floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
bekend, Dat ik mijn leven nu voel lopen na het end, Aenstaende is de uur, en 't eynde van mijn dagen; Ik wil u, lieve kind, een vader op gaen dragen; Een vader, die zijn gunst aen arme weezen toond; Een vader, die niet hier, maer in den Hemel woond; Een vader en een God, dien zal ik u beveelen; Een vader die u zal zijn zegen mede deelen; Een vader geef ik u, een vader, lieve kind, Die uwe ziele liefd, en zaligheyd bemind; Een vader, die u zal een vader zijn na dezen, Beveel ik u gelijk een vader aller weezen; In alles wat gy doet, roept hem als vader an; Ik bid u, lieve kind, al wat ik bidden kan, Wilt mijns gedachtig zijn, en door vermaning leeren, Dat gy voor alle ding u Heer en God moet eeren; En oeffend u van jongs met naerstigheyd en vlijd, Niet dat gy van den mensch, maer God geprezen zijt; 80 En op dat gy bequaem hier toe zoud mogen leven, Wil ik u, voor mijn dood, een goede middel geven, Een middel die hier toe is van een groote kracht, Dat 's in de wereld zijn verschoven en veracht; Te lijden met geduld beschaemtheyd, smaed, en plagen, Ia alle ongelijk ter zaligheyd verdragen; Zoo gy oprechte eer ter zaligheyd begeerd, Zoo maekt voor alle ding dat gy een ander eerd; Zoo yemand u misdoet, ofyets te na mogt spreken, Het zy in wat geval, behoed u voor het wreken; En toond u nimmermeer een spiller van de tijd, Die door te veele slaep u vruchteloos ontglijd, Zijt zober in uw drank, en matig in u eten, Op dat gy niet en meugd hier door uw plicht vergeten; In kleding houd u slecht, in woorden houd een maet, Zijt vlytig in 't gebed, en veel te kerken gaet; Verheugd u nimmermeer in ander liens gebreken, En wild noyt eenig quaed van uwe naesten spreken; Schoon dat'er yemand is met leelijkheyd bevlekt, Schikt dat gy anders vuyl met liefden overdekt; Indien uw naeste mensch een mis-slach mocht betoonen, Zoo zijt altijd geneygt zijn swakheyd te verschoonen; Indien 'er yemand u yets wat te vragen heeft, Zoo schikt dat gy voor al beleefde antwoord geeft, Het zy ook tegens wien; zijt minnelijk van reden, En vriendelijk in spraek, manierelijk in zeden, Het zy ook waer het zy, en by wien dat gy bent, Schikt altijd dat gy zelfs u voor de minste kend; Wild uwes naestens val en ongeluk beweenen, Vertroost de droeven, God zal u ook troost verleenen; Maekt dat gy in 't gebed u vaek tot God begeefd, Bid voor die gene, die gy weet dat qualijk leefd; Zoo lang u leven duurd, wild God daer voor bedanken, Toond liefde, en bezoekt de zieken en de kranken; Bid God dat hy aen u die krachten lang verliend, Dat gy dit Klooster volk als uwe Heeren diend; Als met bekoring gy het lichaem voeld bestreden, Zoo neemt uw toevlucht tot den Hemel met gebeden, En bid den Heere aen in't binnenst van u hert, Dat door bekoring noyt uw ziel verwonnen werd.
Na dat zy tot het kind dees reden had gesproken, Is hare spraek gedaen, en haer gezicht gebroken; Zy viel ter aerden neer, en gaf terstond haer geest, Na dat zy negen jaer had by het kind geweest.
81 Een overgroote rouw heeft hier het kind bedreven, Als Theodora had aen God haer ziel gegeven; 't Kind dat niet beter wist, of anders niet en docht, Dat het zijn vader was die hem had op gebrocht, Stort droeve tranen uyt, met zuchten, en met klagen; O hemel!
gy hebt my, mijn hoop, en troost ontdragen; O Hemel!
en ô God!
wat zal ik nu bestaen?
Hoe zal het hier met my, in dit mijn leven gaen?
zijt gy mijn troost, droogd gy mijn droeve tranen; Hoe zalig was die les, hoe zalig dat vermanen, 't Welk my mijn vader deed; ô God!
heeld mijn verdriet, Uw wille is 't geweest, uw wille is geschiet.
