floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Maer om weêr op ’t propoost te raken, Ik houd’ het daer voor dat haer tong belet wort deur Een zeker hindering genaemt peccant humeur, Dat dees humeur peccant wort geformeert noch nader Door d’influentiën van een opstijgend’ ader, Zeer sanguin, die klimt in vertex, waer uyt dan Dees hare ziekte komt, om zoo te spreken van... Maer Heer, verstaet gy ook Latijn, of andre talen?
Gants niet?
Ik zal ’t u dan verhalen.
Cabricias arci thuram, catalamus, Et, singulariter nominativo sus, Haec musa, hic bonus, bona, bonum.
en daerom.
Est ne oratio Latina?
quare?
Quod substantivum hic & adjectivum, zoo Concordant, genere, casu & numero.
Och, had ik aen ’t Latijn mijn jeugt ook gaen verbinden.
Dat ’s eerst een man!
waer zou men zijns gelijke vinden?
Zegh Lukas, zou men ’t op die gekskap wel vermoên, Dat hy zijn woordt zou op zijn Doctors kunnen doen?
Al kan ik ’t niet verstaen, ’t is treffelijk esproken.
De dampen die om hoogh opstijgen deur het koken Der maegh, passeeren van de slinkerhandt, voorby De lever na het hart, dat ’s aen de rechterzy, Alwaer datmen bevindt de long te zijn gezeeten, Die wy in het Latijn Armianimus heeten.
Die daer gemeenschap met de harssens heeft, die wy Ook Nasmus noemen in het Grieks, en dat komt by Door ’t middel en behulp van d’ader, veni cave, Die w’ in ’t Hebreeus de naem lang van Cubile gaven, Welk in zijn wegh ontmoet de dampen, die de buyk Vervullen om te doen ’t noodtwendige gebruyk; Die onder ’t schouderbladt af van de nieren schampen.
En een quaet-aerdigheyt is onder deeze dampen, Daerom beveel ik u, neemt op dees quael wel acht.
Waer uyt niet goets en wort verwacht.
En dit veroorzaekt... maer jy moet ’er wel na hooren.
Ook wort daer een euvel quaet geboren Door het aengroeijen van d’humeuren, die haer in Het hol van ’t middelrift onthouden, vat den zin, Dat ’s diaphragma, en daer geeuwje, en daer gaepje Zeer van; en daerom wordt jou dochter als een aepje Zoo mager, en zoo stom als ik u heb gezeyt.
Hoe wijslijk brengt hy ’t voort, met wat een treflijkheyt, Dat uyt geen schaepshooft komt, neen zeker het studeeren Is dan wel aengeleyt als men zoo veel kan leeren.
Gelukkigh zijn wy dat wy hebben zoo een man Gevonden, die veel meer als drie paer andre kan. Luk.
Och, had ik meê wat in een Doctors boek ekeken.
Men zou van deze zaek niet klaerder kunnen spreken.
Maer ik hoord’ echter iets, Heer, dat ik uyt uw reên Niet wel begrijpen kan, en daer gy dwaelt, zoo ’k meen; Dat is, dat gy het hart en lever niet gaet geven Haer rechte plaets.
hoewel ’k niet zeer en ben bedreven, Onder verbeetering wordt dit van my gezeyt, Dat ’s menschen hart altijdt ter slinker zijde leyt, En dat de lever juyst leyt aen de rechter zijde.
Dat meenden zy voorheen, in oud’ Esopus tijden, Maer onze Medicijns verandren nu die swier, En stellen haer recept op andere manier.
Hoe oudt ik ben dat hoord’ ik nimmer van mijn leven.
Wilt mijn onwetendheyt hier in, mijn Heer, vergeven.
’t is ook niet van nooden dat gy weet Die kunsten, welk ons zijn vertrout, als in ’t secreet.
’t Is zoo, mijn Heer.
Maer laet ons nu tot midd’len komen.
Wat moet voor dit gebrek nu worden ingenomen?
Ik zal ’t u zeggen.
