floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
’t gaat vast, én zéker, Heer Vólkert, die maar kaek’len kan, Is by ’t Kanaalje een tréflyk man; En daarom héb ik voorgenomen, Nu ik de tytel héb bekomen Van Dókter, hoe het ook beslaat, My zélf te houden in die staat, Ten kósten van die my doen haalen, Wanneer ze my maar wél betaalen.
Ja ’k hou my by dat ambacht: want Geen béter is ’er in het land.
Doe wél, doe kwaalyk, altyd spétie In manibus, én mét discrétie.
’t Bedurven wérk komt nimmermeer Tót onzen laste: vat je ’t, Heer?
Een Schoenmink kan geen leer versnyen, Of hy moet zélf de schade lyen; Maar snyen wy breê riemen uit Een aârmans leer, ’t kóst ons geen duit.
Al bréngen wy de menschen zuiver Om ’t leven, ’t kóst ons niet één’ stuiver.
De fouten, die wy luy begaan, Daar zyn de zieken schuldig aan; Zy deeden niet als wy gebooden; En ’t bést van all’ is dat de dooden Zeer eerelyke lieden zyn.
Nooit zeggen ze: Ik sturf door fenyn, Of misverstand van zulken Dókter, Nóch klaagen over hem.
Jy jokt ’er De hélft niet aan.
Maar, Fielebout, Daar komt Lusyntjes Vader.
Houd U staadig, én wees niet verleegen; Maar zétje schrap.
Ik ga hém tégen.
RYKERT, FIELEBOUT, VÓLKERT.
Hebt gy hier lang gestaan, myn Heer?
Een weinigje.
Dat moeit my zeer.
Blyf maar gedékt, als ik.
’t Zal nimmer Geschiên.
Hoe vaart de zieke?
slimmer, Sints dat zy ’t ingenomen heeft.
Zo veel te béter: want dat geeft Te kénnen, dat het wérkt: een téken Dat... RYKERT.
Maar zy blyft ’er schier in steeken.
Wees niet bevreest, ’k bréng hier een man, Die dat heel wél belétten kan Mét een’ remédie, die doet groeyen, En ’t vólk doet in gezontheyd bloeyen.
FIELEBOUT, wyzende, dat het een Aptéker is.
’t Is hy, die... RYKERT.
Uw dóchter zal zich door zyn’ praat, En raad, én daad heel wel bevoelen: Maar om haar lichchaam te verkoelen Van all’ de brand, die binnen heerscht, Zal ’t noodig zyn, dat zy voor eerst Zich door den Hóf wat ga vertreeden.
Een ziek ménsch in de lucht?
Met réden!
Het is eene and’re krankheid, als Gemeine ziekte.
Ze is om hals Verzuimt men ’t.
’k Wil geen tégenspreeken, Of ik laat al myn’ kuuren steeken.
Is zy te béd?
Neen, ze is gekleed, Als flus, zoo ik niet béter weet.
Zeer goed, dat zal het wérk doen spoeden.
Die réden kan ik niet bevroeden.
Dat ’s ook niet noodig, doe haar hier Maar komen, gy zult zyn’ manier Van jonge Dochters te kureeren Zo daat’lyk experiménteeren; Maar haast u, eer ’t verslimmert.
Wél, ’k Zal haar doen komen.
Pieternél, Kom mét Lusyntje straks hier buiten, En sammel niet.
Maar hoe kan ’t sluiten, Dat de open’ lucht haar béter is, Dan ’t béd?
Dat ’s een geheimenis, Die ik jou niet heel wél kan zéggen, En nóchtans zeer klaar uit zal leggen.