Het Klooster volk, hier op, is by het kind gekomen, En hebben 't doode lijf van d' aerde op genomen, En hebben Theodoor, nu dood in manne schijn, Bevonden, in der daed, een rechte vrouw te zijn.
Al 't geestelijke volk is bezich om met reden, Te achterhalen waerom zy dit heeft geleden; Doch niemand die te recht de waerom kan verstaen; Men heeft het doode rift ten grave waert gedaen.
't Gebeurd op zeker tijd, en na verscheyde dagen, De man van Theodoor komt in het klooster vragen, Of daer ook yemand yets van Theodora weet, De zaek werd hem ontdekt, en alles voor gehouwe; Den edelman beweend de dood van zijne vrouwe.
Den edelman betreurd het geen daer is geschied, En wat hy onderzoekt, hy vind den oorspronk niet, Waerom haer Theodoor in 't klooster had begeven; Doch, 't oordeel is by hem, 't was haer Godvruchtig leven.
Hy zucht, hy weend, hy klaegd, stort daer meenigen traen: Hy neemt van die tijd af het klooster leven aen; Hy die met bidden heeft daer van den Abt verworven, De Cel, waer in dat Theodora was gestorven, Leefd daer een wijle tijds in geestelijke staet, Tot dat zijn droeve ziel het brosse vleesch verlaet.
Het kind dat Theodoor als eygen was gegeven, Dat bleef in 't klooster ook, en voerd een eenzaem leven; Dat wierd daer op gebracht in tucht en goede leer, En komt in 't eynde noch tot staet en hooge eer, Door zijn Godvruchtigheyd, en Christelijke deugden, Was hy het Klooster-volk een ooorzaek veler vreugden; Geraekt, door naerstigheyd, in Christen plicht, zoo verd, Dat hy ten lesten noch den Abt van 't klooster werd.
82 De Deugt verzoet,, de tegenspoed.
HOe Edel is de deugd, in die die deugde plegen!
Gelukkig zijnze die tot deugde zijn genegen; Gelukkig is de ziel die in de deugde leefd; Gelukkig, schoon 't geluk dien mensch verlaten heeft; Gelukkig zijnze die vast op de deugd vertrouwen, Schoon 't wereldsche geluk niet langer stant wil houwen; Gelukkig is die mensch, die op de deugde staet, Schoon dat hem alle vreugd en vrunden troost verlaet; Gelukkig is die mensch, die zich tot aller stonden, In ongeval en nood, houd aen de deugd gebonden.
Ik bid u, Lezer!
gun een korten tijd gehoor, Ik zal op dit geval, een zake stellen voor, Een zake die ons kan bequame leering geven, Hoe dat een mensch behoord in tegenspoed te leven; Hoe dat een zwakke ziel, in ramp en ongeval, Door middel van de deugd, tot voorspoed komen zal.
Ik heb in mijnen tijd een jeudig paer geweten, Die in oprechte deugd haer jonge leven sleten, Die in de vreeze Gods van jongs af opgevoed, God dienden alle daeg met een oprecht gemoed.
De vrouw bemind haer man, de man bemind de vrouwe, En hebben onder een Godzalig huys gehouwe; De vrouw heeft haer beroep, de man zijn plicht voldaen, Zoo dat men alles zag na zijn behooren gaen; De man heeft om gewin zijn koopmanschap gedreven, Hem dikmaels buytens lands en elders heen begeven; Dan op de Fransche Kust, dan in het Spaensche land, Dan op een anderplaets, dan naer een ander kant; In 't kort, al wat hy deed dat viel hem meest tijds tegen, Hy heeft in plaets van winst een groot verlies gekregen; Hy, die zoo veel hy kan, in als zijn beste doet, Die ziet men dat in 't eynd vervalt in tegenspoed; De vrouw,  Die ziet men op eenkort in groote droefheyd raeken; Om dat zy van haer goed was t' eenemael ontbloot, Om dat zy haer bevond in arremoed, en nood; De vrouw als heel mistroost, die voegd haer na de reden, Zy offerd aen den Heer Godzalige gebeden, Zy opend voor den Heer haer innerlijke grond, En spreekt een reyn gebed, met onbesmette mond: 83 O Heer!