Ik verlang daer na.
Mijn raedt Is dat gy strax haer weêr te bedde brengen laet, En dat gy haer dan geeft wat suykre makeronnen, Gedoopt in Spaense wijn.
Zou dat haer helpen konnen?
het suykerbroot en wijn stemt over een, En maekt beweeging die haest spreken doet, het geen Men dikmaels heeft gezien in klappende parquetten, En papegaijen, die men dit maer veur moet zetten.
Gy hebt gelijk, en dat ’s een kleyn’ doch goede raedt.
Datmen een pont drie vier makrons strax halen gaet, En een stoop Spaense wijn, zoo mach ze rijklijk slikken.
’t Is zoo.
Dewijl ik hier niet meer weet te beschikken, Neem ik mijn afscheyt, en zal tegen d’avont weêr Vernemen wat voor baet gy hebt gevonden, Heer.
Maer zacht, jy minnemoêr, ik zou ’t ook noodigh achten Dat mijn remediën u eenigh nut toebrachten.
Zulx is onnoodigh, Heer, ik ben gezont en fris.
minnemoêr, het zoo veel slimmer is: Te veel gezontheyt doet veur ongezontheyt vreezen; Derhalven zou ’t by my niet ongeraden weezen, Dat men uw ’t minnebloet wat aftapt’, en noch meer, Daer by dient u gezet een lustige klisteer.
Hoe Doctor, dat ’s wat nieus, haer strax een aêr te laten, Daer z’is gezont?
gy gekt met haer, of wilt wat praten.
Als is ’t wat nieus, ’t is goet.
gelijk als men de borst Met goede teughjes zalft, al heeftmen noch geen dorst, ’t Is tegen dat de dorst ons zou bevangen mogen.
Zoo moetmen ’t laten veur meer onheyl ook gedogen.
ik lagh ’er meê.
hoe, houje my veur gek?
Of ben je ’t zelfs?
Ik heb dat prikken niet gebrek.
Ik ben een dorpwijf, en mijn vaertje was een kinkel, Dies maek ik van mijn lijf geen Apetekers winkel.
Gy zijt schrikachtigh veur mijn raedt, ’k zal u hier na Tot reden brengen.
Nu goên dagh, mijn Heer, ik ga. Ger.
Toeft, zoo het u belieft, ik moet u noch beschenken.
Ik neem geen gelt.
Sganarelle steekt zijn handt achter deur zijn rok.
Gy hoeft dat niet te denken.
hoor.
Gek jy der meê?
hout.
Ik zal ’t niet doen.
Tast aen.
Ik doe het niet om gout.
’t is maer waer toe mijn gunst verplicht,, is.
Sganarelle ’t gout ontfangen hebbende beziet het, en zeyt stil.
,, Per fors.
’t is gout.
dat ’s goet, als ’t nu maer niet te licht,, is.
’t Is zwaer genoegh.
Ik ben geen allemans Doctoor, Noch die gehuert wordt.
dat weet ik wel.
Hier door Zou ik mijn aenzien wel verliezen, wilt u wachten Zulx te vermoeden.
’k Heb daer van gants geen gedachten.
Na eenige eerbiedige buyginge gaet Geronte, Valerius, Lukas, en Iaquelijne binnen.
Sganarelle, Leander.
Sganarelle zijn geldt naziende.
PUyk, zeker dat gaet wel.
Uw knecht heeft u verbeyt Een lange tijdt, die u nu om uw bystant vleyt.
Sganarelle tast Leander de pols.
Na ’t springen van de pols, ’t met u niet wel gestelt,, is.
Daer schort het niet.
o neen, Leander niet gequelt,, is Met ziekte, daerom kom ik u, mijn Heer, niet by.
En waerom zegh jy ’t niet?
wat wilje dan van my?
’k Zal u dat zeggen.
Weest wat kort dan in je woorden.