Uw’ Dóchter is van die natuur, Dat zy somwylen brandt, als vuur, Door all’ haar’ léden, daar te vooren Dient opgelét door ons Dóktooren, Voornaam’lyk by een maagd, óf vrouw, ’t* Wélk zo benaauwt, als óf men wouw Van ’t leeven scheijen, en beslooten Te weezen is dien angst vergrooten Meer, als de hélft, waar door wy vaak ’t Gebruik verliezen van de spraak: Dus is de lucht haar veel bekwaamer, Myn Heer, als een’ beslooten’ kamer; Maar als men zich wat aâmtógt geeft, En maar een uur gewandeld heeft Mét iemand, die door in te prénten De lust van zyn’ Médikaménten Heeft in den Patient verwékt, Dan straks na béd, én toegedekt, Heel warm, tót dat men raakt aan ’t zweeten; En van het zweeten fluks aan ’t eeten DÉRDE TOONEEL.
RYKERT, FIELEBOUT, LUSYNTJE, VÓLKERT, PIETERNEL.
Daar komt het schaap.
Onnozel kind!
Ga voel eens hoe zy zich bevindt, Heer Apotéker, aan het klóppen Van hare pols, of haar het kóppen Of stóppen, of lakseeren zal Geneezen van haar ongeval.
Tegens Rykert, hem ter zyden trékkende.
Laat hem begaan, hy zal ’t wél maaken.
Een van de wonderlykste zaaken Van al de kwestie, die ooit rees, Is onder ons Dóktooren deez’: of vrouwen zwaarder Dan mannen te geneezen zyn?
Ik bid u luister ééns naar myn, Het is subtiel.
De één affirmeert het, En de ander weederom negeert het.
Dat ’s in uw taal te zéggen: de één Zeid ja, én de ander zeid weêr neen; Maar ik zég ja, én neen te saamen, En die ’t wel vat, die zal ’er amen Opzéggen: want de kwaliteit Van zékere hoedanigheid Der vrouwen doet zeer veel’ faveuren, En veel’ bedorven’ kwâa humeuren Ontsteeken in féminibus, Aan de ééne zo, aan de and’re dus: Want alle dampen door opake Verdurvenheeden een’ kloake, Rioel, óf vullisvat in ’t lyf Verwékken.
Ik spreek van een wyf, Niet van een man, door dien de wyven Geneegen zyn wat meer te kyven, Als wyluy mannen, wyl élk ding Meest dépendeert van de ommekring, En loop van Zon, én Maan, én Starren.
Hoor toe; je moet me niet verwarren: Ik zég, de konstéllasie doet Door de influénsie kwaad, óf goed, Naar de schuinheid van de straalen Of krom, óf plat, óf lynrécht daalen: En ’t Perpéndiculaar, dat van De Obliequieteit.. ’k spreek van de man; Dat gy het wél verstaat.
De vrouwen Daar moet gy dit wél van onthouwen, Dat ze achter veur, als korter zyn, Te weeten, als zy zyn vol pyn, Doodziek, óf op het uiterst zwanger; Daar mannen achter veur, als langer Bevonden worden: dus geschiedt... LUSYNTJE.
’k Wil van myn opzét ganschlyk niet Veranderen, neen, neen.
Ja wonder aller wond’ren onder De Dókter!
óch myn’ Dóchter heeft De spraak weêr!
Op de waereld leeft Geen Dókter, die ’t by u mag haalen: Hoe zal ik u dien dienst betaalen?
FIELEBOUT, zyn aangezigt afvryvende.
Ja wél, die heeft my al vry.
Wat zweet gekóst!
Wél, weeten wy Dat niet?
Men éstimeert dat zélden.
Neen, ’k zal ’t u rykelyk vergélden.
Ja Vader, ’k was noch daat’lyk stom, En nu héb ik de spraak weêrom; Maar ’t is alleen, om u te zéggen, Dat gy my niemand toe moet léggen Tot man, als Vólkert: én dat ik Min voor den Droes, als Lubbert, schrik, En dat ik nooit met hem zal trouwen.
Maar... LUSYNTJE.
Niemand zal my tégenhouwen.
Zo... LUSYNTJE.
Al maar wind, praatje anders.
Hoe!...
Noch beê, noch dreigen doet ’er toe.
Ik... LUSYNTJE.
Zie, jy zult me niet bepraaten.
Vader, ’t zal tóch al niet baaten.
Nóch vaderlyk ontzag, nóch magt.
Ik héb... LUSYNTJE.
Vergeefs, al wat je tracht.
