floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
De hémel alsmen op het Principaal zal létten... PÉDRO.
De hémel, zon, én maan én starren.
Wél wat raakt De hémel ons nu?
laat die kompleménten vaaren Mét al die viezevazery, En dénkenwe om het schildery.
De tyd verloopt; ’k moet uit, gy moet het haastig klaaren.
Kom jongen, geef my dan pénseelen, doek én plét.
JONGEN.
Daar is ’t Heer, én de vérf die is’er opgezét.
Waar wiltge dat ik my zal plaatzen?
Na myn oordeel, Geeft aan uw schoonheid wél dat licht het meeste voordeel.
Is ’t wél zo?
Ja; maar ey, verzét u eens heel goed; Nóch wat aan de een zy, het lichchaam weinig meerder Gedraait; wat van my af; niet veerder: Ay!
licht uw hoofd eens op; het doed De schoonheid van uw króp én boezem béter blyken: Uw hals wat blooter, nóch wat blooter; nóch wat meer; Zo, zo, nóch wat, het zal u wonder wél gelyken.
Gy geeft veel moeiten aan myn Heer, Kunt gy niet zitten zo ’t behoort?
Wél dat is aardig!
Dit schild’ren is wat nieuws voor haar.
’k Bén immers vaardig Te zitten zo myn Heer my zét; Al wat hy doet acht ik me een wét.
Zo zit gy tréflyk wél, zo nóch wat; zo uwe oogen Geduurig speelende op de myn’, Ik zég stark gevéstigt op de myne; ’t moet zo zyn.
* LÉONOOR.
Ik bid flatteer my niet.
’t Is buiten myn vermoogen: Dat ik uw schooner uit zou schild’ren als gy zyt.
De trékken die gy hébt in ’t weezen, Zyn zo volmaakt én uitgeleezen, Dat ik nooit uws gelyk zag in myn lévens tyd; Hoe aangenaam, ach!
hoe bekoorlyk zyn de straalen Van uw gezigt, men loopt gevaar In die behoorlyk af te maalen.
’k Héb eens geleezen, ’k weet niet waar, dat de Koning Alexander Een schilder had genaamt Apélles, die hem eens Zyn liefste schild’ren zou En zo verliefd wierd, dat hy was op ’t punt van stérven, Indien hy haare gunst* moest dérven;* Dés Alexander vol van édelmoedigheid* Haar afstond, én haar heeft den Schilder toegeleid.
Myn Heer, zo ’t my ging als ’t Apélles ging voor dézen, Zoud gy wél zo beleefd als Alexander weezen?
By de Hagenaars is zo ik héb gehoord, Altyd het een óf ’t ander woord Geméngt mét geestigheên én slaagen, Daar zy de juffers meê behaagen.
Het is onmooglyk dat men in beleefdheid miss’, Wanneer men in uw lief gezélschap is.
En hébt gy sléchts wat acht genomen Op myne woorden, ach!
gy weet van waar zy komen.
Ja dat hier Alexander was, En dat hy u beminde, ik zou niet kunnen laaten Te zéggen dat ik u zo schoon vind.... PÉDRO.
Al dat praaten Heer schilder komt nu niet te pas: ’t Verlét u maar.
In geenen deelen; ’t Is myn gewoonte, myn manier Al schilderend te praaten; ’t kan verveelen Nóch walgen, én het geeft een zwier Aan iemands weezen die geschilderd word.
VIERDE* TOONEEL JASJE, PÉDRO, EDUARD, LÉONOOR, JONGEN, STYNTJE.
JASJE; Verkleet als een Spanjert.
HAns donder.
Wat wil die kaerel?
Heer ik kom hier stoutlyk in, Het zy niet tégens uwe zin; Gy ként me lichtlyk wél, want ik alom bezonder Bekénd bén.
Neen niet, dat ik weet.
Dat is voor u zo veel te slimmer.
’t Is me leed.
’k Heet Gillis d’Avalos, Don Diego was myn Peet; Maar leest gy wél geschiedenissen.
Zo, zo.
Lees dan de Spaansche, ik zég het mét wat schaamt, Maar ’k bén daar wyd en zyd befaamt, En daar kunt gy myn naam niet missen.
