floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Die ’s, Ernestus, Mouris, Stokski, Starost Lakkeiskie, en Waiwode van de Bokski, Heer van pasmentengoud, en Kroonslakkei van ’t plein, Baron en erfheer, van het land van Schraalenstein.
Dien titel hoeft, de Heer Baron, zich niet te schaamen.
JAN. Ja, dat is blind voor jou, dat bennen Poolsche naamen.
KAREL.,,Ik zal hem evenwel betrekken.
Dat ’s een guit!
Uw Serviteur Baron.
Klaar, lei dien Heer eens uit.
JAN. Kom zoete Klaartje, kom myn schat, myn uitgeleezen; Jy zelt myn Baronnes, als ik beloofd heb, weezen.
Als Klaar en Jan aan de deur zyn, roept Karel schielyk.
hoor hier nog eens!
JAN antwoord schielyk.
Myn Heer ik heb geen tyd!
KAREL, trekt zyn’ degen.
Ha schelm!
uw’ naam is Jan!
gy zyt het leeven quyt!
a Sa; geef uw geweer, gy kunt nu niet ontkennen, Wie dat gy zyt.
JAN trekt zyn’ degen.
Wel vent, je weet wie dat wy bennen: Ik heb het je gezeid.
o Dezerteur!
o dief!
ik ben ontsteld!
Loop t’zaam na binnen, de lakkeiën moeten blyven.
KLAAR, JAN, twe Lakkeien, HANS, FOP.
’t Za mannen, vat hem aan.
JAN. o Seldrement!
gansch vyven!
Zy neemen hem zyn pruik en degen af.
Beken goedwillig, waar myn paerd gebleeven is, En wat gy voor hebt, schelm.
JAN, knielende.
Ik bid vergiffenis!
Ik zel het altemaal, gelyk het is, verhaalen.
Jou Paerd is dood: maar ’k wil de waarde graag betaalen.
Hoe komt het dood?
JAN. Kap’tein, ik heb het dood gereên!
Maar ’k heb wel geld om te betaalen, wees te vreên.
Neen gy zult hangen, schurk: Messieurs die dezerteeren, En paerden steelen, moet de Hapscheer klimmen leeren.
zo barmhartigheid nog woont in jou gemoed; Verschoon myn jonkheid!
Neen: dat gaf and’ren voet Tot schelmeryen, ’k geef ’t de Krygsraad voort in handen.
goede Heer Kaptein!
behoe me voor die schanden!
’k Zal jou weêr dienen als een braaf soldaat moet doen!
Die eens een’ schelm is, zal men ’t altyd van vermoên.
Laat al de Juffers vry gerust hier weder keeren.
Kom hier vry weêr!
hy zal geen mensch nu kunnen deeren.
KONSTANCE, SOFY, CHARLOTTE, KLAAR, JAN, KAREL, twee Lakkyen, HANS, FOP.
JAN. Och, och!
verschoon me, want ik ben van goeje lui Met eeren voortgebrocht.
Myn volk is al den brui Bekend voor deugdzaam.
Ach Kapitein, ’k ben van de vromen, Gelyk je weet, en ziet, en hoort, en tast, gekoomen.
’k zal my bedenken; stel je een weinigje te vreên.
JAN. Maar zal ik hangen?
Kap’teintje lief!
Neen, neen, Gy zult niet hangen, Jan, maar door de spitsrôe loopen: Zo gy een paerd, zo goed als ’t myne was, kunt koopen.
JAN. ’k Bedank je dan Kap’tein: maar ’t kitt’len op myn’ huid Staat me ook niet aan, ik bid, stel dat een Jaartjen uit.
Wy zullen zien.
Maar zeg, oprecht, en zonder liegen, Wie dat die Graaf is.
Pas me op ’t nieuws niet te bedriegen.
JAN. Kap’tein, ik heb hem eerst gevonden te Parys; Het is een Uitrechts Heer, van adel, braaf, en wys.
Wy kreegen kennis, in een Herberg, door het speelen; ’k Wierd zyn Lakkei: maar met konditie, van te deelen Al wat wy wonnen, door knaphandigheid en kunst.