Dat... LUSYNTJE.
’k Zal die dwinglandy niet lyen.
Is... LUSYNTJE.
’k Zal eer in een klooster tyen, Als trouwen één’, die ’k niet bemin.
’k Zég... LUSYNTJE.
’k Stél het tóch niet uit myn zin.
Al vergeefs.
Ik wil myn ooren Daar niet aan leenen: ’t is verlooren, Al, wat je zégt, al wat je doet, Is wind: ’t stryd tegens myn gemoed Mét zulk een Baviaan te leeven: Ik wil me aan niemand anders geeven, Als Vólkert.
Dat is daar meê uit.
Wat al getier!
wat al geluid?
’t Is, of ze dól is, én bezéten.
Myn Heer, zoudt gy geen middel weeten, Om haar weêr stom te maaken?
Neen, Dat’s my onmooglyk: maar al ’t geen Ik tót uw’ dienst in déze zaaken Kan doen, zou zyn u doof te maaken.
Ik dank u. Meent gy dan... LUSYNTJE.
Gy zult Mét al uw’ reed’nen myn geduld Maar térgen, én my nooit bepraaten.
’k Zég, dat je Vólkert zult verlaaten, En Lubbert trouwen.
’k Zou de Dood Eer trouwen, dan dien Haanepoot.
Myn Heer, laat ik, naar myn begeeren, Dit wérk ééns médikaménteeren.
Het is een’ nieuwe kwaal, die haar Schort in de harssenen, én daar Ik raad toe weet.
Zou ’t mooglyk weezen Die harssenziekte te geneezen?
O ja, laat my begaan: ’k weet raad Voor alles.
’k Zal het aan myn maat De Apteeker grondelyk beduyen, ’t Moet zyn door hulp van zyne kruyen.
Gy ziet, de groote trék, Die ’t meisje toont tót zéker gék.
Die Vólkert heet, is vry wat tégen Des Vaders zin, dies dient men wégen Van nood, en kortheid in te slaan.
Kom, laat geen tyd verlooren gaan: Want door ’t verbitt’ren der humeuren, Versta my wél, kon ’t licht gebeuren, Dat uitstél haar verarg’ren mogt: Dies vind ik, naar myn wél bedocht Te hébben, geen remédie béter Als ’t Aqua Vlugtica, jy weet ’er De wond’re werking van: Kort om.
Twé onsen Matrimonium Met één loop Wip, twé dragmen Rippa, Na de ordonnantie van Agrippa.
Maar ’t zal hoognoodig zyn, dat zy Mét u wat wandelt, op dat gy Haar onder ’t praaten, en geleijen; T*ît in te neemen moogt bereijen; Terwyl dat ik de Vader hier Wat onderhou.
Avec un zwier Allons, sa, sa, koerazie, vaardig, Fluks tót de midd’len, kunstig, aardig.
Maar, wat zyn dat voor Drogen, Heer, Die gy daar noemt?
’k héb nimmermeer Van diergelyke hooren spreeken.
’t Zyn kruijen, die men in gebréken, Van dringende noodzaaklykheid Alleen gebruikt, én toebereid.
Ha, Ha !
Maar héb je van je dagen Wél meer gehoord van zulke vlaagen, En ongerégeldheden?
Daar Of daar omtrént, zomtyds wél.
Maar ’t is ongelooflyk, hoe haar’ zinnen Om dézen Vólkert te beminnen, Geduurig speelen.
’t Bloed Van zulke jonge kleuters doet Een’ wond’re kracht op haar’ kompléksie, Ik bid u, neem hier op refléksie, Wanneer ’t op min’lyke oogen wérkt.
’k Had naauwlyks in myn Kind gemérkt Die zotte liefde, óf onverdrooten Héb ik haar daat’lyk opgeslooten Gehouden.
Dat ’s heel wél gedaan.
En hém belét na haar te staan.
Zo ’t niet door my gesteurd was, Wie weet, wat dat ’er licht gebeurd was.
Zy had licht mét hem deur Getrokken: maar ik was ’er veur.
Gy spreekt zeer wys’lyk.
