floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
t'AMSTELDAM, By de Erfgen: van J. Lescailje, op den Middeldam, op de hoek van de Visch-poort, 1705.
September 1684. waar by wy aen de Regenten van den selven Schouburg, in die tyt, hadden gelieven te consenteren, accorderen ende octroijeren, dat sy, geduren de den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaren, de Wercken, te doenmaals ten dienste van het Tooneel reets gedrukt waren, ende, van tyt tot tyt, nog vorder in het ligt gebracht, endeten Toneele gevoert soude werden, alleen soude mogen drucken, uytgeven en verkopen, nu ondervonden, dat de Jaren, by het voorgemelde onse Octroy of Privilegie genaemt, op den 19.
Wercken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten, als andere, reets gemaeckt en ten Toneele gevoert, en als nog in het ligt te brengen, den tyt van vystien eerst achter een volgende Jaren, alleen te mogen drucken en verkopen, of doen drucken en verkopen, met verbod aen allen andere op seeckere hoge penen, by U Ed.
daer toe te stellen, en voorts in communi forma; so is 't dat wy de saecke, ende 't versoeck voorsz.
overgemerkt hebbende, ende genegen wesende, ter bede van de Supplianten, uyt onse rechte wetenschap, Souveraine magt en authoriteyt, deselve Supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroveert hebben, consenteren, accorderen ende octroyeren, mits desen, dat sy, by continuatie, de voorsz.
werken, in 't geheel ofte ten deele, naerte drucken, ofte, elders naergedruckt, binnen den selven onsen lande te brengen, uyt te geven ofte verkopen, op de verbeurte van alle de naergedruckte, ingebrachte, ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie bondert guldens, daer en boven, te verbeuren, te appliceren een darde part voor den Officier, die de calangie doen sal, een darde part voor den Armen der Plaetsen daer 't casus voorvallen sal, en het resterende darde part voor de Supplianten, alles in dien verstande, dat wy de Supplianten met desen onsen Octroye alleen willende gratificeren tot verhoedinge van hare schade door het naedrucken van de voorsz.
Wercken, daer door in genigen deele verstaen den inhoude van dien te authoriseren, ofte te advoueren, ende, veel min het selve onder onse protextie en de bescherminge eenigh meerder credit, aensien, of reputatie te geven, nemaer de Supplianten in cas daer inne iets onbehoorlyks soude influeren, alle het selve tot haren laste fullen gebouden wesen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselyk begeerende, dat by aldien sy dese onse Octroje voor de voorsz.
Wercken sullen willen stellen, daer van geen geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentje sullen mogen maken, nemaer gehouden sullen wesen het selve Octroy in 't geheel, en fonder eenige Omissie, daer voor te drucken, ofte te doen drucken, ende dat sy gehouden sullen syn een exemplaer van alle de voorsz.
Werken, gebonden en wel geconditioneert, te brengen in de Bibliotheecq van onse Universiteyt tot Leyden, en- de daer van behoorlyk te doen blyken, alles op pene van hen effect van dien te verliesen, ende ten eynde de Supplianten desen onsen Octroye ende consente mogen genieten als naer behooren, lasten wy allen ende een vgelyk, die 't aengaen mag, dat sy de Supplianten van den inhoude van desen doen lasten ende gedogen, rustelyk, vredelyk ende volkomentlyk genieten ende gebruycken, cesierende alle belet ter contrarie gedaen.
Gedaen in den Hage, onder onsen grote Zegele, hier onder aen doen hangen op den een en twintigste May in 't Jaer onses Heer en Zaligmakers, een duysent ses hondert negen en negentigh.
qualiteit, het recht van deze Privilegie, vergund aan de Erfgenaamen van J. Lescailje, voor al de Treur-Bly-en Kluchtspeelen, die by haar, ten dienst van de Schouwburg reeds zyn gedrukt.
In Amsteldam, den 15deu September, 1699.
Rogier, Burger van Amsteldam.
Leonora, Dochter van Rogier.
Katryn, Dienstmaagd } van Leonora.
Leander, Minnaar } van Leonora.
Dorel, Knecht van Leander.
Jasper, Burger van Amsteldam, en ingebeelde Hoorendraager.
Margriet, Wyf van Jasper.
Bertrant, Oom van Margriet.
Boudewyn, Vader van Krispyn.
