floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Wy hebben hier In ’t dorp een gauwe geest, doch van een slechte zwier, Die na geen Doctor lijkt, maer werkt zeer vreemde kuren.
Waer vindtmen deeze man?
ey, wilt ons by hem sturen.
Hy ging daer strax na ’t bos, daer kapt, of houwt, hy hout.
Hoe kapt hy hout?
hy hout!
Wel ja, mijn vrient, jy zout Licht niet gelooven wat een lust hy heeft in ’t werken.
Gy zult als gy hem ziet in hem geen gauheyt merken; Want hy gaet op zijn boers, en ’t lijkt een botten uyl, Maer hout inwendigh zeer veel wond’re gaven schuyl; Hy oeffent zijn verstant by vlagen; en by vlagen Krijght men niet van zijn hulp als door gekijf, of slagen.
’t Is vreemt dat wijsheyt die stijfkoppigheyt aenbrengt, Haer wetenschap is vaek met malligheyt vermengt.
Maer weêr zijn malligheyt gaet zijn verstant te boven, Als hy die buijen heeft; al wou men hem beloven Meer als men missen kan, hy zeyt dat hy niet weet Dat hy een Doctor is.
Gy zult hem, tot uw leedt, Afrossen moeten, eer hy u zal dienen willen.
Dus leeft ons boerevolk Wel kennen) staegh met hem, zo krijght gy hem van daer.
Dat ’s groote zotheyt by een goet verstant.
Dat ’s waer, Maer zijn geneezing zal u wel te vreden stellen.
Hoe heet die wijze zot?
Zijn naem is Sganarelle, Gy zult hem metter haest wel kennen, vrienden, hy Heeft eene zwarte baert, breedt opgezet, daer by Draeght hy een lob, zijn kleed is uyt het groen en geelen.
Gedost om Doctor van de gekken meê te speelen.
is hy dan ook zoo ervaren als jy zeght?
Ik bid van zijne kunst ons ietwes onderrecht.
Hoor toe dan, want hy doet mirakel op mirakel.
Zes maenden is ’t gele’en, wanneer dat Lijsje kakel Van al de Doctors was verlaten in haer noodt: Zy had gelegen, stijf zes uren, als voor doot, Doen, met gewelt, dees man daer wiert in huys gedreven; Hy heeft haer datelijk wat in de mondt gegeven, Waer van zy strax verrees, zy recht’ haer over endt, En ging gelijk of haer niet en schorte.
Dat ’s een vent Die wond’ren werkt.
Zoo is ’t.
Uytmuntende moet wezen Zulk een hulpmiddel, die dus haestigh kan genezen.
Wat zeghje nu?
Onlangs, drie weken pas gele’en, Viel Ioost, de jongen van de koster, heel bene’en Van boven uyt de toorn, en brak zijn arm en beenen, En morselde zijn kop; zoo haest was niet verscheenen Dees Doctor by dit kindt, van twalef jaren oudt, Of hy bestreek het lijf met zalf, en smeer, of smout, Waer van het voort genas, en liep terstont weêr speelen.
Wat dunkt jou?
Hemel wat kunt gy al kracht meedeelen!
Dit is hy die ons dient, kom tre’en wy ’t bos dan in.
Wy danken u dat j’ons hebt onderrecht vrindin.
Maer zijt gedachtigh hem de ribben wel te dekken, Want zonder slagen zal hy met jou niet vertrekken.
Een wondere natuur!
maer ’k ben zeer wel vernoeght, Dat, zoo w’ hem vinden, het geluk by ons zich voeght.
Sganarelle met een kan met bier by hem, hout hakkende, en zingende.
TOON: Mijn lieve Iakelijn mijn zoete bolle meisje.
NA arbeyd zoektmen rust, dees rust is mijn begeeren, Als ik geniet met lust een volle kruyk met nat.
Ik hou, en hak, en bindt, dus onder ’t quinkeleeren, Maer ondertusschen vul ik ook mijn buykje wat.