’k Ben ’er achter Gekomen, dat hy ménig wachter Rondom ons huis gehouden heeft, Om haar te spreeken.
Onbeleefd Van hem gedaan.
Ik brógt haar buiten Slechts om die oorzaak.
Wélke guiten!
Hy doet vergeefsche moeiten.
Zo Rykert anders Rykert is, Zo meen ik, zal ik wél belétten, Dat hy geen voet in huis zal zétten, Of haar eens zien.
Jy bént bylo Geen sléchthoofd, om jou van hém zo Te laten foppen... VYFDE TOONEEL.
MÉLIS, RYKERT, FIELEBOUT.
Seldreweeken, Men Heer, je bént zo uitgestreeken!
Jouw Dóchter is Mét Vólkert deur.
En déze Pis- Bekyker heeft die schoone kuuren In ’t wérk gestéld.
Hy zal ’t bezuuren: Maar hoe komt Vólkert by myn kind?
Het is de zélfde kwant, die in ’t Aptékers kleed jouw Dochters kwaalen Zou hélpen.
Heintje moet hém haalen!
Gansch kracht, zo listig, én zo valsch Een mensch te brengen om den hals!
Ik zou hém wel tér deeg doen straffen.
Ja, Mélis, ’k zal daar raad in schaffen.
Bewaar jy Dókter Fielebout, Terwyl ik iemand om de Schout Ga zenden, om haar na te loopen.
MÉLIS, FIELEBOUT.
Ik wéd hy zél jou op doen knoopen, Doktoor.
dat vrees ik meê; Maar dat je my de vrindschap deê, En mê uit liet, ’k zou je wat vereeren.
Wél wat?
Een zalfje om meê te smeeren, Doe of men jou eens hangen wou, Jy deur de strop henn vallen zou, Als ’t nood deê.
Wees dan niet verleegen; Maar smeer jou met jou zalf ter deegen.
Had ik die hier: maar ’t is verbruid, Ze is t’huis.
Ay, laat me maar iens uit, Ik zal ze heen, en weêr gaan haalen.
Om myn ’t gelag te doen betaalen Veur jou, als je achter bleeft.
Zo gék Is Mélis niet.
MÉLIS, FIELEBOUT RYKERT, FIELEBOUT., MÉLIS, HUI- BERT, PIET, KRELIS, KLAAS, HEIN, SYMEN.
Doe op het hék, Doe op, doe op; meent hy ’t te ontslippen?
Geen nood; wy zullen hém wél knippen, Neem jy het veugelroer gezwind; Jy élk een spar, maar myd myn kind; Past op, als mannen; wakker, Mélis, Kom hier; jy Huibert daar, waar ’s Krélis, En Symen; waar blyft onze Klaas, Mét Hein, én Piet?
Hier zyn we al, Baas.
Hier Krélis.
’k Zél hém wél bezétten.
En ik hém ’t vluchten wél belétten.
Ik ook, zo ’k anders Hein bin.
Piet, Kom jy hier mit jou roer; maar schiet Niet toe, eer ’t jouw belast wordt.
Kom, én sta hier by men Hein, mét jouw vórk, ga ginder staan.
Alle de voorige, VÓLKERT, LUSYNTJE PIETERNÉL.
Heer, wat vangt gy aan?
Schélm, kom je mét een’ bloote dégen, In myn gezigt?
Wees niet verleegen, Myn’ meening is geensints gewéld Te pleegen; ’k bid, wees niet ontsteld: Dat gy dit Houwertje uit de schéde Getrokken ziet, was om daar méde Deez’ Boeren te belétten, dat Ik niet van hén wierd aangevat.
Nu steek ik ’t op, én zal u zeggen, Op wélk een grond de zaaken léggen.
Myn Heer, zo als ik was gezind Te vlieden mét uw eenig kind, Zo komen my juist onderwégen Nótaris Slikops Klérken tégen; Van wélke my word aangezeid; Hoe Everd Oom ’t heeft afgeleid, En dat, gelyk gy zélf kunt leezen, Ik de eenige érfgenaam zal weezen, Ik bid u neem de moeite, indien ’t U lust, om de inhoud na te zien.
