floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Wat haest, terwijl raeckt sy met eeren moytjes wegh, Ick blijf gelijck een mof.
Doeje gelijck ick segh, Een van mijn Dienaers sal de schilde-wacht wel houwen, ’k Moet sien wat oorsaeck dat dit spulletjen kan brouwen.
Onnoodigh, ’k weet gewis sy is in dese plaets, Schaf op Waerdin, kom Wijn en Bier, de kroegh moet vaets, En soo goet dat wy ’t doen als and’re, ’t moet doch wesen, May.
Heer Schout, ick bidder om, besnoer de tongh van desen, Ghy reeckel, Beul en Galgh voor ou al veerdigh staen.
’k Segh Goose dat ghy sult met mijn na huys toe gaen; Hoor Klaes, blijf hier soo langh.
Diend.
Wel Heerschip.
Wilt op-passen.
Dat sal ick doen, mijn sal geen radde vinck verrassen.
Adieu juffer Kladdebotters tot ick weer kom.
Adieu gat-vinck, gaet heen, en keert vry noyt weerom.
Heer Schout, met u verlof, ick sal den hoop vermeeren, En sien dat door sijn schant hy ons weerom sal eeren.
Ghy zijt vergult rabaut, ge hebbet wel gemaeckt, O Hooren-beest, dat ghy in ’t openbaer geraeckt, Wat kout ick sothoot, ba, hy is niet te beklagen, Want hy doet toch sijn best om hoorenen te dragen.
Claertje, met een half vat, en Schuursters gereetschap.
Die dans ben ick ontgaen, nu vrees ick geen gevaer, ’k Ben rechtevoort verblijt, hoe droef ick flusjes waer; Als Goose my dan t’huys dus beesigh komt te vinden, Soo kan ick al sijn waen wel nae mijn wil verblinden; Hy heeft mijn meer betrapt, maer hoe het was of niet, Hy had geen kans, o neen, hy jockt het schoon hy ’t siet; Onthael ick altemet mijn speelnoots of mijn vriendtjes Met Waefels of gebraet, ick spaer hem steets de bientjes, En vraecht hy hoe ’k ’et krijch, ’k sech, man ick was belust, Ghy hebt mijn meugelijck te nacht te veel gekust, Dat merckten Peete Baef, die heeft het mijn gesonden, ’t Was soo een beetje, als ghy sien kunt, gants geschonden; ’k Segh ’t is gegeve goet, ja geve tot zijn kost; Och!
worden ick eens van die malle bloet verlost, Wie sou ’er luckiger als ick op aerde wesen, Soo hoefde ick nimmermeer voor overval te vreesen: Somma sommarum, ’t is een averechte Min, Die ons verbinde sou, een hart, een ziel, een sin.
Non fors, wy zijn getrout, en woone met malkander, Doch lust mijn wat, ick swijgh, en krijgh wel haest een ander.
Daer hoor ick kloppe, wis, ’t is Karel of mijn Man.
Binnen, en met de Schout, Goose, Jeuriaan, en Dienaers weer uyt.
Wel wat is hier te doen?
de Schout, wat komt my an!
Wel Vrouw-mens, hoe dus kloeck, by nacht te arrebeyen?
Ja wel, wat sou ick doen!
Nou, nou, ghy moet niet schreyen.
Wat sal ick doen, mijn Heer, wijl ick doch wachten moet, Verdrijf ick dus de tijdt, want siet mijn droncken bloet Mist nimmer, maer gaet alle nachten meest uyt krollen; Wat noot waert, was hy dan te vreen noch met sijn snollen, Maer neen, hy stoot de voet staegh aen de drumpel, en Laet mijn soo veel niet toe dat ick eens spreecken ken.
Wel Goose, wat is dit?
jou Vrouw die valt hier klachtigh, En ghy klaecht over heur, hoe leefje dus tweedrachtigh?
Het lijckt wel tovery, ick sta gelijck versuft.
Wat schort mijn Man, Heer Schout, hoe staet hy dus verbluft?
