floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Heer Cosmas om niet langh te worst’len met de Tyen, Ick com u vande scha, en vande schant bevryen?
De schant, en scha, die comt ten op-sicht van ons Maert, Dat raeckt aen haer alleen.
Maer ist soo gy verclaert?
Myn Sone loochent dat ick sou de Schelm vernielen!
Nu sien ick, dat hy gaet, den Wegh van alle Fielen.
Traegheydt Maey.
Hy spreeckt van synen Sôon en heeft dat waerheyts schyn, Soo moeter inde Hel oock generatie syn, Pepyn.
Wat is dat voor een stael?
Dat is die t’heeft bedreven.
Op de Solder, met..... Cosmas.
Neen inde Kelder, Pepyn.
Even Gelyck gy hebt verclaert, dat past op’t eersten woordt Chrispyn, Chrispyn comt hier, de Guyt-sack die en hoordt, Nu naer de Waerheydt niet ick moet myn schaemt bekennen, Ick heb maer eenen Sôon.... Maey.
Ia gaeter vry me hennen.
Gy Vuyl-hooft die myn Kindt.
Verleydt hebt: want gy syt niet waert te syn bemint.
Die vuyl besmeurden Slons, en gaen haer quaede parten: Als oft s’er Eer van had’ noch niet met all’ ter Herten.
Beclaegelijck Steurte-bier waer syde toe geraeckt!
Is van’t ghesteurte Bier noch niet een Eynd’ ghemaeckt?
Wel waer toe dat verwyt is u daer aen gelegen?
Het gaet u af noch aen dat gaet ons selver tegen Maey.
Wat roert het u, het gaet myn Volck alleen maer aen, Cosmas.
Dat’s waer Sibil.
Dat’s waer, Pepyn.
Ist waer, soo gy dan, in wilt staen Oft misselijck een Kindt daer van souw connen comen Soo ben ick oock gerust, Maey.
De Hincke-pinck moet droomen Sibil.
Oft Sot syn Cosmas.
t’Schynt soo wat Pepyn.
Gy hout met my de Geck Sibil.
Wel, comt met goedt fatsoen, verwyt ons geen gebreck.
Het Bier dat is versuymt Pepyn.
Myn Heer, naer de manieren, Die ick bespeuren can, een Dulhuys met ons vieren.
t’Is ons genoegh geseyt, Pepyn.
Ick ben genoegh ontlast Is Steurte bier, oft quaem, aen’t Hoere Kindt niet vast.
Men souder sin’loos van, en Lam, en Doof, en Blindt,, worden.
Dat inde Kelder sou t’ghestorte-bier een Kindt,, worden.
Swyght, swyght, ô slimme Pry: gy kent aen eenigh deel, En ick verstaen daer uyt den handel in’t geheel.
CHRISPYN   CLARE.
DAer is myn Deugeniet, Rabaut hier syn de Lieden Die tuygen dat u vuyl met die lavets geschieden Oneerlijcke Boef met Logens my gepaeyt.
Monsieur verstaet den sin, licht Averechts verdraeyt.
Van datter is geschiet en heeft hy niet Gelogen: Maer mis-verstant dat heeft ons al te saem bedrogen.
Ick ken myn schult Pa pa, ick heb seer onbedocht Ten tyde van de Sterr’.. Sibil.
Jet schandelijck gevrocht?
Och ja, Ma ma Sibil.
Met uw oodtmoedigh Dienaer Sibil.
O Pry!
Nu Iouffrouw sie-maer Om met der Eer de saeck te brengen tot een endt.
Hoe hebdy Iouffrouw, en de Maert dan oock gheschent?
K’heb de geschiedenis van’t misverstandt vernomen Traegheydt Als ick ben in gespreeck met mynen Engel comen.
De Maert is niet misschiet, dan dat een Ton alhier Met dranck ontloopen is.
en mits wy Steurtebier Syn by-genaemt, soo heeft, die Naem, myn Heer ghebleken, Als oftmen van het Bier woud’ in de Kelder spreken.
