floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
'k ben niet bedrogen, maar geslagen, en dat zoo zwaar als ik kan dragen.
Kom hier leonore, omhels nu vry dien trouwen dienaar nevens my.
Die dus myn eer weet op te regten.
Geen trouwer onder al de knegten En huisbedienden hier op aard, En daarom onze vriendschap waard.
Maar, om ons werk wel te beleggen, zoo moet ge my nu ook eens zeggen, leonore, of ik in dit bestaan, iets tot uw nadeel heb gedaan.
Dan of t door and'ren is bedreven.
Neen, gy moet my voldoening geven Hier op dit oogenblik LEONOORE.
Meer ligt, als gy 'er af vermoed.
Maar 'k zie daar ginder langs die boomen Myn Oom van Goeden Hof juist komen, die van dit duistere geval U best voldoening geven zal.
EOMMER.
Uw oom!
dat schynen vreemde zaken.
Wat of die hier zoo laat komt maken?
Op zulk een ongelege tyd wagt ik geen vrinden, en het stryd Ook gantslyk tegen het betamen.
Dat willen wy strax hooren samen.
Want dat zyn komst zoo laat hier, is om rede, houw ik voor gewis.
Ielthart.
Nu koen, nu is 'er niet te vreezen.
Die heer zal ons behulpzaam wezen Hy houd me zyn gegeven woord.
Senjuer wel laten we, als t behoort, Ons eerst te zamen gaan verkleeden, eer jy dien heer laat nader treden.
Vind hy ons dus, jy raakt ten spot.
Hy zal ons houden voor de zot.
LAATste.
Kommer, van Goedenhof, Leonore, Eelhart, koenraat, Lubbert, lidewy.
En heer moet gy heer Kommer spreken?
Daar staat hy.
GOEDENHOf.
Neen 't zyn geen streken.
Hy is het zelf, maar 't is wat laat.
Hy is juist in zyn nagtgewaad.
Wel sinjeur Kommer, in wat kleeren?
Stoor u niet an dit transformeeren Myn heer, 'k ben 't zelf, gelyk ge ziet.
Uw stem verraad u altyt niet.
Maar waar toe zulk een toestel samen?
'k weet niet wat ik hier uit zal ramen.
Of geeft myn niet hier een balet Waar toe ge u ook tot spelen zet?
Neen heer, 't is niet om zulk vermommen Dat wy aldus verkleed hier kommen Maar om een and're zaak, die 'k meen Dat ik u zeggen moet alleen.
Menheer zyt daar niet om verlegen.
Hy heeft het in zen hooft gekregen!
De goeje man, in weynig tyd Was hy geheel zyn zinnen kwyt.
Dus moeten we, om hem te vermaken, staag heele nagten by hem waken.
Wat zeg jy leugenaarster koenraad.
Daar is in zyn doen nog geen gevaar, Zoo lang hy zig zoo zagt laat handlen En door den tuyn maar wat loopt wand'len Maar somtyts loopt hy driest en dom Al zyne Landeryen om.
Hoe koenraad!
Vind ik u hier mede.
Gelyk gy ziet Menheer, te vrede Met zulk een huis, daar 't elk behaagt Dat hy zyn eyge zotheit draagt.
De myne, wel het minst te vreezen, Bestaat in hovenier te wezen.
Ik zie de klugt ten naasten by.
Myn heer, daar aan uw niet haar zy staat nog een van uw goeje vrinden, die ge ook niet ongeraakt zult vinden.
Die goede man, het is me leet, die heeft het ook geen kleyntje beet.
Digitized by google GOEDENHOf.
Zyn zotheit doet my t minste vreezen.
Die ken ik, om hem te genezen ben ik gekomen op dit uur.
Maar wat is dat voor een postuur?
Dat is heer Kommer zyn vertroude Menheer.
die 't nimmermeer beroude, Dat hy na de eyge zotheyt held, Die steeds zyn heer en meester kwelt.
Die twee zyn dol om met elkandren Van Man in Vrouwen te veranderen.