Een zwygende Buurman.
Het Tooneel is op straat, voor de deur van Rogier en Jasper.
De verwarde jalouzy, blyspel.
Katryn, Leonora.
HOe Juffrouw, weigerd gy met zo veel straffigheid, 't Geen al de waereld acht zo vol van zoetigheid?
zult gy op het woord van trouw, geduurig weenen, En 't vrolyk woord van Ja steeds smooren door uw steenen?
dat men my slechts meê een reisje trouwen wou, 'k Beloof u, dat men my zo lang niet bidden zou; Want in de plaats van dat my 't jawoord zou doen beeven, Zou ik 'er datelyk hier wel drie honderd geeven.
Voorwaar de Pedagoog van onze Frederyk, Uw jongste broertje, had myns oordeels, groot gelyk, Toen hy lest by geval van 't vrouwvolk kwam te spreeken.
Een vrouw word, zeid hy, recht by klimop vergeleeken, Vermits dat, aan de boom gehecht, op 't heerlykst wast, Maar zynde gantsch alleen, zich zelf is tot een last, En in de waereld is geen ding zo waar bevonden.
En, och!
ik voel dat wel in my, om al myn zonden; Want in de zaal'ge tyd van onze goê Michiel, Daar ik schier noch om schrei  Toen was ik wel wat aars als nu: 'k had vriendlyke oogen.
Fraai haar, 'k was glat en wel: maar dat is al vervloogen, Gelyk een bliksem, met de vreugde van dien tyd.
Ja wel, als ik het denk, ach!
wat was ik een meid, 'k Liep 's winters zonder vuur, ik wou geen stoof gebruiken, 'k Flenste altyd in het nat, gelyk een ende kuiken; Maarnou, ô my!
wat is 't, ja zie my nou een reis, Non, in de zomer zelf, ben ik zo koud, als ys.
En zo zal 't u ook gaan, raakt eens uw tyd verlooren, En zo gy niet wilt, noch naar man, noch trouwen hooren; In 't end, Juffrouw, daar is geen ding, geloofd me vry, Zo zoet, als 's nachts een man te hebben aan zyn zy; Al was 't maar om geen, wel bekomt u te verliezen, Als men juist by geval by nacht eens komt te niezen.
Zoud gy my kunnen raân deez' misdaad te begaan, Dat ik Leander liet, en ging Krispyn op slaan?
denk vry nimmermeer, dat noch myn vaders dreigen, Noch dat uw raad de magt ooit zal op my verkrygen, Dat my Krispyn, dien lomp, zou winnen tot zyn vrouw, Mits dat ik eer het graf, dan hem beminnen zou.
Maar zyt verzekerd, dat ik nimmermeer verander De liefde en trouw die ik ben schuldig aan Leander, Vermits myn vader my daar toe eerst heeft geraân: Hoe wel hy nu weêr tracht zich van het woord te ontslaan, Waar door hy zelf my aan Leander ging verlooven, Om 't geen hy ons eerst gaf, ons nu weêrom te ontrooven.
Doch hy doc wat hy wil: hy ried my 't minnen aan, Dies zal myn liefde tot Leander nooit vergaan.
Leander zeker is hier in ook niet te pryzen, Dat hy zo buitens tyds is uit het land gaan reizen: Voor my, ik ben beducht, vermits hy zo lang beid, Dat zyn voorgaande min keerd in ontrouwigheid.
doe my toch niet meêr in myn elende vreezen.
Zy haalt een schilderytje van Leander uit haar zak.
Maar 'k bid u, let eens op de trekken van zyn wezen.
Zie eens of dit gezicht aan my geen trouw beloofd, En of gy te onrecht niet zyn ontrouw dan geloofd.
Gewis, myn ziel vind zich verzekerd dat zyn zinnen My zullen eeuwiglyk op aarde alleen beminnen.
't Is zeker dat men niets in zyn gezicht bevind, Dan 't geen dat waardig is van u te zyn bemind.
En nochtans moet ik... Ach!
houd my wat vast, Katryne.
Zy bezwymt, en laat het schilderytje van Leander vallen.
Ach, Juffrouw!
zy zwymt!
helpt buuren, helpt!
verschynen Hier dan geen menschen?
Leonora, Katryn, Jasper heel verbaast uit zyn deur.
WAt of die stem bedied?
myn juffrouw sterft.