Ik wil ’t gelooven.
Daar is zéker point van eer, Daar ik in uwe raad myn Heer Van doen héb; want gy hébt verkeert in veele Landen En oordeelt anders van de schanden Als hier de Uilen van de Néderlanders doen; Gy staat als ik op uw fatsoen.
’k Weet dat ’er in den Haag geen man is uit te vinden, Die ’t punt van eer zo wél verstaat, Als gy; gy zultme zeer verbinden, Zo gy mét my wat aen een zyde gaat.
Hier zyn wy vér genoeg.
Wat lieve aanminnige oogen.
’k Héb flus op ’t midden van myn linker kaak zeer nét, Mét eene platte hand ontfangen een soefflét, ’t Wélk zonder wraak te doen geen Donnen lyden mogen.
Soefflétten geeven gaat wat gróf, Maar schold gy hém ook uit voor schélm, óf koekkoek, óf Zeid gy ook dat hy had geloogen.
Gansch niet.
Ach Léonoor!
kan’t mooglyk zyn!
Hébt ge in uw hart, voelt gy meelyden mét myn pyn.
Meer dan te veel.
Soeflét, soeflét, mét korte woorden, Zo ’t myn zaak was, ik zou de schélm vermoorden, Wél wat affront!
maar zég me hoe Het bykwam, ay, hoe ging dat toe?
Dat’s licht te doen, daar kwam flus onderweegen Een duivel van een vént my tégen, Die my wis voor een ander nam én sprak, Vind ik jou in den Haag?
kom, kom, wil gy me strak Nu die Juweelen wél betaalen, Die gy me te Madrid hébt listig af doen haalen?
Myn Heer, zeid ik, ik bid dat gy het my vergeeft, Gelieft te weeten, dat uw mond een misslag heeft.
’k Stont juist als gy, récht bloot, mét een van bey myn wangen; Wél uw mond zégt hy, zal geen misslag dan ontfangen, En mét geeft hy me zo een klap.
De duivel vént, Wat doeje?
zie waar je bént, My in myn Huis te slaan?
’t Is wat te hart, ’k bekén ’t, ’t Geschied niet, Heer, om u te hoonen, Maar om u klaarelyk te toonen, Hoe ’t by gekomen is.
Hébt gy me niet verzócht, Dat ik ’t u toonen zou?
’t ontfangen van soeflétten, Was nooit affront naar alle wétten Der eere, als die het déê, daar door geen moeite zócht: ’t Is wél wat harder aangekomen, als ik dócht, Maar ’k bidje, spreeken wy wat zacht.
Zoud gy niet kunnen ’t Uitvoeren van myn opzét my vergunnen?
En zou men die gelégenheid Verzuimen: ’t werk is al te wél bereid.
Mê-Juffrouw, spreek, ay spreek.
mógt ik hém vertrouwen!
Gy hébt gelyk myn Heer, ja geefme, ’k bid ’er om, Vry tien soeflétten wederom; Ik zal het u ten goeden houwen.
Al mét der tyd, maar hoe ging ’t voort, Was dat zo wél, én spraakt ge niet een woord?
Ik vloekte en duivelde als bezéten.
En hébt ge u anders niet gekweeten?
Ja tóch; ay sta eens op een zy.
Hoe zeid ik, my zo affronteeren?
Die u niet kén, die gy nooit kénde, Schélm, Rékél, Fielt, Schavuit, Schurk, Vlégel, Hondsklink énde Ik gaf hem, als hy ’t minst in zyn gedachten had, Op déze wys een voet in’t gat.
Wat heidenscher gebruy is dat.
O ik vergis me al wéêr, vergeeft me.
Fraaije dingen!
Myn Heer, ik kan zomtyds my niet bedwingen, Als ik zo iets vertél; dat my gaat aan het hart Of ik zal dikwils in het midden Van myn vertélling my te buiten gaan; het smart My zéker meer als u, laat u verbidden, Het was zo niet gemeend; ’k bén immers in uw magt, ’k Verdiende ’t, schoon gy my om ’t leeven bragt.
Daar zal nóch tyd zyn om malkanderen te spreeken.
