floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
waerde vrund Silvester!
wat getuygen zal ik nemen, om mijn ongevalste mening u t' ontdekken?
of ik name alle de bloempjes, en puyk-çieraden van de godinne Flora, in wiens Palleys, ik heden dien voor hoveling; zouden die aen u genoeg zijn?
of ik daer by name alle de bladeren van deze telg-rijke boompjes; zouwt gy daer mede wel te vrede zijn?
of ik 20 name alle de kruydjes uyt de schoot van deze lommer; zouden s'u voldoen kunnen?
oft ik name alle de kristalle drupjes die dit beexken uytstort, zouwt gy die geloven?
nocht bloempjes, nocht boompjes, nocht kruydjes, nocht beexkens, en hebben macht u zulx te getuygen; wat dan?
woonplaets van het Goddelijk, tuygt gy mijn herte, niet aen verherde, maer wel aen goetwilligen; ô gy sterren, ô gy maen, ô gy zee, ô gy Godheyd zelve!
tuyg, bid ik, tuyg mijn hert, tuyg mijn wil, en mijn genegentheyd, tuyg gy hemelen, tuygt gy Gode; tuygt gy zon, maen, en sterren, tuygt gy boomen, bloemen, kruyden, tuygt gy, bid ik, altezamen mijn ongeveynsde herte, op dat ik u, mijn waerde vrund Silvester!
vastelijk mach doen gelooven, dat ik door de wangunst en Hoofsche nijdigheyd, nu in mijn tegenspoed en ongeluk, meerder wellust, rust en vreugde, weet te vinden in deze verschoven nedrigheyd, als ik oyt mijn leven heb gevonden in de hoogste eere, en wellust van het Hoofsche leven; want de Hoofsche zorgen, en moeylijkheden die de Hovelingen aennemen, die zijn niet om te verkrijgen 't geene zy behoeven; maer eylaes!
veel meerder om het geen dat zy begeeren; al ons reyzen, al ons loopen, al ons woelen, en ons waken, is niet om onze nootdruft, maer om onze onverzadelijke begeerten te gehoorzamen; waer van zeer welen aerdig zeyd, met deze navolgende reden, dien welgeleerden, en hoog-geachten.
Antonius de Guevara!
Och hoe meenig hebben wy gezien in Heeren Hoven, die 't veel beter geweest hadde, dat zy noyt haer vermogen noch haren wil hadden gehoorzaem geweest, want na dat zy deden al wat zy vermogten en wilden, quamen zy te doen het geen zy niet behoorden.
Indien wy schuldig zijn vergiffenis te bidden die wy misdaen hebben, zo behoord een yder hem zelf veel eer vergiffenis te bidden dan een ander; want op dezer aerden en heeft my niemand alzoo veel misdaen als ik zelf my zelven wel te kort gedaen hebbe.
Wie heeft my de hovaerdigheyd ingeblazen?
dan mijn eygen behagen en zotheyd.
Wie heeft mijn hert geschonken het fenijn des nijdigheyds?
dan mijn zelfs lief-hebbende dwaesheyd.
Wie heeft mijn ingewant ontsteken met het vuur des toornigheyds?
dan mijn eygen onlijdzaemheyd.
Wat is de oorzaek dat ik in spijs zo gulzig ben geweest?
dan dat ik mijn zelven lekker en snoepachtig gewend hadde.
Och mijn ziele, wie wild gy de schuld geven van alle deze bekende lasten en schaden?
anders niemand dan mijn eygen zelvers zinlijkheyd.
Het is groote dwaesheyd den dief buyten 's huys te loopen zoeken, daer hy al binnen in den kamer is.
Ik wil hier by zeggen dat het groote ydelheyd is, anderen te willen beklagen, aengezien de schuld aldermeest in ons is: daerom wilt het ter herten nemen dat wy nimmer zullen ophouden ons zelf te beklagen, dan als wy beginnen zullen ons te beteren.
Och hoe menig en menigmael twisten en strijden in 't binnenste mijnder herten de deugd, die my getuygt goed te doen, en de zinlijkheyd, die my bekoord om ydel en lichtzinnig te zijn; van welken strijd blijft mijn redelijk oordeel bedompt, mijn verstand beroerd, mijn hert veranderd, en ik zelfs van mijn zelfs geheel vervreemd.