’t Is waar, wy hebben héden Den tienden.
Dat ’s geen maand géleeden.
Dat gy een eerlyk Jongman bént, Heer Vólkert, tuigt dit Téstament.
Ik kén de hand van de Notaris, Zo dat het meer als al te waar is.
Mag ik dan hoopen op uw kind?
Ja tóch, dewyl zy u bemint.
Uw’ deugden, én pérsoon vereeren My, én myn’ Dochter: uw begeeren Sta ik mét alle blydschap toe.
Ik dank u zeer Papaatje.
Is ’t klaar?
Wat vreemder dingen!
En kom ik zo die dans te ontspringen?
Zél ik niet hangen?
Neen, ó neen.
Gy hebt geen nood.
’t Mag dan wél heen.
Dóktoor?
Géld toe, gansch seelleweeken.
En niet een hand aan ’t wérk te steeken!
Dat Wobbe nu mét meer ontzag Haar’ man béjeegne, als ze plag.
Ik bén nu tot een’ staat verheeven, Daar ik voortaan in meen te leeven; En die een Dókter toornig maakt.
Weet weinig wat gevaar hém naakt.
Einde van het Derde én laatste Bedryf.
M. WALTES KLUCHT VAN Bol-Backers-Ian.
t’ AMSTERDAM.
By Otto Barentsz.
Smient, Boeckdrucker op de Reguliers- Bredestraet, in de nieuwe Druckery, 1659.
PARSONAADJEN.
Mr. Koert Hooghart, een Barbier.
Klaera Hooghart, sijn Vrou.
Ruth, sijn Knecht.
Bol-Backers-Ian, een Backers knecht.
Marten Schraaper, Notaris.
Pieter Pan, Frans Kluys, } twee Klercken.
Ionge Claas, een Vryer.
Trijntje, beslaepe Vrijster.
Anne, Stijn, } twee Snollen.
Marritje, Buervrou van Mr. Koert Hooghart.
De doode Lubbert Hooghart op ’t bedt.
Clucht van Bol-Backers-Ian.
Juffrou Claer.
Coert Hooghart.
WAer drommel wilje heen, hebje gien schaemt in ’t lijf?
Daerje broer so doot kranck is.
Segt dat hy jou wat schit wijf, So krijgje wat warms, wel laet den honsvot sterven, En laetze by hem blijve die sen goet sullen erven.
Mijn uyt te sluyten, my, zen vleyselijke Broer; Zie daer ik seg niet veel, maer ’k wou hem de droes op Marcken voer, Ik kant niet vergeeten?
is dit veur men waken en men braken, Dat hy daer al zen goet op onse Sus sal maken?
En op heur kinderen, ick meen z’het daer een seun, Dat een gasje is, die selder noch menigen moyen deun Veur singen; seldrement en sou men dat niet spijten, Ik ben soo boos, kon ik ik zou men self de keel wel of bijten, Ik heb men volle verstant, wat drommel ’k ben geen gek.
Het is jou eyge schult.
O hey, hou jy de bek Maar toe, je weet niet watje segt.
Wel nou wil ik niet swijgen, Wel reeckel, hoe is ’t hier denck ik, ’k sel voor men joncker wel nijgen, En vragen oft hem belieft dat ick een reys een woord spreeck.
Koe.
Spreek so lang alsje moer sonder broek eloopen het, of totje de moord steek.
Die steeck jou schrobber met alje hoeren en snoeren, Of breeckje den hals.
Soo lang selje die snater noch roeren Totjer wat op krijgt, jou totebel, gut kom ikje eens opje vleys.
Wel wat wouje dog doen mijn lieve bloed, ik souje lubben begonje een reys.
Jy, tast toe den bruy.
Dat hoefje men geen tweemaal te seggen, Schelm, sie daer nou tast ik toe.
Nou seljer begut toe leggen Dat sweer ick jouw.
Sy vechten.
Rut kijckt uyt ’t Venster.
Wat ’s hier te doen, hey braef begut laetse maer gaen.
