floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
In* Vrankryk wilden ze hem, met den Tytel van Grand Métre de Collocentie, vereeren; En in Spanje, en Portugaal hoorden ik, dat’er veel Heeren Hem nydig waaren, om dat zyn neus van binnen beter, als de haare, naar een schoorsteen geleek; Gy kund het ook noch wel zien, myn Heer Snof, hy is noch zwarter als de uwe.
Dat doed ik veeg de myne ordinary tweemaal in de week.
Dat is niet liefhebberachtig, dan ben je maar een van de slechten, Tweemaal in de week je neus schoon te maaken, en dan noch door de neus te spreeken.... ELSJE snuivende.
Is het beter dat ik hem nooit schoonmaak?
wel, myn Heer, ik laat my door u, zeer gaerne in de kunst onderrechten.
’t Is zo, gelyk ik zeg.
ELDERT snuivende.
O ja, myn Heer heeft gelyk.
wel met recht groot Filizoof!
etzi, etzi, etzi.
ELDERT, Etzi, etzi, etzi.
Dat’s gelyd aan den dyk.
Dat ’s na de kunst, driemaal te sniezen is volgens de Constuimen, Meêr dat is strafbaar.
ELDERT, Ja, daarom deed ik eens een Heer, omdat hy die wet overtrad, zyn eigen Zaal ruimen.
Ik wou wel dat je myn Zaal ook eens ruimde; of zeg me, wat benje voor volk?
jou praat verdrietme, en je onvatzoen verveeld.
Myn Heer Snof, die is uit Pontus Modderkolk Gesprooten, en ik uit het Land van Winjewanje, Het is gelegen net zesendertig honderd myl, Noorden ten Zuijen, van Nova Spanje.
Myn Heer Snof, laat ons nu verder discoureeren van de kracht van de Snuif.
Jy, Mevrouw Collocentie, ik verzoek dat je aanstonds Vertrekt, of ik vatje by de Kuif.
En jy desgelyks, myn Heer Snof, of ik zelje, door myn Huisgenooten, de Zaal doen ruimen.
Zo stout, en onbekend zynde, in iemands huis te koomen, en zyn goed zo vry, als het uwe, aan te tasten, dat is ook, dunkt my, tegen de Constuimen.
Ik geloof, dat jy lui hier wat anders zoekt, en datje tot dien einde myn huis bespied.
Hou je handen uit myn doozen, myn Heer Snof van Pontus Modderkolk, en jy, Mevrouw Collocentie van Winjewanje, of zeg wat kom je hier doen?
spreek.
ELSJE snuivende.
Wel myn Heer, zieje dat niet?
Ja ik zie ’t wel, en heb het al lang genoeg gezien, daarom raad ik je te vertrekken, Of ik zal daadelyk.....                       ELSJE tegen Eldert.
Zou de Heer Bertrand, wel met ons gekken?
Neen ik gekker niet meê.
Ik zeg je, pak je voort.
ELSJE schreijende.
myn Heer Snof, wie heeft ooit van droever verandering gehoord?
De grootste Filozoof des waerelds van de Snuivery, zo schielyk beroofd van zinnen.
Is’t moogelyk!
kan ’t weezen?
ELDERT, ’t Moet moog’lyk zyn, dewyl gy’t ziet, anders zou hy zulk een zwaaren mislag niet beginnen, En aan ons vraagen.....                                 ELSJE.
myn Heer Bertrand!
wat raad gaat u aan Snuif met ’er haast eens van je ponzi ponzi, op dat je weêr beter met je zinnen moogt staan.
Dat zyn onbeschaamde beesten, ze zeggen noch dat ik gek ben, wel het is om zyn patientie Te verliezen.
Ik zeg voor ’t laast, myn Heer Snof, en Mevrouw Collocentie Dat je vertrekt, of......                                 ELSJE.
Spreek je dat nu met een gezond verstand, en meen jy ’t dan?
Ja, Rappalje, ik meen het.
