floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Ei ’t is niet noodig, u daar rede van te geven.
’K wens maar te weeten, hoe gy met my meent te leven?
Kies van ons twee, Mevrouw, zoo ’t u gelieft, maar een.
Want mijn besluit wacht hier slechts na het uwe alleen.
ERRENST uit zijn hoek komende.
O ja, Mevrouw, mijn Heer heeft recht.
Gy moet verkiezen.
’k Ben met hem eens.
en een van twe moet u verliezen, Die zelfde zorg en drift voert my hier meê na toe.
Mijn min wil zekre blijk: en is dit twijflen moe.
’t Lijd nu geen uitstel meer.
Gy moet u nu verklaaren.
Hier is de tijd, om ons uw mening te openbaaren.
’k Begeer ook ganslijk niet, mijn Heer, tot uwe druk, Onbillik door mijn min te steuren uw geluk.
Noch ik, mijn Heer, zijt gy jaloers, ’t kan my niet scheelen: Begeer in ’t minste niet, haar hart met u te deelen.
Indien uw min by haar voor mijne word gesteld.... ERRENST.
Zo zy maar enigsints na uwe liefde held.... GERARD.
’k Zweer dat ik dan noit iet van haar meer zal begeeren.
’k Zal haar dan noit meer zien.
Dat wil ik ook wel zweeren.
’t Staat nu aan u, Mevrouw, te zeggen uw besluit.
Mevrouw verklaar u nu aan ons.
Spreek nu rond uit.
Zeg nu uw zin, Mevrouw, terwijl ’t u mag gebeuren.
Gy hebt niet anders, als maar een van twee te keuren.
Gy schijnt onzeker in dees keur, en houd u stil.
twijfelt dan uw hart, wie dat het kiezen wil?
hoe ontijdig dwingt gy my om u te scheiden!
Hoe weinig reedlijkheid betoont gy met u beiden!
’k Weet heel wel, wie ik zou verkiezen in mijn zin.
Mijn hart bekommert zich daar in het minst niet in.
Die keur is haast gedaan.
Maar ’k ben gansch niet geneegen, Recht uit gezeid, en vind my al vry wat verleegen, Om in uw byzijn zo een vremde keur te doen.
Daar kan doch anders niet als moeilijkheid uit brôen.
My dunkt, men moet niet in des eenes byzijn zeggen, Daar de ander zo veel aan geleegen schijnt te leggen.
En, dat een hart genoech betoont, wie ’t is verplicht.
Of niet: schoon ’t dat niet zeid in iemants aangezigt.
Dat ook een Minnaar zulks veel zachter komt te vooren, Als hy ’t door andere kenteekenen mag hooren.
Neen: ik vrees daar niet voor.
Zo een belijdenis Stem ik van mijn kant toe, die openhartig is.
En ik voor my, begeer die ook van u volkomen.
En durf u die wel vry afeissen, zonder schroomen.
Bewimpel maar voor my het alderminste niet.
Elk aan te houden, is maar ’t meest daar gy op ziet.
Doch elk zoekt gy met hoop, en twijfeling te voeden.
Verklaar u eens, zo ’t u gelieft, op dat vermoeden.
Of anderzinds, neem ik uw weigring voor besluit.
Wat my belangt, ik leg uw swijgen aldus uit!
En houw mijn quaad gewis, dat my zo lang deed vreezen.
Mijn Heer, ’k zal u daar voor van herten dankbaar wezen: Om dat gy nevens my u zo gevoelijk toont.
Ik zeg het zelfde.
Ik zeg, dat gy my qualijk loont: En my zeer moeilijk maakt, door uw stijfzinnigheden, En grillen    Lijkt het wel naa billijkheid, of reden?
Zeg ik u niet wat my weerhoud.
Ik neem hier in Nicht Leonore tot rechtêrs: dat’s uw vrindin.
LEONORE, VREDERYK, MAGDALENE, GERARD, ERRENST.