Wel nou, is 't anders niet?
Jy maakt hier een gerucht of 't heele land vergaan zou.
Of dat de waereld niet een oogenblik meêr staan zou.
Nou lyk wel laat eens zien, of zy my noch wel hoord.
Zeg, juffrouw, ben je dood?
och, zy spreekt niet een woord.
Ik bid, houd haar wat vast, 'k ga onze buurman vraagen, Of hy ons helpen wil om haar in huis te draagen.
Leonora, Margriet, Jasper haar de hand over de boezem strykende.
ZE is overal al koud waar ik haar voel, wat raad?
Doch lyk wel laat eens zien of ook haar hart noch slaat.
Voorwaar ik weet het niet; maar ben ik niet bedrogen, Zo dunkt my leefd zy noch.
Margriet uit haar Venster ziende.
Wat zie ik voor myn oogen?
Een vrouw in de armen van,.. Maar zagt, 'k daal van de trap, Op dat ik den verraâr noch op het feit betrap.
Veel langer, lykewel, diend zy geen hulp te derven, Ofzy wierd wel zo gek, dat zy ging leggen sterven.
Want 't is een zotterny, zo wel voor vrouw, als man, Dat iemand sterven gaat, wyl hy noch leeven kan. Katryn met een Buurman uit.
Ho, ho, kom zyt gy daar?
Ei, neemt haar met u beijen, En volgd my na, ik zal u naar haar kamer leijen.
wat ongeluk!
Zy draagen haar in huis.
Margriet alleen.
HY is al weg, zo 't schynd, Zo dat my de artigwaan op 't allerfelste pynd; Want zyn verraadery is klaar genoeg gebleeken, Mits ik terstond daar van zag al te blyklyk teken.
Zo komt het, dat hy steeds met zo veel koeligheid Betaald al myn onthaal, zo vol van vriendlykheid.
Hy spaard, dien schelm, naar 'k zie, zyn lust voor andre gasten, Die hy, geloof ik, voed met steeds by my te vasten.
Zie daar van onze mans de waare af beeltenis.
Zo vlieden zy het geen dat hen geoorlost is, En zoeken op een aâr zo in de mat te springen; In 't eerste zyn 't met ons veel wonderlyke dingen; Maar die verraaders zyn daar na maar vroom in schyn, En brengen op een aâr 't geen zy t'huis schuldig zyn.
wat zou 't heerlyk zyn dat eens den Raad bestemde, Dat 't vry stond zo van man te wislen als van hemden, Ik loof, dat ik 'er hier misschien wel een dozyn Zou vinden, die haar hart zulks meê wel wenscht met myn.
Zy ziet het schilderytje leggen 't geen Leonora had laaten vallen.
Maar wat voor een juweel zie ik hier voor myn voeten?
Het werk dat schynd zeer fraai, 'k moet hier myn lust eens boeten, En zien eens wat het is.
Zy raapt het op.
Jasper, Margriet.
MEn meende zy was dood; Maar haar bezwymenis had, zo het blykt, geen nood, Vermits zy zo terstond daar van is opgereezen; Doch 'k zie myn wyf daar staan.
Wat aangenaamer wezen Zie ik hier afgebeeld in deeze schildery!
Wat ziet zy daar zo naauw?
ik voeg me 'er dichte by.
Zyn wyf van achteren over de schouwer ziende.
O schildery!
jy komt my niet veel goeds te melden: O bloed!
dit is maar wis, dat dit myn eer zal gelden.
Niets weet ik, dat ik ooit myn dagen schoonder zag, Mits men de kunst noch meêr als 't goud waardeeren mag.
Hoe, 't is geparfumeerd.
Zy kust het.
Hoe, varken, in myn byzyn; Kust gy het?
ô myn hoofd!
hoe kunje nu noch vry zyn?
'k Beken, dat ik die vrouw op 't hoogst gelukkig vind, Die van zo schoonen man gediend word, en bemind.
Gewis, ik voel, dat ik wel dien dit zien te staaken, Of dat ik lichtlyk zou in kwaâ bekooring raaken.
wat een zoet gezicht, wat vriendelyk gelaat!
Daar is niets dat ik zie, dat aan hem kwaalyk staat.
waarom heb ik meê geen man van zulken troonje, In plaats van mynen lomp, myn bakbeest?
