floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Aan myn werk kan niet één oogenblik blyven; Geduurig werd ik er afgeroepen, en al kom ik voort, zo doed je Dochter noch niet, als kyven.
Ik heb daar, in één kwartieruurs, wel tienmaal boven moeten gaan.
Om Roô mannen te haalen.
Wat voor dingen?
Roô mannen.
Ze beduide me een boek, dat ik krygen zou, en ik heb er wel twintig gekreegen, en ze gaat noch alzo aan.
Ze zeid dat ik verkeerde breng.
Nou verstaa ik je.
Románnen meenje, en niet Roô mannen.
Ja die Boeken, meen ik.
En dan komt die verbruste Norin noch....* EDUARD.
Hoe schreeuwje zo?
Ik geloof het wel Sinjeur; ’t is niet te verdraagen, Zo als ze me de heelen dag samen plaagen.
Wat moet ik al lyden?
Juffrouw dwingd me, dat ik myn verval, Met die drumpel meid deelen moet.
Al wat Juffrouw afleit krygt die slons, dat behoord de meid ommers te hebben; ben ik goed, ik ben noch niet mal, Gelyk zy lui zyn.
Ja; het ze daar niet een kleed t’huis gekreegen, Ik zal het nu zeggen, ik heb het zo lang gezweegen, Kostelik geborduurd, op zyn mans gemaakt, dat trekken ze dan aan; En zeggen, zo plagten de Amazoone Koninginnen te gaan.
Doen ze niet honderd diergelyke kuuren.... EDUARD.
Neem deeze dag maar geduld, ik zal ordre stellen, Dat ze jou daar na zo niet meer zullen kwellen.
Doe jy achter jou werk maar; ik zie myn Dochter.
Sinjeur, maar.... EDUARD.
Ga jy heen, eer ze jou ziet; Want vind ze jou hier; zo deugd het weêr niet.
EDUARD, IZABELLE.
IN wat Salet gelieft Papa dat ik de Cavallier zal laaten leiden?
Myn Voedster* zeid, dat hy met zyn komst niet lang kan verbeiden.
Gelieft Papa, dat hy in de zykamer zal gaan?
Laat hy hier komen, Maar Izabelle, benje noch te raân, Laat die grillen; en neem Valerius: wat staat jou in hem tegen?
Valerius!
die bloode Valerius!
Papa hy wierd eens van veertien, of vyftien mannen aangerand, in ’t begin stond hy verleegen.
In ’t einde nam hy de vlucht.
Maar Kind, wat kon hy alleen Tegen vyftien mannen?
most hy niet vluchten?
ô Neen, Hy most stryden.
Tegen vyftien.
Al was het tegen zo veel duyzend; * Ja al wist hy dat hy blyven zou.
Hoe meenig maalen Heeft één held, alleen met zyn zwaard gewaapend tegen een gansche troep gestreeden?
dat ik Papa zou verhaalen, Wat daaden Alexander, Seleucus, Ptolomeus Lysimachus, Alcamene, Coriolan, Cesarion, ariobarzane, Arminius, Arsáces, Philadelphus, Marcél, Archelaus, Drusus, Artaban, ja zelf de Amazoonse Koningin Talestris, en andere hebben gedaan, Papa zou hem niet zien willen.
Tegen vyftien niet te durven slaan!
Talestris alleen, verloste de dienaars van Orondaat, uit de handen van Perdikkas volk.
Voor vyftien te vluchten!
Hoe kunje al die namen onthouwen?
Maar zou jy dan niemand willen trouwen, Of hy most tegen vyftien durven?
Hoe dikmaal heeft Artaban heele troepen aan stukken gehouwen?
Dat was dapperheid.
ô Elise!
ô gelukkige Prinsés!
Die Britomare verkooren had tot zyn minnarés.
Maar Izabelle, geloof je die dingen?
Zou ik dat niet gelooven?
Heeft by de Zeeroover Senodore niet in zee gesmeeten?
