floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Ik zal de wegh wel weten, En vindse by de tast; Ik haek na ’t soet genot, En vangh de storm strax aen, op ’t nooit verovert slot.
Gijs, en Lijntje, binnen.
Freek komt met eenige zakken met gelt, al tortsende, uyt het huys.
Ik kan de vracht niet langer dragen, ik moet zitten.
Hoor, hoor hoe klinkt den bruy.
Nou meugewe weer kitten.
Ik sal je met der vaert gaan halen uyt de schuur Een Straetsvaerder, zoo valt my ’t dragen niet soo zuur.
Legt daer zoo langh bedekt, ik sal jou niet begeven.
Maer komje strax weer by.
Hy leyt het gelt aen een hoek, gaet binnen, en kom strax weer met een kruywagen uyt.
Zoo wensch ik langh te leven!
Nou noch een tocht gedaan, en dan na huys gekruyt.
Binnen, en strax weer, met eenige sakken met gelt,ten huyze uyt.
Wat soo, nu heb iker het beste deeltje uyt.
Maer dat het haest verkeerde Gijsje meent, dat Freekje Nou voor zijn moeyte niet wat hebben wil, o leekje, Ben je soo slecht, de eene helft voor my, dan zel Ik d’and’re helft met jou noch deelen.
Zoo is ’t wel.
Dat leyter op, nu voort, eer m’ iemandt* na komt speuren Maer ’t is te duyster, dat sel my hier niet gebeuren, ’t Is meer als middernacht, en ’t huysje staet niet veer.
Ik spoey mijn dan, en maek dat ik haest weder keer.
Freek al kruyende* met het gelt na binnen.
Gijs, en Lijntje, zien uyt het venster.
Mijn dunkt de Zon die rijst, mijn lief ik moet vertrekken.
Hier is doch geen gevaer, niemant zal jou ontdekken: Ey!
en verlaet my doch zoo haestigh niet.
Hou jongh’, Pas jy al op?
Wacht wat, bedwingt daer van u tongh.
U Dienaer isser niet.
Hij dient niet lang te toeven.
’k Bidt scheydt soo haestigh niet of je soudt my bedroeven.
Mijn lief, ik loop gevaer, ’k wet hier sal steut op staen.
Ey hartje rust jou hooft, laet ons weer leggen gaan.
’t Venster toe.
Freek uyt.
Een sweetje lieper op door al mijn lastigh slaven; Maer evenwel ’t is nu in een behouden haven, Veyligh geraekt.
De helft die is voor my alleen.
Nou mach ik weer na onse jonker toe gaen tre’en; Als wy gescheyden zijn, en hy meent te vertrekken, Zoo zal ik eerst mijn groote rijkdom gaen ontdekken; En peuren, met dat gelt, na d’een of d’ander meyt, Die goelijk is van muyl, en graegh eens onder leyt, Wanneerse schijven ziet.
O ’k hou zoo veel van ’t malen.
Dat ik bedreven heb kan ik niet al verhalen, Ik kan die kunstjes fix, en bender handt-gau by, En hou te machtigh van ’t gevret, en slikkery, Dat is mijn vreugt, dat kan door hart en nieren dringen.
t’Wijl ik hier sta alleen, mach ik eens op gaen zingen.
Freek zinght.
Toon: Spanjaerts Balet.
EEn Pijntje uyt te slikken, En likken, dat kan Ik aerdigh wel beschikken, En zoo doorgaen voor een man; En by een mooye Trijn te zijn, Wanneerme wroet, dat doet Vergeten al mijn smart en pijn.
O ’t snobb’len valt zoo zoet.
Dat ’s helder.
Maer mijn dunckt ik hoor daer iet wat kraken?
Ik zou de liefjes door mijn zangh wel wakker maken Daer komter een die ’t Hooft steekt door het venster gat.
Gijs, en Lijntje, in’t venster.
Mijn lief het is mijn tijdt.
Ach, uyt verkoren schat!
Onttrek jy my dan al mijn tijdt verdrijf?
Ja hartje, Hier na kom ik wel weer genezen eens jou smartje Lijn.
Komt als je wilt en houtje woordt.
* Gijs.
Olyvier, Waer benje, wachtje al?
O Ja mijn Heer, ’k ben hier.
Nu lief, ’t is scheydens tijdt, ik bidtje blijft maer leggen, Ik zal wel komen uyt.
Moet ik vaer wel dan zeggen?