Lusinde, uw patient, mijn hartje lest bekoorde, Die my ook noch bemint; maer haer papa, die man, Verbiedt my ’t huys, dat ik niet by haer komen kan. Daerom neem ik tot u mijn toevlucht, gy kunt maken Dat ik in ’t byzijn van mijn liefste kan geraken, Slechts door een listigheyt die ik flus heb bedacht.
Zoo ’t u beliefde dat uw’ hulp my daer toe bracht, Al mijn welvaren is alleen daer aen gelegen.
’k Verzoek uw hulp, en bid, valt my hier in niet tegen.
Waer voor ziet gy my aen?
krenkt gy mijn achtbaerheyt?
Ik u ten dienst staen in een onbehoorlijk feyt?
Neen denk dat vrylijk niet.
my koppelaer vertoonen?
Of zoekt gy lafbek nu mijn schranderheyt te hoonen?
Al zacht, mijn Heer, en roept zoo luydt niet.
Wel, ik wil.
Gy onbeleefden bloet!
wat port u?...
Ey, zwijgh stil.
O onbedachtsaem mensch!
Ik bid, mijn Heer, wilt hooren.
’k Zal u doen zien dat ik niet ben van die Doctoren Die zeer geltgierigh zijn, vergetende haer eer.
Wat meent gy onbeschoft.
Leander geeft hem een beurs met gelt.
Niet quaets.
tast aen, mijn Heer.
het gelt hebbende.
My te gebruyken als.... Maer ik spreek van een ander, En meen u niet, ô neen.
Gy zijt, mijn Heer Leander, Een eerlijk jongman, dies ik my gelukkigh acht, Zoo door my, tot uw dienst, iets goets kan zijn volbracht.
’k Was in my zelfs gesteurt, om datmen in dees tijden Vind menschen die gants geen geleertheyt mogen lijden, Die plomp zijn, en verkeert de luyden houden veur Het geen zy niet en zijn, dus dwalen z’ in haer keur.
Vergeef ’t my zoo ik wat vrypostigheyt kom plegen.
Al wat gy hebt gedaen daer is niet aen gelegen.
Maer wat begeert gy nu?
’t Is noodigh dat hy weet Dat mijn Lusindes quael geveynst is; zy en leedt Noch lijdt geen andre smart als liefde.
Z’heeft voor deezen Dees ziekte maer verzint, om eens verlost te weezen Van ’t houwelijk daer haer de Vader hard toe raedt.
Maer om geen achterdocht te geven van ons praet, Zoo gaet met my, ik zal u vorders doen bemerken Wat ik wel wenschte dat gy met my uyt woud werken.
Kom gaen wy dan, ’t gevoel van dat gy zijt verlieft, Heeft strax mijn hart, om u meer dienst te doen, doorgrieft.
De kracht van al mijn kruydt zal alles gaen verloren, Zoo gy niet haest verkrijght die gy hebt uytverkoren.
Eynde van ’t Tweede Bedrijf.
Sganarelle, en Leander als een Apotheker.
MY dunkt, na dat ik my te degen wel bekijk, Dat ik uyt deze pruyk een ander mensch gelijk.
’k Zal voor Aptheker by de vader wel geraken, Dit kleedt zal my voor hem onkundbaer kunnen maken: Want zonder kennis heeft hy my zijn kindt ontzeyt.
Dan ’k hoop ’t zal wel weêr gaen, en maek geen swarigheyt.
Ik twijfel niet.
Maer al mijn wensch is nu te weten Wat Doctors woorden, of hoe een’ge kruyden heeten, Om zoo te toonen dat ik meê de kunst versta, Op dat ik heden veur geen uylskop deur en ga. Sgan.
Onnoodigh: door het kleedt dat gy hebt aengetogen, Zoo wort deez’ oude man wel lichtelijk bedrogen, Hoewel jy niet een bruy verstaet van dit sekreet.
De nikker haelme zoo ik ook daer meer van weet.
J’ hebt my recht op gebieght, ’k zal ’t u nu ook ontdekken.
Zijt gy geen Doctor, Heer?
of wilje met my gekken?
Neen zeg ik je, met ernst.
