floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Sioert Wiebis, haar Man.
Freek-buur, een Schipper.
Picaron, gepronkten Gaudief.
Carbonkel, Hoerewaart.
Belle-coleur, Hoerewaardin.
Aneta, een Snolletje.
Iaco, Herry, Hanske, } drie Iongmans.
Klara, een Buurwijf.
’t NIEUWS-GIERIG AEGJE>EERSTE UYTKOMST.
Sioert.
Aeg.
BReng me scheep taat, hoe is ’t?
leet je ’t hagje sincken?
Sioe.
Ie hebt je wet ebrouwen Aegt, je meught ’et selfs ook drinken: Ik gaf je wel verlof, maar sie toe, Aegt, ik seg sie toe.
Dat ik veur neem vaar, deynk vry dat ik dat doe, Wel hey, benje gek, hoe dus, getseegent ’et, In je iene oog schijnt de son, inne in ’t aar reegent ’et.
Hoor Aegt, je ben jong, inne wulps, inne mooy, Inne sukke drie dingen by melkaar schieten selden rooy, ’t Is of ’t men sinnen raakt, soo ben ik in bedrukkenis.
Kerrement hoe wilse prijke ongder dit vreemt geway, TWEEDE UYTKOMST.
Picaron.
Maletiempo, ô!
endeloose daagen, Die mey suo drukken, en suo onverdraglayk plaagen, Ach!
da mey de fortuun in deesen hoogen noot Eens toelaghte slegt met een buyk vol broot, Daar ’k ik wl drey daagen op heb gaan vasten, DERDE UYTKOMST.
Carbonkel.
Bellekoleur.
Aneta.
WAer zeyn meyn schotlammeren?
hoola, woor es al ’t gediert?
De schaapen zeyn te vree, hay ogh den bok dus tiert.
Hau zeydy daar suo lank allen by die schrobbers gebleeven?
Als gey meyn man zeyt, sal ’k ik ou reekening geeven, Wooren da schrobbers!
da liegdy als een fiel, Het wooren beylooy Portugeesen, haar mantels vol fluwiel, Die heb ’k ik op gepast, en trouleyk waar genoomen, Bel.
Wa manqueert ou, gesooye, gebraaye, gebakke, VIERDE UYTKOMST.
Freek-buur.
BLijft by de pink Aegje, ay lieve weer toe dit tieren, Ik moet ummers tijt hebben om mijn dingen te bestieren.
Was ik ien westvaarder, ’k wodt de helft verslimmeren Aegt mach waghten, wel ja, wet duysent sankten, Ik heb nach tijds genogh met heur te langkterfankten.
AEgje blijf by ’t schip, Aegt, hoorje niet hoe Freek-berd, Aegje kom kus me de blaas, wet rijt me deuse peek-sterdt, Wet of dat gangsegat mient, vylt hy me de kap!
Dat ’s mis, ik sweert by men besjes wipperdewap, Sou ik wachten tot dat hy sen erswissen uyt e loope-het, Giensins, ik moet iens sien of deuse stadt gien oopen-het, Men moertje het wel ekalt van ien seeker neef, Neef Ian van Spanjen, soo weer as ik leef, Wist ik ’em te vynde, ik gink ’er naa toe schoffele, Die man sou seekerlik overal met me heen toffele, Maar dat is uyt de kijk, dat is voor ditmaal slip, Best neem ik an me selfs het beste geselschip, Ik heb de biesen in de sak, daar magh ik op vertrouwen, Die sellen my ter noot het hooft wel booven houwen, Wel heeden, hoe doet ’em dit op!
hoe doet ’em dit veur!
Hier sweeft niet as Gejuffert, of ten minsten ien Sinjeur; Nou moeyt ’et me niet dat ik hier ben komme vaaren, Hier soume jonger worden, en ontsluypen de sluypige jaaren, My gesicht dat drayt, ik mis me selfs schier In al dit geweemel, en in al dit geswier; Wel, of dit volk heur beurs soo rijkelik gespekt is, ’t Lijkt of voor de Prins egeevelt en edekt is, He, he, he, heeden wat is ’t hier reyn, en perfekt.