Ik vrees dat iemant my mocht zien, en voor op spraek, ’Twas schandt voor u mijn lief.
Voor zulken zoeten zaek wou ’k duysent schanden lyen.
Wanneer je wilt zoo kunje weer soo minn’lijk stryen.
’k Bedankje voor je gunst, en voor je goet onthael.
Mijn lief, kustme noch eens.
’T is best ik niet langh drael, Goemorgen waerde lief, voogdesje van mijn leven!
Mijn Engel!
gaet gy dan?
Ik moet u nu begeven.
’T wort laat, ’k moet scheyen, maer ’t geschiet tegen mijn wil.
Moet het zijn troostertje, ey!
gaet dan af wat stil.
Gedenckt my, altemet, ik wensch u wel te varen.
U oock zoo.
Slaapt nu uyt, en wilt jou wat bedaren.
’T venster toe.
Gijs, de deur uyt, komt by Freek en zeyt.
Dat was een vreugd, wie sturf veur zulk een zoet gevry.
Hebje de specy al?
Al binnen maet.
Vraegh jy Daer nou na!
laet ons gaen wy zullense gaan tellen.
En jy moet dan daer na een brief ook gaan bestellen Aan deze zoete sloof, maer anders uyt edost, Freek.
Dat meen ik.
Wy zijn nou van d’ arremoe verlost, En voor een hallef jaer kunnen wy lustig smeeren.
Kom voort.
Ik trek dan strax weer aen mijn boere kleeren: Ik stoot de boere naem van Gijsje weer om varr’, En geef my nou by haer de naem van Warrenar.
Alleen om dat Katlijn niet licht my na kan jagen, En Geesje, die een kindt by my heeft.
Dat zijn vlagen!
Al weer wat aers, hoe krijghjet dus verkeert, en krom?
’K verwerp nou Lubberts kleet, en ook mijn adeldom, En kom niet licht weer in dees buurt gatebetielen.
Maer ’t gelt moet op gemaekt, of ’t zouje aers vernielen.
Dat ik noch heb in ’t zin zal ikje strax verslaen, Daer ’t veylig is.
kom dan baesje, laet ons gaan.
Dat is jou voor.
Ik volgh.
Wat dunkje van dat schroefje?
,, Hij maekt hem ellikeen, dat licht verkeerde Boefje, ,, Eerst was ’t een boodtsgesel, doen Geesje proefden ’t sop, ,, En daer na d’ edelman, doen maeckten hy ’t ruym op.
,, De ryke vrek die mist het meeste van zijn kluyten.
Wel Freek, volghje my niet?
Ik most mijn neus eerst snuyten.
’T samen binnen.
Krijn, en Geesje, uyt haer huys.
’T is dagh, wat dunkje is dat niet dapper uyt gheslooft?
Dat jet ambacht zoo kost, en hadt ik nooit gelooft.
Komt altemet eens uyt, maer brengter van jou schijven.
’T is wel gezeyt, en ’t zal in mijn gedachten blijven.
Lubbert Roept, van binnen.
Help, dieven in mijn huys, help buren, dieven, moort.
waer of ik daer heb dat gerucht gehoort?
’Tis tot ons buurmans wel, hoe of het hier zal lukken?
Lubbert uyt, in d’eene handt de sak met kopere stukken, die hy by Lijntje bevonden hadt, en met d’ander handt zijn dochter by de mou hebbende Lubb.
Jou hoer, jou dievegh, hier, ’k sla jou de kop aen stukken.
Waer is mijn ander gelt?
Och Vader,’k heb het niet.
Daer ’t een is, is het aer, wat is ’t datje hier ziet, Is dat geen gelt.
Gebuur, wel hoe maek jy ’t soo qualijk?
Sla jy jou Dochter, hout, dat ’s zeper te ongalijk.
Wat is hier doch ebeurt?
Wel vraegje dat, die pry Heeft my meest al mijn gelt ontstolen.
Looft me vry, Och vrienden ’t is niet zoo!
ey vader toont genade.
Hou Fijnman, hoogh ghenoegh te veel dat zou haer schaden: Hoort haer eerst, eerje jou soo heftiglijck ontsteekt.
Ik wil dat zy by eed dan hier de waerheyt spreekt.
Sint Pieter wil my nimmermeer ontsluyten De hemeldeur, en d’ heylge maget hou my buyten, Indien ik dese sak met gelt ooit van u stal; Maer hoe ik hier aen quam geschieden by gheval.
Hoe quam ’t dan by?
