje geseyt hebt tegens mijn, En jy bent’et oock waerdich datmen’t van u verdragen sou, En ’t is wel recht en reen datmen oock sou beklaegen jou, Sy doen jou groot gewelt, binje quaet, je hebt wel re’en, Want niemant heeft als jy alsulck verdriet gele’en, Dat op jou eygen seggen, sonder schult, in trouwen, Als ’t spul op sen best is soo hoortmen op te houwen; Jy behoort de goe luy niet te quellen, ’t is schant, Laet elck haer goet met vreen, en houdt jou rust, want ’t Mocht u namaels rouwen, maeckt geen goe luy quaet Wilje wel doen, op dat ’t berouw niet komt te laet, Komt het Graeu op de straet, je bent evangen of eslagen, Daerom soo houdt u rust, of men sal jou beklagen, En daer oock by verdaegen voor onse alder Schout, Dus laet het quaet op dat te laet jou niet berouwt.
Heb ick jou wat misseyt, ay wilt het mijn vergeven, Ick sal u nimmer weer beschuldigen van mijn leven.
’k Vergeeft jou allegaer, mijn oploopent gemoet Dat is al ne’er geset, Want liefde wercken doet.
CRISPYN, MOGOL, Of de GEWAANDE TURK.
KLUGTSPEL.
DoorJ.
C.’T AMSTERDAM.
By HENDRIK BOSCH, Boekverkoper, over ’tMeysjes Burger Wees-huys.
en te Leyden by GILLIS KNOTTER.
OPDRAGTAan MejuffrouwA.
VEEREN.
Door schyn van ander Ryks gewaat, Bedriegd hy door zyn looze streeken, Dan of het vroeg zy, of ’t zy laat, ’t Bedrog komt altyd uit te breeken: Aanvaerd, van my, die ’k waardig agt.
Dit werk aan u op te dragen, U gunst die werd hier op verwagt, Myn oogwit, tot Crispyns behagen, Zo blyft Minerfs Zaal gelegt, Haar drempel hemel hoog gehegt.
E Musis Aeternitas.
UE.
Dienaar en Vriend, J. C. AAN DENLEEZER.
DIt Werkje hadde in den Jaare 1716 al in handen geweest, maar door een zekere toeval het zelve laten leggen: zo hebbe ik het weder by de hand genomen, hoope den Leezer het niet verwerpen zal, maar slegts aanzien met gunst van zulk eenen, die zig zelfs niet uytgeeft een geletterde te weezen, hier door zal hy zig voldaan vinden, en zig niet steuren aan Momus schempinge, zal tragten alsdan u goede gunst te beantwoorden ende by gelegentheyt te doen uytkomen de verbolgene Woedenheyt, of de rampzalige liefde, Treurspel.
Amsterdam den 7 Augusty 1718.
J. C. Hebbe den druk vergunt aan H. BOS.
GUSTAAF, Een ryk Burger man.
JUSTINIAAN, Zyn zoon Minnaar van LEONOOR.
ROSEMOND, LEONOOR}Herderinne.
ERNESTUS, Een oud Landsman vader van ROSEMOND.
CRELIS, Broeder van LEONOOR, verlieft op ROSEMOND.
CRISPYN, Knegt van GUSTAAF, en in gedaante                        die van ERNESTUS.
LEANDER, Zoon van ERNESTUS.
Het Tooneel verbeelt een Geboomte.
CRISPYN, MOGOL, Of deGEWAANDE TURK.
ERNESTUS, Spittende naar ’t Oosten.
ERNESTUS.
DIt werken duurt te lang: het zou myn maar verdrieten, Daar lyt den bruy: kedaar, begomme is dat swieten, Ik werk van daag niet meer, wat scheelt my dat gebruy, Acht stuyvers kryg ik daags, noit meerder van de luy, ’t Is schande voor een mens, wie heeft zyn leven dagen; Dat kwam myn Vaartje ook altyd zeer te mishagen: Dog ’t is of ’t zo moet zyn: dies ik met koele moed, Dit arbeyde door een goede teug verzoet.
Myn besje leerde my, werk, tot gy komt te sweeten, Zo vult gy uw lyf veel meer met drinken als met eeten, En gy werd dik en vet, veel meer als ryke lien: Ik lagger om als ik dat vrette kom te zien.
