floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
’t Is waar, het eerste nachtje, dat Ik by jou kwam te slaepen, had Ik réden, om verblyd te weezen: Het heugt me nóch, schoon lief gepreezen; Maar, ô gantsch kranken!
dwing me niet Daar van te spreeken, wyf: want ziet, Ik zou.... WOBBETJE.
Wél waar wou hy van spreeken?
Wat wodje zéggen?
maar steeken Wy daar een spéltje by.
Ik weet Wél, wat ik weet.
Dat ’s niet ien beet.
Ik weet wél, zonder my te roemen, Dat jy jou meugt gelukkig noemen, Dat ik jou nam.
Wat noemje dan Geluk?
te trouwen mit ien Man, Die staâg komt met ien volle bast t’huis, En zéndt ons veur de wind nae ’t Gasthuis!
Ien fun, die deur zyn’ kleêren druipt, En al myn mooye goed verzuipt!
Dat liegje: want de hélft vervreet, en Versmook ik ruimpjes, wél te weeten.
Die my myn béd, daar ik op lég Te slaepen, onder ’t lichchaam wég Durft neemen, én verkoopt.
Te vroeger Kunje opstaen.
In het kort, ien kroeger, Die niet ien stukje huisraed in Ons huis laet; maar myn koper, tin, Sérvétten, tafellaken, sloopen, Ja stoel, én banken gaet verkoopen.
Dat ’s, om dat jy, mét meer gemak Verhuizen kunt.
Die in toebak, Wyn, brandewyn, én bier, én kóffy Zyn géld verkwist; en speult, als óf hy Een kar met roozenobels had Gebonden aan zyn kaale gat.
Melankoly is kwaad, en ’t speelen Doet ons de tyd te min verveelen.
Wat zél ik ondertusschen mét Myn’ kinders doen, zég, dronken slét?
Al wat je wilt.
Gaet saamen slaepen.
Ik zit daer mit vier kleine schaepen, Vier arme wormen op den hals.
Wél zét ze neêr.
Die schreyende, als Verhongerd, myn om eeten kwéllen; Hoe zél ik die te vréden stéllen?
Geeft heur de gard: want ik verstae, Dat wyf, nóch kinders nimmer nae Meer drank, óf eeten zullen taalen, Als ik verzaad bén.
Zie dien kaalen Verzoopen Deugniet.
Mien je, dat Ik lyen zél, dat jy jou gat Staag vol zuipt; daer ik om te leeven Gien brood in huis héb.
Liefste, geeven Wy tóch mekaár gien réden tót Misnoegen.
Liefste?
kyk dien zót!
Het lykt schier, ’t is jou al vergeeten; Want anders pleeg je ’t wél te weeten; Dat ik vry kort van kóp ben: maar Weêr lang van armen, én vry zwaar Van vuisten.
’k Lach iens mit jouw dreigen.
Myn allerliefste schat, myn eigen, De huid die jeukt jou weêr.
Jy zélt Myn niet verschrikken mit gewéld Te maaken, nóch mit al jou kyven.
Ik zél je de ooren komen vryven, Myn liefste schaepje!
Dronken beest!
Ik zél jou smyten: maak men geest Niet moeylyk.
Wynbalg.
’k Zél je klouwen.
Eerloze schélm.
Ik zél je touwen.
Jy touwen?
jy Jan Tryntjes, Guit, Bedrieger, Lichtmis, Schelm, Schavuit, Opsnapper, Deurslag, bloode Schyter, Jy, Galgebrók?
jy, Wyvesmyter?
FIELEBOUT, haar mét een stók slaande.
ik zie wél, waar ’t je lét; Je moet wat hébben.
Dat ’s an bét.
ô myn!
Geen wisser Remédie in de waereld is ’er Om jou te vreên te stellen, wyf, Als zo een stókslag vier, óf vyf.
myn arm, myn hooft, myn’ beenen, Myn’ rug, myn’ heup, myn’ knien, myn’ scheenen.
VÓLKERT, WOBBETJE, FIELEBOUT.
VÓLKERT.
HOuw Fielebout, foey, schaam je wat, Uw’ Vrouw te smyten, wat lykt dat?
