floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Dat is geen weldaad, maar een zoort van gierig borgen.
Om den geleenden, als hy 't minst verwagt, te worgen, zyn vlees te braaden, met het afgestroopte vet.
Nogtans vleid zig de Wolf, als hy zyn tanden zet In t doods verleege Schaap, dat hy het Beest geneegen Nog dienst doet, als hy t met zyn klaauwen neeft doorreegen.
Die weldaad oeff'nen wil, geeft met een bly gemoed, en acht het winst, dat hy aan and're voordeel doet.
De handen oopen, en zyn voorhooft ongerimpeld, dat nooit zyn zeedigheid met veinzery bewimpeld Als of hy geeven zou, maar dat hy zagt, beleeft, of zyn weldaad vaardig geeft.
Het vaardig geeven, doet een weldaad hooger achten, En dringt tot in het merg der zugtende gedachten.
Denk altyd om de Spreuk van een berugte faam, Den milden Geever is den Gooden aangenaam.
Vertraag nooit in het gift en gaaven te besteeden, wagt zelve niet, dat gy daar slaafs word om gebeeden.
Daarom, die door zyn schat een Vrind verpligten wil, geeft als hy word gebeën, swygt eeuwig daar van stil.
Tot zoo ver hebben wy gehandeld over ernstige zaaken, Om in deeze stof de geesten wat te stigten en te vermaaken.
Is 'er nog iemand, die nog iets hier toe heeft bedagt?
Die laat zig hooren, 't is een stof die wel diend betragt.
In d'inleiding van de Vrind Dirk, neemen wy genomen. Om de nuttigheid, zullen wy daar iets by voegen.
De weldaad moet met lust, en liefde zyn vermengt, Dat wiese doet en krygt, haar elk zyn nut toebrengt.
Maar wie geeft zoo 't behoord, gewillig en bewoogen?
Wie sluyt niet duizendmaal zyn lippen, dan zyn oogen?
Dan staat het voorhooft, of de nagt'er in verscheen, En elk een rimpel sluyt de toegang voor gebeen.
De traanen biglende langs de benaude wangen, zyn kracht loos, om uit liefde iets uit uw hand te ontfangen.
Gy moede en afgeperst, geeft niemand als door dwang, en maakt hem die gy geeft, en u in t geeven bang.
Wat wonder is 't, dat zy uw weldaad niet gedenken Als gy die nooit, als met verwytinge kunt schenken?
En als gy 't noch al doet, wat voordeel is 'er aan dat gy u vaak beroemd, wat dat gy hebt gedaan, En onder 't slegte volk u wilt doen Heylig achten?
Daar gy in teegendeel, geen nut van hebt te wachten.
Den blaaskaak wagt vergeefs, dat hy vergelding hoopt, Terwyl hy om den roem, zyn weldaad als verkoopt.
Hy is niet schuldig, die hem uit die gronden delven, het loon is daar van weg, en gy betaald u zelven.
Den grooten Snorker gaf het tiende van zyn goed, nog gaf hy niemendal, en minder als een bloed, die maar een pennink van zyn armoe had geschonken.
De liefde alleen moet ons bezielen, en ontfonken.
Een weldaad, schoon hoe kleen, dat maakt den Geever groot, En voert hem in de rust, van aller zielen schoot.
Dat uw gemoed dan steets tot weldoen is geneegen.
Een duit, uit liefd' verspild, kan schatten overweegen.
Elk geeft na dat zyn schat hem het vermoogen laat, daar is geen rykdom, die de weldaad booven gaat.
Hier kunt gy zeekerlyk uw schatten in betrouwen, die zal u groot noch klein berooven, noch onthouwen.
Vaar voort met weldoen, t zy gy arm dan zyt of ryk, het weldoen maakt den mensch t onsterfelyk gelyk.
Die nog iets tot stigting heeft, mag het vry zeggen, het past ieder hier zyn gaaven by te leggen.
Die de weldaaden bemind, breidse nog naader uit, 't is my genoeg, dat ik hier meê besluit.
Jan Deeze stof laat noch ruymte om van te spreeken, maar om dat hier de tyd niet lang is, zal ik kort af breeken.
Die weldaad oeffenenen wil, met een geneigt gemoed, het is een Heemel spys, die ons met blydschap voed.
