floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
verdoolde mensch, gy, die in alle deelen, In aerdsche lusten zoekt met al u hert te spelen; Gy, die uw even mensch afgunstelijk benijd, Wanneer hem het geluk, na zijne wensch gedijd; Gy, die uw even mensch in armoed laet verlegen, Schoon gy van God meer hebt, als gy behoefd, verkregen; Gy, die u geld veel meer tot hovaerdy besteed, Als dat gy daer van uwen naekten broeder kleed; Gy, die veel liever wild in overdaed uw goeden Misbruyken, als daer van bedroefde armen voeden; Gy, die in gulzigheyd veel liever godloos leefd, Als dat gy d' armen mensch yets wat om Godswil geeft; Gy, die veel meer bezit als gy behoefd, om leven, En zelver niet en wild u zelfs uw nooddruft geven; Gy, die veel gaerd en spaerd, ja dach nocht nacht en rust, Gy weygerd de natuur de nooddruft, om die lust; Gy raept en schraept by een, om maer de lust te peyen, En durft van d' overvloed geen eerlijk leven leyen; Gy, die uw even mensch perst, tergt, ja vild en treed, Dat vaek een vroom gemoed smoord onder zulk een leet; Gy, die uw lusten schept, dijn naesten mensch te plagen, Door krachten van het recht, hem voor het recht te dagen; 't Is waer, dat gy met recht die zaken wel vermeugd; Maer overtreed de wet, en 't recht van ware deugd; Gy, die uw bittre gal uytspuwt aen alle kanten, Niet op uw naesten mensch, maer eygen bloed-verwanten, Wanneer door ongeval gy eenig nadeel lijd; Gy, die u hier in toond als of gy heydens zijt, In plaets van liefde, voed gy boosheyd om te wreken, Men hoord in plaets van troost u bitze woorden spreken; Men quetst een vroom gemoed, met naem van dievery, Men scheld zijn eygen broer, als oft een dieve zy, Daer nochtans eer en deugdhem in het herte woonen; Maer daer 't geluk mislukt, kan deugde niet veschonen; Als het geluk mislukt moet deugd een deugniet zijn, En hy die niet en deugd is vroom, in deugdens schijn; De schijn en maekt geen daed, de daed blijft in zijn wezen, Een vroom gemoed blijft vroom, in 't ongeluk misprezen; Onluk en breekt geen deugd, schoon 't ongeluk beklijfd, Hy, die de deugde mind, in 't onluk deugdzaem blijfd; Het ongeluk ontstaet uyt tweederleye zaken, Nochtans het ongeluk en kan geen deugniet maken, 't En zy des ondeugds lust het ongeluk bereyd; 't Onluk is tweederley, dies isser onderscheyd.
69 Daer is wel menig mensch tot ongeluk gekomen, Welk onluk uyt moedwil zijn oorspronk heeft genomen; Die zoo onlukkig word, die is 't zijn boosheyds schuld; Maer ach!
onreedlijkheyd de moedwil zoo vervuld, Dat men de reedlijkheyd nu langer niet wil plegen, Noch onderscheyden, hoe het onluk is gelegen.
Gy, die in u gemoed met God niet wel en staet, Om dat gy by u zelfs op quade wegen gaet; Gy, die inwendig zijt vol dwalende gebreken, Zult altijd op 't gebrek van uwen naesten spreken; Gy, die met loos beleyd uw misdoent overkleed, Verbergtze zoo dat daer geen mensche van en weet; Uw moedwil werkt veel quaed, verborgen voor de oogen, Noch hiet gy vroom, schoon al u werken niet en doogen; Hy is in zijn gemoed veel snoder vaek gesteld, Die lichtlijk voor een guyt, zomwijl een ander scheld.
Denk eens, dat Christus zal in heerlijkheyd verschijnen, Met eyndelooze straf verdoemde zielen pijnen; Den goeden zal het loon ter zaligheyd geschien, Dat oor noyt heeft gehoord, nocht ooge heeft gezien; God sal den goeden daer het Hemels loon doen schenken, Het loon dat niet en kan het menschen hert bedenken; Een vreugde zonder eynd, een leven zonder dood, Een blijdschap zonder pijn, een wellust zonder nood, Een vrede zonder twist, een vreugde zonder smerten, Zal zijn by God bereyd voor d' uytverkoren herten.