Phräate verwonnen?
daar en booven Aan Augustus zelve getoont, en doen zien, Dat geen gevaar, hoe groot het ook zy, zulke helden kan doen vlien?
Stel, het was waar, je behoorde ten minsten te weeten, Dat ’er nu zulke helden niet meer zyn.
die jy noemt zyn al lang vergeeten.
Dat ’er noch zulk een held is hoop ik, dat Papa aanstonts met my Zal moeten bekennen; onze Magdaleen zegt, dat zyn moed, en krachten onbegrypelyk zyn; dat hy... Voester.
EDUARD, IZABELLE, MAGDALEEN, MAGDALEEN.
WAt belieft Juffrouw?
Wat zegt gy van dien Heer?
’t Is te wonderlik, zo een man is ’t!
hy gaat om met het geweer, Als een boer met zyn gaffel.
hy ziet zo vreesselik uit zyn oogen.
Sinjeur, hy heeft, ik zweer, het is niet geloogen, Hy heeft kneevels, die zo lang zyn, en zo zwart, Als een git, ’t is een Soldaat in zyn hart.
Ik hoor wel, ’t is Guarda mis bugotjos, zei Jan van Spanje.
Maar dat zal het hem niet doen, de kneevels vechten niet.
Dat ’s waar, maar ik wil zeggen, Dat hy der zo braaf uit ziet, ik kan het zo niet uitleggen, Als ik het wel meen.
hy heeft een pluim op zyn hoed; En hy ziet gelyk een leeuw, zo dikwils als hy een stap doet.
Noch in de Pluim, noch in het stappen bestaat de dapperheid.
Hy heeft wel vyftig liktekens.
Van je leven Zaag jy zyn weêrga niet.
Breng jy hem om zyn likteekens?
dan most je die liever gebragt hebben, die hem die likteekens heeft gegeven.
Die was noch dapperder.
EDUARD, IZABELLE, MAGDALEEN, TRYNTJE.
SInjeur daar is een Poehans, die vraagd na je, hy praat van Magdaleen, Hy heeft een pluim op zyn hoed.
Dat is hy.
Was hy alleen?
Laat hy binnen komen.
Juffrouw je zult verstommen, Als je zyn daaden hoord.
Snorken, en brommen Is geen groote kunst.
IZABELLE, MAGDALEEN, HANS, TRYNTJE.
UW dienaar myn Heer, en Mêvrouw.
MAGDALEEN stil tegen Hans.
* Hou je kloek, en spreek stout.
Ik heb jou gezeid, dat ze daar veel van houd.
My is ter ooren gekomen, dat gy een held zoekt.
Gy hebt in my de rechte man gevonden.
Hoe veel honderdduizend menschen myn heer, woud gy na de hel hebben gezonden?
Zeg my hoe veel steden, dat ik uit moet roeijen.
Ich zol, by myner seel.... EDUARD.
Spreek jy Hoogduits?
Vreelich Hoogtautsch.
Nietertautsch, Swabisch, Ongers, Polaks, Broddermi Podolski; en noch za veel.
Dan aber es Hoogtautsch is es natuurliks, wan mer zol snorchen.
Ich habe fiele jaaren Herom gesworben: weshalben ich myner intention in alle taale kan exprimieren, ont erklaaren... Ich stich ten finger man in ter aarte, und ruche in wasch landen ich bin; Dan reede ik alzo balt die taal.
Wasch meinter, dasch ich kein Nietertausch triffelik kin?
Bring mier geblint auf de Harlemmer deek, Aulenborg, Kattenborg, ja am Obertoom, oder zu Slooten.
* Ich werd tem finger man in dem grond stichchen, unt sprichen die taal, als ob ich da wa gesprooten.
Sum exempel; gaen, staen, een naeld, een draed.
Mit tiesen myne Sabel habe ich warhaftigh... EDUARD.
Myn heer je verzind jou; jy bent in Holland, als ’t je belieft spreek nu die taal, Het Hoogtuitsch versta ik wel ten naasten by, maar niet altemaal.