Ik drong in ’t kort zo in dien goeden Heer zyn gunst, Dat ’k van hem krygen kon, al wat ik maar begeerde; Zo dat ik, als een Prins, gestadig teerde en smeerde; Nu was ik eens Lakkei, en dan eens weêr een Heer, ’k Ben Munnik ook geweest; Baron, en nog al meer.
Dan hebt gy u geneerd, naar ’k merk, met beurzesnyën?
JAN. Daar ben ik te eerlyk toe, tot zulke schelmeryën; Neen, neen, wy wonnen ’t geld, heel zuiver, met de kaart.
Ik steel myn leeven niet.
Hoe kreegt gy dan myn Paerd?
JAN. Dat was uit hooge nood, tot berging van myn leeven.
Ik heb in ’t zin gehad je ’t Paerd weerom te geeven, Of wel de waarde, in goud of zilver, zo je wilt.
Gy Oppermeester van het valsche dobb’laars gild, ’k Begeer geen geld, dat met bedriegen is gewonnen.
Maar, biecht recht op: zoudt gy aan ons niet zeggen konnen, Hoe dat de naam is van dien Graaf, uw’ Kammeraat?
JAN. Zyn naam is Lodewyk: maar ’k weet niets van zyn staat, Als dat hy te Uitrecht, en van adel, is geboren.
Als hy hier komt, zel jy de rest wel van hem hooren.
Wat zegt Charlotte nu?
ik ben misleid!
Hoe heeft hy my bekoord, door zyne listigheid!
KLAAR, tegen Jan. O Schelm!
o Vagebond!
wat heb jy al geloogen!
En my, onnos’le duif, zo schandelyk bedroogen.
Mevrouw de Baronnes, dat is je rechte loon.
Wat staan jou zaaken nou bezonder fraai, en schoon!
Nou ken je ryên op een’ gouwen staatsiewagen, Na Polen.
Laat je sleep, van dartig ellen, draagen Van Paasjes, jou Baron zal volgen; loop voor uit.
Verwyt je my dat nog?
je bent Hofmeester, guit.
JAN. Kom laat me nou maar gaan: ik zal het geld gaan haalen.
Neen, hou hem vast; de schurk zal ’t met den hals betaalen.
nou weer hangen?
je gaf me flus Pardon!
Hoe, dacht gy, dat ik u ook niet bedriegen kon?
Gy hebt zo veel bekend; myn’ gramschap zo ontsteeken, Dat ik geen woord meer, van genâ, wil hooren spreeken, Za mannen, brengt hem weg, en bindt den schelm wel vast.
JAN. Genade, Heer Kaptein!
Volbreng terstond myn last.
JAN. Wat onbarmhartigheid!
wie zou ’t gelooven?
Myn Heer Kap’tein.
Voort, voort!
’t za mannen breng hem boven, En zet hem op de zaal gevangen, tot dat ik Zyn Kammeraad ook heb, en ze allebei beschik In handen van ’t Gerecht, om hunne straf te ontfangen.
wie had ooit gedacht, dat ik zou moeten hangen!
Och Klaartje, spreek een woord ten beste, zoete Kind!
Je weet het immers, dat ik jou zo heb bemind.
Bedrieger!
schelm!
schavuit!
ik wil niet voor je spreeken: Ik help je liever hals, en kop, en beenen, breeken.
KAREL, SOFY, KONSTANCE, CHARLOTTE, KLAAR.
wie had gedacht op zulk een ramp, o spyt!
’k Ben, door dat snood bedrog, byna myn zinnen quyt!
Myn kind, ontstel zo niet.
Zou ik my niet ontstellen?
Men zal dit snood bedrog; dit schelmstuk, voort vertellen, En my bespotten, om myne al te losse min!
Ik bid u, Zuster, stel die droefheid uit uw’ zin.
Ik zal, zo lang ik leef, die droeve ramp betreuren, En ligtgeloovigheid.
kan ’t gebeuren?