Wilt dan jou toornigheyt betoonen.
* Lijn.
Van dese nacht is eelhart hier by my gekomen, En schonk my voor iets zoets dees’ zak met zilver gelt.
Is ’t waerheydt?
Hoe word ik daer ontstelt.
Heb jy dan al dit gelt van d’ Edelman ontfangen?
’K ben dan bedurven, och, ik wil my strax verhangen.
* Krijn.
Nou buurman, stiltje wat.
Ik springh strax inde sloot.
Mijn gelt ewegh.
ick steek mijn zelven daat’lijck doodt.
Ontneemt hem ’t mes, en houdt hem vrienden.
Wel sulken kleynen scha, en kan jou niet bederven.
Mijn duur versamelt gelt zoo in een nacht ontrooft.
En jy eerloose vodt, j’ hebt jou wel uyt geslooft, Jy liet uyt lossigheyt, , de deur wijt open, En door jou ritsheyt, zijnder dieven ingeslopen.
Neen vader, ’k sloot de deur.
Wie weet of d’ Edelman, U ook niet en verlaet.
’k Heb daer verseek’ringh van, Dat hy my trouwen sal, Krijn.
Nou, Lubbert wilt bedaren.
Dat ik jou gist’ren gaf op renten, te bewaren, Ben jy dat oock al quijt.
Ik heb van jou geen gelt.
Hoe wordt je zinneloos?
jou handt het anders melt, Dat j’ onderteykent hebt, en kunje niet versaken.
Ik seghje ’k kenje niet.
’k Sal jou dat wel wijs maken.
’k ben bedurven.
Ey bedaertje, setje neer.
Mijn dunck de boose geest die zie ik hier al weer.
Wat geest.
Die gist’ren my heeft tot dit quaedt verwesen.
Wat Praetje!
Hy bracht my in groote angst, en vresen.
J’ hebt t’saem t’onsent geweest.
Hoe laet was ’t?
Hallef acht.
Och, op die tijdt lagh ik op ’t bedt, en sliep wel sacht.
Nou Lijn vertelt de luy wat dat ik heb vernomen.
Hoor: Gistren is hem een qua geest tegen gekomen, Hem op en top gelijck, die dwongh hem, dat hy my, Die hy wat t’ huys hielt, moest weer stellen los en vry, En schaffen louter op, en dapper my onthalen, Of anders most hy strax met hem ter hellen dalen.
Dit loofde vader hem.
Maer seeker is dat waer?
En dwongh my noch, dat ik sou maer Mijn schat ontsluyten, om de vrekheyt te verjagen; Ik heb ’t gedaan, maar ach!
nou mach i k’t my beklagen, Ik meende al de nacht te waken voor mijn schat, Maer ’k wierdt te wonderlijk door sulken slaep gevat, Dat ik mijn oogen niet kost langer open houwen, En sliep tot nu toe, d’heele nacht deur.
Ik vertrouwe De selve geest die het jou lichtlijk mee verleyt.
’t Kan wesen.
j’ Hebt het licht verkurven; en men zeyt Dat geesten moeten zijn gepaeyt, of zy verderven.
’k Salje voldoen, op dat ik dan gerust mach sterven.
De duyvel speelt hier mee, soo vreemt, ik weet niet hoe: Hy teykende mijn schrift, hy dronk, en bracht ’t my toe, Gelijk als Geesje zach.
Hy mocht my meer bejeeg’nen.
’k Moet flus na Heeroom toe, om my te laten zeeg’nen.
Freek in zijn Schobjaks kleeren, met een brief, uyt.
Goe morgen vrienden.
Wel, wat is jou seggen, vaer?
Wat hebje hier te doen.
Kunje mijn seggen, waer Hier ergens wonen mach een Juffrou Katelijntje?
Daer staatse zelfs.
Hoe, ist dat liefelijk aenschijntje!
Juffrou, een Jonker, heeft my geboon Te groeten u, daer is een brief, ’k begeer geen loon.
’k Verschuyl my nu.
Freek gaat aan een zy.
Hier mach ’t bedrogh in steken.
O ja zy hoort aen jou, flux laet ikse opbreken.
Lubbert, ontrukt Lijntje de brief, zet zijn bril op, en leestze overluyt.
Iuffrou Katelijntje Lubberts.
De Edelman die gy flus met soet omhelsen onthaelt hebt, is de Bootsgezel, die Geesje over een Iaar bestruyft heeft.