Als ik ben moe gewerkt, Zoo dient het hart gesterkt, Ik moet de keel eens smeeren: Want het schijnt of ’t hout Gepekelt is in ’t zout.
O aengename drank!
wat kunt gy smart verzoeten, Wat zijn uw slokjes zoet, uw ingewant is eêl.
Waert gy altijdt gevult, hoe zou ’k mijn graegte boeten, Maer ’k raekte buyten spoor drukt’ ik u al te veel.
Ik u zoo zeer bemin Als eenige vrindin, Waer voor dat ik moet wroeten.
Gy versorght mijn lijf.
O nat!
mijn tijdtverdrijf.
Wie of daer zong, zou ’t wel dien gauwen Doctor lijken?
,, Dat kost dan weêr na huys, hier langer niet te kijken.
O ja, dat is hy zelfs, na dat ons is beduyt.
,, Maer zacht, blijft hier wat staen, en maekt noch geen geluyt, ,, Voor dat wy hem eerst recht bezien, om niet te missen.
Sganarelle vernemende deze twee knechten, wendt zich nu tot den            een dan tot den anderen, en spreekt by zijn zelven: Sgan.
,, O kruykje!
’t is om jou ,, Dat deeze twee my dus naby genaken, ach!
,, Het schijnt dat ik alleen u niet genieten mach, ,, Mijn kleyn geluk zou noch wel minne-nijt verwekken.
,, O broek!
wat rovery zal zich hier nou ontdekken?
Hy is ’et, dat gaat vast.
,, Wy hebben niet gedwaelt: ,, Die vent is even als ons flus is afgemaelt.
,, Dees gasten nemen voor my armen hals te quellen.
Sganarelle zet de kan aen zijn eene zijde neêr; maer als Valerius aen die kant zijn eerbiedige groet doet al bukkende, zet hy die aen de andere zijde; Lucas mede bukkende, neemt hy die weder op, houdt dan de kan voor zijn borst, en maekt verscheyde mijnen.
Met oorlof, waerde Heer, zijt gy niet Sganarelle?
Ik vraegh of gy niet Sganarelle heet?
’t Is ja, of neen, na jy ’t begeert, en na ik ’t weet.
Zoo gy die man zijt, spreekt, wy zullen u niet hoonen, Maer alle vriendschap en beleeftheyt gaen betoonen.
Wel ja, ik ben die man.
wat nu?
Wy zijn verblijdt U hier te zien, mijn Heer, men heeft ons, voor een tijdt, U aengeprezen als een kloekaert boven kloeken, En daerom komen wy uw hulp althans verzoeken, Die ons ten hooghsten nu van nooden is.
Mijn vriendt Zoo gy kunt zijn van mijn geringe macht gedient, ’k Ben om te dienen veur een kleyne loon haest vaerdigh.
Gy doet ons meerder eer, mijn Heer, als wy zijn waerdigh.
Ik bid, zijt doch gedekt, of misschien nu de zon Door dees’ ontblooting u wat quelling baren kon.
Zet op uw hoedt, mijn Heer.
Al te beleeft, mijn vrinden.
Dat wy hier komen, Heer, moet gy heel vreemt niet vinden: ’t Scharpzinnige verstant wordt over al gezocht, En uwe wetenschap heeft ons tot hier gebrocht.
Aengaende kennis van wat bosjes hout te maken, ’k Weet nergens mijns gelijk, dat wil ik niet verzaken, Ik wou wel iemant zien die my dat eens deê na.
Mijn Heer, ay!...
Ik spaer ook daer toe geen moeyte, ja ’k Maek die zoodanigh dat ’er niet op valt te smalen.
Mijn Heer, ey lieve wilt ons daer niet van verhalen, Dat is het niet... Sgan.
’k Verkoop het hondert bosjes maer Voor een rijxdaelder, groot en kleyne, deur malkaêr.
Belieft het u, mijn Heer, het hout zy hier gebleven.
Gelooft gy vrinden, ik kan het niet minder geven.
