floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
En om de valsheid zyn De Dobbelsténen my heel haatt'lyk.
't Heeft geen schyn, dat ooit de valsheid by het gooijen is te vinden.
Ja, deze praat is goed om de oogen te verblinden Van veel onnooz'le maats, en jonge kwik Sinjeurs, die braaf, ten kosten van hun o gevulde beurs, lig lanton in het gild der Speelders promovéren Door u of and'ren, die dan op hun smeer gaan téren, Maar, Heer Deusaas, gy treft in my uw man niet aan, dog wilt gy met de kaart een togtje met my gaan?
't is wel, en 'k geef u keur wat dat wy zullen spélen, Want wat gy kiest kan met de Kaart my niet verscheiden.
'k vervloek het spélen, ja 'k zal in der eeuwigheid Het spel ontgaan.
Hoe na zyt gy uw schynen kweit?
Ik heb al wat ik had in weinig tyd verlóren.
Dat dagt my, dat ik uit uw woorden al kon horen, Dewyl gy t spel vervloekte.
LOSRYX, tegen Flip, en ik geloof, dat gy Van ondervinding spreekt, en dat gy net als hy, Toe door t Scherrwenzelen uw geld beurs wierd slagen, De kaart verdoemde, en zwoerd nooit meer een kans te wågen.
VANDEN ONDERAARDSSEN PARNAS.
11 flip.
Zo deed ik op dien tyd als gy, en als de rest Die om een kwaaje gooi, of slegte kaart, uw best Aan t vloeken teijen, en ten schrik van and're menssen, de kaart en sténen wel voor duizend duivels wenssen.
Dat moet men doen, wanueer het op een dobb'len gaat, En als een kale beurs het hoofd maakt desperaat.
Niet hoger, of de pot zal hier de ketel tónen.
Hoe zwart zy is.
Wat hoefd hy my het eerst te honen?
En waar toe diend het dat gy op Heer Ligthart smaald, die beter is als gy, wyl hy nog voort betaald.
en laat ons, om den tyd wat te verdryven, eens Lanterluijen, wy zyn net hier met ons vyven, en dat is t regt van t spel.
Daar ben ik mey te vreen.
Ik ook, zo iemant my een Dukaton ter leen Wil geeven.
En wat zou die dukaton tog maken?
Daar meê kon ik weer ligt aan myn fortuin geráken, 't is meer als eens gebeurd, dat ik met een dukaaat ruim duizend gulden won.
Dan vinde ik het heel kwaad u geld te lénen.
myn Heer, om welke reden?
MAANDELYKSBERRIGt losryk.
Om dat ik nooit myn geld niet slimmer kan bestéden, Dan dat men al myn poen zou winnen, met het geen Dat ik eerst had geleend.
Dat gaat niet aan, o neen!
'k speel om geen dukaton, ja 'k moet het spélen haten, het geen om minder geld geschied dan tien dukaten.
DIGTHART.
Men weigerd my dan geld?
Ach welk een onbescheid!
Maar wagt!
'k ga we 'er naar de aarde, om door myn listigheid Myn Vaars Kantoor nog eens van jan Contant te ontbloten.
Bezoek dat niet, gy zult gewis uw hoofd daar stoten.
Dat stiet ik meër als eens, als een berooide beurs, my 't hoofd hielp op den hol.
Tot wederziens, sinjeurs!
FLIP, KAARTGRAAG, LOSRIK, DEUSAAS.
Om, laat ons onderwyl een Lanterluitje spélen.
Ik geef myn stem daar toe, maar zonder te krakélen, Of dobbelen!
gy 't dan staâg op my gemunt, hebt zo 'k op de wéreld was, vervloekt, je mogt de punt Myus degens vrézen, voor uw schertszen en raljéren.
Dan wouwd gy met de kling 't gevaar der kaart pareren?
'k beken, dat is iets groots.
Los jitized by Googl van den onderaardssen parnal 13 losryk.
'k ben voor dat dreigement Niet eens bekommmerd.
maak van die taal een end, en haal niet op, het geen geschied is in het léven.
Heer Kaartgraag, wil de kaart maar onderwyl vergeven.
REINHARt, zEDENLIEf, LOSRYk, deus aas, spélende.
