floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
’k Zie Hendrik, dien Poeët in Roomsche en Duytsche dichten, Voor Maro noch voor Hooft in geenen deele zwigten; En, schoon haer held’re glans het zonnelicht verdooft, Vergeet het Hof dit paer, in studie afgeslooft.
Hoe zedig gy ook schynt, ’k zie d’oorzaek van uw quellen, En dat gy u niet durft by deze baezen stellen: Ook wil ik voor deez’ tyd op u alleen niet zien, Maer, lieve zeg my eens, zyn dit zo groote lien?
Wat dienst heeft ooyt het land van hun verstand genooten?
Wat voordeel voor ’t gemeen is uyt haer pen gesprooten?
Dat men het Hof betigt van snood’ ondankbaerheit, En overal verwyt, dat men haer groote vlyt Niet naer verdiensten loont, als of de Staet die Heeren En al haer schriften niet kon met gemak ontbeeren.
Wat nut geeft dit aen ’t land, dat onze Meester Jan Zyn pen en slechte styl verhuurt aen alle man?
En gelt trekt van het blad, en leeft van bed’laryen, En van zyn boekjens aen een Lord of Graef te wyen: Die nydig op den roem van mannen, regt geleert, Al voor pedanten schelt, ’t welk hem niet vlyt of eert, Niets in zyn schimpkourant doet, als op helden smaelen, En met een lasterpen de feylen op gaet haelen Van schryvers, die en ’t Hof en d’Academie pryst.
Jan, die niet weet wat dicht of letterkunst vereischt, Bemoeyt zig evenwel met dichters uyt te geven, In Grieksch’ en Roomsche tael, waer in hy onbedreven,* Noch maetklank, noch sieraet, noch zwier, noch draey verstaet, En beelt zig in, dat hy Salmaes te boven gaet, Dat Heins en Grotius, en wat meer letterhelden Ooyt zyn beroemt geweest, by hem niet zyn te melden.
Die onbeschaemt van roof en dieveryen leeft, En van een ander steelt, ’t geen hy voor ’t zyne geeft.
Wat slegthooft Hendrik zy, kan m’ uyt zyn verzen lezen, By niemant van verstant of oordeel ooyt geprezen, Die opgepropt van drek, godlooz’ en lasterpraet, Ontbloot van zin en tael, en zonder rym of maet, Verstrekken tot een spot van Meesters en Scholieren, Die hem uytjouwen, als z’ hem over straet zien zwieren; Die, aen een Maetschappy van guyten lang verwant, Leent Doctor Prullius voor spijs en drank zyn hant.
Die met zyn medemaet, dien ongodist, die ’t spotten Met al dat heylig is, noyt laten kan, in kotten En Kroegen van Out Bruyn, zo menigmaal voorheen Pasquillen heeft gemaekt, betaelt by zyn Maeceen.
’t Schynt evenwel aen my; dat zulke schooyers zouden Nog willen, dat men haer voor ietwes groots moest houden, Om dat quansuys haer naem vyf zes mael is gedrukt, En aen haer boeken eens by toeval is gelukt Met een vergulden bant te werden overtoogen, Waer door SEPTRANUS had een jong Student bedroogen; Maer, ’t geen den hoogmoet styft van dat verwaent geslagt, Is dat het zig alleen bequaem tot staetkund’ acht, Dat Prins noch Koning haer geleerde pen kan missen, En dat haer brein, een schat van staetsgeheimenissen, Beschikt van ’t geen een ryk, of staet gebeuren kan, En ’t allerminste boek van zo ’n verstandig Man Veel grooter loon verdient, als staets bedienaers trekken, En meenen, nae de waen van ingebeelde gekken, Dat haers gelyk geen mensch op aerde meer en leeft, En ieder een het oog op hen gevestigt heeft: Dat zy zyn dun gezaeit, dat men haer aen moest merken, Als die, waer in natuur betoont haer’ wonderwerken.