gy die my hebt een echte man gegeven, Met wien ik naer uw wil, mijn dagen af wil leven; O Heer!
ik die van u verkregen heb een man, En daer by zoo volmaekt als ik hem wenschen kan; Schoon ons het ongeval is op den hals gekomen; Schoon gy ons, lieve God, u gaven hebt benomen; Schoon ons uw lieve hand met plagen schijnd te slaen, Zoo wil ik niet te min na uw geboden gaen; Zoo wil ik niet te min u groote Godheyd vrezen, Op hoop dat gy ons zult een troost en steunzel wezen; Op hoope dat gy zult versterken mijne jeugd, In dit ons ongeval, met krachten van de deugd; Heb ik het aerdsche goed, ô Heer!
van u ontfangen?
Zal ik, als't u beliefd, dat u niet weder langen?
Wel aen, mijn goede God, u wille moet geschien, Men zal my zonder goed, niet zonder deugde zien; Schoon 't wereldsche geluk nu schijnd van ons te wijken, Wy zullen niet te min de deugde laten blijken.
Deugd, die hoe kleyn men is van rijkdom ofte staet, Noch boven het geluk van al de wereld gaet; Deugd, dien ik niet genoeg na waerde weet te loven; Deugd, die al wat 'er is ter wereld, gaet te boven; Schoon dat een Christen ziel in arremoede leefd, Voorwaer zy heeft genoeg, indienze deugden heeft.
't Geschied na korten tijd, dat yder quam te horen, Als dat nu Virtus had zijn gantsche goed verloren; 'k Seg Virtus, en daerom de man alzoo genaemd, Ten aenzien zijner deugd, hem zulke naem betaemd; Men ziet daer in het huys verscheyde menschen komen, Van wien hy eenig geld op rente had genomen; Een yder sprak om 't zijn, gelijk men denken kan, En vielen over hoop, op dees bedroefde man; Een man, gelijk men zeyd, woonachtig hier ter stede; Een man, die met geduld zijn rampspoed heeft gelede; Een man, die in zijn nood, op werelds bystand niet, Maer, die alleen op God, en op de deugde ziet; Een man, niet afgerecht op slimme werelds grepen; Een man, in geen bedrog ervaren, nocht geslepen; Een man, oprecht en vroom, die by gebrek van goed, Betoond in dit geval zijn deugdelijk gemoed.
wat is de deugd, wat kan de deugde baten, Wanneer een boos gemoed zich niet wil zegge laten?
Men ziet geen deugden aen, als het geluk niet wil, 't Geen bleek, als 't ongeluk op dezen Virtus vil; 84 Men komt hem op den hals met schrikkelijke dwangen, In 't eynd men zet hem vast, en houd hem als gevangen; Hy, die geduldig is, en deugdzaem van gemoed, Die toond oprechte deugd in zijne tegenspoed; Zijn huysvrouw neffens hem moet met het noodlot stryen, En komt haer lieve man vertroosten in zijn lyen, Zy beyde in 't verdriet, die vinden noch haer vreugd, En stellen al haer hoop op God, en in de deugd; Wat smaedheyd, wat gebrek dat men haer beyde deede, Zy hebben 't met geduld verdragen engelede.
Verdurven eeuw, eylaes!
wat ziet men nu ter tijd?
gy toond u Ioodsch, schoon dat gy Christen zijt?
Hoe kan een Christen ziel zich zoo in 't leven dragen?
Hoe kan den mensch, eylaes!
zijn naesten mensch zoo plagen?
O Christen met de naem!
ô Christen met de mond!
Gy voerd een Christen schijn, laes!
op een Ioodschen grond.
Geen Iode zal een Iood zoo jammerlijk belonen, Als wel de Christenen haer hedendaegs betonen; Een Iood, een heyden zelfs, is dweger van gemoed, En toonde en meerder liefd', als wel een Christen doet.
Beklagelijke zaek, dat Christenen zoo dolen, De wraek daer van laet ik aen God den Heer bevolen, En wil op onze stof den lezer wijzen aen, Hoe eyndelijk de zaek met Virtus is gegaen.
Al wat hem over komt hy houd hem wel te vreden, Hy offerd alle daeg aen Gode zijn gebeden, Als dat den Heer aen hem, in 't geen hem overvil, Geduldigheyd en troost in 't leven geven wil.