En, datter is geschiet; was t’naeste by de Locht Op dat Cupido van ons Liefde tuygen mocht.
Ick wil’t vergoeden met een Vrouw’ van haer te maecken.
Pa pa, och ja Pa pa, versuymt geen goede saecken Cosmas.
Gy hebt u Eer versuymt!
met eenen onbekent, Claer.
Terwyl den Hemel ons het goet geluck toe-sendt Dat hy, myn misslagh, can met alder Eer vergoeden, Soo diendt gheen tydt versuymt, maer met de saecke spoeden, Sibil.
Nu is het spoeden, aen een saeck die dient verbeydt O stoute Klickspil, wacht, dat spoeden sal beschreydt Noch worden, ja eer langh.
Wat heeft u Sôon bedreven?
Te saemen dertel, wat den Toom te langh gegeven.
Nu oude kennis, nu, gy kent my ommers nu?
Betracht gemeene best, ick sorgh voor my, en u Cosmas.
Ick sweire, Eerloos, vel, Pepyn.
Sus, sus, laet u niet stooren Het gheen aen ons belanght, en moet de Maert niet hooren Claer.
Comt binnen, comt Pa pa, Cosmas.
Een lichte Dochter doet Dat d’Ouders quelen.
En dat sy’t betreuren moet.
Maeye blyft.
saemen Binnen.
Dat gaeter soo naer toe met dien fraeyen Ioncker Sy heeft my wel vertelt, dat eenen hupsen proncker, Een Iouffrouw had’ onteert, die haere kennis was.
Ick vat nu, dat het op haer selver comt te pas.
Fy Deugenietster fy, ick maer een arm Booyken Traegheydt Heb altydt d’Eer bemint, neen dat verduyvelt Gooyken: En heeft op my geen macht: ick weyger het gehoor Voor die jet voorder spreeckt als eerst vande Pastoor.
Sy noemt my luye Maey, als oft het Luy gelegen Waer inde Nettigheyt van Schueren, en te vegen, Die Traegheydt is gheen Sond’: maer datmen Deught versaeckt En Lichaem ende Ziel een slaef des Duyvels maeckt, Dat is de Traegheydt, want wy syn alleen geschapen Om onse Saligheydt oock selver op te raepen.
Dat is het Kussen daer den Duyvel op gebiet
QUINCAMPOIX, OF DE WINDHANDELAARS .BLYSPÉL.
DOOR PIETER LANGENDYK.
Zo als het op den Amsterdamschen Schouwburg vertoont wordt.
t’AMSTERDAM, By de Erven van J. LESCAILJE en DIRK RANK, op de Beurssluis.
DE Staten van Holland ende Westvriesland doen te weten, alsoo ons vertoont is by de Regenten van het Burger Weeshuis ende Oude Mannenhuys der Stad Amsterdam, en, in die qualiteyt, te samen eygenaars, mitsgaders Regenten van den Schouburg aldaar, dat sy, Supplianten, sedert eenige Jaren hebbende gejouisseert van onsen Octroye of Privilegie van dato 21 Mai 1699. waar by wy aan hen Supplianten, in hun qualiteyt hadden gelieven te consenteren, accorderen ende Octroyeren, dat sy, gedurende den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaren, de Wercken, die doenmaals ten dienste van het Tooneel reets gedrukt waren, ende, van tyd tot tyd, nog vorder in het ligt gebracht, ende ten Tooneele gevoert soude werden, alleen soude mogen drukken, doen drukken, uytgeven ende verkopen, nu ondervonden, dat de Jaren, by het voorgemelde ons Octroy of Privilegie genaamt, op den 21 deezer Maand Mai was komen te expireren; ende dewyl de Supplianten ten meesten dienste van de Schouburg, de voorgemelde Werken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten, als anders, die reets gedrukt, en ten Tooneele gevoert waaren, of in het toekomende gedrukt, en ten Tooneele gevoert soude mogen werden, geerne alleen, gelyk voorheenen, souden blyven drukken, doen drukken, uytgeven en verkopen, ten eynde de selve Werken, door het nadrukken van andere, haar luyster, soo in taal, als spelkonst, niet mogten komen te verliesen, dog dat sulks aan hen Supplianten, na de expiratie van het bovengemelde ons Octroy; en sulks na den 21 Mai deezes Jaars 1714. niet gepermitteert soude wesen, soo vonden sy Supplianten hun genootsaakt sig te keeren tot ons, onderdanig versoekende, dat wy aan hen Supplianten, in hare bovengemelde qualiteyt, geliefden te verleenen prolongatie van het voorsz.