En dat zy weten al, dat voor haer is gezeit, Nae dartig jaeren lang nachtbraekens, omgeleyt Door oor en oog te zyn in Grieksche en Roomsche schriften; Nae dat haer logge geest belast is, zonder schiften Met een onnutten hoop van ouderwetschen bogt, Van wetenschap, gelyk een dronkaert vol van vogt.
Vermeten’ kaekelaers, maer onbequaem tot zaeken, Onaerdig; in geen staet om goet begrip te zmaeken, Vol van belaglykheit, zo boersch en onbeleeft, Dat men een quaeden naem, om haer, de studie geeft.
Uw yver is wat sterk, en geeft my klaer vermoeden; Welk dat de rede is van uw gramsteurig woeden; Dat hy uw makker mag in Saertjens liefde zyn Ontsteekt uw gal en haet tegen myn Driessottyn.
DIRK, MARGRIET, DRIESSOTTYN, EELHART, SAERTJE.
MEvrou, my is belast dit briefjen u te geven Van dien geleerden Heer, die aen uw huys zo even U d’eer dee van te zien, en in wiens dienst ik stae, Hy bid, dat men ’t begrip hier van wel gaede slae.
Al ley’er noch zo veel aen zo een brief geleegen, Leer, Jongman, dat men nooyt kan grooter zotheit pleegen, Als midden in ’t gesprek te vallen met gedruys, En, dat men zig eerst moet aen boden van het huys Vervoegen, en dan zoud gy klaere blyken geven, Dat gy de konst verstond van wel te kunnen leven.
Mevrou, had ik ’t geluk van zo een wyze vrou Te dienen, ik geloof ’k die kunst ras leeren zou, Maer nu zal ik die les in myn zakboekjen schryven.
MARGRIET, leest den Brief.
,,Mevrou, ’k hoor Driessottyn geroemt heeft by de Wyven, ,,Dat hy in korten tyd met Saertjen trouwen zal.
* ,,’k Heb van myn pligt geagt by dezen u voor al ,,Berigt te doen, dat al zyn wysheit en geleertheit ,,Alleen loert op uw goet, en dat het is verkeertheit ,,Aen zo een zot zyn bloet ligtvaerdig te besteen.
,,Derhalven, eer gy ’t doet, lees dog dit vers, het geen ,,Ik, tegen hem gemaekt, nu vast voor uyt laet wand’len, ,,Maer wagt hoe myn pinseel hem binnen kort zal hand’len ,,En schilderen zo net met levendige verf; ,,Gy zult binnen een maent, zo ’k voor die tyd niet sterf, ,,In dat gedigt Virgiel en Flaccus hooren klaegen, ,,Hoe dat die brekebeen het best haer heeft ontdraegen, ,,En geeft voor ’t zyne uyt: Terens zal met Katul ,,Weer eisschen, ’t geen haer is ontstoolen door dien prul.
Zie daer, het geen ik my van eersten af voorstelde, En in dit huwelyk met Driessottyn voorspelde, Dat zyn verdient geluk ontsteken zou den nyt, En s’vyants lastermont ontsluyten met verwyt; Maer, die verbittering zal my tot spoorslag strekken, Om ’t huw’lyk, tot haer spyt, ten eersten te voltrekken, Op dat de wangunst zie, dat, al het geen zy doet Tot stooring van dit werk, my aenzet tot meer spoet.
Gae dit uw Heer terstont uyt mynen naem vertellen, En zeg hem, tot bewys, hoe hoog dat ik hem stelle, En zyn waerschouwing’ acht, dat ik van daeg begin, Te kroonen Driessottyns verheven geest en min.
En gy, myn Heer, gy zyt, als vriend van ’t huys gebeden, Het sluyten van de trouw, en blyde plegtigheden Te vieren nevens ons.
Zend, Dochter, eens de Knegt Om den Notaris uyt, en aen uw Zuster zegt, Dat ik van daeg haer wil aen Driessottyn uyttrouwen.