Ovidius den Poët beschrijft, dat de zeer amoureuse Phillis van Rhodis, haer zelven meer beschuldigde dan haer lief, als zy zeyde: 21 Remigium dedi, quo me fugiturns abires, Heu patiortelis vulnera facta meis.
O mijn lieve!
en van herten wel beminde Demophon, en had ik zelf mijn herte niet overgegeven om u lief te hebben, zoo en zoudet my geen geld gekost hebben, u te doen weg helpen en met u henen te zeylen, nocht gy en had niet van hier gereyst, nocht ik en had my in deze elende niet gebrocht; want eylaes!
het komt door mijn eygen zelfs wapenen, dat ik my aldus heb laten wonden.
Iosephus zeyd van Mariana, Homerus van Helena, Plutarchus van Cleopatra, Virgilius Maro van de Koninginne Dido, Theophrastes van Policena, Xantippus van Camilla, en Assennarius van Clodra; dat deze uytmuntende Princessen haer zoo zeer niet en beklaegden, dat haer minnaers haer alzoo bedrogen, als zy haer zelfs deden, om datze hunlieden te veel geloofs gaven.
Alzoo mede, waerde vrund Silvester!
heb ik mijn ongelukkig zijn, en denijdigheyd der Hovelingen niet zoo zeer te beklagen van het Hofs wegen, maer veel meer mijn zotte zinnelijkheden, en hoogdravende begeerten, door de welken ik het Hoofsche leven gezocht, en hare wellusten gedient hebbe, zoo dat ik met recht nu zelver van mijn zelven wel mach zeggen, het geen Plutarchus ons verteld van dien grooten Pompejo, van den Conink Pirrho, van den vermaerden Hannibal, van den Raeds-man Mario, van den Dictator Silla, van den onverwinnelijken Caesar, en van dien onzaligen Marco Antonio; zoo wanneer de zelvige door het ongeluk ter neder en onder de voeten verworpen lagen, hebben niet zoo zeer beklaegt de wreedheyd der Fortuyne, als zy wel deden de onachtzaemheyd, en het veel betrouwen op haerlieder voorspoed; dat ons anderen zomtijds moeyten en onrust aendoen is wel zoo, maer de zwaerste, en moeyelijkste lasten komen ons van niemand meerder dan van ons eygen zelve, want wy dikmael zelf ons zelven in de moeyten zoo verwerren, dat wy zonder merkelijke schade, en ook schande, daer uyt niet kunnen raken.
Waerde vrund Silvester!
wat remedie om dezen te ontwijken?
beter niet, mijns oordeels, dan zich af te keeren van het warrige, moeylijke, onrustige, geveynsde en bedriegelijk Hof, zoekende voor groote kleyne, voor hooge en verheven zaken, slegte en nedrige; 't welk ik gedaen hebbende, nu mach zeggen, als wel eer gezeyt heeft, dien wijzen en vermaerden, Philosooph Plato, na dat hy in zijn jeugd zeer wulps had geleeft, den oorlog gedient, gezeyld had over zee, veel koopmanschap gedreven; eyndelijk gevraegd zijnde, in wat staet dat hy hem best te vreden hadde gevonden; gaf voor antwoord, dat 'er geen staet zonder verandering, geen eer zonder perijkel, geen rijkdom zonder moeyten, geen voorspoed zonder eynde, noch geen vreugde zonder droefheyd is; dan indien ik een vredig gerust leven gevonden hebbe, dat was als ik my scheyde van alle wereldsche handeling, en bekommernissen, my begevende tot mijne boeken.
Waerde Silvester!
't Hof te verlaten, om dat men daer gehaet zy, is geen deugde, maer die zich daer afscheyd om de deug- 22 den te oeffenen, die toond dat hy de deugden lief heeft; die een veracht en nederig leven zoekt, om dat hy in het Hof, na zijnen wil, niet verheven en ge-eert word, die en zal niet minder onlust en verdriet in zijn kleynigheyd, vinden; veele zullen 't Hof verachten, en misprijzen, om dat zy daer beroyd, niet wel gezien, en van hare officien gezet, en verbannen zijn; anderen, doch zeer weynig, zullen dat verlaten, uyt liefde tot de deugden.