Ik ben deur dwang geraekt Tot deez’ bediening, en met slagen wijs gemaekt.
’k Heb in mijn jonkheyt maer de tweede School deurwandelt, En weet niet meer als jy: Maer hoe ik ben gehandelt Dat voel ik noch.
Ik moet, en wil nu Doctor zijn.
Zoo lang ik goudt krijgh hou ik noch die zelve schijn En doe de luyden ook van my niet aêrs gelooven.
Dit kleedt geeft meerder winst, als altijd hout te klooven.
Aenzienelijke muts!
deur u zoo eertmen my, En tot noch toe vind ik my hier niet qualijk by.
’k Bevind nu ’t spreekwoort waer dat ’k veel heb hooren zeggen, ,, Die de naem van vroegh opstaen heeft, mach wel lang blijven leggen.
Gaet het zoo voort, ik hou dit ambacht voor zeer goet: Men loont den Doctor, of hy wel of qualijk doet, Hoewel onwetende, zeer botte rouwe gasten, Haer wel vergissen, als zy vele polsen tasten, En vaek de kranke luy verzuymen, of haer niet Ingeven ’t geen dat haer kan helpen, daer geschiet Geen onderzoeking na, zy sterven of zy lijën.
Wy kunnen uyt het stof, na ons gevallen, snijën, ’t Zy breedt of smal, dat een schoenmaker niet kan doen: Want neemt dat hy verbrodt de schoenen en ’t fatsoen, Het leer dat kost hem gelt; zo wy de mensch bederven, Ons moeyte wort betaelt; zijn tijdt was daer te sterven; En ’t is onmogelijk dat men het leven geeft, Dat goedt is, aen een mensch, die altijd qualijk leeft.
’t Is waer, die dood zijn en beklappen geen Doctoren.
’k Zie daer twee boeren, die my zullen laten hooren Wat dat haer let, na dat ik aen haer wezen merk.
’k Moet weder, als voor deez’, my stellen in het werk.
Gaet gy voorheen, ik meen u datelijk te vinden, Wacht my een weynigh maer by ’t huys van uw beminde.
Tibaut en Perrin by Sganarelle.
Tib.
MYn Heer, mijn zoon en ik die zoeken u. Sgan.
Geen vis, Heer; maer zijn moêr, d’arme Parette, is Heel ziek, zes maenden lang heeft zy in ’t bedt gelegen.
Wel, helpt z’ ’er uyt.
wat wil jy luy dat ik zal plegen?
Sganarelle houdt de handt op om gelt t’ontfangen.
Dat jy haer gaeft wat van jou vijzel stampery, Op datze weêr genas.
Wat ziekte woont haer by?
’t Luyt zoo wat miss’lijk, hyp... , hypocrysy geheeten.
D’hypocrysy is zeer gemeen, dat moet je weeten.
Ia, dat ’s te zeggen, dat een opgeblazenheyt, Door overvloed van windt, in ’t bloet, in ’t lichaem leyt En reutelt, die haer buyk, de mildt, en lever raken, Welk in de plaets van bloedt, niet doet als water maken En d’alledaeghse koorts heeft z’ om den andren dagh, Ook zoo veel kuytpijn dat zy ’t qualijk harden magh.
Vol rogg’len steekt haer keel, ’t schijnt dat z’ ’er in wil blijven.
En veel hartvangen, dies wy dik haer deur gaen schrijven.
Een Apotheker van ons Dorp die gaf haer in Zeer veel historitjes, tot laefnis, en teering, En deedt haer nuttigen veel goet voor de versweering, Conserfjes van Iacint, hartwatertjes, die zy Als stroop mach slikken.
Maer daer is geen sterkte by: ’t Is of ze likte aen een vaetdoek.
daer beneeven Heeft hy haer droges of geneeskruyt willen geven ’t Welk Chira china heet, maer ’k vrees, Dat al die voddery haer na de doodkist leyt, En dat ik niet en doe als moeyt’ en kost verloren; Twijl my verhaelt is, dat al deeze kliek Doctoren, Door zulke kunsjes, haer wat eerder helpen by D’Outvaders, ô dit doen is maer gelt-roovery.
