floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
’t oog sich kant met t’gloof, en haepert noch, als schemrend voor de straelen van sulk een waerheyts licht.
dat taelen, die oogen, dat gelaet, dat wesen, dat gestalt, mijn Janna!
d’uwe ’t sijn.
Die waerent, wiens beval my liefijk ’t hert onstack.
Die waerent, wiêns ontbeeren my dwaeling achterlandt u soeken, en dees kleeren van pelgrim aen d’eedt doen: sij waerent, wiens afsijn stack dees onrustge siel in soo veel drukxs, en pijn.
die sijnt nu; wiens bekomst, met soo veel soetheyt dronken my maekt, en u van er meer engelslijk op pronken.
En mits den hemel gaf, die sijn door my bewaert, ik gis, voor my heeft hy sijn jonsticheyt gespaert.
Bellardo.
liefsten schat!
daer vraek mijn dertelheden vereyschen, en met recht; wilt gy in ’t vonnis treden van gnade, dank, en plicht?
t’is misverstandt.
’k Dee my, mijn ouders, u te kort, ja ’t vaderlandt.
Dies schuldigh ’t licht, ’t welk moet met soo veel reden haeten, en gy my schenken quamt, laet ’k in u handen laeten.
Dit b’hulpsaem wesen kan. Dan wat voor volk vertoont sich ginswaerts op den bergh?
vry ’t vreesich hert verschoont Voor angxsticheyt, en smert.
Hers veylig meugt gy treden; en met u Graef verselt vry allen ramp ontleden.
’t gwaedt altans maekt mannelijk* ’t gemoedt, k’ schrik enklyk voor my self.
dien schrik u prysen doet, en offren my de siel.
ick Graef ben in uw handen: moet u de myn, eens d’uw,* van er met reen verpanden: gemerkt dus ’t nootlot voeght, en die u schuldich ben door soo veel grechticheyts.
voor eeuwich slaef my ken.
uw gnaedicheyt veerplicht.
myn Ianna!
hoe veerblyden sich wilt het droef Lion met onse komst’?
o tyden!
O glukich voorgeval!
doch voor ons ’t volk verrast, nae ’t dorp tot u behoef, en rust den gank ons past.
Riquelmo, Ramiro, Overste, en Soldaeten,aen deen sij van ’t Tonneel.
d hoef gnoh verseekert is.
men heeft, ders niet te vreesen.
Ram.’t volk krijght men hier uyt ’t dal.
dat moet ons dienstich wesen.
meest waepenloos het is: men dwingt het met ’t gesicht, want weijgrich ’t volgen is: de vrees soo veel verricht, waer niet dan welde broedt.
den noot Riquelm!
*licht vinden moght waepenen tot weer.
Sachtsinnicheyt verbinden meer kan, als straf gewelt.
wie ’t stael heeft, meester is, en breekt het geen niet buygt: doch sulk ik noodloos gis; vertrouwend, elk sich voegt strax luystrich nae ons reden, en willich b’hoeden tracht ’t landt voor dees vreemdicheden.
Tot voorbaet; ’t volk verdeelt hout geene baen beset, den uytgank van het dorp, soo heeft men ’t dal in ’t net, indien men onwil waer, of swaericheyt sou worren.
Elk op sijn waepens past: want licht de boeren porren* dit voordeel van den berg tot ’t stael, en weêrstant moght.
Gewensten stondt het waer, die ons tot plundren brogt.
Rugero alleen.
Mijn Ianna!
mijn Infant!
mijn waerdge, mijn beminde!
Waer gis ik dat gy vlucht?
nu gy tot sulk versiende.
wat berg heb niet door sien?
wat delling niet door vraegt?
wat u soo moedich maekt, wat u soo vluchtich jaegt?
mijn rampsaelicheyt.
’t Moet syn, ik sal ’t gelooven; sy vry geweldich heerst, sy gonk de windt ontrooven sijn snellicheyt, en deedt sijn vleugelen u aen.
’t aers niet mooglijk was mijn wackre sorg t’ontgaen.
Aers ’t niet te peijsen is, dat u soo voor deedt spoeden een leedt vals ingebelt, een jversuchts veermoeden.
dat ik trouwen sou?
