floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Wercken sullen willen stellen, daer van geen geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken, nemaer gehouden sullen wesen het felve Octroy in ’t geheel, en sonder eenige Omissie, daer voor te drucken, ofte te doen drucken, ende dat sy gehouden sullen syn een exemplaer van alle de voorsz.
Werken, gebonden en wel geconditioneert, te brengen in de Bibliotheccq van onse Universiteyt tot Leyden, ende daer van behoorlyk te doen blyken, alles op pene van het effect van dien te verliesen, ende ten eynde de Supplianten desen onsen Octroye ende consente nogen genieten als naer behooren, lasten wy allen ende een ygelyk, die ’t aengaen mag, dat sy de Supplianten van den inhoude van defen doen lasten ende gedogen, rustelyk, vredelyk ende volkomentlyk genieten ende gebruycken, cesserende alle belet ter contrarie gedaen.
Gedaen in den Hage, onder onsen grote Zegele, hier onder aen doen hangen op den een en twintigste May in ’t Jaer onses Heer en Zaligmakers, een duysent ses hondert negen en negentigh.
Tet ordonnantie van de Staten SIMON van BEAUMONT.
De Regenten van het Wees- en Oude Mannenhuis hebben, in haar voorfz.
qualiteit, het recht van deze Privilegie, voor HET BEDURVEN HUISHOUWEN, Kluchtspel, t vergund aan de Erfgenaamen van J. Lefcailje.
October, 1703.
ALBARTUS, VaderGEERTRUID, Moeder } van Agatha.
LICHTHART.
AGATHA, Vrouw ELIZABETH, DochtertjeJANTJE, Zoontje }} van Lichthart.
JURRIAAN DE MOF, een Bakker.
SMEERLAP, een Kommenysman.
TRYN, een Brandewynsvrouw.
SARA, REIMERIG, } Slampamsters van Agatha.
LOUÏS, een Knecht van ’t Verbeterhuis, doch by Lichthart een gewaande Waal en Sargiant.
VIER ARBEIDERS.
’t Kluchtspel speeld in het huis van Lichthart.
HETBEDURVENHUISHOUWEN, KLUCHTSPEL.
AGATHA, JANTJE.
Jantje, daar is een flesje, ga heen en haal by Tryn Maar houd het onder je rok, een mutsje Brandewyn.
JANTJE.
Ik zal, Moeder: maar ’t geld.
Zeg dat ik haar morgen zal betaalen.
Moeder, ik durf by Tryn geen Brandewyn meêr te borg haalen.
Van de morgen, toen ik ook een Mutsje voor je haalde keef de vrouw, En zei, dat ze, zonder geld, geen Brandewyn meêr geven wou; Dat je haar al zo dikwils uitgesteld had, met te zeggen, morgen zal ik geld ontfangen: Maar, dat ze vandaag, voor ’t laatst, zou komen maanen, kwam je ’t haar niet te langen.
De Bakker, en Kommenysman, riepen me onderweegen ook aan, En die zeiden het zelfde.
Goet.
Ga jy maar heen, die dingen zullen wel gaan.
AGATHA, ELIZABETH.
Elizabeth, Elizabeth.
Moeder, wat is van je believen?
Jy hebt gisteren weêr by Grootmoeder, al wat hier omgegaan is, weezen overbrieven.
Hoe dikwils dat ik jou, om het uit den huis klappen sla, ’t helpt niet met al: Maar hoor ik het weêr, je zult ’er zo van hebben, dat het jou wel een maand lang heugen zal.
Ik wil niet, dat je buiten myn weeten, jou voeten daar ooit zult zetten.
En dat loopen, in de buurhuizen, zal ik jou ook wel beletten.
Ga naar achteren, Slons, en als Vader opstaat, kom, en waarschouw me dan.
AGATHA, alleen.=== Die Klappy maakt dat ik met myn Kornuitjes, niet eens vrolyk weezen kan, Of ik heb het snappen van haar lange tong te vreezen.