Het schynt onmoog’lyk, dat een Heer, zo braaf, beleefd; Die zo veel tekens van een’ eed’len afkomst geeft, Bequaam zou zyn, om zulken schelmstuk te verzinnen!
Myn zuster pryst hem, ja zy schynt hem nog te minnen?
Ik weet niet of ik haat, of min; ’k vloek zyn bedrog: Maar min, in weêrwil van myzelfs, hem echter nog.
Juffrouw!
daar is nou voor ons niet meer te hoopen: Myn Heer zal, myn Baron, gelyk je weet, opknoopen, En hoe het met den Graaf, jou vryer, zal vergaan; Dat zullen we, als hy hier gekomen is, verstaan: En daarom raad ik jou, dat wy maar, met ons beiên, Naar Brabant gaan: om in het Klooster te beschreiën, Al ’t geene ons is gebeurd.
Wy hebben ook wat schuld: Wy zogten ’t spulletje.
Ik verlang met ongeduld, Om dat hy nog niet koomt.
Charlotte, ik moet u vraagen, Hebt gy wel moeds genoeg, om ’t schreiën, en dat klaagen, Wat in te toomen, als die Minnaar hier verschynt?
’t Is nodig, dat gy u wat kloek houd’, en verpynt: Want als hy merkte, dat gy hem niet kost vergeeten, En nog beminde, zou hy.... CHARLOTTE.
hoe kan ik ’t weeten?
Maar neen, ’k kan zonder my te ontstellen, hem niet zien.
Dan moet gy weg gaan, als hy koomt.
Het zal geschiên.
Als jy hem ziet, dan zal je zeggen van den Kaerel; Hoe komt hy daar toe: ’t is een man, gelyk een paerel.
Daar wordt gescheld, en Klaar doet op.
Mevrouw, koom gaan wy; hy zal ’t mooglyk zyn, ach my!
Wees niet verschrikt.
Gaa, met malkaêr, wat aan een zy: Zo gy nieuwsgierig zyt, om onze reên te hooren: Maar wil vooral, eer ik ’t gebiede, ons niet verstooren.
Daar is de Graaf Juffrouw.
Wil voort na binnen gaan.
Gaat gy niet mede?
ô Neen ik durf wel blyven staan.
Flus waart gy zo ontsteld, nu schynt gy niet te schroomen.
LODEWYK, KAREL, KLAAR.
Heer Kapitein, ’k heb de eer, op u verzoek, te komen.... KAREL.,,Gy koomt van pas.
’t Is waar, ik heb het zo begeerd.
Om u te dienen... KAREL.
Maar, waar heeft, myn Heer geleerd.
Met my zo onbeschaamd te schersen, en raljeeren; Doe dat ter plaats daar gy gewend zyt te verkeeren.
Heer Kapitein, ik ben zo’n groet’nis niet gewend; Het is een teken dat myn Heer my nog niet kent: Van uw beleefdheid had ik andere gedachten.
Myn Heer dat zy zo.
Maar ik bid u, zoudt gy achten; Dat iemant schuldig is, wanneer hy wordt gehoond, Den hoonder eer te doen?
De Heer Kap’tein verschoont Zich zelfs bezonder vreemt: want ik kan niet bedenken, Dat ik u heb gehoond.
My in myn eer te krenken, Myn Stamhuis smaad te doen?
Dat is een’ duist’re taal.
,,Wat zal ik denken, van dit wonderlyk onthaal?
,,Zou hy iets merken van de list, die ’k heb verzonnen?
Gy staat verzet, myn Heer.
Maar, vindt men wel Baronnen In Polen, van die naam, gelyk uw Neef heet?
Jan, Baron van schraalenstein?
,,o Ja, hy weet ’er van.
Neen, dàt ’s een misslag: want dat land leit niet in Polen.
Ik hoor zo van uw’ Neef.
Van hem?
zyn’ zinnen doolen; Het schort hem in ’t verstand.
,,Nu merk ik dat de guit, ,,Die hondsvot, myn Lakkei, de zaak hier heeft verbruid.