O gelukkige zielen!
wien de deugden zo wel smaken, dat zy alle de wellusten des Hofs overgeven, en verwisselen, aen die zalige, en gerustige wellust der gemoederen.
hoe gelukkig is geweest dien goeden en wijzen Catho, die, na dat hy zich gescheyden hadde uyt het Hof van Romen, den overschot zijns levens, in een arremland-huysken vredelijk, en wel gerust heeft door gebracht; van gelijken heeft gedaen dien machtigen Keyzer Diocletianus, de welke zijn Keyzerrijk verlatende, heeft een huysken te lande doen bouwen, en aldaer in stille gerustigheyd, en vrede zijn leven geeyndigt.
Pericles, de welke van alle Grieken zeer geacht en bemind was, na dat hy 36 jaren binnen Athenen geregeert hadde, nam verlof, en afscheyd van het Hof, en den Raed van Athenen, en gink woonen in een huysken, op het land, alwaer hy boven den ingank, ofte deure, hadde geschreven deze gedenkwaerdige woorden: Inveni portum, spes & fortuna valete; het welk ik gestelt heb aldus in duytsche rijmen: Adjeu fortuyn, en hoop, eertijds aen u verbonden, 'k Heb nu de haven van gewenste rust gevonden.
Wat heeft niet gedaen dien vromen, en dapperen held der Romeynen, genaemt Scipio Africanus, de welke Spangien heeft beoorloogt, heel Africam getemt, Carthago ter nedergeworpen, en heerlijke victorien over zijne vyanden bevochten; hy heeft zich, na alle die verkregen eer, en voorspoed, uyt het Roomsche Hof gescheyden, en zijn wooninge genomen in een zeer kleyn en armlijk huysken, aldaer in vrede en gerustheyt zijn dagen afgeleeft.
Na dat dien vermaerden, wijzen en goddelijken Plato hadde geantwoord aen den Ambassaten van Cyrenen, op 't verzoek der wetten voor hunlieder gemeente, deze navolgende reden, Difficillimum est homines, amplissima fortuna ditatos, legibus continere.
Welken zin ons verklaren deze rijmpjens: Het is een harde zaek, 't zijn zwarelijke dingen, Die 't luk heeft na zijn wil, met Wetten te bedwingen.
Na dien tijd, door die gestadige groote moeyten der gemeenten, heeft hy zich begeven in een dorpken buyten Athenen, aldaer zijn ruste gezocht, en 23 na achtien jaren levens, in zalige vrede zijn dagen geeyndigt.
Mijn lieve vrund Silvester!
hoe gerustig dat dit leven is, by het Hoofsche, kund gy niet zoo zeer geloven, als wel die voor verhaelde mannen, dat bezocht; en ik, ook neffens deze, dat bevonden hebbe.
Waerde man, 'k heb uw rede niet alleen gehoord, maer ook vast gedrukt in 't herte, om na dezen met een meerder bedenking daer op te werken, niet twijffelende, ofte zal my verandert vinden van leven, en genegentheyd, om te volgen de exempelen, my van U. E. voor gesteld.
Om uwe lusten meer te voeden, waerde vrund Silvester!
zoo draeg met u dees mijn rijmen, leest, en herleest die zelvige, op dat gy te recht meugt leeren kennen de ydele, zotte en bedriegelijke wellusten des Hofs; die zelfde wel kennende zult u gewisselijk gemoedigd vinden die zoo zeer te haten, als gy die tot dus lang toe geliefd en bemind hebt.
Ik ontfangze dankbaerlijk, waerdige man!
en draegze mede als een schat voor mijn ziele; zal het Hoofsche leven zoo veel tijds ontstelen, dat ik met aendacht die zal lezen, met goede opmerking wel herdenken, op dat ik alzoo te recht daer uyt mach smaken de zoetigheden der deugden, om met een walging, en tegenheyd het Hof, met alle bedriegelijke ydelheden van dien, te haten, en te vlieden.
Hier mede mijn afscheydt nemende, waerde man, en gelukkigen vrund Felix!
beveel ik u de behoedenisse des Allerhoogsten, gedenkende, op het eerste u eens weder te verzoeken, om mijn gevoelen over dieu werksken uyt te spreken.
Den Hoveling beklaegd zich zeer overden tijd, die hy in 't Hof heeft door gebracht.