Sinjeur, dit beurt miest alle dagen, In plaats van eeten, kryg ik slagen; En was het daer nóch meê genoeg, Dat hy zyn keelgat in de kroeg Lardeeren gaet, én myn komt smyten, Ik zou het hém niet iens verwyten; Maar, óch Sinjeur!
ik wordt schier dol, Om dat... FIELEBOUT.
Jy liegt, ik bén niet vol, ’k Héb maar drie borlesoesjes binnen.
Kyk, zo verzuipt hy al zen zinnen: Maar ’t allerslimst van allen wél, En dat hy noch beklaagen zél, Dat is, dat hy zyn wérk laat steeken.
Durf jy me nóch van wérken spreeken?
Je weet wél dat ik nimmer plag Te wérken op een Heil’ge dag.
Jy reutelt staâg van heil’ge dagen, En geeft me vast de huid vol slagen.
Is ’t Heil’ge dag?
Wél ja ’t, myn Heer, ’t Is katertémper, én die Meer Die zou me nóch mit al ’er kyven Wél zoeken aan het wérk te dryven; Maar ’t zél ’er missen, ja ’t gansch bloed!
Of zy zo ruim is van gemoed, ’k Wil ’t myne daerom niet bezwaeren.
Wy weeten ’t wél.
jy vierdaagt gaaren: Maar vind j’er jou niet in bezwaerd, Dat je op ien Feestdag kyft én baert, Jou vol zuipt, en myn slaet?
Och lasy!
Wél, neen ik, dat ’s tót recréasy Van myn inpertinente geest.
Zo speult hy all daag de beest.
Hou smoel, of ’k zel ’t je noch iens leeren.
Begin maar, ’k zel me wél verweeren.
Hoor Fielebout, dit gaat niet aan; Te kyven, én zyn Vrouw te slaan Zyn dingen, die geen Man betaamen: Gy hoort u in uw bloed te schaamen.
Ik heb u eerst dit huis gehuurd, En zult ge alreeds dus in de buurt De pypen stéllen, en uw werken Verzuimen, daar ik kan bemérken, Dat gy al taam’lyk krygt te doen, ’t Lykt nérgens na, ’t is geen fatsoen.
En zo gy dat tracht voort te vaaren, Zal ik myn goeddoen aan u spaaren.
Ja, Heerschop, maar... VÓLKERT.
’k Weet van geen maar.
Want gy hebt schuld, het blykt te klaar; Dies zég ik, en ik zégt mét meenen; Gy zult met uw’ vrouw veréénen, En leeven als een eerlyk man, Of andersints... FIELEBOUT.
Maar, Heerschop, kan Men altyd, als ien hondsklink leeven?
Zy heeft eerst tégens my gekeeven.
Hy dreigde my het eerst te slaen, En, kyk, dat wil ik niet verstaen.
Hy zel hem bet’ren.
Ja hy trouwen!
Hy zél ook, kon hy ’t sléchts onthouwen.
Wel Fielebout, wat zég je ’er van?
’k Beloof haar, als een eerlyk man, Nooit met myn’ vuisten meer te mérken; Maar dan moest ik van daag niet wérken.
De geheele week niet, zo je wilt.
Nóch nimmermeer weêr zyn bedild.
Neen, neen, ik hoef je niet te bórgen: Ik zal jou vrouw, én huis verzórgen Van kóst én drank, én alles wat U noodig zyn zal uit de stad; Maar dan moest gy vooral niet kyven; ’k Moet hier in ’t heim’lyk wat verblyven, ’k Wierd anders voor uw reddement Van de een’ of ander licht bekénd.
Dies moet gy my voor al niet mélden Ik zal ’t u rykelyk vergelden.
Zie daer, myn Heer, ’k Wil dit én dat zyn, zo ik wéêr Myn wyf slae.
Ben je nou te vreeden?
’t Is ierst niet, dat je dit met eeden Beloofd hébt, ’t is maar veinzery.
Ik mien ’t; zoen óf, jou malle pry.
Nou Wobbetje, laat je gezeggen.
Zoen óf dan, wyl men ’t by moet leggen.
Wat zo ziet, allerliefste myn, Daar zou ien mutsje brandewyn Op smaaken!
wou men Heer iens klinken.
VÓLKERT, hém géld geevende.
Daar, wacht jou maar voor dronken drinken.
