floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
De goeje man, is als men zegt, geen vyand van Muziek en Dans, waar van ik my bedienen kan; Leander heeft alreê wat Danssers en wat Stemmen By een gehaalt, zy zyn gereed als ik zal hemmen: Zy zullen op zyn tyd, als Vader moeilyk word, Hem wel geneezen van de bolwurm die hem schort.
Wat dunkje, hebje thans wel reden om te vreezen?
’k Hoop dat’et lukken zal... maar ach!
wat zal dit wezen?
Ik hoor gerucht, ik vrees... KATRYN.
Hou moed, ’t is Fransje maar.
HENDRIK, JACOBA, FRANSJE, KLARYN, KATRYN.
Bonjours, maat Fransje.
FRANSJE.
ben jy lui hier?
dat ’s zeker raar.
Hoe kwam j’er?
is ’t door betovring, of heb je die gunst door huisbraak genooten?
Want Vader houd deur en vensters zodanig geslooten, Dat het anders, wat list men ook aanwend, niet wezen kan. Hy zuft al geloof ik die goeje ouwe man.
Om dat hy Zuster haat, geeft hy haar in zyn tooren, Zo hier en daar zomtyds wat klapjes om haar ooren; En om dat hy me lief heeft, geeft hy me, dat jy ’t vat, Zomtyds helder wat bruijen, en lustig op myn gat.
Dan is zyn liefde zo haatlyk, als zyn haat is te vreezen?
Ja maar, ik wil zyn hoofdigheid niet langer onderworpen wezen.
Ik ben zyn manier van huishouden al moê, dat zeg ik rond uit; Hy zal Zuster noch disperaat maken, en my tot een guit: Maar wie droes heeft ons die vent tot een Vader gegeven?
Hoor, Fransje, laat ons jouw Vader daar laten, en zyn zot leven, En zeg ons ofje de zaak volvoert hebt.
Wel zou ik niet, ja toch, Ik klaarde dat gistren avond.
En wat zei jouw Vader doch?
Dat weet ik niet,want ik ging slapen; doch ’t is niet te vreezen, Dat hy daar over gramsteurig of moeijelyk kon wezen, Dewyl hy daar door vond, ’t geen hy heeft lang gezocht.
Ey, Fransje, vertel ons hoe jy de zaak hebt volbrocht.
Gisteren avond, alzo ik hoorde dat Vader weêr stookte, Ging ik in ’t werkhuis, daar ’t overhoop lei, en, als de hel, rookte; Op ’t vuur zag ik een van zyn Kroesjes daar hy zyn sterkste proeven in maakt, ’t Was boorde vol Zilver; en toen ’t aan smelten was geraakt, Deed hy ’er by poozen wat in; maar wat, dat is me verborgen.
Ik naderde en vatte de blaasbalk om met yver ’t werk te bezorgen.
Ach, dat ’s een zoete jonge, zei hy, dat ’s een zoon na myn lyf, Ik zal’er een man van maaken, spyt al ’t gerel van myn wyf.
Ik hiel me of ik gek was zonder een woordje te zeggen, En ik peinsde alleen maar hoe ik myn werk best zou beleggen.
Ik blies byna een uur, en toen is Vader na zyn kamer gegaan, Ziende dat hy al weer aan vergeefsche moeite had gedaan.
Daar hoorde ik hem alleen spreeken, daar na overluid lezen, Maar hy las woorden, die ik in geen tien jaar meester zou wezen!
Dien tyd nam ik waar, ik vatte het Kroesje behendig met de tang, Ik storte het Zilver daar uit, en deed’er, hoewel beteutert en bang, Het baartje Goud in, dat jy me eergisteren had gegeven.
Heel goed, en ’t Goud smolt aanstonds?
In een ommezien, by myn leven, Vader kwam weder, preutelende in zich zelven, en geweldig bedeest, Zyn oogen waren verwildert, en zyn aanzicht was zo bleek als een geest.
Hy ging naer ’t vuur toe... KLARYN.
Daar zag hy verandering... FRANSJE.