Myn waarde Zedenlief!
wat is het my een vreugd, Dat gy, die ik altoos bemind heb om uw deugd, Met my, op éénen tyd, de wéreld hebt verlaten, Om een volmaakter vreugd te aanschouwen in de ten Van t Elizeesze veld, daar nimmer de eidelheid, Een wankelbâre ziel van t regte spoor verleid, Als op het aardryk, daar de losze Wéreldlingen Hun schonen leevens tyd verslyten, onder t zingen Van dartle liedjes, wyl de volgeschonke kroes Te dikwils opgeligt, hen in een dolle roes Aan t spélen helpt, het zy met kaart of dobbelsténen.
ZEDENLIEf.
't is waar, dat heilloos kwaad doet nog myne oogen wénen.
Om Ligthart, om myn Zoon, die door t vervloekte spel Moordádig is ontzield, en mooglyk reeds de hel ten roof verstrekt, om al zyn heillóze euveldaden.
REINHARt.
Is dan uw zoon vermoord?
hy wierd verráden Door t vegten, t geen uit t spel zyn eersten oorspronk nam, want hy regtvaardig door zyn schuld deez straf bekwam, Want die zig niet ontziet zyn oudren te bestélen, Om t geld met tareling en kaarten te verspélen, Begaat een zonde, die allénig door de dood Verzoend word, maar, helaas!
schoon hy nog eens zo groot Een boosheid had gedaan, ik had het hem vergeven, Zo hy allénig naar myn raad had willen léven, Daar hy nu in dien poel van zonden is versmoord, En door een sohelmsze hand verrádelings vermoord.
Ligthart!
door den schrik van uwe dood te hooren, Heeft, door de Kinderliefde, uw Vader 't ligt verlogen 't Herdenken dat uw ziel, verward in de eidelheid, En zonde van het spel, ter vierschaar wierd geleid Van onverzetbre Goón, kost zo myn ziel bewégen, Dat ik door uwe dood het sterflot heb gekrégen.
Myn waarde Vrind!
Ik bid, herhaal, herstel uw moed En schoon uw Zoon nu door de straf zyn schuld vol doet, gy kunt in 't minste deel dat regt niet tegenspréken.
Was my de minste blyk maar van berouw gebléken.
Zo stelde ik my gerust, op hoop, of dit zyn ziel, Die door het heilloos spel tot alle kwaad verviel, Nog mogt behoeden voor de eindelóze straffen, Daar nu t herdenken my niet anders kon verschaffen.
Dan droefheid en verdriet.
Gy zult, geloof my vry.
Wel haast uw droefheid.
Maar, de hemel sta my by!
Wat deerd u Reinhart?
ik voel myn leden béven!
Ik twyffel, of 'k geloof durf aan myne oogen geeven, waar zyn wy?
in de hel?
Op t aardryk?
Of in 't dal der zaal'ge schimmen?
ik vrees voor ongeval!
ZEDINLIEf.
Wat hoord, wat ziet gy, t geen u dus ontzet doet wézen?
REINHARt, wyzende op de Speelders.
zie daar, het geen myn ziel doet vreezen.
heeft de dood, dat kwaad nog niet geblust Van t heilloos spélen, dat verderf van alle rust, Die grondeloze poel om schatten te verspillen, Die rusteloze zé, die nimmer is te stillen Voor dat de rykdom eerst door de armoede is verjaagt, En dat het hart word door het naberouw geplaagt.
Ik wil hen naad'ren, en, is 't moog'lyk, door myn reden Bewégen, om in 't ende eens van dit kwaad te tréden, Om met een friszen moet, op de aangenâme baan Van wâre deugd en rust, naar de eeuwigheid te gaan, Daar een volmaakter vreugd dan 't spélen is te vinden, Ik ben verpligt om tot hun best' dit te onderwinden.
Doe vry 't geen u behaagt, schoon ik verzekerd ben, Dat zy uw wyzen raad bespotten zullen, en Met bitsse woorden, en verägtingen versmaden.
Het is nogtans myn pligt het best hen aan te raden, en als ik dien volbrengt, dan is myn ziel gerust.
Myn heer hy ziet Flip, losryk, Kaartgraag en Deusaas spélen, my past het zeggen, hen het volgen zo t hen lust.
Tegen Flip, lostyk, kuartgraag en Deusaas.
Myn waarde kindeten!
de Hemel geef u vrede!
En 't geen u zalig is op mynen wens en bede!
Aan, ho!
Grootvaar, zoekt gy met een plaats in 't spel?
wel gy kunt ons vyfden man verstrekken.