WOBBETJE, VÓLKERT.
JA, gae vry heen.
Ik zél het zo Nóch niet vergeeten, neen bylo; ’k Beloof ’t jou veugel!
Wilt ge u wreeken, Zo doe het zonder veel te spreeken, Of dreigen, als ik hier niet meer In huis bén: want het wérk is teêr, Dat ik in ’t zin heb.
Mag men ’t weeten?
U is noch niet vergeeten, Dat ik Lusyntje, ’t eenig kind Van Rykert, langen tyd bemind, En opgepast héb, én haar’ zinnen Bewoogen, om my weêr te minnen?
Wél zou ik niet, ’t is nou ien jaar, Toen schorten ’t niet, as an heur vaar.
Zo doet het nóch.
Dat ik as jy was, ’k Zou weeten willen, óf ik vry was, Of vast, én ’t wérk zo lang, én loom Niet laeten sleuren: ’k zou myn Oom De Meid ten houwelyk doen vraagen.
Dat is voorlang al afgeslaagen; En daarenboven heeft hy my Verboôn aan deeze vryery Niet meer te dénken, nóch te tillen, Nóch haar te spreeken.
Wél waerom dat tóch?
Rykert wou, Dat zich myn Oom verpligten zou.
En boven dat verzék’ring geeven, Dat ik alleenig na zyn leeven Zyn Erfgenaam zou weezen, dat Myn Oom zeer vreemd heeft opgevat: Wy hébben évenwél geduurig In ’t heimelyk malkander vuurig Bemind, tót Rykert in het énd’ De zaak ontdékt heeft, nu omtrént Twé maanden, óf wat meer geleeden: Nu wil hy haar mét kracht besteeden Aan eenen Lubbert, ryk van goed; Maar gierig, én een’ ouden bloeed.
Waarom hy op zyn plaats hier buiten Zyn’ Dochter fluks heeft op doen sluiten: En meid, én knécht, én boer, én al Verbooden, dat my niemand zal Te woord staan, nóch van mynent wégen Een’ brief ontfangen.
Hoe verleegen Wy beide zyn, kunt gy hier uit Wel gissen: want zo zy de Bruid Met Lubbert word, bén ik verlooren, En zy was liever nooit gebooren.
Daarom heb ik een’ vond bedacht, En hier deez’ pruik, én rók gebragt.
Wat zél die pruik, én rók; laet kyken?
Dus zal ik dien Dóktoor gelyken, Die nu te Mey hier uit dit huis Getrokken is.
Ik moet kwansuis Den Dókter maaken.
’t Is te byster!
Waerom Sinjeur?
Om dat myn’ vryster Zich zélve veinzen zal vol pyn, En hévig krank, ja stom te zyn, En ’t is zo door de meid besteeken, Dat ik haar, als Dóktoor zal spreeken, Om ons te hélpen uit de ly.
Zo is de meid dan op jou zy?
Ginder deur de boomen, Daar, dunkt me, lykt zy aan te komen.
Och ja, zy is het zélf; myn bloed Verandert.
Ik kryg nieuwe moed.
VÓLKERT, PIETERNÉL, WOBBETJE.
OCh Pieternél!
Hoe gaat ’et Tót uwent tóch?
PIETERNÉL.
Tót onzent staat ’et Heel vreemd geschapen.
Lubbert zou Lusyntje gist’ren tót zyn’ vrouw Bedongen hébben.
’t Huuw’lyk sluiten Was van Sinjeur bestémd hier buiten, Ten waar zy zich op uwe raad Geveinsd had in een’ droeve staat Van heevig krank, én stom te weezen; Waarom haar Vader straks om dézen En geenen Dókter zondt na Stad; Zélf Lubbert, Lubberts Vriend, en wat Zyn voeten sléchts kon réppen, Mélis En Symen, Huibert, Klaas, én Knélis: Sinjeur, Lusyntje, én ik alleen Bewaarden ’t huis.
Ik dócht met één, Deez’ schoone kans dient waargenomen, En sprak, op dat gy daar mogt komen, Van die Dóktoor, die hier wél eer Gewoond had, én ik prees hem zeer.
Ik wierd straks hier na toe gezonden, En ’k wou, dat ik u had gevonden.