ELSJE opstaande.
nu word ik ook zo boos, dat ik my niet langer betemmen kan. Jou Buffelbeest, ben jy dien vermaarden Snuiver daar ik zo veel van heb hooren spreeken?
En vraag je als men by jou in huis komt, wie benje?
wat doe je hier?
wel dat zyn onvergeevelyke gebreeken.
En zulk een zeggen durf jy noch staande houden met een onbeschaamd gelaat?
Weet jy dan noch niet, dat het in een Snuivers huis, als men maar zegt, Collocentie myn Heer, al zo vry in te koomen staat, Als in een huis, daar de Liefhebbers publyk dobbelen, en speelen?
Ben jy een kender, en zegje wat doeje hier?
ô spyt!
zie daar, zo my dat een vries Varken gevraagd had, ik zou het aanstonds doen keelen, Ja inzouten, en rooken, en kooken, en vreeten het op.
Inpertinente vraag!
ô hoon!
het bloed kruipt, van myn teenen, na myn kop.
Myn bloed is daar al lang geweest.
Myn Heer Snof, hoe zal men dit affront best wreeken?
ELDERT, Na myn oordeel, zo moet hy wegens deze mislag, voor eerst van dat recht van in deze zyn Zaal te koomen, daar zyn Snuifdoozen staan, zyn versteeken.
En dan vorder, zal men dit zyn doen schryven in alle gewesten van de waereld, daar zyn naam is geroemd.
Op dat die uit de boeken, en het geheugen der kenders uitgewischt word, dewyl hy niet waard is, dat hy meêr een Snuiver word genoemd.
Fynman, ruim de Zaal, en laat ons de Tafel over: want gy zyt deze plaats, noch de eer die wy u deeden, niet waardig.
Voort van je Tafel.
hoe gram dat ik ben, zo moet ik eeven wel noch lachchen voort van je tafel!
dat komt aardig.
ELDERT, Ja, aardig komt het, dat jy, die Collocentie handeld, noch niet en weet de manieren van die staat.
Maar kom, ik zal ’t u eens beduiden: het recht van de Collocentie, en het pasdies speelen, is in een graad.
Die in het passedies speelen fout gooid, verliest het recht van de steenen, dat ’s zonder tegen praaten, En dewyl jy in de Snuifwet fout begaan hebt, met ons te schelden, en te vraagen wat wy hier doen; verlies jy het recht van jou Zaal, en Tafel, en moet die ons overlaaten.
En ik zelje door de Schout vatten laaten gaaje niet aanstonds uit myn Huis.
kracht, en geweld!
ELSJE stil tegen Eldert.
,,Laat ons vertrekken, Juffrouw Elizabeth mogt t’huis koomen, ’t is voor ons hier langer te blyven niet pluis.
ELDERT, Welaan.
Wy gaan, Bertrand, en zullen uw misslag in alle Landen te kennen geven.
Het zelje wel tien duizend gulden aan port van brieven kosten dat je deze fout hebt bedreeven.
IK wed ik ze niet zal aanneemen.
Dat was een Zot, en Zottin!
Hoe of ze hier kwaamen?
onder schyn van pryzen, schooren ze de gek met me, en maakten me zo kwaad als een spin.
BERTRAND, KORNELIA en KOERT, schielyk uitkoomende.
WAt isser te doen, Papa?
hoe komje zulk een keel op te steeken?
KOERT.
Ik vloog op het geschreeuw meê naar binnen.
Ik wou dat ik jou den Hals zag breeken, Verstaâ jy dat wel, Meester Koert?
ik ben al kwaad genoeg; En hoe laat datje met myn doozen komt, komje, op deze tyd, echter voor myn oogen te vroeg.
Myn Heer, ik kon ze niet eer maaken, want....                             BERTRAND.
Kaerl, ik zou je wel verscheuren* Dat ik maar kon, gaa nu uit myn oogen, kom morgen.
Papa, ei!