Stuur ik haar school of van honk, het zou al ’t zelfde weezen.
Doch ik moet zien, als ze zomtyds meê een veeg uit de pan krygt, Of ik haar, daardoor, niet kan leeren, dat ze maar hoord, en ziet, en zwygt.
Jantje, die is noch onnoozel, en myn Zoon Jakobus, daar ik my ook voor moest wachten, Heeft gezegt; ik ga by myn Patroon slaapen, voor eenige nachten.
Myn Man zal wis noch uitgaan, en komen niet t’huis voor morgen tegens den dag.
Terwyl meen ik my, met myn Vrindinnen, te toeven, dat het toeven heeten mag.
Ik heb myn fyne Oor Diamanten verkocht, om eens lustig te smeeren; En gelyke valsche in de plaats gehangen, om alle achterdocht te weeren.
Daar wordt geklopt.
Dat zal Jantje met de Brandewyn zyn, ik mag open doen.
,, Maar och!
het is Vader en Moeder, dit gaat tegen myn vermoên.
ALBARTUS, GEERTRUID, AGATHA.
ALBARTUS.
Waar is je Man, Agatha?
en Jakobus, is die noch niet t’huis gekomen?
Vader, myn Man slaapt, en Jakobus blyft by zyn Patroon, die heb ik in geen week vernoomen.
Jou Man slaapt, en Jakobus zou hier in de Stad zyn, ten huizen van zyn Patroon?
Maar deze Brief luid heel anders.
jou schandvlek, en verdriet van jou Ouders, en deugdzaame Zoon.
GEERTRUID.
Luister eens toe, Voddemoêr, Vader zel leezen, wat die vroome jonge Blom, aan ons heeft geschreeven.
ALBARTUS, leest.
Eerwaarde en Deugdzame Grootvader en Grootmoeder, Deze dient tot uwen troost, en bekendmaaking dat ik my in dienst heb begeeven, als Sekretaris van een groot Heer, en met hem naar Engeland vertrokken ben.
Verschoon myne stilzwygendheid in dezen.
Het berucht slecht gedrag van myne Vader en Moeder, ik zeg het met harten leed, heeft my doen rezolveeren om hunne schanden, die my, in myn Vaderland steeds voor de scheenen sprong, waar het mogelyk, te ontwyken.
Myne jonger Broeder en Zus- ter beween ik, en verzoeke u lieden het opzicht over hen, op dat zy, door het kwaade voorbeeld van hunne Ouders, op geen doolweg geraaken.
My aangaande, ik heb hunne opvoeding niet te danken, ’t valt hard dat een Kind zulks moet zeggen, dat ik, zynde in de eerste vuurigheid van myn jeugd, het pad der ondeugden niet ben ingeslaagen; en ik verhoope dat gy lieden zo veel meer vreugd aan my, als gy aan myne Ouders verdriet ziet, zult aanschouwen.
Ik wensche aan u lieden, en myne Zuster en Broeder alle wel- vaart, en myne Ouders beterschap van leeven.
JAKOBUS.
Londen den 6.
Augustus, 1703.
ALBARTUS, spreekt voort.
Is het niet fraai, dat een Kind zo komt klaagen over zyn Ouders onbetaamelyk leeven?
Vader, ik beter my immers; maar myn Man kwam weêr van de morgen eerst t’huis, Zo dronken, als een zwyn.
het is me zulk een kruis!
En ik moet de meeste schuld draagen, dat myn Man van een Koopman tot Kantoorknecht is vervallen, Daar ik nu zo sober en zuinig leef.
Ja, nou het hammetje op is, zel jy de bot gallen.
Maar jy moest zuinig geleeft hebben, eer je de naam van Juffrouw Verkwisting kreeg; En je doet het noch niet, schoon je Capetaal op is, kisten enne kassen gansch leeg.