Dat is een rare zotheit.
Is dat liegen.
'k liet My aanstons liever levend villen Dan ik een wyt zou wezen willen.
Een wyf!
'k veranderde terstont Eer in een omgekeerden hond.
Een wyf, het oolykste gebroedzel Dat de aarde oyt lastig viel om voedzel Een wyf!
Ja 'k zie wel hoe 't hier gaat.
Wy zyn bescheten kameraat.
Elk gaat zig tot myn nadeel sterken.
Wat henker of dit uit zal werken!
Wel Nigje, uit al dit mal gezwier Hebt gy heel quaad gezelschap hier.
Ja oom, wist gy hoe zy me plagen Gy zoud het langer niet verdragen.
GOEDENHOf 'k geloof 't wel kind, want uit het geen Ik zie, is ligt de rest te ontleen.
Dit huis, om t u regt af te meten, is regt een Gekkenhuis te heten.
Warom ik het ook vind geraan, dat gy daar aanstons uit zult gaan.
KOMMER och!
na dat ik het af zie loopen, zal t de arme Kommer hier bekoopen.
Ik ben de spot van het gemeen Of hunner aller zot alleen.
Wat den tuinier betreft, en schilder.
Dat soort van Gekken is wat stilder En niet ongenaam van praat.
Zoo t Oom verstond, het waar niet kwaad Dat wy die twee slegs met ons namen.
Zeer gaarne Nigje doet zoo koenraad.
Op dat gebed myn goejen Heer.
Wy zullen, voor die heusheit weer De juffers onderweeg geryven Met haar den tyd wat te verdryven.
Wel laat ons dan maar henen gaan.
Myn koets heb ik daar buiten staan Die ingespannen, en gereed is.
zou jy, of t my lief, of leed is, Met Leonoor zoo henen gaan Daar zal ik gans niet toe verstaan.
Heer Kommer stil, houd u te vreden uw ziekte is vol gevaarlykheden.
Gy zult hier dezen nagt alleen Nog blyven maar op morgen meen ik u zoo nauw te doen bewaren, Dat gy wel haast wat zult bedaren, zoo niet te sluyten, tot gy prompt Weer by uw eerste kennis komt.
jitized by google o SPEL.
Blykommer.
wat drommels overleggen!
Wel Leonoor wat wil dit zeggen.
Ben ik zot, of bent gy saam gek.
'k heb deernis Heer met uw gebrek.
Maar als gy daar af zyt genezen, en van u niets meer is te vreezen, wil ik u weder komen zien.
Maar... lidewy... kan dit geschien.
Hoe bang jy ook meugt kyken, wy gaan nu stryken.
Als u de zotheit weer komt aan, zoo raad haar niet zo ligt tot slaan.
Om dat jy dagt, dat jy haar regt dee Daarom sta jy er nu zoo slegt mee.
zy verlaten me altemaal.
Op my valt daar af geen verhaal Myn Heer, want ik heb u zoo even Klaar blyk van myne trouw gegeven.
'k volg uw matres, als de andre, naar met die belofte, dat ik haar Altyt zal in 't gevoelen houwen Dat zy heeft, om met u te trouwen.
KOMMER ò Smaat!
ik barst van spyt.
Ik laat Uw Hovenier in goeden staat, Om hier niet langer te vernagten.
Gy egter houd me in uw gedagten En wilt uw Hoveniers voortaan zoo ligt niet weer met stokken slaan.
F2v, p. 16 devogt g'ek tegens dank.
Die guyten zyn te wel bedreven Om ze op zyn tyd weerom te geven.
Lubbert, trouwe knegt!
wat spyt!
Daar zyn wy onze Vrysters kwyt, En in ons eyge net gevangen.
laten we ons maar gaan verhangen.
wel of ik zot was, neen.
Laat jy ze zamen bruyen heen.
Wat drommel zou je 'er al mé maken, Schoon je al aan Leonoor kost raken En ik aan Lidewy 't zyn twee Karonies van bedorve snee.
