floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Komt, ’k sal hem dan daer nae ter schoole gaen besteden, Hier Soontje, gheeft my d’hant, gaet recht op uwe leden.
Alle dry binnen.
Lemmen, alleen uytkomende, spreckt.
Jae wel, het doet my pyn, dat ick nu uyt-gaen moet, Want ’k sien dat sulcken Neus, in my veel blydtschap voet, ’k Sou wel een heelen dagh daerop staen speculeeren, Maer laet hem syn een reys voorsien met nieuwe kleeren, Dan sal ick hem met my staegh lyden waer ick gaen, En altydt rap de handt doen aen syn hoetje slaen: Doch eerst moet ick voor hem een Meester achterhaelen, Opdat hy leere Frans, Latyn, en ander taelen, Want al die hedendaeghs heeft wat Latyn gheleert, Die wordt gherespecteert, en van elckeen ge-eert.
Nu wel, laet sien een reys, waer magh den Meester woonen?
Leert hy myn Soontje wel, ick sal hem dat wel loonen.
’t Is al gevonden, jae, ick sien het School-billet: Ecole, ’k lese voort, Françoise.
dat is net Gheschreven nae de konst: syn naem is Jan van Aecken Die met de roede weet de kinders goedt te maecken.
Ick klop: ’ken hoor geen volck: komt voor: waer sydy Vaer?
SCHOOL-MEESTER.
Wel Lemmen met u Neus: wat hoor ick?
zyt ghy daer?
Wat is den roep, Vaer lief, dat ghy nae my komt vraeghen?
Dat hebt ghy noyt ghedaen van al u leven daghen.
Dat ick tot hier toe kom en heeft geen ander reen, Dan om by u, myn Soon, ter schole te besteen: Om door u onderricht, te leeren al de saecken Der weerde Letter-konst, en voorder alle Spraecken, Doch op een korten tydt: want ’k hem niet missen magh, Kont ghy hem dit te saem wel leeren op een dagh?
Ick sou het selve u thien dobbel dan betaelen.
Maer Lemmen, waer meught ghy dit on-verstandt al haelen?
Hoe is dat moghelyck, het ghene ghy hier spreckt?
Jae siet hy heeft een Neus daer wonders veel in steckt.
’tGaet met hem anders Maet, als met ghemeen gesellen.
Ick denck hy is versien seer wel van snotte-bellen.
Hy heeft een Neus als Ick, en daerby oock verstandt.
*Wat synder goede lien, al gecken in het landt!
Wel Lemmen, ’khoor my suf: dat is een kindt van wonder; Jae ’k segghe u noch meer, het is een achste wonder, Maer is ’t u eyghen Soon, daer ghy aldus op romt?
Wel jae, het is myn Soon; wat hier te voor-schyn komt.
Mits ick het niet verstaen, daerom was ’t dat ick ’t vraeghde: Maer staet het u niet voor, dat ghy my dickmaels klaegde Dat ghy geen Kinders kreeght?
dats maer twee jaer gheleên, En hebt ghy nu een Soon, die ghy wilt ’t School besteên?
Soo wys en ben ick niet, dat ick dit kan begrypen: Ick moet vry op die saeck wat meer myn sinnen slypen: Hoe groot is nu dien Soon?
’k Heb daer niet op ghelet, Ick sien maer nae de Neus: en die ghelyckt my net.
Hoort Lemmen, goede Man ick laet dat daerby blyven, ’k En wil daer om met u niet vechten ofte kyven, Ick spreeck nae myn verstandt, als een slechten Jan; Doch even-wel, my dunckt, hy niet soo oudt syn kan. LEMMEN.
Wel, wat ghebras is hier, wilt ghy hier van niet swygen?
Ick sal wel ander meesters krygen: Soo sult ghy praeten niet, als ghy syn Neus aen-siet, Want dat hy is myn Soon, den selven recht bediet.