Digitized by google De tweede bedryf.
De wilde dieren zelf, gevoelen zig bewoogen, En worden tot den mensch door vrindschap overtoogen.
Den Leeuwentemmer vat dit schrikdier onbeschroomt, Wanneer hy t eerst door kragt van weldoen heeft getoomd.
Hy derft met hand of haak zyn tanden oopen breeken En 't hooft tot aan de strot zyn honger muil insteeken.
Den Tyger van het bosch gediert, het wilts bekend, word tam gelyk een hond, en aan zyn Heer gewend.
De beer, een brullend beest, word aan een band geslooten, en grinnikt met zyn bek, en kromt zyn scherpe pooten.
Het snel en brieschend Paard, gemoedigd tot den stryd, ontfangt den Ruyter, die hem als een lam beryd.
Den grooten oliphant, geslaagen in Gareelen, torst op zyn breeden rug, Gebouwen en Casteelen.
Geen dier dat is zoo wreed, of t kent zyn eigen Heer, en buygt eerbiedig voor zyn Voedergeever neer.
Het wild en tam gediert hun spysbezorgers kennen.
Hoe veel te meer moet zig de mensch dees deugd gewennen?
Het eedelste juweel, den Geever toegeleid, dat is erkentenis van waare dankbaarheid.
Dit zal hy meer als weer gekreegen schatten achten, en 't zyn de bloemen voor zyn heilige gedachten.
Vind hy maar een daar hy dit groote wit behaald, hy acht van duyzenden ondankb'ren hem betaald Die schatten heeft, houd dan niet op van ryklyk geeven, Dieze geniet, betuigt hem waardig door zyn leeven, Zoo den ontfanger iets daar weer van over heeft, Dat hy den Geever 't zyn gewillig weeder geeft.
Zoo worden weederzyds de pligten niet vergeeten, zoo groeid de blydschap in den lusthof van t geweeten.
Wat mensch die met een Geest schoon dierlyk is begaaft, Word niet verwonnen, en door gift op gift verslaaft?
Is hy 't aan d'eerste niet, een tweede zal hem trekken Om alle dankbaarheid en dienst in hem te wekken, die geen verliest zyn gift, die haar verlooren acht, Maar die daar in volhard, en steets tot nieuwe tragt zal 't allersteenigst hart verplichten en verbinden, Want waar hy vlugt of niet, hy zal uw gaaven vinden.
Hier door word t kwaade zaat haar wortels uitgerukt, en weer uw beeltenis daar, als goddelyk ingedrukt.
't is dan veel beeter nog ondankbre te verkiesen, als dat wy d'eed'le lust, om wel te doen, verliesen.
Vaar voort dan wie gy zyt, vertraag in 't geeven niet, Gedenk, het is een vorst der liefde, die 't gebied.
Deeze stof zou men breeder over konnen spreeken, maar om noch iets voor een ander, zal ik af breeken.
Daar is van de weldaaden cierlyk geredeneerd Het heeft my behaagt, wat er tot dus verre is geleerd.
Vrind Dirk heeft boven al de mildheid gepreezen, en dat men altyd bereid, en vaardig moet weezen.
Maar men kan vaak met de deugden niet bestaan, als wy er onverstandig vlug mee te werk gaan.
Dirk heeft my die deun wel meer voorgezongen En my tot ontydig aanneemen byna half gedwongen.
Ik had ook wel wat verstandiger moogen zyn.
Papen giften zyn niet zonder gevaar aan de Bagyn.
Had ik t geweigerd, t zou my nu niet berouwen, Maar ik moet teegens dank, die noch houwen.
Maar een genereus mensch is begaan met een zom, het verdriet hem, als hy niet eens weerom Zyn weldoender het zyne mag geeven.
Dieshalven moet ik tot heeden, ongelukkig leeven.
De meeste luy zyn gierig, en erkennen het niet Of schoon er ook 't al na haar wenschen geschiet.
Veele, die merkelyke sommen hebben genooten, zullen se veel eer dwars uit de weg stooten In plaats van se te redden, zoo men eens viel, dan settense liever nog een spaak in het wiel, als dat se jou op de been zouden helpen.
Jv geeft haar oesters, en zy gooijen met schelpen.
Van dit volk heb ik een natuurlyke walg, Dat ondankbaar zoort, is pas waardig de galg.