Myn Heer, wil u zo niet versteuren.
Ik zeg, gaat nu onder myn oogen van daan.
’k Ben kwaad genoeg gemaakt, kom morgen, Meester Koert, zo kan ik my, met rype deliberatie van zinnen, om u op myn gemak te bekyven, beter beraân.
Papa, bedaar je toch, en zeg ons wat is u overekoomen, Dat gy zo gram zyt?
Heb je daar voor straks geen twee menschen vernomen?
Neen, Papa, ik heb niemand gezien, ik was achter, en kom hier binnen loopen, op uw geroep.
Ik al, myn Heer, ik zag een Heer, en een Mevrouw, die heel bont opgeschikt waaren, al lachchende treeden van de stoep.
Zeg liever een Schobbejak, en een Varken, die, om dat ik haar naam kwam vraagen, En wat zy hier deên, haar zo geaffronteerd hielden op haar manier, dat zy my wilden uit myn Zaal en van myn eige Tafel jaagen.
Ik had gepekzeert tegen de Snuifwet, zeiden ze.
Dat lyken wel potzen.
Ja; maar dat lyken ook wel potzen, dat jy myn Snuifdoozen niet eerder maakt gedaan.
Ik verzeeker je dat ik na dezen op een ander zal gaan.
Jy bent meê een van die Meesters, die de menschen op haar beurt ook al plaagen.
Wat zeggen is dat, myn Heer, vergeef het my deê ik je wachten, ik weet myn doozen zullen je ongemeen behaagen.
Daar kwam juist een Heer tot mynent, die een Schipatte Snuifdoosje wou gemaakt hebben, onder en boven met een Agaat plaatje, gesneên Na de nieuwste moode, zo kurijeus als ik ’er ooit een maakte, trouwens, hy moest ’er ook tien dukatons voor besteên; Ja, datje ’t Modelletje maar zaagt, myn Heer, je zoud ’er op verlieven, Zo Jentiel is ’t.
Zou je me dan wel een half douzyntje dat zo goed was kunnen maaken?
Ja, waarom niet, myn Heer?
’t Is wel, doet dat dan; maar je moest me wat eerder gerieven.
Ik zal maaken dat het wel is, myn Heer.
Laat de yvoore die je nu t’huis gebragt hebt, en de Schilpatte die je zult maaken, op een rekening zyn gesteld, Ik beloof je als ze gedaan zyn, om dat je zo een groot kunstenaar bent, te betaalen met grof geld.
BERTRAND, KORNELIA.
Maar, Papa, gy hebt immers zo veel Doozen, wat zullen deze Schilpatte?
die gy......                             BERTRAND.
Die wil ik aan jou Zuster of aan jou vereeren, Om op je Teetablet te zetten, zo je maar wilt snuiven leeren, En daar boven zal ik ’er jou dan noch een laaten maaken, zo kostelyk als jy ooit met oogen zaagt; Mits dat je ’t, gelyk nu by de Juffers ’t gebruik is, in plaats van een Speldekussentje, op je zy, als een Orlogie draagt.
Papa, excuseer my dat ik u moet bedanken voor deez’ geneegenheden, Gy weet wel, dat het Snuiven tegen myn humeur is.
Wel, of het tegen uw humeur is, is het daarom tegen reden?
Ja; zo ver het gebruik buiten noodzaaklykheid is, acht ik het tegen reden en redelykheid, En onbetaamelyk voor Juffers, ’k heb by u dit menigmaal bepleit, Maar vruchteloos: vergeef my dat ik het moet zeggen, gy zyt op de Snuiftoebak zo gezet, dat gy een huwelyk, dat my zou gelukkig maken, My weigerd, met een Heer, wiens deugden, noch geslacht, noch schatten zyn te laaken; En dat alleen, om dat hy van de Snuif zo veel niet houd Als gy begeerd.
Ja, dat’s in hem een groote fout, En daarom reken ik hem voor een Dommert, die zyn waereld niet recht kend, noch weet hoe men heden by de menschen moet leeven.