Werken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten als andere, reets gemaakt en ten Tooneele gevoert, en als nog in het ligt te brengen ende ten Tooneele te voeren, den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaren, alleen te mogen drukken en verkopen, of te doen drukken en verkopen, met verbod aan allen andere op seekere hoge penen, by ons daar tegen te statueeren in communi forma; So is ’t dat wy de saacke, ende ’t voorsz.
versoek overgemerkt hebbende, ende genegen wesende, ter bede van de Supplianten, uyt onse rechte wetenschap, Souveraine magt en authoriteyt, deselve Supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert hebben, consenteren, accorderen ende octroyeren, haar by deezen, dat sy, geduurende den tyd van vyftien eerst agter een volgende jaaren de voorsz.
Werken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten als andere, reets gemaakt ende ten Tooneele gevoert, en als nog in het licht te brengen, ende ten Tooneele te voeren; binnen den voorsz.
onze Landen alleen sullen, by continuatie, mogen drukken, doen drukken, uytgeven en verkopen, verbiedende daarom allen en een ygelyk, de voorsz.
Werken, in ’t geheel ofte ten deele, naar te drukken, ofte, elders naargedrukt, binnen den selven onsen Lande te brengen, uyt te geven, of te verkopen, op de verbeurte van alle de naargedrukte, ingebragte, ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie honderd guldens, daar en boven, te verbeuren, te appliceren een darde part voor den Officier, die de calangie doen sal, een darde part voor den Armen der Plaatsen daar ’t casus voorvallen sal, ende het resterende darde part voor de Supplianten, alles in dien verstande, dat wy de Supplianten met desen onsen Octroye alleen willende gratificeren tot verhoedinge van hare schade door het nadrukken van de voorsz.
Wercken, daar door in genigen deele verstaan den inhoude van dien te authoriseren, ofte te advouëren, ende, veel min de selve onder onse Protexie ende bescherminge eenigh meerder credit, aansien, of reputatie te geven, nemaar de Supplianten in cas daar inne iets onbehoorlyks soude influëren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden wesen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselyk begeerende, dat by aldien sy dese onsen Octroye, voor de voorsz.
Wercken sullen willen stellen, daar van geene geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken, nemaar gehouden sullen wesen het selve Octroy in ’t geheel, en sonder eenige Omissie, daar voor te drukken, ofte te doen drukken, ende dat sy gehouden sullen syn een exemplaar van de voorsz.
werken, gebonden en wel geconditioneert, te brengen in de Bibliotheecq van onse Universiteyt tot Leyden, ende daar van behoorlyk te doen blyken, alles op pene van het effect van dien te verliesen, ende ten eynde de Supplianten desen onsen Octroye ende consente mogen genieten als naar behooren, lasten wy allen ende een ygelyk, die ’t aangaan mag, dat sy de Supplianten van den inhoude van desen doen laten ende gedogen, rustelyk, vredelyk ende volkomentlyk genieten ende gebruyken, cesserende alle belet ter contrarie gedaan.