Heb ik van Dirk wat te veel ontfangen, ik denk hem t capitaal met den intrest, weer te langen.
'k zou gelukkig zyn, was ik het kwyt, tweede bedryf.
't Verschil is niet over myn schuld, maar over de tyd.
Ik weet egter niet, waar hy t uitzetten zou konnen, daar in zoo weinig maanden, zoo veel is gewonnen.
Ja Dirk, gy zyt in 't geeven kwistig en vlug.
Wat nood was het, droeg ik uw schat op myn rug!
Ik zouw u weer mild, en ryklyk beschenken, en er zoeter af scheijen, als gy zoud denken.
Ik verlang en heig na het uur van dien dag, Dat ik 'er gezond u meezen mag.
Teegens dank is het my tot nog toe by gebleeven, ik zal het met blydschap u weeder geeven.
'k weet dat gy inwendig u pynigt en kwelt, dat het zoo lang word uitgesteld.
Maar troost u. Bevreedig die goore gedagten, gy zult 'er niet booven drie maanden na wagten, en licht nog minder, ik schei 'er haast of.
O Dirk!
my met zoo veel gunst te belaaden!
't is wat te grof.
Aan and're is ook al wat mildheid gebleeken Gy weigerd niemand, die u de handen vol steeken.
Wat loogens en fratzen voor de zieken 'er bed Dat maakt jou de kin en de vingers zoo vet.
Jy weet van steenen vals brood te bakken.
En doet er de onnoosle voor geld, nog na snakken.
O vroome Dirk!
Jy belooft de luy wat, jy verkoopt haar een boom, en jy hebt niet een blad Om deeze troostlooze zielen te leeven Vergeefs pryst gy niet deeze milde geevren.
Elendig zynsc, die haar geld zoo besteen.
'k ben met uw gaaven ook niet te vreen, maar ik hoop by myn leeven 'er af te maaken, En op myn sterf bed beeter reckning te maaken.
Gelukkig is hy, die hier na tracht.
Tot zoo ver heb ik het noodig geacht Om dit by het restant van de weldaaden te voegen.
Verstaat my de Vrind Dirk, zoo zal het hem genoegen.
Deeze Dochter, of ze wys is of slegt.
Zy spreekt verstandig, gezond, en opregt.
Hier is stigtelyk van de weldaaden gesprooken, en als om prys na de lauwren gestooken.
Deeze dochter haaldze noch dieper uit, en zy is volmaakt in 't begin, met een deftig besluit.
Het eerste gevalt ons wat naader t'overweegen, Want daar schynt ons alle veel aan geleegen.
Zy zegt, dat men zomtyds te veel geeven kan En dat men er vaak snel aan komt, maar traaglyk van.
't Moet een byzonder goet zyn, dat me niet weer kan schenken.
Hier staat met reeden ons over te bedenken Wat zoort van schatten dat moogen zyn.
Van goud, zilver, juweelen, dat laat geen schyn, van dit slag van goedren word men licht ontslaagen, in een uur kan men een rykdom te rug draagen.
Zy beklaagt haar over de gifte van Dirk al te vlug.
Wat nood!
droeg ik zyn schatten op de rug!
Een misslyk voorstel dit mogt me wel overweegen, wat voordeel dat 'er voor haar op de rug is geleegen.
Op de rug!
zy schynt my nergens verlamt noch verminkt, dat op de rug dunkt my, dat wat stottert of hinkt.
Ik wenste dan dat de Vrind Dirk ons eens uit wil leggen, Wat de gewenste dragt op de rug is te zeggen Als wy dat voor een begin wel hebben verstaan, Zoo zullen wy tot het besluit licht over gaan.
De verstanden, die haar zelven niet gerust kunnen stellen, zyn vroolyk, als zy andre moogen last'ren of kwellen.
Een gebrek, daar onze Vrind mey schynt behept 'k geloof, dat hy zo daar heeden zyn lust in schept.
Maar schoon dit alhier niet veel kan voegen, zal men hem na bestraffen, ook genoegen, alzoo ons dit ook aan de onverstandige past.
Jannetje beklaagt zig dan, als van een last, die zy wel wenste op de rug te draagen.
Maar wie weet niet, dat men daar best ontslaagen Kan worden, als van een swaar pak?