Maar moet ik ’t wérk zo laaten steeken?
Ik bid u geef me uw raad; want ik bén méê beleefd, En zal u als men u ook eens soeflétten geeft, Wéêr raaden naar het bést begrip van myne zinnen.
Dan dienje nou al te beginnen.
’k Meen als ’t gebeurde uit kwaadheid.
Maar uw man, Waar bleef hy?
Och, daar weet ik gantsch niet van.
Waar woont hy?
Nóch veel minder.
’t Lykt wél scheeren.
Weet gy niet waar hy is, nóch waar hy woont?
Ach, neen ik als een man met eeren, Maar ’k weet wél dat hy my zeer schandlyk heeft gehoond.
Hoe, is’t een wédspul, óf een gékspul?
Geen van beiden.
’t Geschied geensins, Heer, om u om den tuin te leiden.
Wél nu, wat is uw zéggen.
Héb ik verlof, spreek Léonoor?
Kan u uw ongeluk én myne liefde raaken, Héb* ik verlof?
mag ik u schaaken?
’k Bén overwonnen; stél de zaaken Naar ’t u gevalt.
Maar mag het daadlyk wél geschiên.
Die op de zaak niet ziet, zal op de tyd niet zien.
Maar Heer Schilder, moet gy op der aarde léggen Als ge iemand schildert.
Ia, ’k zal u de réden zéggen, ’k Zag na die putjes, die Me-Juffrouw aan de een zy Van haare wangen heeft; ’k wist niet óf ’t vlékjes waaren Of gaatjes: zie zo kwam dat by: O!
daar is in een schildery Veel aan geleegen.
Jas nu moet gy ’t alles klaaren Gelyk ’t bestémd is.
Heer ik wénsch u wél te vaaren En zal uw raad, zo ’k myn soefléttengeever vind, Als van uw goede raadsman, blind Navolgen, én den schélm doorsteeken, Of wél den hals aan stucken breeken.
Zeer wél gedaan, maar dat’s nóch niet genoeg, gy dient Hém te affronteeren, eer dat gy hem matste, vriend.
Goed, wist ik hoe ik ’t aan moest vangen.
Hy gaf u een soeflét op één van beide uw wangen; Gy hem een voet in ’t gat niet waar?
Ja tóch, wat nu?
Ik zal ’t u zéggen hoort’er naar, Maar keer u om én laat zo beide uw handen hangen.
Zie geef hem op die wys twee voeten in zyn gat, En twe soeflétten, vatje dat?
By honderd duizend.... PÉDRO.
Voort, jou vagebond, jou rékel.
O ga, je bleeft wis in de pékel.
VYFDE* TOONEEL.
PÉDRO, EDUARD, LÉONOOR, STYNTJE.
Sr. Pédro, hoe gevalt u ’t konterfeitzel?
Wél, Maar is ’t niet wat te bruin van vél?
Myn Heer, ’k zal nóch wél eenmaal komen, En overschilderen ’t.
Mê-Juffrou, nu is meest Daar aan gelégen, dat gy vrolyk zyt van geest, Om uit te voeren ’t wérk, dat ik héb veurgenomen LÉONOOR.
Ik houw me door uw gunst te hoog vereert, Als dat ik u in’t geen gy heusch van myn begeert, Zou tégenspreeken óf betaalen.
Ik ga dan én beveel my nédrig in uw gunst.
PÉDRO, LÉONOOR, STYNTJE.
SIgnoor, wat dunkt u van zyn kunst?
Ze is wonderlyk, een ménsch zo kunstig af te maalen!
En in zo kort een tyd?
Niet waar, het is wat raars.
’k Wéd dat geen Schilder in den Haag by hem mag haalen.
En wat is hy beleefd!
Voorwaar de Haagenaars Doen zien, dat zy alle and’re in heusheid overtréffen, In kleeding zynze zeer galand, in woorden éffen En sierlyk.
Ia, maar ’t slimst van al Is, dat zy ’t maaken al te mal.
Mét ieder te flatteeren én te pryzen.
Sr. Pédro, dat zyn dienst-bewyzen, Waar doorze, al is’t maar in de schyn, De Juffers weeten lief én aangenaam te zyn.