Ruger verlochnen sou sijn liefde?
breeken sou sijn dierbren eedt?
en trou versaeken om een aer, een vorstendom te werven?
om de werelt self, sou hy u kunnen derven?
u mijn Ioanna!
ach al te bittren spyt!
was beter niet Ruger doorkent?
en al dien vlyt, en al dien*brandt van min, en al dat vierich streelen, en al dien arg bestaen om u uw vaer ’t onsteelen?
was beter niet gekeurt den eeldom van sijn siel, Den tucht, en d’achtbaerheyt, en die ten deel u viel, sijns trous oprechtigheyt wie sou u waerdicheden, en achtbaerheyt geschat soo hebben, en bevreden?
wie ander als Ruger?
heeft sulk niet uytgewerkt sijn heldensdeucht, ter nauw met gansch den west beparkt, en ’t moedich fransen rijk?
vervloekelijke rampen!
onwaerdich ingebelt te sijn!
wat dat bedampen sou vuylnis van verraedt, oft minste snoodtheyts smet het heylichdom mijns liefds, soo vast op u geset?
Te vroom ik ben: dan mits gy vlucht ’k sal volgen, en meer, meer blijken doen Ruger: schoon ’t lot verbolgen en al hem tegen vecht.
Noch wonder; ’t wesen moet: want min verdeelt de liefd kan sijn, als self ’t gemoedt.
Riquelmo Ramiro Bellardo en Ioanna.
Op ’t hoogst ’t geval ons heugt.
Dat sijn mijn eygen panden.
Beminste Graef!
Dien rink, die vlechten, en die banden met gout, en sijd doorweeft, ’t sijn mijn.
Mijn jonst s’u dee.
Dees schriften?
Ioan.
’t Sijn de mijn.
De liefd, die ’k toen belee door die; is weerom d’uw; gy haer met meerdren segen erwonnen hebt: mijn Graef!
Mijn opperst gluk erkreghen!
U ’t sij en d’hemel dank.
Jont ’t kussen van uw handt Prinsers!
veerschoon de schaempt: houd ’t dankbaer hert te pandt.
Godt wiêns geheijm van d’eeuwicheyt u voegen tot d’echt elk ander moest, wil beijdens wensch vernoegen met ’t geen men wenschen kan van voorspoedt, en van vreught.
Soo hy ons ’t keeren gunt nae ’t vaderlant, gy meught, u seekeren Riquelm!
ik weeten sal ’t vergellen.
Als onderdaen my voeght te staen nae uw bevellen.
Dieshalven ’t glieven sal uws neerdren tot mijn by gelegen hoef; al waer den Graef die pelgrims py, en gy verwisslen meught Prinsers!
die boeren vellen.
Rugero Overste en 3 a 4 Soldaeten.
Hoe schelmen!
met veraedt?
Laet vry het tegen stellen.
Dus gy te krijgen waert.
Lost, lost dien knots uyt d’handt.
Mijn waepens?
Lost, of dat gaet u door ’t ingewant.
Sulk recht mijn wenschen is.
Het krijghs volk laet sich hooren.
Mits k ’t leven haeten moet, naer ’t levens aes verlooren Ra.
’t is d’Overst die van ’t dorp een man gevangen brengt.
Wat sien ik?
t’is Ruger.
Ay wat ’t geval al menght?
liefste!
saacht.
Moest ik u dan gevangen man krijgen weer in ’t oog?
wilt my u armen langen.
hoe Sanchio?
wat gy praet?
siet gy te deeg wie ’k ben?
of ’k u sien?
of ’k u Ruger niet ken?
wie als ’t den hemel wou u vreught was, en u leven, gelijk voor my gy waert.
* laet broer sich niet ontgeven.
die Janna is verlooft.
Spreek schiklijk; sijt gy wijs.
Want ’k mijnen man hier heb.
Wat man?
ik staen als ijs!
doch neen.
Mijn gramschap blaekt.
Wie ’t sij laet ik hem weeten, en sal, soo iedt ik kan, in duysent stukken reeten.
Wel seght gy, soo gy kunt.
O lighten vrouwen aerdt!
wat dat gy u ontrokt?
wat dat gy sijt gepaert?
om u ondankbaerheyt, en lochtheyt voor te vreeken.
Doch soo gy sijt getrout, wat dient het quaelijk spreeken?
getrout?
volhardt gy noch, in dat vervloekt bedrog?
Ik sorgde voor mijn eer, terwijl niet beter moght.
Indien getrout ik ben; den afgrondt op moet scheuren.