Hierom, ô aerdschen mensch!
uw quade lusten mijd, En maekt dat metter daed gy een goed Christen zijt.
Op, op, op Christen ziel!
wild gy den Hemel erven, Snijd alle zonden af, en leer, Gedenkt te sterven; Op dat, wanneer de ziel eens uyt het lichaem scheyd, Dan gy het Hemels loon geniet ter zaligheyd.
70 Sluyt-reden.
GElijk den dageraet in 't oosten, De droeve herten kan vertroosten, Die of door minne ziekt te bed, Oft door benautheyd zijn belet, De slaep te gunnen aen de lusten, Om in de donkre nacht te rusten; Gelijk het krieken van den dag, Na dat het onder duyster lag, De bruyne wolken door komt breken, Met zonne strael de lucht besteken, En schiet op bergen, zee, en duyn, De stralen van zijn goude kruyn, Die levend doode doen verreppen, Ja al wat leefd zijn aessem scheppen; De velden met gebloemde kleur, De kruyden met een Hemels geur, De boomen met bedoude bladen, Bepronken d' Aerd' met hunçieraden.
Gelijkerwijs door deze vreugd, De mensch in geest en ziel verheugd; Gelijk dees vreugden kunnen strekken, Om zielen tot Gods lof te trekken; Alzoo wensch ik dat mijn gedicht, Met zoet vermaek den lezer sticht, En dat mijn rijmen hier geschreven, Een vrucht ter deugden meugen geven.
ô Schepper!
van mijn geest, Indien ik ben te los geweest, Zoo dat ik hier oft daer yets miste, Oft my in eenig deel vergiste, Waer aen zich yemand vind geraekt, Zoo bid ik isser yets gemaekt, Dat reyne zielen mogt besmetten, Gun my daer beter op te letten; Wanneer dat ik na dezen dag, Weêr nieuwe rijmpjes schrijven mag.
of zoo mijn rijm mocht wezen, Dat al de gene die het lezen, Dat die, die't hooren ofte zien, Mach nuttigheyd daer door geschien; Zijn hier of daer verstroyde zinnen, Genegen tot onkuysch beminnen; Is hier of daer een jeugdig hert, Geplaegt met geyle minne smert; Word hier of daer een hert gevonden, Aen zucht van reyne liefd gebonden; Is hier of daer een hert vol strijd, Om dat het door de liefde lijd; Gun dat mijn rijmen oft gedichten, Haer droeve quelling wat verlichten; Gund God!
dat deze rijmery, Een ydel hert tot stichting zy, En dat hy, die'er doeld mach leeren, Daer door tot beterschap te keeren.
ik bid dat mijn gedicht, Voor al mijn eygen zelven sticht, En dat ik zelver mach beleven, Het geen ik and'ren heb geschreven.
Gund God!
het geen ik heb gemaekt, Dat dat mijn eygen herte raekt, Te weten, dat ik my mach stellen, Om lust der zonden neer te vellen; Dat ik mijn lusten tracht te voên, Om aen mijn naesten wel te doen; Dat ik mijn hert en al mijn zinnen, Mach stellen God voor al te minnen.
dat ik mijn zelven keer, Tot al de deugden die ik leer, En daer ik and'ren aen wil prijzen, Met voorgaen haer dien weg mach wijzen.
't Is yet dat hier de penne doet, Maer niet genoeg, is 't hert niet goed; 't Is veel, de weg ter deugd geprezen, En daer toe midd'len aengewezen; 't Is veel, zeg ik, maer niet genoeg, Ten zy ik my daer zelfs na voeg; 't Is veel, maer niet genoeg bedreven, De deugd aen and'ren voorgeschreven; 't Is veel, maer niet genoeg gedaen, Deugd zoeken, zonder voort te gaen; 't Is veel, maer niet genoeg veel weten; 't Is veel, geleerd en wijs te heten; 't Is niet genoeg, geleerd en wijs; 't Is niet genoeg, ik deugden prijs; 71 't Is veel, maer niet genoeg deugd plegen, Aen 't hert is 't altemael gelegen, Dies mijn gebed geoffert werd; O God!
verleen my zulk een hert; O God!
verleen my zulke zinnen, Dat ik met't hert de deugd mach minnen, Geen deugden tonen met de mond, Maer deugden in het hert gegrond; O God!