Myn Heer het is gelyk... KAREL.
Hou op met meer te liegen: Ik sweer, gy zult my, als de Juffers, niet bedriegen!
LODEWYK, trekt zyn degen.
Nu hebt gy my gehoond, a sa dat schelms affront, Zult ge u beklaagen.
Gy zult kloppen op den mond; Of trek ’t geweer.
Ik zal niet met u vechten: Maar laaten dat den Beul met u, o schelm, beslechten.
HANS, een lakkei van Karel met de degens uit, KAREL, LODEWYK, KLAAR.
’t Za mannen, vat hem aan!
Verweer u dan alleen: maar naar ik merken kan, Zyt gy een’ bloodaard.
Gy moet myn Gevangen weezen: Zo gy onschuldig zyt, hebt gy geen straf te vreezen.
Staa af, gy rekels, of ik stoot u in de huit.
Nu heb ik uw Geweer, maak aanstonds nu besluit, Om, in ’t Gevangen huis, uw zaak te defendeeren.
Zoudt gy een edelman, als ik ben, affronteeren?
’t Zal u berouwen, dat gy my dus dwingt, met macht.
Uw eigen toeleg heeft u in den nood gebracht.
Beken nu wie gy zyt, ’t kon u tot voordeel strekken, En wil my verder tot geen gramschap meer verwekken: Uw Knecht, die Jan heet, heeft het gansche werk bekend; Hy zegt, dat ge edel en van goeden huize bent, En hier gebooren; zo gy my dat kunt betoonen, Geef ik myn woord, dat ik u verder niet zal hoonen.
Dat is nog redelyk.
Myn Heer, gy spreekt zeer goed.
Weet, dat ik niet ontaar, van ’t oud en aad’lyk bloed Van myn geslacht; dat eer in luister plag te weezen, Door dapp’re daaden: doch, hoe hoog in top gereezen, Is ’t door den tyd verarmd; en ik ben maar alleen Nog overig en zwerf, met veel rampzaligheên.
Geperst door armôe, heb ik jong ons huis verlaaten, En my begeeven by een Kompanjie Soldaaten; Daar ik my als Kadet, veel Jaaren by bevond.
Maar laas!
’t Fortuin heeft my haar’ gaaven niet gegond!
Ik wierd gevangen; zo dat ik in Vrankryk raakte, Daar my de tegenspoed nog verder moed’loos maakte.
Myn ov’rig leeven, Heer, is van een’ and’ren aard: Maar, ’k heb de deugd, in al myn tegenspoed, bewaard, Zo veel als ’t de armoede, en de nood heeft konnen lyden.
Gy hebt verstand, en weet, dat deugd en armoed’ stryden; In ’t zuiverste gemoed; wanneer ’t geen uitkomst ziet, ’k Dagt my, door listigheid, te redden, uit ’t verdriet: Maar vind me op ’t onverwagtst in mynen waan bedroogen.
Myn Heer, ik word met u door dit verhaal bewoogen: Maar, gy verzuimt aan my te melden, hoe gy heet; ’k Ken hier al d’adeldom, zo ik niet beter weet.
Myn Heer, ik zou myn’ naam niet graag aan u ontdekken.
Myn Heer gy moet.
Het kan u niet tot voordeel strekken.
Dan blyft gy my verdagt.
’k heet Lodewyk Van Kaalen huizen, maar.... KAREL.
’ik bezwyk Van schrik!
is ’t mogelyk, zou dit de waarheid weezen?
Hoe zyt gy zo ontstelt?
dat ’s raar, wat doet u vreezen?
Myn Heer, mislei my niet; dat ik my zo ontstel, Is zonder reden niet.
maar zeg my, weet gy wel, Dat ik de magt heb, om naauwkeurig uit te vinden, Of gy de waarheid spreekt?
ik ken nu uwe vrinden: Zo gy die Heer zyt.
’k Blyf voor altoos, u verplicht: Indien uw’ goedheid my in deze zaak verlicht.
’k Liet hier, toen ik vertrok, een’ Zuster, met een’ Moeder.