We hebben jou al tot driemaal toe op nieuw gezet in je Huishouwen; Maar veur de vierdemaal, Dochter, zelle we jou wel waarschouwen, Eergisteren heb je, om de Bakker en Kommeny te betaalen, noch over de dartig guldens van my gehad.
Maar we zellen in ’t kort een ander gangetje met je gaan; verstaa je dat?
Schoon men ’t my verwyt; myn Man die... ALBARTUS.
Jy hoeft ons dat niet te verhaalen.
Wy weeten wel, dat jou Man, ver te buiten ging, de Burgerlyke paalen.
Dat je over de honderd en tachentig duizend guldens by malkander brogt, toen je bent getrouwd.
En dat jij en hy leefde of je een Hooischuur had opgepropt van zilver en goud; Dat hy, zynde een Koopman, de rykste Adel van ’t land, in staat houden, dorst braveeren.
Doch daar zyn meêr zulke onbezonnene, die op zodanig een wys ten achteren teeren.
De slechten tyd doet het niet: maar na de Fransche mode te leeven, in alle overdaad en pracht.
De oude Hollandsche zedigheid, en zuinigheid, word nou by veele bespot en veracht.
Ik hoorde laatst, in een deftig gezelschap daar oude en jonge lieden te zaamen vrolyk waaren, Den eenen Jongeling den ander, aardig in zyn schild vaaren.
Na de maaltyd was het jong Gezelschap, tot vermeerdering van de vreugd, Aan ’t danssen geraakt, daar veel oude lieden, meê ’t spoor volgde van de wulpsche jeugd.
Onder allen, was een jong Heer, groot van verstand, ervaaren in veel weetenschappen en zeden, Die van een der Jonkers verzocht wierd, hy wilde meê met eene der Juffers ten Dans treeden; Schoon hy wel wist, dat hy niet danssen kon: waarom zy hem ook, onder malkander, hielden voor de zot; De Heer, het weigerende, zeide, ik merk wel, myn Heer, dat gy met my dryft de spot; Excuseer my, sprak den ander; een Heer zo wel gemaakt, zo fluks en jong van jaaren, Die by het Jufferschap zo aangenaam is, en in zo veel weetenschappen ervaaren, Kund gy niet alles danssen, dans ten minsten een gemeene Minuet, Boeré, of Courant; Dans een Gek, of plompe Boer, naar uw eigen aard en verstand.
Den ander antwoorde: myn Heer, die beide kund gy volmaakt presenteeren.
Ik meen dat het een Koopmans Zoon nutter is, de Koopmanschap, als danssen, te leeren.
Ik veracht het danssen niet, om die geen, die het buiten zyn styl gebruikt, als een exercitie van vermaak; Maar gy, die geen styl van doen hebt, noch zoekt, zult uit die zaak, Dit voordeel kunnen trekken, dat, als uw Capitaal u zal hebben begeeven, Gy uw dienst aan de Opera presenteerd, om dan van het danssen te leeven.
Ik meen dat ze altemaal lachten.
Ja, Vaâr, het staat me ook noch wel veur.
Die Jonker Dansser, droop, zonder afscheid van het gezelschap te neemen, stilletje deur.
Ik mien dat was een maaltyd, gien Prins kon ze kostelyker hebben doen bestellen.
Toen docht ik noch om het geen ik te Amsterdam eens heb hooren vertellen, Van die Heer, die in zyn gastmaal verbeelde de oude en hedendaagsche tyd.
Toen het eerste gerecht op kwam, zei hy: zo hebben wy ons geld gewonnen; by het tweede, zo kunnen wy het noch staande houden; en by het derde, zo raaken wy het weêr kwyt.
En zo ben jy lui geld ook kwyd geraakt: maar dit kom ik jou ontdekken; Dat wy jou onze onderstand te eenemaal zullen onttrekken.
Jou Man heeft de zak al van zyn Koopman: want hy ziet naar ’t Kantoor niet meêr om.
Nou mag hy, gelyk hy al lang gereuteld heeft, hooren naar ’t geluid van de Trom; Want my is flus gezeid, dat hy al dienst heeft.