Daerom, swyght daer van stil en laet ons accordeeren, En seght my wat ick u sal gheven voor het leeren.
d’Acoort dat sal wel gaen, brenght hem maer voor den dagh.
Ick gaen, maer sulcken praet ick niet wel hooren magh.
Ick dachte dat de Man, met meer verstandt sou spreken: Doch, ’t is elck onbekent, wat in de Neusen steken: O alder-liefste Soon, hoe snaeckt myn hert nae dy!
’t Is tydt, ick loop nae huys, och waer ick daer weer by!
Heyltje syn Wyf uit.
*Wat Lemmen schorten magh, dat hy soo komt gheloopen?
*Hy vreest, nae dat ick gis, dat men syn Neus sal stroopen: *Jae vlucht of Mantje-peck hem op de hielen sat.
Soo syn de mylen kort, ick loop my moe en mat, Mits-dat ick ben in pyn, in achterdocht en vreese, Hoe dat het met de Neus van mynen Soon magh wesen?
Maer Man wat isser gaens, hetgheen u soo doet spoen?
Segh, is myn Sones Neus noch al in goeden doen?
Jae Trouwen, waerom niet?
wie zal hem derven deeren?
Ick schick voor d’eerste keer, met hem te gaen braveeren.
Hoe hebt ghy’t, seght my eens, met Meester Jan ghemaeckt?
Wy hebben schier malkaer bynae aen ’t lyf gheraeckt: Doch ’k sal wel anders dit aenlegghen.
Dat hy ’t niet weten sal.
Wat had’ hy al te segghen?
Hy rekende den tydt, en nae dat hy bevon, Soo dacht hem dat myn Soon soo oudt niet wesen kon: Neen, sprack hy, ’t is niet soo, ten kan u Soon niet wesen: Ten waer syn Neus gheweest, myn hert begon te vreesen.
Doch wat hy seyd’, of niet, ick maeckten dit besluyt, Dat synen Neus in al’s ghelyckten mynen Snuyt.
Wel kinders, wat gheraes?
wat moet een mensch al hooren?
Hoort Vrouw, of hy my quam weer flus daer mé te stooren, Seght my syn ouderdom, soo weet ick recht bescheyt, Want ’t is een groote Jongh HEYLTJE.
Wel Man hy is elf jaer.
Elf jaer?
elf jaer?
elf jaeren; Die rekeningh sult ghy my nimmer effen klaeren.
Ten kan alsoo niet zyn, hoe magh hy syn soo oudt?
Jae, ’k reken van den dagh dat wy syn saem ghetrouwt.
Van dat wy syn ghetrouwt?
dat syn seer vremde saecken.
’k En kan met myn verstant daer niet wel aen geraecken: Van dat wy zyn ghetrouwt, en by my noyt ghesien.
Neen ’t gaet hier mede niet als ’t doet met ander liên: Hoort toe, ick sal dit werk u gaen te recht beduyden: Syn Neus is wonderlyck, noyt vond men sulcken luyden: En mits hy in gheboort is langhe blyven staen, Soo is het oock met hem seer wonderlyck vergaen: Want om van sulcken Neus gheheel te zyn ontslagen Heb ick soo langhen tydt dat Soontje moeten draghen, Soo, en ghelyck my dit myn Vroed wyf heeft geseyt.
’t Is wel, daer heb ick nu vol-kome recht bescheyt, Maer Wyf, ’k heb tot u last noch ander vremde maeren: Syn wy elf jaer ghetrouwt?
hoe sult gy dit nu klaeren?
Jae, jae, elf jaer ghetrouwt, dit sal ick maken waer, En u op staende voet bewysen, lieve Vaer.
Wel rekent dit een reys, maer wilt my niet bedrieghen, Ofwel myn Cyfer-konst die sal u heeten lieghen.
Hebt ghy voor u vertreck my niet ghehadt dry jaer?
Jae Moer, dat weet ick wel, dat is voor seker waer.
En was het doen ter tydt ook niet dry jaer gheleden, Dat ick dan ben met u in Echten Staet ghetreden?