En niemand meer, als hen?
o Neen: myn Jongste broeder, Was, korts voor myn vertrek, gestorven.
,,Ja hy is ’t!
,,’t Is Lodewyk, die zo veel jaaren is gemist.
Myn Heer, ei zeg my, zyn zy beiden nog in ’t leeven?
Zyt maar gerust: ’k zal u terstont voldoenig geeven.
LODEWYK, HANS, Lakkei.
* Hoe beeft myn hart van schrik!
de vrees ontroert myn bloed!
Wat baart dit voorval my verand’ring in ’t gemoed!
Wat of hier zal geschiên?
hy gaat alleen naar binnen, ’k Kan niet bespeuren, wat hy met my zal beginnen.
KAREL, SOFY, LODEWYK, Lakkei, HANS.
Myn lief, bezie dien Heer met aandagt.
SOFY, Lodewyk omhelzende.
wat vreugd!
Myn waarde Broeder, ach!
’k ben verheugd Nu ik u weder zie, waar is Mevrouw, myn Moeder?
Die woont te Brussel, daar ze om u, myn’ waarde Broeder Gestadig treurt; om dat ze u nooit denkt weêr te zien.
Zy zal verheugd zyn, als ik u haar aan koom bièn.
KAREL, tegen de Lakkei.
Haal Jan nu hier, en laat myn Zuster ook vry komen, En, ... maar, zy zyn daar, ’k denk zy hebben reets vernomen Wat hier geschied is.
KONSTANCE, CHARLOTTE, KLAAR, JAN, gebonden, FOP, Hans, twee Lakkeiën van Karel, SOFY, KAREL, LODEWYK.
JAN, van de Lakkeiën vastgehouden wordende.
Och, nou moet ik hangen!
Myn Heer Kap’tein ’k bid om pardon!
’k Ben zo onnozel in de zaak, als ’t eerst geboorenKleinkindtje.
KAREL, tegen Jan. Zwyg wat stil!
men kan hier zien noch hooren.
Strak zult gy weeten of gy hangen zult, of niet.
KAREL, tegen Lodewyk.
Myn Heer ’k omhels u, en ik hoop dat gy ’t verdriet Dat ik u aandeed, my van harte zult vergeeven: Wy moeten, met malkaêr in zuiv’re Vrindschap, leeven.
’k Leef met uw’ Zuster, in oprechte liefde en min.
Hoe, is die Heer uw Man?
Ja, ’k ben zyn’ gemaalin.
LODEWYK, tegen Karel.
Dat ik u dan omhels.
JAN. Jy hoeft nou niet te vreezen: Met jou is ’t blydschap; maar met my, zal ’t hangen weezen.
Och pimpernikkel!
myn Heer Kap’tein!
De duvel haal dien naam, Baron van schraalenstein!
Ach myn Charlotte, die ik eeuwig zal beminnen, Wat heb ik al misdaan!
’k bid wil uw’ zelf verwinnen; En laat uw gramschap my niet treffen, schoone Maagd.
Zo u een Edelman, in plaats van Graaf, behaagt; Maak dan een einde, van myn’ al te droeve plaagen, En laat my, door de min, niet quynen, al myn’ dagen!
Myn Heer, hoe kan ik?
gy hebt my zo veel misdaan.
Ei Zuster ’k bid u, neem myn waarden Broeder aan; Schoon hy geen rykdom heeft: wat is daar aan gelegen?
Vrouw Moeder, nâ ik merk, is ook tot hem genegen; En die bezit zo veel, en zulken grooten schat, Dat gy wel leeven kunt.... CHARLOTTE.
Mevrouw, hoe vat ik dat?
Van welken kant zou dat geluk ons overkomen?
Van uw’ kant Zuster.
,,Ja, ja, dat zyn yd’le droomen, ,,Nou denk ik dat Sofy mê fraai bedrogen is.
Sofia, meent gy my?
ik heb niet veel.
Dat ’s mis.
Hebt gy my niet gezegt, myn Karel, dat zy schatten, En groote inkomsten heeft?
hoe kan ik dit nu vatten?