MYn nicht, ik vind my hier geperst van deze Heeren, Die ’t eens zijn met elkaar, naa ’t schijnt, want zy begeeren, Elk met gelijke drift, dat ik haar openbaar, Wie ik van beide voor mijn Bruidegom verklaar.
En dat ik ’t vonnis in haar by zijn uit zou spreeken, Wie van haar zijn vervolg tot my zou laaten steeken.
Zeg my: hebt gy wel ooit iets diergelijks gezien?
Vraag my geen raad hier in.
Gy zoud u daar misschien Niet wel by vinden.
Want ik hou het met die geenen.
Die overal oprecht uitzeggen, ’t geen zy meenen.
Mevrouw, gy stelt u te vergeefs hier tegen aan.
Hier me is immers al uw uitvlucht nu gedaan.
Spreek nu.
Spreek nu, Mevrouw, nu moet gy u verklaren, ERRENST.
Gy hoeft voor my alleen met zwijgen voort te vaaren.
Ik eisch maar slechts een woord tot eind van ons geschil.
En ik verstaa uw zin, Me-vrouw, houd gy uw stil.
HET LAATSTE TOONEEL.
KAREL, OCTAAF, ELISABETH, VREDERYK, LEONORE, GERARD, MAGDALENE, ERRENST.
MEvrouw, wy bidden u, ons zo ver te verplichten.
Om ons, in ons geschil een weinig te verlichten.
En gy, mijn Heeren, zijt hier recht van pas by een.
Gy zult in deze zaak deel hebben, na ik meen.
Mevrouw gy zult licht in mijn komst verwondert weezen: Maar ’t is der Heeren schuld.
Daar is verschil gereezen By haar, waar in zich elk zeer over u beklaagt, En wijl my alles, dat uw achting krenkt, mishaagt En dat ik ook, van u, heel zwaarelijk kan denken, Dat gy iets doen zult, dat uw goede naam zou krenken: En dat mijn hart u steeds in alle ding verschoont, Schoon datmen my, in mijn gezicht, uw schuld betoont, Zo heb ik, ongeacht de weinige verschillen Die wy flus hadden, hun tot hier verzellen willen.
Om u, u zelve te zien zuivren, van die schuld.
Ei ja: Laat ons eens met bedaardheid, en geduld, Zien, hoe gy dit ooit zult beweeren van uw leven.
Is deze brief van u niet aan Octaaf geschreeven?
Schreeft gy dit briefje, vol van tederheid, en min, Aan Karel niet, Mevrouw?
Hier steekt niets duisters in Voor u, mijn Heeren.
En gy zult heel maklijk hooren, Wie van ons allen haar het meeste kan bekooren.
En, wijl zy ’t schrijven aan haar minnaars schijnt gewend; Zal zekerlijk haar hand u me wel zijn bekend.
Maar ’t zal de pyne waard wel zijn, om ’t eens te leezen.
Gy zijt een wonderlijk mensch: dat gy mijn vreugt komt berispen: en my durft verwijten, dat ik nooit meer vermaak schep, dan in uw afzijn.
Niets heeft minder waarheid als dat: en zo gy niet ras komt, om hier over vergiffenis van my te verzoeken: zal ik het u nooit van mijn leven vergeven.
Onzen duitser, de Markgraaf.... Ha, onze Markgraaf, hy behoorde hier te weezen.
Onzen duitser, de Markgraef, van wien gy uw klachten begind, is een man, daar ik van walg: en die my niet kan behaagen.
En sedert ik hem drie quartier uurs achter malkander, in een put heb zien rachelen, om ronde kringen in ’t water te maaken.
Heb ik nooit goede gedachten van hem kunnen hebben.
Wat dat kleine Jonkertje belangt.... Mijn Heeren, zonder my te vleijen, dat ben ik.
Wat dat kleine Jonkertje belangt: die my gisteren lang by de hand had; ik vind niets zoo schraal, als zijn geheele persoon.