Wy weten van dees zaek zeer wel.
Wel weet jy ’t?
loop Dan heen, want ik en geef het nimmer beter koop.
Dit is ’er meê gegekt.
Ik gek ’er toch niet mede; Maer jy hebt misverstant.
Ey spreekt doch andre reden.
’k Weet by een ander jy wel bosjes vinden zult, Maer geen van zulk een hout, en die zoo vol gevult.
Het een of ’t ander hout verscheelt veel, ô mijn vrinden, Koop jy maer van mijn hout, jy sult het goed bevinden.
laten wy dit hout, en spreken wy van ’t geen Daer w’ omgekomen zijn.
Ik zweer het u, en meen U ’t hout niet minder als voor ’t volle gelt te geven.
Niet eenen duyt moet daer an schorten.
Maer... Sgan.
Ia ’t even En volle gelt, ik ben geen man die woorden maekt.
Mijn Heer, ’t en voegt u niet, die zo wel zijt bespraekt, Voor ons te veynzen, en dus buyten ’t spoor te spreken.
Een man van wetenschap, als by u is gebleken, En die ervaren in de Medicijnen zijt, En voeght van zijn beroep niet af te gaen zoo wijdt, Noch zijn gegeven pondt in d’aerd te laten rusten.
,, Dees vent is zeker zot.
Mijn Heer, laet ’et u lusten Te spreken eens recht uyt.
,, Waerachtigh, ik geloof ’t, ,, Dat deeze luyden van haer zinnen zijn berooft.
Maer vrinden, wat ’s uw wil?
wilt uw veynzen staken.
Wy zijn maer al te wel verwittight van uw zaken.
Het zy zoo, zegh my dan waer zie jy my veur an?
Gy zijt een Doctor, en een zeer ervaren man.
Dat meughje zelver zijn, of meugt een zot-oor heeten.
Ik heb mijn leven van ’t geneezen niet geweeten.
zacht tegen Lukas.
dit ’s de malligheyt die hem weêr quelt.
Gy ziet ,, Wel dat hier dwang moet zijn?
En houd ons langer niet Met uw geveynstheyt op, of daer is voorgenomen Door and’re middel u te doen tot kennis komen.
Het geen ons leedt zal zijn.
Ia zeker, doet het vry, ik ben geen Medicijn, En weet waerachtigh niet wat jy my wijs wilt maken.
Ik bid noch eens, mijn Heer, en wilt het niet miszaken.
In vriendschap bidden wy dat gy het doch belijdt, En niet meer tegenspreekt dat gy een Doctor zijt.
Ik wordt schier razende.
Het schijnt gy zijt genegen Om dit t’ontkennen, waer toe zoo veel ommewegen Gebruykt, dewijl uw kunst is over al verbreydt?
Messieurs, ik zegh u noch, het geen ik heb gezeyt, Dat ik geen Doctor ben.
wilt daer van zwijgen.
Wy ijn genootzaekt dus tot kennis u te krijgen.
Zy slaen hem.
au, hou op, ik ben al ’t geen wat jy begeert.
Dees slagen had je wel van uwe huyt geweert, Zoo jy bekendt hadt uw ervaren oeffeningen.
Vergeeft het ons, dat wy aldus jou moeten dwingen.
Wat drommel hebje veur, is ’t ernst, of is ’t spot?
Zoo wilje dan, per fors, my samen dwingen tot Een grove leugen?
’k ben geen Doctor, jy moet dwalen.
Onkenje ’t weêr?
De duyvel moet men halen Zoo ik het ben, ja ’k moet verzinken daer ik sta.
Kom an, al weêr, taf, taf.
Zy slaen hem wederom.
Hou op, ik bid genâ.
Moet ik dan Doctor zijn, ik zel het nu ook wezen, Ik zou misschien noch wel een zieke bruydt genezen.
Jy bent de rechte man, want voer jy dit wel uyt, Zoo helpje van haer quael een minne-zieke Bruyt.
’k Heb noch wat moed.
zou ik haer helpen kunnen?
zeker?