Daar hebt gy gelyk in; ik bedacht dat niet.
Myn heer, als ik myn hand maar aan myn geweer sla, maak ik zulk een schrik onder myn vyanden, dat zy alle loopen, De eene zich hier, de andere daar verbergende; ja van angst zynder dikmaals, zelf kaerels als boomen, in Konyns hollen gekroopen.
Hoe kwaamenze daar in?
Daar liet ik haar voor zorgen.
Maar ik hoor Van een Rivaal, of Vryjer spreeken, had ik hem ik stak hem door en door.
Myn naam is Pantaleon, op ’t Hollantsch Overwinnaar, van Panters, en leeuwen!
Myn heer is niet hart horende, je hoeft zo niet te schreeuwen.
Als ik het alderwreedste wild gedierd Onder myn handen kryg, vermorzel ik het als een lam, en onstel my niet, of het brult, of het tiert.
Ik bekleede my met de huit ik wandel in woestynen onder de levende, dieren, Daar by zynde, vat ik een Leeuw met de eene, en een Olifant met de andere hand, en na een maal of tien om ’t hooft te zwieren, Smyt ik ze met de kop op de grond, dat de harzenen ten oogen uit springen, en gelyk andere liefhebbers op haazen, of Konynen jagt gaan, Zoo jaag ik Tygers, beeren, en wolven.
Heb jy hem wel verstaan?
Maar gelykt dat na die Edele Artaban?
Heb jy jou leven zulke dingen wel geleezen?
Wist ik niet, dat dit de rechte man zou weezen.
De woorden zyn goed; maar zo jy eens van imand aan wierd gerand, zou die groote moed Dan niet wat zakken?
de Amsterdammers houden veel van iemand die weinig zegt, en veel doed.
Al die my beleedigen zal ik ter Helle zenden, ’t Is onnoodig, my na myn vyand te wenden, Veel min myn Zwaard te trekken, want met myn vuyst alleen, Met myn vinger, met myn pinkje, met een knip, ja zelve met een Van de haaren uit myn kneevels, kan ik meer gaten in het lyf maaken, als gy vind in de grootste visschers netten.
Behoorde men zulke daaden niet in de Krenyk te zetten?
Wat dunk je juffrouw?
Het mag een kloek Soldaat zyn, maar ik kan geen edelmoedigheit in hem zien; Het komt ’er zo onheusch uit, ô Coriolan!
ik zou twyfelen, indien.... Maar wat wil Valerius!
EDUARD, IZABELLE, VALERIUS, HANS, MAGDALEEN.
MYn Heer, en Juffrouw excuseer my, zo ik u reden Verstoor, ik zal wel vertoeven.
Neen; wild maar binnen treeden.
vind ik u hier?
wat komt gy hier maaken?
Dat ik hier te doen heb.
Wie raad jou zo stoud, My dat af te vraagen?
ik word zo bang, het harte slaat my als een zakoorloogje.
Zwyg, ik ra u, dat gy de mond houd.
Of ik zal.... HANS.
Hy blyft om dat ik Hollandsch spreek.
Wasch solst dou bernheuter.... VALERIUS.
Ik zal u strak, dou.
Gy kent my niet meer schynt het, misschien om dat ik sedert laatst een pruyk op heb gezet, ik zal my dan ondekken.
Wat zal hier uit werden.
Het zal u buiten twyffel noch wel heugen, dat gy te Naarden, om je snoeven en gekken De huit vol slagen kreegt, hier staat de man, die u de slagen gaf.
’t Was, hinder mich. TRYNTJE.
Bist du ein trouw knecht, zo lik mich. VALERIUS.
Gy most al doen wat ik ik u beval, gy most met hangende pootjes opzitten, staan, of loopen op een draf.
* Nu kent gy my, hoor ik u nu noch eens spreeken, Zo zal ik u de armen en de beenen breeken.
Wel hoe of het hier noch langer zou gaan?
