floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
REYNIER ADRIAENZEN een Kwaeker.
MEESTRIS MAERY.
Vrouw van Reynier Adriaenzen TEUNTJE GERRITS, Vrouw van Stoffel Thyzen.
ELSJE LUBBERTS, Vrouw van Tjerk Heindrikx.
MARRITJE IACOBS,    } GRIETJE PIETERS,       } twee Gebuuren.
ZAARTJE IANS, Vrouw van Ian Klaazen, en Kraemvrouw.
* HANS, een Arbeider.
HILLEGOND, tweede Kraem-vrouw.
Het Bly-spel speeld in ’t Katte-gat, ten Huize vanIan Iasperzen, en begind veur de Middach, en speeldnae malkanderen af tot in den avond.
Den Autheur en kend geen Exemplaaren voor de zijne als            die by Alexander Lintman gedruckt zijn.
Kraam-Bedt of Kandeel-Maal, VanZAARTJE JANS.
DIWERTJE, BRECHJE.
BRechje, Brechje.
Wat beliefje Grootje?
Hoe ist, hebje je werk binnen gedaen?
Voort, krygt den emmer met ’t mantje, je moet zo daadelijk iens nae de Markt gaen, Maer eerst nae de Nes, daer zelje drie loot Kaneel, twee loot Foely, en anderhalf loot, Naagelen haalen, Maar Breghje, let’er doch wel op, daer zijnder zommige die zo hiel pluis niet en zijn in ’er gewigt en schaalen.
En vier pont Zuiker, maer laetezer een brootje, by doen, En daer van daen, zo zelje je zo voort nae de beschuit-Markt spoen, En vraagen nae Marry Klaas, en laetze je honderd gezuykerde spouwertjes tellen, Ze staet regt over de Pijl-steeg, veur ’t huys van de drie gekroonde Bootsgezellen, Zegt dat et veur Diwertje Gerbrants is, maar maakt datje je tijdt toch niet en verpraat, En als je daer gedaen hebt, zo loopt dan zo voort nae de Sint Anne-straet, En laeteze je twaalef doozijn Zuiker-koekjes geeven, maer ze moesten voor al niet tay zijn noch aan ’t slappen, Je moetze ierst probeeren, de harde zijn de besten, alze zo in ’t breeken knappen; Onthouje bootschappen doch wel Brechje, hebje ’t nou alles wel verstaen?
En uit de Sint Anne-straet, zo zelje zo drijvende nae de Schaager-markt gaen, En zien nae Teunis Pietersz.
of nae onze ouwe Steeven, En als’er maar ien van beyen is, zo laeteze je vijftig eyeren tellen, maer ze moestenze op’er woord geven, Die vars geleid zijn, hy hetze me veurleede week al belooft dat hy me ze tijdelijk brengen zou; Gae jy dan maar heen, maer ey zie, daer kaer komt de man zelfs.
Brechje binnen.
TEUNIS PIETERSZ.
Goeden morgen Vrouw, Daer heb ik nou rechtschape waar.
Benneze al vars Teunis Pietersz?
Uyt de kijk Vrouw, daer zel ikze je op verkoopen, Zuyvere maagden ayertjes, ik heb die hennen in onze schuur apart laete loopen; Gien haan het’er over ekraft, daerom neemdze maer vry op mijn woord.
Wat zel ik geeven Teunis Pietersz.
Maar tien stuyvers is zijn geld.
Nou, ik zelje dat wel passen, tel jy maar voort.
TEUNIS PIET.
Het kender schraag deur, nou, ik mach een stuivertje te goed houwen.
Hoor Teunis Pieterzen, onze Zaartje leid in de Kraem, en we zouwe naedemiddag het Kandeel-Maal houwen,* En daer zouw ikze toegebruiken, en ziet, dan zien ik niet gaeren dat ’er die grommeling in zit.