En hy is van die lieden, daer men meer op de rok en de deegen, als op de man zelf ziet.
Wat aangaat de man met de groene Linten.
En dat raakt u, mijn Heer, zie daar uwe groene strik.
Wat aangaat de man met die groene Linten.
Die vermaakt my zomtijds wel iets, met zijn oploopende grillen, en spoorelooze grimmigheid: maar daar komen wel honderd ogenblikken, dat ik hem de verdrietigste mensch des waerelds bevind.
En wat de man met zijn geblomde Kamizool raakt.
Heer Gerard, dat ’s voor u.
En wat den man met zijn geblomde kamezool raakt: die zich inbeeld verstand te hebben: en met geweld een Poeët wil zijn.
Ik heb nauwelijks geduld om hem aan te hooren: en zijn proze en rijm staan my alle beide eeven slecht aan: denk dan vry, dat ik my altijd zo veel juist niet vermaak, als gy u inbeelt: dat ik op de een en de ander al meer vind te zeggen, als ik zeggen zal.
En dat het een zeer groot genoegen geeft, aan ’t vermaak datmen in de waereld geniet, te mogen zijn, by die gene die men bemind.
Nu is ’t mijn beurt, mijn Heeren.
Uw Octaaf, daar gy van zegt, die zo de vriendelijke spelen wil: is de laatste van alle, daar ik genegentheid, voor zou kunnen hebben.
Hy beelt zig strak in, datmen hem lief heeft: en gy zijt zo slecht, dat gy nooit gelooft dat men u bemint.
Verwisselt, zo gy wel wilt doen, uw gevoelens tegen de zijnen: en komt my zo dikmaals bezoeken als ’t mogelijk is: om my de moeijelijkheid van zijn, en anderer gezelschap, wat lichter te maken.
Zie daar, een schets, zo fraai als gyze kunt begeeren: Om iemant geestig af te maalen.
In der daad, Mevrouw, ik zie dat gy dat kunsje net verstaat.
Wy gaan aan al de waerelt, met ons beiden, ’t Afbeeldzel van uw hert op ’t heerelijkst verbreiden.
’k Heb meê wel schoonste stof, iets van uw smadige aard Te zeggen: maar ik acht mijn gramschap u niet waard: En zal u toonen, dat die kleine Jonker harten Kan vinden tot zijn troost, die ’t uwe in waarde tarten.
ben ik zo bemint?
zie ’k my zo onbeleeft Misleid?
na al het geen gy eertijds aan my schreeft?
En is uw hart zo valsch geneigt?
om alle dagen Een nieuwe Minnaar door schijnliefde te behaagen?
Ik laat u dan.
’k Was al te onnoozel.
’t Doet my goed, Dat ik op zulken wijs leer kennen uw gemoed.
Ik heb nu wraaks genoeg voor mijn verlies bekomen: En win een hart weerom, dat gy my had ontnomen, Tegens Errenst.
Mijn Heer: ik zal u niet meer hind’ren in uw min.
Gy kunt uw zaak met haar nu afdoen, na uw zin.
Wel, dit is waarelijk een van de vuilste streeken.
Ik sta’er van verstelt; als ik recht uit zal spreeken.
handelt men alzo met lieden van fatsoen!
’k* Beken, ’k heb met de zaak van andren niet te doen: Maar* deze Heer, die al zijn heil en vreugd op aarde In u te vinden zocht: een man van zulken waarde: Van zulken achting, en verdienste: die zoo trouw, En heilig u beminde, ach most die.... ERRENST.
Ai, Mevrouw, Laat my, zo ’t u gelieft, mijn eigen zaak beslechten.
Ik zal my zelve, na ik meen, hier wel in rechten.
Belast, om my, u met geen zorg; dat dunkt my vreemd: Want schoon gy al belang in mijne zaaken neemt, ’k Ben niet in staat, om u die yver te betaalen: En, zo ik al mijn’ wraak door andre min wou haalen: Ik zou het doch by u niet zoeken.