’k Wil dan geen Doctor zijn alleen, maer Apoteker Daer by, die hem op het klisteeren ook verstaet, Veel liever, als dat jy my dus met stokken slaet.
’k Ben blijde dat wy u gekeert zien tot de reden.
’k Bid om vergiffenis van ’t geen wy u misdeden.
wy hebben ons als vyanden getoont, Maer zijn uw vrienden, dies ons vryigheyt verschoont.
,, Hoe pikken of dit is?
zy moeten hier verkeert,, zijn, ,, Of ik moet in mijn slaep gemetamorphoseert,, zijn.
,, Ia, Doctor Sganarel voor Doctor ezel dient.
Dees’ uw bekentenis zal u niet rouwen, vriendt, Gy zult wel zijn beloont, indien g’ uw hulp laat blijken.
Maer Heeren, zou ik dan een wijzen Doctor lijken?
Gy zijt het in der daed, wy hebben niet gemist.
Zoo haelme Hillebrandt zoo ik het gist’ren wist.
D’ervarenste zijt gy van alle Artsen, heden, Maer met vergetenheyt wort gy gestaêgh bestreden.
Ik moet u ietwes doen verstaen Wat uwe hulp lest aen een vrou-mensch heeft gedaen, Die lang geoordeelt wierd veur doot, hebt gy genezen.
Ik moet het looven dat ik dan die man kan wezen.
Een jongen viel onlangs eens van de toorn, en brak Zijn arm, en been, en kop, en die genaest gy strak, Door smeering van een zalf, die zijne wonden heelde, Zo dat hy opstont en daer henen liep en speelde.
Hoe is dat mogelijk!
’t mocht de droes zijn in mijn schijn.
Gy zult, mijn Heer, zeer wel met ons te vreden zijn, En winnen wat jy wilt, zoo gy u laet geleyden Ter plaetze daer zy u verlangende verbeyden.
zal ik krijgen voor mijn loon ’t geen ik begeer?
Ia, zoo gy haer maer helpt.
’k Ontken het dan niet meer Dat ik een Doctor ben, maer ’t was my schoon vergeeten.
Maer waer gaen wy na toe, dat wou ik garen weeten?
Wy zullen u doen zien een Iuffer die de spraek Verloren heeft, mijn Heer.
Wel dat ’s een vreemde zaek.
Ik heb die zeker niet gevonden, mijne Heeren.
Gy zoekt te lagchen, en uw dienaers wat te scheeren.
’t Was noodigh dat ik hadt een Doctors rok, en muts, Want in dusdanigh kleedt en lijk ik niet een bruts, Na zoo’n vermaerde man.
Uw wille zal geschieden.
’t Geen u van nooden is hebt gy maer te gebieden.
Hou jy die kan. en treedt die raghebel wat wegh.
Ben ik een meester?
wel, zoo doet dat ik je zegh.
Dat ’s een man die ’t Heerschop zal behagen.
Iy zult de bijl en ’t hout dan na de schuur toe dragen.
,, Wel, wat bruyt my de gek, ik moet het ook al doen.
,, ’t Is al een vreemde snaek, van wonderlijk fatsoen.
Eynde van ’t Eerste Bedrijf.
Geronte.
Iaquelijne.
MYn Heer, ’k geloof dat gy zeer wel vernoeght zult weezen.
Wy hebben opgezocht een meester, in ’t geneezen Zoo wel ervaren, als ’er een ter weerelt leeft.
Met veele moeyte men die vent gevonden heeft, Waer by and’re Doctoors Niet waerdigh zijn om hem de schoenen af te veegen, Zoo ’t waer is dat men van hem zeyt.
Het is een man Die wondre kuren heeft gedaen, en noch doen kan. Luk.
En zulke luyden, die de ziel al was ontslopen, Gelijk men meende, heeft hy weêr gezont doen loopen.
Maer hy ’s zeer koppigh, Heer, als ’k strax u heb gezeyt.