Meer kan ik jouw niet vertellen, Want ik zei hem goênacht, en ging aanstonds de nooten na bed stellen.
Nou, toekomende zwager, jy ziet wel wat moeite ik heb gedaan.
Daar zyn twee dukatonnen, maat Fransje, en ik zal jouw voortaan Dewyl men jouw genegentheid en getrouwe dienst is gebleken... FRANSJE.
Goed, goed, ik groetje; als dit geld op is zal ik je weer aanspreeken.
Fransje gaat weg, en komt schielyk weer Och, daar komt Jochem!
Wy zyn bedurven!
Klaryn, ach!
wat raad?
Ras in de trap weer; maar neen hy ziet ons, het is al te laat.
HENDRIK, JACOBA, FRANSJE, KLARYN, JOCHEM, KATRYN.
JOCHEM.
Wel wat drommel is dit te zeggen!
wat kom je lui hier maken?
kunnen dan deze wolven zo licht in de schaapsstal geraaken?
Ei, spreek wat zachter, ik verzoek dat; jouw stem valt wat zwaar.
Twee kaerels en twee meisjes, en dat by malkaâr!
Wel waar toe dienen dan deuren en slooten en boomen, Zo die opslokkende wolven zo by ons vee kunnen komen?
Wy zyn geen wolven, Vriend, maar schaapjes: indien onze vacht Hy bied hem een beurs met geld aan.
Jouw gal wat kon stillen, versta je?
nou, neem maar.
* JOCHEM.
Al zacht.
Neen toch niet, Amice, ik laat me zo licht niet bewegen.
Ei, Jochem, ’t zyn Vrienden.
Houw smoel jy, of ik duuw ’er myn vuist tegen.
Maak geen gerucht, ik bidje.
Geen gerucht zegje, dat raâ je niet, maat.
Neen, neen.
Heer Manshart moet ’er van weeten, ik zie wel hoe ’t gaat.
Hy heeft me belast op zyn huis, en vooral op zyn Dochter te passen, En zou ik me laten foppen; neen, neen, ik zel je dat varken wel wassen.
Jacoba had zedert een maand al myn hart en myn trouw, En jy weet... JOCHEM.
Dat bruit my niet, al had ze wat aars ook van jouw.
Ik moet m’er dan meê moeijen.
Nou, Jochempje lief... JOCHEM.
Karonje.
Ga van me, zeg ik.
Ik zie wel, ik moet hem omhelzen, of ’t is al weer bonje.
Ha, krokodil!
KATRYN, hem omhelzende.
In onzer liefdens naam... JOCHEM.
Och, och!
laat los Katryn; Ik vrees waarachtig in bekooring te vervallen, wat zal dit zyn?
daar hoor ik myn Vader, helaas!
wat zal ik beginnen?
En wy, wat zullen wy doen?
Jy moet zo aanstonds wat verzinnen.
Hoe sta je?
ben je verleegen?
ja wel wat gaat ons dan aan!
Kom, ik zal heen loopen, en d’ouwe man waarschouwen gaan.
KLARYN vat hem, en werpt hem met Fransje en HENDRIK in ’t gat, waar door hy is opgekomen.
Jy zult waarachtig niet, maar naer om laag toe, dat wil ik jouw zweeren.
JOCHEM, vallende.
Help, help!
FRANSJE, vallende.
KLARYN tegen Hendrik.
Het gat toe, het gat toe; het haakt aan jouw kleêren.
Ziet zo dan.
Maar ik nou, hoe drommel raak ik nou hier uit?
Kruip onder de tafel KLARYN.
Dat ’s wel by myn keel, zo ben ik een guit.
Wat zullen ze met Jochem om laag doen?
Dat zal hy niet droomen; Daar valt lustig te zuipen; zy zullen... JACOBA.
Zwyg, ik zie Vader daar komen.
MANSHART, ELIZABETH, JACOBA, KATRYN, KLARYN onder de tafel.
ELIZABETH.
Maar Man, mag men niet weten wat verdriet jouw zo schielyk heeft doen opstaan?