Wie heeft hy quaet gedaen, waer hebje hem gevonden?
Hy, seyt hy, heeft gesien dat g’ u trouw hebt geschonden; Daer op soo heeft hy mijn ten huysen uyt gehaelt, En bracht mijn, daer hy u soo vuyl heeft af-gemaelt, ’t Is, seyt hy, flus geschiet, wy meenden u te vinden.
Jou schellem, stucke diefs, wat durfje al onderwinden?
’t Is wonder dat de plaets, daer ghy jeloersen staet, Jou niet op slockt, en stracx van selver open gaet.
Hael jy de Schout om mijn?
segh trouweloose reeckel?
Dat ’s lustigh, hael hem soo te deegh over de heeckel.
O bloet, hoe salick toe!
met wie hou ick het best?
Want blijf ick met de Baes, dan is ’t voor mijn een nest, Soo moet ick het gat uyt, en hiet ick hem oock liegen, Soo gaen ick mijn, en hem, voor al dit volck bedriegen.
Ick heb het moy geklaert dat ick geen wit mocht sien.
Jou eerdief, is dit dat ’k voor mijn goet-doen verdien?
Ghy sult jou noyt by mijn, dat sweer ick jou, verwarmen, Heylige kuysheyt, sulje jou noyt mijns erbarmen, Ghy weet hoe vroom dat ick mijn al mijn leven droegh, Ghy weet dat ick mijn oogh op geen vermaecken sloegh, Als in mijn huys, och, och, ick kan niet langer spreecken, ’t Is of ick met een mes word in mijn hert gesteecken.
Wel Jeury help me wat, en segh wat dat sy dee, Sagh jy ’t oock niet?
segh op.
Ja Baes, ick droomden ’t mee.
Wat seghje guyt?
jou boef ick selje dat verleere, Dat ghy u Vrouw soo vuyl voor ’t volck gaet schand’liseeren.
Olieve Schoutjen, och, o lieve Heer gena!
Gena mijn Heertjen, och!
mijn moeyt mijn Miesters scha.
Beurs-kaetser, platje, kom.
Nou vat hem sonder rase.
Waer wilje met mijn heen?
In ’t huysje sonder glase, Na ’t boeve veurlant, na de alderwiste trap, Daer men voor kleyn gelt krijght het Rasp-huys burgerschap.
Heb jy het oock gedroomt, hoe picke kan dat koomen, Soo droom ick het dan mee, dit is wel seltsaem droomen.
Jou bloet, is ’t eers genoegh dat ghy dan sulck gewelt Gaet maecken, en de luy soo overdadigh schelt?
Vrouwtje hoe dat ghy heet en weet ick niet, maer ’t spijtme Dat uwe Man mijn voor u Pol uytschelt.
’t Lijf rijtme Van al d’ontsteltheyt, o jou eervergeete guyt, Schantvleck van al mijn volck.
Wel dit ’s een vreemt besluyt.
Och Heer, dus soeckt hy steets mijn gouwe eer te vlecken Met een schijnheyligheyt, vol van Meniste trecken, Wat woorden dat ick spreeck die sift hy, selde nacht Of dagh, of ’k word belaecht, dan is ’t, ick ga te wacht, Dan schuylt hy onder ’t bedt, ja sou ick sijn bedrijven U al verhale, men sou een boeck ’er vol af schrijven; Och ick word soo benaut!
Sy veynst in flaeut te vallen.
Nou hebje ’t wel geklaert.
Och Wijfje, liefste moer.
Wat helpt het ofje baert, Geef aemtocht, ’t sal wel gaen, ’t sweet begint uyt te breecken.
Amy!
Liefste lief.
Ick wilje geen meer spreecken.
sal jou Vrouwlijckheyt soo quaet op Goosen zijn?
Ey liefste!
’t is mijn schult, vergeef me toch de pijn En hertseer, die ’k u dee.
Ga je nu voor mijn loopen?
En sal ick nimmer van u vrintschap mogen hoopen?
