floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Mevrouw, uw Papa, heeft zo even een ongelukkige overval gekreegen, Ik daar by geval voorby koomende, en ziende, hoedanig het met hem was gelegen Gaf aanstonds ordre om hem te brengen, in 't gouwe Hooft, Daer hy tegenwoordig nog is, uw knegt, uit onverstand, of van zyn zinnen berooft, Houd my door zyn zotheid op, met de brief van uw Papa te willen horen lezen.
Wel ik zeg jouw Papa, zulk een overval te krygen, Dat kan onmogelyk weezen.
Nu gebied uw Papa, dat de knegt aanstonts, met de koets, of slee hem zal, 'T huis haalen.
Wat droevig ongeval Is dit!
Zo onverwagt!
Wat rampen, en elenden zullen my nog overkomen!
Ach.
Onze Juffrouw bezwymt.
Zagt, zagt Mevrouw, gy moet uw droefheit wat intoomen.
Myn Papa zulk een ongeluk te krygen!
Ja wel ik word desperaat: Ach!
ga aanstonts heen Klaas, en zie hoe het 'er geleegen staat.
Ik zal gaan, maar laat ik de sleutels, van de stal eerst van agteren haalen.
Hoe zal ik na waerdy uw trouwe min betaalen!
Dat 'k u omhelzen mag, geeft my een nieuwe kragt.
Weest voorzigtig myn Heer, zie toe, dat je niet te lang wagt.
Want zo Klaas vernam, dat jy het waart, zouw dé heele aanslag verbrod weezen Karel.
Ik zal my dan zo lang in uw huis verbergen, tot hy uit is; zo hoeft men niet te vreezen.
Izabel, Klaar, Klaas met sleutel en Paar de tuyg.
HIer ben ik Juffrouw, maar waar is dat Heerschop dat hier daar even was?
Hy is voor been gegaan, en jy zoud hem volgen, maar haartje tog ras.
of dogt je dat niet Juffrouw?
jy moet weer in der muiten.
Ik moet de deur verzeekeren, en wel digt en vast in 't nagtslot sluiten.
De wagt is my bevoolen, en daarom moet ik oppassen, want De voor zigtigheid is de moeder van de Wysheid, en 't Verstand.
Joost verkleet als een Dokter.
DIe de waerelt bedriegen wil, moet het aan geen listen ontbreeken.
Nog in zyn voor genomen aanslagen ten hal ven blyven steeken: Wat aangaat een staatzugtigen boer te bedriegen, die zig voor staan laat Dat het gelt hem behoorde Adelyk te maaken, of ten minsten een man van slaat, Daar maak ik zo veel werk niet van: want in een opgeblaazene vind men reeden Om aan te toonen zyn ongeregelde mislaagen, en buytenspoorigheeden.
Maar wat doet de list niet al!
als men door de winst zig zelven verryken mag!
Eerst ben ik Lyfknegt geweest, daar na Tolk, nu Dokter, en dat op een dag.
Ja wel, zo my deze vond gelukt, en Teeuwis aan Bregje komt te trouwen, Zo ben ik volgens beloste voor al myn leeven behouwen, Nu meen ik terwyt de vader uyt is, de Moeder ook te zenden van kant, En dan zal Jonker Teeuwis het volkomen na zyn zin hebben: want Een uurtje alleen te zyn, zal de ouwen, tot het huwelyk doen konsenteeren; En nu ik Dokter ben, heb ik beter karakter, om de moeder te kommandeeren; Indien zy maar myn order wil volgen, zo zal alles wel gaan; Maar zagt, laat ik stil swygen, want ik zie daar de moeder staan.
Joost, Kniertje.
GOeyen dag moeyerke, hebde gay hier een Doktoor voor eene kranken van nooyen?
Og ja myn Heer Dokter, jy bent hier door een knegt ontbooyen, Want onze kozyn is krank geworden, aen een onbekende kwael.
Kik zal hem eens visiteeren: Hebde zayn Urine wel bewoort in een Urinaal?
Og neen, ik geloof hy verstopt is, want zyn of gang wil niet schieten.
Ba je meny!
kik moet hem dan een rayske vyf of zes klisteeren, en een maelke dry of vier doen zwieren.
Mook hem voor eerst een Potke heete wayn, en sloot 'er een dou zyn eyeren in.
Dat heb ik al gedaen myn Heer Dokter.