Wel mijn Heer, Gelooft gy datmen die gedachten immermeer Gehad heeft!
neen: men is om u noch niet verleegen.
Vleid gy u daar mee, dan vind ik u wel ter degen Verwaand: het uitschot van Mevrouw staat my niet aan.
Dat is een waar, daar my nu niemand aan zou raân.
Bedrieg u zelve niet, mijn Heer, wild beter leeren.
Neem geen gedachten, om u ooit tot my te keeren.
’k Ben niet voor u. Gy zult noch wel doen, van met haar Te trouwen.
Ik verlang al na zo schoonen paar.
Zy gaat weg.
Wel, ’k heb tot noch toe stil geweest: als ’t is gebleeken: En heb een yder eerst het zijne laaten spreeken.
’k Heb mijne tochten in gehouden.
Mag ik my Nu wel..... MAGDALENE.
Ja: gy hebt recht daar toe.
Beklaag u vry.
Verwijt my alles wat gy wild.
Ik ly ’t geduldig.
’k Heb ongelijk.
Ik ben beschaamd: en ken my schuldig.
’k Zoek ook geen ydele verschoning door mijn klacht.
Ik heb de gramschap van al de anderen veracht: Maar ik stem toe, dat ik u grootlijks heb misdreven.
Ik wil my heel aan uw gevoelens overgeeven.
’t Is redelijk.
Ik moet voor u verlegen staan.
’t Blijkt klaar, uit al mijn doen.
Dat ik u heb verraan.
En eindelijk, gy hebt gelijk om my te haaten.
Doe ’t vry.
Ik staa ’t u toe.
Gy hoort my te verlaaten.
Verraderes: heb ik, heb ik wel over my, En mijn genegentheid zo groote heerschappy?
Schoon ik u haaten wou, hebt gy wel iets te vreezen?
En zal mijn hart my daar wel in gehoorzaam weezen?
Tegens Leonore en Vrederijk.
Ziet, wat mijn Min hier meer, als mijn versteurtheid doed.
En zijt getuigen van mijn liefde, en zwak gemoed.
Maar om recht uit te gaan: dit ’s ’t noch niet al    ’k Zal toonen Dat hier in yders hart noch menschlijkheden woonen: En dat hy onrecht heeft, die ons meent wijs te zijn.
Ja trouwelooze, ’k wil, schoon dat gy my, met schijn Van min verleid hebt, ’k wil dat even wel vergeeten.
Mijn hart zal al uw schuld alleen een zwakheid heeten; Daar u. uw jeugd, en dees bedurve tijd toe bragt.
Indien gy maar alleen mijn liefde zo veel acht, Dat gy u nevens my wilt uit den Haag begeeven: Om op een stille plaats alleen met my te leeven: Ver van ’t gezelschap van de menschen daar ik meen Voortaan mijn leven door te brengen.
Dit alleen Is ’t middel, om het quaad van al uw valsche schriften Te boeten, waar op elk nu zo veel weet te ziften.
Om door die daad by my, en yder een, die blaam Weer goed te maaken, die u nagaat in uw naam.
Zou ik de waereld reeds afzweeren, en haar gaaven.
En my zo jong, met u in eenzaamheid begraaven.
Wat rede hebt gy, datge u aan de waereld bind?
Indien ik u, en gy my weer, oprecht bemind?
Zal uw begeerte zich dan niet met mijne paaren?
de eenzaamheid verschrikt een bloem van twintig jaaren.
Tot dat voorneemen voel ik mijn gemoed zo vroeg Noch niet gemoedigt: en mijn zelfs niet kloek genoeg.
Maar kan de aanbieding van mijn trouw u nu vernoegen.
Ik zal mijn hart daar toe geheelijk kunnen voegen; En ’t huwlijk.... ERRENST.