O karoonje!
Hy ontgrypt haar het schilderytje uit de hand.
Hier gryp ik u op 't feit, wyl gy dus onbedacht, Jou man, zo wel gemaakt, zo lasterd en veracht.
'k Hoor wel jou rekening, ô staaltje, schoon en aardig!
Die luid dan, dat myn Heer Mejuffrouw niet is waardig.
Dat jou de kranken haal jou ritse varken, zeg, Wat schort aan myn perzoon?
wat is 'er in de weg?
Deez' myn gestaltenis, trots alle braave baazen, Deez' troonje, zo bekwaam om liefde in te blaazen, Dit haar, deez' gang; in 't end, al 't geene dat my raakt, Is dat een brok je dat u niet voldaan en maakt?
En kan ik, gulzig zwyn, u niet alleen vernoegen?
Maar moet ge uw akker noch van andren laaten ploegen?
'k Versta ten naasten by al wat hy zeggen wil.
Jy meend op deeze wys.... Jasper.
Houd vry je bakhuis stil, De zaak is al te klaar: ik heb hier in myn handen Te goê getuigenis van uwe en myne schanden.
De gramschap is alreeds te groot in myn gemoed, Behalven dat hy die hier noch vermeerdren doet.
Hoor hier eens, kom geef weêr: denk dit niet weg te steeken, Maar denk eens dat ik.... Jasper.
'k denk jou den hals te breeken, Bloed!
had ik al zo wel het principaal hier al, Als wel 't kopy.... Margriet.
Waaro m?
om niemendal, Myn kuische vrouw!
want ja 'k heb onrecht zo te janken, En 'k loof myn kruin moet u noch voor uw gaaf bedanken.
Op de Schildery ziende.
Zie hier een reis, zie hier, dit is dat kind van weeld, Daar gy zo lieffelyk de vrouw van eer meê speeld: En waar meê... Margriet.
En waar meê, vaar voort.
Ja, en waar mede Gy... bloemerhart, ik ben schier buiten alle reden, Margriet.
Wat of dit dronke beest hier noch meê zeggen zel?
'k Meen varken, jy verstaat my meêr als al te wel.
Jy hebt myn eerste naam van Jasper al versleeten, En maakt dat men voortaan my zal Kornutus heeten, Dat heb ik voor myn eer zo fraatjes weg; maar jy, 'k Zweer, jy raakt met een arm of been daar niet van vry.
En jy durft my zo lang met zulken praat verveelen?
En jy durft my, ô teef!
die helsche parten speelen?
Wat helsche parten, he!
Ei, hoor eens wat zy vraagd; Maar ja, dat is niet waard dat me 'er noch eens om klaagd, En of zy my eens met twee hoorens gaat verryken, Dat dunkt haar is noch waard dat men my komt bekyken.
In 't end, na dat gy my dus hebt verongelykt, En dat al myn verstand door gramschap schier bezwykt, Zo hebt gy 't veinzen noch dus listig voorgenomen, Om door uw schelden myn verwyt dus voor te komen.
Wel zulk een vreemd hedryf is hier noch byster raar: Die zelver schuldig is, beschuldigd hier een aâr.
Wie zou, als hy haar dus eens hoorde rederyken, Niet zeggen dat haar deugd vond nergens zyns gelyken?
Ga heen van daar gy komt, loop zoek uw Juffrouw weêr.
Ga kus, en streel die vry, en doe haar noch vry meêr.
Maar geef myn schildery my straks weêr zonder draalen.
Zy ontneemt hem het schildery, en loopt weg.
Ja loopt zo snel gy wild, 'k zal u wel achterhaalen.
Leander, Dorel.
Dorel.
'k BEn bly, wy zyn in 't end dan weder hier in stad; Maar dorst ik eens, myn Heer, ik vroeg aan u wel... Leander.
Wel, benje van de droes of van zyn moêr bezeeten, Dat zo veel ongemak u niet heeft neêrge smeeten?
Acht dagen lang, die wy zyn onderweeg geweest, Gezeeten elk op 't slimste en uitgeteertste beest, Dat ooit de waereld droeg, en waar door al myn leeden, En boven al een plaats, aan flarden zyn gereeden.
Die, schynt het, hebben noch op u zo weinig vat, Dat zonder eeten gy blyft leeven vet en glat.