Ba, gy hebt waysselayk gedoon, noor maynen sin.
Woor is de Patient?
Ik heb hem warmtjes te bed doen leggen.
Kik zal hem eensgoon bevoelen, en ou de gelegenthayt door van zeggen.
Negentiende tooneel; Joris, Lutje Bouwesz., Hidde Jelmersz.
JA Hidde Jelmersz: zo gaet het vaer, men kan 'er onmooglykby bestaen; Ik zeg de hiele Negotie, zal daer door in de grond bederven en vergaen.
Dat men nog rekenen kon, dat de finantien tot voordeel van 't gemiene best konden dienen, Men zouw het voor goed keuren: maer by Gorkum van negenen tot ienen En dan weer de heele middag, die schryvers en wryvers te loopen agter 't gat, En dan is het dikwils nog zo veel, als kom overmorgen: zie dat Is te verdrietig: dat men zo met de Koopluy, en hun goederen ziet leven, Hoe wel ik wel weet, dat men behoorlyke tollen en Licenten moet geeven Waer door 's Lands lasten verligt worden, en 't Land moet bestaen.
Hidde.
Het schynt Joris Fransse, dat het een mens niet altyd even na zyn zin kan gaen.
Maer wat kan men 'er tegen doen?
men moet dog altyd om het kosje slooven: Hoe wel jy het nouw niet van noden hebt, jy hebt jouw koet jens al op 't droog, en bent dat hoek je al te booven, De laeste reys, doe jouw Schip kwam te blyven, is jouw wel een tonnetje waerd geweest, Hoe wel ik wel honderd mael tegen onze Jeske heb gezeyt, dat ik bevreest, Was, dat men jouw wat scharper zouw onderzoeken: maer doen ik hoorde uyt jouw schryven Dat jy jouw volk had omgekogt, en datze jouw getrouw zouden blyven Als het 'erop aen kwam, doen zag ik dat je genoeg verzorgt en behouwen waert.
Ja wel zouwmen voor die prykel niet een stuyvert je trekken?
je weet wel als men vaert Alleen by de reys, of by demaend, dat een Schipper daer of niet vet kan soppen: Ep ook diende men voor den ouwen dag wel een stuivertje weg te sloppen; Want men ziet anders wel van een oud Zeeman, een jonge bedelaer.
Lutje Bouwesz.
Daer hebje gelyk in Joris Fransse en dat word 'er ook al menig een gewaer.
Onze Hidde is ook de fynste Broer nergens na geweest, al is hy een Preeker, Ik heb hem dikwils hooren zeggen, die vaeren wil die vaer in 't kort, gewis en zeeker, Want zeyd hy tref je het ongeluk dat je eens Schipper te voet raekt, Zo diende je wel een stuyvertje agter de hand te hebben, daer je jouw zelven weer Shipper mee maekt, Daerom deelen de Oostersche, en Noordsche zelden meer als vyf of zes ten honderd uyt, alsze al wel vaeren.
Mits dat'er dan nog wel voor af gaen, zo een vier of vyf ongerekende nul jaeren; Tot dat het eindelyk, op het punt van gekasseert te worden komt aen.
Nouw Lutje Bouwesse: wy weeten immers wel hoe jouw zaeken staen; Om de fynigheit van jouw weezen, is jouw ook al meenig mislag vergeeven, Het heugt my nog zowel, dat jy een Wintertje met jouw Schip bent over gebleeven, Op jouw Meesters onkosten, alleen om dat jy op jouw eigen kargezoen Te meerder voordeel zouwt hebben, en te grooter winste doen: En datje ook dikwils andere Scheepen hebt waergenomen, Om kontrabande goederen over te neemen: want jy wist wel dat 'er goede profytjes van komen.
Ja het was nog op zyn best, als je jouw met het gemaekt akkoort vernoegen liet.
Want zonder verzekering van schrift, of getuigen, golden de eissen niet.
Dog jy bent het alleen niet, die jouw op diergelyke wys hebt zoeken te verryken.
Het is nu de gemeene sleur datmen de grooste winst zoekt, en de schade te ont wyken.
Nouw, nouw, laet het daer by steeken, eer men malkander in zyn eer tast, Men weet wel, dit het een Schipper in zyn ouderdom niet wel te bedelen past.
En daerom dient men in zyn jeugt de handen wel wat uyt de mouw te steeken.