Zy blijft haar verwonderen, Picaron uyt.
Ba, wa wil dit zeyn, dit is een wonderleyk aspekt, Woor uyt ’k ik paays in kort wa wonderleyks te hoope, Het scheynt een Poëtesche, of een tweede Kliope, Een Ambassatriece van ’t Heeliconsche rot, Het leykt beylooy wel een eklips inden bry-pot, Het leykt een vreemt planeet, een vreemt vervlooge gast, Die met hoor poppenkraam op Venus Karmis past, Het leykt een nichteke dit wonderboorleyk teeken, ’k Ik neem de stautigheyt met haar een woort te spreeken, Met promissie Nichteke, wa mokt gey suo alleen, Heddy geen geselschap, ogh wilt gey ’er geen.
Hier wil ’t waye, amy!
hier koomen byster vlagen, Is dit neef Ian, soo selt van daag niet daagen, Hier ben ik inde ly, en inde Conkel strongt; Wangt sulke groote gekken kijke je de woorden uyt de mongt.
Hoe tier ik me best!
wel vrient, ik heb gien kennis anje, Jy noemt mijn Nicht, hiet jy neef Ian van Spanje?
Hau, kent gey mey nie meyn Lieveke, mon coeur, ’k Ik ben ou Cauwezijn, je swie vot Serviteur.
En sieje dat uyt ’et oog, dat ken ik niet gelooven.
Mafooy gey geleyckt ou Moeyer van onderen tot booven, Meyn geest getuygde mey suo draay als ’k ik ou sag, Dat ongetweyfelt ou Moeyer in ou oogen lag, ’k Ik kreeg door ’t hieele leyf een groote alteratie, Mey dogt ’k ik kende ou van weesen en van faacie.
Wel dit lijkt schier ien saak die ik half versteen-kan, Wangt men seyt het bloet dat kruypt daar ’t niet geen-kan: Dit komt te schielik op, wet engel het jou hier ebrogt, Ik heb soo eeventjes nach om jou edoght: Men moêr het veul ekalt, dat heugt my ongdertuske.
Wel kom meyn Nichteke, seyt wel-kom met een kuske.
Ja seydse, daer woont Neef Ian die een grooten handel het, Van Antwarpen op Spanjen, en dat is een groot kadet, En naa dat ik sie, soo ben jy de selfste kerel.
Suo ben ik ook meyn Lief, mijn lang-gewenschte perel, Wa mokt gey suo alleen, ogh kom dy hier om meyn, Segt mey de oorsaak lief, ’k ik sal ou behulpleyk seyn.
Ik kom hier om ’t gesicht van deuse stat haar schoonheyt, Om dat my Freekbuur sey dat die soo schoon ten toon leyt, Kijk, dat is ien schipper daar ik meê overvoer, Maar toen hy ’t schip vast had, beval hy my het roer, En peurde steewaart in, ik miende te beswijke: Want waarom kom ik aars as om de stat te kijke?
Wat had ik ook te doen, ik peurde voort naa stee, En nam wat noodig was op staende voet ook mee, Te weeten, hondert guldens om my selfs te bedroope, En keek ’er dwars van af, ik dogt loop, wilje loope.
gelukkige vrau, den heemel send ou hier, Gey sult van mey genieten het aldergrootst playsier, Gebenedeyt seyt gey, da gey met mey versellen-mooght, ’k Ik sal ou brengen daarghe ou leeven van vertellen moogt: Maar heeden es ’t te spaay; Mevrau doet mey de eer, En gaat per company hier bey tot ons Compeer, Daar naar sal ’k ik meyn bloem als een Princes logieeren, En morgen voor de noen de geest recareeren.
Dunkt jou dat goet Neef Jan, ik slenter dan wel meê.
Beveelt gey mey de Sorg, en geeft ou wel te vreê.