En daer verdiende straf aen lijf, en siel gebeuren.
Ruger t’is tans te spaed.
Daer is geen helpen aen.
t’Ontbrak u niet aen wil, mislukte ’t los bestaen.
Noyt sulken wil beviel.
Ruger ik ben verbonden, uyt gissing, dat gy ’t waert, met mijnen Graef ervonden.
Ach vrouwen!
uwe liefd treur eyndich meest deels speelt!
dit, een soo duurge liefd, soo trouwen dienstplicht teelt.
Fernando, Graef, Rosimunda, en al wat kan uyt.
Niet voorders.
’k Waepens hoor.
De delling is vol huysen.
Men licht daer iedt verneemt.
Den vyandt siet, ons kruysen Den weg sal.
Dult Ruger!
voor ’t vranderen van ’t lot.
Fernando ’k houdt voor goedt, dat ’t volk t’ontmoeten boodt.
Stae.
t’is vrindt, en als van vrinden eyscht vrindtschap self den Graef.
Soo u de reen verbinden.
weet tot u schuldgen plicht.
Den Graef elk een ontsie.
U woordt volbreng ik d’eerst, en buyg my voor u knie.
Ruger in handen is.
Ruger Over.
hyself Gra.
Kan ’t wesen?
ach vraerder!
werres was u vluchten sonder vreesen van achterhaelt te sijn?
boosaerdigen!
boeydt hem streng.
want in het Vorstendom sulk ongestraft niet g’heng.
Sacht, Sacht.
Rechts-wilgen Graef!
’k ben derfgnaem van Navarren.
Godt ’t al ten besten schikt.
U ongenucht ontwarren hy heden heeft begost.
Diên boer met py verkleedt, mijn broer genaemt Mirtil, is wie Lion houdt reedt, als haer Princers, de kroon.
Uyt ’t rijk was sij geweeken met my verleydt door liefd, ’t kleedt hadt de vlucht besteeken.
En siende, dat gy Graef my troude met gewelt, begaf sij haer te rug.
Ik die het hert onstelt, en voel de siel in roer, als door de liefd verbonden, kon min niet, als haer naer, gerakt met nieuwe wonden van medely, en sorg: doch eyndelijk haer vindt; en hoor, haer trous geloft’ met desen pelgrim bindt.
’t Welk, mits ’t haer aengenaem, vermindert my mijn rouwen.
geeft Graef!
mij mijn Graevin; en laet ons ook met trouwen den hemel g’hoorsaem sijn, ik wis sijn schikking ’t acht.
bly onverwacht geval!
infant u handen ’k wacht tot glukxs, en eers gebie.
Sulk sal Graevin!
my voegen.
Vergiffenis elk heyst uyt oirsaek van ’t genoegen.
Elk een ’t vergeven sij.
en allen vrok tot niet.
rijst, en Ramir!
u dienaers g’nae geschiet.
neemt dien hals.
Voor soon ik u sal houwen.
in plaets van wiên tot mijns, en ’t Graefschaps eeuwich rauwen hier miste.
Diên heer vaer!
dien, self Bellardo ik ben.
sie, daer u waepen rink.
Bellardo soon!
’k u ken.
De Sarrassijnsche schaer, hier vaeder!
u ontnomen, verkocht my, soo w’aen ’t landt te Thunis waeren komen.
Daer heb den mooren Vorst ses jaeren trou gedient; soo dat hy boven maet op mijnen dienst versient, tot Overste my stelt van een getal galeijen; doch dienende ’t geval, wist die in ’t gwelt te leijen des Koonings van Lion don Sanchio.
Wie den dienst beloonde met een stadt, noch hielt my van de minst sijns eeldeldoms in Hof, alwaer het oog liet vallen, en ’t hert op mijn Princers.
Ruger wilt die door kallen te voeren buyten landt.
Ik moest haer soeken gaen.
Gevonden, en haer liefd, en vroome deucht verstaen, Sijn wy elck aer tot d’echt, in trou, en liefd verbonden.
O Soon!
wat gloor, en vreught heeft uwen vaer gevonden?
gluk en heyl!
hoe d’hemel gnoch ik loof, wie al dees duysternis genaedelijk verschoof; en ons den dagh opklaert met algemeen verblijden.
Hem dankbaerheyt, en gloor van nu sij t’aller tijden.