Och Pieternél, ik was belét, En héden was eerst dag gezét, Gelyk gy weet, om op te passen.
’t Is zo, myn Heer: maar door ’t verrassen Van ’t huuw’lyk sluiten, was ’er tyd Nóch uitstel.
Wél, ik bén verblyd, Dat ik haar échter nu zal spreeken.
Denk daar jou hoofd niet meê te breeken, De knécht, én boer van onz’ Sinjeur Zult gy hier daat’lyk aan de deur Wél hébben: maar ’k zou u niet raaden Mét hén te gaan, hét kon u schaaden: Want ziet, myn Heer, daar zyn uit Stad Zo veel dóktoors ontbooden, dat Gy lichtelyk bekénd zoud weezen; Dóch twyffel niet, daar zal na deezen Noch wél een’ goê geleegenheid Voorvallen.
Om u dit bescheid Te bréngen, én dat gy zoudt hoopen, Bén ik heel heim’lyk uitgeloopen: Vólg blind’ling Jufvrouws raad.
Vaar wel, En hou goê moed.
Maar Pieternél, Kost gy een oogenblik hier blyven, Ik zou Lusyntje een briefje schryven.
Ik héb geen tyd.
De Boer, én Knecht Die moeten hier straks zyn.
’t Kon slecht Uitvallen, én heel kwaalyk slaagen, Indien ze my hier by jou zagen.
Zo zou het, kind; gae heen sléchts, loop; Jou Jufvrouw zél deur my, zo ’k hoop, Van Vólkert wél ien briefje krygen.
Ay wil me dat tóch niet verzwygen.
Ik zél ’t je wel Beduyen, straks?
maar Pieternél, Hoor hier iens, ’k héb wat veur genomen.
Kyk, daarom zo je ien man ziet komen Tót jouwent mit ien zwarte Py, Of ouwerwétsche rók, zég jy Dat hy die Dokter hier te land is, Dat hy ien man van groot verstand is, En dat je ’ém ként.
Om reên.
Doe zo ik zég, én gae maar heen.
WOBBETJE , VÓLKERT.
HOor wat ik veur heb uit te wérken.
Wat dóch?
Maar, naar ik kan bemérken, Zo komt de Knécht van Rykert mét De Boer daar ginder aan.
Dat ’s nét Van pas.
Loop in, gae jou versteeken: Maar wacht om ’t hoekje, én hoor ons spreeken.
HUIBERT.
WOBBETJE, MÉLIS.
GOê dagen Zusje, met verlóf, Neem my myn’ vraag niet kwaalyk óf.
Woont hier een Dókter?
Wod j’em spreeken?
Of had je graag jouw pis bekeeken?
Je ziet hiel bliek?
MÉLIS.
De Dóchter van Ons Heerschip ryd’er louter an; Dés zond hy om hum te haalen: Hy zél hum rykelyk betaalen.
Ja wél de Dókter is juist uit.
O séldrement, dat is verbruid!
Hy zou jou anders hiel wél slaagen.
Gien gaauwer zag je van je dagen.
Daar is geen kwelling in de ménsch, Of hy geneest ze straks na wénsch.
Ay wys ons, waar we ’em zullen vinden, Wy hébben haast.
Hiel gaeren, vrinden: Hy drinkt ien zoopje brandewyn In guntse kroeg.
Dat het gien schyn; Hy is ’er licht uit vyzenteeren.
O neen, ’t is om zen keel te smeeren, Hy mag de brandewyn, as brood: Ook zou hy wél ien iedioot, Ien botmuil nae zen plunje lyken, Men zou hum kwaelyk iens bekyken Hy gaet hiel slecht, én boersch geklied, De mieste ménschen denken ’t niet, Zo houdt men Heer zen kunst verbórgen; Het is te wongder: Ik zou zórgen, Dat hy misschien niet zou verstaen Van daag mit jou daer heen te gaen.
’t Is vreemd, dat die geleerde lieden Het brein meest altyd raakt aan ’t zieden, En dat hunn’ wysheid deurgaans mét Een weinig zótheid is besmét.
Zen kuuren zyn niet óf te meeten; Hy veinst somwylen niets te weeten, En gaet daer by zo zéldzaam an, Dat niet ien kranke bystand van Hum krygen kan, óf ’t is mit slagen.