Hoor: ze zyn meest al even eens, laet ons daerom ons hoofd niet langer me breeken; Dat men de Reeders, behoorlyke, en naeukeurige reekening moest doen, De uytdeeling zouw op de reys wel drie, of vier ten honderd grooter vallen met fatzoen.
Joris, Hidde Jelmers, Lutje Bouwesz., Eduward, Jeronimus.
DAar staat de man zelf, daar ik zo even heb met u van gesprooken.
Ik moet 'er om lachchen, als ik denk dat jouw Hovenier, dat zo listig heeft bestooken.
Wy moeten hem eens aanspreeken, en hooren hoe de zaaken al staan.
Wel Joris Fransse hoe gaat het?
ik hoor jy hebt een kozyn gekreegen hoe staat hy jouw al aan?
Heel wel, want onze kozyn spreekt niet, als van groote zaeken, En door hem zal ons heele geslagt in staet, en in aenzien geracken.
Gy hebt gelyk, en uw Dogter is door de komst van die kozyn wel grootelyks vereert.
Voorzeker doetze, want zy vind aen hem alles watze 'er aen begeert: Ta bestond hy haer zo nae niet, ik zag haer wel gaern met hem trouwen.
Wint hier door kon ik uytrekenen, dat hy, en zy waeren behouwen.
Een en twintigste tooneel.
Joris, Hidde Jelmersz., Lutje Bouwesz, Eduward, Jeronimus, Karel, Izabel, en Klaar in 't venster.
REyk my de leer, Klaar.
Niet te haastig; voorzigtig myn Heer.
Wat duyvel zie ik daar!
myn vensters open!
ik zweer, 'T is Karel met myn dogter, zagt dit diende ik af te kyken, Verbergen we ons wat ter zyden, ik zal die snoode leeren my dus veroogelyken.
'T is alles klaar myn lief, ik ga u moedig voor, Ontspring uw kerker, treed my na in 't zelve spoor.
Karel, beneden.
'T is alles veilig, klim maar at, het lykt ons wel te slaagen.
Nouw Juffrouw, klim maar of, ik zei wel zorge dragen, Om 't venster te sluyten, wy hebben onze tyd van doen, volg jy Heer Karel maar, Ik zel jouw volgen.
Izabel klimt af.
No lustig, nu is 't jouw beurt Klaar: Lang de ben, myn mantel.
Oaar hebje 't al.
Hebt gy ook nog iets vergeeten Myn lief?
ô Neen, niet dat ons nodig is.
Volgje ons Klaar?
Wel te weeten: Ik zal 't zo lang niet maaken als onze Juffrouw geloof dat vry.
Wat dunk je'er van myn Heer, ben ik je niet gaauw by?
Ja maar kom gaan wy, wy zullen ons vertrek uw vader morgen schryven.
Sta zeg ik, of ik zal uw alle dry ontlyven.
Waar bergenwe ons?
ô de drommel myn Heer wy zyn verraan.
Het is myn vader!
nu is't met ons gedaan.
Zyt niet bevreest myn lief ik zal u 't le ven bergen.
Voort, voort dat masker af: Hoe dorst gy snode guyt haare agtbaarheit dit vergen!
Spreek op, wat porden u?
zo schelms, tot dit verduyvelt kwaat?
Gy wist door 't slegt onthaal, hoe diep gy in myn haat Reeds stond: en gy ligtvaardige, gy moogt dat uur wel vloeken Doen deeze ontaarde uw eerst als Minnaar kwam bezoeken.
Niet al te hoog myn Heer; ik heb het stuk bestaan, Gy gaaft my zelf die raad: en heb ik iets misdaan, Wyt dat de liefde, die men alles moet vergeeven.
Vervloekte leugenaar, gaf ik u raad?
heb ik u hier toe aangedreeven?
Ha booswigt; maar laat los Jeronimus, ik sweer dat het zyn leeven kosten zal.
die rekel, zal die de val Van ons geslagt zyn!
en lachchen in de vuyst!
om 't schelm stuk re styven, Durft hy my de oorzaak noemen, en my die smet in 't aanzigt wryven!
Laat los myn Heer, laat my begaan, ik wil voor deze hoon myn wraak.
Bedaar myn Heer, bedaar, en weeg met ryp beraad eerst over deze zaak.
Ik heb my al bedagt, hy zal sterven, al kosten 't zelf myn leeven.