Neen: ’k heb nu een afkeer van uw min: En deze weigering band u meer uit mijn zin Als al het vorige: en wijl gy niet al kunt vinden In my, dat u heel aan mijn liefde kan verbinden.
Als ik in u. Ga heen.
’k Wil u dan niet.
En zweer, Dat ik u liefde nooit op zulken wijs begeer Dat ik my eeuwig van uw banden voel ontslaagen, Die ik tot dus lang zo onwaardig heb gedraagen.
Magdalene vertrekt en Errenst spreekt tegen Leonore.
Mevrouw, uw schoonheid is met zo veel deugd versiert, Dat ik die al voor lang met achting heb geviert.
Gun dat ik ’t voort mag doen.
’k Ben zeer in u verbonden: En heb in u, niet als oprechtigheid gevonden.
Doch ly niet dat mijn hart zich ooit aan u verbind In dees verscheidentheid: wijl ’t zich niet waardig vind Om u te dienen.
En dat het niet is gebooren, Om ’t edel hart van zo een schoone te bekooren.
Dat mijne dienst voor u al te gering zou zijn: En dat het uitschot vaneen hart, gelijk het mijn’, Niet haald by ’t uwe: en dat in ’t eind.... LEONORE.
Hou maar die zinnen, Mijn Heer, ik ben noch niet verleegen, wie ’k zal minnen.
Zie daar uw vrind, die licht mijn liefde aanvaarden zou Indien ik ’t hem verzocht.
om deeze eer, Mevrouw, Zou ik mijn vryheid graag opoffren, en mijn leven.
De hemel wil daar in u uw genoegen geeven.
Volvoer dat samen.
Ik, verraaden, en verleid, En wederzijds verdrukt door ongerechtigheid; Gaa wijken uit dees poel, die ’k eeuwig zal vervloeken: Daar de ondeugd heerst.
Om hier op aarde een plaats te zoeken, Daar ik vry leeven mag, gelijk een eerlijk man.
Laat ons dit opzet zien te steuren, zo men kan. EYNDE.
STEYL-OOR, OF De Schijnheylige BEDRIEGER.
Waar in is nagevolgt DE TARTUFFE Van den Heer J. B.P.
de Moliere.
t’AMSTERDAM,             By ABRAHAM van BLANCKEN, Boekverkooper, in de Molsteeg, in ’t Huysboek.
Gunstige Leeser.
DEese Steyloor, die onder de naam van Tartuffe veel gerugts in Vrankrijk gemaakt heeft, is my van een onbekend vriend te huis gesonden; hy heeft my ten eersten sodaanig behaagt, dat ik hem waardig oordeelde om door den druk gemeen en bekend te maaken, op dat alle die hem hier sijn Rol van Schijnheylige Bedrieger sullen sien speelen, daar door een nutte en vermaakelijke tijdkorting van weinig uren mogen hebben.
Hy is van Parijs in den Haag, en uit het Pausdom in de Gereformeerde Kerk overgebragt, daar hy niet alleen sijn Frans, maar ook sijn Rooms vergeeten heeft, om de superstitie, de hypocrisie, de scheursugt, en andere Kerkelijke gebreeken, in ons Land in swang gaande, ten spiegel en verbeetering uit te beelden; also hy besonderlijk dienen kan om alle die geene te waarschouwen, welke van dusdanige Bedriegers verleyd zijnde, deselve blindelings aanhangen om haar Standaart te volgen onder de naam van herstelling van het Koninkrijk van Sion: ook tot onderrechtinge van alle sulke, die de schaduw van Waarheid en Godsaligheyd in plaatse van het lighaam omhelsende, de Vreede der Kerke stooren, en meenen dat der selver stigting en welstand niet anders als door scheuring kan bevordert worden.
Lieden die niet begrijpen de veilige middelweg tussen geveinsde bygeloovigheid en godloose ongebondenheid, welke laatste hier gegeesselt werd niet min als de eerste.
