floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
HEt is in der daed zeker, dat alle dingen haer eygenschappen hebben de eygenschappen van alle dingen zijn velen onbekend; zulks dat 'er veel menschen, d' een dit d' ander dat verkiezende, niet en weten wat zy minnen; hoe meenig pleegt 'er Liefde, niet om dat hy door Liefde krachten daer toe beweegd werd, maer om dat hy door het dekzel van Liefde, zijn begeerlijkheyd, tot geld lust, zonde kunnen voldoen; oft meenig longman vrijd een Dochter meer om haer rijkdom, als uyt rechte Liefds genegendheyd; hier meede te kennen gevende, dat hy de eygenschap van Liefde niet en kend; en in der waerheyd, daer en kan niet nyt volgen als onlust, aengezien dat zijn begeerlijkheyd, door 't verkrijgen, voldaen werd; die gepayd zijnde, de Liefde, die niet oprecht meer in schijn was, terzijde steld; daer in tegendeel, de eygenschap van Liefde niet als alle lust, liefde en vriendschap, veroorzaekt; zoo dat alleenig hier uyt staet te trekken, dat men Liefde met Liefde behoord te loonen, en Liefde uyt Liefde te plegen.
ALs geld-zucht Liefde overwind, Wanneer een Iongman vrijd, oft mind; Oft als een Dochter, meer op Staet, Dan rechte Liefd, haer oogen slaet; Oft troud aen hoogheyd om de pracht, Die zy meer dan de Liefde acht; 't Gebeurd, wie maer om geld bemind, Dat zy in 't hoog veel onrust vind.
Den lezer moet dit zoo verstaen, Het geld en wil ik niet versmaên; Zoo vroom, en deugdelijk vaek leefd, Die geld, als die het niet en heeft; Dan dit diend hier weêr by gezeyd, Het geld bedriegd genegentheyd; In overdaed hy nimmer at, Die maer tot nooddruft spijs en had; Een weynig, by een vroom gemoed, Geeft meerder rust dan d' overvloed.
305 't Schijnt baet,, maer 't schaed.
LIet Iupyn 't Aerdrijk niet met duyster overdekken, Als hy een Herders kind zecht in zijn lust te trekken?
Dit 's u een les, als gy  Vw Dochter niet en gund het geen zy garen had; De minne schuwt het licht, en volgd het zoet genegen, En met het blinde hert, vind duystre ommewegen; Daer min de min voldoet, uyt vrees van Ouders dwank, Dit leerd, hoe menig Maegd, een Vrouw werd tegens dank.
DAt het zeker is, leerd de dagelijkze ervarenheyd, hoe dat veele Ouders, genegen ziende haere kinderen oft dochters, tot den Houwelijken staet, het zelfde met alle middlen zullen zoeken te beletten, en dat door oorzaek, dat haer herten zoo ingenomen zijn van de wereldsche, en vergankelijke goederen, op 't welk zy haer zinnen en genegentheden zoo gesteld hebben, dat zy niet en willen, in 't besteden van hare kinderen, yets van hare middelen mede geven, oft missen; waer uyt volgt dat de Dochters, van zoodanigen, niet verzocht en werden, na haer staeten middelen; eyndelijk, de natuerlijke beweginge haer kracht in minne toonende, steld verkeerde middlen voor, de welke meer te beklagen, als te verhalen zijn; en doet meenige Dochter in duysterheyd van onbehoorlijke lusten dwalen en vervallen; waer uyt eyndelijk de nood ten wet maekt, dat de kinderen met schanden moeten onwaerdiger by de hand nemen, als zy anders met eere wel waerdiger zouden gedaen hebben.
DE min die is een zoete pijn, Wanneer zy moet bedwongen zijn; Meest als de Vader wetten steld, Te buygen haer genegentheyd, Op dat hy niet van 't grootje scheyd; 't Schijnt baet dat gy uw geld wat spaerd, O Vader!
door uw zottenaerd, Maer zult bevinden, dat uw kind, Tot hare pijn, een hulper vind; Die haer met zulke wetten vrijd, Dat goed, en eer daer henen glijd; De wijl uw Dochter trouwd een Man, Niet zoo zy wil, maer zoo zy kan; Had gy uw geld zoo niet gespaerd, Zy had met tijker wel gepaerd; Dies men de waerheyd ondervijnd, 't Is dikwijls schâ, dat voordeel schijnd.