Een mondje als een pop, half vol, kan haar verzaden; Ik zag ’er laast ien die vrad vleesch, ’t was halfgebraden, En’t bloed dat liep ’er aan alle kanten uyt, Het was guee, zegt hy, op zyn Engels: maar verbruyt Zoals hy vrat, had gy het iens gekeeken Gy zoud ’ezeyt hebben foei, wat kost gansch elleweken, En eet hy die zo graag, en louter in het lyf, Ik dogt heerschip ad gy iens het vretten van myn wyf, Gy zoud zo louter niet uw greége darm vullen.
Maar ik gants bloed, maar ik wat zou ik byster smullen, Van orte, boonen, gord: met roggebrood en spek, Ik loof voorzeeker, dat jou ’t kwyl kwam uyt de bek, Of voor het minste zoud gy wis wel, watertanden, En graag iens proeve; maar waar mag myn knegt belanden, Den lompen botmuyl, heb ik wel een uur verwagt, Met sterk water, dat myn pens en darm verzagt, Ik nam gisteren aan, voor een die braaf kon werken, Dan hy en lykt myn niet, aan ’t geen ik kom te merken.
Hy is te traag voor my, my lykt niet zulk gedeun, Daar is die loeres in het wambes van myn zeun, TWEEDE TOONEEL.
CRISPYN, ERNESTUS.
Wel loeres kom jy daar, hoe kom jy aan die kleeren?
Waar is het flesje?
ras, ik dien myn darm te smeeren, Gy drentelt langs de weg, geloof ik zeker waar.
CRISPYN.
Baas wilt niet kyven, het was.... kedaar Is ’t flesje, maar ik had het schier vergeeten, Dog ’tkwammy in de zin zo even moetje weeten, Als ik dit kleed aan trok, zat in myn aere broek, En heel geschooten, naar beneeden in een hoek; Dog met geluk, kwam ik by tyds daar in tasten, ERNESTUS.
Daar is niet aan, gy kunt van avond daar voor vasten.
wat’s dit?
o vyve eldrement, U mond voorzeeker, heeft zig reeds hier aan gewent, Jou luyje dief, gy hebt het half uytgezoopen, CRISPYN.
Wel, voor een stuyver ken men noit veel meerder koopen, Het is gulde water, van het beste, ERNESTUS.
Bent gy wys, Of dul?
zeg rekel, waarom koftgy geen anys.
Wel baas hy had het niet, ERNESTUS.
Hy had het wel.
O loeris!
Maar ’t spreekwoord zegt gewis, zo ’t jong, zo ook de moer is.
Vergeef het myn dog nu, lk zal ’t een andere tyd Waarneemen, dat gy ’t vat, met meerder zorg en vlyt.
Wel ik zal zien, of gy het beter zult waarneemen, Dan ras aan ’t werk, want wat valt hier lang te temen, Dit stukje Land, dat moet ter deeg zyn omgespit, Want ’t spreekwoord zegt, hout streng de paarde aan ’t gebit, De eens voorleden tyd: die weg is komt nooit weder, Lucargus zegt de tyd, vervliegt gelyk een veder, Gelyk ons meerder, van die reeden zyn gegont, Want in de mond is goud, der gulde morgenstond.
Dat heb ik net gevad, ik meen ’t ook braaf te klouwen, Want door het goud, kan men de beste Dame trouwen, Ik wou dat myn de Zon, dan wat voordeelig was, Geeft zy myn goud gewis, zy dan myn smert genas, ERNESTUS.
Dat meent men zo niet dwaas, CRISPYN.
Hoe kunt gy ’t dan bedille?
Spreek my een ander maal, gy zou ’t u tyd verspille, Ik gaa iens na de schuur, en geef de beeste voer, CRISPYN.
Ja breek maar hals, en been, ik op wat anders loer.
CRISPYN alleen, Zingt spittende.
MEn zou’ by kant, zyn wambes scheuren, Zo het niet meer quam gebeuren, Boer te zyn, eens om de leur, Dan ziet men eerst een, bottelyk leeven, Den hand staag aan de ploeg gedreven, Moet u helpe uyt getreur.
Dan og lasi .... dan ag armen: Wie wil zig erbarmen, Aan een, ô verdriet!
Die ogen heeft en niet en ziet, Spreekt.
Dan zus, ik hoor gedruys, dit zal ons Jonker weezen, Doch bastha, dat ’s abuys, ag!
nou mag ik wel vreezen, Wat middel dient, o droes!
van my nu aangewent, Ik hoop maar, dat hy my vooral, nu niet en kent, En dat myn boere kleed, hem mag ’t gezigt bedekken, Of anders dat Hyn Pik, hem van malkaar mag trekken, VIERDE TOONEEL.