Kon hy snuiven, de Toebak had al lang zyn verstand opgehelderd, en aan hem een middel gegeeven, Om my, door een zoet en eerlyk bedrog, uw huwelyk met hem toe te doen staan ; Maar hy is niet schrander genoeg, en dat komt hem, om dat hy zich van de Collocentie onthouwd, alleen van daan.
Dat kon wel gebeuren.
Papa, ik ga met uw verlof op myn kamer, en zal het geen gy zegt onthouwen.
Dat kan my niet scheelen, maar ik zeg u, dat gy met niemand als die met my in de Snuif accordeert, zult trouwen.
BERTRAND, KAREL.
KAREL.
Papa, wat isser van uw dienst?
Myn Zoon, ik wil eens zien hoe ver gy zyt geavanceert In de handeling van de Snuifdoos; nu, Kareltje, laat eens zien wat ik u heb geleerd.
Wel aan, Papa.
Myn Zoon, wild toch al de Commandes van het Manuaal wel obzerveeren.
Ik zal, Papa, en, om to toonen dat ik al de Commandes, zo wel als het Manuaal, vast heb, zal ik met u believen my zelve Commandeeren.
Wel dat’s goed, Kareltje, dat je zo gestudeert hebt, kom an, prepareer je neus tot de Snuif, recht op je lyf.
Uw hand aan de Tas daar uw Neusdoek in steekt.
Kryg uw Neusdoek.
Snuit uw Neus uit.
Berg uw Neusdoek.
Haal uw Snuifdoos uit met de rechterhand.
Breng de doos over in de Linkerhand.
Slaa met uw middelste vinger op de Doos.
Open de Doos ordentelijk, zonder storten.
Prezenteer de Doos aan het gezelschap.
Haal de doos weder na u toe.
Klop met uw vinger, op het dekzel, of ter zyden van de Doos.
Gryp de Toebak uit de Doos, met de duim, en voorste vinger.
Knyp de Toebak vast, tusschen de vingers.
Doet de Doos wederom toe.
Steek de Doos op, in uw rechter beurs.
Recht om wend u. Blaast af de Toebak van om uwe vingers.
Herstel u. Breng de Toebak met behendigheid na de neus.
Snuift de Toebak op, door beide neusgaaten, driemaal.
Is ’t goed, Papa?
Ja, Kareltje, treffelyk, maar het gaat nog zo wat styf.
Ga nu maar heen, studeer zo voort, ik zal daar voor een goude Dukaton in uw Spaarpot steeken.
Daar komt Jozyntje.
BERTRAND, JOZYNTJE.
JOZYNTJE.
Belieft Papa iets van my?
Trui zei dat Papa my wilde spreeken.
Ja, Dochter, kom hier, onze Kareltje heeft daar straks het Manuaal van de Snuifdoos gedaan heel net op de maat.
Nu wil ik, dat gy my ook eens doet zien, hoe na dat gy ’er al meê staat.
Maar kom, snuif eerst eens met me.
Papa, vergeef het my, ik zou my niet gaerne tot dat Manuaal, noch het snuiven gewennen.
Om dat ik my inbeeld daar door de welvoegelykheid eens Juffers te schennen.
Vraag dat aan jou Mademoizelle eens, daar je Frans by leerd, of een Juffer, die toonen wil wel opgebragt te zyn, in deze tyd niet snuiven moet.
Want zy leeren ze toch zo veel...                               JOZYNTJE.
Dat’s waar, Papa; maar schoon zy zulks al toestemden, echter oordeel ik het voor Juffers niet goed.
Een flesje Eau de la Reine in de zak te draagen, om, voor pyn in ’t hoofd, een druppeltje twee drie op te snuiven, of in het fleschje te ruiken, Dat gaat heen, en is goed als ’t helpt: maar Snuiftoebak te gebruiken.