Laat u raan, o jongelingen!
om van 't kwaad u af te schrikken!
Herdenk hoe weinig tyd, hoe weinig oogenblikken U nu nog ov'rig zyn, wanneer gy voor den Raad van 't onderaardsze ryk, van al het goed en kwaad, 't Geen gy bedréven hebt, eens rekenschap zult geeven.
Wel paai!
moet gy onz' vreugd nog stóren naar het léven zEDENLIEf.
Myn zoon, het geen ik zeg geschied om beste wil.
Zoekt gy hier ruzie, gryn wy hebben geen verschil.
Ga geef uw raad daar zy u om uw oordeel vrágen, Heer Knorrepot, uw taal kan ons hier niet behagen.
ZEDENLIIF.
Myn kind'ren!
scheld my niet.
'k vergeef het aan uw jeugd Die vaak den raad veragt, die haar zoekt tot de deugd Te brengen, 'k zal u met geen bits verwyt bezwaren, 'k verzoek alleen, dat gy dit heilloos spel laat vaaren, Om zorg voor uwe ziel te dragen, laat dog af Van de ongebondenheid!
Eer in het end de straf.
Die gy verdiend, komt op uw schoud'ren neder dalen.
Grootvader, ga voorby, wy géven niet.
Uw smálen En schimpen treft myn ziel gevoelig, dog veel meër Om u, dan om my zelf.
O losze jeugd!
Hoe zeer Zyt, van den onderaardssen parnas.
Zyt gy in t kwaad verblind, gy ziet met slapende oogen, en word, eer dat gy t weet, in uw bederf getógen.
hoor tog naar myn raad!
Hoe duivel zal t hier gaan?
Vent, heeft uw talmery dan nog niet haast gedaan?
Geen stouter Bedelaar zag ik ooit in myn léven, hy wil niet gaan, kom laat hem elk een oortje geeven.
dan raakt hy voort.
Daar zéverbaard, ga heen.
't zy ver dat ik uw geld aanvaarden zou, o neen!
Het is geen eigenschap aan speelders iets te geeven, ook dugt ik dat de vlock aan 't heilloos geld zou kleven, 't Geen door het haat'lyk spel gewonnen is, en schoon gy my met smaad vereert, en aandoet hoon op hoon, ik moet, het is myn pligt, aan u myn raad doen hóren.
O jongelingen leend met opmerk my uwe ooren!
Wel druipneus, zo ik u myne ooren leende, waar Meê zou ik dan uw raad tog hóren?
O jongeling!
En wil geen meër door my te tergen, Den hemel in het end tot u te straffen vergen, een Bedelaar vyf of zes Héren, die met spélen bezig waren, aansprékende, kon met al zyn aanhouwden niets verwerven, een ander mun hier by staande, zei tot hem.
Myn broeder, ga vry hier van daan, en verzoek voortaan van zulke gezellen geen aalmoeszen meeren, dewyl dat daar men speeld alle broederlyke liefde dood is, terwyl de duivel daar zyn lust en vermaak heeft.
Dewyl gy zelf in my de deugd en eer versmaad, En dat uw spélen is de bron van alle kwaad, 't Verderf voor lyf en ziel, den grond van alle plagen, Van twist, van haat, van moord, van vloeken, tot ge u dagen, ontbloot van nooddruft, in een kwynende armoe slyt, Daar 't overtuigd gemoed u dag op dag verwyt Dat gy zyt de oorzaak van uw wederwaardigheden, en nog gelukkig, zo ge uw tyd dan meugt besteden, Om met een regt berouw van uw voorgaande kwaat De deugd te omhelzen, in haar hagel wit gewaad, ja regt gelukkig word u nog dien tyd gegéven, Om niet als Penichon op 't onverwagst' te snéven, Die snode Vloeker op 't regtvaardigste gestraft, Heeft 't speelziek Franseryk een voorbeeld toen verschaft, Om zig van 't heilloos spel en vloeken af te kéren, Want wie het spel bemind ontziet zig niet te zwéren, o neen!