Daar elk het zyne kan weer vinden met gemak.
Zommige zyn van de gierigheid zoo gedreeven, dat Tweede Blyspel.
Dat zy het goed plunderen, dat voor and'ren is gegeeven.
't gebeurd vaak, dat men zyn midd'len besteet Aan menschen die het weer laaten verdienen, tot ons leed.
Deeze Vrind leit er, geloof ik, aan geleegen, Dat and're van zyn mildheid meë smullen en veegen, onder Jannetje, hebt gy niet uitgezet Zy klaagt niet, dat zy iets van u het.
Dieshalven is het jou niet noodig te weeten, wie met haar zomtyts drinken of eeten.
De wensch dan van Jannetje is voorzigtig gedaan, Om haar van een last op de rug t'ontslaan.
Dat jy schuldig bent, mogtje ook op de rug wel binden, want in jou zak zullense dat niet vinden.
Daar zyn al meer Jannetjes in de Stad.
Zyt gy ten acht'ren?
betaal haar dat.
Al draag jy 't dan op de rug, zy zullen niet dwaalen, Maar tot de leste duyt het 'er af haalen, en met vermaak u die droevige vragt ontslaan.
Tot zoo ver achten wy uw voorstel voldaan, men zou u daar over ook niet meer willen hooren Veel min antwoorden, wy stoppen onze ooren Voor zulk een nieusgierge en onnutte vraag.
De weinige tyd, ons nog over, van daag zullen wy voor het besluit, van de weldaaden besteeden, En wenschen onze tochoorders de rust, en de vreeden.
Al wie een weldaad met de minste smaad verzeld, Wyt het zyn zelve, dat men hem nooit weer vergeld Wie acht het schuldig, dat gy hem nooit hebt gegeeven Als 't geen geperst door dwang, uw ziel is uitgedreeven.
Men is de weldaad met zoodaanig een gemoed Verschuldigd, als men die aan de bedrukte doet.
Den Geever moet zoo wel na weldaaddoen verlangen Als hy, die zugt om uit uw handen die t'ontfangen.
Hier zit het groot juweel, de kern der liefden in, Hier spilt men schatten, voor tien duizendvoud gewin.
Een graantje in goede grond gezaait, brengt duizendwerven Weer voort, t geen wy in t kwaad verrotten zien en sterven.
Het goede kooren word niet zonder onkruid ryp.
Doc wel aan wie't ook is, gryp onbeschroomd'lyk gryj Dit groote voordeel, wyl 't u nog is toegelaaten.
Want als gy weg zyt, wat zal al uw rykdom baaten?
Niet als een schuldbrief, die gy mey neemt tot in 't graf, je in uw weederkomst, zal dienen tot uw straf.
Navolgen wy hier in d'onsterfelyke Gooden, zy zyn den goeden goet, meewaardig met de snooden.
Den Tempelroover schrikt haar goedigheid niet af Die haar verachten, zyn zy op de daad niet straf Zy lyden zelfs die haar geen dienst nog eer bewyzen, En lauten Zon en Maan, voor vroom en onvroom ryzen.
Vervolgen wy het spoor dier groote Leitslien dan, Zoo ver de menslyke natuur het lyden kan. Maar gy ondankbre, die veel gaven hebt genooten, Of schatten hebt verkwist, of door de keel gegooten.
Denk zeg ik duyzendmaal, het zal 'er zoo niet gaan, d'ondankbaarheid zal u op eeuwig knaagen staan.
't is weinig roem en kunst, de waereld te bedriegen, den helschen afgrond zult gy in haar kaaken vliegen Daar zal benauwtheid, schrik, berouw en droefheid zyn, en gy zult knersen van een eindeloose pyn.
Maar daar en teegen die u t weldoen kont gewennen, tot welk een hoogte zal uw vroome ziel niet rennen?
Verwagt het loon daar, aan den Geever toegezeid Dat is hier blydschap, en daar na d'onsterflykheid.
Wy zullen met deeze leering besluyten, En hoopen, schoon by gebrek van vrugten, op eenige spruyten Die daar uit zouden moogen ontstaan.
't is goet weldoen te leeren, maar nog beeter gedaan.
Die nog lust heeft op deeze stof iets te zingen, die hef op, een gezonde stem doet het gemoed ontspringen.