Koom spoeijden wy na ’t Hof, en doen het Graefschap weet, en ’t Koningrijk Lion: op dat beijd toegereedt dees dobbel bryloffeest op ’t heerlijkst viert te saemen door Godt, Natuur, en reen, wie ’t voeglijk al versaemen, En leeren, dat voor meer de Liefde sielen strikt, die heugen endelijk wie t’saem den hemel schikt.
HET SCHOOL VOOR DE VROUWEN, BLYSPEL.
Uit het Fransch, van den Heer MOLLIERE, Vertaald DOOR T. ARENDSZ.
TE AMSTELDAM, By de Erfgen: van J. LESCAILJE, op den Middel- dam, op de hoek van de Vischmarkt, 1701.
DE Staten van Holland en Westvriesland doen te weten, alsoo ons vertoont is by de Regenten van het Burger Weeshuys en Oude Mannenhuis der Stad Amsterdam, en, in die qualiteyt, te samen eygenaers, mitsgaders Regenten van den Schouburg aldaer, dat sy, Supplianten, sedert eenige Jaren hebbende gejouisseert van onsen Octroye of Privilegie van dato den 19.
September 1684. waar by wy aen de Regenten van den selven Schouburg, in die tyt, hadden gelieven te consenteren, accorderen ende octroijeren, dat sy, gedurende den tyt van vyftien eerst achter een volgende Jaren, de Wercken, die doenmaels ten dienste van het Tooneel reets gedruckt waren, ende, van tyt tot tyt, nog vorder in het ligt gebracht, ende ten Toneele gevoert soudes werden, alleen soude mogen drucken, uytgeven en verkopen, nu ondervonden, dat de Jaren, by het voorgemelde onse Octroy of Privilegie genaemt, op den 19.
September 1699. souden komen te expireren; ende dewyl de Supplianten ten meesten dienste van den Schouburg, waer van hunne respective Godshuyzen onder andere mede moesten werden gesubcenteert, de voorgemelde Wercken, soo van Treurspellen.
Blyspellen als Klugten, als anders, die reets gedruckt, en ten Toneele gevoert waeren, of in het toekomende gedruckt, en ten Toneele gevoert souden mogen werden, geerne alleen, gelyk voorheenen, souden blyven drucken, doen drucken, uytgeven en verkopen, ten eynde de selve Wercken door het nadrucken van anderen, haar luyster, soo in tael, als spelkonst, niet mogten komen te verliesen, dog dat sulcx aen haer, na de expiratie van het bovengemelde ons Octroy, en sulcx nae den 19.
Werken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten, als andere, reets gemaeckt en ten Tooneele gevoert, en als nog in het ligt te brengen, den tyt van vyftien eerst achter een volgende Jaren, alleen te mogen drucken en verkopen, of doen drucken en verkopen, met verbod aen allen andere op seeckere hoge penen, by U ed.
overgemerkt hebbende, ende genegen wesende, ter bede van de Supplianten, uyt onse rechte wetenschap, Souveraine magt en authoriteyt, deselve Supplianten geconsenteert, geaccordeert en geoctroyeert hebben, consenteren, accorderen ende octroyeren, mits desen, dat sy, by continuatie, de voors Wercken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Klugten als andere, reets gemaekt en ten Tooneele gevoert, en als nog in het licht te brengen, den tyt van vyftien eerst achter een volgende Jaren, alleen binnen onsen landen, sullen mogen drucken, doen drucken, uytgeven en verkopen, verbiedende daerom allen en een ygelyk, de voorsz.
Wercken, in ’t geheel ofte ten deele, naer te drucken, ofte, elders naergedruckt, binnen den selven onsen lande te brengen, uyt te geven ofte vekopen, op de verbeurte van alle de naergedruckte, ingebrachte, ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie hondert guldens, daer en boven, te verbeuren, te appliceren een darde part voor den Officier, die de calange doen sal, een darde part voor den Armen der Plaetsen daer ’t casus voorvallen sal, en het resterende darde part voor de Supplianten, alles in dien verstande, dat wy de Supplianten met desen onsen Octroye alleen willende gratificeren tot verhoedinge van hare schade door het naedrucken van de voorsz.
Wercken, daer door in genigen deele verstaen den inhoude van dien te authoriseeren, ofte te advoueren, ende, veel min het selve onder onse protextie ende bescherminge eenig meerder credit, aensien, of reputatie te geven, nemaer de Supplianten in cas daer inne iets onbehoorlyks soude influeren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden wesen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselyk begeerende, dat by aldien sy dese onse Octroje voor de voorsz.