Ik bid Heer Vader wilt dees misdaad my vergeeven, Ik heb u huys geschend, Uw wetten overtreen, my komt de straf: maar wend Een Vaderlyk gezigt op twee verliefde zielen, Die door opregte Min tot deeze daad vervielen.
Reys op myn lief, reys op, en stort geen traanen meer.
Ik heb uw kind geperst tot deeze daad myn Heer; Ik heb de schuld, dat ze uyt haar kerker is gebrooken; Indienge u wreeken wilt, gy word aan my gewrooken, 'T is waar: ik had voorlang  Dit werk bestemd, maar nooyt vertoonde zig eendag My gunstiger om dit zo wenschelyk uyt te voeren, Dan deeze mits myn Heer vooreen van zyne boeren My aanzag: spreekende my aan in dit gewaad, Vroegt gy naar myne min, hoe danigheyt, en staat Van dien: ik antwoorde u; myn Heer des dogter zinnen En gunst heb ik al weg, my staat allen te winnen Haar 's Vaders hard heyt en daar ben ik voor bedugt.
Ik vraagde u raad, gy zelf myn Heer ried my de vlugt Te kiezen, dat ik moest tot deeze daad besluyten, Gy bleeft myn borg, gaf my de hand, en stelde ons buyten Gevaar; dit moedigde my dies te meerder aan.
Ik volg uwe order, en gy zegt ik heb misdaan.
Ik gaf die raad, 't is waar maar 'k ben door schyn bedroogen.
Gaaft gy die raad!
beschouw dan 't werk met mededoogen Myn Heer, en toont hier in uwe Edelmoedige aart, Op dat uw doen uw naam behoorlyk evenaart.
Hier door zouw myne naam en Adeldom versterven.
Wel wat een praet Heer Eduward, die naem zal hy door 't byslapen van jouw dogter wel over erven.
Want gelyk als een ingebooren dogter haer man Burger maeken kan, Zo kan ommers ook jouw dogter hem wel maken tot een Edelman.
Nouw, nouw, rezolveer, sta de koop toe, zonder jouw lang te beraeden, Kaerel is ryk; ik kan niet zien, dat jouw dat Huwelyk zo veel kan schaeden.
Ik hem myn dogter geven!
neen, ô neen, ik sweer dat ik die schand Ten koste van zyn bloed, zelf met myn eigen hand Afwasschen zal.
Hier door kunt gy uw dogters eer, nog uw aanzienlyk maaken.
Staa liever 't Huuwelyk toe.
Een schelm, van wien zy haar laat schaaken, Zouw die haar Bruygom zyn!
Nu, nu, myn Heer niet al te haastig; naar ik hoor hebt gy al mee wat schult.
Doe na myn raad.
Het is onmogelyk, ons beyden van malkanderen te scheyden, Daarom Heer Eduward, begunstig ons besluyt, Maak my tot Bruydegom, uw dogter tot myn Bruyt.
't Zal nog wel gaan Mevrouw, Jeronimus is op uw zyde, 't schynt dat zy 't zaamen overleggen.
Zo raad gy 't myn myn Heer.
ô Ja, maar zagt, wat wil dit zeggen!
Twee en twintigste tooneel.
Joris, Hidde Jelmers, Lutje Bouwesz, Eduward, Jeronimus, Karel, Izabel, Klaar, Kniertje, Joost, Teeuwis half ontkleed.
Kniertje, al slaande.
JOuw schelm, jouw guyt, heb jy ons zo bedroogen, foey jouw an!
Wel wat is 'er te doen Wyf?
hoe raasje zo?
Og raan Datje 't wist je zoud je kruyssen en zegenen van zulke onbenoorlyke dingen.
Wat is 'er dan geschiet?
Deeze guyt, die wy van daeg voor onze kozyn ontfingen, Die schelm, die daer staer, dat is Teeuwis de Hovenier.
Wat drommel zegje daer wyf!
wel hoe duyvel heb ik het hier; Dat kan onmogelyk weezen, jy hebt abuys, dat is gewis en zeeker.
Abuys zegje, abuys; zyn knegt die hem uyt heeft gegeeven voor zyn spreeker; Dat is een drie dubbelde schelm op guytery afgeregt.
Ja wel wat komt myn over!
kozyn onze kozyn niet te weezen, dat komt drommels slegt.