Het zal onnodig zyn, dat ik ’t haer gae ontvouwen, Die bootschap zou door u, myn Heer, best zyn gedaen, Gy kunt met een haer hart opruyen tot weerstaen, Aen al het geen’ haer wert van Moeder voorgeschreven.
Wy zullen zien, of zy zal durven tegenstreven.
Of ’k in myn oogmerk ben, of zy in ’t haer vergist.
’t Verdriet my zeer myn Heer, dat g’ in uw oogwit mist.
Mejuffrou, ’k zal myn kragt en arbeit aen gaen wenden, Om u van dat verdriet haest te doen zien een ende.
’k Vrees, dat uw pooging heel zal wezen in den wind.
Misschien, dat uwe* vrees wel zig bedroogen vind.
Ik hoop van jae, myn Heer.
Ik zou het zeker vrezen, Zo gy uw Zuster tot myn voordeel woud beleezen.
Ik zal tot uwe hulp inspannen al myn kragt.
Van myn erkennent hart dan dankbaerheit verwagt.
EELHART, RIJKHART, GODEFROI, SAERTJE.
MYn Heer, zonder uw hulp is ’t ong’luk my beschooren, Uw Vrouw heeft Driessottyn tot Zwaeger uytgekooren, En uyt vooroordeel my gewezen van de hand.
Wat zotheit komt haer aen?
wat heeft doch die pedant, ’t Geen haer bekooren kan?
Om dat hy wat kan rymen, Word hy voor u gestelt.
Deez’ avond zal zy d’egt Voltrekken.
Is dat vast?
Dees avond.
Watge zegt?
Doch, om met vrugt hier in haer zin te wederstreven, Zal ik u nog van daeg myn dochter Saertje geven.
Om ’t huwelyks verdrag te maeken, is de Knegt Naer den Notaris toe.
Ik gae mee regelregt Daer heen, om naer myn zin voorwaerden op te stellen.
Haer zuster zal haer ook aen ’t oor gestaedig lellen, En haer dit huwelyk zeer kragtig pryzen aen.
En ik beveel, als een, aen wien ’t alleen moet staen, Dat zy terstond aen u haer hand en trouw zal geven, En ik zal yeder een, die my wil wederstreven, Doen zien wie meester is.
Blyf maer een weynig staen, Ik kom terstond weer hier.
Broeder, wil met my gaen, En gy myn Zwaeger mee.
Oom, maek dat hy bestendig By dat voornemen blyft; of wy zyn beyd’ ellendig.
’k Zal doen tot uws geluks bevordering myn best.
En ik niets vaster zie, daer ik myn hoop op vest, Als uw standvastigheit.
Daer kunt gy staet op maeken.
’k Zie, zonder dezen steun, tot geen geluk te raeken.
Gy ziet, hoe men myn hart met dwing’landy beknelt.
Zo ’t zig voor my verklaert, vreez’ ik voor geen gewelt.
’k Zal alles, wat een drift van trouwe min kan raeden, Beproeven.
Doch, zo al myn poogen quam te spaede, Weet ik een toevlugt voor myn droeve ziel, die my Beletten zal, dat my een ander heeft, dan gy.
ô Hemel, wil dien dag met vreugt my doen beleven, Dat Saertje my die blyk mag van haer liefde geven.
SAERTJE, DRIESSOTTYN.
’t IS ’t huwelyk, myn Heer, waer op myn Moeder dringt, ’t Welk my in montgesprek met u te treeden dwingt.
Ik heb gemeent, dat gy in d’onordent’lykheden, En huys beroertens wel zult luysteren naer reden.
Ik weet, dat in myn echt groot voordeel voor uw steekt, En dat het huwelyks goet alleen uw liefde queekt.
Maer ’t gelt, ’t welk het gemeen gewoon is te bejaegen, Hoord’ aen een Philozoof zo zeer niet te behaegen, En de verachting van het ydel goet, en staet, Behoorde niet alleen te blyken uyt uw praet.