't Geschied na zeker tijd dat in dit droevig lyen, Hem 't ongeval noch meer, en meerder quam bestryen; Den Heer die heeft zijn Vrouw met ziekten aengetast, En in zijn droeve nood zijn hert noch meer belast; Zijn vrouw, zijn waerde deel die hem in al zijn lyen, Was tot een vaste troost, en tot een zoet verblyen, Die is hem door de dood van d' Aerde wech gerukt, Dit is de zwaerste ramp die hem het herte drukt.
Daer zat dien goeden man gevangen en gesloten, Van alle troost beroofd, van alle vreugd verstoten, In 't midden van 't verdriet, in 't midden van zijn rouw; En zonder geld of goed, en zonder echte vrouw; Hy efter vol van deugd, die troost zich in dat leven, En hoopt dat God den Heer hem zal een uytkomst geven, Gelijk het in het eynd met Virtus is geschied; Wie maer op God vertrouwd, den Heer verlaet hem niet.
85 Daer was een zeker maegd, tot Amsterdam geboren, Die hare ouders had al voor een wijl verloren, Die rijk en machtig was van landen en van geld, Doch, eenigsins mismaekt, en van natuur missteld; Maer van een goeden aerd, en deugdelijke zeden, Het geen ver overtreft de schonigheyd van leden.
Dees, die van jongs afheeft met Virtus omgegaen, Heeft nu zijn droeve staet en ongeval verstaen; Verzekerd dat hy is oprecht en vroom van leven, En dat hy zich ter deugd van jongs af heeft begeven; En dat hy zulke liefd zijn vrouw gedragen heeft, Als eenig man kan doen die op der aerden leefd.
Zy, die verzekerd was hoe hy zijn vrouwe diende, Wat vrundschap en vermaek dat hy aen haer verliende, Die steld haer hert op hem en maekt een vast besluyt, En zeyd aen zeker vrund haer rechte mening uyt.
Dees, met gelegentheyd, en dat ter goeder trouwen, Heeft Virtus deze zaek in errenst voor gehouwen; Die zich gelukkig hield, maer noch niet lieven wou, Dat overmits de dood van zijn geliefde vrouw.
Mocht ik, zeyd hy, dien dach, dien dach noch eens beleven, Dat God den Heer aen my zoo veel geluk woud geven, Hoe dankbaer zoud ik zijn, aen zijne Majesteyt, Voor zoo gewenschten deel my weder toegeleyd; Zoud ik wel op der aerd zoo grooten luk betreffen, Dat God den Heer my zoud tot zulken staet verheffen?
ach my dunkt het niet, mijn rampspoed is te veel, En ik en ben niet waerd aen zulken waerden deel.
Als zy mijn staet beoogd en overweegd mijn zaken, Zoo vrees ik zal de tijd haer 't lieven tegen maken.
Als Virtus menigmael dus met gedachten ging, En oogden op zijn staet, en zijn verandering, Zoo vind hy zijn gemoed vol vreezen en vol schromen, Door zorgen, dat hy zal tot dat geluk niet komen; Maer God, die voor de mensch in alle droefheyd strijd, Die heeft de zaek gevoegd, zoo datze onder allen, Ten nutsten is beslaegt, ten besten uytgevallen.
De Iufvrouw, die haer zin op Virtus had gezet, Heeft efter op zijn zaek, en op zijn schuld gelet, En laet daer yder een tot haren huyze halen, Wat Virtus schuldig was, dat heeft zy doen betalen.
zie wat hier de deugd heeft in een maegd gedaen, En Virtus werd verlost, dies komt zy by hem gaen; 86 Sy wenscht hem goeden dach, en hy haer des gelijken; Sy scheenen alle beyd door liefde te beswijken.
Zie hier, zeyd zy, een maegd die in haer eêlste jeugd, U niet en mind uyt lust, maer meer om uwe deugd; Zie hier een teere maegd, die met beschaemde wangen, En niet door geyle drift uw liefde zoekt t' ontfangen; Zie hier een teere maegd, die 't eenzaem leven haet, En wenscht uyt rechte deugd te zijn in d' echte staet; Zie hier een teere maegd haer tot uw liefd begeven, Om als een echte vrouw uw liefde aen te kleven; Ik steun op uwe deugd, en op u vroom gemoed, Dat my dees vryigheyd uyt liefde plegen doet.