Air, op de voys, het best op Aard, hoe heerlyk blinkt de liefde in 't vroom ge moed.
Die 't dorstig laaft, en 't hong'rig spyst en voed dae 't naukte kleed, en niet vertraaigt in gaaven, die Tweede Blyspel.
Die ziel gevoerd, op u leug'len van zyn baaven, Dringt van omlaag des Heemels poorten in.
Niets weederhoud, haar van dit groot gewin.
Verstrek uw geld op woeker, zonder maat, koop u een hujs, dat nimmermeer vergaat, teld de behoeftige daar van de waarde, gy zult daar voor een eeuwig goed aanvaarde, dat steets met vreugd, en blydschap is vervuld, dat gy vernoegd, altyd bezitten zuld.
De vergaadering gaat weg.
Vroomaard, dirk en JAN. vroomaard daar is door de Vrinden zoet over de weldaaden gesprooken, dit vuur diend voor al, in de herten ontstooken.
Grooter goed vind men onder de Sterren niet, als den armen te troosten, in haar verdriet.
Jan. ik hoop dat dit veele, tot die deugd zal beweegen.
Een weldaad belooft tydlyke en eeuwige zeegen.
Een dronk waater, zal niet verlooren gaan.
Eevenwel willen de Ryken maar zoober 'er aan.
't is of zy alle haar vertrouwen in woeker stellen.
Geen volk zal in t gemeen traager overhellen Zy maaken te veel van nooden, het mach er niet af.
Zy moogen wel zidd'ren voor de wurm in haar graf.
Daarom hebben wy uit Seneca dit voorgedraagen, deeze schryver kan my boven alle behaagen, hy handeld van de zeeden in een ruym en schoon velt.
't is Lipzius, die hem onder de Heilige telt.
Ten minsten voor een groot licht, onder de Heyd'nen ontsteeken.
't is pas schryven, 't lykt beeter na spreeken, Zoo ernstig bestraft hy het spoorloos geslagt.
In teegendeel voert hy de deugd in 'er kragt.
Hebt gy flus tyd, kom my eens bezoeken.
Na 't spreeken is myn gewoonte, een uur voor de boeken.
'k zal egter koomen, omtrent ten half agt, vroomaard.
'k zal hier mey scheijen, dat ik u wagt.
ERDE BEdryf.
D'EERSTE TOONEEL, het Tooneel vertoond een Gracht met cierlyke Gebouwen.
VROOMAARD en ROBBERT.
Ik ben wat ongerust, 'k weet niet waar het my scheeld, 't is of my binnen alles verveeld.
'k Wil, om my wat te verluchten, een straatjen om wand'len.
Is 't my geoorloft, van d'oorzaak te hand'len?
'k geloof het heeft uw Geest wat ontsteld, 't geen Jannetje in de Vergaad'ring heeft verteld.
Men zou 'er op die wys al na konnen raaden, 'k ben neffens haar, over Dirk belaaden.
zoo zwaat niet!
voor u is noch raad.
Gy zyt 'er af, als gy u hem ontslaat.
't is zoo gewis niet, om hem schuldig te kennen, Daar zyn meer tongen, die de vroomen schennen.
Jannetje is 'er misschien toe verzogt.
En wie weet, of zy door nyd niet is omgekogt?
Dat is buiten waan, de kracht in haar spreeken Was door een ander vuur, als de nyd ontsteeken.
'k loof waarlyk, dat hy ze misselyk heeft beregt.
Vroomaard Of verkromt, t zyn belzebubs knegten, die zulke zimplle duyven beregten, hoewel het nog zoo zeeker niet lykt, Voor dat my de waarheid naader blykt.
Die zal er geen jaaren meer verbergen, zy, lang verdrukt, word ze moe, die haar tergen.
Zy komt wel wat loom, en traag voor den dag, als zy verschynt, dan schrik voor de slag.
Hoe meer zy haar schreeden schynt te vertraagen, hoe zy meer sneld met haar donderslaagen.
Dirk zal niet vry gaan, hy heeft voor lang Haar vertoornt, zy genaakt tot zyn ondergang.
'k heb meer als eens hem verdagt gehouwen, dat hy de Man niet is, die hy hem laat beschouwen.
Maar om dat myn Heer, en meer vrinden van rang Hem beminden, om zyn taal en gezang Heb ik hem niet derven beswaaren.