Freekbuur.
NOu ben ik bekaayt, en wel ter deegen bedeest, Want se sellender koomen, of se hebben ’er al eweest, Maar ’t is geloogen, dat wil ik graag bekennen, Hier helpt gien beeter raat, als strak in alle hoeken, Naa dit verlooren wijf op ’t alderscharpst te soeken, Of laaten se om roepen as ’t op ’t lest al nout, Wie ien kint gevonden heeft van dartigh jaaren out, Al sou het my, en heur op ’t alderhoogst ook spijten, ’t Is al ien lekkre peer, elk selder in willen bijten.
SEVENDE UYTKOMST.
Belcoleur.
GRatioose, eloquente vrau, u stem es louter melodey, Bellecoleur, Aneta, uyt.
ANeta, Aneta, wel, besweymt gy bey ou serviteur?
Dat ken ik niet verby, ’k wil ook om zijnentwil niet kreuken, En morgen sullen wy doorsnuffelen alle weyken.
Wy raakten soo minnelik aan den dans, Meyn lieve Kooningin wil dy my nu verlaate, ’l Ik raad da gey ’t verruylt, en wisselt dit, voor dat, Herry.
Boer, betaalt ou gelag, wa duyvel is da slaape!
Smyt Aegje om ver, gaat bnnen en slaat de deur toe.
Og heer!
og heer!
neef Jan, og heer!
ik ben vol vreese, Help Freekbuur, help, help, wat mag dit weese?
Hey roept de nikker aen, hey es een toovenaar.
Aegje ryst overeynd, zy hangen haar de Bakermat op ’t Hooft, en stooten haer van d’een tot d’ander.
ik arme mens, hoe kom ik in ’t gevaar, Hoe geen die reekels an, hoe heb je ’t veur enoome.
Is dan de nikker selfs op my te land ekoome?
heer, og!
lieve heer, hoe kom ik dus vermaalt, Ik ben nou selfs van me eyge selfs verdwaalt, En sie ik regt, soo is al ’t gebroetsel uyt der hellen, En al ’t vervloekte rot, om my, og lacy!
te quellen: Stoot jou vaars dochter, jou schelmen, jou hongkt, jou droeskop, Stoot jou susters moer, dan stootje van je vrientschop, Iou luys-hongden, og!
heer hoe is mijn hart beneepe, Sel men ien eerlikke vrou, soo rukke, en soo sleepe?
Weer sie je me veur an, veur ien wolf, of veur ien beer!
Soo help dan heemel, help, en geeft me mijn eygen weesen weer!
Freekbuur uyt.
Daar leyt nou al de moet, daar leggen al de lusten, Wist ik nou ien waar in, ik gink ien poosje rusten, ’t Compas is van de pen, ik ben al vande streek.
Aegje wordt Freekbuur gewaar.
Freekbuur benje daar!
help, help, hoorje niet Freek.
Mijn beenen knikken al, en ’t hooft knikt naa de voeten, Recht of het seggen wou, gaat, daar wy slaape moeten, Mijn hart klopt dat het dreunt, hier is my ’t uurwerk ontstelt, ’k Sweert dat my de reuzel in ’t lijf tot waater smelt, Ik verlies mijn sinnen, om ’t verlies van ’t arme wijfje; Wet aapespel is dit, dit lijkt een dronkenmans komfertijfje.
Herry.
Dees karel loopt voor gek, hey meynt by es een vrau.
Freekbuurtje help, help, Freekbuur ik ben in ’t nau.
Wet raatelt deuse gek, wet ryt me deuse quibis.
Ik ben jou Aegje vaar, de huysvrou van Sioert Wiebis.
Loop uyle broedsel, loop, je bent van sinne berooft.
Ke daar, gelooft dan immers de tuyten van men hooft.
Siet hier, hier is ’t te doen, hier wil wat achter schuylen: Hoe is ’t!
hebje jou verruylt?
of wod de droes niet ruylen?
mijn lieve Freekbuurtje, helpme uyt deuse hel.