Waar is nu die groote couragie?
Voort kom hier by my, of ik zal by jou komen.
Jou vagebond ik zal.... HANS Ay lieve!
wil niet slaan!
Liet ik het niet ten respecte van dien Heer, en Juffrouw en om byzondere reden, Ik zou u zo handelen, dat gy de straat nooit meer zoud betreeden.
Hier laat uw dapperheid het te slecht leggen.
Neem nou een haar uit je kneevels.
Geef em nu zo een knip, als je strak zeide.
Ja maar, dit is een man.
Gy weet niet; ’t is een kaerel.... VALERIUS.
Die u mores leeren kan. Voort, kust de voeten van deze Juffrouw, of ik zal u leeren.... IZABELLE.
Myn Heer doed hem die schande niet aan.
Mejuffrouw hier door zult gy hem noch vereeren.
Die vlegel is niet waerd, dat hy de vloer kust, daar gy over hebt gegaan.
Hy is edel, en zyn ouders zyn in zyn land in de regeering.
Dat’s waar; want hy is uit Westphaalen van daan; Zyn vader regeert daar de Varkens, die hy houd.
Zo is hy ommers in zyn land in regeering?
Hebben gy niet een ophaalende brug voor haar huis?
Ja, zo Mejuffrou daar door verstaat een plank, om over de slooten te raaken.
Is by uit Westphaalen?
hy spreekt ommers goed hoogduitsch.
Myn Heer, ’t is Westphaals, en kwaad hoogduitsch onder een.
Is het niet gelyk ik zeg.
Geen babbelguigjes te maaken.
Gy kent my; dat zy u genoeg gezeid.
Ik weet noch verscheide potsen van u, zo dat ik maar om de Schout te zenden heb, dan zult hy voort achter af werden geleid.
Daar om spreek.
Hans ik waarschouw u. EDUARD.
Hoe is zyn naam?
Aanstonds zy hy Pantaleon.
Vergeeft my, dat ik my daar van dorst bedienen.
Hoe kom je hier uit Westphaalen?
Wy waaren met ons tienen, Altemaal boere jongens, in een herberg, en dronken een goede roes, D’een klaagde over zyn vaâr, d’ander over het werk, wy maakten malkandren de kop zo kroes, Dat wy alle beslooten elders onze fortuin te pousseeren, Wy vertrokken na Holland, daar wy ons uit zouden geeven voor heeren Van grooten Adel; want wy hoorden, dat veele, die in er land De dagelikse kost hadden gewonnen met de hand, Zich hier voor Edelluiden, of Graaven uit hadden gegeeven.
Ja zelfs, zo Juffrouwen bedroogen.
Maar wie gaf u geld om zo te leeven?
Waar haalde jy kleeren en alles?
Wy ontstaalen elk onze Ouders een paard, En alles wat wy meê konden neemen.
Wy raakten onbezwaart Hie in ’t land.
Maar hoe hebt gy hier zynde uw onderhoud konnen vinden?
Die heer die weet het wel, wy liepen op jonge lui, wy maakten ons vrinden En speelden, met de ryke Heeren en, Koopluy kinderen, die zoopen wy uit; zie die Messieurtjes zyn zo goet, als geld.
Eén van ons kon Valsch dobbelen, wy deelden al wat iemand won.
Ik heb ook voor knecht gedient, en met heeren gereist.
Al genoeg van uw schelmstukken, hoe komje in dit huis?
Die vrouw zei dat zy my aan een Dochter zou doen trouwen, Die twintig duizend guldens had, zo ik my na haar zin wist te houwen; En beloften deed, dat ik getrouwt zynde, haar duizend gulden vereeren zou.
De waarheid zeg ik, Vrouw.
Hoe kent gy die Vrouw?
Myn slaapstee is naast haar zusters deur, zy verzeekerde my, dat de Juffrouw met my door zou gaan.
Wat zeg je Izabelle?
zo zou je verraaden werden.
Papa, ik sta versteld, en weet niet wat ik hier van zal zeggen.