Maar nu de neevel begind op te klaaren, zoo maak ik geen schroom meer nog vlek, dat ik den Schynheilig vervolg, en ontdek.
Niet te haastig, ik wagt nog getuigen.
Met getuigen of geen, het vat leid aan duigen, Die hoepel is verrot, 't is met hem uit, gy zult het bevinden, het is een Guit.
Halte, 't is genoeg, ik wil niet meer hooren, hier niet te guyten, dat kwetst myn ooren Leer wat zagtzinnig, dat past ons best Of anders zyt gy al meë als de rest.
Robbert Ik was wat ievrig, k bid my te vergeeven.
'k bemin alle menschen van een vroom leeven, Maar de Geveinsde in schyn voor het best, ik haatze veel slimmer als de koorts of de pest.
Maar voor wy hier meer bewys af krygen zoo gebied ik u, van die hocpel te zwygen.
Ik gaa eens om een luchtje, als het is gezegt, onderwyle draag u, als een gehoorzaam knegt.
TWEEDE TOONEEL ROBBERT alleen.
Daar gaat dien vroomen Heer, nau zyns gelyk gebooren, dat zijn ziel een vat bezit, tot ieders nut verkooren, dat nimmer spaarsaam is van vogt en heilzaam nat Als hy 't maar schenken mag aan menschen, die hy 't pad der deugden kan doen smaaken.
Hy geeft aan alle, hoe verscheelend ook in zaaken.
Zyn wit is wel te doen, zyn oogmerk is alleen Om alles wat hy heeft, voor and're te besteen.
Maar 't geen my en wel meer de Vrinden heeft verdrooten, Vrind Dirk heeft van hem ook veel duyzenden genooten, Die hy tot myn verdriet, dat ik nu zeeker weet, In plaats aan d'armen, voor zyn hoeren heeft besteed.
O wonderlyke kragt!
van 't swart schelms aangetoogen!
Hoe baard die duyvels kleur dit Engelen vermoogen?
Den breeden Hoed, de Bef, de Mantel of de Kraag, wie t is of niet, het schynt de draagers maakt ze graag Zy zyn gewilt.
Een Man die voor de vuist wil leeven, ontmoet me stil en dwars, wil niemand aanzien geeven.
Patientie, t word myn tyd, dat ik my binnen geef, en dat ik voor myn Heer zyn dienst onstrafbaar leef.
'k zie volk, de wagt van 't huys is my voor al bevoolen, 't is nu een scherpe lucht, daar word al veel gestoolen.
Zyn pligt te volgen, dat maakt ons gewild begeerd, ik heb het van myn Heer ook anders nooit geleerd.
Tooneel d'ERDE RIJk alleen.
De vermaledyde teef, het uitschot der kocijen, my in volle vergaad'ring te bespringen en te moeijen!
'k ben buiten myn zelf, en ken reegel nog maat, hoe het my wyder te draagen staat.
'k Dagt in myn vertrek wat te leezen, Maar ik kan niet by myn zelf, 'k swyg by de Boeken weezen, De kop is my krank, en myn beenen zyn styf 'k heb pas zoo veel bezef, als een simpel Wyf.
En Robbert, die Schurk, bęgt ook neg te blaffen, die Vleegel zal ik het eerste doen straffen, zyn Heer staa ik groots by.
Ik weet het wel Digitized by google dat is. tweede bedryf.
Dat hy dit Huysmonster weg jaagen zel.
Met Jannetje zal het zoo vlot niet draaven, hier eist de konst ons wat fynder gaaven.
By zommige Vrinden is zy bemind.
Om dat men 'er iets meer, als in and'ren, vind.
had ik er ook niet te veel in gevonden!
't zou hier zoo byster niet maalen en honden.
Maar 't is geen nood, zy moet het liegen die vuyle pry, dat zy de straf voor haar zotterny.
Myn kloeke Geesten, dring weeder booven, laat van geen Vrouwmens uw luyster dooven.
Duyzend mannen waaren voor deezen te zwak, en nu van een schytpels, dat was een vlak Die ik in euwen niet uit zou wasschen.
Hier voor te schroomen!
't zou ons niet passchen.
't is nog te vroeg, om na Heer Vroomaard te gaan, hy zal de zaak aan myn zyde doen overslaan.