Soo sterf ick, Wijfje lief verhoor u echte Man.
Neen, nou noch noyt neem ick u in genaden an.
Sinje van stien, dat ghy geen vleyschlijck mensch wilt hooren?
alderliefste Schout, ghy sult mijn sien versmooren Gelijck een doove-kool, indien ghy niet en maeckt Dat Goosen by sijn moye Claertjen onder raeckt.
Heer Schout neem Goose mee, ’k sal morge komme klagen Dat ick het met mijn Man niet langer kan verdragen.
Neen lieve Vrouwtje, neen, och isser geen gena?
Soo sterf ick als een martelaer waer dat ick ga, Mijn reyne Claertje, sie u Man dus deerlijck knielen.
Ick kanje voor geen Man, maer voor een fiel der fielen.
Wel nou, wat seghje, wilje dat hy mede gaet?
Ick ben ’er mee te vreen.
Neen Peetje, niet soo quaet, Ghy zijt t’same getrout, d’eens schant is d’anders schanden.
Spreeck noch soo wat, dat bid ick met gevouwe handen.
Ick wil niet hooren.
gedenckt het is u Man.
Dat schaet niet, of hy ’t is, ick heb den dray daer van.
Ey soete Schoutje, laet ick haer noch eens genaken; Mijn schoone Wijfje, sie, ick sal in ’t quijne raken Sooje niet na mijn hoort, heb ick aen u misdaen, Vergeet dat, ’k sal voortaen mijn leven niewers gaen, Dan waerje mijn gebiet, stelt dit uyt jou gedachten, Dat bid ick, om de wil van soo veel lieve nachten Voor dese, om de wil van d’aldereerste reys Dat w’ ons vermaeckten, och!
martelt niet meer dit vleys, Of ’k word al iens een schim; ey!
laet ick jou bewegen.
Sijn lamm’re tongh maeckt mijn steets tot meedoogh genegen, Maer of ’k u nou vergeef, ’t is morgen ’t selve weer.
Neen Claertje, neen mijn moer, neen deeg’lijckheyt, ick sweer Dat mijn dit en dat sla, soo ’k u oyt sal versteuren.
lach een reys, en segh nou mallert laet u treuren.
Heer Schout, ’t schijnt dat een Vrouw niet langer quaet zijn kan, Dan dat sy hoort en siet het smeecken van haer Man, Dies bid ick, dat ghy ’t hem ten besten b’lieft te houwen, Dat hy van mijn, sijn Wijf, soo bijster ginck wantrouwen.
Ja Schout-oom, doet dat doch, ick sal het dan eerst-daeghs Goet maecken, alle dingh komt somtijdts weer wel slaeghs, Heb ickje meer van doen, ick sal geen ander soecken.
Al wel.
’t Is seecker veel, na dat ghy ons ginckt doecken, Dat ghy ’er soo af komt.
’t Was een versinningh Heer.
En ghy mijn vriendt, ey!
komt doch altemet eens weer, Ghy hebt de peys gemaeckt.
’k Sal ’t doen.
’k Sal jou mee leyden.
ick bid voor hem, nu wy weer met ons beyden Versoent zijn, laet mijn knecht dan niet in droefheyt staen.
Ja, ja, laet dat soo zijn.
Ick weet niet of ’t magh gaen.
Wel nou, ’k onslaje, maer maeckje weer sulcke rancken, Soo sulje jou de koop soo reed’lijck niet bedancken.
Danck heb Heer Schout.
En ghy, leef vreedtsaem met men kaer.
Nou vrinden goede nacht.
Goe nacht ghy alle gaer.
Ja seecker, ’tluckte wel dat ick ’er soo af raeckten, Mijn docht by gort dat ick Beuls-garde al schier smaeckten; Niet meer te klappen, neen, ick heb den dray ’er van, Swijgh tongh, soo krijghje licht een veegh mee uyt de pan: Want heb ick Vrouw te vrindt, soo kan mijn niet faljeeren Van Bier-gelt, beste kost, en schoene, kouse, kleeren; En doet sy quaet, ’t komt op haer aen, Een yeder moet voor ’t sijne staen.