En, kyk, nou is hy van die vlaagen Bezéten, daerom moet je ’ém slaen, Begeerje, dat hy meê zél gaen, Nóchtans doet hy hiel vreemde kuuren.
Maar hélpt hy hier wél van jouw Buuren?
O, ’t is ien gaauw bevaaren man, Elk ien die spreekt ’er wonder van: Men kén hum niet genoeg vólroemen.
Hoe hiet hy tóch, WOBBETJE.
Hy laet hum noemen Heer Fielebout.
Ik lach me slap, Heer Fielebout!
Wat malle klap?
’t Lykt nérgens naar.
Neen, zonder scheeren, Hy steekt maar in gemiene kleêren, Lyk all’ de huislui hier op ’t land.
HUIBERT, lagchende.
Gelyk een boer?
Maar mit verstand.
Maar is hy nérgens an te kennen, Of wy ’em ontmoetten?
Kyk wy bennen Verleegen om de vént, gansch bloed!
Hy draagt ien hooge spitse hoed, En heit twie breede knévels.
’k Vat ’et: Maar veul lui zouwen zéggen, dat ’et Onmeug’lyk was.
Is ’t ook al wis, Dat deuze vént zo kunstig is?
Of ’t wis is?
’t Is ien Sankt op aerde!
O Vaâr, men houdt hum zo in waerde: Want onlangs hét hy nóch ien wyf Gehulpen, dat al koud, én styf Drie dagen had op stro gelégen; Straks wierd ze frisch, én weêr ter dégen.
Hy goot ze maar ien dróp vyf, zes Van zékere olie uit ien flés, Op ’t slaep van ’t hoofd, én streek heur’ navel En kólk van ’t hart mét smout, of zwavel; En strak stond ze op, én liep daer heen.
Niét lang verleên Viel zék’re jongen, hals en beenen, En kóp, en lenden op de steenen, An stukken te Uittert van den Dom.
’t Vólk, dat ’t zag, zey straks: kom, kom, Nae Fielebout mit deuze jongen.
Zy brógten hum ’er by, en dwongen De vént mit slaan: want ziet, hy was Op die tyd kwintig; maar zo ras Had hy de jongen niet bestreeken, Of straks begon het kind te spreeken, En liep weêr speulen over straet.
Wél, wat je zegt!
Hy weet ook raed Voor Blinden, Dooven, én veur Stommen, Dat zy weêr by hunn’ zinnen kommen, En zien, én spreeken.
Dit ’s de man, Die onze Jufvrouw hélpen kan. MÉLIS.
Ja by den ellemént, hy is het, Indien hy maar zyn kunst zo wis het, En zo het waar is, dat je zégt!
Ik dankje veur ’t berécht.
Myn raed veural dient niet vergeeten: Onthoudt ze wél.
Hiel wél te weeten.
Het schort maar aan ien eindtje hout.
WOBBETJE in, én uit.
Wacht, wacht.
Wy zéllen ’t Fielebout Wél leeren, by den élleménten, Is ’t hum mit slagen in te prénten.
Daer is* veur élk ien knuppel.
Wanneer ik die iens récht gebruik, Zo zél ik* die Doktoor wél dwingen, Dat hy.... WOBBETJE.
Ik hoor hum zingen!
Daer komt hy: hy moet my niet zien!
Gae jy maar heen, laet ons betiên.
FIELEBOUT, MELIS, HUIBERT, élk aan eene zyde.
FIELEBOUT zingt.
IK geef de min de zak, Het wyntjen is myn’ leeven; Ik drink op myn gemak Een flésje zés, of zéven.
Het heeft de Drommel in, De meid te karresseeren; Daar moet men van de min Geduurig diskoereeren; Daar wy by ’t glaasje leeren Te leeven naar onz’ zin.
Myn Heer, indien wy ’t moogen weeten Zyt gy Heer Fielebout geheeten?
watte!
Ons vraagen is alleen, Of dat uw’ naam is?
Ja, óf neen; Na dat jy luy wat mogt begeeren.
Wy komen hém ootmoedig eeren.
In dat geval bén ik de Man, Heer Fielebout.
Nu spreek hum an.