Gebruik hem tot uw vermaak en voordeel, en Vaar wel.
A. V.B.
PERSONAADJES.
MEYNOU, Moeder van Domburg.
MAGTELT, tweede Vrou van Domburg.
DOMBURG, Soon van Meynou.
Liefhebber van Steyloor.
VEGTHART, Soon van Domburg van ’t eerste bed.
MARIA, Vegtharts Suster.
REYNHART, Minnaar van Marie.
BURGERHART, Magtels Broer.
STEYL-OOR.
GEERTRUYD, Kamenier.
Deurwaarder van ’t Hof.
Hopman van sijn Hoogheyts Lijfwagt.
Meynou, Klaar haar Meyd, Machtelt, Marie, Geertruyd, Vechthart, Burgerhart.
Meyn.
KOm voort, en repje, Klaar, zo raak ik hier van daan.
Dus haastig Moederlief?
men kan u naau begaan.
Blijf, Machtelt, blijf; waar toe die wereltse manieren Van uytgeley te doen?
wat vraag ik na die swieren?
’t Is kinderlijke pligt, die ’k schuldig ben aan u: Maar Moeder, met verlof, wiens haast hebt gy doch nu?
Ik kan dit leeven, in mijn breyn, niet langer doogen: Elk volgt sijn eygen hooft: men ziet my niet na d’oogen: Ik spreek, als Grootmoer; maar men houtme voor het kind.
Ontstigt gaa’k uyt u huys: want, wat ik leer, ’t is wind: Daar’s order, noch ontzag: de minsten isser meester: Men spreekter vissen uyt de grond, en niemand vreester.
’t is recht, het verwarde hof.
Zoo.... Meyn.
Juffrou Kamenier, maak het my niet te grof, Jy hebt heel goed gerief, van dat paar kaakebeenen, En durftze stout genoeg, tot alle zaken leenen.
Vechth.
Maar.... Meyn.
Vechthart, jy zijt gek, dat’s kort af, en ’t is klaar.
Ik ben je Grootemoer, die ’t seg, en ’t is ook waar.
Men groeyt vast weelig op voor een verdorven houtje, En, dat mijn zoon met jou zal aan een rottig toutje Rechtschapen ryen, heb ik duyzentmaal gepreekt.
’k Vertrou... Meyn.
Zie hier Marie, die my de kop noch breekt: Stil!
zeedig van gelaat!
en heus van monde!
Maar stille watertjes zijn alderdiepst van gronde.
Men voert vast onder d’hand een veer, die my verdriet.
Maar Moeder... Meyn.
Machtelt, ofje ’t hooren wilt, of niet, Uw huysbestier is quaad, en lang van my veroordeelt.
Je most haar voorgaan met een stigtelijker voorbeelt.
Haar moeder saliger was al een andre vrouw.
Je sijt, in ’t quisten, ruym; en, in het schicken, rouw; In kleeding pragtig, om den Adel te braveeren; Dat doet me in ’t herte seer.
Wat hoeft een vrou met eeren Al deesen tooy, die sig maar optooyt voor haar man?
Burg.
Mevrou, maar evenwel... Meyn.
Jy sijt de Broer daer van: Ik ken en agtje hoog, en voor een man met eeren; Maar egter, was ik in haar man, mijn soon, sijn kleeren; Ik sou u bidden hier te blyven uyt den huys.
Jy maaks haar werelts; en, dat is my wel een kruys!
Ik spreek vrypostig, siet; maar ’k spreek ter goeder trouwen: ’t Is mijn gewoonte niet, de wind soo in te houwen, Als andere wel doen.
Vegth.
Maar buyten twijffel is Uw Jonker Steyl-oor wijs, en heylig.
hoe kan ’t mis?
Dat’s een doorwrogte siel, waard dat men na hem luystert!