Past voor geen Juffers, daar immers niets voor beter staat, Als dat zy helder van aanzigt zyn; en wat maakt de Snuif een besmoezeld gelaat: De neus ziet, als een Schoorsteen: Ja, ik zou als ik groot word geen Vrijer begeeren Dat een Snuivert was.
Zie!
wat een wyshoofje!
Jozyntje, ik wil wel zweeren, Dat jou Mama, of je Mazeur, jou dat ingestooken heeft.
Geenszins, Papa, maar my dunkt, gelyk ik gezegt heb, dat Snuiftoebak te gebruiken tegen de wel betaamelykheid der Juff’ren streefd.
Jou dunkt kwaalyk, want het is hedendaags de methode: Alle Juffers, die in Zalette koomen, doen ’t, en ik wil dat je meê leerd doen na de moode, Daar aan kend men een Juffer, of ze haar waereld verstaat, en wel is opgebragt.
Zo jy geen snuive wild leeren, zul je nooit geen vrijer krygen.
Maar, Papa, ha!
wat is dat te zeggen, dat je lacht?
Zou ik, om dat ik niet snuiven kon, geen Vrijer krygen, Papa, dat kan ik niet gelooven.
De Vrijers, die daarom de Vrysters laaken, zyn gek, en de Vrysters, die om een Vrijer te krygen snuive leeren, slechte slooven.
Alle moodens zyn juist niet goed die men wel in ’t Zalet pleegt, ook komt ’er wel eens een mooden in, die niet deur gaat.
Deze gaat deur, en zal noch meêr toeneemen, want daar is schier niet eene vergaadering of byeenkomst, het zy het daar mogt passen of niet, of ze snuivender, het staat dan zo het staat.
Wat al Perfuim winkels ziet men tegenwoordig ook in deze Stad, die, door de Snuiftoebak, wel vaaren.
Maar dat dunkt jou nu vreemd, om dat zedert eenige Jaaren Het gebruik van die dingen, en winkels zo zyn aangegroeid; Voor dezen zou men die dingen onnoodig geacht hebben, en verfoeid, Maar het behoord nu onder de tekenen van welleevendheid voor Heeren, en Juffers, gelyk als dobbelen met de kaart, danssen, en Fransch spreeken.
Wie zou voor tachchentig Jaaren gedacht hebben, dat een Juffer in geen gezelschap of Zallet haar hoofd zou mogen opsteeken, Die aan de zedige kant is, niet braaf kon dobb’len met de kaart, niet danssen kon, noch Fransch sprak.
En andre zaaken meêr: kend zy die dingen niet, of weigerd zy ze, dan is ’t straks, dat is eerst een moêr gemak!
Dat is een styve Tryn!
ja, Kind, zy heeten ze styve Trynen: Leer jy nu danssen en Fransch spreeken, je moet ook snuive leeren, en je zoud in geen gezelschap moogen verschynen.
Ja wel, Papa, ik zeg als noch, ’k geloof, noch acht dat zeggen niet.
Jy bent een wonderlyk Meisje, ik zeg dat het evenwel geschied; En, leef jy noch wat lang, je zult noch andere dingen zien geschieden, Eer tien jaaren om zyn, zal ’er by de Juffers niet eenen Theebezoekje zyn, of zy zullen, op zyn Engels, malkander een Postelein Pypje, gestopt met Varinas Toebak, aanbieden; Ik heb ’er al een modelletje van gezien; ook werd reeds by de Heeren de As van de Toebak in Zilver doosjes voor de Juffers bewaart, want die maaken der haar tanden meê schoon; En als zy dan zelf Toebak rooken kunnen zy haar van haar eigen As bedienen, en hebben die van de Heeren, niet van noôn.
Papa, dat zy, of ga zo ’t wil, ik hoop my nooit in zulke buitenspoorigheden in te laaten.
Vergeef my, dat ik u daar in niet gehoorzaam.
Het zal je nadeelig zyn, Jozyntje.