De vloek en 't spel is aan elkaar gehegt Waar van de moord in 't end veeltyds de zaak beslegt, Ten zy de speelder om zyn Godd'loosheid en vloeken, Zig door den duivel, als zyn straffer, ziet bezoeken, Gelyk dien Edelman, die na zyn geld en goed Door deze Penichon, geboortig van Persenacq in Angoules me, zat in Herfstmaand 1620 te Parys gevangen, dog egter speelde by dagelyks met die genen, die hem kwamen bezoeken, eens al zyn geld verloren hebbende vervloekte by zig zelf voor ziel en lighaam, zo hy ooit weer speelde, dog wesenige dagen daar na begon hy het zelve weer, en naar zyn oud gebruik, wyl 'er eenig verschil om 't vergeven der kaart ontstond, op 't alleryszelyleste te vloeken, eene daar by zynde wermaande hem om zyn eed te denken, waar op hy des te meer vlockte, zo dra by nu zyn drie eerste Kaartebladen had opgeraapt, die hy weer voor hem op de tafel nederleide, gaf hy terstond den geest.
Zie de franse Merkurius 6 boek, pag.
Een Edelman, ik vind zyn naam niet uit gedrukt te eeren.
Zed by Google van den onderaardssen parnas.
Door t spélen was verspild, als rázende en verwoed Naar huis reed, wyl hy staag des duivels naam deed hoeren.
Tot eind'lyk 't hels gebroet, als Ruiters, hem van vóren.
Van agt'ren en ter zyde aanranden, en terstond hem van zyn schigtig paard dezen buit'len op den grond, tot hy rampzalig, na den derden dag, het leven In wanhoop, râzerny, en droefheid heeft begéven, dit zyn de vrugten die de ziel daar af geniet, Terwyl myn tong nog zwygt van 't wereldsse verdriet.
Myn zónen!
Laat u dan in t end ten beste raden, zo k met aandagtigheid, voor deeze kaartebladen, daar de Deugd haar wil heeft opgeprent, gy zyt de duisterheid van t spélen reeds gewent, Maar als het heuglyk ligt van onbesproke zeden, Van waarheid, liefde en trouw u eens, op myn gebeden, Beschynt, dan zult gy zelf een afschrik van dit kwaad Gevoelen, en my nog bedanken voor myn raad.
Wel, grootvaar Rabbelaar!
wat hebt gy nu gewonnen?
Uw preek is uit, maar kom, toon eens de dukatonnen, Gelyk ik u kan doen, die ik in dezen tyd Gewonnen heb.
Hoe, nu zyt gy uw tong nu kwyt?
Het naberouw, waar af hy daadlyk heeft gesproken, Heeft ligt zyn zuivre borst met t tontelvuur ontstoken Voor zorg en spyt, dat hy niet heeft in t spel gedeeld, En met veel meêr vermaak zyn schonen tyd verspeeld, Dan voor vier Doven zyn oratie te doen hóren.
Eslingen, alles verspeeld hebbende, reed als razend naar huis in den nagt, onderweeg gestadig vloeken en lasterwoorden uitwerpende, waar op hy van eenige ruiters geweldig wierd geslagen, en uit den zadel gesmeten, zo dat men hem 's morgens nevens zyn paard op de aarde vond, van waar by gebragt is in 't klooster Bobenhausen, daar by op den derden dag in wanhoop en razerny ellendig den geest gaf.
gitized by google 20 MAANDELYxs BERIGt FLIP.
Neen, hy beklaagt hem, die zyn geld nu heeft verlóren.
Dat s onwaarschynelyk, t verlies kweld hem het minst, maar t rouwd hem dat hy niet mag délen in de winst.
Baldádige!
wyl ge u dan ruukeloos wilt bederven En nog hardnekkig by uw boosheid blyft, na 't sterven, Verwerpende myn raad, die uit een teder hart U zogt te hoeden, en te rukken uit de smart Die u genáken zal, zo dra wy aan de stranden, Aan de overzy van Stix, in Pluto's hof belanden, Gaat dan ruuk'lozen!
gaat!
'k heb u ten best' geraan, smoord door het zondig spel en de ysz'lyke euveldaan, die 't eeuwig met zig sleept, in de eindeloze dampen, Van schrik, van hartenweezen en duizend felle rampen, Dan zult gy, als gy in den afgrond legt geboeid, Door pyn gemarteld, wyl de schorre donder loeid, En met den blixem dreigt u op het hoofd te treffen, De waarheid van myn raad en reden nog bezeffen, dan zult gy myne les herdenken, maar te laat.
Ei vrinden wyk wat!
want die goeije man word kwaad.
Wat bruit dat ons, kom aan laat ons maar verder sleepen.