Vat hem mantje, vat hem mantje, sa!
vat hem mantje.
o al gedaen.
Ik weer na boven toe, niemand gesien, niemand gehoord.
Rut binnen.
Soo wel moetje dat bekomen, So jou dat soet smaakt, so dreyg weer, dan selje noch bet van den duyvel droomen.
Coert.
’t Is wel ik seltje betalen.
Claar.
Doeje best vry ik vrager niet na.
Rut uyt.
Roepje miestertje.
Jae kom gae mee.
Had hy ’t hart eens.
So gae ’k alleen.
Jae gae En breeck hals en beenen eerje weer komt, jy selt hier blijven.
Wel Juffertje wel.
Och wat sijn wy ellendige wijven,                Rut loopt weg.
Die sulcke bullen tot mannen hebben, Rut seg ikje, Rut blijf men hier, Ja deur gaet hy, daerme nou in ’t een of ’t aer Hoerhuys met malkander te bier.
’t Is wel, ’t is wel, wacht, elck vist op sijn getyen, Kom maer t’huys, ik sweer je selt’er beyegaer veur lyen, Of ik sel geen vrou wesen.
hy wint hier nu genogh, Nou moet het te nacht weer vol staen, met d’ een of d’ ander soch.
Want sonder Hoeren sou hy toch geen acht dagen kunnen leven.
Maer ’k moet het hoerhuys weer een reys op schicken, en geven Hem en die varkens soo veel dat het haar te degen heucht, Wist ick maer waer het was ’k sou ’er gaen en beuken der begut op met vreugt.
Ionge Klaas en Trijntje.
Maer Trijntje na men dunckt je bent niet wel te vreede, Je siet soo treurigh.
och lieve Klaas ’k heb reede, Ick mach wel treurigh sien.
Waerom mijn beckje segh?
Dat weetje wel.
Wel hoe is ’t anders niet, wegh wegh Met dese lompery.
Och neen geen lomperyen, Mijn eer mijn maeghdom is ’t, die liet ick mijn ontglyen Soo licht deur jou gevley, en nou is al mijn sorgh Dat ’k sitten blijve sel.
Ick blijf jou daer voor borgh, Onnodigh is die vrees, stel vry jou hart te vreeden.
’t Is wel geseydt, och Klaas.
Mijn hartje, om wat reeden Sou ick u verlaten, neen ick sweer u trou te sijn.
Ick loofje wel, maer och!
het is men sulcken pijn Datje soo lang noch wacht met trouwen, ’t is vijf maenden Geleden oftje heucht, noch vier hou ick het gaende, Denck vry dat onse vrou dit wel haest mercken sel, Wat raadt voor my dan seg?
wat sel ick al gelel Dan staag hebben aen ’t oor, met schelden, rasen, kijven, Ja lichtlijck niet een uur in huys dan langer blijven, Soo mijn dat overkomt, wat ging ick loshooft an?
Wees maer gerust mijn hart, ick sweer jou als een man Met eeren, dat ickje binnen de maend sel trouwen.
Mach ickje geloove?
selje jou woord wel houwen?
O ja mijn soetert, ja!
sie dit mijn segel is.
Wel dese kus blijft dan in mijn gedachtenis.
Soo benje nu gerust?
Ja vry wat meer als strackjens.
Denck hoe swaer dat het valt sulcke verhoole packjens Te draegen ’t het wat in, ik had het noyt gelooft.
Bol-backers-Ian uyt.
Sus, daer komt vollik an, slae ’t schorteldoeck om ’t hooft Of ’t een van kennis was.
Wel is dit jonge Klaesje?
Of is hy ’t niet?
hy is ’t, ’t gaet wel, hey soo mijn baasje, De Vryster in den arm, ’t kan gaen.
Bolbackertje mijn vrint, Ick sachje seeper niet.
’k Looft wel, je sint al blindt Van liefde.
Neen men vaer, ’t is niet eens sulcken drockje.
Dat seg ik mee mijn moer, maer hoe is ’t hier?
dit rockje Dat valt wat kort, hoe moer, men dunckt je wort heel vet.