Goed hebben ze ons voor zot te houwen.
Maar hadden wy met heur gaen trouwen, als zy luy doen, dan had den wy Regt zot geweest, en dol daar by.
Ten minsten zyn we nu ontslagen Zeg Baas, van de ossepluim te dragen.
Want die oit wyf nam snel van geest.
Is zelde daar van vry geweest.
Wat dan myn goeje Lubbert, lubbert.
drinken!
Afspoelen!
is dat vragens waard?
Wilt gy uw druk van 't hart doen zinken.
Geen beter Medicyn op aard.
Hier af een bekertje genomen.
Die me doen wil kan by ons komen.
T'op d'KRISPyn, BEDRIEGER, EN BEDROoge ACTIONIST.
Onder de zinspreuk.
Gedrukt voor den autenr.
1721. tized Aan den LEEZER.
De aanmaaninge van goede Vrinden Deed my dit KLUGTSPEL onderhanden Neemen, wyl gants Holland, ja haast de heele waereld, niet dan van Actien spreekt, en dien Windnegotie, tot menige der schade en schande, als rook ziet verdwynen, en doordien Haarlem, Amsterdam en Leiden van dien Pest plaag vry zyn gebleeven, deele ik den Leezer dit naavolgende Versje meede.
Leeft Haarlem, Amsterdam en Leiden, en gy doorlugte Magistraat, die t'rianny van Eigenbaat Den weg kwam voor uw poorte afsnyden.
De Nazaat zal steets uwen naam Doen uitbazuinen door de Faam.
Hier mede wense ik den goedgunstige Leezer wel te vaaren, en blyve uwe DIENAAR VERTOONERS.
GELOOFAL, vader van Lucyntje.
LUCYNTIE, minnares van Eelhart.
Eelthart, minnaar van Lucyntje.
LOSHOOFd, een Actionist verloofd aan Lucyntje.
PIETER BUIKEN REUT, knegt van Geloofal.
JULIAAN, knegt van Eelhart.
KRISPYN, voorledene knegt van Eelharts Vader, en Eelharts Vriend.
ATRIN, meid van Geloofal.
ERRATA.
De 2 bovenste regels bladz.
Al de Actionisten Maak'laars zyn, en als de slangen, vol fenyn, moet zijn Dat de Actionisten Maak'laars zyn, Gelyk de slangen, vol fenyn.
KRISPYN LEDRIEGER, BEDROoge AOTIONIST.
JULIAAN, katryn.
A, Juliaan, de Rotterdammers, de Delvenaartjes en Schiedammers, de Hagenaars, en al den brui Die werden egter groote lui.
En zal 't tot Uytrecht ook zo weezen, dan heeft men zeker niet te vreezen, kom laaten wy ook met ons tweën In deeze Compagnie gaan treen.
't is koddig, want wie heeft zijn leven Zo'n schoone Intrest aan elk gegeeven, Maar zou de Lomberd, als men waar Verlegen, weder Specie daar Voor geeven, 'k zou het niet gelooven, en 't slimste is nog dat daar en boven Al de Actionisten Maaklaars zijn, En, als de slangen, vol fenyn, want die nu Maakelaar wil wezen Van acties, moet geen nadeel vreezen, Dat hy zyn ziel om 't geld verraad.
ULIAAN.
Gy schikt haar mooi op, meisje maat, 't is waar dat zy, door guig'laryen, Hun Meesters van de beurze sneijen Maar ietwits vind ik, dat nog goed In deez' Negotie wezen moet, De Lappezoekers en die stroopers Die zullen de Papierverkoopers Geen kleine winst aanbrengen, en De Printendrukkers, ja ik ken.
Die daar door meerder zullen winnen Dan al die hand'laars buiten zinnen.
Doch egter neemt Heer goede hoop Veel acties, en zelfs heel duur koop.
JULIAAN.
Dat s waar, maar yder denkt hy s t ventje, t endie, maar brand zijn hand op t laatst aan Gelyk het printje aan u wel leerd.