306 Verlies baerd winst.
VErlooren arbeyd kan somwijlwet voordeel geven, Gelijk Penelope getuygde met haer neven; Het minnen is vergeefs, indien mon lange tijd, De Iufvrown bidden moet, en minnend niet bedijd.
Gy vryers!
steur u niet, al hebt gy lang gelopen, Beter gelegenheyd, kan beter doen verhopen; Slaet u de eerste af, de tweede neemt u aen, En zoo die beter is, hebt gyook winst gedaen.
MOeyelijk schijnd het, oft 't is het in der daed, zoo wanneer een Jongman liefde tot een Dochter gesteld, en die zelfde langen tijd aen haer bewezen heeft, eyndelijk geen hoop ziende van gowenste uytkomste, genoodzaekt is van haer af te schoyden, kan hy zoer lichtelijk hulp voor zoodanige moeylijkheyd verkrijgen.
Ik neem hy heeft gevrijd op hope aan een goed houwelijk te doen; dat is geld en goed, want dat huydendaegs een goed houwelijk genoemt werd; maer in der waerheyd kan dit geen goed houwlijk maken, zoo daer deugde, wetenschap, en meer andere gaven ontbreken; voorders van zijn geliefde afgescheyden, komt tot de tweede, zijn haer middelen en rijkdommen minder als de eerste, en haer gaven van deugd, en wetenschap meerder, hy zal lichtelijk aengang by die zelfde krijgen, en tot zijn voornemen geraken; zoo dat hy, al hoewel hem zijn eerste vryen mislukt is, nochtans voordeel gedaen heeft, door dien dat het tweede beter is, hoe dikmaels gebeurt het, dat een Vryer veel moeyten om een Dochter doet, die niet meer dan zijns gelijken is, nochtans van haer afgeschaftwerd, en daer na op een ander zijn liefde stellende, zal met de laetste ongelijk meer middelen, als met de eerste bekomen; zoo dat het zeker gaet, dat men voordeel kan doen, daer men niet bedijd.
MEn noemd dikwijls, een Houwlijk goed, Alleen om snoode overvloed; Gy die van dit gevoelen bint; Gy komt wel daer gy anders vind; Wanneer gy 't ondervind in daed, Als 't zeggen u niet aen en gaet; Maer als men raed wel achten zouw, Dan komt 'er al te laet berouw, Hierom leerd met mijn, Dat voordeel dikwijls schaed kan zijn, En schade weder voordeel geeft, Wanneer gy na de reden leefd.
307 Ongezien,, kan geschien.
NA dat Arion was, dwers door de woeste haren, Gevoert met zulk eenschip, wiens zeylen vinnen waren; Zoo is hy weêr geland, van daer hy was gedwaeld; En met eenzoet gespelheefthy zijn vracht betaeld.
Zoo gaet het met de min, t' is van gelijke treken, VVanneer een vryster haer bewegen laet door smeken; Als min, uyt liefd, betoond bedroefde minnaers staet, Soo komt 't geluk de min op 't onverzienst te baet.
NIet schijnd 'er ongeziender in het minnen, dan dat 'er vereeniging zoude kunnen geschieden tusschen twee minnende; den een begeefd met overvloed van tijdelijk geluk, geld, en goed, niet min met bevallige gaven des natuurs verrijkt; daer integendeel een Jongman, alle deze dervendt, niet en heeft als een goed beleyd, zal door 't zelfde zoo veelte wege brengen, dat hy door een goet beleyd in liefde, die nochem zal weten te trekken, aengezien hy zich te voegen weet na gelegentheyd der zake; vind hy afkeerigheyd in mijn geliefde, zijn beleyd steld daer tegen een ootmoedig gevley; blijft zy oobeweeglijk, veynzen is zijn troost, die hem lijf en leven aen zijn geliefde met hert grondige klachten weet te doen opofferen; zulks dat de gedurigheyd verandering schijnd te werken, en allengens de bedroefde lasten op haer ten deele wat te laden; het beleyd weet hier zoodanige middelen van dankbaerheyd te toonen, mins gebeden zoo weemoedig uyt te storten, liefde beweging zoo blijdelijk te loven, dat hy met die zelvige het herte van zijn geliefde zoo weet te bewegen, dat hy in 't ellendigste van zijn staat schijnende, op 't aller hengelijkst vertroost, en verblijd werd.