Ik weet waarachtig niet of ik ’er om huyle, of om lagge sel.
Is ’t Aegt?
sy is ’t, dat sweer ik by men soolen, Hoe komje dus in de broek, en onder ’t volk te doolen?
Dat ken ik nag niet seggen, ey!
breng me ande schuyt, Het is ien hiele karnijk vol als ik ’et jou ontsluyt.
Ik sie wel wat ’er is, ay!
vrienden leetse loope, Sy is van d’ien, of d’aar arglistig onderkroope, S’is vreemt in deuse stat: en vreemt is haast verleyt, En ’t volk valt hier wat ligt, in vryigheyt geseyt.
Jaco.
Es ’t ernst, Cammeraat, verkoop geylie ook brillen?
Sinceer vrient, ’t is ernst, voorwaar ’t en zijn geen grillen, Ik hebse in mijn schip selfs hier ter stee gebrogt, En buyten mijn gedult, de hiele nagt gesogt.
Da ’k ik een Schipper was, ’k ik sau dees bootsman huuren, En geeven hem het roer, hey soud wel feynkes stuuren.
Al was ’t Compas ontstelt en heele streek ogh twee, De stierman es te fiks, by voert den seylsteen mee.
Kom Aegje, gaawe deur, ik moet dit werk deurgronden, Ik ben al lacchent bly dat ik jou heb weêr evonden, Kom gaawe naa de schuyt, dan benje half t’huys: Wie schaa met schande leert, die draagt een lastig kruys.
Jy meugt Antwerpen wel met eeren den neers toekeeren.
Fiat, wy sullen haar met vreugt een stuksken convooyeeren.
Speelende binnen.
OPERA, Op de Zinspreuk, Zonder Spys, en Wyn, Kan geen Liefde zyn.
Sine Cerere & Baccho friget Venus.
t'amsterdam.
By Albert Magnus, op den Nieuwendyk, ia den Atlas, by den Dam.
Dat sy Supplianten sedert eenige Jaren herwaerts met hunne goede vrinden hadden gemaeckt en ten Toonele gevoert verscheiden Wercken, soo van Treurspelen, Blyspelen als Kluchten, welcke sy lieden nu geerne met den druck gemeen wilden maecken, doch gemerkt dat dese wercken door liet nadrucken van anderen, veel van haer luyster, soo in Tael als Spelkonst souden komen te verliesen, ende alsoo sy Supplianten hen berooft souden sien van hun bysonder ooghwit om de Nederduytsche Tael en de Dichtkonst voort te setten soo vonden sy hen genootsaekt, om daer inne te voorsien, ende hen te keeren tot Ons, onderdanigh versoeckende, dat Wy omme redenen voorsz.
werken, daar door in geenige deelen verstaen, den inhoude van dien te Authoriseren ofte te advoueren, ende veel min de selve onder Onse protectie ende bescherminge, eenig meerder credit aensien ofte reputatie te geven, nemaer de Supplianten in cas daar in yets onbehoorlykx soude mogen influeren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden wesen te verantwoorden; tot dien eynde wel expresselyk begerende, dat by aldien sy desen Onsen Octroye voor de selve Werken sullen willen stellen, daer van geene geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken, nemaer gehouden sullen wesen het selve Octroy in 't geheel ende sonder eenige Omissie daer voor te drukken ofte te doen drukken, ende dat sy gehouden sullen zyn een exemplaer van alle de voorsz.
Ende ten cynde de Supplianten desen Onsen consente Octroye mogen genieten als naer behooren: Lasten wy allen ende eenen ygelyken die 't aengaen mach, dat sy de Supplianten van den inhoude van desen doen, laten en gedogen, rustelyk en volkomentlyk genieten en cesserende alle beletten ter contrarie.
in 't Jaer onses Heeren en Zaligmakers dnysent ses hondert vier en tachtig.