DE MANZIEKE VRYSTER, KLUCHTSPEL.
DOOR W. DE GEEST.
TE AMSTELDAM,               By de Erfgen: van J: LESCAILJE, op de Middeldam, op de hoek van de Vischmarkt, 1700.
AAN DEN LEEZER.
DIt Kluchtspel, van my, voor eenige tyd, gerymd zynde, komt nu, doch geheel verandert, eindelyk in het licht, ziende op de woorden van Persius, in zyn eerste Berispdicht: Uw weeten is maar ydel niet, Zo ’t geen gy weet geen ander ziet.
Ontfang dan, waarde Leezer, deze Manzieke Vryster, maar wat raad voor deze belachchens waardige?
geen ander middel dan haar dorst te lessen, gelyk Plinius in zyn 31 B.
1 cap.
ons toond: hy zegt, dat ’er een Fontein was, die genoemd wierd, de Fonteine van de Lyzische Cupido, die, na ’t gevoelen van Mutianus, de liefde geneezen en vergeeten deê.
’k Heb deze Klucht dan gemaakt, schoon ik noodiger dingen te doen had, maar de boog kan altyd niet gespannen staan, en de loome zinnen, zoeken haar ook te veranderen, ’t geen al de waereld goed zal keuren; want Apelles verweet aan Protogenes, dat hy de hand van ’t Penneel niet konde lichten: en A. Gellius, zegt hier deze woorden op: om een zaak wel uit te voeren, moet, by snelle naarstigheid, de traage vlytigheid gevoegd worden.
Dit is dan een werk van verpoozing, en zo het u eenigzins kan behaagen, zo heb ik het doel getroffen, waar op ik gemikt hebbe; terwyl ik blyve uw verschuldigde Vrind.
JOCHEM PIETERSZ.
AALTJE, Vrouw ANGNIET, Dochter KATRYN, Meid }van Jochem Pietersz.
KEES, Knecht van Leander.
MARGRIET, BARBER, }Gebuuren van Jochem Pietersz.
Het tooneel is in ’t Huis van Jochem Pietersz.
DEMANZIEKEVRYSTER.
JOCHEM, AALTJE.
JA wel, wat al hartzeer en ellende ontmoet my, in myn oude dagen.
AALTJE.
Nou, Vader, je moet over een strooijen kruisje zo zwaar niet draagen; Het Meisje is jong, en daar by los, dat hoop ik zal met ’er tyd wel overgaan.
Overgaan?
niet eerder, Moêr, als haar de leden van ouderdom krom staan, Wij kunnen het niet langer goed maaken, Aaltje, al dat pronken, en optooijen, ’t Geen onze Angniet doet, het geld wil niet wasschen, Moêr, men behoeft het niet te strooijen; ’t Is al te kostelyken waar; want zonder dat kan men niet te markt gaan.
Het is hoog tyd dat ik wat op haar pas, en kom een oog in ’t zeil te slaan, Het zou anders heel in ’t wild loopen; wie weet, Moeder, waar zy noch anders lande.
dat je wist dat ik weet, hoe eerlyk dat onze Angniet is, je vreesde voor geen schande.
Ik hoop dat ook, Moeder, maar..... AALTJE.
Wat maar is dat, Jochem?
hoe zel jy jou hart voor ’t myne sluiten?
Neen, Moeder, neen Aaltje; met die maar, zo wil ik uitten, Dat zy wat te openhartig is, en dat zy niet wel weig’ren kan, Jawel, zie daar, ik wenschte wel, om de helft van ons goed, dat die Pronkster was aan de man; Al waar het een Turfboer die zy kreeg, of een Schoenlapper, ik zoud’er niet om kryten.
Dat is niet noodig, Jochem Pietersz, men moet zyn kinders zo niet weg smyten; Voor zulk soort van volk, heb ik ze niet opgebrogt.