ô Schepper van mijn leden, Gun my een hert geneygt tot vreden; Gun my een hert van zuyver bloed; Een hert geneygt tot alle goed; Een hert tot quaed doen noyt genegen; Een hert dat deugde zoekt te plegen; Een hert inwendig niet besmet; Een hert dat op de waerheyd let; Een hert dat zuyver word bevonden; Een hert gewapend voor de zonden; Een hert dat gierigheyd versmaed; Een hert het geen de logen haet; Een hert dat wraeklust niet kan lyen; Een hert om dronkenschap te myen; Een hert dat schrik heeft voor de hel; Een hert bevrijd van overspel; Een hert door liefden aengedreven; Om arme liens wat meê te geven; Een hert inwendig zoo gesteld; Een hert dat noyt zich zelven queld; Een herte dat zich nimmer stelde Om mijnen naesten mensch te schelde; Een hert dat in een anders val, Zich zelven noyt verheugen zal; Een hert't geen toond dat Christen teken, Van yemants val noyt schand te spreken; Een hert dat na de liefde trekt; Een hert dat tot medogen strekt; Een hert dat zich na reên wil stellen, En over niemant oordeel vellen; Een hert dat wraek en laster staekt, Als yemand in verval geraekt; Een hert dat laster zoekt te myen, Al most het zelver schade lyen Een hert dat na de vroomheyd tracht, Gewillig by gebrek van macht.
Een hert dat zoo gesteld zal wezen, Behoefd geen laster schand te vrezen; Een herte hier in wel voldaen, Kan al het schelden tegenstaen.
Om zulk een herte te begeeren, Wil ik tot God mijn herte keeren, Met vleugels van begeerte vlien, Ten Hemel met gebogen knien, En doen den Heer mijn offeranden; O Hemel!
doe mijn herte branden In 't vuyr van liefde, stookt mijn ziel, O God!
voor wien ik neder kniel, En offer u mijn gantsche leden, In wierrook-brand van mijn gebeden.
Schept toch in my een reynen geest, Een hert dat voor uw oordeel vreest; Een hert dat alle daeg mach buygen, Om u mijn zonden te betuygen; Een hert dat in oprechte boet, In zuchten, en in tranen vloed, Voorgaende zonden mach verzaken En nu een beter opzet maken; Mijn toevlucht neem ik tot den Heer, Tot Christum, daer ik my toekeer, Die door zijn dood en bitter lyen, 't leet wezend hert van straf wil vryen.
O Christe Iesu, Godes Soon!
Op dat ik in uw Vaders Throon, Een hemels leven mogt verwerven, Voer ik de sprenk; Gedenkt te sterven.
72 Het leven van Theodora, Zondersse van Alexandrijen, In 't Jaer 474.
't IS voor een wijl geschied, by Keyzers Zenos tyen, In een vermaerde plaets genaemt Alexandryen, Dat daer een schoone maegd, uyt Adelijke stam, een Edelman bequam; Zy, die een spiegel was van allerleye deugden, Was even aen haer man een oorzaek aller vreugden; Zy, die in eerbaerheyd zeer lofbaer was vermaerd, Zachtzinnig, liefgetal, en van een zoeten aert, Is by een yeder een in deugden zoo geprezen, Dat haers gelijken scheen ter wereld niet te wezen; Haer schoonheyd zoo volmaekt, van swier en van gestalt, Dat yder dieze ziet, in zijn gedacht vervald; Zoo wie maer zijn gezicht laet op haer schoonheyd dalen, En kan met geen gedacht dat wonder achter halen.