Deez' groote haastigheid is geenzins te mispryzen, Het huuwlyk van Lenoor doet my dus vaardig reizen.
Gy weet dat ik haar min; des kom ik her waards aan, Om van dit huwelyk de waarheid te verstaan.
Ja maar een goed ontbyt, dat zou u 't noodigst weezen, Dat zou uw hart, ik zweer 't, beletten van veel vreezen, Want Heer, wanneer men wel ter deeg gegeeten heeft, 't Is zeker dat men min voor de ongelukken beefd.
Dat weet ik uit myn zelf; want als 'k niet heb gegeeten, Door 't minste dat my let word ik ter neêr gesmeeten; Maar als my 't hart wel is met spys gebollewerkt, Zo is 't voor alle nood, en ongeval gesterkt.
Geloof my, eet dan wat, zo gy naar raad wilt leeven, Op dat gy beter moogt uw ramp te boven streeven.
En op dat noch uw hart te bed gehard mag zyn, Zo weekt het zafjes in een twintig glaasjes wyn.
Ik heb geen eetens lust.
Ik wel, zou ik schier zweeren; Nochtans, myn Heer, men zou uw kost haast prepareeren.
Zwyg stil, gebied ik u. Dorel.
Ach al te droef gebod!
Ik heb geen honger, maar wel droefheid om myn lot.
En ik heb honger, en geen kleine droef heid mede; Mits dat een zotte min dwingd uw verstand en rede.
Laat my, het geen ik zoek, verwachten hier in stilt, En zonder moeilyk zyn; ga eeten, zo gy wilt.
'k Durf tegen uw gebod, myn Heer, niet langer spreeken.
Leander alleen.
GE wis ik heb myn zelf te licht in nood gesteeken; Des vaders woord, zo 'k hoop, dat zal bestendig zyn; En van des dochters zy heeft het te weinig schyn, Na zo veel eeden, die zy my wel heeft gez wooren, Dat zy 't geheug daar van zou hebben reeds verlooren.
Jasper, Leander.
IK heb 't al weêr, nu kan ik naar myn wensch het beeld Eens zien van dat gedrocht, dat my myn eer ontsteeld.
Ik ken den schender niet.
Hy beziet het schildery.
ben ik niet bedroogen, Zo speeld myn schildery my daar van ver in de oogen.
Ellendige als ik ben, ach!
in wat wreed geweld Van laster en van schand is hier myn eer gesteld?
Moet dan.... Leander aanziende, keerd by zich om.
Dit heerlyk pand kan, zonder zelf te vreezen, Van Leonora niet aan hem gekomen weezen.
Moet dan myn eer voortaan dus glat te gronde gaan?
zal men dan myn naam zien in pask willen staan?
Zal ik dan dus myn schand my voor de neus zien smyten?
En zal men my gestaâg myn wyfs bedryf verwyten?
Bedrieg ik my?
O beest!
of gy zo stout wel zyt, Dat gy my dus bekroond in 't jeugdigst van myn tyd?
En wyl gy vrouw zyt van een man, die zo volmaakt is, Hoe komt dat hy door u in deeze schand geraakt is?
ik bedrieg my niet, 't is wis myn schildery.
Hoe ziet de kaarel zo?
is 't geen tovery.
Op wie doch heeft hy 't dan?
O ja, ik ga 't hem vraagen.
Hem, holla, vriend, een woord.
Wel hoe of 't hier zal daagen?
Zou ik van u, myn vriend, wel kunnen weeten, wie U gaf dat schildery, 't geen 'k in uw handen zie?
Jasper ziet nu het schildery, en dan Leander aan.
Jasper stil.
Van waar komt hem deez' zorg?
maar zacht, my dunkt zyn weezen.
Gelykt wel 't zelfde van myn schildery te weezen.
O ja, hy staat versteld, zo dat ik zeeker houw, Dat dit myn man zel zyn, of eer die van myn vrouw.
Overluid tegen Leander.
Ik weet nu al, myn Heer, de reden van uw vreezen, Vermits dit schildery voor wis zal 't uwe weezen.
't Was in de handen van die geen, die gy wel kend, En waar meê gy, ô schand!
te ver gekomen bend, Om niet ontdekt te zyn in uw onkuische liefde, Daarom zo wou ik wel, dat gy, zo 't u beliefde, Voortaan haar, en uw min, verbande uit uw gedacht, Vermits een man als ik zulks onbetaamlyk acht.