Foey Magdaleen..... EDUARD.
Jou Vod, voort uit myn huis.
Laat ik het jou uitleggen.... EDUARD.
Voort, of ik zend om de Schout.
Jou ryk is uit, zo moet het met die drumpelloopsters gaan.
Allon!
Voester!
mars!
jou dingen zyn al afgedaan.
Magdaleen binnen.
Tryn!
Sinjeur mag ik ze niet eens met myn vuysten koesteren?
Ik bid, ik zal haar leeren voesteren.
Laat ze loopen, en ga achter.
DERTIENDE TOONEEL.
EDUARD, VALERIUS, IZABELLE, HANS.
TRek uw degen.
Myn heer.... VALERIUS.
Ik verstaa dat gy ze trekken zult.
Myn degen myn heer.... VALERIUS.
Gy tergt myn gedult.
Kom ik zal ze dan trekken, zie Juffrouw ’t is hout met potloot bestreeken.
Is het waar?
Ja toch, ik zal ze breeken, Dan zult gy het klaar zien.
Waar is nu jou dapperheid, en onverwinnelyke kracht?
Jy bent ommers een held, die geen gevaar en acht.
Ik ben.... VALERIUS.
Ga voort, zonder te kikken.
Ik wil zelfs niet, dat gy ons groet, of omziet.
En doed gy ’t, ik zal uw straf beschikken.
EDUARD, IZABELLE, VALERIUS, TRYNTJE.
ZIe je nu niet Izabelle, met welk een gevaar Deeze zotheid u dreigd?
is dit niet middag klaar?
Hoe is het mogelik, dat een Dochter die zo veel verstand heeft, tot zulke uitspoorigheid kan komen?
Dat zy gelooft, ja zich richten wil, na sprookjes, na droomen.
Meent Papa dan, dat de helden, daar men in de Románs van leest Noit zo kloek, noch edelmoedig zyn geweest?
Mejuffrouw, indien ik jou zo klaar, als de Son schynd; niet kan overreeden, Zo zal ik my met voeten laaten treeden.
In de Románs verstaan alle Koningen, Helden, en Prinsessen malkanderen, al komenze uit het Oost, of uit het Noord, Gelyk of ’er maar een taal was.
Wie heeft gehoordt; Dat zelf in midden van Moorenland, schoone blonte Prinsessen werden gevonden?
Waar of die zwervende helden toch onderhoud kreegen?
of meenje, dat haar somtyds een wissel wierd gezonden.
Papa, konnen zy geen juweelen by haar hebben?
Juffrouw zy vertrokken meest, zonder dat zy Op de reis verdacht waaren.
EDUARD, En stel zy hadden juweelen; dat komt noch niet by.
Zy vonden in de bosschen, en wildernissen geen bankiers, noch banken van leeningen, daar op pand geld werd gegeven, En ze konnen evenwel niet van de wind leeven.
Zulke ongerymtheden zynder noch wel honderd, maar om als met een gezigt Te maaken, dat deeze nevel van me Juffrouws oogen werd gelicht; Veel van de Helden, die zy zo edelmoedig, en zo welspreekend invoeren, waaren in die tyden Noch by na half wilde menschen, is dat te lyden?
Wat zou men zeggen zo hedendaags een Koning van de Hottentotten, zo beleeft, en volmaakt Als een Frans Koning, elders ingevoert wierd, ’t is een zaak die Hemel, noch Aarde raakt.
En dat groote konstje van de Helm te sluiten, om zo onbekend te weezen; Die trek, daar de meeste warringen uit zyn gereezen Is een verdichtzel; want in die tyd Wist men noch van geen Helmen; ik zal het u zo klaar toonen dat gy bekennen moet dat gy overtuigt zyt.
Waaren der in die tyd geen Helmen?
Neen Dochter.
Noch ook geen Styfbeugels aan de Paarden.
Hebje noch eenige zwaarigheid?
ik wenste dat je die zeid; op dat wy ze met eenen verklaarden.