’k Ben met het water gequelt.
Dat hand’ en voeten het.
Wat hand en voeten?
wel wat wouje daer mee seggen?
Niet niet, ick fopje maer.
Neen dat mostje men uyt leggen, Begut wie meenje datje veur hebt, een hoer of een scheuck.
Wel Trijntje wordje quaet?
Het geeft haer eer een kreuck Souse niet, je mocht sulck praeten oock wel laeten.
Wel ick loof begut niet dat jyluy geck wort machmen niet wat praaten?
Uyt een klucht, ’t is maer uyt mallicheyt gesproken.
K. Nou kom, kom sottin Het schied uyt boertery.
Neen je hoeft niet te dencken dat ick sot bin, Sou ick mijn eer en maegdom niet veurstaen, daer heb ickse al te lang toe gedraegen.
Neen begut, ’k mach men oore schudden datse klappen trots je vrienden of magen.
Wel dat ’s waer: ’k weet dat wel, maer ’k hebt niet eens gemeent.
K. Kom kom al lang genoch, dat overgeslagen.
Is’t dan pays?
Dan moet ik het pays soenen.
Ay stil.
Een soentje, so lach nou een reysje Klaas.
Ja nou sien ik dat het pays is.
Hoe met sulken soeten meysje.
Quaet vrint te weese ick sturf liever.
Dat ’s waer vaer?
Maer hoe vaertje vrou, met heur nuwe man al, houwese wat goet huys met malkaer?
Dat sou wel gaen stondese wat beter met de heer van gelden.
Se lijcken ommers wel rijck.
Ja machtig, ’t gaet alliens als ik het spelden, Sy groothartigh, en hy niet min, daer by met een luys in de mars, En swetse by tonne vol te hebben, en daer by soo bars Als schoppe knecht, al quam hem een Prins ’t ontmoeten, Ick loof niet dat hy spreecken sou, voor dat men hem eerst groeten: Laest sou hy met sen nicht eens op de Schouburgh gaen, En haer te laeten betaelen, docht hem sou te qualijck staan, En selfs en hadt hy geen geldt, doen moest ick het veur hem gaen lienen By de buurt, en die luy haddent gaeren noch weer.
Hy mach wel mienen Dat het hem toekomt.
Een vijfentwintigh maenders hebbewe daegs aen de deur, En se krijgen soo veel van ’t gaen als kommen.
Wel een aerdige Singieur Kan hy ’t soo krijgen soo sellense haest rijck wesen.
Of die wijnkooper slachten die ’t nou tienmael slimmer het als veur desen, Deur sulcke bedriegery.
Wie mienje onse Pietje Schoen.
Ja die quant.
Dat is soo snoo een guydt, als daer is in ’t heele Landt.
Laest ging hy van een slechte sloof eenige kouse koopen, Ick loof dat de vrou wel een half jaer aen sijn deur had geloopen Eer sy hem eens sprack, en doen kreegse noch al evenveel.
Maer hoe klaerdt hy het dan?
oock soo als de onse?
Noch wel soo eel.
De vrou sprack hem an, wel vroutje sey hy wat ’s jou seggen?
Ick kom om ’t ghelt van de kousen sey sy; door must jy mie ersten ghelt neer leggen Voor mein braendewien seyd’ hy: wel wat brandewijn heb ick van jou gehat?
Woe riedt die de duvel, seyd’ hy, hes toese nicht selfst gesopen in dijn gat Door dijn man nicht af wet.
En ’t wijf toen voort aen ’t schelden, Jou schelm, heb ick wijn van jou gehadt jey liecht het, ’k seltje vergelden Soo jey men niet betaelt, en hy maend heur weer ommers soo hardt, Soo dat de luy niet hooren konnen wie gelijck heeft, en sulcken pardt Speult hyse allegaer, die hem maer koomen maenen.
Hy heeft oock eens een komeny op gehadt, eer hy trock na Vyaenen.
Doen was dit.
Daer liepen de rotten met booter en kaas ja met het heele huys deur.
Dat ’s geen wonder, want sulck volck bedijt niet.