Mejuffrou, ’t gelt alleen heeft my niet doen verlieven, Uw flonkerend gelaet, uw oogen, die my grieven, Uw zwier, uw fraeyigheit, is alle d’overvloed Daer ik myn tederheit en wensch meed’ heb gevoet.
Ik ben alleen verlieft op deze vaste schatten.
Uw edelmoedigheit moet ik met dank opvatten, En uw beleeftheit maekt, dat ik my zelve schaem, Maer, het verdriet my zeer, dat ik ben onbequaem, Die liefde van myn kant met wedermin te loonen, Ik wil aen u zo veel verpligting wel betoonen, Als iemant, maer ik vind myn hart alreets bezet, En gy weet, dat een hart, naer zuyv’re liefdes wet, Zig niet verdeelen kan; Ik heb het reets geschonken Aen Eelhart, die het heeft in liefde doen ontvonken.
Ik weet, dat hy by u in geen verdiensten haelt, En dat ik in de keur van Bruygom heb gedwaelt, Dat gy zyt van natuur met duyzent aerdigheden Versiert, waer door gy wel den rang verdient met reden, En ik beken hier van by my de schult te zyn; Maer, wyl het is gedaen, neem dog gedult met myn, En, ’t geen in dit geval kan redeneering baeten, Is, dat ik moet my zelf om myn verblintheit haeten.
Zo gy, nae ’s Moeders wil, uw hand aen my slegts geeft, Zal het bezit van ’t hart, ’t welk nu een ander heeft, Wel volgen, en ’k vertrouw door duyzend minnepligten Wel haest in staet te zyn, om hem den voet te ligten.
Ik beeld my in, dat ik door tederheyd een kunst Zal vinden, om alleen te staen in uwe gunst.
Myn ziel is al te vast aen d’eerste min gebonden, Dat zy geraekt zou zyn door al uw’ liefde vonden, Ik derf vryborstig u wel zeggen, zo ik ’t meen; En hoop niet, dat gy u zult belgen, over ’t geen Ik onbeschroomt betuyg.
Die vlam van liefdes banden, Die harten doet in ’t vuur van zoete minne branden, Is altyd van verdienst of deugt ’t uytwerksel niet; ’t Is dikwils koppigheit, en duyzentmael geschiet, Dat men geen rede kan van keur van liefde geven, En, zo men naer verstant en wysheit wist te leven, Zoud gy alleen myn min verdienen, en myn hert Bezitten; maer men ziet, dat het nu anders wert Gepleegt, en daerom laet my, bid ik, in myn blindheit, En tragt niet met gewelt te dwingen myn gezintheit, Bedien u niet, van ’t geen een onderdaenig kint Zyn Ouders schuldig is; want al die eer bemint Zoekt aen zyn Minnaeres alleen verpligt te wezen, Voor haer genegentheyd.
Waer hebt gy ooyt gelezen, Dat een wellevend man zou wenschen, dat een hert Door ouders met gewelt hem opgeoffert wert.
Een eerlyk Minnaer stelt geen roem in dwing’landyen; Maer wint zyns vrysters hart door smeeken, en door vlyen.
Por dog myn’ Moeder niet, dat zy door overmagt, En ’t ouders strenge regt, myn vryheit ooyt verkragt; Ontdoe u van myn min, doe aen een and’re hulde, Die met vermaek uw dienst en vryerei kan dulden.
Zo gy een blyk begeert van een gehoorzaem Man, Zo schryf hem wetten voor, die hy volbrengen kan. Zou myn gewonde ziel ooyt van zyn quael genezen, Zo lang als gy niet laet beminnelyk te wezen?
Zo lang d’aenlokking van uw goddelyk gelaet Myn’ oogen tot u trekt.
Staek zulke zotte praet, Die Phillis, Amarant, en Iris gaeren hooren, Die g’ in uw digten kunt met zulk een tael bekooren, Die gy zo schoon beschryft, en altyd trouheit zweert; Maer die zig zelve kent, vind zig dien lof onweert.