Maar denk, eer dat de knoop der echte huwlyksbanden... Leander.
zy, van wie gy hebt dit schildery in handen, Die is... Jasper.
Die is myn vrouw, en ik haar man.
Haar man?
Ja man, en zo vol spyt als iemand denken kan, En gy weet de oorzaak wel; des ga ik zo vertrekken, Om aan haar vrienden dit zo daatlyk meê te ontdekken.
wat hoor ik hier?
men had my wel gezeid, Dat zy nam tot haar man het puik der beestigheid.
schoon gy niet en waard verpligt door duizend eeden, Ontrouwe Leonoor, uw trouw nooit te overtreeden, Het bloot verachten van zulk een verachtlyk beest, Dat diende voor uw trouw myn borg te zyn geweest.
Ondankbre, en wat goed... Maar ach!
deez' felle slagen Gevoegt by 't ongemak van my op reis verdraagen, Doen dat my al myn moed, en al myn kracht ontwykt, Zo dat myn hart byna door flaauwigheid bezwykt.
Hy waggeld.
Margriet uit haar deur, en Leander ziende.
IK tegens dank dien schelm... Maar zacht, wat mag u letten, Myn Heer, my dunkt gy zwymd.
Wil u wat nederzetten.
Het is een kwaad dat my straks aangekomen is.
Ik vrees, myn Heer, voor u hier een bez wymenis.
Kom best zo lang in huis tot gy wat zyt bekomen.
Deez' gunst werd graag van my, wyl 't zyn moet, aangenomen.
Jasper, Bertrant.
Bertrant.
't IS waar, dat ik uw zorg niet in dit stuk en laak, Maar doch zo zyt gy al vry haastig in deez' zaak; En al 't geen ik van u kom tegen haar te hooren, Bewyst gantsch niet, dat zy dus heeft haar eer verlooren.
Zie neef, dit is een point dat al vry wat bedied, En 't geen men eerst bewyst wanneer men 't zelve ziet.
Als of gy zeid, men moet 't eerst voelen, en betasten.
De groote haastigheid, zeer menig man verraste: Wie weet eens waar van daan zy 't schilderytje heeft, En of zy die wel kend, die gy de schuld hier geeft.
Des ga, verneem dat eerst, wy zullen raad verschaffen, En de aldereerste zyn om deeze daad te straffen.
Jasper alleen.
'k BEken, hy spreekt zeer wel, en in der daad, 't is goed Dat men maar zachjes gaat, want licht heeft myn gemoed Zich zelf maar ingebeeld deez' hoorenige spooken: Gewis het zweet is my te haastig uitgebrooken, En door dit schildery blykt ook myn schand voorwaar, Als men 't ook zeggen moet, noch niet te byster klaar.
Daarom zo moet ik eerst... Dertiende tooneel.
Margriet met Leander uit haar deur t'zamen spreekende, Jasper haar ziende.
MAar zacht, wat zal dit weezen?
ik behoef niet meêr voor het kopy te vreezen, Zie hier eens, by myn keel, de zaak in 't principaal.
Myn Heer, gy gaat te ras, want lichtlyk dat uw kwaal, Zo gy dus haastig zyt, u weêr zal overkomen.
Ik dank u voor de hulp, die 'k van u heb bekomen.
Mits ik nu te eene maal my daar van voel bevryd.
't is voor u noch geen vertrekkens tyd, Maar zacht, hy ziet my, 'k wacht of hy myn aan zal spreeken.
Leander zachjes.
'k voel door dit gezicht myn hart en ziel ontsteeken, Maar laas!
wat baat my toch voortaan myn ongeduld?
't onluk van myn lot heeft maar alleen de schuld Van al myn ongeval, en myn geduurig lyden.
Wat kan ik des meêr doen dan slechs zyn luk benyden, En steeds beklaagen myn elenden en myn rouw!
Voorby Jasper gaande, en hem aanziende.
Te lukkig zyt gy, dat gy hebt zo schoonen vrouw.
DAt is altyd een taal, die wel is uit te leggen.
'k sta zo versteld door 't geen hy daar gaat zeggen.
Als of my zo terstond twee hoorens waaiden an.
Hy ziet Leander na.
Ja gaat vry, deeze daad en past geen eerlyk man.