Geloof my Juffrouw.
Je weet niet in wat doolhof datje gaat.
Daar zynder veele in gebleeven.
Springt der uit eer het werd te laat.
Juffrouw, zy laaten de Helden in één dag, een reis doen, die een week, ja maand vereischt; te paerd, schoon zy Zeen, en Rivieren over moeten.
En toen wist men noch van geen Ponten, noch Schouwen.
Schoone Izabelle, ik zal u zo veel zwaarigheden open leggen, Dat gy gelooven zult, ’t geen wy u zeggen.
Gy hebt in een droom geweest, herroep u verstand.
Kunt gy my dat van de Helmen, en Styfbeugels toonen, zo twyfel ik aan de rest, en hou my overtuigt, daar is myn hand.
Gierigheydt DE GIERIGHEYDT.
SPEEL-GHEWYS VERTHOONT Op de Kamer vanden OLYF-TACKDen 18.
FEBRUARY ANNO 1678.
BINNEN ANTWERPEN.
GIERIGHEŸDT Gasp.
Bouttats.
inventor et fecit.
Gierigheydt TOT DE LESERS.
DIT all’-ghemeyn ghebreck de Gierigheyt, te voeghen En scheen myn Ionckheyt niet te connen, want ick naer De Nijdigheyt, die wy het lest van vijf, opdroeghen.
Dees’ Sonden, staeckten tot omtrent de dertich Iaer.
Maer soo ick over-last van vriendelijck bekijven, Beschuldicht wert, dat ik tot Gheesten ongherief Twee stucken, inde Pen, liet Dertigh Iaeren blijven: Soo kreegh ick weer de Const, om Const-beminders lief.
Dan soo ick tusschen dat, had meer verheven saecken In Rijmery ghestelt, en op een vaste Maet: Soo cond’ ick Schier-loosheyt van Koddery niet maecken Iets anders, dan, ghelijck die op haar voeten staet.
Hier can den Leser van myn Oud’, en Ionghe Iaeren Een Oordeel strijcken, van verbetert, oft verflout: De losse Ionckheyt schreef dat in myn Sinnen waeren: Dat yverighe Vyer is meest in my verkout.
Ick ben soo dom oock niet in Ydelheyt ghevallen Dat ick een anders fael niet achten sou de myn; Beriep ick een ghebreck, ick heb’t ghebreck van allen: Laet van u Goedigheyt daer voor Ghebeden syn.
G. OGIER.
Gierigheydt OP D’ONNOOSELEDINGHEN.
DOor misverstandt, soo wort hier d’Eerbaerheyt gheblaemt: d’Onnooselheyt gaet voort, met onverbelghde* schaemt: Noch past op Hoere naem, noch leet dat haer gheschiet: Soo kloeck verdraeght de Deught t’onwetende verdriet.
Gierigheydt PERSONAGIEN.
Gieraert, Vader van Dingen.
Dingen, Sijne Dochter.
Sara, Haere Moey.
Perijn, Haer Peetjen.
Floris, Haer Vrijer.
Rombert, Hollandtse Soldaet trouwt met Dingen.
Arbeyder.
Ghebuerman.
Speelt met den Avondt.
Gierigheydt GIERIGHEYDT.
EERSTE UYT-KOMST.
GIERAERT, DINGEN.
* Gier.
HA Kleter, Klickspil, Dant, gy op-gestreelde Pop Gy Vaderlyck verdriet, wat steeckt u in de Kop Wat let u dertel Vleesch?
segh waerom wilde trouwen Als met u Arremoe my in het Graf te douwen?
ô Weelde wars en moe, doch spiegelt u aen Lyn Aen Griet, en Maey, aen Truy, aen Lis aen Jaquemyn Aen Ester, aen Phlipot, aen Bey, aen Apolony D’een heeft een Rib in twee, en d’ander heeft een trony Dat gheen gheschapen Dier can meer mismaecktheydt draeghen: En wete wel waer van?
alleen van Manne slaeghen.