Ik versoek, dat je bey jou ongelukken malkanderen wilt helpen dragen: en gelooven dat je my van jou leven geen van beyen weer zult zien.
Doch verblijdt jou in de zak met gelt; en zoo je geraekt bent, en komt aen twee stukken te vallen, Bewaert dat, om’t kindtje mee te koest’ren; maer weet, niet-te-min, dat ik jou nooit uyt zal maken datje tot geen troetelen en deugt: jy benter bey bequaam toe.
Zeght Geesje veel goets, en zijt gegroet, van u Lichtbegevende Warrenar.
Wat gaet my an?
ben ’k soo bedroogen van een boef.
Ey my!
ik heb een kindt by zulken lichten schroef.
ik scheur mijn vel, waer ben ik toe gekomen?
Dat soo een snoode fiel mijn maegdom heeft benomen, En troost my, met het gelt; licht deugt het niet.
ey kijkt, Of zulk een valshart met goedt zilver was verrijkt.
’t Is altemael verbrot.
Zy doen de zak open, en vinden kopere penningen.
’T is koper!
van zijn leven Is zulx niet meer gebeurt.
Ziet, hoe mijn leden beven: Och Vader!
’t is gedaan, jy raekt jou dochter quijt.
Lijn Swijmt.
Ja kindt, mijn dunkt mijn ziel daer oock al heene glijt.
Steltje doch weer gerust; jou geest sal niet meer waren, Jy hebt hem nu voldaan.
Catlijntje, wilt bedaren.
Nou Geesje stiltje wat, ik sal jou altemet De beurs wat zalven.
Mijn gelt.
Mijn eer.
Dat set Mijn swaerigheyt wat neer.
Stil Lijntje, weest te vreden: Je meugt nou een versochte vrysters plaets bekleden; Jou vaer is rijk genoegh, jy krijgt noch wel een man.
Kom Lubbert stelje doch gerust.
je bent wel van De ronde goon verzien, geen kleyntje kan jou schaden.
Nu Vader, rijst doch op.
En zonder lang beraden.
’K troostme noch, dat ik heb mijn geest nou heel voldaan.
Ja, zet jou druk ter zy; en laten wy maar gaan Naer onsent, sluyt de deur.
wy zellen daer eens likken, En spoelen al de smart van ’t hart.
’T zal zich wel schikken.
Kom, leydme daer na toe.
Dat ’s veur.
Ik volghje na.
Sinter Niklaas verzet jou groot en kleyne scha.
Lubbert, Lijntje, Krijn, en Geesje, binnen.
Freek, zich versteken hebbende, komt uyt en zeyt.
’K heb daer ’t verslagh al of, dat moet ik Gijs verklaren.
Nou hier niet langh gebeyt.
Dat komt van ’s nachts te waren.
Gy Meysjes, wacht jou, voor een boef die d’eer ontsiert.
En overdenk, hoe dit bedrogh dus is verziert.
JAN KLAAZ.
OF Gewaande Dienstmaagt.
Tot AMSTERDAM, Zijn te bekomen op den Nieuwendijk, by deDirk van Assen Steeg, in Heulen.
AEN DEN BESCHEIDENLESER.
WY hadden nooit gedagt, dit ons Blyspel door den druk gemeen te maken, maar also sig enige buiten myn verwagting hebben geopenbaert, die sig wanen hier in beleedigt te zijn, als ook om myn selfs van so grooven laster te suiveren, en om de misduiding niet al te ver te doen voort kruipen, dagt my noodig het selve aen den dag te doen komen, te meer, om den bescheiden Lezer, te laten oordelen, wat beschuldiging daer tegens my in steekt, en of het so veel woelens wel weerdig is geweest, dat men sig daar so heftig heeft tegens gekant, en zoo veel waters om vuyl gemaekt, dat men ’t selve tot nader order het Toneel heeft ontseyt.
Dit Blyspel van Jan Klaesz., is by my al voor vele Jaren opgestelt geweest, en is een puur verdichtsel, sonder dat ons oyt diergelyk voorbeelt of trouwgeval is voor gekomen, noch dat het selve van yemand my is bekent gemaekt: maer alleen, om dat wy oordeelden dat’et gebeurlijk was.
En hebben het, gelyk sulks den Poëten vry staat, doen spelen onder een slag van mensen, dien wy oordeelen dat het selven wat glans en luister mogten bysetten.
Sonder d’ alderminste gedagten te hebben, van door de Persoon van Jan Klaesz., of d’ andere Personaedjes yemant te verbeelden, of te betekenen.