IK zelf, mijn zelven wil nu van mijn eygen leven, Mijn eygen zelven gaen eens rekeninge geven; Ik selve, wil mijn zelf recht onderzoeken gaen, Hoe dat in mijn gemoed mijn levens zaken staen; Ik zelve, wil mijn zelf voorstellen mijne jaren, Waer in ik zocht de dood, en liet het leven varen; Want levend leefd ik niet, daer 't leven van my vlood, Maer 't leven was in my een langslepende dood; Mijn leven was geen meer dan een gestadig sterven, In al de jaren die ik moest ten Hove swerven; Mijn tijden was geen tijd van leven, maer onrust; Mijn dagen zonder dag, in schaduw van de lust; Mijn jaren waren daer geen jaren, 't waren droomen, Die my beloofden 't geen ik noyten heb bekoomen; Mijn vreugde was geen vreugd, want alsse was beproefd, Zoo heeftze my daer na zeer bitterlijk bedroefd; Geneuchten waren geen geneuchten in dit leven, Maer 't waren schuymen die op losse baren dreven; 24 Mijn jonkheyd was geen meer als ydel zotterny, Ik zelver wist zelve niet van my; 't Geluk was geen geluk, hoe zeer 't my in mocht ruymen, Maer, 't was een schoot vol lichte pluymen, Een hand vol ydel stof, dat met de winden vliet, Het Hoofs geluk schijnd zoet, maer ach!
ten isset niet.
Wanneer de lust mijn jeugd ten Hove deed verkeeren, Genoot ik daer de gunst, en macht van groote Heeren, Wien ik mijn dienstbaerheyd in 't dienen heb betoond, Waer voor my het geluk ten vollen heeft geloond; Wien ik gevolligt ben in wreede oorlogs daden; Wien ik ontzien heb uyt een vrees van ongenaden; Wien ik gezelschap hield te water en te land, In prijkel en gevaer, gereyst door zee en zand; Veel meer heb ik bezocht als yemand zouw geloven, Voorspoed en tegenheyd beproefd in Koninx Hoven; In weelde, en in druk heb ik ten Hoof geleefd, Is niet als bitter wat de Hoofsche zoetheyd geeft; Noch moet ik van het Hof al meerder gaen verklaren, Alzoo my meerder is ten Hove wedervaren; Zomtijds heeft my de gunst, zomtijds d' ongunst gedient, Door schijn vertroud' ik vaek mijn vyand als mijn vriend; Veel vrienden heeft het Hof my zomtijds voorgedragen, De nydigheyd getreft met onverziene slagen; Veel aenstoot, veel verdriet en onheyl uytgestaen; Die ik voor vrienden hield, die hebben my verraên, Nu treurig en bedroeft, dan vrolijk en weer blijde; Nu weelig en vol lust, dan moeylijk, en vol lijde; Nu arrem, dan eens rijk, nu hoog, en dan eens laeg; Nu vriendelijk begroet dan neergedrukt met plaeg; Nu heerelijk ontzien, dan wederom verschoven; Nu op het hoogst versmaed van die my plach te loven; Op heden wel bemind, op morgen niet geacht, Dus heb ik, laes!
ten Hoof mijn leven door gebracht.
zegt my nu, mijn ziel!
na rijplijk overwegen, Wat hebt gy nu van al dees dag-reys doch verkregen?
Niet anders dan het hooft met grijs hayr opgevuld, En aen mijn God gemaekt een som van groote schuld; De voeten vol van gicht, de mond ontbloot van tanden, Mijn nieren heel gestopt met gruys van steen en zanden; De bloezem van mijn jeugd met moeylijkheyd verplet, Huysraet en kleders vaek voor schulden uytgezet; En 't hert zoo menigmael met zorgen overladen; Mijn ziel ontzuyvert, en besmet met vuyle daden; 25 't Elendig lichaem met veel moeylijkheyd gequeld, De zinnen en 't verstand zoo menigmael ontsteld.
Wat heb ik, ey mijn ziel!
zoo levend, uytverkoren?