Gedaan in den Hage, onder onsen grote Zegele, hier aan doen hangen op den drie en twintigsten Mai, in ’t Jaar onses Heer en Zaligmakers, seventien honderd en veertien.
qualiteit, het recht van deeze Privilegie voor QUINCAMPOIX, OF DE WINDHANDELAARS, Blyspel, vergund aan de Erfgen.
van J. LESCAILJE en DIRK RANK.
In Amsteldam, den 28 September, 1720.
BONAVONTUUR, EELHART,}Koopluiden.
PIETER, KantoorknechtBEATRIS, Vrouw, HILLEGOND, Dochter}}van Bonavontuur.
HENDRIK, WINDBUIL, }Minnaars van Hillegond.
KLAAR, Meid van Hillegond.
EEN BARBIER.
JAN, Knecht in Quincampoix, of ’t Koffihuis.
GEESJE, de Meid.
FRANSJE, een Gebochelde.
GRYPVOGEL, een Makelaar.
EERSTE JOOD.
TWEEDE JOOD.
KRISPYN, Boekhouder van Bonavontuur.
GYS, LOUW, KEES,}}Boeren.
EEN KOETSIER.
EENIGE JOODEN, die schreeuwen.
Vier Dansers gekleed als Snyers en Pruikemaakers.
Eenige Jooden, Boeren, en voorts andere Natien.
Het Tooneel verbeeldt in ’t eerste en derde Bedryf een Kamer, in het huis van Bonavontuur; het tweede Be- dryf Quincampoix, of’t Koffihuis.
QUINCAMPOIX, OF DEWINDHANDELAARS.
Verbeeldt een Kamer.
EELHART, BONAVONTUUR.
BONAVONTUUR.
HOu op!
met al dat knorren en bedillen!
Wat raakt het u dat we in de Zuidzee hand’len willen?
Ik ben uw broeder.
’k Wil u raaden als een vrind.
Hoor, dees Negotie agt ik anders niet dan wind.
Gy hebt gelyk, ze is wind: maar, één die van die gekken, Die zo vol wind zyn, wil een hooge premie trekken, Moet passen op zyn tyd.
Ik agt ze als gy voor dol: Maar ondertusschen maak ik vast myn’ kisten vol.
Gy neemt maar Premie, zeg zult gy wel lev’ren konnen?
Hoe leveren?
ik agt dat geld alreets gewonnen.
Zo lang gy geld trekt, ja, zyt gy een groot Sinjeur: Maar hoe zal ’t met u gaan myn Heer Kontramineur, Wanneer gy zien moet dat deeze Actien monteeren?
’k Verwagt dat niet.
Gy zult het tot uw schade leeren.
Ei, ei, ik bid je, zeg, op welken fondament Staat al het werk?
Voor my het is my onbekend.
Op wind, op niemendal: derhalven moet het daalen.
Hoe meer het waaijt, hoe meer ik kan myn kooren maalen.
Maar, zeg my, hebt gy uw gedagten laaten gaan Op die twee Heeren, die naar uwe dochter staan?
Kan u Heer Hendrik, of Heer Windbuil best bekooren?
Ik bid u talm my met geen prullen aan myne ooren.
De tyd is kostlyk, praat hier niet als van Zuidzee, Of Assurantie, Bank, of West, dan praat ik mee.
Maar evenwel ’t is tyd dat gy besluit moet neemen.
De tyd is kostlyk, ’k zeg ’t nog eens, hou op met teemen: Want in één oogenblik, één stip, in deezen tyd, Win ik een millioen, of ik ben alles quyt.
’k Heb wel een tonnegouds of anderhalf verloren, Om naar een Prokureur of rabbelaar te hooren, Die aan myn huis, wanneer ik uit moest weezen, quam.
Ik vroeg hem of hy niet geweest had op den dam, En daar gehoord hoe hoog de Zuidzee Acties liepen.
Hy zei, ik zag een zwerm van Smousen, die wat riepen De west!
de west!
en dit is alles wat ik weet.
Maar, daar is Pieter.
BONAVONTUUR, PIETER, EELHART.