Myn geest spreekt dan alleen, als ik die schepsels pryze; Maer ’t hart en heeft geen deel in al die pligtsbewyzen; Daer speel ik, als Poëet, een brandend Minnaers rol, Maer ’t hart is hier opregt van Saertjens schoonheit vol.
Myn Heer, ik bid.... DRIESSOTTYN.
Zo dit u reden geeft tot tooren, Zal ik geen afstand doen van u vaek te verstoren, Myn liefdebrand, aen u tot nog toe onbekent, Bied u een offer aen van diensten zonder ent.
Myn geest is zo vervoert door uw’ bevalligheden, Dat zy niet rusten kan, en, schoon ik zag al mede Dat al myn pooging door uw fierheyd wiert gewraekt, Verg dog myn liefde niet, die my aen ’t herte raekt, Dat zy ondankbaerheyd zou aen een Moeder toonen, Die met dit huw’lyk zoekt myn trouwe min te loonen.
En, als ik maer verkryg dit onwaerdeerlyk lot, Is het my evenveel, hoe ik kom aen ’t genot.
Gy denkt misschien niet eens wat iemant al moet waegen, Die met gewelt een hart en liefde weg wil draegen, Wat een gedwonge trou geeft onrust aen den geest, En, waer een Man met regt geduurig niet voor vreest.
En, wat de wraeklust niet een vrouw kan doen beginnen, Als zy gedwongen wert een Man, dien z’ haet, te minnen.
Mejuffrou, zulk een tael ontrust geen wyzen geest, Die tegen alles, daer een laege ziel voor vreest, Gewapent, over al die zaeken heen kan treeden, En zig genezen van die zwakheit door de reeden.
Hy wagt zig van verdriet te scheppen uyt een schyn Van zaeken, die hy weet niet in zyn hant te zyn.
Myn Heer, ik word verrukt, als ’k zo veel wysheit hoore, Die ’k zo beminn’lyk nooyt gedagt had van te vooren, En dat zy leeren kon, gevallen van dien aert Te draegen met gedult: uw helden moet is waert Een leerzaem onderwerp, een vrou, die hier op lette, Dat z’, om uw grooten moet in ’t held’re ligt te zetten, Aen uw geduldigheit geduurig stoffe geeft, Tot blyk dat uws gelyk op aerde niet en leeft; Maer, naedemael, om regt en uyt de borst te spreken, Ik niet geloven durv’ in my zo veel te steeken, Dat ik den luyster van uw pryselyk gedult Roemrugtig maeken zou, zo bid ik u, vervult Die plaetze met een Vrouw, die zig bequaem kan roemen Om u den besten Man des Werelts te doen noemen.
Ik stae vrywillig af van dat begeer’lyk lot, En zweer u, dat ik nooyt zal trouwen aen een zot.
Men zal haest zien hoe ’t gaet, en hebt gy wel vernomen, Dat de Notaris al is aen uw huys gekomen?
RYKHART, EELHART, FEMMETJE, SAERTJE.
AH Dogter, ’k ben verblyt, dat ik u hier nu vindt, Volbreng, waer toe de pligt u, als een kind, verbint; Gehoorzaem Vaeders wil, en zonder tegenstreeven; Ik zal u Moeder eens doen zien, hoe men moet leeven.
Ik wil hier meester zyn, en, om haer spyt te doen, Breng ’k Femmetje weer hier, en ken geen mensch zo koen Die my weer tegenspreekt.
Dit opzet is prys waerdig, Blyf maer vast by uw stuk, verander niet ligtvaerdig; En zyt voor al bedagt, dat uw goedhartigheit Geen oorzaek zy voortaen, waer door men u misleyt; Geef niets lafhartig toe, bezorg uyt al uw kragten Dat mans hand boven leg.
Stae ik in uw gedachten Voor zo een zot te boek?
De hemel hoede dat.