Ik zie je Mama en Grootepapa; ga nu maar heen, we zullen hier na daar wel breeder van praaten.
VYFTIENDE TOONEEL.
BERTRAND, BARTHOLOMEUS, ELIZABETH.
MAar Hartje, wat doen over al door ’t huis zo veel doozen te staan?
Heb je noch geen Snuifdoozen genoeg?
Docht ik het niet dat het weêr op een tegen spreeken zou gaan.
Ja wel, ik zeg .
BARTHOLOMEUS.
Hoor, Zoon, je Vrouw heeft gelyk, wat beduijen zulke zotte grillen?
Ik hoor haar geduurig klaagen, datje alleen niet veel geld; maar de kostelyke tyd, met die vodderije, zeer schandelyk gaat verspillen, Dat je jou dingen verwaarloosd, en jou huis als een kroeg maakt, daar elk een in koomen mag.
Och ja!
Papa, Smousen, Waalen.... en ’k weet niet wat al voor slag Van menschen, die den heelen dag, in en uit, door het huis loopen en ritten, En dikwils by myn Man tot over middernacht te snuiven zitten.
Ik heb ’er zulk een verdriet in...                             BERTRAND.
Ja, jou bedillen is my ook wel een groote pyn.
Elk een heeft zyn pleizier, en ziet, dit is het myn.
Hier was straks eenen myn Heer Snof, en Mevrouw, die.... maar ik mag ’er niet aan denken Of ik zou.... ELIZABETH.
Liefste, ik misgun u uw vermaak niet, maar dit gaat te grof, en al dat snuiven moet zekerlyk uw harsens krenken.
Ik heb eens gehoord, dat iemant zyn hoofd geopend is, die in zyn leeven zeer sterk gesnooven had, Daar een heele koek Snuiftoebak op de harsenen zat.
Dat is maar malle praat, men kan my zo niet foppen.
Ik zeg dat de Snuif de harsens zuiverd, en van alle zinkingen en dampen ontlast, in plaats dat zy die zou verstoppen; En om je daar van te overtuigen, dat ik maar een braaf Meester wist die, zonder prykel van ’t leeven, en veel pyn, De Pan van myn hoofd eens kon oplichten, ik liet het straks doen, op datje dan zien zoud hoe dat myn harsenen gelyk als speelen loopen in myn hoofd, dat is te zeggen, liber en vry zyn.
Dat jou harsens speelen loopen, Zoon, kan men aan jou reden wel hooren.
Ei lieve !
Papa, gaat eens wat zitten, en hoor my eens, zonder u te verstooren.
Zeg my eens, wie zyn ’t die nu meest snuiven?
Daar zyn der zo veel, Spanjaarts, Portugeezen, Italiaanen, Franschen, Smousen, en andre.
Nu zal ik je bewyzen dat de Snuif schrandere menschen maaken moet.
Zeg eens, waar zulje kunstiger, en schranderder, als die je daar genoemt hebt, in de waereld vinden.
’k Zal eenige voor alle neemen: wat zyn de Italiaanen kunstig in alles, ja zo kunstig, dat zy de heele waereld achten voor blinden.
Wat zyn de Franschen meê aardig in haar spreekwyzen, galant, en listig in allerlei geval; En wat zyn de Smousen doortrapt, zeker, hy moet al een Smous meê brengen, die een Smous bedriegen zal: En daarom geloof ik ook, dat den Filozoof Democritus, die uit een land, daar meest domme menschen waaren, is gesprooten, Alleen, door de Snuiftoebak, zyn wysheid en verstand heeft genooten.
Dat is een schoone gelykenis.
Ja, Dochter, ik hoor ’t wel, en Bertrand, myn Zoon, ik zeg, zo gy het misbruiken van de Snuif, en zulke dwaaze gedachten niet laat van u vliên, Dat men met of tegens uw dank, daar in zal moeten verzien.