MANSHART.
Vrouw, ik ben verlooren.
Wat schort jou dan?
wat doet jou zo van de kelder na de zolder gaan, En aanstonds van de zolder zo schielyk na de kelder loopen?
Zo dit langer duurt, zal men jou met een touw moeten vast knoopen.
waar is Fransje?
my dunkt ik heb hem hier daatlyk gehoort.
’t Is waarlyk of jou alles buiten dat zoontje haatlyk is en verstoort; Voor hem alleen heb je maar oogen, jy zult hem ook in de grond bederven, Nou trouwens dat leit ’er al toe, want hy kan het by jouw niet verkerven.
Nooit heb ik een kind van zyn jaren gezien, die zo wild is opgebracht als hy: Jouw voorbeeld is ’er d’oorzaak van, jy houd huis dat ’et een schand is voor my.
Katryn, laat Fransje hier komen.
,, Ach!
ik begin te vreezen!
hoe wil ’t hier noch dagen?
En jy, Jacoba, vertrek aanstonds, want ik kan jouw byzyn niet verdragen.
MANSHART, ELIZABETH.
KLARYN onder de tafel.
Maar, Man, hoe dat je jou Dochter ook toe spreekt!
hoor, Vrouw, Ik heb altyd getwyffelt of ze wel myn eige Dochter was, en nouw Geloof ik, dat ze by de Min is verandert, of van de Heidens gestoolen, Want ik mag ze toch niet lyden.
Daar hebje de wysheid, hiel je die zo lang verhoolen?
Ei lieve, laat ons jouw Dochter daar laten, en denken maar om jouw Man.
Ik word wanhopig, Vrouw.
En waarom toch?
geef me daar eens reden van.
Ik heb jouw dan gevonden, o Lapis, o edele steen der Wyzen!
Maar tot wat prys, helaas!
heb je dan, na zo veel vergeefsche ryzen.... MANSHART.
Ja, Vrouw, dat groote werk heb ik eindlyk gelukkig volbracht.
Ik heb goud gemaakt.
Goud zeg je?
ik kruis me, en dat van nacht?
Bedroeft jouw dat?
Ja; maar dat zal men me licht zo duur doen betaalen, Want ik weet niet hoe ’t is bygekomen; luister toe, ik zal ’t jouw verhaalen.
Gistren avond verdroot my zo lang vergeefs geblazen, en steeds te hebben gemist Dat gelukkige oogenblik, die graad van hitte, die, door een zekere gist, En een verborge mengeling het geld in goud doet verkeeren; En ik zei by me zelfs, ’t is lang genoeg vergeefs gezocht myn begeeren, Laat ons een macht, die de menschelyke te boven gaat, ter hand slaan.
Hier op ben ik toornig uit het werkhuis na myn kamer gegaan; Daar haalde ik een oud boek voor den dag, dat ik voor dezen Van een oud Egiptenaartje gekocht had, en ik begon voort te lezen: Doch ik verstond ’er niet een sier van, en ik beefde op yder woord.
Hebbende het dan geleezen, en blyvende al even verstoort, Nam ik aanstonds de vlucht zonder antwoord te verwachten.
Wel nou, wat is ’er van geworden?
Heel buiten myn gedachten Bevond ik op myn wederkomst dat het werk was volbracht.
Jouw mooye zilvere Snuiter, die jy verlooren hebt geacht... ELIZABETH.
Ik had ze in een kroesje gesmolten, en in de plaats, heb ik dit baartje goud gekregen; Daar is het, is dat geen goud Vrouw?
bezie het vry te degen.
* Ja zeker ’t is goud, Man; och, nouw spyt me dat ik flus zo van gramschap was verrukt.
Ja dat verheugt jou, ik zie het wel, daar ik van verdriet ben verdrukt.
Zou het niet!
nou zullen we eindelyk onze Dochter uittrouwen; Van stonden aan zal ik Jonker Hendrik laten waarschouwen: Jy hebt hem lang genoeg opgehouden, en zyn trouwe liefde veracht, En deze is die gelukkige dag dan... MANSHART.