Brengt dit niet uyt ses jaer?
dit alles wel onthouwt, En waeren wy alsdoen niet saem dry jaer ghetrouwt?
Is dat niet neghe jaer?
nu stelt noch daer beneven Twee jaeren, die ghy hebt u uyt de stadt begheven, Is dat niet juyst elf jaer?
’t Is soo ghy hebt ghelijck: Ick cyfer dit eens nae, op myne handt-practyk: Een, en twee, is dry, en dry-mael dry, is neghen, En dan noch twee daerby, is recht en al ter deghen.
Dats net.
Wel Man, ick wouw dat ick het oock soo kost.
Jae, dat gheloof ick wel, ’t heeft my goet gheldt ghekost, En daerom soeck ick oock myn Soon geleert te maecken, Soo in de Cyferkonst, Musieck, als ander saecken, Want ’t komt hun seer wel altyt te pas.
Ick wist niet dat myn Baes, soo wel ghelettert was.
’t Is tydt, ick gaen nae huys, ghy houdt my hier maer kallen, ’k Moet sien, of myn Soons Neus niet is in ’t vier ghevallen.
Loopt, slecht hoofdt, u ghebreckt niet als een Sotte-kap.
Wel-aen, ick wil oock gaen en staecken myn gheklap, Want ’k moet het alles soo met Lemmen sien te stellen, Dat hy myn slim bedryf niet komt omver’ te vellen.
Lemmen met syn Soon uyt.
Kom, Soon, tred’ lustigh aen, fraey als een braeve quant, Gaet neffens myne syd’, langhs hier, aen dese kant.
Stelt recht u op u lyf: jae soo, dat is ter deghen, Kyckt iedereen wel aen, al wie u komt oock teghen: Voorts strykt u hoetje op, dat men u neus sien kan: Dats aerdigh wel ghedaen, ghy zyt een braeve man; Wel aen laet overal nu vry u ooghen swieren, Siet daer, hy heeft in al’s, myn gangh en goe manieren.
Gallant, seer locht van terd’, syn aen-sien maeckt elck root: Hey Volck wat op een syd’, myn Sones Neus niet stoot.
Hoe staet nu Broer en siet op onse byde Snuyten?
Kyckt, kyckt, roept Joncker Klaes, twee Neusen van vurtuyten.
Doch ’kpas op niemandt niet, kom, Soontje laet ons gaen, De Grooten houden noyt met de Jan-haghels aen, Want weet, dat sulcken Maets vol quae ghedachten steken, Der halven datse niet als achte-rklap en spreken: ’t Is al van Peer en Leys, het gheen daer komt te berd’, En voorder wat by ryck en arm ghehandelt werd’.
Elck moet daer van syne pluymen laeten, Al waer ’t een Vorst of Prins, men past op geene Staeten: Komt daer een hupsche Myt, men seyt haer hals staet styf: Die vrouw niet leelijck is, maer s’heeft een mottigh lijf: Me Jouffrouw slecht gehuyst is vuyl en heeft veel sproeten: Elisabet is blanck, maer kyckt s’heeft slimme voeten: Cato bruyn ooghen heeft, maer sy is root van hair: Mariken is beleeft, maer gaet van kinde swaer, Schoon Klaerke is getrouwt met Jan de vise Schrinckel.
Eerst waeren sij seer wel, nu woonter her Scherminckel.
Hier onder ons gheseyt, Griet wenst te syn de Bruydt: Saer is heel resoluet, maer slaet van achter uyt.
Siet, soo kryght elck een veegh, door ’t pluysen der ghebreken; Doch niemandt die kan quaedt van onse Neusen spreken: Besietse dan by tydt, want ick ben ’t hier al moe: Kom Kindt, sa laet ons gaen recht nae de Schole toe.
Houdt uwen ouden tred’, wy moeten niet ras loopen, ’t Is hier, nae ick bemerck, de deure die staet open, Laet ons in huys saem gaen, en houdt u neffens my: Waer sijdy Meester Jan?
hier komen wy u by.