Soo dat wy daer mede te onregt werden beswaert, en is een argwaen, gegrondet op een valsche misduyding, t’ eenemael van den zin en onse gedagten verscheelende.
’t Is waar, dat wy in ’t vijfde Toneel van ’t eerste bedrijf in ’t algemeen aenroeren, en spreken van sommige die door onbehoorlijken woeker, en kneveleryen gewoon zijn hun even naesten te drucken: als ook van die, welke komen te vervallen tot die sotte inbeelding van Goudt te maken, waer door sy niet alleen hun selfs, maer ook andere komen te bederven, en door welke uytsinnigheyt veel Familien zijn te gront gegaen.
Dit is wel ’t gevoeligste deel, waer door sig eenige menen geraekt te zijn, maer waer in zyn wy hier te beschuldigen?
vrijven wy hier yemand een kladt aen?
waer door hy in zijn eer, en goede naem wert verkort?
noemen wy hier yemand?
wy seggen in ’t algemeen, dat ’er eenige zijn, of gevonden werden daer sodanige gebreken onder schuylen, en zynder eenige die sig dit aentrecken, of toe eygenen?
die stellen sig selfs, en wy niet ten toon, de gebreken in ’t gros aen te wysen is dat paskwilliceren; gelijk dit blypel alreede daer voor ver- oordeelt is.
Sijn dat Paskwillen daer niemant in ’t bysonder wert gequetst, of aengetast?
so zijn ’t meerendeels al Paskwillen die op de Schouburg werden vertoont.
Waer sullen wy dan blyven met het vermaaklyk Blyspel van den Borgerlijken Edelman?
de Hofsche Juffers?
de bedrogen Alchimist, en andere die met groot vermaak en toeloop werden gesien, daar veel zotte en ydele inbeeldinge werden bespot en uytgelaggen, hoe ligt sou sig yemant uit de een of d’ andere yet konnen toe-eygenen, daer hy sig waenden door beledigt te zijn, ergo al Paskwillen.
Soo zyn ook gevolglyk alle bestraffingen tot verbeteringe der zeden, Paskwillen, als ook al ’t geene, soo oude als nieuwe Schryvers: daar van hebben geschreeven, al Pasquillen; maer hoe souden dese Luyden staen sien so wy een geheel verhael aen den dag bragten, daar wy toegang konnen toe hebben, om aen al de Wereld te doen blyken, door verscheide ackoorden en ondertekeningen, waer in sy met den anderen sig verbinden, om aen te gaen een werk, om grote schatten uit te vinden, ’t welk niet veel van ’t gene, waer over sy sig dus vinden gebelgd, en verscheelt, dog sulks en is onse mening niet, ten ware dat wy’er toe wierden geperst, en de noot tot een nader verdeding ons daar toe aendrong.
Soo even ongegrondt is, ’t geen sy besluiten van de Persoon van Jan Jaspersen, die wy in voeren als een Makelaer in Granen, met eenige monster-sakjes, na ordinary gewoonte met eenige merken en nombres van buiten getekent, hier willen zy met alle kragt, dat wy hier door eenige bedektelijk af beelden en spottelijk ten toon stellen, ’t geen noit gedagt, en een opgeraepte logen is; alleen om ons by elk swart te maken.
Wy hebben ons met de sakjes niet bemoeit, die zyn by de Regenten der Schouburg bestelt; wie nader onderrigt begeert, die spreke Sr. Oortman, Brouwer in de Swaen, die de goetheyt heeft gehadt om tot gerief der Schouburg dese sakjes voor die tyt, te laten gebruiken: en zyn ook meerendeels met sijn eygen merk getekent, sonder eenig argwaen, om daer yemant mede te verbeelden of bekent te maken.
En gelijk dit een puure onwaerheit is, so vervalt ook van selfs de beschuldiging die sy tegens my hebben opgenomen.
Maer, wy zijn verwondert dat dese Luyden dit soo verkeerdelyk opnemen en ten quaetsten duiden, daer wy by onse tijt gesien hebben, dat men de Herdoopers aenslag, Knipperdolling en Jan van Leiden op het Toneel heeft gebragt, daer de gantsche Societeit niet weinig wiert geroskamt en ten toon gestelt, sonder dat sig yemant toen heeft gerept of sig daer tegens heeft gestelt.