Myn Heer, gy zyt ons aangepreezen Van iemand, die ons heeft geweezen Naer u, op dat ge ons by zoudt staan In zaaken, daar ons noodig aan Gelégen is.
Wél, zo die zaaken Myn handwerk, ’t hovenieren, raaken, Wil ik jou dienen waer ik mag; Exempto, vrienden, deuzen dag.
Ay, zyt gedékt, Heer.
Séldreweeken, Smak op, Dóktoor.
Het steeken Der zon, in déze zonneschyn, Myn Heer, kon u licht schaad’lyk zyn.
Wat steekt dit vólk vol sarmenyen!
Myn Heer, ’t is, om dat we ons verblyen Van u te zien, én dat we om raad Hier by u komen, dat bestaat In réden: want de gaauwe lieden Die ziet men over al ontbieden; En ons is wonder veel gezégd Van uw geleerdheid.
Jy hébt récht.
Ik tart de gaauwste man in ’t wérken Van énten, zuigen, bloemenpérken Te léggen, palmen scheeren... MÉLIS.
Maar, Myn Heer... FIELEBOUT.
’t Is, als ik zég, ik spaar Geen arbeid: want op veel manieren Maak ik Figuuren, Syffers, Dieren... MÉLIS.
Daar kommen wy niet om, wél hoe!
Ik neem ’er ook myn tyd weêr toe; Dóch niemand zél die zo goed maaken.
Maar kyk, wy weeten van de zaaken... FIELEBOUT.
Wél, zo je van de zaaken weet, Zo weet ook wél, hoe nét ik meet Ovaalen, Ronden... MÉLIS.
Je fópt ons wat mit ons te willen Wys maken... FIELEBOUT.
’k Zég ’t je zonder spót, Ik heb ’er nimmer één verbród.
Ik tart de Tuinluy uit Itaalje, En Vrankrijk.
O, dat ’s maar kanaalje By my.
Ay, spót tóch mét ons niet, Wy hebben haast.
Myn vrienden, ziet, Jy zoud ook kunnen laeten wérken By and’re luy: maar tusschen pérken En pérken is groot onderscheid.
Myn Heer, waar toe deez’ malligheid?
Al wou je ’t honderd Tuinluy vraagen, Ik wil je wédden, zo zy ’t zagen... MÉLIS.
O, foey!
Zy zouden zeggen, dat Geen Hóvenier om deuze Stad, Ja in heel Neêrland was te vinden, Die zo, als ik... Maar hoor ééns, vrinden, Ik roem niet veel, ’k ben niet gewénd Myn wérk te pryzen.
Séldremént, Men Heer, waar bénnen jouw gedachten, Dat jy jou zélfs zo kleen gaet achten, En van die beuzelingen spreekt, Daer zo ien kaerel in jou steekt, Een man der mannen.
Die vermaarde, Wél wyze hooggeleerde, eerwaarde Heer Dókter Fieleboutius: Foey, foey, ’t is schande, dat je dus Jouw weetenschappen gaat verbérgen, Wanneer ’er jou de luy om vérgen.
Neen, Heer Dóktoor... FIELEBOUT.
De vént is gék.
O ja, het is ien groot gebrék, Heer Dokter... FIELEBOUT.
Déze mist zyn’ zinnen.
Ay houd u tóch niet langer binnen, En hélpt ons voort.
Wél, dit is vreemd!
Veur wie óf my dit volk hier neemt?
Veur wie?
Daer moet de droes in vaaren; Veur ’t geen je bent.
Veur ien érvaaren Dóktoor.
* Dóktoort jou zélf, jou beest.
Ik ben ’t myn leeven niet geweest.
Kedaer, daer héb je van zen kwinten!
Myn Heer, ay maakt ons tóch geen finten, En dwing ons niet te doen ’t geen ons, En jou zou rouwen.
Hébje een gons?
Waar toe zou ik je luy tóch dwingen?
Tut zeer verdrietelyke dingen, Zo jy jouw Dókterschop ontként.
Doe alles, wat je doen wilt, vént: ’k Bén geen Dóktoor, nóch wil ’t niet weezen.
Ay lieve, laat u tóch beleezen, Bekén het willig.
’k Raas van spyt!
Waarom t’ontkénnen ’t geen gy zyt?