Ter Ordonnantie van de Staten SIMON van BEAUMONT De tegenwoordige Regenten van de Schouwburgh, hebben het Recht van de bovenstaande Privilegie, aangaande dese Opera, vergunt aen Albert Magnus, Boekverkooper tot Amsterdam.
In Amsterdam den 17 December.
Aan de Ed.
vrouwe mevrouwe Maria de Wit, huisvrouw van de HR.
Willem Hooft.
DE menigvuldige beleeftheden dien ik dagelyks ten uwen huize geniet, doen my altyd middelen zoeken, om te toonen hoe gaarn ik iets van deeze verschuldigingen afdeed; des wil ik ook deeze gelegenheid niet verwaarloozen waar in ik U Et; iets kan aanbieden, 't geen U Et zoo niet om de schikking en zaamenstelling der gedachten, en woorden, ten minsten om de zaamenstelling der Zangen Speelmaaten, en toonen door Mr. Joan Schenk op de zelve gemaakt, behaagen zal: want men kan U Ets.
kunde in deeze oefening zonder misdaad niet verdenken, dat zy tot leermeester iemand neemen zou, die in deeze kunst geen volkoomen vermoogen had.
Dat ik geen deeling der Bedryven heb aangeweezen, geschied, om dat men dien in een Opera niet dan uit de schikking van de stof zelve kent; gaande de slag van de grondtoon altyd voort; en alzoo zal men door de tusschen poozen der Speelstukken voor de uitkomsten van Ceres, en Venus de deeling der stof klaar genoech kunnen zien.
U Ets.
heuscheid, en de bevinding van U Ets.
liefde tot deeze kunst doen my, toch met verschuldigde eerbiedigheid dan vertrouwen, dat de aanbieding van dit stukje U Ets.
niet geheel onaangenaam zal zyn: maar indien ik zie dat U Et.
en den kenneren van de kunst deeze proef voldoed, zal ik my spoeden, om iets van meerder omslag ten Tooneele te brengen.
Blyvende onderwyle mevrouw U Ets.
Zeergehoorzcame dienaar G. Bidloo.
Vertooners Van het voorspel.
Dichtkunde.
Maatzang.
Speel- en Danskonst.
Eenige uit de Zanggodinnen.
Voorspel Na de Ouverture of voorgaande Maatgespel ziet men in een Tooneel verbeeldende een Paleis, Dichtkunde, Maatzang, Dans- en Speelkunst, nevens eenige der Zanggodinnen.
Terwyl myn veder aangedreeven, Om nieuw vermaak aan 't volk te geeven, Zyn eerste proef heeft voortgebragt, Wenscht hy ô!
trouwe Speelgenooten, Dat gy deeze yver niet veracht; Maar door uw bystand wilt vergrooten.
Zoo bloey de kunst!
Zoo win men gunst, By elk die kunst waardeerd, En Bloeiend' Yver eert.
Ik zal met uw gedicht myn groot vermoogen paaren; Schaakeerende 't geluid van Stemmen, Fluiten, Snaaren: Door reizen, en daalen, van toonen, en maaten, Droefheid, vreugd; ja alle drift, Dien gy af beeld in geschrift, Als bekrachtigt hooren laaten.
Maatzang en Dichtkunde te zaamen.
Danskunst.
Laat ons Grieken, en Romen Naderkoomen!
Uw opzet maakt myn voeten gaande; 'k Zal keerende, buigende, draaiende, staande, Zwierende, Stierende Lichaam, en tred, Den maat, door u gezet, Navolgen met langzaame schréden, Op trip'lende treden.
Danskunst, Dichtkunde en Maatzang te zaamen.
Zoo win men gunst, By elk die kunst waardeerd, En Bloiend' Yver eert.
Eenige uit de Zanggodinnen, Dichtkunde, Maatzang, Dans- en Speelkunst.
Kom, kom, gaan wy naar binnen.
Kom, kom, gaan wy beginnen.
Laat ons zien hoe 't Venus maakt, Die aan 't twisten is geraakt: Wyl wy eeuwig vereenigt blyven, Zonder te twisten of te kyven.