Ik hoor dat men reeds overal met u gekt, en dat gy myn Heer Leander weigerd uw Kind ten Huwelyk te geeven, Alleen, om dat hy, na uw genoegen, niet genoeg in de Snuif is bedreeven, Daar ik, en uw Vrouw, nochtans dit huwlyk graag zaagen geschiên.
Daar heb ik gelyk in, hy is niet inventief, heeft geen praktyk by hem, en kon hy snuiven, men zou wel schranderheden van hem zien; En daarom, denk ik, myn kind was bedurven, schoon hy veel geld heeft, hy zou het niet wel weeten te besteeden, Om ’er veel mee te winnen, en een Snuiver die zoekt...                             ELIZABETH.
hoor eens, Papa, wat spreekt myn Man krachtige, en gefondeerde reden.
ZESTIENDE TOONEEL.
BERTRAND, BARTHOLOMEUS, ELIZABETH, TRUI.
MYn Heer, daar zyn die twee vreemde Heeren, die my flus die proefjes Snuif gaaven.
ELIZABETH stil tegen Bartholomeus.
,,Het zal myn Heer Leander, met zyn Knecht, zyn, ,,Gelyk het gezeid is.
Laaatze maar binnen koomen.
Maar, Man....                         BARTHOLOMEUS.
Maar, Zoon....                             BERTRAND.
Maar, Papa, ik bid je, laat me myn Vryheid in myn eigen huis TRUI.
Een van die Heeren is een Spaansch Engelsman, en zy hebben een Zwart by haar, die haar tolk is.
Goed, die kan my haar zeggen dan vertolken.
ZEVENTIENDE TOONEEL.
BERTRAND, BARTHOLOMEUS, ELIZABETH, EEn Spaansch Engelsman!
Papa, daar hoort gy ’t nu klaar, zo gaat het hier alle daagen met allerlei slag van volken.
Ja, ik verstaâ ’t zo.
Ik moet eens heen en weêr op de Plaats gaan.
Ei lieve, Papa, verwellekoom de Heeren eens uit myn naam, en hoor toch de zoetigheên van onze discourzen eens aan.
Neen, ik ga, ik heb daar geen smaak in.
ACHTIENDE TOONEEL.
BARTHOLOMEUS, ELIZABETH, LEANDER en ELDERT,gekleed als Spanjaarts.
ANTONIO een gemaakte Zwart.
MYn Heer Leander, gy hebt uw tyd net waargenoomen.
’k Wil niet twyf’len of gy zultdezen dag noch tot uw oogmerk koomen.
Ik blyf u ten hoogsten verpligt.
Myn Heer, myn Man zal aanstonds koomen hy ging maar eens heen en weêr, Naar achteren.
Ik vrees dat hy my, of myn knecht lich zal kennen.
Dat heeft geen nood, uw gewaad, en Pruik maakt u genoeg onkennelyk, myn Heer.
ELDERT, My kan hy niet kennen, toen ik straks hier was, teryl gy u verkleeden, sprak ik met voordacht door myn neus, op dat onze aanslag niet zou werden gebrooken.
Ik hoor myn Man.
Kom, Dochter, gaan wy na uw kamer, op dat hy niet merkt dat wy myn Heer Leander hier hebben gesprooken.
Nu, myn Heer, doet als gezeid is, zeg dat gy al uw geld uit Spanje in Wissel aan my hebt gerimitteert.
NEGENTIENDE TOONEEL.
BERTRAND, LEANDER, ELDERT, ANTONIO.
is myn Papa, noch myn Vrouw hier niet?
dat ’s slecht.
Vergeef het my, myn Heeren, ik had anders u voor aan de deur al gekongratuleerd.
De proefjes Collocentie, die gy aan myn dienstmaagd gaaft, zyn puik.
Je rommel serven ser.
Houd jou doe?
Wat is dat te zeggen, Tolk?
Myn Heer zegt, om zyn pligt aan u af te leggen, Dat hy uw dienaar is, en vraagd hoe gy al vaard.