't Gebeurd op zeker tijd dat zy op strate ging, Al waer dat haer ontmoet een edel Jongeling; Hy, die een dertel oog in geyle lust liet speelen, Op dit vermaerde beeld, en al haer schoone deelen; Hy, die zijn oogen slaet op d' oogen van die geen, Wiens lieffelijk gezicht hem meer als wonder scheen; Hy, die zijn oogen liet omtrent haer oogen dalen, Geraekt door zotte lust aen onverzichtig dwalen; Hy, die zich in het kort, van minne voeld gewond, Gluurt met een dertel oog omtrent haer roode mond; Hy, die de minne voeld tot in zijn hert gezonken, Die slaet een zoet gezicht omtrent haer lieve lonken; Hy, die een straeltjen ziet uyt hare oogen gaen, Die voeld zijn jeugdig bloed door al de aders slaen; Hy, die op 't voorhoofd ziet gekrulde hayren zwieren, En weet nauw, hoe hy zal zijn geyle lust bestieren; Hy, die haer zedig oog van hem vind afgerukt, Haer eerbaerlijk gelaet de deugden in gedrukt, Die vind zich niet te min tot vuyle lust genegen, En doet in dat geval, wat zotte minnaers plegen; Hy, die van binnen zich met min ontsteken vind, Hy, die een Echte vrouw in dertelheden mind, Die word in hem gewaer een innerlijk verlangen, Gevoelende zijn hert met zotte lust bevangen; 73 Hy, die zich voeld verheerd, en van een zotte gril, Tracht deze jonge vrouw te krijgen tot zijn wil; Hy zoekt, met geld en goed, de Jufvrouw te bekooren; Hy leyd haer zijne liefd, en zotte min te vooren; Hy vleyd, hy smeekt, hy bid, hy gaet de Iufvrouw an, Op allerleye wijs die hy bedenken kan. Doch, ziende zijn bedrijf, en moeyten zonder vruchten, En dat zy niet en acht zijn klagen en zijn zuchten, Hy, ziende dat hy niet te wege brengen kost, Bedocht een ander vond die hy gebruyken most.
Hy heeft een oude vrouw op zijne zijd gekregen, Die haer tot zijnen dienst met giften liet bewegen; Dees koppelaerster gaeten toond een valschen grond, Gebruykt haer vleyery met een geveynsde mond, Doet meerder als ik weet voor dees tijd te beschrijven, Om dees vervloekte zaek in errenst aen te drijven; In't eynde deze feecx die bracht zoo veel te weeg, Dat hy zijn lust en wil van deze Jufvrouw kreeg.
de zaek bekeyt, die brengt in haer gedachten, Een innerlijk verdriet met bitterlijke klachten; Zy, die in haer gedacht de vuyligheyd bekend, Ziet hare Echte schoot zoo goddeloos geschend; Voorts voeld zy in haer hert 't gun voort komt uyt de zonden, Een innerlijk berouw, aen schaemte vast gebonden, Leetwezen knaegd haer hert met innerlijke pijn; Ach!
Hemel hoe quam de zond' in mijn?
Mijn Echte bed onteert, mijn eed, en trouw gebroken, Het geen den Hemel noyt zal laten ongewroken.
ô beulin!
ô zonde!
die my plaegd, En die dit stinkend vleesch tot aen de beenen knaegd; Onteerde Theodoor, wie zijt gy snoode vrouwe, Waer voor zal yder een u Theodora houwe?
Wat hebt gy doch bestaen voor een vervloekte daed?
O zonde!
die mijn ziel met scherpe geessels slaet; O zonde!
die mijn vleesch een bitter zoet deed proeven, Waer van de na smaek is een eyndeloos bedroeven; O zonde!
die mijn vleesch een vreugdens schaduw gaf, Maer plaegd de ziele nu met vrees van helsche straf; O zonde!
die mijn hert door 't vleeschelijk verleyde, En aen de ziel, helaes!
het eeuwig niet voorzeyde; O zonde!
die mijn vleesch door lusten hebt gegraegt, Waer door mijn ziele nu met knaging word geplaegd; O zonde!
gy die zijt een poel van alle plagen, Bereyd de zielen straf in eyndelooze dagen; 74 O zonde!
die het rijk van Pluto hebt gemaekt, Daer noyt een zondaers ziel in straf ten eynde raekt.
O leven zonder dood!
ô pijne zonder ende!