REINHARt, tegen Zedenlief.
Gy ziet hoe bits uw raad in alle délen Verworpen word, dies laat hen in hun spel begaan.
Want wie het spel bemind is nimmermeer te raan.
Myn vrind ik zal... vyf.
ligitized by goog van DEN ONDERAARDSSEN PARNAS.
2. VYfde tooneel.
REINHARt, zEDENLIEf, MADAMEDOBBELLIEF.
KAARTGRAAG, deus aas, losryk, flip, spélende.
Indien gy my wilt hoeren, en met my spélen..... zEDENLIEf.
wat komt my hier te vóren?
Het is myn Zoon?
Verberg u voort, tot dat wy zien Wat hy zal.
onderstaan.
LIGTHART, tegen Madame Dobbellief.
't kon ligtelyk geschijen, dat ik, indien gy my wilt honderd guldens lénen, Door het gelukken van de Kaart of dobbelsténen, in vyf minuten zo veel duizend krónen won.
MADAME DOBBELLIEf.
Maar zo gy door myn geld dit nu verkreeg, wat kon dat my verryken?
'k zal de helst u overgeeven Van 't geen ik win.
Maar zyt gy wel in 't spel bedréven, LIGTHART.
Zonder weërgaâ, k ben daar in gepromoveerd, Ten kosten van myn Vaars Kantoor, ik heb t geleerd By de eerste meesters, die in Neërland zyn te vinden.
MADAME, dobbellijck.
Wel nu, op deeze wys zal 'k my met u verbinden, en lénen u het geld.
Daar neem deez goudbeurs aan?
B3v, p. 22 MAANDELYXSBERIGT, LICTHART.
Nu zal t naar d'ouden traut weer op een spélen gaan.
Tegen Kaartgraag, losryk, Deusaas en Flip.
Konfraters ik verzoek uw vyfden man te weezen.
Heer Ligthart, als gy wilt, zo gy maar, als voor dezen, met schyven zyt voorzien.
LIGTHARI, schuddende met de Geldbeurs.
Wat dunkt u van 't geluid?
De klank is goed.
Kom zet u neer, ons spel is uit.
ZEDENLIEf, Ligthart stattende, zo als by gaan zitten wil om te spélen.
Ontaarde Zoon?
verderf van myne vergenoeging Durft gy u nog aan t spel begéven?
heeft de wroeging Van u voorgaande kwaad uw hart nog niet ontrust?
Daar uwe lévens lamp om 't spel is uitgeblust, In 't midden uwer zonde en schrikk'lyke eidelheden, Daar ik om uwent wil den doodschrik heb geléden.
8 plaag van t huisgezin!
En schand van uw geslagt!
Verspeeld gy dus uw ziel?
En slaat gy nog geen agt Op myn vermáning?
zyt gy dus in 't kwaad verzoopen Dat 'k na uw dood zelfs geen verbeett'ring heb te hebben?
Heer Ligthart, geef dien vent een muilpeer voor zyn raad, hy heeft ons daadlyk.... LIGTHART.
't is myn Vader, 'k bidde u laat hem spréken, want dat kan ons in het minst' niet schellen zyn woorden kunnen ons niet hind'ren in het spelen.
Gy zult dan evenwel volharden?
LITE.
23 LIGTHART.
Zo gy niet wilt dat ik zal spélen, zo betoon Uw mildheid, en wil my een brave Goudbeurs geeven, Want als een Kalis ben ik niet gewoon te léven, En al myn geld is, zelf tot de allerminste duit, met myn Horlogie, door het duivels spel verbruit.
Gy noemt het duivels, ach!
doet u dat woord niet vrézen?
Wel neen, als ik verlies dan moet het duivels wézen, maar als ik win, dan is t een hérelyke zaak, Dan is het spel alleen myn wellust en vermaak.
't zy gy verliest of wint, stel u dit vast te vóren, Dat gy op éénen dag door 't spel meër hebt verlóren, Als gy uw léven weer kunt winnen, door de schaart die ge aan uw ziel doet, die uw grootsten schat is, ja Uw ziel is meerder waard dan Septeren en Krónen, en die verliest gy door het spélen by te wónen, bedenk nou of 't verlies de winst te boven gaat.
Zo gy geen schyven schiet zo moet ik spélen.
Tegen de Speelders.
Laat Ons voort beginnen, wyl 't de tyd nog wil gehengen.