Vertooners van de opera.
Mercurius.
Ceres.
Sylenus.
Megera.
Reyen van Bachanten.
Menaden.
Landlieden.
Boschnimphen.
}zwygende.
Minnegeden.
Danszen.
1.ste.
Van Cupido, Hymen, Comus en Minnegoden.
2.Satyrs.
3.Een van 't gevolg van Bacchus, Botrys.
4.De Jeugd.
5.Landlieden.
6.Kupido.
Hymen 2.
2 Satyrs.
en 4 Minnaars.
De sieraden, en veranderingen der Tooneelen werden op de vereischte Plaatzen beschreeven.
Het Tooneel in het vermaakelyke dal van Ida veranderd zynde; ziet men op het eerste Tooneel.
Een Dans van Cupido, Hymen, Comus, en eenige Minnegoden.
Ten eynde van den dans verschynt op het tweede Tooneel.
Houd op!
houd op van danssen, Verwerpt, vertreed uw kranssen; Nu Ceres my verlaat; Nu Bromius my haat, Gevoel ik dat myn gloed, Eerlang verflaauwen moet, Ach!
zoonen wilt uw blyde toortzen, De stichters van de minnekoortzen, Vry dooven, wyl ons 't vuur ontbreekt, Waar door men liefde, en leeven queekt, Breekt uw pylen, breekt uw boogen, Liefde heeft nu geen vermoogen, Ach!
't heel al kan niet bestaan!
Zoo dit twisten voort moet gaan.
Wat reden heeft de Veldgodin, Om van uw byzyn haar te onthouwen?
Wie heeft de Moeder van de Min, Met Bacchus twist, en haat gebrouwen?
Proserpina die altyd wrokt, Om datz' in 't blomryk veld, gelokt Geschaakt wierd door den Koning Der onderaardsche wooning, Maakt haar Moeder Staag verwoeder, Als zy haar denken doed, hoe bang zy riep Toen zy haar dochter, zoeken liep: Want schoon zy wierd een Konings Vrouw, Noch haat zy my om Plutoos trouw.
Die zouder te vryen of streelen, Haar als een schaaker quam steelen.
Wat oorzaak wend toch Bacchus voor?
Waar om men ook zyn gunst verloor.
Dat ik toen Jupiter quam daalen.... Maar ach ik kan u niet verhaalen Al 't ongelyk, en al de spyt, Die my de razerny vol nyd Nu lyden doed; Uw Moeder moet, Die Zon en Maan, In vlam deed staan, Die 't al kon braân, Van kouw vergaan, Ach!
Wie zweeft daar gints op lucht, en wind?
Wie daald daar neder zoo gezwind?
Die komen wis met nieuwe maaren.
Meêr leed, en ongeluk verklaaren.
Aan de eene zyde van het Tooneel ziet men nederkomen Mercurius, aan de andere Iris, gezeeten onder een Regenboog, deeze neêrgevloogen, en gedaald zynde, zegt Mercurius.
Wat doet Vrouw Venus hier alreê?
Daar zelf de Zon pas boven zee, En zyn azuure kimmen, Begind te klimmen?
Ik zogt, ô Hemelboô dit dal, Om of misschien, my 't goed geval, Hen hier liet vinden, Die my eer minden.
Ik weet dat in dit geurig groen, De Landman pleeg zyn beê te doen, Aan Ceres Altaaren, Om weelderig' airen.
Dat Bacchus op het druivefeest, Hier dikmaals is verheugd geweest.
Ik smelt van druk!
Om 't ongeluk, Dat zy my verlaaten, En schuwen, en haaten.
Jupyn bewoogen, Zend my uit den hoogen, Om, zoo het mooglyk is, Weêr een verbintenis, Met u en de andere op te rechten, En alle twist, en haat te slechten.
Zo zond ook Juno my aan u, Terwyl zy nu De trouw weêr wil doen leeven, En u uw luister geeven.