GUSTAAF, CRISPYN.
GUSTAAF.
DAar gy zoo onbedagt uw Vaders raat verstoot, Ag leef ik nog wel, neen ik ben nu zeeker dood, Maar doode spreeken niet nog ’t is haar niet van nooden, Want staag te zwygen was by haar al lang de mooden.
Dies ben ik slimmer nu ik leef en ik ben dood, En dat op eene rys: ô min wat baart gy nood, Wat woelt myn ingewand en harsene te zaamen, Zy kan dat denken van zyn vryen niet beraamen, ô Jeugd, ô Jeugd ziet toe en let op uw bedryf, Maar onze Scholerfert, wat doet die met een Wyf.
Zyn hem de leeden kout, wil hy die gaan verwermen, By zulk een Boere myd des winters in haar ermen, Of is het maar om ’t spel by hem alleen te doen, ô Jonge loosheit, wat komt gy al kwaad te broen.
Men mag voortaan niet meer op Kinderen vertrouwen, Daar ik myn steun en stud valt meende op te bouwen, Gustaaf kan het wel zyn, hoe speelt dog my gepyns, Ja zeeker dits de brief: wat hoefter meer gevyns.
Ik schrik nog als ik kom zyn streeken aan te schouwen, Ja wel kryg ik hem nou, het zal jou zoo berouwen, Dat jy dat gaat bestaan: een sled een Boere myd, En nogtans is het dat hy die karonje vryd.
Dog ik weet wel middel om een schot daar voor te schieten, Om haar nooit weer te zien, laat staan dan te genieten, Het beest dient uyt het Land: dan is zy van hem weg, Dan eer ik het bestaa, dient naarder overleg, Dan hy mogt trouwen, droes ik zend hem naar bolonje Die raat is vast gedaan, want ligt zou die karonje Hem volgen over al: en og dan was ’t gedaan, CRISPYN, stil.
Jaa wel, wat jeukt zyn huyd: hy diend te zyn geslaan.
Het beste middel is, dat zy hem zal verliezen, Maar is dan ook van my: ik tril als losse biezen Die afgemaait zyn uit een vuil beslikte slood.
CRISPYN, stil.
Ja ley gy daar maar in, al waar het half dood, GUSTAAF.
ô Domme jeugd, ag, ag!
wat bent gy vol van streeken, Dien meest de Ouders in het herd als adders steeken, En suyssebolle doen, wat maakt gy my ontzint, Ag had ik nooit getrouwt geweest, of was ik blind Gebooren, zoo had ik niet gezien zyn lusten, Daar hy uitwendig deze vuile smods mee kusten.
CRISPYN, gooit hem.
Ik doe dat gaare zoo gy daar toe bent gezint, Een schop vol aarde zoo gy wilt, maakt u straks blind.
GUSTAAF, drek.
Ja wel, ô droes was dit, gants bloed ’k ben verwondert, Dat al die vuiligheit my om de oore dondert, Dan ho: ik zie ’t al het zal ligt dien Lantsman weezen, Die ’t door abuys bestaad, Justiniaan wil vreezen, Voors Vaders ongenaa, o kwam ik jou maar by Ik zou wel stutte jou verbruste vryery.
CRISPYN, gooit hem weder en werkt voort.
Die vent lykt dronken, ik wil my van hem wenden, Hy maakte my misschien in kort geheel tot enden.
CRISPYN, slaat hem op de rug.
ô Loeres, gaa van hier, of ik delfje in de vloer, GUSTAAF.
Myn huid, ô droes, de moord die spookt hier in een boer.
CRISPYN, alleen.
HY is weg wel zoo den brus wie heeft nog van zyn dagen, Myn boere wammes, kan hem op de loop doen jaagen, Dit ben ik nu ontgaan, myn zaak is half gedaan, Ik zag het eynde reets, kwam maar Justiniaan, Dit kleed dient maar alleen, om gunstiglyk te wezen, Voor zyne liefde hy door geld kan my genezen, Al staan ik door dit ampt wat schrik en vreeze uyt, Het is ten dienst voor hem en zyn beminde Bruyd.
Dan daar komt Jonker aan om hier zyn troost te kopen, SESDE TOONEEL.
JUSTINIAAN, CRISPYN.
JUSTINIAAN.
AG myn Crispyn heb ik nog eenigzints te hoopen, Hebt gy reets iets bestaan tot voordeel van myn min, Of is zyn herd geraakt dat ik myn herderin Ontfangen zal ten egt, CRISPYN.