Sganarelle als noch de handt ophoudende.
Mijn vriendt, dat ’s ’t zaekje niet, laet ons ter zaken komen.
Dit is de zaek, Dat jy belieft ons maer te zeggen, wat veur raedt Hier in te doen is.
Ik versta niets van uw praet.
Perin vult de handt van Sganarelle.
Perin.
Mijn moêr is ziek, mijn Heer.
daer, neemt dees twee ducaten.
Wilt ons van uwe hulp, het geen dat haer kan baten, Nu iets meêdeelen.
’k versta u nu te deegh.
Die jongen weet van ’t loon, wel vryer, jy bent sneegh, Dat ley jy uyt, gelijk als het behoort te wezen.
Jou moêr is ziek, niet waer?
En van d’hydropisy, dat ’s dat zy ’t water heeft, Die ’t gansche lijf blaest op, en haer een dikte geeft, Z’ heeft koorts daer by, en ook veel quelling in de beenen, Daer by de kramp, en zoo wat slapplijkheyt met eenen.
Zoo is ’t, mijn Heer, dat ’s recht.
Ik heb u wel verstaen; Maer deeze boer en heeft zijn woort niet wel gedaen.
De zeun is wijzer als de vaêr, dat kan ik merken.
Nu woud gy dat mijn hulp zou in dees ziekte werken, En is ’t niet zoo?
O ja, mijn Heer.
Dat ik u gaf Remedy ’t geen haer nam die waterzucht weêr af?
Ia, zoo wort het verstaen.
Gy zult de hulp haest weeten.
Ziet daer een goet stuk kaes, dat zult gy haer doen eeten.
Hoe kaes, Heer, voor een vrou die ziek is?
Botte Klaes!
Weet jy wat ik weet?
’t is een toegemaekte kaes, Daer goudt, gestampt korael, en paerlen binnen steeken, En meerder kost’lijkheyt.
zy zal wel haest opqueeken, Zoo zy dit maer gebruykt.
Wy danken jou dan zeer, En geven haer deez’ brok strax in.
Vaert wel, mijn Heer.
,, Jy ook.
gaet heen.
en zo zy daer na komt te sterven, ,, ’t Is menschelijk, laet haer een eerlijk graf verwerven.
en Perin binnen.
Lukas aen een zy.
ZIe daer die minnemoêr, zoo poezeligh, en zoet.
ô mooije min, ’t is goet ik u ontmoet: Uw lief gezicht kan al mijn kruyden krachten geven, Al mijn melancholy wordt uyt mijn hart gedreven, ’t Purgeert dit corpus.
Heer, ’k heb geen Latijn geleert.
Latijn niet, maer wat aêrs.
Ik ben niet gestudeert.
Dat ’s veur Geleerde, niet veur luy van mijns gelijken.
Mijn zoete minnemoêr!
laet my uw liefde blijken.
wordt eens ziek, alleen om mijnent wil, ik zou Vermaek genieten in ’t genezen van zoo’n vrou, En over al tot dienst by u haest vaerdigh wezen.
Iaqu.
Uw dienares, ’k wil nooit veel liever zijn genezen, Als eens ziek worden, neen, daer krijgh je my niet an.
’k Beklaegh u, dat je hebt zulk een jaloursen man, Die heel niet waerdigh is te hand’len zulk een vleysje.
Hy zingt deeze twee volgende regelen: Iaquelijn, ô bolle meysje!
dorst en mocht ik maer een reysje Zoo wat zollen, ’t geen ik zie, ’k gaf mijn heuning als een bie.
Zoo vrolijk?
maer staet stil, ’t vleys is verkocht, en die Een man getrout heeft, moet hem houden al zijn leven.
Dit is een straf die veur mijn zonden is gegeven.
Die met de duyvel is gescheept, vaert ook daer meê.