Niet dan in ydelheyd mijn schone tijd verlooren, En 't best mijns levens, laes!
onnut'lijk door gebrocht, Daer strijd te vinden was, daer heb ik rust gezocht; En 't quaedste noch van al, is dat ik geen behagen Uyt al het leven schep, maer wel mijn eygen plagen; Zoo dat ik zelf nu met mijn zelfs nauw leven ken, Vermits ik op mijn zelfs geheel t' onvreden ben.
Wat rekening zal ik, eylaes!
my zelve geven?
Wat meer verhalen van mijn onbehoorlijk leven?
Ik quam zeer jonk ten Hoof, maer bleef niet zoo 'k 'er quam, Ik was in al mijn doen als een onnozel lam, Ik was oprecht, en slecht, maer ach!
't verkeerde vaerdig, Want die ten Hove leefd, word met het Hof eenaerdig, Boosachtig wierd mijn hert, bedrieglijk mijne grond, Geveynsdelijk mijn tong, en dubbeld mijne mond; Ootmoedig was ik eerst door schaemte neer geslagen, Daer na brocht my het Hof tot eygen wel behagen; 'k was machtig en geschikt, maer viel door overdaed; Ik scheyde van het goed, en keerde tot het quaed; Ik leerden dertel zijn, met grooten grootsheyd plegen; Mijn meerder eerden ik, mijn minder viel ik tegen; De staet-zucht dreef my aen na Hoofsche eer te staen, Ia, daer en mocht met my nauw yemand ommegaen; Te vooren had ik God den Heer altijd voor oogen, Maer 't Hof en wild' in my die oeff'ning niet gedogen; Ik hielt wel rekening in 't tijdelijke goed, Maer zelden heb ik daer gerekend in 't gemoed; Vaek zocht ik uyt een lust in aerdsche schat te spelen, Maer zelden om van dien den armen meê te delen; Ik zocht begeerlijkheyd alleenig te voldoen, Om dat staet-zuchtig hert in die begeert te voên; 'k Hield rekening in tijd, niet om in deugd te leven, Maer, om dat my de tijd zou mogen wellust geven; 'k Hield rekening met die, die schuldig was aen my, En ging den armen mensch in zijnen noot verby; 'k Hield rekening, dat my te wil, mijn dienaers dienden, En niet hoe dat ik zou bedienen Godes vrienden; 'k Hield rekening, dat men my dienden wel te pas, En niet hoe veele dienst ik Gode schuldig was; 'k Hield scherpe rekening, om 't leven lang te hoeden, En niet om dat, helaes!
met vreugd van deugd te voeden.
26 Zie hier die rekening, die 't herte plaegd met pijn, Of zulke schulde noyt mogt op mijn reekning zijn!
Hoe goed waer dat, mijn ziel!
hoe zalig mijn geweten.
Hoe ydel heb ik ook mijn tijd versleten; Noyt ging ik ten Palleys oft 't ooge ging voor heen, Om zien wie boven my daer in het Hof verscheen; Noyt heb ik my gekeerd te wandelen op straten, Oft vond 'er menschen, die ik door een wangunst haten; Nauw heeft my eenig mensch bejegend, die 'k uyt spijt, Niet heb gelasterd, oft met achterklap benijd; Noyt ging ik 's nachts te bed dat ik my niet beklaegde; Noyt was ik zoo gediend dat my noch niets mishaegde; Noyt woonden ik, daer ik met vrede heb geleeft; Noyt vond ik in het Hof't geen rechte vrede geeft.
'k Was niet een oogenblik in weelde zonder quelling, En nimmer zoo vernoegt oft daer by was ontstelling; Noch is hier 't eynde niet van mijn elendigheyd, Noch isser meer geweest, noch diend 'er meer gezeyd.
Als ik een opzet nam om yet wat goeds te plegen, Zoo vielen my terstond wel duyzend dingen tegen, De inkomst van mijn goed; de renten van mijn schat, En hoe ik best besteên zou 't geen dat ik bezat; Zocht ik yet deugdelijx te lezen of te schrijven, Noyt gunden my de tijd daer bezich in te blijven; Nam ik voor my van 't Hof te scheyden mijn begeert, Mijn schulden hebben my terstont gearresteert; Was ik een uur alleen, gedachten baerden smerte, En 's avonds vond ik my heel ongerust van herte; Des morgens was ik noyt van vrees oft zorgen vry; Och!
waer dit noch geweest de meeste last voor my; Och!
wist ik doch geen meer om van my zelfs te klagen: Maer ik moet zelve nu mijn zelver noch meer vragen; Wat hebt gy armen mensch!
ten Hove niet volbrocht?