En lijden wil ik niet, dat hier sijn roem verduystert, Of ligt betimmert werd, van sulk een lossen door, Die ’t hooft noch sonder slot, en nat is agter ’t oor.
En lijden wil ik niet, dat sulk een land vol gecken De baas hier speelt: men sou geen witten tand vertrecken, Niet lachen mogen self; soo dese Jochem Straf Niet, wel parmantig, sijn verlof daar toe en gaf.
Geertr.
Indien men agt sou slaan, en bouwen op sijn gronden;    Ons doen is maar misdoen, ons leeven niet als sonden: En straffen op het scherpst, is sijn geduurig doen.
En al wat dat hy straft, dat straft hy met fatsoen.
Hy wijst u hemelwaard.
Mijn soon, voor al, most tragten Te maaken, dat men hem hier, na verdiensten, agten.
Neen, siet eens Grootmoer, over Vader, over al: Geen mensch sal maaken, dat ik hem ooyt agten sal.
Soo ’k anders sprak, ik sou my selven tegenspreeken.
Als ik sijn kuuren sie, het kruynwerck wilme breeken.
En ’k vrees waaragtig, gaat die Platvoet soo al voort, Dat ik eens maaken sal, dat yder daar van hoort.
Maar wie sou kunnen sien, en ongeërgert blijven, Dat hier een vremdeling komt op een stroowis drijven, Gelijk een beedelaer Die nu sijn self niet kent; maar set het huys in roeren, En onderleyd, als voogd, te drijven al de voeren.
boog men ’t quastig hert, en gundemen hem ’t oor, Wat sou men vorderen op ’t Evangelis spoor!
In uw oog Grootemoer, passeert hy voor een wonder Van heyligheyt: maar wis, daar speelt een boefjen onder.
O lang-tong!
’k Weet, dat ik, by hem, nog by sijn Louw, Als onder vaste borg, my selven niet vertrouw.
De knegt en ken ik niet; maar ’k derf u, sonder sorgen, Voor ’t leeven van sijn Heer, my selven wel verborgen: Maar yder bikt’er op; alleen, om dat hy seyt De klaare waarheyd, en aan elk sijn saaligheyt.
Hy drijft de saake Gods; en och!
’t sijn Sodoms sonden, Die ’t hert van deesen Lot, als doorenen, doorwonden.
Maar wat bediet het, dat hy nu naast weynig tijd, Geen*aanspraak hier aan huys, geen ommegang en lijd?
Strekt dan tot nadeel Gods, of heyligheyts onteering, Versoek van Vrienden, of een eerlijke verkeering?
Als ik, hier onder ons, dit eens verklaaren sou; Ik loof waaragtig, dat hy floers spint van Mevrou.
Swijg stil!
sie watje segt!
denk niet, dat hy ’t alleen is, Die, om al dit geswier, maar passelijk te vreen is.
Des Werelts vrientschap is maar vyantschap by God.
Wat heeftm’er anders van, als werelts loon en lot?
Dit voegt een Kristen niet; voor al niet Kristus leeden; En die geërgert zijn, en zijn ’t niet sonder reeden.
’t Gewoel van al de knegts, met al dien ommeslag, ’t Geselschap, dat hier in en uyt gaat, dag aan dag, De koets en paarden, die daar eeuwig voor de poort staan, Doen door de buurt, gelijk een loopend vuurtje, voort slaan Een vremt gerugt; daar ’s wel geen mellik aan de kan, Van iets oneerlijks; maar men praat ’er echter van.
Wat wiltge dan, Mevrou, die landraads lippen toomen?
’t Is een onmooglijk ding.
Hoe was’er door te komen, Zo men sijn boezemvriend steeds doen most in den ban, Om elke zotteklap, die niemand keeren kan?
En neem; men kon dat van zig zelven al verkrijgen; Meent gy, dat sy daarom te meerder zullen swijgen?
tegen ’t lasteren der tongen, is geen raad.
Best doet hy, die minst acht de praatjes van de straat.