Myn vrienden hebben steets begeerd, Dat ik in kleine Bubbelhandel Zou Negotieren en den wandel Van hunne gekheid volgen maar Ik hou my van dat groot gevaar, 't Geen beurs en harsenen doet doolen, Hoewel aan my niet is verhooien De pit of grond van deeze zaak, Nogtans zo heb ik geen vermaak, Myn ed'le beurs te laaten luizen En zonder huis nooit te verhuizen, Nog Wind te hand'len, dat je 't vat, de bedrooge ACTIONIST.
De wanhoop volgd deez winst naa t gat, Want winst op hoop, en niets te krygen zyn, als naa paassen, varse vygen.
Zagt, Juliaan, myn Heer die komt.
GELOOFL.
Ik sta van zulk een winst verstomt.
Doch 'k twyffel of 't kan moog'lyk weezen Tot tien percent, al reets gereezen.
Zie daar liet komt my vreemt te voor.
Vergeef my, Heer, dat 'k u verstoor..... GELOOFAL.
'k loof niet dat wy elkand'ren kennen.
K'ren Juliaan, wel hé!
Wy bennen wel.... goe Vrienden.
Gy schoerd na 'k hoor.
'k waar nooit Barbier.
GELOOeAL.
Likt die zyn oor.
Hoe zoekt gy my hier te verveelen?
Wist gy wat ik u mey wil deelen Myn Vrind, Heer Eelhart, dat je t vat, verzoekt uw Dochter.
Loop jan gat, 'k wil van uw Heer niet meerder hooren.
Zy is verloofd.
A2v, p. 24 KRISPYN BEDRIEGER, en 4 JULIAAN.
Wekt myn tooren Niet meerder Schelm, ga, zeg hem dat, Dat zeker Heer, wiens groote schat Zy meer bemind dan Eelharts vleijen, dat hy een eind maakt van dit vreijen, dat is hem betér, dat je wist, hy haat te zyn een Actionist, en wyl hy daar voor komt te vreezen, Zo kan myn kind zyn Bruid niet weezen, Deez Handel stopt de beurs vol goud, Gelyk men dagelijks beschouwt.
Haar zal veel beter zyn te trouwen Met een die haar in waard' zal houwen Voor Loshoofd werd myn kind bewaard, Die twee miljoenen heeft vergaard Dat's turf en hout voor zulk een armen.
Om zig daar s winters by te warmen.
tegens Katryn, die begint te lacghen.
waarom spot gy met my? katryn, spreekt al lagchende.
Wel 't lagchen staat my immers vry.
Dat laat het wel, hoe zal t hier lukken, de Drommel haald die snoode nukken, waar lagt gy om?
spreek, vrouwmens, spreek!
Eer ik u hals en beenen breek, katryn zwyg stil, hoe zal t hier worden!
'k zeg lagt niet.
Zo gy niet en knorden, Dan waarje veeg Heer.
Houd den bek waarom?
Waarom steekt gy met my de gek?
De drommel speeld weer in je bakhuis, steekt eer je tong in 't boere kakhuis, dan in myn reden.
Hoord myn heer, ik kan t niet lyden, dat gy de eer Van Eelhart komt ten quaade teeknen, zyn schat is byna niet te reeknen, o!
wist gy wat hy had, ja wel, gy sprong van blydschap uit uw vel!
Myn heer, gy zoud niet meer begeeren Als Eelhart heeft, ja 'k zou wel zweeren Schoon gy hem nooit niet hebt bemind, dat gy hem geeven zou uw Kind, daar by zo geeft hy schoone blyken, dat hy voor geene in deugd wil, wyken.
Maar heeft hy acties?
Niemendal, doch zo het beurde, by geval Zou hy om u wel acties koopen Als hy mogt op uw Dochter hoopen.
Om uwent wil alleen, zou hy Wel Acties koopen by party Of by de baal naar uw gevallen.
Zo, zo, dan kan hy hier wel stallen.
Hoor, loshoofds geld is hier maar wind, Maar Eelhart heeft vry and're splint.