Een ander onderdrukt, uw eygen eer gezocht; Die meerder was dan ik, die mocht ik qualik lijden; Wie gunst had boven my, die zocht ik te benijden; Die ik verschoven zag, die liet ik in de nood, En aen den armen mensch, ik zelden bystant bood; Ja nimmer zag ik leet in die, die ik beminden; In die, die 'k haeten, wist ik altijd wat te vinden; Wat misslag yemand had ik deed 'er altoos by, En leed noyt dat men yets berispen mocht in my; Al wat ik sprak wild' ik dat yder moest geloven, En wie my tegen viel die hield ik als verschoven; 27 Ik wist in yder mensch altijd een dit of dat, En zag noyt wat my zelfs al in het herte zat; Ik zocht met laster wel een ander mensch te krenken, En van mijn zelve mocht nauw yemand qualjik denken.
Wel aerdze dwaze mensch, hoe zijt gy voort gegaen?
Hoe zottelijk hebt gy uw eygen zelf verraên.
hoe menigwerf heb ik voor my genomen Om eenmael uyt mijn zelf tot God den Heer te komen, Maer 't herte dat bleef vast gewortelt in dien grond, Geboeyd aen Hoofsche lust, geschakeld aen de zond; Hoe menigmael deed ik al leezend mijn gebeden, En was met mijn gedagt verstroyd in ydelheden, Wat ben ik dikmaels moê gekomen uyt den Raed, En heb in kleynen dienst den armen mensch versmaed, Al had ik al mijn wil, noch was het niet te degen, Schoon dat my niets ontbrak, 'k was noch tot yets genegen; 'k Wist zelf niet wat ik wild', mijn wellust was mijn heer, In volle overvloed begeerden ik noch meer; Dan nam ik eens voor my van 't woelig Hof te scheyden, In stille eenzaemheyd mijn leven af te leyden, Om dat den Konink my niet gaf dat ik verzocht, En yder my ten Hoof niet gunsts genoeg toebrocht.
O mensch!
ô armen mensch!
hoe hebt gy u gedragen?
Wat hebt gy in uw hert noch meer van 't Hof te klagen?
'k Wist garen wat 'er nieuws ten Hove was geschied, Ik zag op yder een, en op my zelve niet; Ik ging zomtijds ten Hoof, en om geen ander zaken Als te verspieden, wat een ander daer mogt maken; Als ik het al, en al, hier dit, daer dat vernam, Zoo was 't my quelling als ik tot my zelve quam; 'k Zocht uyt eens anders leet zomwijlen mijn verblyen, In welke blijdschap ik niet vond als meerder lyen; Ik oordeelde zomwijl een zaek niet zoze lag, Maer zoo ik die na gunst, oft ongunst, garen zag; Zoo 'k vergezelschapt was met andren 'k was verlegen; Was ik in eenzaemheyd, ik viel my zelver tegen; En zoo ik bezig was in werking, 'k worde moê; En zoo ik ledig bleef het brocht my schade toe; Was ik gezond en wel, zoo plaegden my de vreeze; Was ik niet wel te pas, ik zocht gezond te weze; Zoo ik met Groote ben ten Hoof verzeld geweest, noch vond ik my bevreest.
,,Der Vorsten gunst is wind, en kan te ligt verdreyen, ,,Vaek doold hy zelve, die haer wil ten besten leyen.
28 Die my van noden had, die liet geen quellen af, Dat ik, op zijn verzoek, hem gunstig antwoord gaf; Ik wierd om mijne gunst van vreemden aengebeden, Van vrienden overlast met duyzend moeylijkheden.
mijn leven is gedreven tot het end, De schoone bloem mijns jeugds verdwenen, en geschend; Mijn lusten zijn vergaen, mijn krachten heel verstreken, Mijn hoog bejagen is nu voor my weg geweken; Begeerten zijn te niet, de wellust al verby, Mijn vrienden overleên, de dood die ziet op my.
oft nu altemael hier meê gedaen mogt wezen; Och!
oft ik hier meê nu geen meerder had te vrezen; Maer lacy, neen, ô neen!
noch in mijn ouden dag, Bevind ik dat in my geen ruste wezen mach; O!
dat verraed'lijk hert kan zich noch niet bedwingen; O!
dat verraed'lijk hert lieft noch al yd'le dingen; O!
die verdurven aerd, en ongezonde lust Is noch niet uytgedooft, is noch niet uytgebluscht; De boosachtige tong kan zich noch niet verbreken, Maer vind noch heden smaek van Hoofsche lust te spreken Noch is begeert niet dood, hoe na de dood my komt; Mijn ziel eylaes, mijn ziel!
gaet gy voor God vermomt?