Ik verstaeje wel Vrouw, je zelder niet aers in vijnen, dan een heldere door, en zuiver wit.
Het Jan Klaazen wat jongs?
wel daer slae lok toe, ’t is een slagh van een man, hy kan te euvel kallen, Toen lest tot onzend een weinig distructie was veur gevallen, En datze over eenige hairklovery malkanderen niet wel en konnen verstaen, Was juist Jan Klaazen t’Avenhorn, maer wat dienst dat hy om die Party te bevreedigen, wel heeft gedaen Is niet om te zeggen!
zo wist hy elk zijn verborgene gebreken te ondekken, Ja de mieste part grayden er om, toenze hoorden dat Jan Klaazen zou vertrekken.
En veur mijn, ik wensten dat hy al te met iens over kwam.
Teunis Pieterzen!
wie had et van sijn leeven gedogt?
de hiele stadt van Amsterdam Het’er immers van gewaagd!
en wat zijnder al boekjes van geschreven!
Hadden die woelwaters, de pot maar toegedekt, waar het niet alles in vergeetenheid e bleeven?
Wy willen dat wel bekenne, dat we hiel versteld stonden toen de bommel uit brak, En datwe mienden een Meidt te krijgen, en bevonden dat ’er een Knegt in de kleeren stak; Maer dat is gepasseerd, wy zijn gelukkig dat et nou zo wel komd te beslaegen.
Jan Klaazen is nou zulken man: zulken man!
ja kon hy onze Zaartje op zijn handen dragen Hy zou het doen, ja by mannier van spreeken, de vloer is te koudt daerze over gaedt; Hoor zeid hy, mijn lieve Zaartje Jans, wend je oogen doch van alle ydelheid, je weet niet hoe dat et een mensch misstaet.
Wat is een Mensch doch anders als een Vat vol van allerley gebreeken?
Daerom laetewe ons zelven toch zo diep in de dingen van de Weereld niet steeken.
De neederigheid, de neederigheid, och dat die by elk wat meer wierd betracht!
En dat is alle dach zijn vermaaning, en aangaande zijn geslacht, Gelijkje weet Teunis Pieterzen, dat et niet anders als een party bedriegers, en uytzuipers bennen,* Die znijd hy nou als een verrot lit af, en hy wilze veur zijn Vrienden niet meer kennen.
Ja wel men zou zeggen!
hoe ist meugelijk dat een mensch zo veranderen kan!
Maer watje toch zegt Vrouw!
is Jan Klaazen nou zulken fijnen man?
Dat zeg ikje Teunis Pieterzen!
van te veuren ging hy dus ver gepruickt!
dingen op den arm!
en tout a la modeze kleeren.
Die leggen nou al te maal aen een kant, en het haer van zijn hooft het hy tot de Kam toe laeten afscheeren, Gien koortje of boortje mach hy zien!
ja hy is, hy is ik weet niet hoe!
En in plaas van knoopen, draagd hy nou niet als haaken en oogen, en hy rijgd zijn zelven met een leere rijgveeter toe.
Ja wel, ’t is niet om uyt te spreeken!
zulken verandering als we aen hem beleeven!
Hy mach ook niet zien dat’er een oortje of een duit tot styfzel word uit e geeven; Al het linne tot zijn lijf mach wel extraordinary kurieus weezen en fijn, Maar daer mach gien strijk-yser over gaen, en ’t moet ook altemaal ongesteeven zijn, Hoor Moeder zeid hy, wat behoeft dat, ’t word immers alles deur de tijdt versleeten, En zo doende raekewe al dieper, en dieper in de weereld eer datw’et weeten: Ja hy is als een vader in huys.
Wel ’t is te wonder watje zegt!
nou ik mach weer nae de Markt gaen.
Ay stae noch wat Teunis Pieterzen, daer komd men Man met Jan Klaazen zelven aan.
Teunis Piet.
Jan Klaazen, IAN IASP.