Moêr, kyk Agatha eens aan, zy is wis weer beschonken.
Ik geloof het ook, Vaâr, me dunkt dat ik ruik dat ze Brandewyn heeft gedronken.
Brandewyn Moeder?
Ja, Brandewyn, Agatha; mien je dat ik niet ruiken kan?
Jy drinkt je, in Wyn en Brandewyn, zo wel dronken, als je Man; Met jou Slampamsters, Schorrymorrys, die dagelyks by je verkeeren.
Maar, dat ryk is op het hoogst, dat wil ik jou wel zweeren.
Jy hebt je beloofd te beteren; maar, gisteren was je noch zo dronken als een Zwyn.
Toen had ze een Theetje gedronken, en dan moet ’er een zakkertje op zyn.
Ruik ik naar Brandewyn, Moeder, dat moet je me vergeeven.
Ik heb ze niet geproeft zedert jy my daar laast over hebt bekeeven; En dat is nu zes weeken geleên.
En, die u heeft gezegt, Dat ik gisteren dronken was, heeft u kwaalyk onderrecht.
Wy weeten ’t wel, jy ontkend alles, en liegt, als een wachter.
JANTJE, ALBARTUS, GEERTRUID, AGATHA.
Ben je daar, Jantje?
ga heen, en breng het flesje met Eek maar achter.
Je hebt me immers om Brandewyn gestuurd, Moeder, maar om geen Eek.
ALBARTUS, aan ’t flesje ruikende.
Geef het my, Jantje, en loop achter.
’t Is Brandewyn.
Is dat Eek, Agatha?
nou spreek.
Dat zel het eerst in zes weeken dan hieten, dat zy de Brandewyn weêr zel proeven.
wat zel ons noch overkomen!
Hoor, Moêr, of wy ons al kwaad maaken en bedroeven, Hier is geen zalf aan te stryken, ’t is een bedurven Huishouwen, dat is klaar.
De Vrouw, schuift het op de Man, en de Man op de Vrouw, en den een heeft zo veel schuld, als den aâr.
Wy moeten, nu wy permissie van de Heeren hebben maar een eind maaken van de zaaken.
Maar, Vader en Moeder, vertoeft een oogenblik, ik zal u de waarheid bekend maaken.
Dat zel’er weêr eentje weezen, Liefste, trots de Antwerpze Courantier.
Als myn Man opstaat, als hy dronken geweest is, heeft hy voor een manier, Dat hy een mutsje Brandewyn moet hebben, of al zyn leeden beeven.
En weiger ik hem dat, of vergeet ik het, dan heb ik zulk een leeven, Dat ’er de Buuren van uitkyken, doch hy heeft me verboôn, Dat ik het u nooit zeggen zou.
Wel, ik moet het bekennen, die leugen is schoon.
Als myn Man op staat, zul je ’t zelfs kunnen zien.
Ons leid aan jou, noch aan jou Man, niet meêr geleegen.
Daar staat jou flesje, dat kun je, voor ’t laatst, noch eens uit veegen.
,, Voor ’t laatst.
ALBARTUS, stil tegen Geertruid.
,, Hoor, Hartje, ik zal, terwyl Lichthart noch is te bed, ,, Eens aan Louïs, de knecht van ’t Verbeterhuis, gaan verneemen, of hy, en al ’t volk, klaar is, op dat onze aanslag voort word gezet.
,,En zeggen aan Louïs, dat hy, weêr als een waalsch Sergiant verkleed, van wien Lichthart meend, dat hy gisteren dienst heeft genomen, ,, Gelyk by ons bestooken was, aanstonds, om met hem akskaks, naar ’t Garnisoen te vertrekken, hier moet komen.
GEERTRUID.,, Ja doet dat maar, Albartus; want hier is toch geen beterschap te wachten.
,, Een van de Heeren, die ’t Fiat ,, Op ons Rekwest heeft getekend, vroeg me flus, of Lichthart en Agatha nu al in ’t Verbeterhuis zat.