Als Virtus dit nu hoord, zoo gaet hy neder buygen, En wil een dankbaer hert aen zijne bruyd getuygen, Hy kust haer lieve mond, en sweerd haer zijne trouw, En neemt de Jufvrouw aen voor zijne echte vrouw.
Zie hier, ô zoet geslacht!
hoe wijze maegden minnen; Leer hier, ô maegden!
leer, dat noyt uw domme zinnen, Vervallen op het goed, maer dat uw lieve jeugd, De rijkdom u verleend, wil gunnen aen de deugd; De deugd is 't eêlste goed dat yemand kan bekomen.
Als zy nu Virtus had tot hare man genomen, Soo is haer alle dienst, en alle vreugd geschied, Vermits de deugd altijd op deugds vergelding ziet.
Na dat nu Virtus was weêrom tot staet verheven, En hadde goeds genoeg om rustig van te leven, Zoo heeft hy alle dienst en liefden aengewend, Waer meê dat hy de deugd van zijne vrouw erkend; Hy heeft haer zoo bezint, dat hyze alle dagen, zoud op zijn handen dragen; Hy diend haer zoo getrouw, en dat van dag tot dag, Dat noyt een man zijn vrouw meer vrundschap toonen mach.
't is een wijze maegd  Die hare liefde steld op een, al heeft hy niet, Dat houwelijk valt goed, daer 't goed op deugde ziet.
Als Virtus met zijn vrouw had goeds genoeg gekregen, Zoo liet hy zich geen meer van gierigheyd bewegen; Zoo dat hy niets en doet, oft eenig handel drijft, Maer zorrigd dat zijn goed als onverminderd blijft.
Hy, die zich matig toond, en eerlijk in het teeren, Die zoekt, van jaer tot jaet, zijn inkomst te vermeeren; En zeker 't is genoeg gewonnen voor een man, Die van zijn inkomst 's jaers noch overhouden kan. 87 Minne vreugd,, past op geen Deugd.
HOe veer is nu de Deugd in deze Eeuw verlopen?
Hoe is de geyle min in 's menschen hert gekropen?
Wat doet de minne niet in 't menschelijk geslacht?
Wat heeft de geyle min niet al te weeg gebracht?
Een zaek, een vreemde zaek zal ik hier gaen verklaren, Hoe dat een zeker weeuw, gekomen tot haer jaren, Die in een groot bezit van rijkdom was gesteld, Van goed zeer wel verzien, en niet te min van geld; Dees, na dat haer de dood de Man had weg gedragen, Die heeft het oog terstond weêr op een aêr geslagen; Een zeker weeuwenaer, dees weeduw weder vrijd; Van wien hy zoo veel gunst in 't vryen heeft genoten, Zoo dat daer op een kort het houwlijk wierd gesloten.
't Gebeurd op zeker tijd, 't geschied op zeker dach, Als dat men deze twee te voorschijn komen zach, Ter plaetze daer men moet geboden in doen schrijven; Doch mosten op dat pas de zake laten blijven, Ter oorzaek dat 'er werd by vollen raed verstaen, Dat het de eerbaerheyd zoud zijn te kort gedaen, Vermits dat hy, en zy, noch onlangs van te voren, Hadden haer wederpaer, en echte deel verloren; Hier was het heel verbrod, en lelijk aengeleyd, Vermits men deze twee hun mening heeft ontzeyd; Die onverrichter zaek zijn weder t'huys gekomen, Schoon dat 'er alle ding was by der hand genomen, De vrunden al vergaerd, de maeltijd al bereyd, Gelijkerwijs het voegd in die gelegentheyd.
Men gaet 'er niet te min dien avend vrolijk leven, Men heeft zich niet te min tot alle vreugd begeven, Men drinkt 'er wakker om, op bruydegom, en bruyd, In zoetigheyd en vreugd, een frissen roemer uyt.
Na dat men nu een wijl ter tafel had gezeten; Na dat men had genoeg gedronken, en gegeeten; Na dat men nu een wijl wellustig had geleefd, Zoo is 't dat yder een zich weder t' huys begeefd.