Mevrouw wil veinzen, en zy toetst u maar, Sofy.
moet ik hangen?
Kapteintje lief!
och my!
Het moet ’er toch eens uit.
Myn lief, wil my vergeeven, Gy zyt misleid; en heb ik hier in wat misdreeven; Het is, in weerwil van myn eigenzelf, geschied: Ik hoop ons altemaal te helpen, uit ’t verdriet; Het ampt, dat ik beklêe, doet my op beter hoopen.
ik bid je, dat je my niet op wild knoopen!
Genade voor den Heer Baron van schraalenstein!
tegen Jan,             KAREL, Tegen Lodewyk.
Swyg zeg ik.
Broeder, weet ik ben een Kapitein.
Als ’t hem gelieft kan hy met my, na Brussel trekken, ’k Zal daar myn vrinden, voort de gantsche zaak ontdekken, En maaken, dat hy haast een Officiers plaats kryg’.
JAN. En ik zal hangen!
Hou de mond toe.
JAN. Och ik swyg: Maar ’k voel myn hart van schrik, al in myn schoenen zygen, LODEWYK.
Heer Broeder, ’k neem het aan: maar echter, ’k kan niet swygen, Dat ik verwonderd ben, van ’t geen Mevrouw ons zegt.
Heeft zy geen Hofstede, en zag ik geen boere knecht, Verscheiden’ zakjes geld, nog deezen dag, hier brengen.
Men spot nu met ons?
Neen dat zou ik niet gehengen.
Ik speelde voor dien boer, jy rook niet wat ’er school; En al dat vraagen deed men my maar om de kool.
Maar, kort daar aan, quam hier een Waal, die veel Juweelen Heeft aan myn lief verkoft.
Un dief, hum zou ze steelen Zo mooi was de Juweel, die ik jou heb verkoft.
Ik was de Waal, myn Heer.
Zo zyt gy mede een’ schoft.
Wy hebben dan malkaêr, nâ ’k merken kan, bedroogen?
Ja Graaf, ik heb ’er me, geen kleintje, by geloogen.
Maar evenwel, als ik bedenk, wat my myn’ Waard, Van zekere erf’nis uit Oostinje, heeft verklaard; Gaat alles, wat ik zie, myn klein verstand te boven.
Dat hebben wy aan al de Waereld doen gelooven.
Mevrouw heeft buiten ’s huis den adel gebraveerd; Maar altyd hebben wy heel sobertjes geteerd, In onze keuken, om de rest weer goed te maaken; Op hoop dat Juffrouw aan een man van staat zou raaken.
Ik heb schier al myn geld voor haar reets opgezet: En daarom zocht ik jou te lokken in het net; Op dat ik myn verschot, daar door, zou weder krygen.
Myn Broêr, en Vryër ook...<.br> LODEWYK.
Gy kunt de rest maar zwygen.
Heer Broeder, ik moet my nu schikken naar uw raad.
Gy moet niet trouwen: want gy zyt nog niet in staat Om zuster, als ’t behoord, te kunnen maintineeren.
Wy zullen met malkaêr naar Brussel weder keeren.
Kom Hansje, laaten wy maar trouwen: ’k heb berouw.
Neen, neen, jy Baronnes van schraalenstein, Mevrouw, ’k Begeer jou niet.
Ik ben jaloers, en mal van zinnen; Je kunt die kaerel, die nou hangen moet, beminnen.
Heer Lodewyk, ga mêe na Brussel, blyf ons by.
Dat zal ik doen, myn lief: zo ’t u behaaglyk zy, Het smert my zeer dat ik den trouwdag uit moet stellen.
KAREL, tegen de Lakkeiën.
’k Wil dat gy deeze zaak aan niemant zult vertellen.
Tegen de anderen.
Men spoel de zwarigheid eens af met held’re wyn.
’k Vrees dat het water nu al lang verkookt zal zyn.
Hoe staa je ’er mê, Baron?
begin je al dorst te krygen?
JAN. Myn Heer Kap’tein, zie daar nou ken ik niet meer zwygen.