Nu zie ik wel dat je zo blind, als een mol, bent, zy zal wel aan de man raaken, want Leander heeft haar gisteren noch verzocht, Dat is wel een deugdzaam Jongman, en van treff’lyk volk gekoomen.
Dat geloof ik ook wel, je durft meêr zeggen, als ik zou durven droomen; Leander is zo zot niet, dat moet je weeten, dat hy verkwakk’len zou zyn trouw, ’t Zyn maar praatjes in de wind, Moedertje, dat hy onze Angniet tot zyn vrouw Zou neemen, neen!
de Jongman is ten braaven kaerel.
En onze dochter is niet min, zy is propertjes, en zo netjes, gelyk een paerel: Ja, ik geloof, Jochem Pietersz, als wij het huuw’lyk maar aanbonden, dat het haast zou zyn gedaan.
En ik geloof heel anders, Moêr, dat jy je zoud bedroogen vinden; wil jy beschaamd staan?
Dat kun je doen, ik laat u dan alleen betijen.
’t Is verkeert, Wyfje, als de Dochters aan de Jongmans vrijen.
Foei, het is schanden, en het zou ons geslacht ook gaan te na.
Is ’t anders niet, Jochem Pietersz, daar lach ik maar eens om, hoe zou het ruchtbaar worden... JOCHEM.
In een korte tyd, ô ja!
Een yder zou zyn mond open doen, en wyzen ons met vingers, en dan was ’t werk verbrod, ja eer en faam versleeten, Men moet niet uit de bogt springen, Moeder, by Gekken en Poëeten; Want een gek is onbeschaamd, die elks gebreeken in het aangezigt wryft, ’t Geen een Poëet, openhartig, met weinig lett’ren schryft.
En, dan kon het licht gebeuren dat men een Blyspel, of Klucht zag vertoonen, Van de Manzieke Vryster.
Ik schrik daar van; neen, Vaâr, men moest onze gryze hairen met zulk een kroon niet kroonen, Dat zou een nagel aan myn doodkist weezen, als dat zo kwam.
Wat diend hier dan in gedaan, Jochem Pietersz!
Ik zal haar lustig over de hekel haalen.
O, dat zoete Lam!
Neen, Vaâr, zy is al te zwak van natuur, men moet het haar, met zoetheid, te vooren leggen.
Meen je dat ik zo zot ben, dat ik niet zou weeten, wat een vader aan zyn kind moet zeggen?
Maar, daar komt onze Katryn aan, ik moet hooren of zy niet van onze dochters malle parten weet.
KATRYN, JOCHEM, AALTJE.
JA wel, zie daar, de droes mogt zo huishouden, ik heb geloopen dat ik zweet, Ik had naauw’lyks myn voeten buiten de deur gezet, of onze Ang’niet, die my te bewaaren was gegeeven, is my ontsloopen.
Ik voort na Leander toe; maar, ik kan niet gewaar worden waar ’t Meisje is geloopen.
Wees jy ons maar getrouw, Katryn, ik zal maaken dat haar dit wild loopen word belet, Dat beloof ik haar.
Daar heb je gelyk aan, Sinjeur, dat haar die kaart eens word verzet.
Maar hoor, Katryn, ontdek my eens wat klaarder haar buitenspoorigheid, en listige streeken.
myn lieve Sinjeur, daar moest ik een geheele week toe hebben om dat netjes uit te spreeken.
En, ik zeg, dat je zwygen zult, of..... JOCHEM.
En, ik zeg, dat zy spreeken zal.
De een gebied dit, de ander dat.
Hoor na my, als een Meisje, en maakt een begin.
Hoor dan toe; ’t is u bekend dat Leander hier gistere is ge- weest, maar de Jongman meend haar niet, en zy, als een zottin, Meend, als de Jongmans wat koomen praaten, dat zy dan koomen vrijen.... AALTJE.
Ja wel, ik zeg... KATRYN.