’t Verstant hem somtijds ook gelijk de weerhaen dreyt; Hy toont hem meenighmael zeer gekkelijk van zeden.
Dat ’s waer, ja dikwils ook vol vreemde malligheden, Als of een groote kay hem in de harsens stondt.
Maer de geneeskunst, Heer, verstaet hy in de gront.
En hy spreekt dingen die ’t verwonderen zijn waerdigh.
Ia, als hy ’t vast heeft, spreekt hy redenen zoo aerdigh Gelijk of hy het uyt een boekje leest, of zeyt.
Een ieder komt by hem, zoo is zijn faem verbreyt.
’k Verlang om hem te zien, doet hem strax herwaerts komen.
Ik ga, en hael hem, Heer.
Iaquel.
Ia, als j’ hem hebt vernomen Zal ’t wezen even na als het veur dezen was, Een witte met een zwart.
’t quam beter hier te pas Dat jy jou dochter gaeft Een braef hups jonkman, om haer smarten te genezen, Daer zy dus veel om lijdt.
Jy weet niet wat je spreekt.
Zwijgt wijf, ’t past niet dat je over al de neus in steekt.
Wel dat komt schoon, of jy dat zeght, ik kan ’t niet zwijgen.
Van al des Doctors raedt zel zy geen hulp verkrijgen: Haer schort wat anders als roobarber, zeneblaên, En ander bitter kruydt; een pleyster schort’er aen, Die ’t heele lijf bedekt, een vryer had ze garen.
Is zy nu in een staet om haer meer te bezwaren T’wijl zy dees’ toeval heeft?
wanneer ik haer voor dees Tot een goed houwelijk Horatius aenprees, En stelde zy haer daer niet tegen, zegh eens Minne?
Iaq.
Jy wilt haer geven zulk een vryer, daer haer zinnen Niet toe genegen zijn, waerom geeft gy ze niet Aen heer Leander, die haer hart en ziel gebiedt?
Zy zou dan, zeker, haer wel haest gehoorzaem toonen.
En ik wil wedden, Heer, met u, om twintigh kroonen, Zoo jy z’ hem noch geeft, met dees stommigheyt besmet.
Hy neemt ze zoo als z’ is.
wat schaet hem dat in ’t bedt?
Leander dient haer niet: dewijl by hem geen blijk,, is Van rijkdom.
Hoor mijn Heer, hy heeft een oom die rijk,, is Waer van hy maer alleen eens erfgenaem moet zijn.
Het geen toekomend’ is te wachten dat ’s maer schijn.
Ook geeft men hooger op als ’t waerdig word bevonden, En zoo wy eens de zaek wat nader ondergronden Dan valt het slechtjes uyt, dies men quâ reek’ning sluyt, Of als het Testament niet zoo voordeeligh luyt Gelijk men meende.
In ’t eynd’, de doot en zal haer ooren Niet altoos leenen om het smeken aen te hooren Van d’erfgenamen.
en daer men ’t verwacht, met smart, Daer werkt het meenighmael veel kommer in het hart.
En daer hou ik niet van.
’k Heb altijd hooren loven Dat het genoegen ver de rijkdom gaet te boven.
Maer d’ouders, hedensdaeghs, door een verdurven zwier Der weerelt, vragen, na de gierigaerts manier, Wat heeft zy?
wat heeft hy voor gelden uyt te zetten?
En Compeer Lubbert heeft zijn dochter Simonette Daer uytgehijlikt aen dien botten Thomas, om Dat zijne middelen uytmaken grooter som Als die van Adelaert, die jong is, en zeer aerdigh, En door zijn deugden meer als d’anders schatten waerdig; Maer ziet eens na die tijdt dit arme schepsel aen, Want z’ is geworden nu zoo geel gelijk een taen, En heeft met wachten meer verloren als gewonnen.
Een schoon exempel, Heer, van ’t geen j’ ook hebt begonnen Te nemen by der handt, waer door zy mist haer spraek.
Wat is ’er zoeter in de weerelt als vermaek?