Kunt gy verdragen, dat, als gy zijt van uw steê, Hy op uw hielen volght, dit is my flus gebleken, Die u belet doet, dat u niemant aen mach spreken?
jy en weet het noch niet half wat dat hy doet, Dit ’s noch van ’t minste, ’t is een geemelijken bloet.
Is ’t mogelijk dat hy uw schoonheyt kan mishand’len?
Ik ken ’er een die zou een andre wegh in wand’len, Indien hy mocht maer in uw gunst staen; ik zou my Gelukkigh achten, mooije minne, zoo ik by Die plaets, daer ’t vlooytje heeft gezeten, mocht geraken.
Is uwe lieflijkheyt, ’t zoet van uw mondt, en kaken, En wat ’er liever is, en meerder waerdt als dit, Aen zulk een man gegunt, die u alleen bezit?
Aen zulk een plompen mensch?
een beest!
en zot van zinnen.
Vergeef ’t my, noem ik dus uw man, minwaerde minne.
Dees namen hy verdient, en andre noch daer by.
Ia min, ik zegh met recht komt hem ook toe dat jy Hem kroont, ik zou hem een tweetakte kroon beschaffen, Was ik als jy, en zoo zijn achterdocht gaen straffen.
Ontzach ik zijne schand niet meerder als mijn schandt, Ik nam wel lichtelijk een vreemder ding ter handt.
Jy zoudt niet qualijk doen u over hem te wreken.
En zoo ik, zoete min, van dat geluk mocht spreken Al mijn remediën betoonden u haer kracht.
O mooije minnemoêr!
wat zeghje, mach ik... zacht.
Voor dit leste woordt zien zy Lukas achter haer komen, die haer redenen al een wijl gehoort heeft, en nemen schielijk afscheyt van malkanderen, maer Sganarelle met een byzondere aerdige zwier.
HOu Lukas.
hebt gy niet den Doctor zien verschijnen?
,, Ia ’k, by de seldrement, ik zach hem, Iaquelijne ,, Heeft hem ook meê gezien.
Waer of hy wezen mach?
,, Dat weet ik niet.
’k wou ik hem by de duyvel zach.
Gaet heen, en ziet wat dat mijn dochter mach bedrijven.
MYn Heer, ’k heb al gevraeght waer gy zoo lang mocht blijven.
Ik heb gepractiseert hulpmiddelen voor uw kindt.
Maer zegh my hoe dat nu de zieke zich bevindt?
Vry slimmer, na dat zy uw raedt heeft ingenomen.
Te beter is ’t, nu zal het tot het werken komen.
Ia, zoo deez’ werking maer haer leven niet verslijt.
’k Bid, Heer, dat gy hierom doch niet bekommert zijt: ’t Geen ik meê brange, kan haer zwarigheyt genezen.
Zijt gy maer wel gemoedt.
Maer zegh my, wie is deze Die by u is?
Het is, Ger.
Wat is hy?
Die, Ger.
Uw dochter heeft van doen, en tot haer dienst is reedt.
ZIe daer uw’ dochter, die de gang heeft aengenomen.
’k Hoop ’t dat Iuffrou Lusind’ niet qualijk zal bekomen.
Gaet heen Aptheker tast haer eens de pols, en geeft My dan te kennen strax, wat ziekte zy nu heeft.
Sganarelle, willende Leander en Lusinde te zamen alleen laten, neemt de vader by zijne eene handt, leydt hem aen d’ andere zijde van ’t Tooneel, en omhelst hem met d’ andere arm, draeyt hem zoo om, en als Geronte om wil zien na zijn dochter, belet hy zulx.
’t Was lang in questi, en is noch niet uytgewezen, Datmen veel lichter kan een vrou als man genezen.
Ik bid u let hier op, en hoort hier ernstigh na: Want eenige van ons Geleerden zeggen ja, En andere weêr neen; ’k zegh ja, en neen, te zamen, Met moet bequaemheyt van de tijdt altijdt beramen, Na dat ’t vrouwelijk geslacht die zich verklaert.