Syt gy het schoon gestel van uwe leden moe?
Die door een lompe Gast, jae door een botte Koe Niet waert een Man genaemt, maer by een Beest geleken Als van een Beul getoeft u sou de leden breken?
Gy grenicht, doede Laef?
ô stout en Eerloos Vel Gy grenicht doede?
wacht ay wacht het sal u wel Ten Etter en ten Bloet uyt sweiren sou ick meenen, Gy sult dat grenigen ick vrees, te laet beweenen: Grenigen als u Vaer uyt sorrighvuldigheydt Voor u, een eenigh Kint, uyt reen te voren leyt Het geen u naken sal, want noyt sal Kint beclijven Dat met syn Ouders tracht de sot, en spot te drijven.
t’Is al den dach te doen dat Vader daer van spreckt: En ’t schijnt dat alle-Man syn Vrou de leden breeckt: ’t Schijnt dat de Mannen al syn Moorders, wreede Beulen, Nochtans soo hoop ick noch met eenen Man te heulen.
Gierigheydt Gier.
Weerspann’ghe Dochter, die door moet-wil niet en vreest Het voorbeelt, van soo veel, die voor u syn geweest, Die d’Ur’ vervloeckten, en de Sotheyt die hun raeyden Den blyden Haen te volgen, die’t goet Weer aen craeyden.
Men vint van duysenden wel een, die haer beclaeght: Het gheen de droeve Maer de gantsche stadt door draeght.
Maer waerom spreekt gy niet van die het hun beloven; Want die gaen in’t getal met duysende te boven: Claeght Babel, claeght Lucy, Elisabeth, of Francijn, Cornelia, of Agneet, Cecilia, of Perijn, Claeght Dingen?
Aldegond’, Beatrix of Susanneken?
Sibil, of Monica, of hoorde clacht van Tanneken?
Heeft Ursel, Dorothe, en Geertruy niet gheseyt Dat meest het Houwelijck van Vrouwen wort beschreyt Om dat, gelyckt behoort, de Mans de Broecken,, houwen?
’t Onredelijck gebiedt?
van dat de doecken,, wouwen Baert walgh, en onlust tot behoorte van de Man Om dat een dweerse Vrou met t’ hooft niet deur en can.
Gier.
Hou Schoon-tael, hou toch op, en acht u toch niet wijser; Gy hebt soo stegen Kop als uyt een taeijen ijser Tot buygen niet gesint, tot breken noch veel min.
De Iongman evenwel heeft tot my groote sin.
Het Vlees set ick hem by, ’k heb anders niet te derven, En eer ick meerder gaf ’k liet u van Honger sterven.
Wie eyscht, Wie maent, Wie claeght?
geeft Vader dat gy wilt, Gier.
Dats wel geseyt, pack-op, en met hem henen brilt Gierigheydt Hy gaet binnen, en sluyt Haer buyten het Huys, hy kijckt uyt de Venster.
Myn Vader heb ick my hier qualijck in gedragen, Castijdt my naer verdienst, verdobbelt uwe slagen; Waerom toch sluyt gy my soo schandich buytens huys?
Gy weet een Dochter is toch allesints niet thuys: Myn Vader laet my toch om mynder eeren binnen Gier.
Ick doe myn deur niet op uyt schae, maer om te winnen; Ding.
t’Is winst wanneer men schout dat argenisse geeft Gier.
t’Is schae aen Lé, en Slodt dat syn verslijten heeft, Ding.
De Eer lijdt meerder last, eens quijt is al verloren, Gier.
Het schaep en heeft geen Wol, ten dient noch niet geschoren: Ding.
Ick dwing u oock niet af Gier.
Ick bied’ u niet een sier Ding.
Ick ben daer me gerust Gier.