Wel Lemmen goeden dagh: sijt by my wel ghekomen.
Wat dunckt u van die Neus?
magh ick daer op niet romen?
Dat is, siet daer myn Soon.
’k Segh, hy u wel ghelyckt.
Komt hem wat naeder by, en wel syn Neus bekyckt: Wilt eerst den sijnen sien, en dan op mynen letten.
*Men sou op beyde wel myn bril van’t kack-huys setten: Ick segh, hy u ghelijckt, al waerser nae ghemaeckt.
Dat meen ick oock soo Maet, daer syt ghy wel gheraeckt: Nu op syn ouderdom, hebt ghy daer noch iet teghen?
Wilt dit punt wel over-weghen: Want ’k ben van alles nu, vol-komen onder-recht.
Ghy hoeft niet, ’t is een saeck, daer my niet aen en lecht, Ik ken hem voor u Soon, en sal hem oock wel leeren.
Dat prys ick, doch een saeck ick u recommandere, Dat is dat ghy altydt myn Sones Neus wel myt, En noyt hem daer ontrent en gheeselt ofte smyt: Want soo ghy quamt syn Neus te quetsen of te breken, Ick sou u ghelyck een raep door-steken; want ’t is den besten pandt, die ick ter wereldt weet.
Weest daervoor niet besorght, hem sal geschien geen leet.
Voorts, sult ghy op ’t bedryf van uwe Jonghens letten, Op dat sij vechtende, sijn Neuse niet verpletten: Hoort Jonghens al-te-mael, hebt ghy my wel verstaen?
Jae, jae, weest maer gherust, wy sullen ’t gaede slaen.
Wel Soontje, weest ghegroet, sijt wys en wilt wel leeren, Ghy kryght dan haest van my al watge sult begheeren: A dieu noch eens voor ’t lest, ’k en kan niet wel vandaen, Nochtans mijn tijdt verheijst, dat ick moet henen gaen: Nu, Meester goeden dagh, ick laet aen u de sorghe.
Syt wel gherust, Vaer lief, ick blyver u voor borghe.
Den School-meester met de School-jonghens.
Hoort Jonghens sit-men stil, ick kom weer boven strack, Past ieder op u les, soo niet ghij krijght een plack.
Meester binnen.
JONGHEN.
wat een grousaem Neus, noyt sagh ick sulks mijn daghen.
Stil Jongen houdt u mondt, of ’k sal ’t de Meester klagen.
Hy is, siet, ghecoleurt als een Kalkoense-haen.
Ick segghe datge swijght, of ’ksal u lustigh slaen.
Men sou op sulcken Neus een verkens-kot wel bouwen.
Nu Jonghens ’k vraag noch eens, of ghy u beck wil houwen?
Hy heeft twee hollen, kijckt, als ’t kack-huijs van een boer.
Siet, soo ghij noch eens spreckt, ick strax u back-huijs snoer.
Het is een Neus Messieurs, men souer leer op touwen.
Nemt dat voor uwen loon en leert uw’ mondt soo houwen.
Uw’ groote Neus sal nu myn handt oock proeven gaen.
Aij, aij!
blijft van myn Neus, laet bid’ ick my op-staen.
Ik moet hem eerst te recht, wat krouwen en her-schicken.
Wel hoe ick sien my gheck; wat drommel, s’is aen-stucken.
Wat schelmerij is dat, s’ is maer daer aen ghemaeckt, Wat met den minsten stoot is hij daervan gheraeckt.
wat sal ick gaen doen?
hoe sal myn Vaertje kijven.
Ick loop soo recht nae huys, ’ken wil hier niet meer blijven, Och!
’k durf dit niet bestaen, ô neen ick, seker toch!
Hoe sal myn Vaer en Moer nu tieren?
och, och, och!
Den Soon loopt henen.
Hoe hebt ghy soo gheraest?
wat isser weer bedreven?