Wercken sullen willen stellen, daar van geen geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken, nemaar gehouden wesen het selve Octroy in ’t geheel, en sonder eenige Omissie, daar voor te drucken, ofte te doen drucken, ende dat sy gehouden sullen syn een exemplaar van alle de voorsz.
Wercken, gebonden en wel geconditioneert te brengen in de Bibliothecq van onse Universiteyt tot Ley- den, ende daer van behoorlyk te doen byken, alles op pene van het effect van dien te verliesen, ende ten eynde de Supplianten desen onse Octroye ende consente mogen genieten als naer behooren, lasten wy allen ende een ygelyk, die ’t aengaen mag, dat sy de Supplianten van den inhoude van desen doen lasten ende gedogen, rustelyk, vredelyk, ende volkomentlyk genieten ende gebruycken, cesserende alle belet ter contrarie gedaen.
Gedaen in den Hage, onder onsen grote Zegele, hier onder aen doen hangen op den een en twintigste May in ’t Jaer onses Heer ende Zaligmakers, een duysent zes hondert negen en negentig.
Ter ordonnantie van de Staten SIMON van BEAUMONT     De Regenten van het Wees- en Oude Mannenhuis hebben, in haer voorsz.
qualiteit, het recht van deze Privilegie, voor dit Blyspel; vergund aan de Erfgenaamen van J. Lescailje.
In Amsterdam, den 8.
December, 1700.
ARNOLDUS, anders Heer van Hoogegrond.
AGNETA, jonge eenvouwdige Dochter, opgebragt door Arnoldus.
HORATIUS, Minnaar van Agneta.
JORDEN, een Boer, KnechtWOBBYN, Boerin, Meid } van Arnoldus.
HENDRIK, Broeder van Luikas.
GERARD, Vader van Horatius, en groot Vriend van Arnoldus.
LUIKAS, Schoonbroeder van Gerard.
Het Tooneel is tot Parys, op de straat.
HETSCHOOLVOOR DEVROUWEN, BLYSPEL.
LUIKAS, ARNOLDUS.
LUIKAS.
GY komt dan, na gy zegt, om haar uw’ hand te biên?
ARNOLDUS.
O ja, op morgen wil ’k die zaak ten einde zien.
Wy zyn hier beide alleen, en moogen, na ik reken, Zelfs, zonder dat men ons kan hooren, vry’lyk spreeken.
Wilt gy dat ik, als vrind, u open myn gemoed?
Ik voel, om uw bestaan, een grilling door myn bloed; En, wat voor glimp gy ook uw opzet zoekt te geeven, Een vrouw te neemen is voor u wat stouts bedreeven.
Dat ’s waar, myn Vrind.
Maar ’k denk gy vind tot uwent licht, Dat tot gelyke vrees uw hart voor my verpligt; ’k Geloof uw brein wil, dat wie schept in de echt behaagen, Als een onfeilbaar pand, ook hoorenen moet draagen.
’t Zyn treeken van ’t geval, waar voor wy geenssins staan, En ’t dunkt my dwaas daar voor zo zeer te zyn begaan.
Maar dat ik voor u vrees, is om uw spotternijen, Daar zo veel mans ’t geweld van hebben moeten lijen; Want, als gy weet, gy hebt nooit groot noch kleen verschoont, Een ieder, door uw tong, op ’t schamperlykst gehoont, Waar gy ook zyt, uw hoogst vermaak is na te spooren, En uit te kryten wat geheim u kwam ter ooren.... ARNOLDUS.
Maar is ’er in de waereld wel een stad, Daar immer zo ’t geduld der mannen hart bezat?
Zyn hier niet veele, van wag slag ’t mag zyn, te vinden.
Die van hun wyven zich erbarm’lyk laaten blinden?
De een schraapt om geld, dat, door zyn vrouw, aan haar galant, Word meêgedeeld, terwyl die hem de hoorens plant.
Een ander, ruim zo vuig, schoon ’t minder hem moog krenken, Ziet dagelyks zyn’ vrouw met kostlykheên beschenken, En voelt geen achterdocht in alles wat hy ziet, Dewyl zulks, na zy zegt, om haare deugd geschied.