HY die de rol van minne speeld, zal hy Verkrjigen 't luk, met minnery; Een linkkert  Is zober rijk, en droevig bly, Waer door hem lukt zijn vryery; In 't kort een wel bedreven quant, Gebruykt de liefde met verstand; Zoo dat hy door zijn kloek beleyd, Wind schat, en goed, en ook de meyd.
308 Een gierig hert, bemind zijn smert.
OM dat d' een oogde Revs verscheyde mael quam quellen, Vlissis medgezellen, Verloor zijn eene oog; zoo gaet het in de Min, Men let alleen op 't goed, men ziet de Liefd niet in.
vvie gy zijt, die minnen vvild om 't goedje Een half-gebakken knecht, een vveet niet, ofteen bloedje; Leer dit van mijn, indien u schort een man, Veel goeds is niet genoeg, daer hangt vvat meerder an.
ONder het sterffelijk geslacht der Menschen vind men veeld erleye zinnen, en by yder zijn besond're gebreken, en ook verscheyde deugden; een gulzich mensch, kan qualijk zijn gulzigheyd bedwingen, ja al waer 't schoon zake dat zijn eere daer door zoude verlooren werden, zoo as hy zijn gulzigheyd ten dienste.
Een gierige vryster die geen staet oft eere aen en ziet, maer alleen om 't geld en goed bemind, veroorzaekt haer eygen strijd, verderf, en ellende; waer 't zake dat de leeringe om zulks te schuwen, aengenomen werde, 'k zonde my daer in quyten veel voorbeelden aen te wijzen; doch aengezien zoodanige aenwijzinge voor fabel, by veele gehouden werden, is 't vruchtelooze arbeyd, gelijkerwijs het kloppen voor een doofmans deur; evenwel is 't dienstig tot ons voornemen, den lezer mits dezen te kennen te geven, dat hy, oft zy die lieven, oft geliefd werden, haer behooren te mijden voor een gulzige gierigheyd in 't minnen; dat is, dat men zich zoo zeer niet binden moet aen de vergankelijke ydelhedon der tijdelijke goederen, dat men een deugdzaem minnaer zoude verachten, en om 't geld oft goed, een op snapper, oft geks-kap by de hand nemen.
EEn die met munten is verzien, Dat is geen Gek, al waer ter ien; De Wijsheyd acht men heden gek, Indien zy munten heeft gebrek; O Zot!
die wijze zotlijk scheld, Om 't derven van het snode geld; O zotte wijsheyd!
die bemind Een Gek, om datjer geldje vind; Ey, denkt dat het verkeeren kan, Hoe rijker Gek, hoe armer Man; Dat is, als 't luk eens tegen gaet, En dat gy zoekt een wijzen raed; Maer vind dan niet als droeffenis, Om dat gy zoekt daer niet en is; Ik prijs veel meer een zulken Man, Wiens wijs beleyd wel raden kan. 309 Getrouwheyd in de Ieugd,, baerd min de zoetste vreugd.
Pythias goede gunst  VVerd borge voor de dood, als Damon vvarvervvezen; Door vviens getronvvigheyd, den vvrevelen Tyran, geen strafheyd doen en kan, 't Gaet even in de min, een minnaer afgeslagen, Neemt hoop tot liefdens borg in liefds bedroefde plagen; Is zijn geliefde vvreed, de hoop volherd in min.
Sy betoond een zachte zin.