'k Zal uit haar naam met Ceres spreeken, En licht haar haat, en gramschap breeken.
Het zoet van Herses minnevlam, Die door uw gloed aan 't blaaken quam, Verplicht my, om altyd Te toonen lust, en vlyt, Wanneer'er zaaken Uw eer, of welstand raaken.
Ik zal by Bacchus..... maar ik hoor, Van ver den stoet Die hem begroet, Zyn blye Satyrs danszen voor.
Hoor hoe ze tieren!
Zie hoe ze zwieren!
Wyl ieder waggelende tred, Een blyk van zyn bevelen zet.
De fluit, schalmey, en bom, De Ruispyp, en de trom Vervullen 't dal alom Met klank en wederklankken, Hoor hoe zy hem bedankken, Bekranst met wyngaardrankken.
Haaten deeze goden u Werd men voor de liefde schuw Zoo moet alles wêer vergaan, Tot een mengklomp overslaan, Smoor uw druk, ga uw schoon gezicht verbergen Tot men u om uw byzyn wêer kom vergen.
Haat Inachus die u haat Wil niet bezwyken!
Doe Ceres ook blyken, Dat haar gramschap u niet eens ter herten gaat.
Iris, tegen Venus.
Vertrek, en keer zoo schoon gesiert, Als gy op Paphos word geviert.
Ik volg uw raad.
Venus met Cupido, Hymen en Comus en Minnegoden binnen.
Mercurius, Iris.
Kom Iris, laat Ons van ter zy op alles merken, Om, volgens 's Hemels wil, wat goeds te werken.
Mercurius en Iris verschuilen zich elk aan een zy van het Tooneel.
Bacchus verschynt, zittende op een waagen, voortgetrokken van Indianen, omringt van Satyrs, Bacchanten, Menaden, Dryaden.
Achter hem komt Sylenus, Botrys, en ander gevolg.
Dat nu het oost myn magt getuig, De druif hier om den olm zich buig, Dat boomen, en velden Myn zegening melden!
Hier veranderd het boschtooneel in Wynstokken, en Wyngaardprielen.
Zatte Satyrs dat uw geest, Zich verheug' op Libers feest, Zich verzaade in lekk're vochten, Uitgedrukt in kop, en schaal: Toont de kracht van myn onthaal, Huppelt wringt uw lyf in bochten.
Dans van Satyrs.
Na den Dans zingt Eene der Bacchanten.
Op Menaden, op Bacchanten!
Wilt uw groene veldhut planten, Daar de lommer der olyf, Dekt Inacchus gladde lyf.
Op Menaden; Op Dryaden, Op al wat in bosschen woont, Bromius, of Ceres kroont.
Rey van Bacchanten, en Menaden.
Stut geen klank, zingt hem dank!
Op Menaden, Op dryaden, Op al wat in bosschen woont!
Bromius of Ceres kroont.
Daar wy Liber zien verschynen, Leeft terstond, Lucht, en grond, Laat nu Venus zuchten, quynen, En verteeren, daar de wyn, Ons bevryd van minnepyn.
Tweede der Bacchanten alleen.
Iö Evan groote Vader!
Iö Evan uit uw Ader Vloed dat Zielverquikkend nat, Daar geen druk, of ramp op vat.
Liber, Bromius, Inacchus!
Evöe, Iäcchus, Bacchus, Zoon van Semele gebaard, Gy zyt eer en offer waard.
Rey van alle.
Dat Jupyn ons aan kom schouwen!
Daar wy 't Hooge feest gaan houwen.
Eene der Menaden.
Vry van onrust, en 't geweld, Daar de liefde elks hert mêe queld, Dat zich naar haar wetten steld, Vry van kommer, en verdriet; Is het leeven, Ons gegeeven, Door den gever van den Wyn, Laat ons hem dan dankbaar zyn!
Nu men deeze vreugd geniet.
Deze der Menaden nevens de 2de der Bacchanten.
Klagen, hoopen, smeeken, vreezen, Is het lot, Van oprecht verlieft te weezen.