Jouw schelm, ik zel jouw die guytery duur genoeg uyt peperen, dat wil ik jouw wel zweeren, Jy zult in 't Rasphuys, of ik ben geen man met eeren.
Ik heb'er nog onlangs een in 't Spinhuys zien zitten die haer ook buyten haer staet Verkleed had, om andere te bedriegen: ô ho men weet met dat volkje wel raed.
Maer man onze Bregje is van die schelm beslaepen, Hoor eens ik zei 't je verhaelen hoe slegt dat ik het geschaepen Vond, na dat hy door een logen veinsden ziek te zyn, Gebood my deze gemaekte Dokter, wat warme wyn Klaer te maeken, om de zieke het hart te versterken, en hy zend 'er ons kynd mee na boven, Terwyl hy my ophiel met veel wisje wasjens, om my van myn zinnen te berooven, En my wysmaekte dat het een ziekte, was, Ik liep eindelyk nae boven, en vond de zieke by onze dogter op het bed, gezont, en wel te pas.
Hy door myn komst verbaest, sprong van 't bed om nae beneden te koomen Gelyk gy ziet nog heel ontkleed, en zo heeft hy de vlugt genomen.
Wat verder van de rest is, daer weet ik niet van, dat is ons Bregje best bekent.
Wel ik barst van spyt, myn dogter een hoer te worden van zulk een kaele vent.
Holla Joris Fransse jy moest van my nog van jouw dogter zo kwalyk niet spreeken, Want jy zyt zelf de oorzaek, dat ik my over uw gewaende staetzugt heb zoeken te wreeken.
Jy woudt te hoog aen, en nu zie je hoe leeg dat het met jouw afloopt.
Daer had ik reden toe, en ik had van myn dogters zindelykheit wat beters verhoopt: Maer een Boer in plaets van een Edelman tot myn kozyn te ontfangen, Dat is niet om te vergeeten: Ja wel zie daer men behoorde zulke schelmen op te hangen.
Nu Joris Fransse, wyl het dog zo is, neemt hem voor jouw schoonzoon aan.
Schoonzoon zegje!
daer zal ik in Eeuwigheid niet toe verstaen, Maer ik zal Bregje, die hoer, voor altyd in 't Spinhuys doen zetten.
Daer zel ik wel zorg voor draegen, en zo 't in myn magt is, jouw dat wel beletten.
Wel hoe is 't myn kind niet?
en mag ik daer niet mee doen wat ik wil en begeer?
Niet als dat in redelykheit bestaar.
Wel dit is dan myn redelykheit, myn Heer.
Drie en twintigste tooneel.
Joris, Hidde, Lutje, Eduward, Jeronimus, Karel, Izabel, Klaar, Kniertje, Teeuwis, Joost, Bregje.
DAer komt die ligte kooy: hoe durfje nog verschynen voor myn oogen!
Og Vader lief ik bid wilt het myn vergeeven, heb ik jouw en myn mortje bedroogen.
Vergeeven?
ja ik zalje vergeeven, met een hand vol Rotrekruyd, zo steekt jouw de moort.
En zo raek ik ontslagen van een dogter, die haer niet heert gedraegen gelyk het behoord.
Zie daer komt onze Aagje Jelmers, en Jeske Jeyt, wat zullen 'er die een schande van spreeken.
Vier en twintigste tooneel.
Joris, Hidde, Lutje, Eduward, Jeronimus, Karel, Izabel, Klaar, Kniertje, Teeuwis, Joost, Bregje, Tryn, Aagje, Jeske.
SEllement!
hier is 't verbruyd, hier lykt de bommel wel uyt te breeken.
Joris tegen Jeske en Aagje Wat dunktje nigten, zyn wy hier niet lelyk by de neus gevat?
Deeze guyt die wy meenden onze kozyn te weezen, heeft ons bedroogen.
Jeske.
Dat is zo, onze Kniertje zal het je allerhael wel netjens zeggen.
Klaas ter zyden uyt.
Sellement!
daar zie ik myn Heer met zyn dogter, hier zal een huysje leggen!
Ik zal myn stilletjes verbergen, eer men my hier ziet staan, Want wierd myn Heer myn gewaar, het zouw slegt met my vergaan.
binnen Aagje.