Die my uw plaeg voorzegt, mits ik mijn echte schende; Mijn waerde bedgenood, en wel geliefde man, Heb ik, helaes!
heb ik beroofd van zijne vreugde, Mits ik geweken ben van Echtelijke deugde; Wat raed, eylaes!
wat raed?
schoon Theodora zwijgd, Schoon, zeyd zy, dat mijn man hier van geen kennis krijgt, Schoon dat de misdaed blijft verholen en verborgen, Zoo zal noch mijn gemoed niet zijn bevrijd van zorgen; Zoo zal noch niet mijn hert bevrijd zijn van het leet, 't Geen my verwijten zal de zonde die ik deed; De eerbaerheyd, en deugd die zullen 't niet gedogen, Dat ik de misdaed zal voor hem verzwijgen mogen; De trouw die ik hem zwoer op eed van Echte wet, En kan geen hoer, helaes!
gedogen op zijn bed; Brak ik mijn echte plicht, zoo brak ik ook mijn trouwe, En zal zoo lang ik leef, my ook niet waerdig houwe De waerde mijnes mans, die ik te waerdig ken, Dat ik na dees tijd meer met hem vereenigd ben; Heb ik my door de lust begeven tot de schanden, 'k begeef my zonder man in vreemde landen; Ik wil, zeyd Theodoor, tot teken van mijn leet, Begeven my op reys, daer niemant van en weet; Ik wil, in eensaemheyd, mijn zonden gaen beweenen, God bidden dat hy my genade wil verleenen; Ik wil, gaen reyzen heen daer my geen mensch en kend, Ten aenzien dat ik heb mijn echte bed geschend; De zonden die ik heb door krankheyd, laes!
bedreven, Die kennen my niet waerd met mijne man te leven; Dies ik in kleding wil niet meer een vrouwe zijn, Maer dolen buytens lands en dat in manne schijn; Het vrouwelijk gewaed dat wil ik gaen verkeeren, Veranderen mijn naem, en dragen manne kleeren; Ik wil, in eenigheyd, gaen dolen achter land, Beweenen mijnen val, beklagen mijne schand; Ik wil, in ware boet, voortaen mijn leven leyen, Verzoenen my met God door zuchten, en door schreyen.
Zy, die een mannen kleed aen hare leden trekt; Zy, die met vreemd gewaed haer lichaem overtrekt, Begeeft haer op de reys, en gaet verscheyde stonden Al schreyend op den weg, al zuchtend om haer zonden; 75 Gaet doolen in getreur, en innerlijk verdriet, Doch komt op zeker tijd daer zy een klooster ziet; Alwaer zy haer begeeft, en onderstaet te vragen, Of zy ook daer ter plaets mach eyndigen haer dagen; Het werd haer toegestaen mits zy belofte doet, Dat zy in alle dienst haer leven slijten moet.
Zy, die van die tijd af, in 't klooster is gekomen, Die heeft een munnix kap voor kleding aen genomen; Sy, die van die tijd af, in 't klooster haer begeefd, Gelijk een Munnik daer verscheyde jaren leefd; Sy, die in 't klooster haer gedienstig weet te voegen, Geeft yder, die daer leefd, volkomen goed genoegen; Sy, in een munnix schijn haer zonder opspraek draegd, Soo dat het yder een ten vollen wel behaegd; Sy, die haer naerstig weet in dienstbaerheyd te quijten; Sy, die haer dagen weet met alle dienst teslijten; Sy, die haer willich steld, en laet het minste niet, Van al het geen dat ook den minsten haer gebied; Sy, die haer zelver acht een slave door haer zonden, Word nimmer zonder dienst in hare plicht bevonden; Sy, die het snoodste werk, en meeste dienste doet, Gelijkerwijs een slaef, oft slechte dienaer moet, Werd op een zeker tijd, als 't klooster had van nooden Yets tot nootdruftigheyd, in hare dienst geboden Te reyzen na de Stad, gelijkerwijs zy deed, En willig hare dienst met vlytigheyd besteed; Sy, die de reys aenvaerd, is onderweeg gekomen, Al waer zy heeft een vrouw, oft jonge maegd vernomen, Dees waende Theodoor te wezen eene man, Dies spreekt zy Theodoor in dezer voegen an: Mijn heer!