Ik zou Lusinde, was ’t mijn dochter, liever geven Een man na hare zin, waer meê zy staegh moet leven, Als zulk een die veel goedt gelijk als Thomas heeft, En daer zy evenwel met tegenzin meê leeft.
Ey Jaquelijn, wilt dees onnood’ge reden staken: Zwijgt stil.
genoeghzaem zou jy my wel razend’ maken.
Zorgh jy dus niet te veel, noch en ontstelt u niet, Op dat de mellik in jou borsten niet en ziedt, Waer uyt gy misselijk mocht zwarigheyt verkrijgen.
Lukas leyt zijn handt op Iaquelijns boezem.
Gy zijt te onbequaem, Jaqu’lijn, wilt stille zwijgen, Bederft jou zogh niet, dit onhebbelijk fatzoen, Met al jou praetjes heeft mijn Heer niet veel te doen, Hy weet wel wat hy wil.
wat ’s u daer an bedreven, Bekommer jy jou om het kindt de pram te geven.
Hy is de vader van zijn dochter, en weet hoe Hy ’t schikken zal, dies hou jou malle bakhuys toe.
Ik moet, berispende, haer leeren Dat zy is schuldigh u met meerder eer te eeren.
’t Is wel gedaen, maer niet zoo dreygend van gebaer, En woorden, ’t mocht haer meer ontroeren.
Maer... zie daer Komt den eerwaerdigen Geneesheer aengetreden.
’k VErheugh my Heer, dat ik u in mijn huys zie, heden Hier uwe hulp op ’t hooghst, als noodigh, my verstrekt.
Hipocrates zeyt dat wy moeten zijn gedekt.
Zeyt dat Hipocrates?
Houdt het my ten goede, In wat Kapittel?
In ’t Kapittel van de hoeden.
Zeyt dat dien wijzen man?
zijn raedt moet zijn ge-eert.
Mijn Heer de Medicijn heeft wonder veel geleert.
Wie meent mijn Heer daer meê?
wilt my zulx verklaren.
Wel u. Ger.
Dat ’s mis, ’k ben in ’t genezen onervaren.
Zijt gy dan geen Doctoor?
Neen, zegh ik.
Wel ik moet Dit ook gebruyken,’t geen een Doctor worden doet.
Sganarelle slaet Geronte met een stok, gelijk zy hem gedaen hadden.
Houdt op, wat doen is dit?
Dit kan u Doctor maken, Ik kon tot andere promotie nooit geraken.
Ger tegen Val.
en Lukas.
Wat grooter narrekop breng jy luy samen meê?
’k Zeg u voorheen dat hem een malle gril wel deê Wat buytensporigh gaen.
Hy wandel met die grillen.
Neemt daer geen acht op, hy zal maer eens lagchen willen.
Die geklijkheyt gevalt my in het minste niet.
’k Verzoek vergiffenis van ’t geen hier is geschiet.
Ik ben uw dienaer, Heer.
Het quelt my... Ger.
Niemendallen.
O die stokslagen!
My niet moeijelijk meer vallen.
En dat ik om die u te geven hadt dees’ eer.
spreken wy niet meer van deeze dingen, Heer.
Ik heb een dochter van een toeval zwaer geslagen.
Hier ben ik groot’lijx in verheught, om op te dragen U mijne dienst, die g’ om uw dochters ongeval Te redden hebt van doen.
Ik wensch dat gy en al Uw huysgezin my had van nooden in ’t genezen, Om u te toonen welk een dienaer ik zou wezen.
Ik blijf uw slaef.
Mijn Heer, ’k verzeker ’t u, dat ’t geen Ik zegh dat ik het ook alzoo van harten meen.
Dat my veel eer door u geschiet, mach ik wel roemen.
Maer zeg, hoe gaetmen uw beminde dochter noemen?
Lusinde.
Schoone naem!
Lusinde, daer op werkt Mijn artzeny zeer wel, Lusinde zy gesterkt.