Zo jy me hangen laat, zal ik het al den brui, Wat hier gebeurd is, voortvertellen aan de lui!
Als jy gehangen bent?
JAN. Als jy ge...han...gen?
neen ik, Ik wacht zo lang niet, pry: maar eer ik dood ben meen ik.
Vergeef het Jan, Myn Heer.
Ik geef u dan pardon.
JAN, wordt ontbonden.
Ik dank je hartelyk!
Dat lukt jou wel, Baron.
Maar hoe zal ik het met myn krediteuren stellen?
Ik ben vol schrik wanneer ik iemant aan hoor schellen.
Betaal die, uit het geld dat ik u zond, Mevrouw.
’k Zal zien; ,,hoe wel ik dan heel weinig over hou.
LODEWYK, JAN. JAN. Vaar wel myn titels, van Ernestus, Mouris, Stokski, Starost Lakeiski, en Waaiwooide van de Boxki; Jy waart maar beesten: want je hulp my in den druk; Ik zoek, met kaale Jan, voortaan weêr myn geluk.
Jan, ik gaa binnen, om te zien, hoe wy het maaken, Met onze dingen: ’k hoop, in ’t kort, op reis te raaken Na Brussel.
Haal ons goed hier, en betaal den Waard; En met de dienaars kunt gy zien hoe dat gy ’t klaart; Gy kunt hen voor hun dienst, zo veel ’t u goeddunkt, geeven.
DARTIENDE en laatste TOONEEL.
JAN, alleen.
Dat zel je misschen, broêr; je ziet me van jou leeven Niet weêr, dat zweer ik.
bloed!
wat was ik daar bekneld!
Ik meen my zelve te bedienen, van jou geld, En ’t myne, dat ik heb; en denk zo veer te loopen, Dat jy, ten derdemaal, geen macht hebt, me op te knoopen.
Vaar wel bedriegers!
en jy ook, Heer Kapitein!
Ge bent gegroet, van my, Baron van schraalenstein.
Jan loopt schielyk de deur uit.
Einde van het vyfde en laatste Bedryf.
ECHTSCHEIDING VAN JAN KLAASZ.
EN SAARTJE JANS.
t’AMSTERDAM, By d’Erfgenamen van JACOB LESCAILJE, op de Middeldam, naast de Vischmarkt, 1685.
Alsoo Ons vertoont is by de tegenwoordige Regenten van de Schouwburgh tot Amsterdam, dat zy Supplianten, sedert eenige Jaren herwaarts met hunne goede vrinden hadden gemaakt en ten Tooneele gevoert verscheiden Werken, soo van Treurspeelen, Blyspeelen als Kluchten, welke sy lieden nu geerne met den druk gemeen wilden maaken: doch gemerkt dat deze werken door het nadrukken van anderen, veel van hun luyster, soo in Taal als Spelkonst souden komen te verliesen, en alsoo zy Supplianten hen berooft souden sien van hun byzonder ooghwit om de Nederduytsche Taal en de Dichtkonst voort te setten, soo vonden zy hen genoodsaakt, om daar inne te voorsien, ende hen te keeren tot Ons, onderdanig versoekende, dat Wy omme redenen voorsz.
Supplianten geliefden te verleenen Octroy ofte Privilegie, omme alle hunne Werken reedts gemaekt, ende noch in ’t licht te brengen, den tijdt van vijftien Jaren alleen te mogen drukken en verkoopen of doen drukken en verkoopen, met verbodt van alle anderen op seekeren hooge peene daer toe by Ons te stellen, ende voorts in communi forma.
Soo is ’t dat Wy de Sake, en ’t Versoek voorsz.
overgemerkt hebbende, ende genegen wesende ter bede van de Supplianten, uit Onse rechte wetenschap, Souveraine macht ende authoriteyt deselve Supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert hebben, consenteeren, accordeeren ende octroyeeren mitsdesen, dat sy geduurende den tijdt van vijftien eerst achter een volgende Jaren de voorsz.