Ick ken dat flauwe vier, Dat eyndelyck door roock syn Meester doet verschuyven, Myn Pluymen syn noch vast sy willen noch niet ruyven: De snoeren aen de Bors die cnoopen noch te vast, De Sleutel is misleyt die op de Gelt-kist past, Het Silver staet verset met Huysselijcke panden, Ick heb het al gebreck, ick stae met ydel handen, Ding.
Ick spreeck noch eens geseyt, in’t minste daer niet van.
Ick weet het wel, gy spreckt voor ’t eerste van de Man, t’Schijnt redelijck tot daer, dan Man en Vrouw te gader Die nemen t’samen raet tot plucken vande Vader; Ick ken die parten wel, gy wenst een Man tot baet, En ick in tegendeel verworpe dat my schaet: Gierigheydt Hoor Dingen packt u deur, gaet Dingen sonder Dingen; Hy heeft langh Dingen die met u sal derven singen, Nacht Dingen Ding.
Ach Vader laet my in!
Dat most syn, Waert maer een oortjen waerdt haer Dingen dat waer myn: Onnutte Dingen keirt men veerdigh uyt den huyse, Als Kanckers van ’t Schappraey, de Ratten ende Muyse Syn mynen Broot-cant niet soo schadelijck als gy zyt Ding.
Waer blyft dan dat ick Win?
Dat heb ick oock altyt Met Sorrighvuldigheyt bewaert en opgesloten, Ding.
En ick heb ommers niet myn leven langh genoten Als arme bloote Kost, slechts Water, qualyck Broot Gier.
Swijght swijght, die matigheyt bewaert u van de Doot, De Gulsigheyt die brenght de Menschen om het leven; Daer synder min door’t Sweert als Overdaet gebleven, Ick heb u deught gedaen, dus neemt het al in ’t goet, Gy hebt my min gecost dan Thijs syn Kneuter doet: Maer dat ick heb beclaeght, en duysent-mael versworen Dat gy oock niet met Hair of Pluymen waert geboren, t’Is noodeloose gelt dat m’aen te cleeden maeckt, Noch prijs ick d’Indiaen daer gaen de lieden naeckt, Ia ja, daer sien ick wat, toe Venster, toe.
SAER, BY-KOMINGH.
Saer.
Myn Ooghen En hebben my die niet door Ouderdom bedroghen Soo is het Dingen Nicht, sy ist, och ja sy ist!
Wat droefheyt isser weer, ist al den ouden twist?
Maeckt Vader weer de Wreck?
ick heb u te beclagen, Maer hy en sal syn goet niet me ten grave dragen, Gierigheydt Een Gierigh Mensch en Swijn, soo lang die beyde leeft Noyt jemant voordeel, rust, noch vreughde van hun heeft, Dan nae de Doot, dan gaet het lustich op een scharmen Van d’eenen in het Gelt, van d’ander in de Darmen.
Ia wacht daer naer, en wort een Ouw verslenste Maeght, Het jonck is aengenaem, wat out wort dat mishaeght De frisse Kerels, die gesont syn op hun Koten.
Daer’s geen soo leelijck dier schier uyt de Hel gesproten Dat d’alderbraefsten quant nu niet becoren can, O slecht-hooft als gy zyt, schoon, jonck al ver’ daer van, t’Is Gelt, en anders niet, het Gelt dat maeckt de Vrouwen: Al waer het schoon, en Ionck ter Werelt uyt-gedouwen Daer’s niet een Luyfen die ’t verlies beclagen sou, Het syn meest Calaerts, en sy soeckent by de Vrouw, Als Wijven opgestreelt, Gekrolt, Gerolt Gevreven, Gelickt, Gestrickt, Gecrapt, als met een pen gheschreven, Hy blinckt dat hy stinckt, gelyck een Koe naer Muskeliaet, Besiet de Kerel wel t’is soo hy gaet en staet: Maer dat waer noch al jet; want arm crijght wel vermeugen; Maer meeste stellen ’t aen om nieuwers toe te deugen.
Ia Moetjen gy spreekt oock gelijck myn Vader doet.
Ick segh ’et uyt ’t goet hert, u Vader om het Goet.