Waer ziet ge my voor aen?
Ben ik dan een Jan gat?
Dat zeg ik niet.
Ben ik niet mans genoeg, om blyken Te geven om een mensch, die red’lyk is, te lyken?
Jae Vaeder.
Ben ik dan een jonge of een kint?
Dat ’k niet begrypen zou, dat hier alleen ’t bewind, En ’t opperste gezag, aen my moet zyn gelaeten.
Dat komt alleen u toe.
Waer toe dan al dat praeten?
Zou ’k van een driftig Wyf ontfangen zo de leus, Die my zou, als een gek, omlyden by den neus.
Neen Vaeder.
Ei wat wil die praet dan anders zeggen?
Het is onhebbelyk my zulleks voor te leggen.
Zo ’k u beleedigt heb, het was myn meening niet, RYKHART.
’k Wil dat men stipt’lyk volg!
al ’t geen ik hier gebied.
’t Is treffelyk gezegt.
Dat niemant zig vermeete, Te heerschen over my.
’t Is regt.
Dat ieder weete, Dat ik het opperhooft van ’t huysgezin wil zyn.
Dat stem ik gansch’lyk toe.
Dat niemand, buyten myn, Myn Dochter aen een Man ten huwelyk kan geven.
ô Jae.
Moet gy alleen niet nae myn wetten leven?
Heeft God my over u geen oppervoogt gestelt?
Dat lyt geen tegenspraek.
Myn keur alleen hier gelt, En, als een Dogter in den egten staet wil treeden, Kan Vaeder haer alleen maer aen den Man besteeden.
Dit vlyt myn zoete wensch, die maer alleen verlangt Te toonen, dat myn wil geheel van d’uwe hangt.
Gebie maer, ik zal blyk van onderwerping geeven.
Wy zullen zien, of my een Wyf zal tegenstreeven.
Gy ziet, dat zy daer komt met een Notaris aen.
Wilt my tog al te gaer getrou ter hulpe staen.
Laet my maer eens begaen, ik zal u moed inspreeken, En, als het noodig is, zal u geen hulp ontbreeken.
MARGRIET, GEERTRUYD, KORNELIA, DRIESSOTTYN, NOTARIS, RYKHART, EELHART, SAERTJE, FEMMETJE.
ZOud gy uw woesten styl en bastert schryf manier Niet met beschaefder tael, en netter woorden zwier, Verwiss’len kunnen, en, gelyk het wel behoorde, In ’t huwelyks verdrag gebruyken zuyv’re woorden.
Mevrou, ik was een zot, zo ’k in den styl van ’t Hof, Iets innoveeren wou; en eens Notaris lof Bestaet in woorden, die de Practisijns useeren.
En daerom kan ik hier in ’t minste niet changeeren.
Myn ooren doen my wee; ik word gequetst!
ik schreeuw; ô Wanspraek!
ô gedrogt in deez’ verlichte eeuw!
Ten minsten bid ik u, ter gunst der wetenschappen, Dat gy de guldens en de stuyvers uyt wilt schrappen, Dat gy van Ducatons, nog van Ryksdaelers melt, En dat de bruytschats som geleerd’lyk wert gestelt In Minen, Dragmen, en Talenten, dat de teek’ning Des dags wert uytgedrukt naer de Romeynsche reek’ning, Met Iden en Kalend, en ’t Burgermeesterschap Van onze Stad.
Mevrouw, als ik de minste stap Ging van het costumier, dan mogt ik wel verwachten Dat alle Klerken, en de jongens, my belachten.
Ik zie wel, ’t is vergeefs, dat m’ over wanspraek klaegt; Zit aen deez’ taefel neer, en schryf zoo ’t u behaegt, Ah!
derft deze pry met onbeschaemde kaeken, Daer z’ uytgebannen is, myn oogen weer genaeken!
En wat bestaet gy, Man, dit vel weer onder ’t dak Te brengen?
Naderhand zal men u met gemak Hier reden van doen zien.