ONder alle deugden is de getrouwigheyd een van de lofwaerdigste, namentlijk in 't minnen; is 't zake dat een minnaer niet dan alle versmaet heyd, af keer, en misgunstigheyd, is vindende in zijn beminde; werd zijn liefde met haet geloond, zijn minzaemheyd met stuursheydbejegend, hy houd niet op in liefds diensten te volherden; neemt zijn hoop tot een schild, 't volherden tot een troost, om met die zelfde zijn tegendeel te verme esteren; 't welk wel, maer telden, zoo gelukt, dat hy de overwinninge aen zijn zijde is krijgende; zoo is het nochtans dat daer op behoord gelet te werden; dat zoo wanneer een minnaer zijn liefde is stellende met een vaste hoop op zijn getrouwigheyd, dat men zodanige liefde om eenige kleyne vieze vazen, niet en behoorde van der hand te slaen, aengezien dat het by vele bevonden werd, van wat vermogen dat zoodanige liefde is; het gaet 'er mede gelijk eener die met geen kleyne moeyten een zeer waerdich juweel bekomen heeft, 't zelfde in grooter waerden is houdende.
Gelukkige vrijsters, wiens waerdye zoo getrouwe liefde veroorzaken, datze niet als met getrouwe moeyten moet verkregen vverden.
WIjze Vrijsters, wilje minnen, Datje lust in Liefd kund vinnen?
Wilje minnen, dat de min Wellust geeft aen ziel, en zin?
Let op deugd, en goede zeden, Kloek verstand, en wijze reden; Let zoo zeer niet op het goed.
Als wel op een trouw gemoed; Deugd, en trouwheyd konnen geven, Dat de Liefde u doet leven In een volle overvloed.
Van een onuytspreek'lijk zoet; Dat om geld niet is te koopen, Laet, ey!
laet den geld-zak loopen; Wilje 't zoetst dat Liefde geeft?
Trouwd die trouw, en Liefde heeft.
310 Om een schijn,, lijd het pijn.
QVam Firmvs niet zoo ver, doorkrachts laet dunkentheden, Dat hy zijn lichaem maekteen ambeeld voor de Smeeden?
Den Keyzer onbedacht, van leden sterk en grof, Betoond met deze daed, een roem van ydel lof.
Veel Minnaers zijn een oorzaek van haer pijnen, Om dat zy niet en zijn, het geen zy willen schijnen; VVantydel pronkery, de gek jaegt uyt de mouvv, VVant diend 'er meer gezeyd, daer schort een rijke Vrovvv.
SEer qualijk zijnder die geen aen, die van die ziekte ingenomen zijn, dat zy meerder als zy bennen, willen wezen, oft schijnen; om de oogen van pracht-zuchtige rijke te verblinden, om die zelvige door hun schijn, de ware daed van rijkdom, wijs te ma en; hoe veele zijnder, en wordender noch huydendaegs, door deze toverye bestrikt en overwonnen?
hoe meenach is 'er te vinden, die zijn hoovaerdige geest den breydel zo los geeft, dat zy hem, oft haer bedwingt; zoo dat hy, oft zy, door te grooten pracht en stickende hoovaerdigheyd, meerder wil en ruymte geven, als de macht vermach, oft toe kan laren; dikmaels uyt oorzaek, om een rijker tot minnen te bewegen, oft door dit middel een goed houwlijk te mogen doen; ô ellendige!
hoe pijnigt gy u eygen zelven, met een ydel schijn dien, in voorneem, weet te bedriegen; gedenkt met denschip lieden, zoo wanneer het zeyl in onweêr niet gereefd, oft ingenomen werd, dat gy u onderwerpt groote schade, nadeel, en ellende, door jammerlijke Schip-breuke, die u door storm, en quaed weder staet te verwachten; derhalven gebruykt voorzichticheyd, houd oog in 't zeyl, in tegenspoed, vermijd de pracht, gedachtig zijnde deze rijmpjes, WAer 't zeyl te hoog in 't onweêr stond, Daer raekten 't schip wel in de grond; Hy is verdoold, en zeer verblind, Die niet en reefd in harde wind; Hy is een Zot die prachtig gaet, En voerd in kleynheyd groote staet; Oft, om te zijn geacht voor rijk, En meer gezien als zijns gelijk; Oft, om door zijn gevalschte schijn, Tot eer, en staet gebrocht te zijn; Voorwaer, ik zie van dag, aen dag, Gy werd bespot met zot gelach; Den rijkert acht geen rijke schijn, De daed wil by de werken zijn.
311 Hoe grooter hoop,, hoe quader koop.
GElijk Hippomenes.