Zo ras noch niet, al zacht.
Wat wil je meer hebben?
hebje geen goud gemaakt, en jouw woord niet gegeven, Dat, als je... MANSHART.
Dat ’s waar, maar dat Heidensch boek, Vrouw, heeft dat niemendal dan bedreven?
Maar kan je gelooven... MANSHART.
Ja ik geloof dat de Droes dat goud heeft gemaakt; En, om jouw de waarheid te zeggen, ik zag hem van nacht zo klaar en zo naakt... ELIZABETH.
Jy hebt de Droes gezien!
wat heeft hy jouw al gezeit?
laat hooren: Hoe was hy gemaakt?
had hy een steert, of aan zyn kop twee ezelsooren?
Jy lacht ’er om, maar ik heb hem alzo wel gezien als ik jouw zie: Hy was in de gedaante van een groot Heerschop van ’t hooft tot de knie.
Al wat je maar begeert, zei hy, zal ik in goud verkeeren, Gebiê maar, ik verbind me om in alles te doen jouw begeeren: Maar denk om jouw beloften, en pas wel op jouw woord, Over een maand zal ik jouw haalen, en voeren daar ’t behoort.
Och, wat zegje daar!
wat zegje daar!
vertrek aanstonds uit myn oogen, Want ik wil jouw byzyn in myn gezicht niet gedoogen.
Wat hebje gedaan, rampzalige?
Ei, myn lieve Vrouw, het was... ELIZABETH.
Loop naer de Drommel.
Wanneer ik dat Boek, daar ik niets van verstaan kon, las; ’t Was alleen uit inzicht van goud te maken, dat zweer ik je by myn leven, Doch geenzins om my door beloften aan de Droes over te geven; En dat, wat komt me over!
voor zulk een korten tyd noch, Over een maand zal hy hier wezen, ik beef al, och, och!
Nou, nou Man, dewyl jouw dan belooft is zoo veel goud te zullen maken, Als je slechts zult begeeren, vaar dan maar voort met jouw zaken; Werk wakker voor jouw huisgezin, ei lieve werk maar, En de Droes... MANSHART.
Zal my haalen, als ’t hem gelegen komt, niet waar?
Meen je dan dat ik menschen, die ik zo kom te haaten, Als jouw en jouw Dochter, zou schatten willen nalaten?
En dat ik in deze staat... ELIZABETH.
Wel haat ons maar zo veel als je wilt, De Droes zal ons daar wel van wreeken, jy bent al van zyn gilt.
met wat herdenken kom je myn benauwtheid voor ’t hooft stooten?
Ei Vrouw, wilt de droefheid van myn hart toch niet meerder vergrooten; Ik haat jouw niet, excuseer de drift... ELIZABETH.
Van gekheid, niet waar?
Wel nou ik beken het, yder heeft zyn gekheid; en myn gevaar En vrees maakt de myne, want myn hart is vol schroomen: Och!
ik vrees dat de Droes op dit oogenblik zal weer komen.
Ik bid blyf by me, jy zult hem kunnen amuzeeren, dat’s wis, Want men zegt dat hy gaerne met Vrouwvolk in gesprek is.
Maar, Man, hoe kunje zo gek wezen, en zo leggen te maalen?
’t Zyn maar jou ouwe stuipen, die my niet lusten nou op te haalen.
Jy hebt begomme, van ’t uur dat je te bed bent gegaan, Zodanig leggen ronken, tot dat je weer op bent gestaan, Dat ik geen oog hebt kunnen luiken, en noch heb ik niets vernoomen.
Weg, weg, ’t is maar een droom, die jouw slechts in ’t hooft is gekomen.
zou het maar een droom wezen?
wat was ik gelukkig, was dat waar.
Maar door wat geval zou ik dan goud gemaakt hebben, dat dunkt me raar?
Door wat geval zeg je?
wel heer!
zyn dat dan zo wondere zaken?
Heb je niet altyd gehoopt dat vroeg of laat te zullen maken?