Als zich geen beestige party daer openbaert, Die altijdt wil deur het gevoelen overwinnen, Daer door men merken kan d’oneffenheyt der zinnen, Die loopt zoo rondt als men de zon ’s daegs loopen ziet, En in de holligheyt van d’aerd’ haer stralen schiet.
Daer vindt... Lusind, als uytbarstende.
’k Ben niet bequaem om in het minst te breken Dit mijn gevoelen.
hoor daer!
mijn kindt kan spreken.
O groote deught van uw hulpmidd’len!
wonder!
licht Van de geneeskunst!
Ik ben zeer aen u verplicht, Voor deez’ beweezen daad, waer meê zal ik ’et mogen Vergelden?
’k ben verheught, en sta zoo opgetogen Dat ik nau spreken kan. Sganarelle wandelt over ’t Tooneel, drogende zijn voorhooft af, als zweetende.
Het kost my zweet, mijn Heer; Want zonder moeyte kreegh zy hare spraek niet weêr.
Mijn Vader, ’k heb de spraek wel wederom gekregen, Maer om te zeggen, dat ik ben en blijf genegen Niemant te trouwen als Leander, en daerom Doet geene moeyte meer, om, tot een bruydegom, Horatius, gelijk met dwang, my voor te dragen, Zulk een vermaekt my niet, noch zal my nooit behagen.
Maer... Lus.
’t Geen ik voorneem daer blijf ik gestadigh by.
Hoe... Lus.
Neen uw woorden en vermogen niets op my.
Ik... Lus.
Het besluyt dat is te vast nu voorgenomen.
Vaders macht en kan mijn zinlijkheyt niet toomen.
Ik heb... Lus.
Al wat gy hebt en helpt in ’t minste niet.
Hy zal... Lus.
Mijn hart en buyght zich onder geen gebiedt.
Daer... Lus.
Wort niet in gedaen.
wilt gy my hem niet geven Die ik bemin, ik neem dan aen het kloosterleven.
Geen gehoor altoos, ik sta het nimmer toe, En mijn gemoedt en stemt daer meê niet dat ik ’t doe.
’k Besluyt veel liever maeght te sterven, als te trouwen Met iemant, tegen wil, het geen my staêgh zou rouwen.
Wat bitse woorden, en wat een ondankbaerheyt Ontmoet my van mijn kindt?
Mijn Heer, ik bid, bereyt Haer weêr een middel die de spraek haer kan berooven.
Dat is onmoogelijk!
maer u kan ik verdooven Uw’ ooren, zoo gy toch wilt doof zijn, Heer.
Denkt gy dan, ô Lusind’... Lus.
Ik weet wel wat ik meen, En denk, uw macht kan my in ’t minst niet overheeren.
Gy zult Horatius noch trouwen, wil ik zweeren, Van deezen avondt.
’k Zal veel eerder sterven, eer Ik zulx beginnen zal.
Al stil en zacht, mijn Heer, Laet my hier meê begaen, ik weet dit quaet te weeren.
’k Heb kennis aen deez’ ziekt’, en zal iets ordonneeren, ’t Geen haer ten hooghste zal van nooden zijn, en dat Haer weêrom stelt gerust, als gy ze garen hadt.
Is ’t mogelijk!
zoud gy haer zieke geest bedaren, En weêr genezen?
Ia, laet maer uw quelling varen.
Beveelt het werk aen my, ik weet tot alles raedt.
Hier toe biedt my de handt die man die ginder staet.
Sganarelle roept Leander alleen by hem en Geronte.
Hoort hier.
Gy ziet wel wat genegentheyt Lusinde Tot haer Leander draeght, gelijk tot een beminde, Dat zy in weêrwil van haer Vader hem begeert?
Verlies dan nu geen tijdt, dat gy deez’ zaek verkeert, Want haer humeuren zijn verzuert, het is van nooden Dat gy dees quael verzoet, doet dat ik heb geboden, Op dat het wachten niet vererger; daerom kom Geef haer strax in ’t concerf van matrimonium, Doet daer twee pillen by, die ’t opset haer doen staken.