Nu zie ik eerst waar toe het spel een mens kan brengen?
B4v, p. 24 zestiende tooneel.
KARON, REINHARt, ZEDENLIEF, MADA ME DOBBELIEF.
LIGTHART, KAARTGRAAG, deus aas, LOSRYk, flip, spélende.
KARON.
Hoe word hier aan het Veer alreeds na my gewagt, reinhart.
Wat vreemde toeval heeft t beletzel by gebragt, Dat gy de zielen hier doet zonder reën vertoeven?
Zo dra als gy dit hoord zult gy u wis bedroeven, z'es zielen dol en heet naar tareling en Kaart, die hebben 't Zaligdal met veel verdriet bezwaard Door hunne speelzugt, toen zy by gebrek van schyven, hun vryheid aan elkaar verspeelden, met hen vyven zyn zy tot slaven door het heilloos spel gemaakt.
Waar door het Zaligdal in oproer is geraakt, Want met hen vyven zyn zy d'één op 't lyf gevallen, Na zy eerst met een eed besloten, met hen allen Hun vryheid, die door 't spel vervallen was ten buit, Geenzints te geeven, maar die voor te staan, hier uit ontstont een oproer, wyl het meeste deel der zielen Of de een of d'and're zy versterkten, hier door vielen Veel ongelukken voor, tot dat in 't end' de Raad Daar mee gemoeid wierd, die tot redding van hun staat, Al de onderdaan, die naar hun bevelen hóren, Vergaderde, om dit kwaad in zyn begin te smueren, Dies was het ook myn pligt, gelyk hun onderdaan, Hun magt te sterken, om deze oproer te weezen, 't geen ons gelukt is, en het spélen is verboden, Op straf van ongenaar, door de onderaardsze Goden.
Lie. digitized by google van DEN ONDERAARDSSEN PARNAS.
23 die myn hierkomst heeft belet.
Zie daar de reden, reinhart.
Wyl t spel verboden is, bidde ik, dat gy de wet Des Raads voltrekt, en hier deez speelders wilt verdryven.
Die ligt hun vryheid ook verspélen met hen vyven.
speeld men hier?
herop kanailje!
voort, gy rekels!
Allon, sa!
pakt u terstont aan boort.
Geef zo lang tyd, dat wy ons spel ten einde brengen.
Indien gy spélen wilt, 't is wel, ik zal 't gehengen, dog met dit voorbeding, dat d'euze riem een plaats zal in het spel bekleen.
Sa wakker aan dan maats!
Hy slaat met zyn riem onder den hoop.
Dat is troef op!
Die troef kan ik geenzints verdragen.
De duivel haal myn kop is midde door geslagen.
KARON, gaat dan terstont naar boord.
—— Heel graag, want tot geen prys Kan my het spel voldoen, op zulk een harde wys.
't sa wakker treed dan voort, ik zal u overvoeren.
Maar wagt u t zaligdal door t heilloos spel te ontroeren.
't toneel verbeeld een hoek van 't zaligdal, naar den Stia toe, overlommerd zynde door hoge bomen.
JONKERVAN DER MOEZEL, KWISTAARD.
VANDERmoezel.
Wat zegt gy, kwistaard heeft de Raad verbod gegeven Om niet te spélen?
VANDER moEZIL.
dan moet ik vergaan!
Want zonder spélen kan ik myn fatzoen niet houwen.
Zoekt dus t geval myn wis verderf te brouwen?
Maar dat de Raad vry denkt, dat ik aan dat gebod Niet zal gehoorzaam zyn, neen, ik zal myn lot Met kaart en tareling, als k eertyds deed, beproeven, KWISTAARD.
Denk vry, dat dit bevel my niet min komt bedroeyen Dan u, maar ach!
'k weet raads genoeg, Dewyl ik nooit naar wet, bevel, nog vonnis vroeg KWISTAARD.
Ligt dagt men nooit op aard het spelen te beletten.
In Neërland niet maar wel in Vrankryk, daar de wet van Karel de Zesde, koning van Vrankeryk, de kwade ge.
Van Karel op het strengst' het spel verboden, maar Zo dra als de Adeldom deze inbreuk wierd gewaar, Om hen de vryheid van het spel te besnoeijen, Scheen elk met meerder magt zig zelven te bemoeijen Om dit bevel te doen herroepen, dan als 't land Door de yszelyke toorts des oorlogs stong in brand, Zig zelf zou reppen om den vyand af te wéren.