Ja wel Joris neef, terwyl het zo is, zouw ik jouw raeden, onze nigt aen Teeuwis te geeven, 'T is beeter daer over heen gestapt, als dat men haer beschuldigt van een oneerlyk leeven, Jy hebt jouw zelf die plaeg al veel op de hals gehaeld, door dien jy altyd hebt gezeyt, Dat je wout hebben jouw dogter zouw worden van een Edelman gevryt, En nu zie je hoe een mensch door zyn ingebeelde staetzugt word bedroogen.
Zouw je myn dat raeden?
Nouw, man, nouw, hebt met haer mededoogen, Ze hebben malkander lief, en zy is ons eenigste kind en heeft nie mant nader als jouw, en myn.
Wel raad jy het myn ook Vrouw?
Ik stap 'er dan over?
Veel geluks gemaekte Kozyn: Ik geef jouw myn Dogter, leef met haer, als een eerlyk man met zyn Vrouw behoort te leeven, Op dat ik nooit berouw mag hebben, dat ikze aen jouw tot een wyf heb gegevën.
Vreyer, By slaap, en Bruigom, en dat allemaal op een dag; Ja wel!
Hy is de gelukkigste, die men van zyn leven zag.
Heb dank Joris Fransse, ik beloofje dat ik alzo gerust met jouw dogter huis zal houwen, Als of jyze met een Edelman, of Baron had laten trouwen.
Eduward, tegen Karel.
De redely kheit van Joris Fransse, en de voorspraak van Heer Jeronimus, doet my ook veranderen van besluit Ontfang myn dogter van myn hand tot uw Bruid.
Ik had noit gedagt, haar imant die niet Adelyk was te geven, Maar ik vind my door een zugt tot u daar toe gedreven.
Gy zult my noit, schoon dat ik hier als toe gedwongen ben Daarom mishaagen.
Myn Heer, ik dank u voor die eer, en ik beken; Dat u eedelmoedigheit door dit besluit, zo diep heeft plaats genoomen In myn hart, dat ik altoos zal tragten, uw voorbeelt daar in naar te komen.
Wel nouw, terwyl Karel met Izabel, en Teeuwis, met Bregje de Bruigom geworden is, Zo nood ik jouw altemael tot mynent, op een brave zoo vis, Wy zullenze op de gezontheit van de jonge luy eens lustig begieten.
Ja kom keyeren kom, nouw myn kind de Bruid is, mag het 'er wel op overschieten.
DE RECHTER IN ZYN EIGEN ZAAK.
DOOR WILLEM VANDER HOEVEN.
TE AMSTERDAM, By de Erfg: van J: Lescailje en Dirk Rank, op de Beurssluis, 1718.
Opdragt aan den eed'len manhaften heer Jan Agges Scholten, capitein van een compagnie burgers in Amsterdam.
Eedele Heer, DAt de dapperheid, een deugd is die de menschen van geringe geboorten tot hooge staat, ja zelf tot Vorstelyke waardigheeden weet te verheffen, daar van zyn overvloedige bewyzen, voor al, in ons Vaderland, van braave Mannen die zig door die deugd, hoog geacht en geëerd hebben gemaakt.
Maar zelfzaam is het zelve in Vrouwen, terwyl het doorgaans met haar kunne en aard niet over een komt, hoewel de Historien egter van eenige gewag maaken.
De Schryver van deeze wakk're Vrouw, schynt den Leezer, van de waarheid te willen verzeekeren, dat deeze zo ge naamde Ferdinand, anders Sofia, de geene geweest zou zyn, die Keizer Karel de Vyfde, in het beleegeren voor Tunis, van weinige geholpen, uit een oogschynlyk doods gevaar door haar dapperheid zou hebben verlost.
De byzonderheid van deeze stof, en de liefde die U E. van jongs af de Nederduitsche Dichtkonst heeft toegedraagen, hebben my aangedrongen om het zelve tot een Toneelstuk te berymen, en met alle eerbiedigheid, die ik verschuldigt ben, op te draagen aan een Heer, die de voorzorg der Waapenen van deeze wydvermaarde Koopstad, als Capitein zyn toevertrouwd, met dit gevoelen, dat U E. den yver en vrymoedigheid, niet onaangenaam zal zyn, van die geen, die U E. van harte lang leeven en gezondheid toewenst en blyft, MYN HEER, U E. gehoorzaame en verpligte Dienaar, W. van der HOEVEN.
Korte inhoud.