,, Ik zei dat wy ’t vast werkstellig maakte.
,, Wat mag Vader en Moeder daar zo stil met malkander overleggen?
Kom laat ons gaan.
Jantje, Jantje, je moet tegens den avond met Elizabeth eens tot onzent komen, wy moeten je wat zeggen.
JANTJE, AGATHA.
AGATHA, Jantje slaande.
Jou Guit, moest jy juist zeggen dat het Brandewyn was?
kost jy niet maar stil naar achteren gaan, Zeg, Schelm?
ik zal jou noch armen en beenen aan stukken slaan.
JANTJE, huilende.
Moederlief, ik zal het nooit weêr doen, ik zal al myn leeven zoet weezen, En nooit meêr iets verklikken.
ELIZABETH, JANTJE, AGATHA.
Moeder, Vader is al van het bed opgereezen.
AGATHA, binnen gaande.
Wat heb je gedaan, Jantje, wat is ’er geschied?
Moeder had me om Brandewyn gestuurt, en terwyl was Grootvader en Grootmoeder hier gekomen, en dat wist ik niet; En toen ik weêr kwam, zei Moeder; Jantje, wilt het Flesje met Eek maar naar achteren draagen.
En ik zei, onnozel, ’t is immers Brandewyn, maar geen Eek; en daarom heeft Moeder my geslaagen.
Jonge, dat moest je niet gezeid hebben, toen Moeder van Eek sprak.
Och, ik docht ’er niet om.
Ja, daar even heeft Moeder my ook wel hart en strak Bekeeven, en gezeid, zo het ooit weêr kwam te beuren, Dat ik by Grootmoeder liep klikken, ze zou me verscheuren.
Zy wil niet dat wy daar, zonder order, ooit gaan.
Maar, Grootvader heeft me belast, Dat wy zaamen tegen den avond daar moeten komen, misschien wel te gast.
Ik zou liever by Grootvader, als by Vader en Moeder, willen woonen blyven; Want die kyven en vechten alle daag.
Jantje, ik hoor ze al weêr kyven!
ô Lieventyd!
Zus, hoor, Vader gooid het goed van de Wand!
Was ik zo groot als Jakobus Broêr, ik trok naar een aâr land.
Zwyg, daar komen ze.
LICHTHART, AGATHA, ELIZABETH, JANTJE.
LIGTHART.
Ik zeg, geef me geld, zonder meêr tegenspreeken.
Of ik zal hier ook, alles wat ’er is, stukken slaan, en dan jou den hals breeken.
Ik wil geld hebben, ’t is al zo goed dat ik het verzuip, als jy.
Ik heb geen geld, Lichthart.
Dat liegje, jou verkwistende Pry.
Kyk, dat gelykt nou die Juffrouw wel, die ’er zo grootsch kon palleeren.
En jy die Heer, die niet langer als twee Maanden droeg een pak kleêren.
En jy, dartele Vel, had alle Maanden een nieuw, van de kostelykste stof.
Die ’er te krygen was, en na vier weeken heeten het kleed of.
Je hield vier Meiden, en twee Kammeniers, en liet haar bevoolen het huishouwen.
Driemaal ’s weeks noode je een bezoek, van vyf-en-twintig en meêr Juffrouwen; Hoe buitenspoorig jy die ook trakteerde, noch was je zelfs nooit voldaan.
Hoe zou een Koopman, door zulk een andere verkwistingen van zyn Wyf, konnen bestaan?
Jou overdaad en dartelheid is oorzaak, dat we zo achteruit zijn gevaaren.
Het heugt me noch, hoe jy ’t maakte, toen we eens tot Amsterdam op de Schouwburg waaren.
We zaten in een Logie, en jy met je gat naar het Tooneel, het heele Spel door; Je danste, zong, en snapte, zo hart, dat de Acteurs riepen, geef wat gehoor; En wat ze uit de Staanplaats riepen, is my ook niet vergeeten.