Hoor onse Singieur Had lest eens een paer schoenen van de schoenmaecker t’ huys gekregen, En elcke reys als de jongen om ’t gelt sprack, sey hey al grauwend’ ’t komtme niet gelegen En dat soo hy weerquam, hy hem driegde wacker te slaen, Die jonge niet slincx wesende quam met de sack vol steenen aen, En greep in elcke hand een, en vroegh doen of hy wou betaelen, Hy greep begut een stock om te slaen, de knaep stond niet langh te draelen, Maer gooyden hem met een steen, dat hy de stock liet vallen uyt sijn handt Van vrees, en liep wat hy loopen mocht na boven toe, de quandt Hem navolgende vint in’t veurhuys dees nuwe schoenen leggen, Hy wondse in sijn schorteldoeckje, en brochtse sijn baes weer, onse noomkool had niet te seggen Maer keeck als piet-snot.
Claas.
Wel laast sach ickje vrou eens op straet De kap of trecken ook van een schoenmakers jonge, was ’t de selfde?
Ja’t, Wantse binnender vry wat meer als dese schoenen schuldigh, En dan swetsense noch soo op haer goe betalingh en rijkdom, ’k word dickwils onverduldig Dat ick het hooren moet.
Nu jongens, hier binnewe aen huys.
Wel dit is de breestraat.
Ja hier woon ick.
Isje volck niet t’huys?
Neense sinnen met onse kamer Juffer uyt genoodt ten eeten.
Wat duyvel segje, kamertmen hier Juffers?
Neen, je moet dat so niet heeten ’t Is maer een Juffrou die hier t’huys leyt.
O dat stinckt als duyvels dreck.
Kom in ick sel eens schencken.
t’samen binnen.
Die haes is’er ontsnapt, waer vind ick nou de geck Holla ick mien mijn miestertje, sou hy tot Uyterse Ytten wel wesen, ’K loof ’t niet, het kroegjen is te vaets, oock sinnewer voor deesen Van onse Juffrou op een ochtendt eens heerlijck van daen Gehaalt.
doen haddewe de heel nacht epooyt, en sy komter ingaen En tracteerde die hoer so mooy, het was een lust om aen te schouwen, De kappen raeckten of, sy kond heerlijck het veld behouwen.
Ja dwongh de hoer heur de kap weer te setten op ’t hooft.
Daer komt hy.... Miestertje.
Mr. Coert.
uyt Wel Rut vind ick jou hier dat had ick niet gelooft, Hoe komje uyt?
Ick bin stilletjens deur geslopen, Maerje moetmen begut by staen, of ick het met de rug most bekoopen.
Dat beloof ikje, nou ik sie datje soo getrou bent, En ick sal jou al men kunst leeren.
Miestertje al watje kent?
Oock het Morbum Gallicum ofte Spaense Pocken?
O jae, al wat de kunst inhoudt dat sal ick sonder jocken U leeren, want ghy weet hoe yder van my spreeckt, ’t Is door de Stadt wel bekent wat verstand datter in dese sinnen steeckt, En mijn patienten weten me wel hoe dra ick’er ken verlossen Van de Venus pest.
Och sey dicke Tijs in de twee Vossen Hoe sel ick het loonen datje men dus gaende ende staende geneest.
En Dirckje Speck op de wal mee, die machtigh was bevreest dat het sijn wijff mercken sou, en hondert meer heb ick op sulcke wijsen Van diergelijke quelling gesuyvert, so datse mijn kunst de hele werelt door prijsen.
Ian en Claes, haer afscheyt nemende van Trijntje, uyt.
Miester daer komt vollick uyt en huys, of dat een Motkas is?
’k Loof ja.
Gut dats’s een moje tas daer moetewe gaen.
Wel wis. Laten sy eerst wech wesen.
Nou Trijntje, ’k bedanckje veurje schencken.
Ja dat ’s waer.
Maer ast geseyt is je moet alst voortgaet om me denken ’k Moet speelnoot wesen.
Wees maer gerust dat sel wel gaen.
Goe nacht Trijntje.