De Jonghe met de Neus, wel, waer is die ghebleven?
Hy is nae huijs ghegaen vol suchten en ghetraen.
Wat is de reden, spreckt, hebt ghy hem quadt gedaen?
Syn Neus ghebroken is.
Wat, synen Neus ghebroken?
Hy sloegh my eerst voor al, om dat ick had ghesproken, Ick raeckte maer syn Neus, en strax brack hy in twee.
Houdt daer, ghy stouterick, ghy liet hem niet met vrée, Strax krygh ick hier de Vaer: hoe sal de Man niet kyven, Maer maeckt hy my te veel, soo sal ick al ’t bedryven Hem maecken open-baer: wat roert de saecke myn?
Ick wil om sulcken bras hier niet bekeven zyn.
Lemmen alleen uyt.
Vermits ick seer verlangh, kan ick in huys niet dueren, De School is nu al uyt, want ’t is meer als elf uren: En sien ick hem noch niet?
Waer blyft myn soete Man?
De liefd’ stiert my tot hier, om t’hooren wat hy kan: Ick sal hem eerst voor al gaen in het Frans aen-spreken, Want in die jonghe Neus kan vele wysheydt steken: Laet sien, staet hy daer niet?
jae, jae, by de pillaer: Wel Soontje benje daer?
kom hier myn soete Vaer.
komt wat naer, laet my u Neus eens kycken: Och, och!
wat macher zyn?
ick moet er eens op strycken: Nu fraey, besiet my aen, sulcks immers niet betaemt, Dat gy hier tot myn leet uw’ schoone Neus beschaemt; Want ’kacht de Neus veel meer, als al de grootste schatten, Jae magh ick hem niet sien, soo wil ick daer naer vatten.
De drommel hy is wegh: moort!
wat schelmery!
’k Ben een bedorven Man: och vrienden staet my by!
Houdt vast, houdt vast den dief!
myn Soons Neus is ghestolen, Hoe ben ick dus ontstelt?
misschien kom ick te dolen?
waer loop ick heen?
wie staet my by in noodt?
’t is maer al te waer, ick ben van vrees half doodt, Myn herdt dat is soo bangh, merckt, hoe myn beenen drillen: ’t Is al-te-mael ontstelt, myn hoofdt, myn Neus myn billen Die gaen al op en neer ghelyck een hinne-gat: Wel wat is dat gheseyt?
’ken ben niet blindt of sat, Ben ick dan sonder macht, of erghens vast ghebonden?
Wacht Voghel, die de Neus hebt van myn Soon geschonden, Ick sal u singhen doen een droef en treurigh liedt: Doch, wat staen ick en raes, ’k en sien de Man noch niet.
Komt seghtme gy Rabout, wie quam u Neus te breken?
Maeckt my geen quacken wys, maer wilt de waerheydt spreken: Wie heeft my berooft van dien weerden schat?
Ick raed’ u spreckt, ofwel ghy kryght een voet in ’t gat.
Wel, hoor ick u noch niet?
siet daer het kost u leven.
Och Vaertje slaet my niet!
s’is in de School ghebleven.
In ’t School?
by slabbrement, ick gaender soo nae toe, Wie my nu terghen komt, die is syn leven moe: Waer sydy Neus-dief, waer?
wilt u verdeffendéren.
Wel Lemmen hoe dus gram?
wat is toch u begheeren?
Durft gy noch vraegen dat?
gy rechten schoon van praet, Ick sou u leeren dat, had’ ick u op de straet.
Wel, wat ghebreckt u, seght, op my aldus te baren?
Hebt ghy myn Sones Neus gheseyt niet te bewaeren?
Ghy hebt hem soo bewaert dat hy hem nu is quyt; Ick wensche dat gy kreeght voor uwen loon het schyt.
SCHOOL MEESTER.
Maer Lemmen, u bedaert, ick segh in goeder trouwen, Dat ick u voor myn vriendt erken en kom te houwen.