O Leander!
zei zy, daar is niet een mensch, die ik zo wel, als u, mag lijen, Ik, en alles dat ik in de waereld heb, is tot uw dienst; ja, gebruikt het maar.
Wel, wat dunkt u, Meester, een geheel vrouwmensch tot zyn geryf, is dat niet raar?
Het is zeker dat hy haar eer heeft genoomen, AALTJE.
Geloof je dat, Vaâr?
ik niet: maar ik geloof dat Katryn jaloers is, dit zou ik meenen.
Dat heb je mis, Juffrouw; en jy, Sinjeur, moet jou hart gerust zetten, want de kaerel had twee beenen, Zo wel, als Joseph, hy stelden ’t op een vluchten, ja, bloosde, en was beschaamd.
Dat is een deugd van een Jongeling, nou spreek of dat uw Dochter betaamd?
Ik had het in myn jeugd zo goed niet gemaakt, ik heb het u niet afgeslaagen.
Maar hier in moet gy niet geërgert zyn, Katryn, want een maand daar na gingen wy de gebooden na het Stadhuis toe draagen, En, na verloop van zeven maanden, en een half, kwam onze Angniet daar aan springen.
Dan heeft zy een aardje van Moêrtje en Vaârtje; want, zo de ouden zongen, zo piepen de jongen, dat is een ronde O, AALTJE.
Dat heb ik Jochem Pietersz ook al gezeid; je spreekt recht, Katryn, dat is ook zo.
Ik kan niet zien dat het Meisje noch zo veel misdreeven heeft.
Niet, men heeft reden om te klaagen.
Men wil beter van haar hoopen, dat, als zy haar fouten zal zien, zy haar dan, als een eerlyke, en deugdzaame dochter, zal draagen.
Moet je al meê een woord in ’t kapittel brengen?
ik zeg dat je zwygen zult, en ik wouw dat je dat oprokk’nen liet.
Hoor, Aaltje, zo dat Meisje zo wil blyven, zo ken ik haar voor myn dochter niet; Zy moet haast een and’re weg inslaan, en beter zede leeren, Of ik zal in myn oude daagen al myn vlees, en bloed verteeren; Maak kinderen groot, zeid het spreekwoord, of honden, ’t is al hetzelfde, als zy jong zyn, zo trappen zy u op de kleêren, maar groot, Zo treeden zy u op het hart.
Geloof het vry, Aaltje, dat dit weezen zal myn dood.
Ja, dat ik haar geen meêr liefde toedroeg, als gy haar beminden.... JOCHEM.
Maar, Aaltje, maar Aaltje!
is dat zyn kinders lief hebben, dat men aan haar geen fouten kan zien, noch wangestalten vinden?
Maar ’t is met u en haar, mal moêrtje, mal kindje, zo je ’t weeten wild.
Maar ik hoor de deur open gaan, ach!
ik heb niet een lid aan myn lyf of het staat en trilt.
Daar komt zy aan.
Nu, Vader, wilt haar toch met zoetheid vermaanen.
Dat zal ik doen, Moêr, want deeze rotting heeft een bezondere kracht, die zal maaken dat haar de oogen traanen.
JOCHEM, AALTJE, ANGNIET, KATRYN.
GOedendag, Vad....... JOCHEM, haar slaande.
Goeden dag, Vader; dat is goeden dag, Vader.
jou snoode, en looze Pry.
Katryn, help, help, hy slaat my dood; help, help, och!
Moeder staa my by.
AALTJE, houd Jochem, en ontneemt hem de stok.
Wel, hoe drommel komt dit te pas, Jochem?
zy wenscht u goeden dag, en zy krygt slaagen.
Jou rechte Kinderbeul.
Ik zeg, Vrouw, dat je zwygt, indien gy van dit zelfde niet wat meê wilt draagen.
zal je my beletten als ik de kind’ren straf?
Jy moogt my de stok ontweldigen, maar nimmer neem je my myn vaderlyke magt af.
Je hoord beter te weeten, Aaltje, om my, in ’t byzyn van zyn kinders, zo niet toe te spreeken.