Jy hebt gelyk, Vrouw, het kan waarlyk wel een droom zyn geweest, Die voor de waarheid is verscheenen in myn ontroerde geest.
MANSHART, ELIZABETH, KATRYN.
SInjeur, ik zie jou Zoon noch Jochem niet, noch weet jou uit te leggen Waar ze beide vervaaren zyn.
wat is dit te zeggen?
Dat verwondert me boven maaten; zie daar zyn al myn sleutels, Katryn, Ik weet dat al myn kamers met dubbelde slooten verzekert zyn.
Och, ik ben ’t spoor byster, ik verlies myn verstand en myn zinnen: Zou de Droes haar dan wel weggevoert hebben tot pand ter minnen?
O Jochem!
Jochem!
JOCHEM van ondere.
Wat beliefde, Sinjeur?
Och, och, ik bedroog me niet!
waar word je opgehouden, dat men jouw niet en ziet?
Hier onder, Sinjeur.
Ja wel, ik weet niet wat ik ’er van zal zeggen; Want de zaak schynt me ernstig te wezen, en niet licht te weerleggen.
Kom geef me de sleutels van de deur hier: nou lustig, zal ’t gaan, Wat je te semmelen, ik durf hier niet langer meer staan.
Ei, Vrouw, verlaat me niet.
ELIZABETH met Katryn weggaande.
Neen, neen, dat hoefje niet te schroomen, Ik loop maar om jouw hulp te zoeken, en zal aanstonds weer komen.
ACHTSTE TOONEEL.
MANSHART, KLARYN, trachtende van onder de tafel naer de trap te gaan.
Ik loop ook heen... maar ach, wat zie ik onder de tafel, och, och!
Nou ben ik verlooren, dat zal zeker geen droom zyn noch bedrog.
KLARYN wat ontstelt.
De Duivel.
waar zal ik me versteeken.
KLARYN wat stouter.
Zo jy ’t minste geraas maakt zal ik jouw aanstonds den hals breeken.
Ik had me wel kunnen veranderen in een beer, of weer-wolf, of in een geest, Of in een tyger, jakhals, of in een noch leelyker beest, Maar om jouw minder te verschrikken heb ik de gedaante van een mensch aangenomen.
Jy bent verwondert my dus te zien, daar ik jouw van nacht in een fraayer gedaante ben voorgekomen; Toen was ik een Rentmeester van Landeryen, maar hebbende by geval een Lakaay ontmoed, Die zyn ambacht al moê was, dewelke, na my te hebben gegroed, Volmondig verklaarde, dat hy zich aan my wou overgeven, Zo ik hem aanstonds in staat kon stellen om protegaal te kunnen leven.
Hier op gaf ik hem myn klederen, en ik schoot de zyne aan ’t gat.
Ik maakte hem tot een Rentmeester van Landeryen, en ik heb hem, dat jy ’t vat, Zodanig verandert, dat hy thans, hoe zeer hy de nedrigheid tracht aan te wennen, De grootste moeite des werelds heeft om zich zelven te kennen.
Och, in wat gedaante jy ook te voorschyn komt, als men evenwel weet, Dat jy de Droes bent, wie kan jouw aanzien, en niet schrikken?
ik zweet Van benauwtheid.
Nou, nou bedaar wat, en verban jouw vrezen: Ik kom je noch niet haalen, ’t zal maar over een maand wezen.
om een Boek te lezen, daar ik niet een sier van kon verstaan.
Heb ik me daarom aan jouw overgegeven?
Hoe zal ’t hier gaan!
Ben je niet voldaan, Vriend?
en ik heb jouw gistren niet doen bekomen, Daar je zo lang om gewenscht hebt, en by nacht om kwaamt te droomen?
ik ben niet te troosten, ei lieve, hebt toch medoogen met myn.
Meen je barmhartigheid by de Drommel te vinden?
dat kan niet zyn.
En myn Zoontje, myn waarde Zoontje!