Uw’ goede vriendt te syn, dat acht ick my voor schand’, Want daer ik was weleer den rycksten van het landt, Heb ik door u bedrogh den bedel-sack verkreghen.
Is al uw’ ryckdom dan in soo een Neus gheleghen?
Die maer en is ghemaeckt van steen ofwel van hout?
Wat seght ghy daer, ghy Schelm, ghy Guyt, gy Stuck-rabout?
Myndt ghy een Man als ick met sulcken praet te payen?
En laet u sulcken soort van ooren niet aen-naeyen.
Soo ghy my hooren wilt, soo sal ick u ghewis Nu maecken open-baer wat van de saecke is: U Wyf heeft van de straet ghenomen Een Jonghen, teghen dat ghy weder thuys sout komen, De welck sy door de konst Doen maecken heeft een Neus den uwen seer ghelyck: En hier mé hebt ghy dus hooveerdigh loopen praelen.
Indien dit seker is magh haer de Duycker haelen.
Ick segh u, het is waer, de stucken wysent uyt.
Dit sal, Mits ick dit Neuse-spel gheheel quam te verbrassen: Doch wat gheef ick daer om: wie vuyl is magh sich wassen.
Lemmen met syn Wyf uyt.
Ick segghet u noch eens, en wat ick segh is waer.
Ick segh: de Meester is een groote Leughenaer.
Gaet, seght hem selver dat, wat blyft gy hier langh dralen.
Ick gaen, opdat ik hem met vuysten dit betaele.
’t Is eenen rechten Guyt in alle syn bedryf; Ick sal hem groeten soo, kom ick hem aen het lyf Dat hy ’t ghedencken sal: hoe sal hy my belieghen?
En segghen dat ick quam myn Koningh te bedrieghen?
Sal hy begaen het quaedt en gheven my den wyt: Die daet wilt dat ick hem myn muyl in ’t backhuys smyt.
Maar of ghy braeckt syn Neus, wie sou hem dan genesen?
Daer om en gheef ick niet; wie my belieght magh vreesen.
Schond’ hy myn Kindt syn Neus, soo had’ hy recht syn loon.
Een Wyf ghelyck als ick, sou vechten om een boon.
Komt hier, daer woont de Vent, de deur en is niet open.
Ick souse wel onder-voet gaen loopen.
Neen, neen, ’t is best gheklopt, en dat met groot geweldt.
Wel Volck hoe klopt ghy dus?
wat isser, brenght ghy gheldt?
Neen, ick brengh geen gheldt, maar stocken op u rebben.
Wat on-bescheet is dit, wat wilt ghy van my hebben?
Dat ghy de leughens al sult haelen door uw’ hals, Die ghy sooght uyt uw’duym: jae soo vileyn en vals Gheseyt hebt, aldat ick heb mynen Man bedroghen.
Wel, dat is immers waer!
Ick segh, het is gheloghen, Ghy Vuylaerd’ als ghy zyt.
Verstaet malkaer met reen, Opdat ick hooren kan, wie Recht heeft van u tween.
Dit is, ’tgheen ick versoeck, laet my met vrede spreken.
Ick sal u noch den kop, met dees myn handen breken: Durft ghy noch spreken hier?
daer wat ick segh is wis!
Jae g’hebt de Neus ghemaeckt, ick segghe dat soo is.
Ick kan u dadelyck noch al de stucken toonen.
Gans velten, houdt my vast, hoe sal ick hem dat loonen: Wacht, voghel, wat vertoeft, ick sal u hebben flus.
Wel, gheef my wat ghehoor, hoe redeneert ghy dus?
Ghy weet toch immers wel, hoe ’t gaet met dese saecke, Daer gy vreest dat ick u voor elck beschaemt sal maecken.
Ick sal u kloppen Boef, myn eer dit niet meer leyt.
Houdt daer Bordeel brock, loon voor ’t geen ghy hebt gheseyt.