Wyl 't meest' der ed'len, die hun koning trouwheid zwéren, Veel dapperder in 't spel dan in den oorlog zyn, Want 't laaste dreigd de dood, verzeld met smart en pyn, Daar 't eerste hen tot vreugd verstrekt en welbehagen, Schoon zy vaak in een gooi hun helen rykdom wágen, En net als ik, het zy hier onder ons gezeid, Den eenen dag een Graaf, in pragt en heer'lykheid Vertónen, maar naauw is die dag weer weg geváren, als zy, die gist'ren nog zo trots en moedig waren, Zig met een Bedelaar zien in gelyken staat, En stinkende naar 't geld als de Os naar muskeljaat, Naauw middel wéten om den hollen balg te speizen, Gelyk dat droevig lot aan my ontelb're reizen Gebeurt is.
Maar nu we 'er eens tot de zaak getreën.
Zult gy aan het verbod u onderwerpen?
Neen, Indien gy het niet doet.
Zou ik my overgeeven Aan zulke wetten, die ik nimmer in myn leven mocht volgen van 't spel inziende, deed allerlei spélen op het strengste verbieden, de ledige Hovelingen in andere Edellieden klaagden bier over, als een grote schending van hunne voorrechten en vryheden, en maakten daarom zo veel beweging dat eindelyk dit bevel herroepen wierd.
MAANDELYKS BERIGt 28 gekent heb?
Neen myn moed is daar toe veel te groot.
Kom, laat ons spélen.
Maar bedenk in welk een nood.... andremoezel.
K zal in t gerigt der onderaardsze Raden, door t spélen met de Kaart, die vuile wet versmaden, myn spélen raakt hen niet, t is buiten het fatzoen Dat ze ons verbieden, t geen zy zelver daaglyks doen, k mag spélen, en ik kan, en moet, ja wil hier spélen, in weërwil van den Raad, en al wie t kan verschélen, kom hier zyn kaarten, laat ons spélen, honderd uit om twe dukaten.
KWISTAART.
'k ben te vreën met uw besluit.
Maar wyl we om klein of groot de zelve straftog vreezen, zo laat de zom van t spel tog tien Dukáten vreezen.
VANDER moezel.
Al woud ge om Vyftig, dat is my al evenveel.
My ook, het bruid my niet om welk een prys ik speel, maar laat ons egter met het Bagatel beginnen Van tien Dukaten, schoon t nauw waard is die te winnen.
Zy neemen om de kaart af, die van der Moezel ver geeft, en zo als zy de kaarten in de handen hebben om te spelen, spreekt joost Negen ooghaen aan.
* * * ** ***** * * Twe.
29 TWEDE TONEEL JOOST NEGENOOG JONKERVANDER MOEZEL, KWISTAARD.
Joost Negenoog, met eenige kaarten in zyn hand, die hy aandagtig beziet.
Hoe kan het wézen, neen men heeft my vals gedaan.
De duivel zelf zou zulk een spel geenzints verstaan!
Het aas!
De vyf!
De zes!
En de agt!
en 't nog verlóren!
Fataalder spélen kwam my nimmermeer te vóren!
't is een schandvlek aan myn eerkroon, daar ik 't spel Zo vast versta.
Ben ik die zelve joost nog wel, die in het spélen vaak de winst heeft weg gedragen?
Ha! 'k zie daar Héren om myn ongeluk te klagen.
Tegen van der moezel, en kwistaard.
Myn Héren, k bidde u, geef me een oogenblik gehoot!
JOOSTNEGENOOg.
Om eens te zien hoe ik myn spel verloor.
VAN dermoezel.
Wat raakt dat ons, joost negen oogen.
Gy zult u op het hoogst verwond'ren, ja 't is veel vreemder, dan of gy 't hier hoorde dond'ien.
Wy hebben nu geen tyd om naar uw spel te zien.
TOOST NEGENOOg.
Dit groot mirakel kunt ge in een minuut of tien... van der moezel.
een minuut of tien?
zoud gy ons kunnen raden Dien kostelyken tyd te spillen, met de bladen Van uw verlofe spel te aanschouwen?
ja myn Heer.
Hoor toe, ik geef de kaart, en 't troefblad dat ik keer Is Schoppen agt.
Al waar t het Aas, wat kan t ons schélen?