Maar zo zy daar de Juffers door behaagen, Weet, dat de mannen dat mét tégenzin verdraagen.
Ja, ’k héb’er wél van hooren klaagen.
Voorzéker, want voor my, ’k bén ganschlyk niet vernoegt En ik zég, dat het niet en voegt, Dat zy de liefstens én de vrouwen, Dus onbeschaamd, in’t by zyn van heur man, Met kwakjes én pispraatjes onderhouwen.
Sr. Pédro, dat heeft immers niet om ’t lyf.
’t Is maar uit kortswyl; óch ’t is maar uit tydtverdryf.
JASJE, verkleet als een Vrouw mét een lange Faly.
MYn Heer, óch!
héb medelyden!
Behoed me voor de gramschap van Myn schrikkelyk Jaloersche Man, Die my vermoorden wil, óf neus én oor afsnyden, Om dat ik tégen zyn geboden én myn pligt, Een weinig, zégt hy, héb ontdékt myn aangezigt: Hy vólgt me mét een bloote dégen, En jaagtme hier tót uwent in; Beschérm my tóch, óch!
’k bén zo verleegen: Daar komt hy, bérg my Heer ’k weet niet wat ik begin!
Kom Léonoor, ga mét haar binnen; Om hém te stillen zal ik zo wél iets verzinnen.
ACHTSTE* TOONEEL.
PÉDRO, EDUARD.
WÉl, wel, Heer Schilder gy jaloersch zyn!
én gy zyt Een Haagenaar die zo wél weet te leeven?
Ik dacht dat ons alleen die fout wierd nagegeeven, Die onze meeste leevens tyd In heete landen overbréngen, En ons aan ’t vuur van die gewoonten zéngen.
Sinjoor Don Pédro; ik bely, Dat gy jaloersch zyt van natuuren, En dat de jalouzy blyft eeuwig by u duuren.
’k Weet ook dat daar en tégen wy Jaloers zyn sléchts voor weinig uuren; Maar als wy ’t zyn, zyn wy veel héviger als gy.
’k Zie dat myn vrouw by u een schuilplaats dénkt te vinden, Maar ’k weet, óch zy bedriegt zich zeer!
Gy zyt al te eerelyk een Heer, En wy te goede vrinden; Als dat gy my belétten zoud Dat zy behoorlyk na waardy wierd afgetouwt.
Gy wilt u immers, na ik réken Niet in de dingen van eens anders huisvrouw steeken?
Maar is dat zulk een groote hoon?
Ay ze is te kleen voor zulk een tooren, ’k Bén immers ook jaloersch; maar ik gaf niet een boon Om zulk één beus’ling; wilt me hooren.
Zo heeft ze u dan de réden al gezégd?
Dat zy haar aangezigt een weinig sléchts ondékte; En dat zulks al uw toorn verwékte; EDUARD.
Liet zy het u ook zien?
ay biegtme tóch oprécht; PÉDRO.
weréntig niet.
Dat maakt de zaak niet slimmer; Gy ként haar, nóch gy zaagt haar nimmer?
O neen.. EDUARD.
Wél hoor dan toe.
In ’t feit Bestaat somtyds veel min, als in de omstandigheid, De hoon die ons geschied; dus heeft het zyn bescheid Dat ik my acht gehoond, om dat zy buiten réden Myn fórs gebód heeft overtreeden; ’t Wélk was, dat zy nooit zoude ontdékken haar gezigt.
Een zaak die andersins vergeeflyk is én licht, Wordt door die réden tót een zaak van groot gewicht.
’t Was zonder opzét, ay vereent u mét malkander.
Wilt gy nóch voor haar staan?
Gy neemtme voor een ander.
Myn Heer ’k wil voor de réden staan.
Ay laat uw tooren overgaan, En my dat goede wérk verrichten Dat ik u saam vereen, gy zult me zeer verpligten: Ik bid u weiger my dat niet.
Ik zal ’t ontfangen als een eer die my geschiedt, En tót een téken dat we als vrinden Ons vaster willen aan malkanderen verbinden.