Wel Teunis Pieterz.
hebje zaamen een koopmenschapje gehad?
Zo een weinigje Jan Jasperzen, en zo heb ik men tijd hier wat staen verpraaten.
IAN IASP.
Is het thuys noch al wel?
Zo ik aers niet en weet, ik hebze altemaal noch gezond gelaaten.
JAN KLAZEN.
Teunis Pieterzen, welkom vriend, hoe ist tot jouwend?
is dat zaakje al haest by geleid?
Wat zel ik zeggen Jan Klaazen, het argerter niet op.
JAN KLAAZEN.
Wel, wel, dat is goed, dat is goed, ik hou veul van vreede en eenigheid.
Koenraed Freerikxe,* volhard die noch met dat goede werk voort te zette?
Ongemien Jan Klaazen.
Wel, wel, dat is goed, dat is goed, men hoord zo een vreed lievend Man in zijn doen niet te beletten.
Maer Kryn Flipzen, dat was een harde kwast!
Hoe ongestuimig vloog hy op!
en hoe hartnekkig hiel hy zijn streng vast!
Al zijn roepen en tieren was, men behoorden met het werk voort te vaaren, En dat et een oud gebruik was, en dat diergelijke Zaaken voor deezen ook zo verhandeld waaren, En zo voorts.
Ja Jan Klaazen, die oploopendheid is nou al vry gestildt, Daer is Jan Korzen, die vaart hem geduurig noch zo in zijn schildt, Dat hy de zaak niet meer roeren en derft, en zo laet hy ’t van zelfs maar zoetjes glyen.
Wel, wel, dat is goed, dat is goed, men hoord ook niemand om zulken beuzeling zo ligt of te znyen.
Daer het men Swaager gelijk in, ik kender wel andere die hem en mijn niet vreemd en zijn, Daer ’t al vry wat slordiger leid, of men al schoon met een uyterlijken schijn, En met een effen gestrekte troony, en een neerslagtig weezen, Daer men de waare deugd uyt zou leezen, Daer alzo heen gaat, dat en zijnze niet Teunis Pietersz.
dat binnewerk, dat binnewerk, daer komt et op aen, En hoe veel zijnder wel die dus vermomd met dit kleed daer alzo heen gaen?
Doch miest hebjeze onder de Poolsche broeders, die deeze sleur zo volgen, Die dien stinkenden draf van Krakou zo gulzig hebben ingezwolgen, Datze dronken zijn van schyndeugd, deur welke grijns en listig beleid Zy elk weten te betoveren, en dat met den dekmantel van schijnheiligheid; Daerom wou ik het zo hebben Teunis Pieterzen, dat de lessen die dese luiden aen andere geeven, Datze die eerst exemplaarlijk zelfs moesten beleeven.
Ziet, zo hebben wy ’t altijdt verstaan, en dat is noch mijn overlech, En alze dat deeden, zo naamenze veel twist en aenstootlijkheeden wech, Om ons deur dien weg van alle varder argernis te bevryden.
Dat zou noch grooter argernis geeven Vaeder, en daer moet men zich veur mijden.
Men moet niet alleen vry weezen van de daad, maar ook zelfs van d’ opspraak, Laet ons op de goede zien, en volgen die, daerze in te volgen zijn; zo begrijp ik de zaak.
Jan Klaazen spreekt hiel wel, ’t ken met’er tijt beeteren.
men moet altijdt het beste hoopen, DIWERTJE.
Dat is wel waer Teunis Piterzen, maar ist niet jammer dat’er zo veul schurfde schapen onder loopen, En zo word door een kwazeerige de gantsche lamre koy geraakt, Toen dat gerugt aen den dach kwam, isser de hiele Stadt niet van gaende gemaakt?
Je hebt mee al gelijk Vrouw; nou ik mach zien of ik dit resje noch kan lossen onderweegen.