Daar koopt men acties voor, wat Vader Gaf ooit zyn kind aan iemand nader, daar by hy mind u, want hy zy, niet lang geleeden nog aan my, dat gy in deeze booze tyden U liet te veel van elk misseiden, Ja 't deed hem zeer tot in de ziel, dat gy, op 't goed geloof, een Fiel, als Loshoofd is, u kon vertrouwen Die slegts uw kind om 't goed zal houwen.
Dat heb ik ook u lang gezeid, Maar ziet, dan is 't je deugd niet meid, Ik zel je eens op uw snater klouwen, Of eensjes op de ribben touwen.
'k heb nooit by zulk een mens gewoond, die steets het goed met kwaad beloond.
Het kwaad is nu zo uitgelaaten.
Tot nadeel van veele Advocaaten Om geld te liegen, of om gunst Dat agt men voortaan voor geen kunst, de kleinste Jongens, met begeeren, laat men nu deeze Studie leeren.
Ol 't is een wijsman die dat weet, Al kon hy anders niet een beet.
Loshoofd bedriegd my..... katryn.
Dat is raat Hy is geweest een Maakelaar, Ja Beunaâs, is u dat vergeeten, die t aldereerst je beurs deed zwedten Door t liegen, weet je dat niet meer GELOOFAL.
Zwyg stil Katryn.
't is waarheid heer?
Digtized by Google BEDROoge ACTIONIST.
't zy waar of niet, ik zeg, wilt zwygen.
Het praaten is het Vrouwvolk eigen, maar smeet ik Loshoofds geld in 't vier, 't zou straks verbranden als papier.
Myn heer wil dit voor waarheid houwen, en wilt my op myn woord vertrouwen.
't zal branden gants tot niet, want 't is papier.
Och welk verdriet, wat kan hy met papier uitregten?
Op schryven.
'k ruk jou al de vlegten uit 't hoofd, zo gy weer antwoord geeft!
Hier door zo merkt men dat hy heeft U slegts bedroogen, 'k heb vernoomen Dat men veele Acties kan bekomen Wel eer voor twaalf nu voor een kwart, op uitrecht, Heer!
Ach welk een smart!
Is t moglyk, och!
ik ben bedroogen, want loshoofd heeft my voor geloogen.
Ik merk het reets, maar al te laat, Ja wel ik word nog disperaat!
Papier!
Wil hy dat meë ten huwlyk geeven?
Daar heeft men zeker niet veel aan.
KRISPYN BEDRIAGER EN 8 JULIAAN.
Myn heer, ik zal u doen verstaan Wat eindlyk de acties zyn te zeggen.
Gy zyt myn Vrind, wil gy 't uitleggen.
Heel gaaren, als men Premie geeft, Of wel, myn Heer, wanneer men heeft Getrokken, half winst, op die tyden, Die men dan steld van wederzyden, Men tekend in, naar t zy gesteld, Voor zo veel Actien aan geld Als men u dan komt toe te wyzen Of briefjes anders, deeze pryzen Verkoopt gy weer voor zo veel winst Als zy dan doen, ja zonder t minst Verlies daar by te kunnen krygen, Die briefjes die u dan zyn eigen, Geeft gy weer voor des koopers geld, Die t aan u tot een duit toe teld, Maar zo gy die niet kunt verkoopen, Moet gy, wanneer dat is verloopen, Dien ingestelden tyd eens weer inlevren, en den Intrest, Heer, Naar gy t genomen hebt, betaalen.
Dan mag de droes al de acties haalen.
Op deeze wys, na dat men zyt Is Loshoofd 't gantse hagje kwyt.
Tree in, wil my eens oop'ning geeven, hoe ik met Loshoofd diend te leeven.
zy gaan beiden in huis.
DER Digitized by Google BEDROoge ACTIONIST.