Ik zag dat het daar de mode scheen, onder veele die in de Logies waren gezeeten.
Ik kwam ’er niet om het Spel, maar om het Jufferschap te zien, en te worden gezien; En of ze uit de Staanplaats wat riepen, zy kunnen my myn pleizier niet verbiên.
Maar jy spreekt noch van myn achteloos Huishouwen, van myn bezoekjes en trakteeren; Maar als je met een Chaize met twee Paarden, alle daag uitreed, dat was dan ook Negotieeren?
En Maaltyden op den Doelen aanrechten van dartig Dukatons, Dat deê niet ten achteren teeren, maar verryken ons.
Alle weeken een zakje Schellingen of drie te verspeelen, Dat styft de Koopmanschap, en kon myn Heer Lichthart niet scheelen.
Jy hebt met jou Handeldryven gedaan, als je nou met je Kantoor doet, Daar zie je niet meêr naar om: want op de Kroeg ben je te zoet.
Jy hebt me de kop op hol gebragt, door al jou pronken en praalen.
Kom, kom, geef maar geld, want ik moet in den Uil, voor ’t laatst myn hart noch eens ophaalen.
Ik heb gisteren dienst genoomen, om van jou niet meêr te worden geplaagd, En trek naar ’t Leger, dan zul jy leeven konnen, zo als het jou behaagt.
Dan zal ik jou met jou Slampampsters, niet weêr het huis uitjaagen.
Vader en Moeder zullen voor onze Kinderen wel zorg draagen.
Onze Jakobus, zeg je, dat naar Engeland is, puik!
zo raaken wy gemakkelyk van malkaâr verlost.
Jy moogt om een goed heen komen zien, of haalen by jou Kornuitjes de kost.
Als je niet meêr te borg kund krygen, noch de menschen uit zuipen.
Ik zeg, geef me geld, of ik zal je zo dicht, als een Brandewynstuk, kuipen.
Waar zou ik het van daan haalen?
zeg, dronken Hond?
Kom, geef me de hand, Wyf, want de Brandewyn stinkt noch, als een Varken, uit jou mond.
Het geld van dat goed, dat je van de week hebt weezen verkoopen, Kan noch niet op zyn.
Zou het niet?
dat heb jy altemaal verzoopen.
Dat lieg jy, Karonje.
Ook gaf Moeder, eergisteren, jou noch geld, Om de Schuldenaars te betaalen, en dan heb je ’er noch niet geteld.
Ik kan je geen geld geeven: want al sloeg je me dood, noch was je moeiten verlooren.
Ja, ja, ik zie al geld, die Diamanten, die daar hangen aan jou ooren.
Holla, daar vecht ik om, Lichthart.
Och, Moeder!
LICHTHART, haar de Diamanten van ’t hoofd rukkende.
Maar ik ook, Jufvrouw Agatha.
Och, Vader!
Jou Schelm, jou Dief.
Ik heb ze al, en heb je me lief, zo volg me na.
AGATHA, ELIZABETH, JANTJE.
Dien Schelm is ’er meê voort, ik docht dat hy me de ooren van de kop zou rukken, Daarom liet ik ze maar slippen: doch hy zal ’er zyn gewenschte vruchten niet van plukken.
Hy heeft niet ’t geen hy meend: maar het slimste van dit geval, Is, dat het nu, dat het valsche Diamanten zyn, uitkomen zal.
Voor het geld van de fyne, meen ik van avond te Collationeeren.
Ik heb acht Boeteltjes Wyn gekocht, en een Bout by de Kok te lardeeren.
Maar zo het waar is, dat myn Man dienst genoomen heeft, en weg gaat, Zal ik wat omzichtiger moeten zyn, en letten op myn staat.
Dat woord dat Vader straks zei: die Brandewyn kun je voor ’t laast noch eens uit veegen, En dat stil spreeken met malkaâr, maakt me al vry wat verleegen.