Teunis Pieterzen, groet de vriend Koenraed Freerixze, en de vriend Jan Korzen doch hartelijk van mijnent wegen.
En al d’andere goede bekenden, en inzonderheyt de vriend Aaris Kreelisse de groot; En die twie lieve Sustertjes, Duifje Nanninx, en Willemyntje van Ackersloot.
Ik hoop het te onthouwen.
Teunis Pieterzen binnen.
Het moetje wel gaen Teunis Pieterzen, en ik wensje de vreede.
Zijn de Vrouwtjes al te maal al aengesprooken Moeder, die ’t Kandeel-Maal zelle bekleeden?
Daer is al veur gezorgdt, en ’t is’er deur de Baaker elk in ’t besonder aangezeid, JAN KLAAZ.
Wel, wel, dat is goed, dat is goed, dat et doch mag toe gaen in alle zeedigheid; Want in zulken by een komst, nae de eeuw die we heedensdaags nu beleeven, Gaet ordinary veul ydel geklap om, en dat kan weinig stigting geeven.
Men weet wel, dat de Vrouwtjes moeten wat praaten, maer ’t gaet zomtijts vry wat grof, Als men maar binnen de Paalen van zeedigheid blijft, ô!
de zeedigheid!
daer hou ik zo veul of.
’t Kan aen anderen ook groote argernis geeven, zich te oefenen in zulke ydele dingen; Daerom Moeder, laeteze liever uit het Harpje, of uyt een ander stigtlijk Boek wat Geestelijke Lietjes zingen.
Zo kennender noch andere deur gestigt worden, in plaats van zulke ydele reen.
Hoe Jan Klaazen, al jou temery komd hier niet te pas, dat zel zen zelfs wel schikken, gae jy maar heen.
Dat moet zijn beloop zo hebben, en hou jy der je van daen, zo zelje ’t niet hooren.
Mijn lieve Swaager!
wou jy dat volkje maat zeetten!
de vrouwen zijn al te maal met dat gebrek gebooren.
En dat op een Kandeel-Maal!
Zo doed het Vaar, daer word elkien met gereede munt betaald.
My lieve Moer, ’t is recht een Vrouwe Parlement, daer elk zo wat by de rug word op gehaald, En daer men anders niet en weet als van alle kostelijkheid te spreeken: Hoe dat die ver booven ’er staat gaet, en niet en doed als maaken en breeken.
Dat die altijt de handen vol geld heeft, en tot de elleboog’er toe in tast, En op’er eigen houtje een Tractement ken aen rechten, en gaen ook wel iens buyten’er mans weten te gast.
Dat die gien Thee en mach ofze moet tien Ducatons kosten, en noch meer bedraagen, Dat die dubbeld, en dubbeld Thee goed heeft, en al ’er Potjes met Goud zijn beslaagen.
Dat, dat een Weereld van een Vrouw is, die nae de heedendaagze swier leeft, Maar dat ze te beklaagen is, datze zulken druiloor van een man heeft.
Dat die zo overdaadig in ’er Postelein is, en ’er Kasse vol heeft gepropt en ’t eene rek boven ’t andere, En dat altemaal van ’t fijnste kraakwerk, en Kabinet goetje onder malkandere, En ’er niet en ontziet, gelijkze dan zelfs hebben gezien, Dat die veur een enkeld Botter schotteltje ses Ducatons dorst bien.
En dat die in sijn Taafel goed elkien te boven gaadt, en niemand is die der teegen op kan streeven; En dan die veur twie dozijn Zervetten, en twie Taafelaakens vijf en tachtig Gulden van Weeven heeft gegeeven.
En dat et die zo grof maakt met verkwisten, en zo wonderlijk brouwd, Dat et elkien onder doed, hoe de Man het noch zo lang staanden houdt.