Waer toe all’ deuze viezevaazen?
Ik loof, je luy begint te raazen!
Eén woord zo goed, als tien; ik bén* Geen Dókter.
Wél de pikken schén De vént.
Wy raên je, als vrienden, jókt ’er Niet langer om: Bin jy gien Dókter?
Zyt gy geen Dókter?
Neen, neen, neen.
Nóch ééns neen, bén je nou te vreên?
Ik kan me langer niet betoomen.
Sa, sa, men moet ’er dan toe komen.
Zy slaan hém.
Help, help, hou op.
O myn, men gat!
Men arm, myn lénden!
’k bén al wat Jou luy belieft.
Je moet dit klouwen Ons deuze reis ten bésten houwen: Jy dwingt ’er ons toe, lyk je weet.
Myn Heer, ’t is ons van harten leed, Dat je ons de moeite hébt gegeven Van u te slaan.
Wat plaag is dat, héb jy luy lust Te lachchen, zo laet my in rust.
Een ménsch mét knuppels te overstemmen, Dat hy Dóktoor is, kan niet klémmen: Of bén je mit de kóp gekwéld, Zo blyf het: maer doen geen gewéld.
Hoe, geefje ’t nóch niet op?
ontkénje Op nieuw Dóktoor te weezen?
Bén je Gien Dókter?
De Drommel voer Me wég, men vrinden, ’k ben een boer.
En geen Dóktoor?
Och, neen ik, zéker.
Kom, weêr an.
ik bén Aptéker, Dóktoor, Kwakzalver, Chírurgyn, En alles, wat een ménsch kan zyn: Veel liever, als die knuppelslagen Te lyden.
Ik neem groot behaagen, Dat gy weêr tót u zélven zyt Gekomen.
Ik bén ook verblyd.
Indie u déze slagen smarten, Myn Heer, ik bid van ganscher harten Verschoon my.
Zéker schoon bescheid!
* MÉLIS.
Men Heer, houd myn vrypóstigheid Ten bésten.
Zouden zy ’t al liegen?
Zou ik my zélven wél bedriegen?
Dóktoor zyn, zonder dat ik ’t wist?
Ay vrienden, bén je niet vergist, Ben ik Dóktoor?
Ja, by men zoolen!
In ’t openbaar, óf in ’t verholen?
In ’t openbaar.
Maar in der daad?
Wis ben je ien Dókter, wat ien praat?
Zie daer, de Drommel moet me haalen, Zo ik het wist!
Daar zyn geen kwaalen Ter waereld, die gy niet geneest.
Maar ben ik lang Dóktoor geweest?
Wis, én de béste, die in ’t land is.
Tóch, tóch!
Ja tóch, én wiens verstand is Zo groot, als dat van Hippokraat Of van Galénus.
Die alle ziektens kunt geneezen.
Wel ja, het kon wél meug’lijk weezen!
Nou onlangs héb je ien Vróuwménsch, zo ’k Gehoord heb, die al lang op stro Veur dood lag, maar wat ingegeeven, En straks begon ze wéêr te leeven.
Nou korts genas je ien man, Die te Uittert schielyk boven van Den Dom op straat viel neêr an flarden.
Heu, heu!
Daerom kén ik niet harden, Dat jy zo weig’rig bént, je zélt By d’éllementen zo veul géld Verdienen, als je zelfs zélt willen; Wanneer je die verbrangste grillen Wilt laeten, én nae ’t Heerschop toe Mit ons luy beyen heen gaen.
Kén ik ’er zo veul géld by winnen?
Sus, sus, ’k begin me te verzinnen, Het was me ontschooten: zonder fout Ben ik Heer Dókter Fielebout.
Allons, waar heeft men my ontbooden?
Waer is myn Dókterschap van nooden?
Wy zullen u geleiden by Een jonge Dóchter, op dat gy Die helpen zoudt.
laat hooren.
Myn Heer, zy heeft de spraak verlooren.
Ik héb die niet gevonden.
Ey, Ey boert niet, kom, dat ik u ley.
Dichte by, deur ’t guntsche laentje, De darde hófstéê, daar dat vaentje Op de iene schoorstien staet.
Kom an.
Wél gae vooruit, ik vólgje dan.