Wel dat kunt gy wel denken, Wil daar op ’t minste niet je hersene mee krenken, JUSTINIAAN.
Wat is ’t toekomend dan, CRISPYN.
Dat nog niet is geschied, Hoop niet op Vader, nog Papa zoo als gy hem hiet, Want zonder my, ik zweer kunt gy haar niet genieten.
Kuntgy my redde, van my innig ziels verdrieten.
Zoo raakt gy aan myn beurs: CRISPYN.
Laat zien eerst geef hem myn, Wel hy is passelyk vol: ik beloofje als Crispyn, En Knegt met eeren straks u huwelyk klaar te maaken, En dat met Vaders zin.
Zoo zal hy u geraaken, CRISPYN.
Ik ben te vreede Heer, gy krygt haar aan u band, Houd gy uw woord, ik ’t myn, zie, zie daar myn hand, Dog een zaak moet ik doen, en een met regt genieten, Dats Privelegio: het aar zal Mogol hieten, Eerst Vryheid om voor krol Mogol te zyn bekwaam, En dat dan zynde, is uw heel proces gedaan, JUSTINIAAN.
Ik verstaa uw mening niet, CRISPYN.
Hoor Jonker wil niet vreezen, Gy hebt voor deeze wel van Zoliman geleezen Of Achmet, Mahometh: of wel den Krol Vesier, Ik zal Mogol zyn en hem aanzien als een stier, Ik weet juist kleeren, om nu zulk een vent te wezen, De altrasie en de schrik zal hem in ’t kort genezen, Dog iets verzoek ik, laat het alles op my zyn, Gy ziet uw haast gered door hulp van uw Crispyn, Die uw in alle ding behulpzaam zal weezen, Dat Poliphemus zelfs voor myn gezigt zal vreezen, En dugten dat ik ben een tweede Licaon, Die al zyn gasten door zyn lekkernyen won, Om wederom van dien een lekkere taerd te maken, Maar uitgenomen niet om tot een wolf te raken, Neen ik men veel eer de Zon gelyk Apollo doet, Dog niet als Phaéton, te vallen onder voet, Want ik brak ligt myn kop, en mogelyk myn beenen, Of viel voor ’t alderminst, wel wis twee blaauwe scheenen Of viel myn ogen uit, dan was ik steeke blind Of rug graat stukken, of ik wier ligt door de wind Zoo hoog gedreven, dat ik myn adem niet zou scheppen En dood zynde, viel ik neer, zou nooit geen woorden reppen, Na zulk een tuimeling dat sweer ik jou myn Heer, JUSTINIAAN.
Hou op van gekke klap, CRISPYN.
Ja zeeker dat doet zeer, Probeert het zelf maar eens, Hans Pyp met zyn Doktoren: En Barbieren zyn maar in de zak te booren, Dat volkje is ’t alleen maar om het geld te doen, Quaksalvers en drogiste ik uit my gezelschap boen.
De meeste zyn niet weerd te blyve in de landen, Maar goed voor brandhout: in de donkere hel te branden.
Ja deet gy maar uw kunst gelyk gy spreken kunt, CRISPYN.
Myn praaten is alleen maar op u doen gemund, Ik zal uw hulpzaam zyn; wat heb jy meer te vreezen, Ik zal van deze dag dien bestiaal geneezen, Van al zyn sotterny: JUSTINIAAN.
Wat loofd gy al aan myn, CRISPYN.
Dat nog niet is gebeurt, maar mogelyk wel kon zyn, Maar wil u zeperlyk maar op my trou verlaaten, By voorbeelt rekent eens de gragten en de straaten Van ’t magtig Amsteldam, en Londen daar nog by Parys, en Moskow, en Roomen, alle dry, Constantinopole en Smirna te zaamen, Het groot Karthago groot, ik weet niet hoeveel vaamen Ik meen al de steenen die in deze Steede zyn Betreffen niet de trouw en hulp van u Crispyn, Ik ben iets wonders Heer, ik ben maar eens gebooren, En heb geen zikkepit van myn verstant verlooren, Van doen ik nog niet was... JUSTINIAAN.
Wat dwaas, CRISPYN.