Nu zyn’er bezigheden, Van meer belang, voor hand.
Ey lieve, laet ons treeden Tot ’t huwelyks contract.
Mevrou, waer is de Bruyt?
Die ik uyttrouwen zal, dat is myn jongste spruyt.
Ja z’is by der hand, en, zo g’ haer naem moet weten, Schryf Sara.
Goed, waer is de Bruydegom gezeten?
De Bruydegom, dien zy van my ontfangen moet, Is deze Heer.
En, dien ik wil dat zy begroet Als Man, dien ik voor haer alleen heb uytgelezen, Is deze Heer.
Hola, twee Bruygoms, ’t kan niet wezen; ’t Is tegen de Costuym, ’t zweemt naer Polygamie, Die, noch naer regten wert, nog naer Theologie Geleden, en zo ik al dit contract passeerde, Wien zou ik, als het Hof my eens fiscalizeerde, Dan roepen in guarand.
Waer stoot gy u al an?
’t Is Driessottyn alleen, dien ik haer geef tot Man* RYKHART.
’t Is Eelhart, dien ik heb tot Schoonzoon aengenomen.
Zo men omtrent den Man niet in accoort kan komen, En met goet jugement malkander wil verstaen, Leg ik de penne neer.
Schryf Driessottyn, schryf aen.
Maek, zeg ik, het verdrag naer myn bevel alleenig.
Nu zeg eens, wien van tween, dewyl gy zyt oneenig.... RYKHART.
Ik moet gehoorzaemt zyn.
Durft gy my tegenstaen In ’t geene, dat ik wil?
Het staet my gansch niet aen, Dat men myn Dochter vryt, om dat men wel kan gissen, Dat, als men haer verkrygt, myn gelt ook niet kan missen.
Loop zotskap, om uw gelt en wert niet eens gedagt, Een wyze Man uw goet zyn zorg niet waerdig agt.
Kort om, ’k wil dat zy zal met Eelhart zaemen leven.
En ik wil Driessottyn haer tot een Bruygom geven.
Myn wil moet zyn gevolgt, de keur staet by my vast.
Men schryft geen wetten voor aen mannen, en het past Geen vrouwen van fatsoen te willen boven leggen.
De Meyt spreekt als ’t betaemt.
Zie daer, ik wil het zeggen, Al zou men hondertmael my uyt het huys doen gaen, ’t Betaemt niet, dat de hen zou kraeyen voor den haen.
Dat ’s wel geredeneert.
Men zou een Man begekken, Die zo zyn Wyf de broek geduldig aen liet trekken.
Zo ’k ooyt een Man kan krygen naer myn zin, Zou ik verstaen, dat hy alleen het huysgezin Regeeren moest, en als hy voor Jan hen wou speelen, Zou ik hem nimmermeer myn’ liefde waert oordeelen.
En, als ik altemets eens met een booze kop Hem tegenspreeken wou, al gaf hy my dan klop, En met een vlakke hand myn stouten bek wat meukte, Of met een bezemstok myn lyf en lenden beukte, Had ik hem eens zo lief.
Dat ’s spreken als ’t betaemt.
Myn Heer heeft groot gelyk, dat hy tot Man beraemt Een, die zyn Dogter lykt.
Zeg my doch eens reden Waerom hy, daer z’ is jong en welgemaekt van leden, Haer Eelhart wyg’ren zou, en dwingen een pedant Te nemen, die altyd haer zou met onverstant Beknibbelen, zy is de plak al lang ontwassen, Een Man kan haer alleen, en geen Schoolmeester, passen.
En, wyl zy, noch het Grieksch wil leeren, noch ’t Latyn Vind zy geen aerdigheit in Monsieur Driessottyn.
Zo meen ik ’t ook.
Zy moet op haer gemak wat snappen.