Ik zal my met ’er haast verkleeden, Om wat te lyken.
’t Heeft zyn réden: Maar laat ons tóch niet wachten.
Ik bén straks by je, gae maar heen.
FIELEBOUT, VÓLKERT.
,, DE Drommel haal zulk promoveeren, ,,Kwam ik daer ééns te vizenteeren, ,,Kreeg ik nóch meer.
O séldremast, Heer Vólkert, ’k bén daer zo te gast Geweest op knapkoek, daer de honden Van stérven, dénk, ik bén gantsch wonden Gedóktert tégens wil, én dank.
ik gae nóch mank!
Van heurlui, die daer van me scheyen.
Zy peuluwden my mit ’er beyen, En dwongen my perfors, ik zou Straks meê gaen, om een’ kranke vrouw, Of stomme Dóchter te geneezen.
Hoort toe.
Zo gy myn vriend wilt weezen, Moet gy ’er gaan, én déze brief In eigen’ handen van myn lief Lusyntje geeven.
’t Was besteeken, Dat ik haar, als Dóktoor, zou spreeken Van deezen dag, terwyl zy haar Heel krank, én stom zou veinzen: maar Dit toeval, én nóch and’re zaaken Doen my een ander voorneem maaken.
Jouw vrouw is flus voor my naar stad Gegaan: doe my de vriendschap, dat Gy me in dit voorval ook mét eenen Uw’ hulp, én bystand wilt verleenen.
En mét dit vólk gaat.
Kom, ik zal Je kleeden, dat je heel, en al Een Dókter lykt, én voorder zéggen, Hoe dat je ’t alles aan zult léggen.
Ik durf wéréntig niet.
Ik vrees Veur slagen.
Niet mét allen: wees Gy maar gerust.
Daar ’s niets te schroomen.
Hoe ’t gaat, én wat ’er van mag komen, Ik blyf uw’ borg: Wees wél te moê.
Allons, dat gaet ’er dan nae toe.
Eynde van het Eerste Bedryf.
PIETERNÉL, RYKERT.
MAar Heer, dit lyken vreemde zaaken!
Wat zullen all’ die Dókters maaken?
Is de ééne, die jy hebt ontboôn, Niet mans genoeg jouw kind te doôn?
RYKERT.
Zwyg stil, de ruimte kan niet schaaden, ’t Geen de één niet weet, zal de ander raaden.
Of vrees je, dat jouw Dóchter al Te lang naar jouw zin leeven zal; Zo ze al dit vólk haar hulp moet dérven?
Wat, wat!
doen zy de ménschen stérven?
Veurzéker, Heer.
Veel honden zyn Der haazen dood: én waar het myn, Zo wél als uw zaak, ’k zou deez’ dooren Niet éénsjes willen spreeken hooren; Maar wachten naar den and’ren, die Veel meer verstand heeft in zen knie, Als all’ deez’ Dókters mét hun allen.
Wel, wat mag déze flaers al kallen!
Hoor hier, men Heer, ik héb veurdeez’ Een man gekénd, die klaar bewees, En mét goê reden kon beléggen, Hoe ’t is een misverstand te zéggen, Dat iemand stérft van ziekte; maar In tégendeel bewees hy klaar, Dat de oorzaak van de dood der kranken Des Dókters onkunde is te danken.
Zwyg stil, zég ik, gy schéndt hunne eer.
’t Is onderdaagsch gebeurd, men Heer, Dat onze kat door schrik, of mallen, ’t Dakvenster uit op straat kwam vallen; Een ider riep, de kat is dood: Want zy verroerde hoofd, nóch poot, En lag drie dagen zonder eeten, Of drinken in een hoek vergeeten; Tót dat ik daags daar na vernam, Da zy weêr frisch te voorschyn kwam: Zo dat veurwaer ’t geslacht der katten Veur heel gelukkig is te schatten, Dat zy geen Dókters hoeven: want Zy zouden haar straks meê van kant Geholpen hebben met purgeeren, En aderlaaten, én klisteeren.
Voor ’t lést, zég ik jou, hou de bék, Eer dat ik jou de tong uit trék.
Daar komen ze uyt myns Dóchters kamer.
Hier moet de de deur van de kamer geopend, én de Dókters van verre praatende gezien werden.