ik ben op 't hoogst begeerig, en genegen, Om deze nacht met u een zoet vermaek te plegen; Ik bid u wat ik kan, dewijl de nacht genaekt, Dat gy u voorder reys van dezen avond staekt; Ik bid u, wild by my dit nachjen overblijven, Wy zullen zoete vreugd en minnelust bedrijven, Hoe wel dat u de kap de zoetigheyd verbied, Gy even wel en laet daerom dees wellust niet; Hoe wel de Klooster-plicht de lusten heeft verboden, Soo acht ik even wel mijn dienstigheyd van nooden, Om uw genegentheyd, en wel begaefde jeugd, Te lokken tot vermaek van zoete minne vreugd; Wanneer gy u met my in lusten hebt gequeten, Sal niemand die der leefd van uw bedrijven weten; 76 Zijt daerom onbeschroomt, en efter onbevreest, En toond u deze nacht geen Munnik maer een geest; Ey lieve!
staekt uw reys, wat wild gy vorder dwalen?
De duysterheyd die valt, de nacht begint te dalen; Zie hier bequame plaets, een wel gelegen stal, Die ons voor dezen nacht gedienstig wezen zal; Zie hier gelegenheyd, om deze nacht te rusten, In lieffelijk vermaek van aengename lusten; Zie, hoe dit geurig hoy ons strekt een gunstig bed, Alwaer de lieve lust kan plegen minnens wet; Hoe staje dus en dut, hoe benje zoo verslagen, En durfje dan met my de zoetigheyd niet wagen?
Steld al te nauwe zorg uyt uwe jonge zin, En plaets 'er wederom de lusten tot de min.
zeyd Theodoor; zoud ik my zoo vergeten?
Wat menschen niet en zien, dat kan den Hemel weten.
Van waer, ô jonge vrouw, komt u die zotte waen, Dat Theodoor met u die zonde zoud bestaen?
Wat vuyle lust heeft u de zinnen in genomen?
Wat zoekt gy daer gy noyt door my en zult toekomen?
Ik bid u, jonge vrouw, oft dochter wie gy zijt, Maekt uwe Christen ziel dees vuyligheden quijt, Laet minnens geyle tocht uyt uw gedachten vlieden, En wild u jeugdig hert die vuyligheyd verbieden; Wild minnens heete drift op 't hoogste tegenstaen, Laet deugde boven lust van geyle tochten gaen, Die anders niet en zijn als schuym en vuylicheden, Die aen een Christen ziel, en dienen noyt geleden; O over schoone blom!
u jeugd die is te eêl, Dat ik zoo lieven roos zoud rukken van zijn steel; U plicht, en ook de mijn, en kunnen dat niet lijden, Gy moet, ô jeugdig dier!
gy moet 'er tegen strijden; De lust die is gelijk een vuur dat staet en smookt, En dat noch zonder vlam geduurig leyd en rookt; De graegt tot mins gebruyk ter herten in gezonken, Is even als een vuur dat eerst begint t' ontfonken, En dat zijn eerste kracht kan worden licht beroofd, Indien men het terstont met weynig water doofd; Tot lessing van uw brand en kan niet beters wezen, Als dat gy u begeeft om God den Heer te vreezen.
Den mensch die is gelijk een boom die staet en bloeyd, En daer zomwijle wel een quade tak aen groeyd; Doch, by den Hovenier en werd die niet geleden, Maer spoedig afgekapt, en van de stam gesneden; 77 De deugd, als Hovenier van 's menschen ziel, niet lijd, Dat gy een boom gelijk met quade takken zijt.
Den mensch diend op zijn hert als op een hofte passen, En in het hert en mach geen ydel onkruyd wassen.
O jong, en jeugdig dier!
sla handen aen de ploeg, Rukt uyt dit wilde kruyd het is noch tijds genoeg, Doof uyt de geyle brand, met water van Gods vreeze, En wild niet als slaevin van uwe lusten wezen, Maar toond de heerschappy die Christen zielen past, En maekt dat gy de ziel met plagen niet belast; En zijt geen onderdaen van uw genegentheden, Maar toond u ziel te zijn Princes van uwe leden, Die als een Koningin uw lusten moet gebien, En willig al de leên tot haren dienste zien; Wild gy, gelijk het voegd, geen ziel verderving lijden, Zoo moet gy, jonge vrouw, de lusten tegen strijden; Geen dienaer nochte slaef, geen slechten onderdaen, Mach tegens zijnen Vorst, oft zijnen Prins opstaen; Uw ziel is een Princes, uw lusten zijn slaevinnen, Dees tochten moet gy, om uw ziels wil, overwinnen; Zoo u een vuyle lust, komt dringen op het hert, Ik bid u drijftze weg al eerze grooter werd.