Die zul je voor eerst niet beschouwen, Want zo dra ik hem jouw weêr geef, dan moogje vastelyk vertrouwen, Dat ik jouw aanstonds, in zyn plaats, met me wegvoeren zal.
zyn dan al myn poogingen en gebeden niemendal?
Kan ik me dan niet redden?
Daar ’s maar een middel toe overgebleven, Bestaande hier in, dat je me iemand in jouw plaats zult geven.
Myn Vrouw, neem die dan; zie daar ik geef ze jouw, kan ze bestaan, Met al myn hart over.
daar twyffel ik niet aan; Maar ik wil ze niet hebben.
Zou ik Vrouwen neemen?
hoe Vrouwen!
Ik heb ’er zo veel, dat ik nauwelyks weet hoe ’er meê te huishouwen.
Die gift is d’ordinary schenkasy van alle de Mannen in ’t generaal.
De jouwe heb je me niet eens gegeven, maar duizentmaal, Dat ik ze niet hebben wou.
Ja wel, wie zal ik jouw dan geven?
Ik heb maar een Zoon en een Dochter, en twee van myn Neven.
Dat je me noch jouw Dochter gaaft, dat zou noch zo iets zyn.
Ja maar... KLARYN.
Jy haat ze toch, en meugt ze niet lyen, ik weet het.
Dat’s waar, Maar ’t is te hart, en ’t zou daar by my altyd knagen, Dat ik myn Dochter aan de Droes had opgedragen.
Die Dochter, Amice, is geenzins jouw Dochter, o neen, De Droes weet alle dingen, ze zyn dan groot of kleen.
Jouw Vrouw had een Vryer.... MANSHART.
is de Dochter daar af gekomen?
Ik docht wel dat ’er iets aan scheelde, doch wie zou dat droomen.
Altyd zocht ik de reden van myn haat, maar ik vond ze niet, En deze zal dan de waarom wezen.
Och, och, ik sterf van verdriet!
Wel, nu Jacoba myn Dochter niet is, laat ik ze voor den Droes varen, Neem jy ze maar na je, ik sta het toe, ja toch, heel gaeren.
Maar meen je dat Jacoba zoo maar voort gereed zal staan?
Als ze te weten komt dat jy de Droes bent, dan zal ’t niet gaan, En dan noch minder, zo ze jouw voor een Knecht komt te aanschouwen.
Wel nou, ik zal me van gewaad verandren, dan is ’er geen kwaat vertrouwen.
Verander liever van wezen, want die jou gezicht maar beziet, Heeft lichtelyk te raaden of jy de Droes bent of niet.
Ik moet dan om haar te blindoeken, en jouw te verschoonen, My onder de gedaante van haar Vryer vertoonen, Ik weet hoe hy gemaakt is, ik ken zyn wezen, kom, kom.
Och, om zulks niet te zien keer ik myn oogen om, En ik wenschte, zo beeft myn hart, en zo groot is myn vrezen, Dat ik hier hondert mylen en verder van daan mocht wezen.
Terwyl Manshart dit spreekt, zinkt Klaryn weg, en Hendrik komt aanstonds door ’t zelve gat op.
MANSHART, HENDRIK.
baart deze verandering in jouw zulk een nood?
Och, och, wat zie ik!
wat is de macht van de Duivel groot!
Ik geloof nauw myn oogen, het aanzicht, het Weezen de kleêren, De stem, ’t is alles Hendrik, dat wil ik waarachtig wel zweeren.
Wel, meen je dat ik haar met dit weezen zal kunnen aanstaan?
Och ja, Heer Droes, daar twyffel ik in ’t allerminste niet aan.
Laat ze dan komen.
Neen, eerst myn Zoontje, zie ik hou van geen liegen, Jylui Duivels maakt geen consiensie van de lui te bedriegen, Wanneer je maar kunt, ik weet het.
Neen, vrees niet, ik zweer.
Ei, geef me myn Zoontje, dat bid ik, en Jochem ook weer.
,, ’k Vrees dat de wyn, die ze zo gulzig hebben ingeslagen, ,, ’t Geheim zal verklikken, of d’aanslag geweldig vertragen, ,, Schoon ik ze, om hen te doen zwygen, verzag van wat geld.