Dat geloof ik wel, je mogt het Meisje dood slaan; maar deez’rotting zal deze slaagen aan Katryn weêr wreeken; Voort, gaa uit myn gezigt, en pak je uit myn huis, Gy bent alleen de oorzaak van dit rumoer, het is of je jou vreugd vind in eens anders kruis: Dan heb je dat gehoord, en dan hebben de menschen van Angniet dit gezeid.
Wel, ik wouw wel weeten, Of je de meeste tyd, in onze dienst, of op de straat, hebt versleeten?
Ik heb noch niet gehoord, en jy hoord altyd wat.
Wel, jy bent een fyne Vryster, ik hoorde laatst met verwondering, dat je uit Catz al een fraaije Zedeles hebt opgevat; Dat was waarelyk zo pluis niet.
Wel, myn lieve Juffrouw, is daar zoveel aan misdreeven?
Is dat een reden om my te verdenken van een eerloos leeven?
En dat ik het tot een spreekwoord heb, is om dat het zo wel op uw Dochter slaat.
Wel laat eens hooren, Katryn, op wat voor voeten dat dit dichje slaat.
Als de vryster word geborst, Krygt zy dikwils minnedorst.
Daar heb je de.... AALTJE.
Wel is dat nu zo fraay?
men scheld al op onze Dochter, en tot noch toe weet ik niet wat zy heeft misdreeven.
Hoor, Aaltje, indien je toehooren wilt, zo zal ik ’er u wel kundschap van geeven; Het is geen manier dat een dochters oog altyd op een Jongman staat; En vry minder komt het te pas, dat zy van trouwen, en huuw’lyks geheimen praat.
Wel, zeg my eens, wat gevolg, dat’er moet van komen?
Dan wil zy zo een kaerel trouwen, en dan zo een , het slaat al op Leander, en dit alles ten besten genoomen, Zou men haar niet onderrechte mogen?
Ik kan het niet geloven, Vader, dat het zo is, En, wil je Katryn geloof geeven, dat is wat anders, want ik weet dat zy onze Dochter niet luchten mag, dat is wis. ANGNIET.
Ja, Moeder, ’t is niet langer te verdraagen al dit betichten dat die Meid doed.
ik vrees dat ik noch gek worden zal.
En ik ook, Juffrouw.
Als je altemaal gek word, zo word ik ook licht mal.
Maar, Vader....... JOCHEM.
Zwyg, zeg ik, of het zal jou rouwen, jou Lichtekooi, en eervergeeten Verken, Zult gy, door een oneerlyke manier, ons vroom en eerlyk geslacht brandmerken?
Het geeft my wonder, dat ik u niet hals en beenen aan stukken smyt; Wel mogt jou Peet zeggen, dat de waereld vergaan zou om ’s menschen lichtvaerdigheid; dat je wist wat verdriet en spyt..... Maar, zie dat palmhoute bakhuis eens staan, ’t schynt of het haar niet eens aan haar koude kleêren komt te raaken, Zo je zo voort gaat, zo zal je zien, dat ik in de teering zal sterven, en wat zel je dan maaken?
Juffrouw Nietenburg, wat zult gy onderneemen?
ben je bekwaam om uw kost te winnen?
hé!
Het is niet langer te lyden, al dat raazen, en schelden, de drommel speelt ’er mee.
En jy mogt die parten wel laaten, het staat een Dochter niet toe zich zelf aan een Jongman op te draagen.
Ik geloofde, Moeder, dat hy ’t niet doen dorst; daarom heb ik, met woorden en gesten, hem te kennen gegeeven, dat hy my kost behaagen.
Vader, vergeef het my, hoe zyt gy zo ontstelt?
Wat laat jy jou voorstaan?
ben jy van zulk een grooten staat, dat hy ’t u niet te vooren zou durven leggen?
en wat jou geld Aangaat dat heb jy meest by je; of, zou uw mooi aan zicht hem in de harssens maalen?