Deez’ maakt heel groot gerucht, schoon zulks hem niet kan baaten; Die zal, zachtzinnig, ’t al in stilte doorgaan laaten, En, komt een Sneukelaar tot zynent, hy zal bly Zyn rotting, heel beleeft, straks leggen aan een zy.
Een looze zal ’t geheim, kwansuis, haar man ontvouwen, En, als een kuische vrouw, de laagen hem vertrouwen; Dus wiegt zy hem, door haar geveinsde deugd, in slaap, En hy belacht de zorg van die vernoegde knaap.
Een andere, om ’t verspil het geen zy doet te heelen, Zegt, dat zy ’t geld daar toe gewonnen heeft met speelen; De bloed, aldus bedot, peinst niet wat spel zy meent, En dankt het lot, dat haar heeft deze winst verleent.
In ’t kort, ons komt steeds stof tot schemperny voor de oogen; En zou ik, die zulks zie, daar om niet lachchen moogen?
Mag ik die zotten niet..... LUIKAS.
Wie om een ander lacht, Moet weeten dat hy op zyn beurt zulks meê verwacht.
Ik hoor veel dingen, en hoe nyver veelen spreeken Van ’t geen ’er is gebeurt, en ieder eens gebreeken; Voor my, waar, op wat plaats ik my daar by bevind, ’k Verheug my nooit daar in, maar sla zulks in de wind; ’k Ben ingetoogen: doch ik ken ’er, die ’t zo maaken, Zo onbeschaamt, dat ik hun lafheid moet verzaaken.
Ook is myn opzet niet te dulden,’t geen men stil Van and’ren lyden ziet, al was zulks met hun wil.
’k Heb echter nooit getracht alom zulks uit te kryten, Want elk moet vreezen voor de weêrwraak van ’t verwyten; En niemand zweer zo licht wat hy, in dat geval, Zal kunnen doen, en wat hy niet vermoogen zal.
Daarom, indien myn kruin, door ’t lot, dat ’t al doet wyken, Zich met een menschelyk hoofdsiersel zag verryken, ’k Weet zeker, dat men my, uit inzigt hoe ’k voorheen My droeg, niet schimpen zou; als slechts in stilte alleen.
En moog’lyk wierd my zo veel achting toegedraagen, Dat eerelyke liên my zouden zelfs beklaagen; Maar met u, myn Compeer, geloof me, is ’t niet zo klaar: ’k Zeg ’t u noch eens, gy loopt het uiterste gevaar.
Dewyl men eeuwig op het leed van and’re mannen U heeft zien, op het bitst, geduurig aangespannen, En, als een dolle droes, gespoogen uw venyn, Zo ga vry recht, indien ge ook niet gebotst wilt zyn.
Komt ’t minste kwaad gerucht van u hen ooit ter ooren, Zie toe, dat zy zulks niet door al de stad doen hooren, En.... ARNOLDUS.
Goede Vrind, ik bid, weest met my niet belaân, Gaauw moet hy zyn, die zulks van my ooit zal verstaan: Ik weet wat list een vrouw bekwaam is uit te werken, Om ons het voorhoofd loos met hoorens te versterken, En hoe behendiglyk men word door haar misleid; Doch ’k heb daar in voorzien, en acht me in zekerheid.
’k Trouw een eenvoudige, van deugd zo uitgeleezen, Dat myne kruin geen kwaade invloeijing hoeft te vreezen.
Kunt gy gelooven, dat u eene zotte vrouw.... ARNOLDUS.
Ik neem een zotte, op dat ik ’t zelf niet worden zou.
’k Wil gaern, dat de uwe zeer verstandig is, gelooven; Maar, een’ te schrand’re vrouw dreigt ons met ramp van boven.
Ik weet hoe smartelyk ’t aan veelen is geweest, Een vrouw te neemen van te hoog verheven geest.
Zou ’k my belasten met een wyf, dat, ryk van zinnen, Niets achten zou als ’t groots, niet dichten als van ’t minnen, Die prooze en rym verstond, de houding en de trant, Bezocht van Graaf, Marquis, en liên van groot verstand, Terwyl dat ik de man van die mevrouw zou heeten, En weezen, als een Sant in de Almenak, vergeeten?
’k Begeer geen wyf, dat zich van ieder roemen hoort; Een vrouw die rymen kan weet meêr, als zy behoord.
’k Wil dat de myne, van die grootsheid niet bezeten, Geensins het minst wat dicht te zeggen is zal weeten.