En dat gaet’er altemaal zo glad, oft van een leyen dakje liep, ja je zouter je vermaek aen hooren, En dat die noch onlangs onder een theetje, met tien stuivers perfors in, twaalef ducatons heeft verlooren,* Dat die zulke pouletten kan aan regten, en opdist uit een schottel van vijf en twintig pondt, Daer twaalef menschen met gemak kennen aen zitten in ’t rond.
En dat die boven elk ien uitsteekt, en by niemand de minste wil weezen.
’t Is alzo Vaader, gelijkje daer zegt, maar ze moesten het algemeene huisboek wat meer deurleezen.
Daere zouwer wat anders veur koomen, waar in den mensch vermaand word tot alle neederigheid; Maar wat ist, al wat leerzaam is, en stigting kan geeven dat word slegts aen een kant geleid; En wilmenze dan berispen, datze de weereld en d’ydelheid al te veel aen kleeven, Zo is het strakx, laet hy maar op zijn zelven zien, is hy wel volmaakt van leeven?
En zo blijft men al die men is, en men loopt al zo voort in ’t lange pak.
Maer wat is het te beklaagen!
en wat krijgt er meenige braave Famielje deur een krak, Die er op die wijs deur ondermijnd worden, beroyd en ter neer geslaagen: Daerom zeid het spreekwoord hiel wel, ’tzijn sterke beenen die weelde kennen draagen.
En ook is dit alleen de reeden, dat er zo veul raecken uit er fatzoen, Dat de onvermoogene, de wel vermoogene alle dingen willen nae doen; En dat ken immers gien duur hebben, die moeten’er zelfs konzumeeren.
Maar hoor Jan Klaazen, dat men al die comparycie die de Mannen zaamen houwen, ook zou corrigeeren, Men zou ook al vreemd toe hooren, en ’t zou ligt noch al een toontje hooger gaen, en vry bet.
Wat dunkje, alsmen zo een sakje ducatons op een enkelde goy in de waagschaal zet?
Kan dat ook huis houden?
zou dat op ’t lest ook niet wel vry smaldeelen; Ik zeg noch, dat de Mannen het verderf van veel Vrouwen zijn, deur dat vervloekte dobbelen en speelen.
* In de Herberg is men rijk, daer ist pas dies, al wat ik zie, en thuis leeft men als een vrek, Ja ze zouwender gien werk van maken, al leedener Vrouw en Kinderen om gebrek; Ik kender zulke zo veel!
en ik zou ze met een natte vinger noch wel kenne beloopen, Dat, willen de Vrouwen rust hebben, al er Pot-geld en Juweelen om moeten verkoopen.
En jy Jan Klaazen, eerje noch dus getransformeerd waerd, waerje al mee met dat zelfde euvel besmet.
Je hebt gelijk Moeder, maer ist niet beeter dat men zeid dat hy zo gewandeld het Dan dat hy noch zo wandeld?
nou, we zellen hier dan maar een speldje by steeken; Hy spiegeld hem zacht, die hem spiegeld aen een anders gebreeken.
Maar wie hebje doch al laeten aenspreeken Moeder?
dat heb ik noch niet verstaen?
Veur eerst Meestris Maery, Reinier Adriaensz.
Wel, wel, dat is goed, dat is goed, dat staet men wel aan.
Maar ze spreekt schier niet als Engels, hoe zelze taal en antwoord kenne geeven?
Daer zel praats genoeg om gaen, al spreekt zy niet veul daer is niet aan bedreeven.
En Teuntje Gerrits, Stoffel Thijzens Vrouw, en Elsje Lubberts Vrouw van Tjerk Heynderixen die hebbend ook toegezeid.
Wel, wel, dat is goed, dat is goed, dat zijn Vroutjes daer niet van te verwagten is dan alle zeedigheid.
En dan Grietje Pieters en Marritje Jacobs.
Grietje Pieters, en Marritje Jacobs!
maar Moeder die hadje wel meugen thuis laeten.
Die passen by die andere niet, ze zijn te ruig en te ongebonden in ’er praaten.