O Vrouw!
wat slagh is dat, ick sal myn hair oock weeren, Al sout ghy my het lyf in hondert stucken scheuren.
Hout op, dat gy myn Vrouw niet seer doet, siet wel toe.
Of ’k salder ook op slaen, laet af, segh ick, wel hoe, Ick val hem mé op ’t lyf, al sout myn Neus bekoopen.
Ick sal hem levende syne taye huyt afstroopen: Gy snooden Wyven-beul, sult ghy my hier soo slaen?
Sa Wyf verweert u kloeck, want ick u by-gaen staen.
Daer, daer, houdt dat daer voor: soo salder ick op touwen.
En ick sal d’ooghen hem, uyt synen dick-bol krouwen.
Sa, sa, schept moet myn Wyf, en valt hem braef aen boort.
Helpt vrienden staet my by!
ick worde hier vermoort!
Jae, jae, dats niet-met-al, ghy moet dit dierder koopen.
Daer tyt hy op de vlucht: kom laet ons hem nae-loopen.
’tSaemen binnen.
Den Schoolmeester eenigh uyt, en dry School-Jonghens, sittende op d’een syde des Thiaters.
Hier ben ick eyndelick uyt het ghevaer gheraeckt.
Siet, wat een boose Vrouw niet twist en on-rust braeckt: Ay my!
is dat het gheldt het ghene my belooft is?
’kEn hoef geen vraegh te doen, by-lo, waer dat myn hoofdt is, ’tIs my daer wel ghetoont, de duycker, is dat slaen?
Is dat den goeden loon van syn Soons schoole gaen?
Hy mogt my seker wel van goey betalingh spreken, Dat vuyst-ghelt sal my noch langh in de rugghe steken: Van sulcken dranck voor-waer sal niemandt worden sat: Hoe ellementigh heeft my daer dat Wyf ghe-hadt!
Sy hebben alle twee daer wel hun leet ghewroken: Daer van hy oorsaeck is, die heeft de Neus ghebroken.
Dus, dat het niet betaemt, dat die my bracht in ly, Van sulcken rugghe-spys en ghieft sou wesen vry: Daerom, ghy School ghebroet, die quamt dit spel te spelen, Heb ick ter Feest gheweest, ’ksal van ’t Bancket u deelen: Hou daer, hou daer!
en ghy, lust iemandt daer banquet, Die steckt syn vingher op, soo deel ick hem wat met.
Want wat my niet en smaeckt, ofwel komt te verveelen, Daer ben ick aen seer milt, hetselve met te deelen.
Hoe, spreckter niemandt niet?
a dieu dan tot besluyt, Loopt al-te-mael nae huys, de Schoole die gaet uyt.
DE LICHTMIS, of MAL MORTIE MAL KINDIE.
DELICHTMIS, OFMal Mortje mal Kindje.
DOORA.
du MOULIN.
t’ AMSTERDAM,             By d’Erfgenaamen van J. Lescailje, op de Mid-deldam, naast de Vischpoort, 1687.Met Privilegie.
Alzo Ons vertoond is by de tegenwoordige Regenten van de Schouwburg tot Amsterdam, Dat zy Supplianten zedert eenige Jaaren herwaarts met hunne goede vrinden hadden gemaakt en ten Tooneele gevoert verscheiden Werken, zo van Treurspeelen, Blyspeelen als Klugten, welke zy lieden nu geerne met den druk gemeen wilden maken?
doch gemerkt dat deze Werken door het nadrukken van anderen, veel van hun luister, zo in Taal als Spelkonst zouden komen te verliezen, en alzo zy Supplianten hen berooft zouden zien van hun byzondere oogwit om de Nederduitsche Taal en de Digtkonst voort te zetten, zo vonden zy hen genoodzaakt, om daar inne te voorzien, ende hen te keeren tot Ons, onderdanig verzoekende, dat Wy omme redenen voorsz.
de Supplianten geliefden te verleenen Oktroy ofte Privilegie, omme alle hunne Werken reeds gemaakt, ende noch in ’t ligt te brengen, den tyd van vyftien Jaaren alleen te mogen drukken en verkoopen of doen drukken en verkoopen, met verbod van alle anderen op zeekeren hooge peene daar toe by Ons te stellen, ende voorts in communi forma.