EEn wyze en dapp're Maagd schynt met ontvlochten hair, Gekleed als een Soldaat, een dapp'ren Man te weezen: Wyl zy een Keizer zelf verlost uit halsgevaar Voor Tunis, die de dood onmydelyk stond te vreezen.
De Vorst, die deeze daad nu gaarne zag beloond, Heeft haar, schoon onbekend, tot grote staat verheeven.
Zy die verlooren scheen, ziet zig met eer gekroond, Daar zy als Rechter zelf, kan straffen en vergeeven.
Elk dingt op 't yverigst om haar verlies naar wraak, Zelf by haar zelf, dit maakt haar Rechter in haar zaak.
DE Staten van Holland ende Westvriesland doen te weten, alzoo ons vertoont is by de Regenten van het Burger Weeshuys en de Oude Mannenhuys der Stad Amsterdam, en, in die qualiteyt te samen eygenaars, mitsgaders Regenten van den Schouburg aldaar, dat zy Supplianten, sedert eenige Jaren hebben geiouisseert van onse Octroye of Privilegie van dato 21.
Mai 1699. waar by wy aan hen Supplianten, in hun qualiteyt hadden gelieven te consenteeren, acordeeren en de Octroyeren, dat sy, gedurende den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaren, de Werken, die doenmaals ten dienste van het Tooneel reets gedrukt waren, ende, van tyd tot tyd, nog vorder in het ligt gebracht, ende ten Tooneele gevoert zoude werden, alleen zoude mogen drukken, doen drukken, uytgeven ende verkopen, nu ondervonden, dat de Jaren, by het voorgemelde ons Octroy of Privilegie genaamt, op den 21. deezer Maand Mai was komen te expireren; ende dewyl de Supplianten ten meesten dienste van de Schouburg, voorgemelde Werken, zoo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten, als anders, die reets gedrukt en ten Tooneele gevoert waaren, of in het toekomende gedrukt, en ten Tooneele gevoert zoude mogen werden, geerne alleen, gelyk voorheenen, zouden blyven drukken, doen drukken, uytgeven en verkopen, ten eynde dezelve Werken, door het nadrukken van andere; haar luyster, zoo in taal, als spelkonst, niet mogen komen te verliezen, dog dat zulks aan de Supplianten, na de expiratie van het bovengemelde ons Octroy, en zulks na den 21.
Mai deezes Jaars 1714 niet gepermitteert zoude wesen, zoo vonden zy Supplianten hun genoodzaakt zig te keeren tot ons, onderdanig verzoekende, dat wy aan hen Supplianten, in hare bovengemelde qualiteyt, geliefden te verleenen prolongatie van het voorsz.
Werken, zoo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten als andere, reets gemaakt en ten Tooneele gevoert, en als nog in het ligt te brengen ende ten Tooneele te voeren, den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaren, alleen te mogen drukken en verkopen, of te doen drukken en verkoren, met verbod aan allen andere op zekere hoge pene, by ons daar tegen te statueeren in communi forma: So is 't, dat wy de zaake, ende 't voorsz.
verzoek overgemerkt hebbende ende genegen wezende, ter bede van de Supplianten, uyt onze rechte wetenschap, Souveraine magt en authoriteyt, dezelve Supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert hebben, consenteren, accordeeren ende octroyeren, haar by deezen, dat zy, gedurende den tyd van vyftien eerst agter een volgende Jaren de voorsz.
Werken, zoo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten als andere, reets gemaakt ende ten Tooneele gevoert, en als nog in het ligt te brengen, ende ten Tooneele te voeren, binnen de voorsz.
onze Landen alleen zullen, by continuante, mogen drukken, doen drukken uytgeven en verkopen, verbiedende daarom alleen en een ygelyk, de voorsz.
Werken, in 't geheel ofte ten deele naar te drukken, ofte, elders naar gedrukt, binnen den zelven onze Lande te brengen uyt te geven, ofte verkopen op de verbeurte van alle de naargedrukte, ingebragte, ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie honderd guldens daar en boven, te verbeuren, te appliceren een derde part voor den Officier, die de calange doen zal, een derde part voor den Armen der Plaatsen daar 't casus voorvallen zal, ende het resterende derde part voor de Supplianten, alles in dien verstande, dat wy de Supplianten met desen onsen Octroye alleen willende gratificeren tot verhoedinge van hart schade door het nadrukken van de voorsz.