Venus spot, Met haar slaaven, en slavinnen; Die dan op elkander winnen, Als z'elkaar doen derven Lust en rust, Tot des eens of anders sterven.
Eerste der Menaden.
Weg dan liefde, en minnepyn, Laat de klaare wyn; Laat de gloed, en glans der drup'len, Die in 't kristallyn Spelen, springen, schuimen, hup'len, Dryven, dringen uyt ons hert, Alle zotte minnesmert.
Een uyt het gevolg van Bacchus, houdende een drinkvat in de hand.
Syleen!
Hier is alle smaak by een.
Dit 's de nektar, daar de goden, Elk op nooden; Dit 's de rechte Hyppocreên, Daar poëten, Zoo veel door te zwetzen weeten.
Hier in zit Democritus, Hier in zit Heraclitus, Plato en Hippocrates, Seneca, en Bartholus, Geeven hier door les op les, Eer dan Vader Bacchus dus.
by drinkt.
Sylenus mede gedronken hebbende.
Al die niet meugen, ô!
vrolyke god, Die lekkere Teugen, Zyn suffend, of zot.
Uw kannen te leegen, Uw glazen te veegen Is 't eenige goed, Is 't eenige zoet.
Botrys wil Bacchus met danssen Begroeten, Ik kan, ik kan niet mêer staan op myn voeten, Zesde tooneel.
Dans van Botrys, dronke zynde.
Na den dans verschynt Mercurius by de voorgaande.
Dat Zon, en dau den Wyngaard zegen, En Bacchus alle vreugd bejegen!
Heb dank Mercuur.
Dit vrolyk uur, Dit weeldrig woud, Daar zich de blydschap zelve onthoud, Is recht bequaam, Om aangenaam, Den boodschap u te zeggen, Die my Jupyn beval u voor te leggen.
Vertrekt myn reyen, Tot ik u roep om my te rug te leyen.
Al het gevolg van Bacchus, nevens de Satyrs, Botrys, en Sylenus vertrekken.
Mercurius, Bacchus.
Bacchus vervolgt.
Wat wil de vader van zyn zoon?
Hy wederstond nooit zyn geboôn.
Dat hy met Paphos Koningin, Een nieuwe vrindschap weêr begin.
De liefde doe weêr leeven, Wien 't leeven wil begeeven.
Die dwaalende in den rouw, Doed sterven vreugd en Trouw.
Gedenkt Jupyn myn vader niet, Hoe Semele het leeven liet?
Kon Venus 't vuur niet smooren, Ach!
ging zy niet door haar verlooren!
Haar eyd'le wensch; niet Venus gloed, De blixem; niet Jupyns onthaalen.
Deed haar zoo duur haar min betaalen, Maar denk!
hoe wierd dien schaâ geboet.
Jupyn heeft u voldragen; Gebaard, ter min besteed, Wil toch geen wêerstand waagen!
Daar gy zyn wil nu weet.
Deed ik wel eer op woeste baaren, Het zee volk myn gezach ervaren; Kon ik die myne magt, En feesten heeft belacht, In vuile dieren verkeeren!
Venus zal zelf my ongewrooken, niet onteeren.
zie met welk een welbehaagen Voert Ceres Iris op haar waagen.
De Landman vol eenvoudigheid, Zyn offer aan haar voeten leid, Laat ons uit deeze groente zien, Hoe zy haar dank en ootmoed biên.
Dat al wat ik hier Teelde aanstonds verdwyn!
Ik wil niet dat zy merk dat wy hier zyn.
Bacchus en Mercurius zich ter zyde begeevende, veranderd het Tooneel in zyn eerste gedaante.
Na, en onder maatgespel verschynt Ceres op een waagen versierd met landbouwtuig, Koorenairen, en Bloemen.
Zy werd getrokken en omringt van landlieden, zoo mans als vrouwen, en boschnimphen, by haar zit Iris, voor haar gaan kinderkens dragende een bekranst Altaar, en offergiften.