Wel hoe, mijn ziel!
wel hoe, spreek ik van horen zeggen?
't zijn dingen die my zelfs in 't herte leggen, 't Is eygen eygenschap, die leerd my in der daed, Hoe qualijk dat den mensch zijn quâ gewoonten laet; Begeert te breken, en de lusten te bedwingen Zijn aen het menschen hert al moeyelijke dingen; 't Zijn zaken die niet ligt, maer met een groote kracht Verdreven moeten zijn, en uyt het hert gebracht; Ja werden dikmaels laet, of nimmermeer verdreven, Voor en al eer de dood die scheyde met het leven; Onlukkig zulk een ziel, die zoo lang 't quaed bemind, Dat zy geen tijd, om 't quaed te laten, meer en vind; Onlukkig zulk een ziel, die eerder niet kan rusten, Dan als de dood haer maekt een eynde van de lusten; Och!
hoe veel scheel ik nu by die ik was wel eêr; Eêr ik ten Hove quam zoo diend ik God den Heer, Ik oeffenden de deugd, in een godvruchtig leven, Aen God verbonden, had ik my tot God begeven; Maer nu, eylacy!
nu, ben ik zoo laeuw, en traeg, Dat ik, in tranen, mijn onachtzaemheyd beklaeg; Te vooren diend ik God, God gaf mijn ziel veel vreugde, Door plichten van het Hof verviel ik van de deugde.
29 Ay my!
mijn arme ziel sloeg ik zoo weynig acht; Ay my!
dat ik het meest om 't minste heb gedacht; Ay my!
dat ik niet ben dien ik was van te voren; Ay my!
dat ik dus heb mijn eygen zelfs verloren; Ay my!
dat ik mijn zelfs geweest ben tot een roof, En na de ziel verblind, verblind, en daer by doof; Ay my!
dat nu mijn tijd zoo ydel is verdweenen, En geeft my anders niet als twee verkrompen beenen, De handen stijf van gicht, de leden zonder kracht, Beroerd van ouderdom, en machteloos in macht; Ay my!
als ik aenschouw mijn hoofd vol grijze haaren, En vind mijn ouderdom in hoog getal van jaren, Verzoek ik zelfs mijn zelf, dat ik dus dor, en oud, Noch op de ydelheyd van wellust heb vertrouwd.
Wanneer ik nam voor my 't Hofs ydelheyd te haten, En 't Hof met al het Hoofs hertgrondig te verlaten, Zoo voelden ik in 't kort, mijn zinnen omgekeerd, En 't geen ik haten wild', heb ik te meer begeerd; Dikmaels nam ik voor my 't gezelschap af te snijden, En al het Hof-gezin te vlieden, en te mijden; Zocht ik dit aen te gaen, 't en duyrde nauw een dag, Dat ik kost wezen daer ik geen gezelschap zag; Dikmaels nam ik voor my niet gram te willen worden, Ten duyrden langer niet dan dat my yemand porden; Dikmaels nam ik voor my te leven kuys en vroet, Maer ging van stonden aen weêr op den ouden voet.
Hoe heylig voor het oog, ben ik zomtijds bevonden; Hoe ledig in de deugd, hoe vol in alle zonden; Och, och!
wat liet ik my al dunken in de schijn, Daer ik een zondaer was, wild 'ik een heylig zijn; Hoe opgeblazen was ik zelf my zelve tegen?
Ik wilde deugdzaem zijn, en was tot quaed genegen; Wat heb ik zelve niet mijn zelven wijs gemaekt, Waer door ik van het spoor der deugden ben geraekt?
Hoe zeer heb ik gedwaeld in ydele gedachten!