Ja wel, hoe of ons Juliaan Met deezen gryn nog om zal gaan, komt hy de zaak niet wel te zeggen, zo zal 't hier honden, ik bleef leggen Voor dood, door schrik, op deeze vloer Zo hem iets nadeel wedervoer, Want om myn hert regt uit te spreeken, 'k loof dat Krispyn in deeze treeken Veel meer dan hy ervaaren is, Daar by heeft hy ook deerenis Met onze Juffrouw, die, haars rouwen, Moet met een windverkooper trouwen.
Doch ginder komt onz' Pieter aan Wat reeden of hy uit zal slaan, 'k denk zo zyn geest weer zal getuigen.
Pieter, al groetende tot katryn.
kon hy zo zyn geest doen buigen Gelyk zyn lijf, ja wel wat raad, zyn hoofd wierd dan wel gek en kwaad, Voor al kwam hy den band te ruiken Eens Vrysters schort.
Wel Pieter buiken, hoe vaard het al, myn vroome ziel?
PIETER BUIKEN REGTUit.
PIETER, al groetende.
Katryntje maat, ik ben nu hiel Verabbrizeerd u hier te ontmoeten.
Ei Pieter, maakt een eind van t groeten, katryntjes knien doen al zeer.
PIE A5v, p. 10 KRISPYN BEDRIEGHR, p.
Myn geest getuigd my, u deeze eer Te geeven, wyl gy Rekreatie Verstrekt aan my, k heb Inklinatie Al langen tijd veur jou gehad, geen juffrouw is er in de Stad Die ik voor Pieters Bruid zou ruilen, Ja wel ik zou my schier bevuilen Als ik je zie, ja k ben bevreest Dat ik, in weerwil van myn geest, My na de vleeslaikheid zal buigen, Myn vlais komt om jou vlais getuigen By jou te slaapen deezen nagt, maar ziet, myn geest is t die t veragt k Deed t anders wel na s mens behaagen.
Jou geest nu eensjes raad te vraagen, Dat meen je immers niet myn maat, Foei Pieter schuuwt deez' zotte praat, Waar van je vlais steets is bezeeten, Wilt gy myn geest zyn wil eens weeten.
Die tuigd dat ik je haat als roet Dies smoord deez reede in uw gemoed, Katryn moet gaan met haar s gelyken, En trouwen.
Ik zou bezwaiken Zo gy zulks deed, hoor eens Katryn, myn geest getuigd voor jou en myn, En geeft ons vryheid tot de zaaken, Die aan de vleissykheden raaken.
Pieter zal jou steets ontzien, En doen het geen jy zult gebijen.
Sinjeur heeft nu aan my geschonken Aan haar, zie daer, je zult ontfonken.
Zo gy het hoord van blydschap!
hy gaf zeven Actien aan my Op Uytert, is 't van jou behaagen, Ik zalze u met myn trouw opdraagen, En laaten bouwen aan de Vaart Een kost'lyk huis, gy zyt het waard Katryntje maat, 'k zal een Plantagie Daar zelfs gaan planten, wijl de gagie Der werklien nu zeer hoog beloopt, Nu d'heele waereld Acties koopt, Elk zoekt een groot Sinjeur te worden Gelyk ons buurman Jochem Jorden Ons gist'ren nog heeft uitgeleid.
Maar raakt gy eens uw acties kwyt Wat dan gedaan?
Dat zal niet weezen Die acties heeft hoeft niet te vreezen, die blyst voor altyd Ryk genoeg Geen Boer begeert meer aan de ploeg zyn hand te slaan, o!
in deez tyden Zoekt ider in een Koets te ryden, de Kruijers staan niet meer gereed Voor Koopluy, ja de kaalste neet Zoekt van een aer de loef te steeken.
EELhart en KRISPyn in zedig gewaad.
KA TRyn.
Krispyn, tegens Eelhart, terwyl katryn en Pieter stil mompelen.
De Pieter by katryn gints spreeken.
'k nu zal de zaak heel wel vergaan.
EEL. digitized by google.
zag ik die reets afgedaan, krispyn ik zoude u stadig eeren En geeven 't geen gy zoud begeeren, Maar 't slimste is al het geen ik dugt Dat Juliaan niet weer... krispyn.