En zoo zy zwarigheyt wil van ’t inneemen maken, Ik ken u voor een man die zeer behendigh zijt, Doet met uw redenen en tong zoo groote vlijt Dat g’haer hier toe beweeght.
gaet dan een hallef uurtje Met haer wat wand’len in de tuyn, en toont een kuurtje, Dat haer gesteltenis verand’ren kan, ik zal Wat praten midd’lerwijl hier met mijn Heer.
voor al Verliest geen tijdt om haer ’t remedy te beduijen.
MYn Heer, wat noemde gy daer voor een soort van kruijen, Mijn leven hoorden ik van die conserven nooit.
Van zulke kruyden wordt zijn winkel opgetooit, Daer van men, in de tijdt van noodt, kan hulp bekomen.
Hebt gy die stoutigheyt uw leven meer vernomen?
Ik ken meer dochters, die al meê met koppigheyt Gequelt zijn.
Zoo ik ’t u te voren had gezeyt, Had gy het wel gelooft, dat zy zoo zeer genegen Tot dees Leander is?
Gy moet dit overwegen Dat een opstoking, door de hittegheyt van ’t bloet, Dees keur met volle zin aen jongeluyden doet.
Zoo haest dit minnevuur zich quam veur my ontdekken, Sloegh ik wel op haer acht, en ging haer voort onttrekken ’t Gezelschap, en ik heb in huys haer vast gezet.
’t Is wijselijk gedaen.
Hier door wierdt haer belet De samenspraek; want zoo ik eenmael had geleden Hare byeenkomst, wie weet wat voor malligheden Misschien daer hadden uyt gesproten, door die zucht.
Lichtelijk was hy met haer gevlucht.
uw voorzichtigheyt is niet om na te speuren.
Men heeft my van dees zaek gewaerschouwt van te veuren, Dat hy maer alle vlijt aenwende, om met haer Te spreken.
’k Hoor het is een snaek, en gauwert.
Maer Hy schuurt de Moriaen.
Ik zal ’t beletten Dat hyze niet en ziet, daer onder wil ik zetten Dees kop, dat zweer ik hem.
Hou jy getrouwe wacht, Dewijl de jonkheyt is vry wulps, en onbedacht, Haer yver haer verblindt, die haer in lust kan vleijen, Het ernstigh aenzoek kan haer lichtelijk verleijen; Maer, Heer, gy doet zeer wel, en neemt uw dingen wis. ACHTSTE TOONEEL.
HIer ’s groote zwarigheyt, mijn Heer, uw dochter is Strax met Leander wechgeloopen, het is zeker; Want haer beminde zelfs was deezen Apetheker.
Nu ziet gy, Heer,wat u den Doctor heeft gedaen.
ben ik dan alzoo bedrogen, en verraên, Van deezen Doctor, die ’t , als eygen vriend, vertrout,, is?
Bewaert hem wel: ik ga vernemen waer de Schout,, is, En breng zijn dienaers meê.
Zoo Lukas, draeght wel zorgh, Dat hy u niet ontsnapt.
Lukas werpt Sganarelle een touw om den hals.
Neen, Heer, ik blijf jou borgh.
IK vondt dit huys, maer most veel volk met vragen quellen.
Maer vriendt, hoe is ’t nu al met onze Sganarelle?
Dien wijzen Doctor, die ’k u aengewezen hadt?
In een zeer slechten staet.
Hier heb ik hem gevat, Hy zal zoo datelijk het galge-liedtje zingen.
Hoe scheerje my?
wel dit zijn wonderlijke dingen!
Hem hangen!
wat ’s dit, het is mijn eygen man.
Dat zy zoo ’t wil, hy moet ’er datelijk al an.
Daer is van hem nu geen genade meer te hoopen: Want onze Iuffer met haer lief is wechgeloopen, Deur zijn bestelling.
Och, mijn waerde man, is ’t waer Dat jy dus hangen moet?
Jy ziet het wijfje.