En Bauke Lolles, Feyke Fetjes Vrouw van Hinloopen, die heb ik’er mee toe verzogt.
Wel, wel, dat is goed, dat is goed, je hebt dat hiel wel bedogt.
Daer hebjeze nou al te maal die op het Kandiel-Maal zijn bescheien.
Maar zie, daer komd Feyke Fetjes met zijn Vrouw aen.
Feyke Fetjes, ik wensje goeden dach metje beien.
Diwertje, Jan Jasp, Jan Klaaz.
Feyke Fetjes.
Bauke Lolles FEYKE FETJES.
En ik jou des gelijkx Jan Jasperzen.
Wellekom Feyke Fetjes, is de reys reedelikjes vergaen?
Ja, dat kan al toe Jan Klaazen.
Wel, wel, dat is goed, dat is goed, Vaader was al een weinigje begaan; ’t Heeft naest een tijd al vry gestormd, FEYKE FETJES.
Zo doed het Jan Klaazen, we hadden de Loots zo haest niet aen boort gekreegen, En datwe ’t gat mienden in te lopen, of de Wind liep ons hiel tegen.
Zo datwe weer Zee moesten kiezen, tot zanderendach- ’smorgens, datwe met bedaard weer en heldere logt, Met de vloed binnen raakten, en zo hebben w’et behouwen aan gebrogt.
Wel, wel, dat is goed, dat is goed.
Daer is een monster Pruisse Rog, Jan Jasperzen, mijn is belast jou die in handen te geven, Ik hebber noch vijftien lasten van in, Jan Grijn zelje zelfs koomen spreeken, hoe datjer mee zeld leeven; JAN JASP.
Zeer wel Feyke Fetjes, ik zel dan order verwagten.
En mijn Swaager Douwe Annes, belaste mijn als ik je zach, Dat ik je zeggen zou, aengaende de Reekening van d’ algemeene reedery, dat men die uit zou stellen tot op een anderen dach; En aengaende de comparitie in de Swaen, dat hy hem daer nae zel stellen, doch hy wenste je noch wel eerst iens te spreeken; JAN JASP.
Zeer wel Feyke Fetjes, ik moet te twee uuren in de Draak weezen, ik sel dan wel wat eerder af breeken.
’t Is twaalef uuren Feyke Fetjes, gaeje mee nae de Beurs?
Zo is de meening Jan Jasperzen, ik heb ontrend Noch acht of tien vragt Brieven over te leeveren, en dan moet ik weer aen de Brug weezen, en in mijn Logement.
Moer, ay hangt die monster-zakjes iens weer op zijn plaats, de Kooren Beurs tijdt is toch verstreeken.
Jan Klaazen je zeld wel iens dienen op de Kolk te gaan, nae ’t Meeters huisje om volk te bespreeken.
De tien lasten Roch moet gezolderd worden, want morgen is de Ligters leg-dach uit.
Daer zijn de sleutels van B, en C, vande Brouwers-graft, maar draegd doch zorg, datje ’t onder en booven wel sluit.
Zeer wel Vaader, ik neem het veur om te doen.
Bauke Lolles, blijf jy nou hier, je meugd de Kraam-vrouw vast wat geselschap houwen, Terwijlje toch hier bend, ’t is om een uurtje of twie te doen, daer mee koomen al d’andere Vrouwen.
Neen Diwertje, ik ben noodig t’huis, ik moet noch iens om een Bootschip gaen.
Hoor Moer, dat zelje daer nae wel doen: Feyke Fetjes, je moetje Vrouw weerom koomen haalen: daer laetw’et op staen.
Dat zeg ikje niet toe Diwertje.
Willewe gaen Feyke Fetjes: de Klok vertrouw ik is al geslagen.
Komje haest weer Jan Klaazen?
Zo aenstonts Moeder ik gae maer volk bestellen om de Roch op te draagen.