Ei vlugt, Geloofals deur gaat ginder oopen.
Ik ga en zal van u verhoopen Dat myn Lucyntje, voor dien gryn, Door u nog tot myn Bruid zal zyn.
KATRYN, tegens Pieter die haar wil voenen.
Zagt Pieter laat die grillen blyven, daar komt Sinjeur, hy zou wis kyven.
PIETER BUYKEN RECTUIT.
Waar is het mog'lyk Juliaan?
Zo is 't myn Heer, al toegegaan, ik ben een vyand van te liegen, noch eelhart zal je niet bedriegen.
KRISPYN, Geloofal op de Schouder tikkende.
Myn Heer, dat gy u niet vergist, Ik ben een' grooten Actionist, Ik ben een Koopman die ter loop is, En vraag of kuilenburg te koop is, 'k Zoek Heer te werden, dat je 't vat, Van 't Ryk Viaanen, en de Stad Van Uitert zal ik daar aan bouwen.
Ik zoek myn Dochter uit te trouwen, zo dra zy komt aan deeze ree, ze is koningin van de zuydzee, haar Onderdaanen moet je weeten Zyn menssen die het geld opvreeten, En scheiten weder, alle maal, Veel Acticbriefjes, by de baal, ook heeft myn Dochter doen verkonden, Dat zy veel Mijnen heeft gevonden Van goud in Ofra, in welks land De grootste koning van verstand Het meestendeel heeft laaten leggen, het goud!
het goud, heeft veel te zeggen!
De meeste menssen die daar zyn Die rollen de allergrootste myn, Dat gy t eens zag, o!
't is een wonder!
De een na om hoog en de andere onder.
Vliaan, tegens Katryn.
Kent gy hem wel, het is krispyn.
KATRYN, tegens Juliaan.
Ja, ja, hy zal ons hulpzaam zyn, Heer Eelhart heeft dit wel verzonnen.
Myn Rijk kan nooit niet zyn verwonnen.
Het vreest des vyands staal nog vuur, De kogels smooren in zyn muur En kunnen geenzins die beschadgen, Ik wil u gaaren begenadgen, Dat gy, die gants de deugd vertoond, En zedigheid, daar altoos woont.
Maar Heer, zo 't is van uw behaagen, zo wilde ik u wel gaaren vraagen Waar van de muuren om die Stad Gemaakt zyn?
Digitized by google 13 KRISPYN BEDRIEGER EN 14. KRISPYN.
Wel Heer vraagt gy dat!
Die zyn van water, want de steenen Zyn in die landstreek na j'k zou meenen Heel weinig of wel gantslyk niet.
Is 't mog'lyk Vrindje!
Ja men ziet De golven, of wel waterplassen, zo op en neder stadig klatsen, Maar denk, het is iets ongemeen, Die muuren zyn daar slegts alleen Men vind die niet in andre landen.
Foei, heerschop, foei ik zeg 't is schanden, Dat gy hier zulk een leeven steld.
En logens op de mouw flegts speld, wat zegje, Kaatje, kan dit weezen 't geen hy verteld?
Ik zeg wil vreezen.
Zo gy de waarheid tegenspreekt, maak dat men u den hals niet breekt Om zulk een man hier te affronteeren Als ik ben.
Duld gy zulks, myn heeren, zie daar, ik drink myn bloed!
Ga, karel!
eer ik met myn voet u kom de neus van t aanzicht veegen!
Hier door zult gy myn magt ter deegen Bevinden, hondsvot, watje dat?
bedaarje wat, ik zoekje hier niet te affronteeren, maar ziet, myn geest die komt my leeren, D. bedrooge actionist.
Dat het onmog'lyk waar kan zyn, wat dunkt je 'er af, spreek jy Katryn.
Wel dit gaat de natuur te boven.
Wel mag men 't daarom niet gelooven, neen zeker, vriend, dat vind ik schoon, een Vrouwe baard wel van een Zoon, schoon zy die form niet heeft genooten.