Wat durf ik weig’ren aan een Heer die my zo eert; ’k Zal alles doen wat gy begeert.
Kom hier, Mejuffrouw kom, uw man is nu te vréden.
NEGENDE* TOONEEL.
PÉDRO, EDUARD, LÉONOOR, in de vermomde kléderen van JASJE.
AY geef my beide uw hand, én voeg u na de réden.
Dewyl myn Heer aan my gestéld heeft uw geschil; Ik bid wilt alle ding vergeeten én vergeeven: En wilt als man én vrouw, hier na gerust én stil In vriendschap mét malkand’ren leeven.
’k* Beloof myn Heer om uwent wil Zal ik mét haar zo lief een leeven leiden, Dat ons de dood alleen zal scheiden; En niemand haat óf twist zal rók’nen tusschen beiden.
Ik dank u voor uw gunst én groote moeiten, Heer, En ga mét uw verlóf.
Ga, gy verplichtme zeer.
TIENDE* TOONEEL.
PÉDRO, JASJE wèder als een Spanjer gekleed.
HÉm Léonoor!
wat droes, hoe zyt gy hier gekomen?
Hém Léonoor.
De schilder heeft Mêjuffrouw Léonoor zeer minlyk én beleefd Mét uw verlóf na huis genomen.
Wat wil dat zéggen?
Dat wil zéggen, oude gryn, Dat jy jaloerschen niet genoeg gebruit kunt zyn.
Dat slooten, gréndels, donk’re gaten, Nóch tralijen, nóch honderd wakers baaten, En dat men nooit een vrouw zo sluit, Of éndlyk raakt ze ’er door de vond eens minnaars uit.
Dat die de harten van de vrouwen Dénkt onder zyn bedwang te houwen, Mét aan de hand te gaan uit liefde, én dienstbaarheid Zulks doen moet, niet mét onbescheid.
Gelyk het aan myn Jonker is gebleeken; Dat zy hem op zyn lieflyk smeeken Gevólgt heeft, zonder tégenspreeken.
is de schilder dan uw meester?
gy zyn knécht, Die héden mórgen my zo sarde én uitschold?
Récht.
Héb ik ’t gewonnen óf verlooren?
Hélp, hélp, sta by, waar is myn vólk?
Dat heeft geen ooren.
Zy weeten dat men op den eersten van April, De gékken scheert wanneer men wil; En dat men heeft de gék mét u geschooren, Gelyk gy hébt verdient.
Ik zal Zo aan de Prézidént gaan klaagen.
Dan hoefje maar na ons te vraagen.
Daar loopje nétjes in je val.
Zie daar, ’k zal dat affront niet dulden, Al kósten ’t honderd duizend gulden.
Zeer wél gedaan, want in den Haag Daar ziet men zulke lieden graag.
Ik zal uw Heer doen gees’len, u doen hangen.
Ja doe dat zonder ons te vangen.
’k Zég, schélm ga uit myn huis.
Strak, strak, Ik meen hier niet te blyven woonen, ’k Zal gaan, maar alles mét gemak; Vér van u in uw huis te hoonen: Wil ik sléchts eer ik ga u myn beleeftheid toonen.
Ik wénsch u goeden dag myn Heer, Myn Jonker die bedankt uw zeer, Zo doet de dienaar ook voor alle ontfangen eer.
Bruts voor den droes en kom jou leeven hier niet wéêr.
Einde van hét Tweede Bedryf.
FRANCYNTJE, JASJE.
in ’t zwart.
AY Heer, treed hier zo lang maar binnen ln ’t groot Salét, myn Heer de Prézident Komt daadlyk.
Hoe bén jy me niet bekénd?
Me dunkt schier datje Jasje bént; JASJE.
My ook.
Zo nét in ’t bruin?
dat kén ik niet verzinnen, Of bénje bruigom?
veul geluks!
Wat vryster onder zo veul stuks Als je opgepast hébt, heeft tòch kunnen jou bekooren?
Jy altyt niet!
Ik bén ook veur geen hak, én kruk: Neen dénk niet dat ik om een kleintje buk, Ik dien een Prézidént.
Ja zo ’k héb zéggen hooren, By dag en nacht.