Moeder zei ook, dat ze ons haar onderstand geheel onttrekken zou.
En zo dat eens waar wierd, was ik een bedurve Vrouw.
Ei, ei, tut, tut, een onnutte zorg komt vrees in my verwekken: Ik ben haar Kind, zy kunnen, noch durven my haar onderstand niet onttrekken.
Laat ik maar om de vreugd van tavond denken; weg met alle verdriet.
Maar jy, Kinderen, zo je iets klapt van ’t geen hier geschied, Je weet wat dageraad ik je beloofd heb, zie toe, je moogt vreezen.
Pas me ter deeg op het huis, ik moet eens heen en weêr uit weezen.
Moeder, belief je me eerst een stuk te geeven, ik heb vandaag noch geen eeten gehad.
* En ’t is al lang na de middag, ik heb zulk een honger.
Neen: je moet wachten tot dat Ik weêr kom, dan zal ik je alle bei de buik ter deeg laaten vullen.
Wees maar te vreden.
Get, Jongens, we zullen zo lekkertjes smullen.
ELIZABETH, JANTJE.
Ja, ik kan zo lang niet wachten, Zus, myn honger is te groot.
ELIZABETH, een Booteram uit haar zak krygende.
Hou daar, Broêr, daar is een dubbele Booteram van Tarwen Brood.
Die kreeg ik van Juffrouw Allet, daar heb ik weezen eeten.
Zy gaf me dit voor jou, maar ik had het vergeeten.
Hoor, Jongen, ik ben ’er slim op: als ik by Kareltje te speelen ben, Blyf ik gemeenelyk zo lang tot dat ze gaan eeten, en Dan steek ik hem in, dat hy zal vraagen, of ik meê eeten mag, en dan eeten wy zaamen.
Maar ik hoor Juffrouw Allet dikwils zeggen, Juffrouw Agatha behoorden haar te schaamen, Dat ze haar Kinderen zo laat loopen, ’t is gansch geen fatzoen; Past haar Man niet op, zy behoorden het ten minsten te doen.
Kom, eet je stuk ras op, Jantje.
Maar, elleweeken, Daar word geklopt.
Ik zal myn stuk stilletjes weg steeken.
JURRIAN, ELIZABETH, JANTJE.
JURRIAN.
Goden dag, Kinders; is Moeder nicht te hoes?
Neen, Jurrian.
I jo, dat is dan wol tho euvel dat ik ’er nimmer te hoes vinden kan; Ont, sprek ik heur bi den weg, ’t is maargen wol ik di betoolen.
Onder des, zorg ik, dat den Henker die maargen al is weezen hoolen: Want zi kamet nicht in ’t licht, of wel dyn Moder kamet nicht hervoor.
Ik habe jou luiden al brood geborget bi noost ien rond Joor, Ont krieg kyn geld veur mien Broot: man hooret, naar dezen.
Borg ik kyn oortjen Brood meêr, of mien noom zol kyn Jurrian weezen.
Dat ’s Moeders klop, daar zal ze weezen, geloof ik, zeker en wis. JURRIAN.
Het mogt ien scheet in dien kleine neuze weezen, ik zie wol dat het Smeerlap, de Kammenysman, is.
JURRIAN, SMEERLAP, ELIZABETH, JANTJE.
SMEERLAP.
Wel, wannier zel jou Moêr iens komen, om men te betaalen?
Me dunkt, zy slagter miêr, zy weet maar van borgen en haalen, Maar van gien geld geeven.
Waar isse?
JURRIAAN.
de Moder is nich te hoes; Moest i ook al geld haben, Naber?
Ja toch, en ’t is of’er de Droes Meê speuld, wannier ik kom, ik kan ’er nimmer t’huis vinden.
Wel, jou Moêr moet wel veel alferezen hebben, of veel vrinden, Dat zy zo geduurig het gat uit is; maar, zo ze me niet en betaald... ELIZABETH.