WEl, hoe zyt gy zo bezweet?
Daar is een Schelvisboer van Wyk op Zee gekomen, Die gistren middag zelf te Londen heeft vernomen, Dat daar geboden word voor de Acties in de Zuid, Elfhonderd.
die Visboer is een guit, Die omgekogt is om met list wat wind te maaken, En door dat loopje de partyen quyt te raaken.
Maar, zyt gy niet eens in het Koffihuis gegaan?
Voorzeker, maar ’t was daar zo vol dat ’k niet kon staan.
Wat was’er een geschreeuw van Engelschen en kakelaars.
’k Wierd doof door ’t liegen van de Jeuden, en de Makelaars.
’k Liep in de Kalverstraat, en dan weer op den Dam, Daar ’k alderhande slag van troniën vernam.
Lichtmissen, Kooplui, ook Rapalje, en braave Heeren, En beurzesnyërs, maar zeer eerlyk in de kleêren.
Ik zag ’er een die niet als van miljoenen sprak, Die ik geen dubbeltje zou leenen uit myn zak.
Te Londen weet ik is de Zuidzee aan het daalen.
Gy moet den Makelaar Grypvogel, aanstonds haalen; Laat hy de Premie maar ontvangen van zyn vrind.
Hoe broêr, weer Premie?
Ik bedien my van dien wind.
Loop, Pieter, zeg dat ik hem aanstonds zal verwagten.
Hy is in Quincampoix nu nog, naar myn gedagten.
IK zeg nog ééns, dat gy u zelven ruineert.
Ik verzoek dat ge u wat diverteert.
Ik hoor myn huisvrouw en myn dochter, wil maar blyven.
’k Moet myn Korrespondent in Eng’land aanstonds schryven.
Hoe, ’t is geen Postdag.
Zou ik zo lang wagten?
neen, Ik zend Krispyn expres daar met een pinkje heen.
Dien trouwen knegt verwagt ik hier alle oogenblikken.
Hy is naar Hoorn gereisd, en zal daar iets beschikken.
in die Kommercie Kompanjie?
Gewis, dewyl ik daar veel voordeel in voorzie.
BEATRIS, HILLEGOND, KLAAR, EELHART.
ACh broeder, Eelhart, wat zal ons nog overkomen?
Myn man doet anders niet als van de Zuidzee droomen, ’s Nachts staat hy in zyn bed wel tienmaal overend, En roept: schryf af myn Heer in banko tien percent!
Wilt gy voor vyftig nog een duizend pond ontvangen, Op d’afgesproken tyd?
spreek, denk op uw belangen.
Dan roept hy weer: de West!
of Medenblik!
Of, foey!
dat ’k in Tergou, flus die party niet nam!
Ik bid u, Eelhart, dat gy ’t ons eens uit wilt leggen, Wat al dat raazen van die Premiën wil zeggen.
Wel hoor dan: ’t is hier eens in Holland zo geweest, Dat veele menschen, door een wonderbaaren geest Gedreeven, zo veel geld verspilden aan de bloemen, Dat gy zoudt schrikken als men u dien schat zou noemen.
Een tulp, een hiacint, gold somtyds duizend pond, Wanneer men die spierwit en fraaij gestreept bevond.
Maar deeze zotterny is door den tyd gesleeten, Of, zo ze ’er is, men wil ’t niet voor de waereld weeten: Maar nu regeert een geest van zulk een zotterny, Die al wat zot was streeft in zottigheid voorby.
Men vind in Vrankryk en in Engeland Financieren, Die geld ontvangen op ’t krediet van hunn’ papieren, Met inzicht om daardoor de schulden van het Ryk Te doen vermind’ren, en betaalen te gelyk; Dees noemt men Actien, die ’s jaarlyks renten geeven, ’t Zy veel of weinig.
Wel hoe, maakt dat dan zo’n leeven?