Een hak en kruk als myn Zou dat niet passen.
Goet, hou jy het mét jou Styn.
Maar bénjer bruigom?
Neen Francyn.
Hoe graauwje?
heet me tòch Francyntje.
Wél hiet men Liefste dan ook Styntje.
Nou fiat Styntje.
Is zy jou bruid?
Nóch niet Fransyntje.. FRANSYNTJE.
Ja dat jókje.
Neen zéker, maar zoo ’t niet ras aan gaat, schey ’k er uit; Nou alle gékken op een stókje.
En gy op ’t hoogste, maar hoe dus staatig in het zwart?
’t Geschied ten dienst van jonker Eduard.
Ként gy die Spanjer wél, die hier is komen woonen Een huis twee dry van daan?
Ja ’k héb hem ééns gezien.
Die wil de Prézidént van weegen eenig hoonen, Dat hy van Eduard hem inbeeld te geschiên Aanspreeken, én myn last is hem hier op te houwen; En zo veel wérk ik kan te brouwen, Eer dat myn Jonker komt.
Zo ik dan in ’t livrey Gekleed was als Lakey, Ik zou myn* ról niet voeglyk speelen konnen.
Maar lyk ik nou niet wél een Prokereur, Notaris, óf Sólliciteur?
Ja, én ’t is wonder wél verzonnen.
Maar waar is Eduard?
Die maakt zich vast gereed, Om tégens zyn party zich zélve te verstérken; En zo ik kan bemérken Iets vreemds, iets wonders uit te wérken, Daar hy niet wil dat ik de grond van weet.
Fransyntje, én als je dan Sr. Pédro in zult laaten, ’k Bid dat je ’em daadlyk by me zéndt; ’k Zal, tót myn Jonker komt, zo lang wat mét hem praaten En gékken.
Ik geloof niet dat het lukken zal Dat hy myn Heer zeer lang zal kunnen onderhouwen.
Wyl hy van avond een ballét geeft, én een bal, Daar hy veel Heeren en Mêvrouwen Op heeft genood; hy heeft geen tyd, de danssers zouwen Hier daadelyk hun dans in ’t nét Voor ’t laast probeeren in ’t salét.
Wy meenen het mét onze zaaken Zo wy de Prézidént eerst spreeken, kort te maaken.
Maar ’k hoor daar word gebéld, daar zal Sr. Pédro zyn.
Ay is hy ’t, zénd hem hier Fransyntje.
én niet Fransyn.
Ja, ja hy is ’t; ik zie ’t deur ’t glaasje.
Kyk, waar blyfje Nou Jonker, én wat droes bedryfje?
’t End van een goed prosés, hangt aan een goed begin.
TWEEDE TOONEEL, FRANSYNTJE, JASJE, PÉDRO.
MYn Heer treed hier zo lang maar in.
Sr. Pédro wéllekom.
Myn Heer weet my te noemen; Ként my myn Heer?
Ik héb u hooglyk hooren roemen.
Myn Heer my wordt gedaan ’t grootst ongelyk dat ooit.
Myn Heer de Prézidént, myn Heer, za1 t’avond geeven Een schoon ballét; gy zaagt uw leeven Geen schooner, én daar word gy ook genooid.
Een zéker Hagenaar, heel weidsch, én als de Franschen Gekleed.... JASJE.
Daar zullen wél vier wildemans in danssen.
Die heeft een Juffertje uit myn eigen huis geschaakt... JASJE.
De voisjes zyn meest van Pikard gemaakt.
En ’t is geen wys van procedeeren... JASJE.
Gy zult’er zien de kostelykste kleeren Die ge ooit gezien hébt.
Ik word zeer verongelykt... JASJE.
Myn Heer verzoekt dat gy ’t als buurman méê bekykt.
’k Verzoek daarom dat my myn Heer de hand wil bieden.
Myn Heer, gy zult méê dansen zo ’t u lust.
Myn Heer ’k wénsch dat de zaak waar aan myn Heer bewust.
Myn Heer stél maar zyn hart gerust.
Myn Heer gy zult’er zien de tréffelykste lieden Van in, én om den Haag; myn Heer mag op zyn Spaansch Méê dansen, op zyn Turks, óf op zyn Itaaljaansch.