Laat ons maar vroom, en vry van misdaad zien te leeven, En dan de lastertong den teugel ruymschoots geeven.
Dit kruyd komt ons al weer, hier van Jan Kurkevaar, En buurwijf Elsje Snaps, dat zoete lieve paar.
De slimste snyer maakt de meeste kromme lappen.
’t Was al sijn leven zo.
Wie heeft’er meer te snappen, Als die ’t meest daar na maakt, dat ider van hem praat?
De eerste schemering van eenig schijn van quaad Wort van haar opgevat, hervormt in zulke draajen, Als sy begeeren dat daar in staan; dan aan ’t zaajen Van ’t nieuwtje met vermaak; maar haare bootschap is Alleen, het lasteren eens anders, als vernis Te besigen, om daar haar zelf door op te zetten, Of eenig schellemstuk wat kaarsschoon te blanketten, Of haar t’ontlasten van haar schand, door ’t land vermaart, Gelijk een vuyle koe, die slingert met de staart.
Al deze praat is wind, en doet tot onze zaak niet: Want wie is hier, die niet met stichting en vermaak ziet Vrou Magdalenaas deugd?
De werelt spuw haar gal Vry, tegen haar, van spijt; sy is in ’t kleen getal Van ons rechtvaardigen, die staat en stad behoeden.
Wy vromen zijn verkent, niet, op onvast vermoeden; Maar proeven zonder feyl.
Zelf uyt het aangezigt Kan ik genade zien weerschijnen als een ligt.
Sy brand van yver Gods, en, zedert haar bekeering, Vloeyt uyt haar lippen niet als heyligheyd en leering.
Sy houd’ den Sabbath naau.
’k Ben echter wel bericht, Dat sy, in al u doen, niet weynig is ontsticht.
De vrou is dubbelt goed, zo is ook haar exempel.
Haar trony ’t voorportaal van aller deugden tempel.
Wel verr’, dat iemand haar, in oneer nu genaakt.
Maar ’t is de grijze tijd, die haar dus heylig maakt.
Zo lang haar frisse jeugd kon mannen doen verlieven, Heeft sy zig zelf daar van wel weeten te gerieven; Maar, sy, nu ziende, dat haar schoonheyt heel vergaat, Verlaat de werelt, om dat die haar eerst verlaat, En dekt de swakheyt, van ’t verlocken, in haar grijsheyt, Met glimp van Godsdienst toe, en ’t vygeblad van wijsheyt.
Dus keert en wederkeert het scheepje van de tijd; Maar, dat de Minnaars haar verlaten, is een spijt; En in die eenzaamheyt, de toevlucht en de veyligheyt, Die nu haar voorland is, is ’t ambacht van schijnheyligheyt.
Dit’st vrouvolk, vol van eer, dat ider stout berispt; Dat ider met de tong zo ongenadig gispt: Maar, zo men zag in’t hart dier eerbare Susannen, Men vond daar vrouwe nijd, en liefde tot de mannen; Sy grimmen zo, gelijk wen d’eene bedelaar Met spijt een grooter stuk ziet geeven aan den ââr.
Dit zijn de praatjes, daar men hier kan zin in krijgen.
Wel Magtelt, ’k seg niet veel, tot jouwent moetmen swijgen; Want deze Juffrou kaaks heeft stof voor al den dag; Maar ’k meen ik op mijn beurt, nu ook wel spreken mag.
Ik zeg dan: dat mijn zoon nooyt beter ding gedaan heeft, Dan dat hy deeze man, ja deeze man Gods aankleeft, Die uyt den hemel hier in huys is neergedaalt, Tot u bekeering, die van’t spoor zo verre dwaalt.
hoor dog na hem: want hier gelt het ziel en zaligheyt.
Geen ding berispt hy uyt verweentheyt, of uyt smaligheyt; Maar ’t is Gods zuyv’re vrees, die hem sijn ziel ontroert.