Verbiedende daarom allen ende eenen ygelyken dezelve Werken naar te drukken, ofte elders naargedrukt binnen den zelve Onzen Lande te brengen, uit te geven ofte te verkoopen, op de verbeurte van alle de naargedrukte, ingebragte ofte verkogte exemplaaren, ende een boete van drie honderd guldens daar en boven te verbeuren, te appliceren een darde part voor den Officier die de kalange doen zal, een darde part voor den Armen der Plaatze daar het kazus voorvallen zal, ende het resteerende darde part voor den Supplianten.
Werken, daar door in geenige deelen verstaan, den inhoude van dien te authorizeeren ofte te advoueeren, ende veel min de zelve onder Onze protektie ende bescherminge, eenig meerder kredit, aanzien oft reputatie te geven, nemaar de Supplianten in kas daar in yets onbehoorlyk zoude mogen influeeren, alle het* zelve tot haren laste zullen gehouden wezen te verantwoorden; tot dien einde wel expresselyk begeerende, dat by aldien zy dezen Onzen Oktroije voor de zelve Werken zullen willen stellen daar van geene geabbrevieerde ofte gekontraheerde mentie zullen mogen maaken, nemaar gehouden zullen weezen het zelve Oktroy in ’t geheel ende zonder eenige Omissie daar voor te drukken ofte te doen drukken, ende dat zy gehouden zullen zyn een exemplaar van alle de voorsz.
Ende ten einde de Supplianten dezen Onzen konzent en Oktroije mogen genieten als naar behooren: Lasten wy allen ende eenen ygelyken die ’t aangaan mag, dat zy de Supplianten van den inhoude van dezen doen, laaten en gedogen, rustelyk en volkomentlyk genieten, en cesserende alle beletten ter kontrarie.
Gedaan in den Haage onder Onzen grooten Zegele hier aan doen hangen den XIX September in ’t Jaar onzes Heeren en Zaligmakers duizent zes honderd vier en tachtig, G. FAGEL.
De tegenwoordige Regenten van de Schouwburg, hebben het recht der bovenstaande Privilegie, voor deze Lichtmis, of mal Mortje mal Kindje, vergund aan de Erfgenaamen van J. Lescailje.
Den 10 December, 1687.
ARENT PIETERZ.
JACOMYNTJE JANZ, Huisvrouw van Arent Pieterz.
MICHIEL ARENTZ, Zoon van Arent Pieterz, en Jacomyntje Janz.
JERONIMUS, NeefMARY, Dienstmeid } van Arent Pieterz.
KLAARTJE, een lichte kooi.
’t Tooneel is een kamer in ’t huis vanArent Pieterz.
ARENT PIETERSZ, JACOMYNTJE JANZ.
NEen, mortje, spreekme van die guit niet, ik zal dat lichtmissen niet langer gedoogen, Ik ken hem voor myn kind niet, ’k wil hem niet zien voor myn oogen.
JACOMYNTJE JANZ.
Nou, vader lief, nou, man, ’t is evenwel jou eigen vleis en bloed, Hy plegt je liefste kind te weezen, als hy nou belofte van beterschap doed, Is ’t dan niet wel?
ken dat je toorn niet verzachten?
Wat belofte van beterschap, hy loopt by hoere en snoere heele nachten.
Hy is een vagebond daar geen vroomheid, noch hoop in is van deugd, De nagel aan myn doodkist zal hy zyn, en de oorzaak van al myn ongeneugd.
Wy hebben zyn schand’lyk leeven lang genoeg verdraagen; Wel hy heeft dezen voorleden nacht noch tot zyn geweeze meester de glaazen in geslaagen, Vergezelschapt met noch zo een lichtmis vyf of zes.