Myn Heer ik bidje waar van spreekje?
Myn Heer van een ballét.
Myn Heer ik van myn zaak!
Wy dénken héden om niets anders als vermaak, Jy bént een gék, zo je ons mét zulke leuren, Ophouden wilt, het noodigste gaat voor.
Dus wacht u wél myn Heer te léllen aan het oor.
En in zyn bézigheên te steuren.
Wat drommel ben je voor een vént; Was hier myn Heer de Prézidént, Ik weet, hy zou wél anders spreeken.
me dunkt dat gy me niet meer ként.
Jy hébt me licht niet wél bekeeken.
Ik kénje nóch niet.
Kén je hém wél, die te Nacht Mét zang én spél hield voor jou huis de wacht; Hem, die je mét lós kruid in ’t zin had dood te schieten?
Hem, die je woudt doen bloed vergieten, Om die Souflét van óchtend vroeg?
Hem, die in Juffers schyn, u ’t Juffertjen ontjoeg?
Hem, uit wien gy eerst heel duidlyk hébt vernomen, Al ’t kwaad dat jou zou overkomen; Hem, die jou tégenwoordig zeidt, Dat al wat je aanvangt, af zal loopen, Récht tégen al jou hoopen, Om dat het mét krankzinnigheid, Geméngt is, én groot onbescheid.
Ia ’t is die Schélm; ’k word wéêr bedroogen én verraaden, Hélp, hélp!
wat doe ik?
ik word dol; waar bén ik hier?
Jou deugniet, mogt ik eens myn moed aan jou verzaaden, Ja wél, zie daar, ’k verdoeme schier.
Daar komt de Prézidént, ik gaa.
DE PRÉSIDÉNT, PÉDRO, JASJE.
WAt zót getier Komt my ter ooren?
wat wil dat geraas beduyen?
Heer Prézidént, die Schélm... PRÉSIDÉNT.
Wy hooren zulk een taal Niet gaaren, zo gy iets te zéggen hébt, verhaal Uw zaak bezadigt.
Och, myn Heer, die man heeft buyen.
Ik zal bewyzen, dat hy is de grootste guit, En de oolykste bedrieger..... JASJE.
;                                           Zie hoe vinnig Staat zyn gezigt, de man is geem’lyk en krankzinnig.
’k Zég spreek bedaart, óf schey’er uit, Ik héb geen tyd, moet ik u hooren, Zo zég uw zaaken, klaar en kórt, En zonder schélden.
Hy moest ons dan ook niet stooren.
Ik zal, mits dat my toegelaaten word, Voor af te zéggen, dat het smousje U sléchs verhaalen zal, wat sprookjes van’t rood kousje.
Nu zwyg.
Spreek gy.
Myn Heer, ik bén een Kristen ménsch, Hoewél ik dartig Jaar gewoont héb in Turkyen, En daar een pénninkje gewonnen héb na wénsch, En daar ik my méê kan belyen.
Wat raaken my die beuzelingen.
Maak Het kort, en spreek me van uw zaak.
Ik zwyg altyd, én spreek geen woorden, Niet één, al zou hy my vermoorden.
Nu kort.
’k Héb een slaavin, die ik te Tunis kócht, Méê over in dit Land gebrógt, Die ik wél achtien Jaar héb tréflyk onderhouwen, En die ik meende hier te trouwen; Maar deze guit heeft mét zyn Jonker haar geschaakt.
Myn Heer, hy schéldt; ik spreek, uw wordt wat wysgemaakt.
Laat gy uw schélden, gy uw spreeken.
Ay hoor eens, hoe het was besteeken: Zyn Jonker een deurtrapte fiel, En die zich als een Schilder hiel.... PRÉSIDÉNT.
Wie is zyn Jonker?
Och, dat héb ik nooit geweeten.
Weet gy niet waar hy woont, nóch hoe hy is geheeten?
Wien beklaagt ge dan?
op wien verzoekt ge récht?
Gy zyt krankzinnig, die persoon heeft wél gezégd.
Een schoon persoon.