Als word gevraagt in ’t spel; Mejuffrouw, wat zet gy?
Dat dan een Appeltaart, daar op, haar antwoord zy.
En, in een woord, ’k wil dat zy, dom en onbedreeven, Op een versmitste vraag, nooit goed bescheid kan geeven, En het is my genoeg, noch eens gezegt, myn Vrind, Dat ze is eenvoudig, my bemind, en naait, en spint.
Gy hebt een slechthoofd dan, tot speelpop, uitgevonden?
Ja; ’k zag my liever aan een laelyk wyf verbonden, Een zotte, als aan een vrouw, die schoon, en schrander was.
Verstand en schoonheid zyn..... ARNOLDUS.
de eer komt meê te pas.
Maar, waarom wilt gy dat een dier, zo onbezonnen, Wat eer te zeggen is ooit zal begrypen konnen?
’k Geloof ook dat het is een moeilyk tydverdryf, Verknocht te zyn aan een zo onvernuftig wyf.
Hebt gy ’t al wel bevat, en waant gy dat het gissen Van uw verzekertheid u niet zou kunnen missen?
Een schrand’re vrouw kan wel haar pligt te buiten gaan, Maar ’k weet, dat zy zich lang daar over zal beraân, Daar licht een slechthoofd tot dat ongeval kan raaken, Zelfs zonder dat zy ’t denkt, of ooit daar na zal haaken.
Weet dat ik op uw reên, zo hoog, tot antwoord geef, Als eer Pantagruel aan zyn Panurgus neef.
Dring my een and’re, voor een domme vrouw, te neemen, Zeg alles wat u lust, wil vry tot Kermis teemen, Gy zult verwondert zien, als gy hebt uitgekalt, Dat geen van al uw reên my, in het minst, gevalt.
Ik zeg niet een woord meêr.
Ik volg in ’t minnen, Gelyk in alle ding, alleen myn eige zinnen.
Ik ken my ryk genoeg, van midd’len wel voorzien, En wil een wedergâ, die ik vry mag gebiên, Die my, met yver, zoekt in alles te behaagen, En nooit te stoffen heeft op schat of grootsche maagen.
Haar zoet en stil gelaat blonk, boven and’ren, uit, Dies ik haar, vier jaar oud, reeds schikte tot myn bruid; Ik zag haar moeder van armoede en druk bestreden; Dies heb ik haar my ’t Kind te geeven zelfs gebeden; De goede sloof, om myn verzoek in ’t hart verheugt, Gaf me, om daar van ontlast te zyn, het Kind met vreugd.
’k Heb in een klein konvent, daar ’t niemand zou vermoeden, Het Kind bestelt, om ’t na myn oogmerk op te voeden, Te weeten, dat men al zou doen ’t geen oorbaar scheen, Om ’t dom te houden, en in boersche eenvoudigheên.
Dank zy ’t geluk, ’k ben in verwachting niet bedroogen, Groot zynde, vond ik haar zo simpel opgetoogen, Dat ik ’t geluk bedank, ’t geen my vergunt, in ’t end, Een vrouw na myne wensch, en na myn zin gewend.
Ik heb haar t’huis gehaalt; en, wyl dat t’aller uuren Myn deuren open staan voor vrinden, en voor buuren, Heb ik een huis gehuurt Daar ginder.
’k Ben daar vry, daar spreekt my niemand aan.
Om haar goede inborst niet te zien verwaareloozen, Heb ik twee lui, zo dom als zy is, uitgekoozen.
Licht zegt ge; waar toe dient al die omstandigheid?
’t Is op dat gy begrypt hoe ik ’t heb aangeleid: ’t Besluit is dat ge, als vrind, wilt t’avond met my eeten, Want ik verlang, hoe gy haar vinden zult, te weeten; ’k Verzoek dat gy met haar wat praat, en ze ondervraagt: ’k Moet zien of myne keur u aanstaat, of mishaagt.
Heel goed, ik ben te vreên.
Gy kunt dan oordeel geeven Van haar perzoon, en van wat geest zy word gedreeven.
Wat aanbelangt dat punt, na dat gy dezemaal My zegt.... ARNOLDUS.
De waarheid gaat noch boven myn verhaal.
Om haar onnozelheên verwonder ’k my met reden; ’k Lach zomtyds, dat ik schudde, om haare eenvoudigheden.