Valt hy my toe, moeten and're wyken, en ik gaa met de glorie weg stryken.
Om my te redden met regt uit dit krom, zoo wandel ik nog een gragtjen om.
Daar is ook nog tyd noodig, om t'overleggen Wat ik hem tot myn vooroeel zal zeggen.
'k zie onze Jasper, die nydigen bloed.
'k gaa heen, en myd het Westphaals gebroed.
JASPER alleen.
'k beken, die Dirk kan schoon spreeken en leezen, zoo schynt ons de Droes een Heilig te weezen.
Dat van de weldaaden, wat had hy het wel?
Hy spiak als een engel, uit de mond van de hel.
Eer me by hem een duyt zouw verwerven, liet hy alles van honger en dorst liever sterven.
Dit Pharizeeus geslagt is wel waardig beweend.
Wat vertellen die luy, dat het hart niet en meend?
Deeze ecuw is droevig, en het swart is te schroomen, Dirk speeld de Guyt, in t gewaad van de Vroomen, hy wiegt verstandige zelf in de slaap, hy byt als een Wolf, en hy blaat als een Schaap.
Was 'er hier of daar niet een Vroomaard onder Al verging de Waereld, het was geen wonder.
Wy zyn gewis ook al in de laatste euw, hy huylt als een lam, en hy grypt als een leeuw.
Zy moet haast vergaan, wil dit onkruit meer wasschen, Zy moet weer gezuyvert door vloeden en asschen, het bedrog is te groot, zy kan niet bestaan, 't een kwaad moet het ander te grond doen gaan.
Dirk!
ik moet my bedroeven, Daar zyn van uw vroomheid and're proeven.
Zoo veel menschen te bedriegen!
't gaat wat te grof, 't zy leevend of dooden, jy weet 'er niet of.
Jy vult maar jou zakken, en laatze vertrekken.
Dat hiet zyn naasten voeden en dekken!
'k beken, gy hebt veel daar by geprofiteerd, 't Moet een groot Man zyn, daar gy 't by hebt geleerd.
De Leermeesters, van zulke vroome gangen, Geloof ik, dat hier, of te Parys zyn gehangen, altyd veel beeter zoort waaijen hier nog.
Domme Dieven hangt me, en de Fyne gaan trog.
kosten de haanen jou deugden uitkraaijen, jy zout trots de beste, meë zindelyk waaijen.
Maar hy is te slim, en handig van bek, hoord hy de waarheid, zoo noud hy hem gek.
'k begon flus voor onze Westphaalse te spreeken, maar 't was Kaerel, waar kom jy jou insteeken?
't Zou jou uw ampt kosten, zwygje niet stil, en men kan altyd niet, als men wil.
En al zou het my drie paar ampten kosten, verswyg ik niet meer zulke schurfde posten.
Wie weet waar die arme sloof nu dwaald.
En ofze by de deuren of vensters wat haald?
'k wou ik haar teegen liep, op Gracht of 's Heeren straaten, 'k zou Dirk zyn ampt haast doen verlaaten.
't is —— tweede byspel.
't is schand, zulk een Bedrieger in 't openbaar Word gehoord, en ontzien als een gezond Reed'naar.
't is geen wonder, dat de deugden uit zulke monden Verdorren, als het zaat op steenige gronden.
Een zoo een valshartige, een zeg ik, een is zomtyts een kanker, en straf voor t gemeen.
Neen, neen, ik zal hem dat rad verdraaijen, het land is te goet, om met kaf te bezaaijen.
Daar verschynd een ander Man, van een deugdsaam gemoed, die dit ampt beeter past, en met voordeel doet.
Ik hoop, dat hy myn kleinheid niet zal versmaaden.
VYfde tooneel. JANen jasper.
Jan. ie Dirk sprak deftig van de weldaaden, en zyn hart is er zoo ver af, en vereelt, dat hy 't den armen hever ontsteelt.
't is wonder dat de plaats, daar de zulke leeren Niet versinkt, om datz'er de gek meë scheeren.
ik had onze Dirk een ander Man gelooft, hy pryst de weldaaden, en hy berooft Een Dochter van een goed, veel grooter als al zyn schatten.
De Leeraars, van zulk een gedrag en fatzoen, met welk een gemoed of zy sesschen doen?