Most d' ter van Atalant om goude appels koopen; Soo gaethet in de min, de Liefde as te koop, En daer het meeste zit, daer is de grootste loop, Iufvrouwen!
leer hier uyt, uvv zottelijk bedrijven, Dat gy een Molik mind, om overvloed van schijven; En oogd maer op het geld, al komt 'er veel te kort, 't Is huydendaegs genoeg als 't aen geen goed en schort.
't IS zoo waerlijk, als rendelijk, dat de goed koop niet en bestaet in overvloedige waren voor een kleyne prijs, hy en doet geen voordeel, die een Doetje, om baer goetje neemt; oft die een zoete vaer, oft gorten eelder, om zijn geld en goed aenstaet, oft by de hand neemt; want wat kan 't baren, dat men veel appelen, om de waerdye van een stuyver weet te koopen, indien zy verrot zijn; immer zoo schadelijk is 't dat men Gokken om 't geld mind; want een hallef bakken rijkert laet hem voorstaen dat hy wijs moet zijn, en in verdoolde wijsheyd, zal hy alles na zijn zin willen hebben; zijt zoo wijs als gy wild, bewijst een Gek eens dat hy qualijk doet; veel hier van te verhalen is onnoodich, de werken zijn geruygen; die met de droes gescheept is moet 'er meê over; en om al zijnrijkdom, sulje geen wijsheyd te koop vinden; eyndelijk, met verlof gezeyd, waerje met malle luy bent, gy komt 'er bescheten meed uyt; en 't maekt het spreek woord waerachtig, uylen broên uylen; 't is al mal dat 'er van mal komt; eyndelijk, hoe grooter hoop, hoe quader koop.
MInd g' een Molik om zijn goetje: Vrijd gy om het geld een Doetje; Hoort wat u gebeuren kan, Wijze Vrouw, en malle Man; Wijze Man, en malle Vrouwen, Die beyd om het geldje trouwen, Die en vinden anders niet, Als een huys vol swaer verdriet; Hy, die 't alles hoord te stieren, Met goê zeden, en manieren, Diend zelfs beter aengeleyd, Tot een goede zedigheyd; Snege Vrouw, wat is 't u herte Sware quel, en droeve smerte, Dat uw wijsheyd niet en kan, Wijsheyd planten in de Man; Wijze Man, wat lijd gy plagen!
Als een Doetje niet kan dragen, Laste die zy dragen moet, Zoo verzeld u tegenspoed.
312 Door quaed begeert,, de keur verkeerd.
ZOo haest als Nessvs was met Dianier gevlooden, Zo heeft zy Hercvles doen sterven duyzend dooden; Een Minnaer, die in min zijn Iufvrouws gunst verwekt, Is dood, zoo zy s' hem weêr ontrekt.
Iufvrouwen!
speur hier uyt, een valsheyd uwes keuren, Zoo gy verwisseld als u beter mach gebeuren; Maer zijt vaek in der daed bedrogen door de hoop, En vind u nader hand wel aen de quaedste koop.
ZOo wanneer een Jongman zijn goede meeninge in zaken van de liefde, aen een Dochter ontdekt heeft, en daerop alle gunsten vriendschap genooten, vindende naderhand haer gunst in haet veranderd, om dat haer het geluk beter schijnd te verleenen; zoo en weet ik zoodanige Dochter niet bequamer te vergelijken als met eener die blindas, de welke in handen gegeven werd twee stukken geld, het eene zilver het andet goud, om van beyde te keuren dat haer dunkt best te zijn; 't gezichte dervende kiest na 't best gevallen van de handeling, zonder zekere kennis te hebben, het slechtste voor 't beste; even alzoo gaet het veeltijds toe; een Dochter van d' eene geliefd zijnde, werd ondertusschen van de tweede wel verzocht, die haer aengenamer schijnt als d' eerste; zulks dat zy met een blinde genegentheyd, dat is, zonder zekerheyd, oft het in der daed al zoo is, de eerste af-slaet, en de tweede aen neemt, niet tegenstaende met de eerste groote vrysgheyd gepleegt te hebben.