Feyke Fetjes, Jan Jasp, Jan Klaaz.
Bauke Lolles, daer komd onze Baaker aen, Brechje hebje ’t nou alles wel besteld?
DIWERTJE, BAUKE LOLLES, BRECHJE.
JA Grootje.
Jawel alsment zeggen zel, wat kost dat kinderwerk een hand vol geld!
Maar Diwertje!
ik moet’er zeeker om lachen, zo zuinig weetjer van te spreeken.
Benne de Zuiker-koekjes ook tay of slap?
Wis niet Grootje, ze knappen wel te deeg helder in ’t breeken.
Daer is de Zuiker, en dat is Foely, en dat Kaaneel, en daer hebje de Naagelen, elk in een besonder Papier.
By wie hebje geweest?
daer veur aen by dat spijtige dier?
Gaen ik’er verby, ze drayd’er hooft om, Kwamzuis ofze me niet wil kenne, En zo zijnder al meer daer ontrend van dat Jan Klaazens Volk, die zo hiel pluis in ’er doen niet en benne.
Nou we meugen nae binne gaen, Bauke Lolles tree jy maar veur.
Brechje, begin jy vast alles klaar te maaken, en doed de onder en booven deur toe, en de Grendel ’er veur.
Bauke Lolles, Diwertje, Brechje binnen.
SESTE TOONEEL.
JAn Klaazen!
och wat ben ik gelukkig dat ikje daer ben teegen gekoomen!
Duizentmaal heb ikje gewenst te spreeken!
en wat is et een lukje dat ik de boodschap heb aengenoomen!
IAN KLAAZ.
Hoe zo Angniet?
Hillegond is gisteren van een jonge Zeun bevallen, het hiel Huis is over endt, En ze het in ’er nood beleeden dat jyder, en niemand anders de Vaar van bend; Den ganschen handel heeftze ondekt, hoe datje zaamen op een Chees nae Slooten bend gereeden, En hoe datzeje daer gedwongen hebt tot zo vuile onbetaamelijkheeden.
Wat teegenweer datze wel heeft gedaan, en datje echter je voorneemen hebt volbracht, En op die wijs ’er schandelijk hebt onteert, mishandeld en verkracht; De Vaader is niet te houwen, en het gaet de Moeder schier aen ’er zinne.
IAN KLAASZ.
Wat Duivel is dat te zeggen Angniet?
ik kender schier niet van spreeken!
wat zel ik gaen beginne?
Hillegond in de Kraem!
’k heb Martijn de Besteetster al over lang last gegeeven, dats’er een plaats bestellen zou hier of daer, Te Buik-sloot, of te Purmerend, oft zy ook waard maar waar.
Dats nou te laat Ian Klaazen, hoe stelje dit nou?
Hoe Duivel zou ik’et stellen Angniet!
ik zeld ontkenne, Want wat weet ik het, of er gien meer reeders aen dat Schip benne?
Wouje ’t onkenne?
Mijn lieve Vrient slaet zulke praatjes niet uitje hooft.
Alwat die Luy in zulken geleegendheid bekenne dat word altijdt gelooft.
Maar hoor Ian Klaazen, de Vaeder het vande morgen Hans de Kruyer met een Brief anje huis gesonde, Omje deur een ander te laeten aenspreeken, die veur hem de zaak zel deurgronden.
Maer ay zacht!
daer zien ik hem van verre veur je deur staen!
Ian Klaazen daer moetje veur weezen!
Loop alje best en neem jy de Brief aen.
ANGNIET, DIWERTJE, HANS.
DAer heb ik een brief Iuffrou, ze zeggen datze hier moet weezen.
Wel Ian Klaazen!
hoe rukjeme de Brief zo uit de hand?
Maer Moeder, je zoudze doch niet wel konnen leezen.
Waer komd de Brief van daen Vriendschap?
Waerze van daen komd Vrouw, Ze... IAN KLAAZ.