De bruyd die steld haer aen, als of zy meê woud scheyden, De bruydegom begeerd zy zal noch wat verbeyden; Alzoo tot zijnen huys de maeltijd was geweest, Zoo vond hy zich verheugd, en van een blijde geest; 88 Het regend, en het wayd, dies laet de bruyd haer zeggen; Hy onder dies bestaet wat harder aen te leggen, Dat zy de gantsche nacht daer over blijven zouw, En slaepen aen zijn zy gelijk zijn eygen vrouw; Zy, die niet min dan hy, tot die zaek was genegen, Staet zijn verzoeken toe, en heeft 'er niet veel tegen; Zy, die op dit verzoek haer licht gezeggen liet, Die zey, wat zal dit zijn, ik heb mijn slaep goed niet.
Hy sluyt een kasse op vol allerleye linden, Hier zult gy, 't geen gy zoekt, na uw believen, vinden; Koom, liefste, gae met my, daer ik in dit geval, Van vrouwen slaep goed u genoeg verschaffen zal; Zie hier mijn lief, zie hier, hier kund gy u verzorgen, Dies steld u nu gerust, en blijft tot aen de morgen.
Hy is met zijne bruyd ter kamer in gegaen, Doch, voegd hem op een kort daer wederom van daen, Met uw verlof mijn lief, ik zal my wat vertrekken, Zoo haest gy onder zijt zal ik u komen dekken; Zie daer een zuyver bed voor u, mijn lief, bereyd, Zie daer een zuyver bed om uwen 't wil gespreyd.
In 't kort, zy maekt haer los, en heeft haer heel ontregen, En is van stonden aen op 't bedde neêr gelegen; Hy, na een korten stond, komt in de kamer gaen, En met een zoet verlof ook voor het bedde staen; Hy, na een lief gesprek, en na een weynig mallen, Die is ook by zijn bruyd daer op het bed gevallen; Zy bid hem dat hy haer niet al te zeer en queld, Maer dat hy zich gerust met haer tot slapen steld.
Zy vind het geen zy zoekt, maer niet, zoo 't wel behoorde, Den bruygom had het niet daer hyze toe bekoorde.
Hy vind in dit geval zich op het hoogst bekeyd, Die zoo een grage vrouw alleen met woorden peyd.
Al leed de bruyd gebrek, zy dorst het hem niet klagen, Maer heeft het voor die tijd alleenig moeten dragen.
O geylheyd!
in een vrouw, wat werkt uw graegte niet, Gelijk men nu ter tijd hier in de wereld ziet; Ze, wat de minne doet in 't hert van ritsse vrouwen, Zy heeft haer al dien dag daer noch in 't huys gehouwen, Om dat zy wel te deeg heeft willen onderstaen, Of't niet eens beter zouw met haren bruygom gaen.
Zy doet daer aen den haert een snedig vuurtje stoken, En op een kort bestaet een vreemde spijs te koken, Een spijs, die zy dien dag aen haren bruygom geeft, Op hoop, hy d' ander nacht wat meer te missen heeft; 89 Zy, die de naeste nacht daer is ten huys gebleven, Die heeft haer wederom by hem te bed begeven, En heeft een beter kans als doen van hem verwacht, Maer vond het beter niet als in verleden nacht.
Zy, die voor die tijd zwijgd, die vond haer heel bedrogen; Zy leyd de gantsche nacht met ongesloten oogen, Ten minsten zonder slaep, om haer gedacht te voên, Wat zy zal tot haer voordeel doen; Zy peynst in haer gedacht wat datze best zal maken, En hoeze wel bequaem weêr van hem af zal raken; In ‘t eynde, zy besluyt, na dat ‘s haer had beraên, Te keeren weêr na huys, en van hem af te gaen.
Zy, die haer afscheyd neemt, die wenscht hem goede morgen; Ik heb, zeyd zy, in huys noch vry wat te bezorgen, Dies zijt van my gegroet, vaer wel, ik heb berouw, Ik zoek een beter man, zoekt gy een beter vrouw.
Zy komt zoo haest niet t’huys, of vind haer heel verslagen, En weet niet hoeze haer in deze zaek wil dragen.