IVfvrouwen!
zoo gy word gemind, Van eener die gy weêr bezind; En op een kort uw zin verkeerd, Vyt oorspronk van een quaed begeert; Oft om een dit, oft om een dat, Vw gunste trekt van dies' eerst had; Om dat de tweede meerder schijnt, Als gy wel aen de eerste vijnd; Schoon gy met d' eerste waert zoo verd, Dat gy hem gaeft de gunst uws hert; 't Geen gy om yet oft niet verkeerd; Vyt mijn on waerde rijmpjes leerd, Hoe dat gy door die losse daed, Gantsch buyten eer, en reden gaet, 313 Betemt gy 't niet,, het teeld verdriet.
DIANA, van den Prins Florentivs bestreden, Steld met een zoete min zij u geyle lust te vreden; Hy, na het Lief genot vlucht trouwloos over Zee, En neemt haar kuysheyd weg, en voerd haer Maegdom meê Inforouvven, die de min vvild na behooren plegen, Strijdt vvatje strijen kund onechte mine-lust tegen, Vertrouvvd beloft, noch eed, neemt vleyery niet an, Gy raekt uvv Maegdom quijt, blijft efter zonder Man, LIevende Jonkheyd, zijt gedachtig, in 't stuk van uw Vryagie, onge oorloofde lusten uyt te hannen; dat is, zoo wanneer gy in Vryagie zijnde, van uw geliefde tot Mins luste verzocht werd, met belofte van Trouwe, met Eede van stand vast te blyven, doet gelijkerwijn het Serpent, wanneer het eenig lieffelijk gespel, ofte zoet geluyt komt te hooren, 't gebruykt deze voorzichtigheyd, 't stopt met zijn staert zijn oor en toe, om alzoo, 't gehoor verdovende, door het geluyt niet beweegt ze worden, tot zijn nadeel, ofte schade.
Vangelijken staet een Dochter haer gehoor te sluyten, wanneer zy van de lust van Minne aengevochten werd, om door geen Lief gevley, in zoodanige vuyligheyd te vervallen, die doch niet anders als schande, en schande kan veroorzaken; niet tegenstaende, gy met Eede van Trouws belofte zijt verzekert, zoo de lust voor de Trouw voldaen werd; dat is, zoo gy Vrouw gemaekt werd, eer gy Wettelijk getrouwt zijt, kunt gy licht Moeder worden zonder Vader, aengezien d' onzekere komste des Doods; wat staet hier uyt te verwachten, anders als schande, en elende, als zijnde de vruchten van zoodanige werken.
GY Maegden, die de liefde pleegt, En door Liefd werd tot min beweegt; Ey hoord, ik bid u Maegden hoord, Zoo u de lust tot min bekoord, En zonder gy die weêr wild staen, Het zal uw Eer, en kuysheyd schaên; En die u Vryde, werd gevrijt.
O Maegden, schand!
ô eere spijt!
Gy zoekt met schand uw eygen schâ, Schoon, 't is u spijt, gy loopt hem na; Gy bid die u te smeeken plach, Hy geeft u oorzack van geklag; Zijn lust is al met min verzaet, Om dat uw Maegdom met hem gaet.
314 Geliefdens strijd,, spruyt veel uyt nijd.
VAn Phoebo werden eens twee Dochters voor gehouwen, Te kiezen op der Aerd, al wat zy zelver wouwen; 't Geen d' eene wenschen mocht, zoud d' ander van Iupyn Verdubbeld, na haer lust, uyt gunst gegeven zijn; Den een vergift met nijd, wenst eenoog te verliezen, Op dat de ander twee, mocht derven door 't verkiezen, 't Gaet ook zoo in de Min, de nijd is vaek zoo groot, Dat zy om Liefde verderf, haer zelve brengt in nood.
VEeltijds gebeurt het onder de Menschen, dat als yemand, van Gode met tijdelijk geluk en wel varen gezegentwerd, dat als dan de nijdigheyd haer vergif, als een Pest, weet uyt te spouwen, om haer even naesten wel varen daer door te verhinderen; Van gelijken word 'er meenige vryagieverhindert, door laster, en leugentael, vannijdige Klappayen, die doth gemeenelijk in zulke dingen bezich gevonden worden, om goede zaken te verhinderen, liefde in haer te veranderen, goe Lieden op te hitten door spijt, en nijdigheyd, haer eygen verderf dubbel begeeren, om een ander te beschadigen; qualijk doen zy, die in zulke zaken quade tongen geloof geven, en alzoo een goede wortel van Liefde tot de grond uytroeyen; zoo wanneer zy, zonder te bestraffen, oft de zaek wel en recht te ondertasten, zoodanige Labbe-kakken aen houden, die meenig meteen schoone gelijkenis van waerheyd, groote leugens wezen in de handen te steeken, waer door men eyndelijk zich, tot nadeel, al te laer bedrogen vind.