Ze komd van Klaas Eeverts uit de Rijp, hy schrijft datmen zijn zeeven lasten Tarw maar volgens de Markt verkoopen zouw, HANS.
Seigneur, wat bescheid zel ik brengen aen die mijn de Brief heeft gegeeven?
Bescheid, wat bescheid, hou daer, HANS.
Ik dankje Heerschap.
Wat is dat te zeggen Ian Klaazen, datje handen zo staen trillen en beeven!
Isser ook swaerigheid?
Gans niet Moeder; DIWERTJE.
En hoe ziet dat Vrouwmensch zo bedrukt en belaen?
Hoor Moeder, daer is een Suster die ontrend drie virrendeeljaars aen een swaare zinking heeft gegaen, En die gisteren op het alleronverzienst, en schielijk deurgebrooken; DIWERTJE.
Zo van zelfs?
of hebben de miesters met znijen en kerven ’er achter geweest of deur e stooken?
Van zelfs Iuffrouw, en ze leid hiel soobertjes, ik hebber de gansche nacht by gewaakt; DIWERTJE.
Ja wel kijnd, ze mach wel van geluk spreeken, datze die onreinigheid zo is kwyd geraakt.
Hetze wat gerust van de Nacht?
Moytjes, IAN KLAAZ.
Wel, wel, dat is goed, dat is goed, ’t zel dan hoop ik noch wel ten besten koomen.
Nuttigtze al een weinigje?
Van de Morgen heeftze een kopje Kandiel veur de kwaelijkheid in genoomen; Maar ze krijgt de eene flauwten op den andere, ’t is elkereis ofzer in blijven zel; DIWERTJE.
Arme-sloof, ik beklaagze in mijn hart.
En nou wouze wel Moeder, dat ik’er zomtijts zo wat kwam vertroosten, en in den geest versterken, Dat ik ook van Conscientie weegen niet wel kan weygeren.
Dat moetje ook niet doen, want dat zijn al vrugt dragende werken.
Nou Vroutje, of Vrijster watje bend.
ik wens de Suster alles goeds.
Ian Klaazen komje haest in huis?
O element Angniet!
wat Duivelze brief is dat!
dit is niet als Kruis op Kruis, Zo vinnig als hy schrijft; hoe stel ik dit doch?
en over een uur of twie zo krijgewe thuis vol Vrouwen; Want naedemiddach ist vast gesteld om het Kandeel-Maal te houwen; En te meer, ik word nou van elk aengezien veur een eerlijk en deugdzaam Man; Waer ik kom, daer word ik geéérdt, en gerespecteert, elk een zeid, wel ist meugelijk dat een mensch zo veranderen kan!
En deur dit schijnheilig kleet, word ik ontzien by kleinen en by grooten, Al waer ik uit et allereerlijkste geslacht, of van de deugd zelfs voort gesprooten; En komd dit nou aen den dach, wel zo ben ik al mijn luister en aenzien kwijt; Maar word et men op mijn Conscientie gegeeven, zo win ik het, want die is zo wijt Datjer met een karos met ses Paerden gemaklijk in zou wenden en keeren, En zulke zijnder wel meer, die, kennenze maer iemand deur bedroch uit strijken om ’er staat te vermeeren, Of het dan met de Conscientie, of teegen de Conscientie is, daer stappen zy overheen.
Maar dit vald men te koud op ’t hart, en ’t rijdmen als een koorts deur de leen, En juist op het uur dat we midden in al die ruisie steeken, Want onder al dat gesnor van die Wijven, ik zel geheel gien deeg hebben, noch met fatzoen kenne spreeken; En wat wil dit dan een klank geeven deur de hiele stadt!
Maar hoor Ian Klaazen, ik waarschouwje, zojer op sloft, ik verzekerje dat, Datjer ongemak van hebben zuld.
Wel mijn vriend benje nou zulken man?