Ik ben zyn dienaar onderdaanig, myn gezondheid is reedelyk, na dat ik ben bejaard.
Mylord, hy vaare wel.
Spreek, Mylord, no Englis?
Of myn Heer Engels kan spreeken                             BERTRAND.
No ser.
Entiende vuerstrae medced Espanjol?
Verstaat u lieden Spansch?
Neen, want daar is wel twintig Jaaren, en meêr verstreeken.
Dat ik daar was, het snuiven heb ik onthouwen, maar het Spaansch glad vergeeten, myn Heer.
Ei lieven!
daar zyn stoelen, ik bid, de Heeren zetten zich wat neêr.
Collocentie, myn Heeren.
Esse polvillo Espanjos es bueno.
Hy zegt, die Spaansche Snuif is goed.
Uw Heer komt zich verabuzeeren.
Het is Braziliaansche, uit Nommer drie, de zelve die zyn goedheid my heeft believen te vereeren.
Wat dat spyt my dat ik myn Spaansch zo vergeeten heb, of dat uw Heer geen Neêrduits spreekt.
Dat spreekt hy zomtyds wel, inzonderheid als hy boos is, of als’er een Onsje Snuiftoebak in zyn neusgaaten steekt, Dat geloof ik nu niet veel scheeld, je zult het licht straks wel hooren.
Is dat mogelyk!
Waarachtig, hy spreekt Duits, nooit kwam my vreemder zaak te vooren.
Dunkt u dat zo wonderlyk?
zulks kan de gramschap, of de Snuif uitwerken op myn Brein.
het gaat met my in deze zaaken, als met de Studenten, die als ze, per liktum, een stoopje wyn In ’t lyf hebben, zeggen; Dubibe vinum, Loquere me, Linguam Latinum.
Want, Vinum aquit ingenium, wyn scherpt het verstand, en gy weet wel, myn Heer, dat wyn zelfs beesten spreeken doet.
Spreek maar, ik verstaâ ’t.
Wel, wat ben ik bly dat gy Duits spreekt, maar eer wy verder spreeken, moet Ik u iets vraagen: uw Zwart dat lykt een aardige Snaak, hoe komje aan hem?
Myn Zwart, die is in Gotland geboren.
In Schotland?
Neen, in Gotland.
in Gotland?
daar is het immers koud, daar vind men geen Mooren.
Waar van daan was Aran dan, de gotze Moor, daarmen in het Spel van Titus in leest?
En dat is deze Zwart, zyn over, over, over Grootvader geweest; Maar hy is de eenigste die noch over is gebleeven, En heeft, met my veel Landen doorreist, zo dat hy in alle taalen alzo veel als ik, is bedreeven.
Hoe vreemd dat my dit dunkt nochtans wil ik het gelooven, om dat myn Heer het zegt.
Maar laat ons van de Snuif spreeken.
Behoudens uw respekt, myn Heer gy oordeelden daar even niet recht Van de Collecentie, het was Braziliaansche.
’t Was niet.
Voor wat voor Snuif, zond gyze my dan?
Dat kanje wel ruiken, myn Heer, voor Spaansche.
BERTRAND geeft Eldert een doos Spaansche.
Ik zeg ’t is Brazil Toebak.
Maar wat voor Snuif is dat dan?
proef met aandacht.
Dat ’s Italiaansche.
’t Is juist Spaansche.
Ei lieve!
Snuif ook eens, wat oordeeld gy, myn Heer?
’k Zeg noch ’t is Italjaansche.
Dan benje geen kender in lang niet, gy hebt veel mis geraaden.
Wat dunkt u, myn Heer?
Eer ik myn sentiment zeg, moet ik eerst driemaal achter een van de Toebak hebben gesnooven.
Zo doe ik ook, ik hoor wel dat, myn Heer, deez’ Heer in kennis gaat te boven.
Uw manier van doen gevalt my.
Wat zegje daar, Canaljos.
Por vida mia, ik zeg myn Heer heeft gelyk.