Omdat veel menschen zich verbeelden dat de vaart Der Zuidzee Kompanjie floreeren, en veel waard Zal worden, door den tyd; behalven andre zaaken, Waarop by gissing elk zyn rekening wil maaken.
Het dunkt my vreemd dat zich ons volk daar mê bemoeijt.
Gy weet wel dat één zot terstond veel zotten broeijt.
De gekken worden ryk.
De wyzen staan verwonderd.
Dat gist’ren honderd gold, gelt heden zevenhonderd, En morgen slaat het weer de helft af in den prys.
Die dees Negotie doet, al is hy nog zo wys, Agt ik voor zot: wyl hy door wysheid moet verliezen, Ten zy hy in die zee kan zwemmen op zyn biezen.
’k Bemerk wel dat die geen, die dan dees Acties heeft, Die opjaagt, en niet als voor hooge pryzen geeft.
Maar ’t woord van premie dient gy my eens uit te leggen.
Dat is reed geld, het geen men iemant geeft, te zeggen.
Reed geld?
ô Ja, dat geeft men aanstonds op de hand, Waardoor een die verkoopt zich geeft in dit verband: Dat hy tot zekren prys, en geakkordeerde dagen, Zal lev’ren, als het aan den kooper mogt behaagen Te ontvangen.
Zo ’t nu ryst dan eischt hy die party, En daalt het, is hy met ’t verlies der premie vry.
Dat is dan wedden of het ryzen zal, of daalen.
Ik hoop niet dat myn man zo ver van ’t spoor zal dwaalen, Dat hy zyn kapitaal zal waagen tot dien prys?
De tyd zal hem ligt op een Doktoraale wys Ten kosten van zyn beurs eens fraaij purgeeren willen; Indien hy maar niet barst aan al die premiepillen.
Hy slokte een tonnegouds als klokspys in zyn maag.
Ik heb het wel gevreesd.
Wat is ’t voor my een plaag!
Moet ik de losheid van myn man nu zo gedogen?
En zal myn Kapitaal vervliegen voor myne oogen.
Patientie, zuster, denk het hangt nog aan ’t geval Of hy verliezen of zyn geld behouden zal.
Uw huuwlyks voorwaarde is een steun om u te dekken, Zo hy in ’t kort eens naar Viaanen moest vertrekken.
Of Fredrik Hendrik neemt hy in den nood te baat.
Wie meent gy daar meê, broêr?
Ik meen een oud plakkaat, Waar in men scherp verbied die wys van negotieeren; Een Monopolium, waar op onze Overheeren Geen vonnis geeven: wyl het is een groote trap Tot d’ondergang der nutte en zuiv’re koopmanschap.
Maar, Nichtje, zeg my, zal men u niet haast zien paaren?
Oom, maak me niet beschaamd.
Gy moogt u wel verklaaren; Ik ken uw Serviteurs, zo ik niet beter weet, De één is Heer Quincampoix, heel wyts en fraaij gekleed.
Hy is uit Vrankryk met de Missizippi winden Naar Engeland gewaaijd, en laat zig hier nu vinden.
Meent gy Heer Windbuil?
Ja, ’k weet dat hy hier verkeert.
Maar ook met een, dat u Heer Hendrik pretendeert.
Die is zeer wel gemaakt, verstandig, vroom, en aartig.
En is een Juffer, als Nicht Hillegond, wel waardig.
Myn Vader ziet meest op Heer Windbuils kapitaal, Dat meer dan twee miljoen bedraagt, naar zyn verhaal.
Gy hebt gelyk; men spreekt nu niet als van miljoenen.
Zyn ’t briefjes?
of is ’t geld?
of zyn ’t ook twee meloenen?
Hoor, zo ’t aan geld schort, ik blyf borg dat Hendrik meer Dan Windbuil heeft, wiens schat zo ligt is als een veer.
Hy volgt uw Vader, en doet niet dan premie trekken.
Ik zwyg nu: maar ik zal myn meening haast ontdekken.