Hoe zal ik dit hier t best ontblooten?
Ik ben verleegen met dien gek.
Hoor dit z'z' geen warmoes voor je bek, Om die natuura uit te vinden, 't is geen natuura voor de blinden tegens Geloofal.
Maar die t verstaan, myn heer, let eens, Want zeker t is iets ongemeens, Doet al je zinnen wel opmerken Wat dat natuura uit kan werken, let op een mens, een beest, ei zie, van twee komt het getal van drie, van drie weer vier.
Jupyn die kegeld met zyn donder, Nogtans zyn steenen vallen niet, Of weinig als men dag'lyks ziet.
De Hemel is die niet ontslooten?
En door de wolken omgegooten 't geen water is gelyk men weet, of, by exempel, als gy zweet, als gy ziek zynde iets hebt genomen, Om uw gezondheid te bekomen, dat zweet is dat geen water?
Maar 'k weet niet waar 'k myn hoofd meê breek, het zyn slegts dommers die het leeren Van de natuura niet begeeren, Nog willen niets daar van verstaan.
Ge¬ Digitized by Google KRISPYN BEDRIEGER E 16 GELOOFAL.
Ik stel my niet hartnekkig aan, want ziet uw wysheid en uw zeeden Getuigen zulks door uwe reeden.
Hoor dan, dien wal van water gaat Altoos in een gelyken staat, de Machines en de Touwen De muuren aan malkand'ren houwen.
Maar 't is iets wonders om te zien tegens Lashoofd.
indien het kan geschien, myn Heer Zo laat ik u daal heenen leiden.
Zo puur alleen maar met u beiden?
En zoud ge ons Juffrouw dus, in pyn, hier laaten met haar meid Katryn?
Hebt gy een Dochter, mag 'k verzoeken Haar tot myn Bruid?
De witte doeken Daar hou ik veel van, ja zy zyn Voor de natuura Medicyn.
Ik wenste dat ik ze u kost geeven, maar 'k heb haar reets beloofd te leeven met Eelhart, die veel Schat bezit.
Zo Schat en rykdom is uw wit, zo wilt haar aan myn Zoon besteeden.
Ik hebze aan u, voor my gebeden, Maar ziet myn dagen loopen heen, Daar by, myn Heer, het heeft ook reën Dat men de Jonkheid t'zaam doet paaren, Wil men natuura niet bezwaaren, Want by gebrek is 't vaak gemist, e. bedrooge actionist.
En schoon het de Ouderdom wel wist, 't geen de natuura komt verhand'len, als men haar boeken door komt wand'len.
De Jonkheid, Heer, die leerd die zaak En volgt natuura met vermaak.
Natuura uit, natuura in, is hier het einde en begin, myn geest komt my nu hier getuigen Dat 'k my moet na natuura bujgen.
Spreek, Kaatje lief, ben jy te vreen?
Zo schielyk niet.
GELOOVAL, tegens Katryn.
Gn, loop eens heen, en laat Lucyntje hier eens komen.
PIETER BVIKEN REUT.
Ints komt myn Zoon, wie zou het droomen, Dat hy hier al zo dra zou zyn?
't is jammer dat de dood Krispyn Nog zal ontrukken, waar 's gebleeken Een slimmer Vos als hy, in streeken?
Maar zo de bommel eens brak uit, Gants bloed zo was hier hier verbruid.
ACHTSTETOONEEL.
EELhart, in een stemmig gewaad.
PIETER BUIREN REUT.
EELNART, tegens krispyn.
Eer Vader mag ik u ontmoeten?
KRISPyn, op Geloofal wyzende myn Zoon, wilt deezen Heer eerst groeten, Wiens Dochter dat gy trouwen zult.
EELHARt, tegens Geloofal Myn Heer, ik bid vergeef myn schuld, kryg ik uw Dochter, ik kom nader Om u te omhelzen als myn Vader.
Hy drukt hem in zyn armer zeer gevoelig.