Het is gewis, ’K leerje maar myn Heer, dat schyn geen waarheit is, Wat dunkje, ben ik niet magister boven allen, ’K weet als Cesar met myn eernaam ook te brallen, ’K steek de loef van hem, ik ben Cato in den raat, Een Cicero in reen, en in een helden daat, Wil ’k niet van persoon voor Alexander swigten, Wat aangaat Schipio, al ’t geen hy quam verrigten, Of wel held Hannibal, al visevasery, Niet waardig dat zoo een vent, zig vergelykt by my, Dog al dat snappen zou maar aan de zaak verschillen, Stelt u te vreen ’k gaa, en zal geen tyd verspillen, U herd verlangt te zeer, dies gaan ’k om het kleet, En al ’k aan heb is den grand Vesier gereet.
VAar wel, kunt gy hier door myn min betragten, Zal u voor zeeker als myn ziels verlosser agten, AGSTE TOONEEL.
CRELIS, ROSEMOND.
KRELIS.
JA Rosemond ’t is waar, gy speelt myn in de zin, Den gansche dag en nagt, zeg myd zal ’k nooit min Van u genieten, zeg zal ’k nooit loon ontfangen, Zoo is de beste raat dat ’k my maar laat hangen, Hoe benje dog zoo wreet, heb jy de Historie niet Gelezen, van dien vent, die de Olyve hiet, Of Palmeryn olyf, wat zyn dat zoete dingen, Waar van de Jongens langs de straat staag liedjens zingen, Of Don Quiksot myd met zyn Vryster Dolsida, Hoe hy ging kwynen, omdat zoet, je weet wel: ha Wanneer komt een die tyd, dat ’k jou blom zal plukken, Erbarm je dog, om my: o hondert duysent stukken, Myn suyker soete pry, je weet ik ben soo groen, Kom Rozemondje, geef jou Krelis dog een zoen, Kyk, kyk de quyl die komt myn uyt de mond al breken, ROSEMOND.
Loop, loop ’t is malligheit, je bent te vol van streeken, Gaat hutsele met je praat, ik minje nimmer, neen, Gy leerd uyt dom quick snot, geloof ik deze reen Hy, handen t’huys.
Nou: nou: ROSEMOND.
Wat zal ons nog gebeuren, Gy zout door u gebrus, by kant myn reuzel scheuren, Hou handen van de bank: het vlys is reets verkoft, KRELIS.
Maar hoor myn dog maar eens.
ROSEMOND.
Neen, ik breek geen beloft.
Al schoon dat gy my praat, met opgepronkte reeden, Als of gy quaamt van ’t hof: zou myne teere leeden, Niet zyn voor u, daar mee is ’t uyt, gaet dadelyk heen, En laat myn in des Laan, KRELIS.
Soo puur alleen.
Dat meenje immers niet.
Hoe zou ik het niet meenen, Voorzeeker meen ik het wat doeje lang te teemen, Dit hout is myn genoeg, ik hou niet van het riet, Dat manluy draagen, schoon verholen men ’t niet ziet, Het een te groen, het aar te droog, dat zou niet passen, Myn grazig bloempje is al voor een aar gewassen, KRELIS.
Ja zeker, zegje dat, ROSEMOND.
Hoe meenje anders vaâr, KRELIS.
Het kan wel weezen, ey, laat deze zaake daar, Ik heb een liedje diergelyke nooit voor deezen, Wil jy ’t eens zingen, of wil ik het jou eens leezen, Het is of den rymer, van die edele poësy Het juist gemaakt heeft, dat gy ’t vad op ons te by, Nooit heb jy ’t zoo gehoord: want ’t zyn de zoeste dingen Van minnekosery, dies moet ik u jou eens zingen, Volg myn maar na: wis werd jou herd verrukt, Want al de woordjens zyn doorpeuselt en doorplukt.
Laat my het eerst eens zien, KRELIS.
Het laaste is als ’t vooren, Jy hebt maar te zingen, en te zien, en maar te hooren, Volg maar myn edele stem, ’t is alles honiggraat, Waar in dat honing zit.
Wat heb jy raare praat.
CRELIS, zingt.
Myn Daphiné die kan niet meer myn ziel bekoren, Ik wagt een tweede min, Een tweede, in myn zin, By haar heb ik verloren, Myn manne-maagdom, ja gewis Haar zieltjens, zoeste Koning is Ik wagt een tweede min Van uw myn ziels vriendin.
Het geen dat gy reets hebt genooten, Ey wil dog gunstig op my slaan, U oogjens eer gy my ziet gaan, Van rouw in ’t graf diep ingeslooten.
Dit liet treft my het hert, breng het u Suster thuis, KRELIS.
Ik volgje, loop zoo niet: myn dunkt ik hoor gedruis.
CRISPYN, in Turks gewaat, maar van bovenals een Doctoor.