Oom zoekt uw welstand, kind, ’k heb Hendrik lang gekend.
Praat van den droes, hy is ’er altyd schier omtrent.
HENDRIK, EELHART, BEATRIS, HILLEGOND, KLAAR.
HENDRIK, tegen Eelhart.
MYn heer, heb ik ’t geluk u op dees plaats te vinden, Die ik mag rek’nen voor een van myn beste vrinden?
’k Weet wat gy zeggen wilt.
Maseur, kom laat ons gaan.
Maar zagt, ik hoor daar komt Heer Windbuil ook nog aan.
WINDBUIL, met een gevolg van Jooden en anderen.
DE BARBIER, HENDRIK, EELHART, BEATRIS, HILLEGOND, KLAAR.
WAar ’s Heer Bonavontuur?
ik moet hem aanstonts spreeken.
Hy roept met het gevolg.
De West!
Mevrouw, ’k bleef in gebreken, ’k Bid exkuzeer my, dat ik u niet heb gegroet.
WINDBUIL, met een gevolg van Jooden, die Bonavontuur en noch een of twee onder de voet loopen.
BONAVONTUUR, gevolg van Jooden, DE BARBIER, HENDRIK, EELHART, BEATRIS, HILLEGOND, KLAAR.
OEi!
myn voet!
WINDBUIL, en gevolg van Jooden.
de West, myn Heer.
Myn voet is wis aan stukken.
WINDBUIL en gevolg.
Hou op met raazen, hoe zal ’t lukken?
Ach, man!
wat schort u?
haal voort een barrebier.
Ik heb myn voet verstuikt, door dat verbruid getier.
Daar staat de Chirurgyn, die je alle dag komt scheeren.
Kom meester ty te werk.
BARBIER.
Dat zou ze niet begeeren.
Hum skei nou uit de kunst, hum is een Heer ma foi!
Ze eb duzend Louis d’or kewon in Quincampoix.
Nu doet het.
Non Canailje.
Ik zal een ander haalen; Hy meent nu dat hy is een Keuning van de Waalen, Om dat hy geld heeft, of misschien ook maar wat wind.
Nu doet het, ik zal ’t weer erkennen als een vrind.
Monsieur, ze zel ’t dan doen om je obligant verzoeken.
Kom meid, Canailje, vit!
breng hier de windle en doeken.
Ach breng me in ’t naast vertrek; en meester doet u best.
Zo als zy hem opnemen wordvan binnen geroepen.
WINDBUIL, en gevolg de deur uitloopende.
HENDRIK, HILLEGOND.
IK bid u, Hendrik, zeg, wat schorten deeze menschen?
Die Monsieur Windbuil zou ik niet veel gekker wenschen.
Is ’t ook een weddenschap?
of zyn ze zat en vol?
Neen dronken zyn ze niet: maar uitgelaaten dol Mejuffer, en van wind geduurig opgeblaazen: Maar ’t slimst is, dat het nog niet blyft by deeze dwaazen.
Het schynt een landziekte, ons uit Vrankryk aangewaaijd, Daar nu dit soort van volk geen kleintje staat bekaaijd.
Maar, schoone, wyl’t geluk me een oogenblik wil gunnen Dat wy hier zyn alleen.
Zeg zoude ik hoopen kunnen Dat gy my eenmaal eens gelukkig maaken zult?
Ik moet me, zo als gy, nog wap’nen met geduld: Maar weet, zo niet myn keur van Vader af moest hangen, Dat ik u eerder als Heer Windhuil zoude ontvangen.
Ja ’k zal nog verder gaan.
’k zeg dat ik hem versmaad, En kunt gy met myn Oom, die ’k zie dat u niet haat, Iets vinden, dat my van dit huw’lyk kan bevryden, Ik zal uw zorg en moeite erkennen t’allen tyden.
Durf ik dan denken dat myn schoone my bemint!
Weet dat ik tot dien prys myn hart aan u verbindt.