Je schynt in gedachten te wezen; hoe is ’t met myn Zoontje gesteld?
Ik vrees voor ongeval, och, och!
kunje me dan niet vergenoegen?
Nou, weest te vreden, ik zal me geheel na jouw wil voegen.
Gy, Geesten, die my hoort, en my zyt toevertrouwt, Geeft aanstonds wederom, die gy gevangen houd.
MANSHART, HENDRIK, FRANSJE en JOCHEM dronken uit de trap opkomende.
* MANSHART.
Och, daar is myn waarde Fransje, de vreugd van leven!
Kom hier dat ik jouw omhelzen, en duizent kusjes mag geven: En jy, myn goeje Jochem, zie ik jouw dan ook weer?
Maar wat is dit te zeggen, zy zyn stom, en hebben geen belul meer?
Dat doet de betovering, ze zullen in ’t kort wel bekomen.
,, Wat zyn ze dronken!
’k Heb alles tot jouw verlossing ondernomen, En joului met veel moeite uit zyn klauwen gered.
Dat was een zoete inval zo met een sprong en een zet MANSHART.
Fransje lief, nou spreek dan, wat wil je toch met dat wenken?
Ken je me niet, Mannetje?
Dag, Paay; doe noch een rys schenken.
,, Ja wel, ik word razende van ongedult en verdriet, ,, Ze zullen alles ontdekken, en dan is myn aanslag te niet.
Tegen Manshart.
Kom, ik heb haast, laat ons de zaak maar in cement leggen.
Wat zeg je, Mannetje, wat wil je dan daar meê zeggen?
Wat ik zeggen wil, maatje?
wyn, wyn zeg ik.
wyn?
Och ja, ze smaakt zo.
Wel ik geloof dat ze beide dronken zyn.
’t ls maar een gevolg van hun betovering.
Ja waarachtig Ik ben betovert.
Jouw wyn, Broertje, is een wyn, en zo krachtig... Vader moet’er van proeven; kom, laat ons weer in de hel gaan.
,, Ach ik ben verlooren!
Ei, Jochem, maakt dat hy zwygt.
Kom aan.
Stil, Jongen, hou jouw bek toe, of ik zel’er wat aârs in steeken.
Daar zwygt hy.
Nou is ’t myn beurt om ook een rysje te spreeken.
De wyn... HENDRIK.
,, Wat zal deze nu zeggen, ja wel, hoe kan ’t zyn?
Als men slechte wyn vind, dan zegt men, dat ’s duivelsche wyn.
Dat ’s geloogen.
De wyn van de Duivel is goed, ja zeker; Niet waar, Fransje?
Ja waarachtig; kom, geef noch een beker, En laat Vader proeven; ook?
Ja wel, ik word disperaat; Och, och!
zullen ze noch lang blyven in dien betoverden staat?
Ik zal ze, geef maar Jacoba, dan aanstonds intoomen, En haar beide herstellen; maar ik zie ze daar komen.
MANSHART, ELIZABETH, HENDRIK, JACOBA, FRANSJE, JOCHEM, KATRYN.
ELIZABETH stil tegen Jacoba.
IK weet genoeg, ik zal jouw wel helpen, weest niet bedeest.
tegen Manshart.
Wel nou, jy had wel ongelyk dat je dus waard bevreest, Jou Zoontje is weer gevonden; maar wat zie ik, zyn ’t droomen?
Is Hendrik hier, Man?
welke reden doen hem hier komen?
Ik geef hem myn Dochter Vrouw.
Ja, Jacoba, ik sta dan toe, Dat je Hendriks vrouw werd, ik ben dat weigren al moe.
Je hebt ’er niet tegen?
Och neen, Papa, ik zal trachten U steeds te voldoen, noch uw bevel nooit verachten.
Kom, Hendrik, brengt ze maar tot jouwent, ik vrees voor berouw; Hy is veranderlyk van zinnen.