Hier op is deze vrouw van Theodoor gescheyde, Gebruykt een ander man die haer begeerte peyde, Ten aenzien zy hem had tot hare lust gepord, Van wien zy ook terstond bevrucht en zwanger word; Na negen maenden werd een zoon uyt haer geboren, Die zy aen Theodoor, uyt spijt, heeft op gesworen; En na zy was verlost van haer on echte dracht, Heeft men, tot zijner smaed, het kind hem t' huys gebracht; Al 't Klooster was ontsteld, van deze vreemde zaken, Om dat men Theodoor zocht vaêr van 't kint te maken; Een wonderlijk bedrijf is in dit stuk geschied, Men zeyd dit Theodoor, en zy ontkend het niet.
Wel wat een vreemden stuk!
wat wonderlijke dingen!
Men ziet daer Theodoor, als vaêr, het kind op dringen, Men ziet onschuldig haer tot deze smaed bereyd, En zonder dat zy daer het minste tegen zeyd, Alleen dat zy verzucht, en spreekt met droevig klagen; Ik, die gezondig heb, ben waerdig straf te dragen; Ik, die de eerbaerheyd, door lusten, heb verkort, Een waerdig dat de straf my op geladen word; Ik zal dit jonge schaep, zeyd zy, gedienstig wezen, En oeffenen 't, van jongs ter deugd, in Godes vreezen; 78 Ik zal dit teere kind opqueken zoo ik kan, Als moeder zonder vaer, als vrouwe zonder man.
Maer al het Klooster-volk begint haer aen te vallen; Gy die gezondigt hebt, en dus bestond te mallen, Zult tot uw boet en straf, ook uyt het klooster gaen, Vermits gy als een guyt dees boosheyd hebt bestaen.
Daer wierd zy met het kind ten klooster uytgedreven, En gaet daer op het land, en door de bosschen sweven, Tot dat zy eyndelijk daer by een hutje raekt, Van hoy en stroo gebouwt, dat heeft zy op gemaekt.
Zy, die in deze kluys is met het kind gekomen, Neemt kruyden uyt het veld, en bladers van de boomen, Maekt haer een slechte spijs, en schrale kost gereed, Waer zy het kind meê voed, waer van zy zelver eet; Zy, die daer schapen ziet, in ruyge bosschen dwalen, Gaet voor het jonge kind, daer schapen mellik halen; Zy plukt een voedzaem kruyd, waer uyt zy perst het zap, En mengd het in de melk en kookt 'er van een pap, 79 En voed het jonge kind met diergelijke spijze, En wil een moeders hert dit vreemde kind bewijze; Sy voed en queekt het op gelijk een moeder doet; Sy toond geduldigheyd in al dees tegenspoed: Zy, die haer als vernoegd in deze armoed stelde, Dronk water uyt de beek, at kruyden van den velde; Sliep op de koude aerd, en op de harde grond, Alleenig door berouw van haer bedreven zond; Zy schreyde menig traen, en zuchte menig werven, Verleend my, lieve God, al eer ik koom te sterven, Dat ik in ware boet uw Majesteyt verzoen, Met tranen, en berouw, mijn Schepper mach voldoen; Zy, die haer zelver steld bereyd tot alle lyen, Zy, die haer zelver steld om geestelijk te stryen, Lijd ongemak en smert, lijd honger, dorst en pijn, En door der Sonnen brand gelijkt een moor te zijn.
Na zeven jaren tijds haer leven dus gesleten, En dat zy al die tijd niet anders had gegeten, Als kruyden uyt het veld, en vruchten van de aerd, En neffens haer het kind by ander vrouw gebaerd, Heeft haer den Abt weerom doen in het klooster keeren; Zy in gehoorzaemheyd leefd na des Abts begeeren; Zy word daer in een Cel gesloten met het kind, En na twee jaren tijd die zy haer daer verbind, Gebeurden dat men heeft haer droevig hooren spreken, En met een luyde stem beginnen uyt te breken: 't Is uw alwetendheyd, ô groote God!