Dit geloof ik, Sinjeur, zy beeld ’er in dat niemand by haar schoonheid kan haalen.
Wel hoe zal het gaan, Katryn?
zult gy eindelyk de mond sluiten, of niet?
Zal een Meid, en zulk een Sloer, als jy bent, myn Kind doen zulk een verdriet?
je zult ze niet voor de gek houden; gy, die men kost, en kleêren moet geeven.
Maar, in alle gevalle, Juffrou, daar doe ik myn werk voor, om daar van, als een eerlyke Meid, te leeven: Ik mag myn ooren schudden dat ze klappen, dat menig niet kan doen by eerlyke liên.
Ik heb geen asseranter Meid van al myn leeven in de waereld gezien.
Zwyg toch een weinig.
Maar, Angniet!
een Kaerel, die u in ’t minst niet gelykt, te begeeren: Genoomen dat hy het u al te vooren lei, zo was ’t uw pligt te onderzoeken of het hem ernst was, of dat het geschiede om met u de gek te scheeren.
Het komt niet by, noch minder te pas, Angniet; maar ik kan wel zien dat, indien ’t niet meêr aan hem, als aan u had gescheelt, Dat gy al over lang.... wat zal ik zeggen?
het past niet dat een Vader zyn Dochter die dingen zo naakt verbeeld.
Kom, ga je met my na binnen toe, Angniet, de Meid hoord altyd wat, en zelden wat goeds zeggen.
Ja, styf haar in de boosheid.
Maar ik volg en zal haar een blok aan ’t been leggen.
NU, ik mag myn werk gaan doen, en volgen onze Juffrouw en Sinjeur.
Maar, daar word geklopt;... ik ga, en open met ’er haast de deur.
Katryn binnen, en weêr uit.
KATRYN, KEES.
WIl je maar onbeschroomd, Jongman, in deze kamer koomen?
,,Het is Leanders knecht, hier zal weêr wat nieuws weezen, en dan mag Angniet haar wel een paar krukken bestellen, want zy zal wis van de drommel droomen.
Wel, Keesje maat, wat nieuwe posttyding breng je ons?
zeg wat ’er gaande is?
gy hebt geloopen dat je zweet, Zeg, op, Borsje.
KEES.
By aldien het mogelyk is, wouw ik uw Sinjeur wel eens spreeken, dat je ’t weet; Is hy by de hand?
Ja, boven op zyn kamer.
Zie, hier heb ik twee briefjes, die, eergistere, en gistere avond, van een Juffrouw, zyn door myns heers deur gestooken.
Zo je zien kund.
Wat wil ’er een huisje leggen, als hy de auteur weet, hoe deerlyk wil het ’er rooken!
Een zekere Poëet zeid; dat de kruik zo lang te water gaat tot dat ze barst, dat kon nu heel licht gebeuren, eer zy ’t wist, ik vrees’er veur.
Ja, ik wil dat wel zeggen, dat ik het gedaan had, dat ik al over lang was gestooten buiten de deur.
Het is geen eerelyke dochters, maar hoere werk.
Wel, wel!
dat is een staaltje!
Wat dunkt u, Katryn, men vermoed het op de Dochter van Aaltje.
Zy is ’er niet een hair te goed toe; maar my is bewust, dat onze Angniet niet kan schryven, zo heeft dit geen schyn.
Dat is altemaal wel; maar de brief luid dat zy het, door haar order, heeft laaten doen, versta je ’t nu, Katryn?
Ik wouw wel dat gy my de brief eens te vooren woud leezen, op dat ik de zin, en styl mogt hooren.
Ik kan niet leezen.
Maar daar komt onze Sinjeur aan, ô myn!
hoe wil hem dit klinken in de ooren.
JOCHEM, KATRYN, KEES, een weinig ter zyden.
KAtryn, Katryn, wel hoe!
ben je hier?
ik meende dat je was op straat.
Ik, Sinjeur?
ik ga myn huiswerk doen, de bedden zyn noch ongemaakt, en de tafel noch gedekt staat.