Neen, vrees dat niet Vrouw, Ik sta toe dat hy ze meê neemt, ja zeker, heel gaeren.
Tot weêrziens dan, myn Heer.
Ei lieve, jy moogt de moeite wel spaaren.
MANSHART, ELIZABETH, FRANSJE, JOCHEM, KATRYN.
Kom, laat ons vrolyk wezen, ik ben dat bang kyken al moê.
Ja zeker, jy hebt ’er waarachtig een schoone reden toe.
Aan wien meenje, dat jy jouw lieve Dochter dan hebt geschonken, Dat schoone Juweel, daar jy me op zyn Akteons mee deed pronken?
* Dat ’s een mooije vraag!
wel aan Hendrik.
Je bent’er heel vrolyk over, niet waar?
Ja zeker.
Jy meent dan dat het Hendrik was, doe je?
Dat ’s raar!
Wis is het Hendrik, altoos hy geleek hem zeer net van aanzicht en kleêren; En wie zou het dan zyn?
wel de Duivel, dat wil ik jou zweeren, Die my den hals had gebrooken, had ik hem dat schoon present niet gedaan.
Ha, ha, ik moet ’er om lachchen, wat kom je niet uit jouw hooft al te slaan.
Dat ik jouw niet kon, Man, of niet voor lang jouw stuipen had geweeten, ’k Zou zekerlyk meenen, dat je van een kwa geest waard bezeeten.
LAATSTE TOONEEL.
MANSHART, ELIZABETH, FRANSJE, KLARYN, JOCHEM, KATRYN, DANSSERS en ZANGSTER.
Plaats, plaats, hier heb je een muziek, dat de Duivel geleid.
Maar wat zal dit te zeggen wezen, waar toe al die omstandigheid?
Gy waant Jacoba aan de Droes te geven, Die haar nu vind, daar niets haar liefde steurt; Haar Minnaars hart deed gy steeds hooploos leven: Maar hy wist best uw zorg voorby te streven, Elk een op zyn beurt.
Om dan uw Kind als zyne Bruid te streelen, Speelt hy voor Droes, en lacht, terwyl gy treurt; En morgen zal ze, om in zyn min te deelen, Misschien tot loon voor Duivelinne speelen, Elk een op zyn beurt.
Wel wat duivel wil dit zeggen?
hou op zeg ik van meer te zingen, En verklaart my aanstonds wat jy meent met die dingen.
Wat verklaaring wil je meer hebben, Man, als je reeds hoort?
Jy bent voor de gek gehouden.
Wel dan slaat hem de magre moord!
Hoe schelm, heb je my dan alhier zo wat voor de gek gehouwen?
Ik, myn Heer?
och neen, dat meug je wel op myn woord vertrouwen.
Ik heb jouw zo uit kortswyl maar wat wys gemaakt, en Nou kom ik jouw zeggen dat ik de Duivel niet ben.
Wie ben je dan, verrader?
men heeft my altyd Klaryn geheeten, En myn Meester is Hendrik, als jy alles zo nauwkeurig wilt weeten: En alzoo ik verstond dat je de Lapis, die zo veel gekken hun gout* En schatten heeft doen spillen, zo onverzettelyk vinden woud, Heb ik jouw lust daar op willen voldoen, om jouw dwaasheid te versterken; En ’t geen al jouw Alchimiste geheimen niet konden bewerken, Is door myn toedoen, en dat van jouw Zoontje geschiet; Ik heb hem een baartje gout gegeven; niet waar Fransje?
Weet ik’et niet?
Wel nou?
ik heb het in ’t Kroesje gedaan, Vader.
Hoe, schelm, ben jy het die.... FRANSJE.
Zacht, mannetje, word toch niet quader.
Hoe kan ik gelooven... FRANSJE.
Ja, geloof het vry, ’t is geen leugen noch schyn.
Het Kind heeft werentig gelyk, de waarheid in de wyn.
Ach, ik verlies myn gedult!
selderement!
jy alle meugt vreezen... Maar ik heb waarlyk ongelyk om daar over zo toornig te wezen.