Die Schélm is de and’re Schélm zyn knécht.
Hy weet wel, waar zy zyn gevlooden.
Ik zou wel spreeken, was my ’t spreeken niet verbooden.
Neen, spreek wie is uw Heer?
nu is uw spraak van nooden.
’t Is Jonker Eduard.
Hoe de eerelykste man, Die in gansch Hólland weezen kan, Spreekt gy daar zo verachtlyk van.
Hoe, schéld gy zulke liên voor guiten.
Hy is krankzinnig, ay, men moet hem op doen sluiten.
Waar ik my wénd óf keer, ’t is alles guitery.
’k Bén niet krankzinnig, maar zo zou men ’t my wél maaken, Je zoud aks kaks myn réchter zyn, en jy Bént, dunkt me in één kaproen met myn party.
Hoe drommel is hier uit te raaken!
VIERDE TONEEL.
EDUARD, FRANSYNTJE, PRÉSIDÉNT, PÉDRO, JASJE, LÉONOOR in mans kleeren.
MYn Heer, daar is Heer Eduard Mét nóch één.
Hy komt récht van pas.
Ik bid myn Heeren Treed binnen, komt ge mét uw byzyn ’t bal vereeren.
Ja Heer, daar néffens kom ik hier een zaak verweeren.
O seldremént, ’k zal hém vermoorden.
Had jy ’t hart.
Zie hoe hy omspringt na zyn start.
Ik zie daar myn party ik hoef hém niet te vraagen Of hy hier komt om over my te klaagen?
Licht heeft hy ’t al gedaan.
PRÉZIDÉNT* O ja!
maar zeer verward.
Weet gy ’er van Heer, zyt gy schuldig aan de zaaken, Daar hy u méê beticht; hy spreekt van schaaken.
’t Is waar ’k héb op ’t verzoek van déze jonge Heer, Een zeer zoet Juffertje verlóst uit haare banden; En lichtlyk dus bewaart haar eer, Die groot gevaar liep, voor zyn geile onkuische handen.
Daar héb je zyn bekéntenis Heer Prézidént, ay doet hem grypen.
Hy zal wél zéggen, als de nood begint te nypen Hoe ’t mét de rést geleegen is.
PRÉZIDÉNT Wy zullen wél te weeten krygen Het geen wy willen.
Gaa maar voort Heer Eduard: gy, maak te zwygen, En val dien Heer niet in zyn woord.
Waar bragt gy haar?
In eene kamer Als déze is, by een Heer, als u, Die haar beschérmen zal zo’k hoop, daar wachtze nu, Niet vér van hier op dat ze al zo bekwaamer Hier om zich te verweeren was, Of licht haar byzyn kwam te pas; Want vér van voor ’t gerécht te vlieden, Myn Heer, maakt zy geen zwarigheid Zich zélf te toonen voor alle eerelyke lieden.
En déze jonge Heer kan ’t overig bescheid Van zyne tieranny, én haar éléndig leeven Met alle omstandigheeden geeven.
Wat weet die jonge Heer daar van?
Ik weet van Léonoor zo veel, zy zélve kan Van uw vervólging en van haar beschérming weeten.
’k Héb in haar byzyn, al myn leevens tyd versleeten.
Dat kan onmoogelyk niet zyn; Want ik héb al wat leek na mannen, Sint vyf zés jaar uit haar gezigt verbannen.
Ik was altyd by haar in vrouwe schyn.
En héb haar dikwils hooren zuchten; Om dat ze uw vuile driften niet Invólgen wou, nóch kon ontvluchten.
Al praatjes voor de vaak.
’t Mag weezen zo als ’t wil; Wat raakt het jou, kreeg ik somwylen ééns een gril Van liefde?
’t Raakt me: want de Juffer raaktme nader, Als kinders doen haar moeder óf haar vader.
Wat óf gy ons wys maken woudt!
Of zyt ge mét haar in hét hymlyk ondertrouwt?
Dat raakt u niet; maar laatme spreeken, ’k zal u zaaken Vertéllen die u nader raaken.
’t Waar lydelyk geweest voor Léonoor, Dat haar een eerlyk man bezinde En voor alle andere uitverkoor.