Moeder zal je ook wel betaalen; wy hebben zo lang Waar by je gehaald, En... JURRIAN.
Jo, ze wold betoolen, wien ze ons naakt en blut hab gemaakt; man by myn leeben, Wen ze mie, zo bald ik wieder kam, kyn geld komt te geeben, Wol ik ze... SMEERLAP.
Daer word geklopt, daer zel ze mogelyk zyn.
JURRIAN, SMEERLAP, TRYN, ELIZABETH, JANTJE.
TRYN.
Waerom komt jou Moêr myn gien geld brengen?
zy haald men Brandewyn, Het iene mutsje veur, en ’t and’re nae, en zy weet van gien geld geeven; Wat miend ze, dat ik de drank voor niet heb?
zy mag schrikken en beeven, Zo ze me van dezen dag niet betaald, zulk een geweld Zel ik voor de deur maaken, ’t is byget by de tien gulden an geld!
Dat ze zo nu en dan an Brandewyn heeft verzoopen; Ik heb liever dat zulke Klanten, op een and’re tyd, men deur veurby loopen, Die altyd kletzen, en nimmermiêr van geld geeven weeten, ’t is gien fatzoen.
Maar, waarom borg je iemand zo veul an Brandewyn, ik zou dat niet doen, ’t Zyn dingen die ze missen kunnen, voornamelyk de Vrouwen, Want dat maakt zomtyds zo menig bedurven huishouwen.
praat daar nicht van, Naber, waar wol anders onze Trien Van leeben, die zo plomp van moorzen is, wen een zwien.
Wel, Bolleknyper, wat heb jy op myn plompte toch te zeggen?
Het zou me niet veel scheelen, of ik zou ’er jou wel zo ien paar op jou tronie leggen, Die dik enoeg waaren; Moffekind, verstaeje dat, Die hier over ien jaar, op ien strowis, bend komen dryven, met jou kaale gat.
Durf jy noch meê spreeken, en ien woord in ’t Capittel brengen, Jy, Mof, die wel ien darde zemel onder jou Roggenbrood gaat mengen, En jou Tarwen- en Wittebrood altyd maakt een loot of zes te licht.
Het zou me niet veel scheelen, of ik haalde je, met deze nagelen, ’t gezigt Op jou wangen.
der dunder, begin een mool.
Wat zeg je, beginnen?
Alriê man.
SMEERLAP Tryn tegen houdende.
Maar, Tryntje!
maar Tryntje!
ben je wel by je zinnen?
Wat schort jou te Tryntjes, Smeerlap, die al meê as de Mof praat, Ik zou niemand an Brandewyn zo veel borgen!
Gut, waer ik op straet, Ik zou jou en die Mof zo havenen, dat het jou lui zou heugen.
Wel heden!
Wat gaeje ook an, een mensch kan tegens jou gien reden Gebruiken, wel niemand heeft jou immers te nae gesprooken.
Doe je niet, Jou Memmert; dat kaekelen is door de Buurt al miêr eschied.
Jy lui weet altyd van de Vrouwen haar Brandewyn drinken wat te zeggen en te praaten, Dat ik ze niet behoorde te tappen, noch in men kelder te laeten, Daer ze maar met malkander zitten te snappen, onder een pypje Tabak, met een glaasje Sjampu; En dat ’er zommige onder liepen, die haar neusdoeken, of trekmutsen, en schorteldoeken verzoopen; ’t is my nu En dan al ter ooren ekomen, hoe je lui door de Buurt geduurig gaat snappen.
Maar, waarom zou men de Vrouwen zo wel niet mogen tappen As de Mannen, die ’er dikwils wel de mieste oorzaak van zyn?
Maar, ik zel het jou lui noch wel betaalen, voornamelyk die Mof, of myn naam zal gien Tryn Meêr weezen.
Wat wol jy de Mof betoolen, zeg, doe rechte Haazekopinne.
Smeerlap houd Tryn vast.
Ik zeg, laet me los, Smeerlap, of... SMEERLAP.