Leonora hebbende Leander zien weg gaan, Jasper.
HOe, zag ik niet terstond Leander voor myn oogen?
Zou hy zyn weêrkomst wel voor my verbergen moogen?
Ja, ongelukkige eer, dat ik dat varken houw, Die al myn eer, en faam, zo schandelyk verkeerd heeft, Vermits dat zy myn kruin dus fraai gehoorniseerd heeft.
Terwyl Jasper dit spreekt naaderd hem Leonora, om hem te spreeken als hy ophoud.
Maar ondertusschen laat ik hem vast heenen gaan, En blyf, gelyk een beeld, met hangende armen staan.
'k moest ten minsten hem zyn mantel af gaan ryten, En hem met steenen, of met slyk naar de ooren smyten; En stellen over end de gantschelyke buurt, En maaken dat hy zo zyn schelmery bezuurt.
Die geen, die dadelyk zich van u af ging wenden, Ik bid u, zeg my eens, is 't lang dat gy hem kende?
ik ken hem niet, Mejufvrouw, maar myn vrouw, Die kend hem maar alleen.
Waar uit spruit deeze uw rouw.
Ik bid, wil de oorzaak niet van deez' myn droefheid vraagen; Maar laat my maar alleen myn ongeluk beklaagen.
Wat is doch de oorzaak, daar uw smart uit komen ken?
't Is om geen deuvikken dat ik dus treurig ben, Ik wou 't een ander wel een reis in drien geeven, Niet bang te kyken, als hy in myn staat moest leeven.
Van de ongelukkigste die 'er te vinden is, Helaas!
ziet gy in my de waare af beeltenis.
Men heeft my eer en faam op 't schandelykst ontdraagen.
Wat dunkt u, heb ik dan geen reden om te klaagen?
Wie steeld uw eer?
Die vent, die schytvalk van het hof, Die zet my hoorens op, Mejufvrouw, met verlof, En dit heb ik van daag gezien zelf met myn oogen, Zo dat ik heel wel weet dat ik niet ben bedroogen.
die geen, die terstond... Jasper.
Ja, ja, die steeld myn eer; Want hy bemind myn wyf, en zy bemind hem weêr.
'k had al wel gedacht dat dit ras wederkeeren Geen haatlyke oorzaak tot myn nadeel kon ontbeeren.
't hart dat beefde my zo dra 'k hem kwam te zien, 't Welk wis een teken was van 't geen ik zie geschiên.
Die goeje sloof schynd heel met myn verdriet bewoogen.
Zou men van iemand dit noch wel verwachten moogen?
'k Loof neen; want al die geen, die ik het heb gezeid, Die lachten my noch uit in myne elendigheid.
Of een verrader wel zo godloos hier op aard is, En vind men wel een straf, die hy niet dubbeld waard is?
Gewis het leeven is hy niet meêr waard voortaan, Na hy deez' schelmsche daad vol ontrouw heeft begaan.
O hemel, kan het zyn?
't Is voor my al te zeeker.
Bedrieger, valsche drog, o ontrouwe eedenbreeker!
Die goeje ziel!
Neen, neen, de hel heeft straf noch pyn Waar door deez' schelmsche daad genoeg betaald kan zyn.
Dat is eerst wel gezeid!
Leeft gy dus met die geene, Die door onnozelheid geen kwaad van u en meenen?
Een die nimmermeer heeft 't minste kwaad gedaan, Verdiend die dan van u dus valsch te zyn verraân?
Die nimmermeer... maar 't is genoeg; het deuken Aan deez' vervloekte daad zou wis myn zinnen krenken.
Myn goeije jufvrouw, ei, ontstel u niet zo zeer, Want door uw klachten word myn droefheid noch veel meêr.
Neen, beeld u zelf niet in dat ik hier by zal blyven, En dat ik dus onnut maar droefheid zou bedryven: O neen, myn harte wil, dat ik dit klaagen staak, En my in allerhaast ga schikken tot de wraak.
DE hemel die wil haar voor deeze goedheid loonen.
Doch door haar voorneem komt zy my myn plicht te toonen, En wat my zelver staat in deeze zaak te doen: Om my te wreeken, en myn schande te verhoên.
Want zo ik niet en wil by ieder een tot spot zyn, Zo moet ik dit affrond gaan wreeken, of een zot zyn.