Ik ga bezien wat baet zy heden heeft vernomen.
Maer wat een groote vrou zie ik daer herwaerts komen?
Het is de minnemoêr van een kleyn zoontje, dat Noch daeghlijx mammen moet.
Ik haer vermaeklijk schat.
Sganarelle leyt de handt op haer boezem.
Och minnemoertje!
jy minzame minnemoertje, Mijn medicijn is tot jou dienst, gelijk jou broertje, En slaef ootmoedigh van jou minnemoêrschap.
’k wou Het jonge kindt wel zijn dat ’t melkje zuygen zou Van jou bekoorlijkheyt.
mijn wetenschappen, mede Al mijn remediën zijn tot uw waerdigheden Haer dienst.
Met u verlof, Heer Doctor, ’t is mijn vrou; Dies laetz’ in rust.
Is deez’ uw echtgenoot door trou?
Sganarelle maekt mijnen om Lukas te omarmen, en valt juyst om de hals van Iaquelijne.
Och, dat wist ik niet.
’k verheugh my om de minne Van d’een als d’ ander.
Lukas trekt hem van zijn vrou af.
Zacht, belieft ’t u, wilt verzinnen... Sgan.
’k Verzeker u dat ik zeer ingenomen ben Van vreught, om dat gy zijt zoo wel vereenight, en Ik mach die minnemoêr op ’t hooghst gelukkigh houwen, Dat zy zoo’n man heeft, en gy zoo een wijze vrouwe, In alles zeer volmaekt.
maekt mijnen als hier voor.
doet als voren.
Ik bid mijn Heer, ey!
laet Al deeze leugenstof.
Begeert gy, in der daet, Niet dat ik my in uw vernoeging wat verblijde?
Met my zo dikwils als jy wilt, maer ’k mach niet lijden Dat jy mijn vrou dus quelt.
In het welvaren van Uw beyde ik mijn deel ten hooghsten neemen kan. Indien ik u omarm, om u mijn vreugd te toonen, Zoo doe ik haer ook, Om dat ik beyde gaer u even lief heb.
hem met kracht van Iaquelijn aftrekkende.
Hoe Zal ’t hier noch lukken?
hoor jy Doctor, ziet wel toe, Dat jy my niet versteurt.
of heb jy ’t veur genomen?
MYn Heer, mijn dochter zal zoo daetlijk by u komen.
’k Verwacht haer, en mijn hulp is voor haer al bereyt.
na zijn voorhooft wijzende.
Weet wat die hier in dit Caput leyt.
’t Is wel dan.
Maer, mijn Heer, op dat ik wel beginne, En zorgh voor uw gezin, moet ik van deeze Minne Haer melk eerst proeven, en heur boezem eens bezien.
Sganarelle willende Iaquelijnes borsten voelen, wordt van Lukas daer weder afgetrokken.
’k Heb hier niet meê te doen, dat laet ik niet geschiên.
Het komt den Doctor toe ’t Geschiet om beters wil) dat hy aenschout de prammen, Daer aen het kindtje zuyght, zijn ampt brengt zelfs dit meê.
Ik was een malle gek zoo ik die dingen leê.
Hebt gy die stoutheyt om u tegen my te zetten?
Al praetjes, ’k lagh daer meê, ’k moet uw begeert beletten.
Ik geef u over aen de koorts.
stoot Lukas aen een zy.
Och, lieve man!
Maekt u doch hier van daen; ’k ben groot genoeg, en kan My zelfs verdedigen, ik zal my wel verweeren, Indien hy maer begint mijn kuysheyt te onteeren.
Ik râ hem dat hy u niet aen en raekt.
Fy, fy, Dien vuylik!
hy steekt vol van vuyle jalouzy.
Daer komt mijn dochter aen.
IS dit de zieke deeren?
Mijn eenighst dochtertje, dat ’k niet graegh zou ontbeeren; Zoo zy te sterven quam, mijn droefheyt, en mijn pijn, zou zonder eynde zijn.