Werken die reeds gedrukt zijn, ende die van tijdt tot tijdt door haar gemaakt ende in ’t ligt gebragt zullen werden, binnen de voorsz.
Onsen Lande alleen sullen mogen drukken, uytgeven en verkoopen.
Verbiedende daarom allen en eenen ygelijken deselve Werken naar te drukken, ofte elders naargedrukt binnen den selven Onsen Lande te brengen, uyt te geven ofte te verkoopen, op de verbeurte van alle de naargedrukte, ingebragte ofte verkogte Exemplaren, ende een boete van drie hondert guldens daar en boven te verbeuren, te appliceren een derde part voor den Officier die de calange doen sal, een derde part voor den Armen der Plaatse daar het casus voorvallen sal, ende het resteerende derde part voor den Supplianten.
Alles in dien verstande, dat wy de Supplianten met desen Onsen Octroye alleen willende gratificeren tot verhoedinge van hare schaade door het nadrukken van de voorsz.
Werken, daar door in geenige deelen verstaan, den inhoude van dien te authoriseren ofte te advoueeren, ende veel min de selve onder Onse protectie ende bescherminge eenig meerder credit, aensien ofte reputatie geven, nemaer de Supplianten in cas daar in yets onbehoorlyx soude mogen influeren, alle het selve tot haren lasten sullen gehouden wesen te verantwoorden; tot dien eynde wel expresselijk begeerende, dat by aldien zy desen Onsen Octroye voor de selve Werken sullen willen stellen, daar van gene geabrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken, nemaar gehouden sullen wesen het selve Octroy in ’t geheel ende sonder eenige Omissie daar voor te drukken ofte te doen drukken, ende dat sy gehouden sullen zijn een exemplaar van alle de voorsz.
werken, gebonden en wel geconditioneert te brengen in de Bibliotheecq van Onse Universiteyt tot Leyden, ende daar van behoorlyk te doen blyken.
Ende ten eynde de Supplianten desen Onsen consente Octroye mogen genieten als naar behooren: Lasten wy alle ende eenen ygelijken die ’t aangaan mag, dat sy de Supplianten van den inhoude van desen doen, laaten en gedogen, rustelijk en volkomentlijk genieten, en cesserende alle beletten ter contrarie.
Gedaan in den Hage onder Onsen grooten Zegele hier aan doen hangen den xix September in ’t Jaar onses Heeren en Zaligmakers duysent ses hondert vier en tachtigh.
De tegenwoordige REGENTEN van de SCHOUBURGH, hebben het Recht van de bovenstaande Privilegie, voor dit Bly-spel, vergunt aan d’Erfgenamen van JACOB LESCAILJE.
In Amsterdam den 12 January, 1685.
Diwertje, Vrouw van Jan Jasperzen, en Moeder van Saartje.
Willemijn, de Dienstmeid.
Sibil, Minnemoer van Saartjes Kind.
Jan Jasperzen, Man van Diwertje, en Vader van Saartje.
Saartje, Dochter van Jan Jasperzen, en Diwertje.
Pieter Baardman, Procureur en Notaris.
Wilhelmus, Klerk van de Procureur.
Theodoor Gardenier, Doctor.
Aaltje van Kampen, Vrouw van Roeland Freerikxe.
Roeland Freerikxe, Man van Aaltje van Kampen.
Feike Fetjes, Hinlooper Schipper.
Anne Piers van Staveren, een* Swager van Feike Fetjes.
Harmen Albertz.
Elbert Brouwer.
Frans vander Lijn. }
Wormer Beschuit Bakkers.
Het Blyspel speeld in ’t Katte-gat, ten Huise van Jan Jasperzen, en begind voor de middach, en eindigt in den avond.
WILLEMYN.
WIllemijn, Willemijn.
Wat beliefje Vrouw?
Komd voort hier met den emmer ende beuzem, ziet hier leid een straat.
De drek komd schier tot aan de deur toe, ist niet schande dat er een mensch verby gaat?
Ik heb et je zo dikwils gezeid, en moet ik et je dan altijd weer zeggen?