Geleerde Mans zyn goet, om op de stoel te klappen; Maer ik heb duyzentmael gezegt, dat ik geen Man Van geest en wetenschap met hart beminnen kan. Geleertheit is ’t vermaek niet, dat men zoekt in ’t trouwen, En daer steekt geen geneugt in boeken, voor de vrouwen, En ik wil, zo ik ooyt myn woort geef aen een vent, Dat hy geen ander boek, dan my, zyn leven kent.
Al kan hy A noch B, gelieft niet quaet te wezen Mevrou, hy kan genoeg, als hy in my kan lezen.
Als hy maer Doctor is in liefdens wetenschap.
Is ’t nog niet lang genoeg, dat ik die zotte klap Geduldig, uyt den mont van uw vertaelster, hoorde?
Zy spreekt de waerheit, Vrou.
En ik, met korte woorden, Verklaer rondborstig uyt, tot myding van ’t krakeel, Dat ik volslaegen wil, dat Saertje zig geheel Zal schikken naer myn keur, en dat, eer wy hier scheyden, Wy Driessottyn en haer naer ’t Bruytsbet zullen lyden.
Ik heb ’t gezegt, ik wil ’t, en wagt geen tegenspraek, Van wie het wezen mag, in deez beslooten zaek.
En, zo gy buyten my aen Eelhart zyt verbonden, Geef d’oudste Dogter hem, dan is de zaek gevonden.
Wel nu, dat lykt’er nae, die schikking is niet vremt, Zeg Saertje, zeg, of gy hier toe gewillig stemt?
Ah Vaeder!
Ah myn Heer!
Daer zyn nog wel voorslaegen, Die men zou konnen doen, en hem veel meer behaegen; Maer daer en wort by ons geen soort van min gestigt, Dan die zo zuyver is, als ’t helder zonne ligt.
Het denkent wezen wert alleenig aengebeden, En d’uytgebryde stof verbannen wy met reden.
GODEFROI, RYKHART, MARGRIET, GEERTRUYD, DRIESSOTTYN, NOTARIS, EELHART, SAERTJE,* FEMMETJE.
HEt doet my, vrienden, leet, dat ik dit Houlykfeest, Met tyding, die my eerst verdrietig is geweest, Moet stooren.
Ik ontfang zo even deze brieven, Die my, voor u, het hart met zoo veel smart doorgrieven; D’een, van uw Procureur, is uyt den Haeg gezonden, En de ander is voor u, van een goed vriend te Londen.
Wat bootschap kan ’er zyn, die my beroeren zal?
Lees deze brief, en zie uw droevig ongeval.
MARGRIET leest.
Mevrou, uw Broeder is door my verzogt, om dezen Brief u te leveren, waer in gy zelf kunt lezen, ’t Geen ’k u niet zeggen dorst, dat uw naelatigheit Is d’ oorzaek, dat de Klerk uws Rapporteurs geen vlyt Gedaen heeft, om berigt te geven, naer behooren, En, daer gy ’t winnen moest, hebt gy ’t Proces verlooren.
Verlooren uw Proces!
Zyt gy daer van ontstelt?
’t Verdient niet, dat men ’er zig zelf eens over quelt, Geef blyken, dat geen schae een groote ziel kan deeren, Die al de slaegen kan van ’t blind geluk braveeren.
* Sy leest voort.
* Uw party is ’t verzuym een tonne gouts ruym weert; Want gy zyt door arrest van ’t Hof gecondemneert, Om deze som, met al d’onkosten, te betaelen, Of anders zal men het by executie haelen.
Gecondemneert, dat woort is bits, en maer gemaekt Voor die den doot verdient, de rest my weinig raekt.
Gy hebt gelyk, dat gy dat woort niet kunt verdraegen, ’t Moest wezen, dat het Hof u bidden liet, en vraegen, Of ’t u gelegen quam, ten eersten op het zien Van d’uytspraek, aen party de som van viermael tien, Duyzent ryksdaelers met d’onkosten te betaelen: Dan zou die styl uw lof en Driessottyns behaelen.
Waer is nu d’and’re brief.