Zy zal ’t haer wachten dus haer vader te bederven; En zonder Doctors raet en moet zy niet gaen sterven.
Brengt hier een stoel.
Wort een stoel gebracht voor Lusinde, daer Sganarelle op gaet zitten.
Dees ziekt’ en is zoodanigh niet Of een gezont mensch voegt zich neêr, nu gy ’t gebiedt.
Gy doet beweegnis van lagghen uyt haer komen.
’t Wort voor een teeken, dat zeer goet is, opgenomen, Wanneer een Medicijn de zieke lagghen doet.
Maer Iuffrou, zegh my, wat is ’t dat uw ziekte voedt?
en wat quael heeft u het hart bezeeten?
Lusinde veynzende niet anders te kunnen spreken.
Han, hi, hom, ha.
De droes mocht zoo uw quelling weten.
Ik niet een bruy daer van versta.
Wat duyvels tael is dit?
Daer komt het haer t’ontbreken, Gelijk gy hoort, mijn Heer, zu kan niet anders spreken.
En niemant weet wat haer de spraek dus heeft belet, Het geen haer houwelijk vry wat ten achtren zet.
Dien Heer, welk met haer meent te trouwen, Wil haer gezontheyt eerst afwachten, en hem houwen Noch vry, hy geeft zich niet tot ’s houwelijx genot, Voor dat zy weder spreekt.
Dat is een groote zot, Die niet begeert dat zijn huysvroutje stom mach wezen: Had mijn wijf dat gebrek ik zou haer nooit genezen.
Daer van genoegh.
Ik bid dat gy uw wetenschap En konst hier stelt te werk, zet doch uw zinnen schrap, Om te verzinnen ’t geen haer quelling kan verlichten.
Bekommert u niet, Heer, ’k zal doen na mijne plichten.
Maer drukt dit schaedlijk quaed haer dikwils?
Ia, mijn Heer.
Dat hoor ik garen.
Maer gevoelt zy dan niet weêr Een groote pijn?
Zeer hardt.
’k moet dan ook weten Of zy wel afgang heeft wanneer zy heeft gegeten?
Overvloedighlijk?
Dat weet ik zeker niet.
Is de matery ook te prijzen die men ziet?
Die zag ik noit; want zulx gaet mijn verstant te boven.
Reykt my uw hand.
De pols zou my wel doen gelooven, Dat uwe dochter stom geworden is.
,, Dat is haer ziekte.
Hoor hoe wonderlijke dra, ,, Ten eersten heeft hy, wat haer quelling is, gevonden.
tegen Ger.
Zijn groote kunst en is niet te deurgronden, Hy raedt en weet zoo net haer ziekte, dat moet al Een gauwe Doctor zijn, al houdt hy hem wat mal.
Wy meesters, die ons tijdt in deeze kunst versleten, In ’t voelen van de pols, ook daetlijk kunnen weten Wat dat de zieke let; maer een onwetend’ is Als dan hier in verzet, en raedt het by de gis, De bottaerts weten niet wat z’ hier van zullen zeggen.
Maer ik Vat het, zoo dra als ik de pols maer voelen kom, En daerom zegh ik u noch eens, uw kindt is stom.
Dat hoor ik wel, en zegh het by U. E. geraên,, is.
Maer nu ’t verhael waer uyt dat haer gebrek ontstaen,, is?
Het spruyt daer uyt dat zy de spraek Verloren heeft.
Mijn Heer, ’k begrijp zeer wel die zaek.
Maer wat heeft haer de spraek zo schielijk doen ontbeeren?
Al onz’ ervarenste, die de geneeskunst leeren, Bevinden, dat het is hier van gekomen, dat De tong verhindert wordt.
Dat is al wel; maer wat Gevoelen hebt gy van het geen haer tong kan dwingen?
O Aristoteles zeyt hier van schoone dingen.
Dat was eerst een zeer uytnement man.
Wis, zonder twijffel.
Ia hy was een wonder van De wijde weerelt, en behendigh in zijn zaken, Veel meer als ik.