Bekoorlyk oogenblik!
myn lief gy kunt gebieden.
Al wat gy my belast, myn schoone, zal geschieden.
Gy mint my?
en ik hoor dat nu op ’t onvoorzienst!
Myn goed, myn leven, het is alles tot uw dienst.
Wel aan myn Hillegond, wat moet ik me onderwinden?
Gy moet in Quincampoix door hulp van goede vrinden, Verneemen, hoe ver dat heer Vader is verzeild In de Actiekoopmanschap.
De grond dient eens gepeild Van al het werk.
Ik vrees dat zy hem daar bedriegen.
’k Geloof zyn Makelaar doet anders niet als liegen.
Hy blaast hem de ooren vol van winsten grof en groot, En ’k vrees dat deeze hem zal helpen in den nood.
’t Is alles my verdagt.
Krispyn, de Knechts, de Meiden, ’k Geloof dat ze altemaal onz’ ondergang bereiden.
De Knechts en Meiden?
Ja: maar boven al Krispyn, Die, merk ik, trekt nu met den Makelaar één lyn.
Zy droomen altemaal niet als van premie geeven.
De schrobster is zelf in die koopmanschap bedreeven.
Neen lief, de Premies zyn te hoog nu in de Zuid.
Zy doen in kompanjie.
Krispyn voert alles uit.
’k Vond flus twee briefjes op de meide-kamer leggen.
Zie, lees ze, gy zult best verstaan wat dit wil zeggen.
’t zyn briefjes, daar Krispyn uw knecht in zeit, Dat hy in Rotterdam, voor rek’ning van de meid, In de Assurantiebank een post heeft ingeschreeven.
In ’t ander staat dat hy iets meent in Hoorn te geeven.
Maar, wees gerust, dat ’s tot uw vaders schade niet.
Ik vrees al evenwel, dat hier niets goeds geschiedt.
Kom laat ons binnen gaan, en met Oom Eelhart spreeken, Wat ons te doen staat.
’k Zal nooit blyven in gebreeken Om u te dienen, die my zo gelukkig maakt, Dat ik een schat bezit daar ’k lang naar heb gehaakt.
WINDBUIL, HENDRIK, HILLEGOND.
MAdame, mag ik de eer een oogenblik genieten, Dat ik u spreek alleen?
Nooit zult ge uw wit beschieten, Met onbeleefdheid, heer.
Gy ziet ik ben verzeld.
En ’t inzigt dat gy hebt is my genoeg gemeld.
Myn medeminnaar, kan, na ’k merk, u best bekooren.
Ik staa hier niet om uw verwytingen te hooren.
Het schynt wel dat uw hart genegen is tot my: Maar ondertusschen spreekt gy met een heerschappy, Schoon dat ge ’t allerminst op my niet hebt gewonnen.
Waarom hebt ge uw verzoek aan vaders kant begonnen?
Heb ik geweeten, schoon gy zyt zyn grootste vrind, Dat gy hier juist verkeert, omdat gy my bemint?
Hebt gy’t niet kunnen zien, mejuffer, aan myne oogen, Dat uwe schoonheid my tot liefde heeft bewogen?
Mejuffer, hoe!
zal hy u hier zo onbeschaamd..... HILLEGOND.
Wees stil, ik weet wat my op zulken daad betaamt.
En zo gy één van twee hier questie poogt te maaken, Zal hy die ’t aanvangt, nooit tot myn bezitting raaken.
Ik zal dan zwygen.
Dat verzoek ik ook op u. WINDBUIL.
’t Is wel, Mejuffer, ’k zwyg, op u gebod dan nu.
Maar, kunt ge u zelf door my niet best gelukkig maaken?
Aan alles wat gy wenscht zult gy door my geraaken, Geëerd, gediend, ontzien, om uwen hoogen staat.
’k Bezit een rykdom, die ’t gemeen te boven gaat.
Gy zult dan als Princes by and’re Juffers leeven.