NIet, dat een Vryer meerder schaed, Als tongen valsch, met schoone praet; Niet, dat meer smert in 't Vryen teeld, Als daer de nijd de waerheyd steeld; Niet is 'er dat eer Liefde roofd, Als daer men klappers tongen loofd; Wel aen, ô Ieugd!
die 't Vryen pleegd, Wanneer dat u de nijd beweegd, Om u in uwe Min te schaên, Wild nijd, met nijd doch tegen staen; Want weert gy haer niet in 't begin, Zy kruypt, en sluypt, vast dieper in, Breekt Liefdens wet, en minne vreugd, Tot nadeel van verliefde Ieugd.
315 Hoe nauw men 't sluyt,, het breekt 'er uyt.
XEnophon verhaelt dat men niet kan besteden, In zoeter vreugd den tijd, als in Liefds bezigheden; En dat het waerlijk schijnt, Pyramvs blijken deed, VVanneer by Thisbe quam 's nachts vryen door de spleet, Van een geborsten muer; i wonderlijke zake!
VVat is Liefds oeffening een aengenaem vermaken; Geen dwang beneemt haer bracht, geen kracht beneemt haer zoet, Geen vreugd geeft zulken zoet, als wel de Liefde daer.
't GEen XENOPHON verhaelt getuygen ons de dagelijkze werken, hoe dat 'er niet zoeter als Liefde is, niet kortswijliges als in Liefde oeffening bezich te zijn; de zekerheyd van dien bewijzen ons veele, die haer in zoodanige handel oeffenen; wederom, hoe verdrietig, en moeyelijk dat het is in zoodanige oeffeninge belet te werden, kunnen die gene wel af meet en die zulx wedervaren is; niet te min, de Liefde is van zoodanige krachten; dat zy, zoo het oude spreek-word getuygt, alles overwint; 't werd bevonden, dat 'er niet en is dat Liefde te boven gaet; daer de Liefd oprecht is, zal zy om geen rijkdommen belet, om geen strafheyd verhindert, om geen Dood gescheyden werden; zomme Liefde blijft onverandelijk, daer haer wortel in een oprecht hert, en trouw gemoed gegrond staet; daer en is niet op aerde dat listiger is als Liefde; niet getrouwer als Liefde; niet zoeter als Liefde; zulks dat met deze drie de Liefde verzeld zijnde niet mooglijken is van yemand overwonnen te werden; want Liefde is 't al; 't is al Liefde; Liefde is 't begin, het midden, en het eynde van alle dingen; vermits door Liefde, en uyt Liefde, alle dingen haer begin, en voortgank, en eynde zijn krijgende.
HEt is vergeefs wanneer uw Kind, U Dochter werd gevrijd, gemind; Wanneer haer Liefde werd betoond, Die zy met weder Liefde loond; 't Is al vergeefs, indien zy held, Na 't geen een Maegd te vrede steld; Of Vader, Moeder, Vriend, oft Maeg, Haer bidden, smeeken alle daeg, Of drey gen, met een wreede straf, Haer hert, en zin te trekken af, Van dien, op wien haer Liefde leyd, Door trouwe Liefds genegentheyd; 't Is al vergeefs, wat datje doet, Geen straf zoo straf, Liefd vind meer zoet.
316 Vrijsters die minnen,, en hebben geen zinnen.
OVVenderlijke kracht!
en eygenschap derminne, Hoe quelt gy mijn gedacht, hoe steurt gy my de zinnen, Mijn plicht vereyscht mijn werk maer Min gund my geen rust, In alles wat ik des vind ik my zonder lust; 't Gedacht voed op de Min, de Min voed mijn gedachten, Zoo ik 'er tegen strij vind ik my zonder krachten; Al wat ik doe, oft maek, 't is tegen wil, en zin, Vermits dat gy my steurt, ô rusteloze Min!
SWakke Schepsels!