Hy op dien zelfden tijd, en op dien eygen dach, Vervolgd haer, om te zien wat dat ‘er letten mach; Hy klopt daer aen de deur; de meyd komt voor gelopen, En doet ook daer met een de beyde deuren open; Zy ziende wie ‘er was, volbrengt haer vrouws bevel, ‘k Heb order, dat ik u niet binnen laten zel.
Hy zeyd, wel wat is dit?
wat hebt gy voor genomen?
Laet Jufvrouw hier by my, of my by Jufvrouw komen.
De meyd voor antwoord geeft, gy moet voor dees tijd gaen, Want Jufvrouw wil voortaen u niet te sprake staen.
Nou, zeyd hy, lieve schaep, wel wat is dit te zeggen?
Soo doende zal ik u geen bruylofs-stuk toe leggen; Nou, nou dit mallen of, ik zeg u laet my in; Dat heb ik dezen dag, zeyd zy, niet in mijn zin; Zy schuyft de deuren toe, hy stootze weder open, En komt al heel versteurd voor Jufvrouws kamer lopen; Ey liefste!
zie wat dat men my hier doe; Zy loopt ook met een vlucht en doet de kamer toe; Daer stond mijn heer en keek, als voor het hooft geslagen.
‘k Zal nimmermeer met u het trouwen wagen; Ik ken u voor geen man, die by een vrouwe voegd, Ten zy gy eerst een vrouw te beter vergenoegd.
Hy, met een versteurde geest, is van haer afgescheyde, En zonder dat hy haer een enkel woord meer zeyde, En zonder dat hy oyt heeft na haer om gezien.
Zie, wat door geyle min in menschen kan geschien.
90 Sluyt-reden.
Wat kan minne lust niet baren, In de menschen tot haer jaren?
Die om deze geyle vreugd, Breken trouw, en krenken deugd.
Hoor bejaerde, ouwe grijzen, Wat dat ik u aan wil wijzen; Heer hoe ik in dit geval, V ten dienste wezen zal.
Lusten zijn maer quade streken, En die streken zijn te breken, Zoo gy na de deugd leefd, En de rede plaetze geeft.
Lust ken door natuur geschieden, In bejaerde doen gebieden, Dat men na verzelling haeckt, En de lust ten eynde maekt.
Dat men door een wettig trouwen, Mach de lusten onderhouwen, Hier wil ik niet tegenstaen, Maer in ‘t schrijven voorder gaen; My tot sulke menschen voegen; Die haer zelden wel vernoegen; Menschen, die haer levens tijd, Na het laetste eynde glijd; Menschen die na wet noch reden, Hare quâ genegentheden In het minnen leyden aen, Maer, na dat de lusten gaen; Menschen, die geen deugden achten, Om haer lusten te betrachten; Menschen, die haer zinnen voên, Hoe men lusten zal voldoen; Menschen om haer lust te stoken, Wonderlijke spijze koken; Zulke menschen wijs ik aen, Hoe zy hier in zullen gaen.
de dood wijst ons ter deugden, En de dood dood geyle vreugden; Dood, die leerd ons in ‘t gemoed, Wat de geyle minne doet; Dood, die leerd ons aen de zinnen, Deugde voor het eelst te minnen; Lusten als een plaeg te vlien, Zooze deugdeloos geschien; Minne als een strik te myen, Die de ziele brengt in ‘t lyen.
Leer, ey leer, hoe dat gy meugd, Leeren leven na de deugd; Leer, om deugden te verwerven, Alle lust te doen versterven; Leer, ô mensch!
in u gemoed, Dat de dood de deugde voed.
Dood, een baek van ‘s Hemels vreugde, Wijst ons op de weg der deugde; Zalig, die hun laten raên, Met de deugd ter dood te gaen.
die zoo hier op der aerden Zal die laetste reys aenvaerden, Die zal vinden dat de deugd Gaet voor alle werelds vreugd.
Die om deugden heeft gestreden, Die om deugden heeft geleden, Die zal in zijn laetste dag Zien, hoe veel de deugd vermag.
Die zal zien, dat alle weelden, Die het vleesch, oft wereld teelden, Aen de ziele zullen zijn, Geessel slagen, ziele pijn.
O gelukkig!
die zijn leven Tot de deugde kan begeven, Op de dood gedachten voên, Om gestadig deugd te doen.