En hebben wy nu soo swaer gesondigt dat men ons soo verdagt hout, om dat wy in ses of agt regelen eenige gebreken in ’t gros aenroeren die de goede zeden onbetaemlyk zijn?
’t is ons leedt, dat de misduyding so buytensporig gaet; ja soo, dat wy tot ons leetweesen moeten hooren, hoe dat ’er ook eenige zyn, die sig mede gebelgt houden, van wien wy niet als met de grootste lof spreken.
Siet, so verkeerdelijk konnen de dingen somtijts worden op gevat, en aengenomen werden; wy sullen dese gewaende aenstootlijkheit hier tot onse verschoning laten invloeyen, wy doen Martijn de Besteetster dan spreken, ontrent dese woorden, slaende op desen zin, dat sy dan liever gaet op so een plaets, en dat eerlijke en vroome Luyden zijn, die men op haer woort mag vertrouwen, en die elk het zijn laten toe komen: hoe kan men yemant in diergelyke gelegentheyt fatsoenelijker doen spreeken?
en egter hebben wy, om alle misnoegen weg te nemen, dit deur gehaelt, en hier uitgelaten; hoe sal men sig dan dragen?
mag men van niemant dan niet met lof spreken?
of yet tot lof op het Tooneel brengen?
wel soo mag men de Schouburg wel sluyten, want men sal altoos sig selfs yet willen, of konnen toe-eygenen, daer men waend in geraekt te zijn, en dit soo zijnde, wat salder dan vry en onverdagt blijven?
Wy willen den onpartydigen Leser laten oordeelen, of wy niet genootsaekt zijn dit ons Bly- spel, beneffens onse verdediging in ’t ligt te laten komen, om alsoo de laster in sijn loop te stuyten.
Wy willen versoeken die niet ten quaesten te duiden, maer alle ergwaen en misduyding ter zijde stellen.
’t Welk doende sullen wy blyven u seer genegenen Vrient THOMAS ASSELYN.
December, 1682.
JAN KLAEZ.
OfGewaende Dienstmaegt.
I. TOONEEL.
Lyntje, besig met eenige Kleeren weg te vegen, singt.
TZa Trompen en Trompetten Blaest op een gouden toon, Nu Tromp de oorlogs Wetten Verlaet om Venus Soon, Hy gord het Stael aen ’t Lijf, Om sijn Geweer en Wijf, Maeckt weer Trompen Stale Rompen Stout en stijf.
Lyntje, Diwertje.
Diw.
Hoe ist Lijntje?
seld reys lucken?
voort de Kleeren in de kas, En haelt de Kleermand of, het Goedt moet na de was, ’t Loopt na de middag toe, en ’t is alles nog te tellen, Je weet immers dat men ’t veur elf uuren aen de schuit moet bestellen, En staeje hier nog dus, en alles overhoop?
Nou maer je weet’er of; je hebt de tijd goet koop, ’t ls luchtig op met jou, een hielen dag te zingen, Te praten aen de deur van are Luy’er dingen, En watter in myn huis en buitens huis geschiet.
Hoor Lijntje, dits’er of, sulk dienen dient my niet, Dusken handeloosen Tet, veur de kost wou ik je niet houwen, Wat hebje dog uitgeregt?
hier leit mijn Onderrok en Zaertjes bratte mouwen Nog naulijks aen geraekt, en bey nog even beklondert en bespat, Ay siet mijn Huyk hier iens leggen, en niet een Kous isser of is beklat.
Ja wel de Meysjes selleje nog mal maken deur sulk eerloos bedrijven.
Wat soo mijn Moer, nou al te mael teffens, je seld me dat effe brat wat veursigtig vryven En dat met zinnen, verstaeje dat Je gaet’er by get mee deur of je van dat Ratelwagts goet, of van dat Pylaken veur had.
Daer is soo ligt niet aen te komen; daerom sel jet me wat veursigtig handelen.
Ja wel, wat ben ik geluckig dat de tijt geboren is dat je seld gaen wandelen.
Sulken ligies op.
Lynt.
Wel wat duivel is dat geseit?
Je me ligies?
siet daer by get ben je een eerlijke Vrouw, ik ben een eerlijke Meyt, Daer is niemant die van mijn oneer agter mijn rug sel gaen snappen.
Ik ben dan die ik ben, ik mag mijn ooren schudden datse klappen, Al ben ik een Dienstmeyt, ik ben soo goet als die, die ik dien, Dat men tot jouwend alle hoekjes iens sou deur sien, Daer schuyld wat, ik mien dat mer een nesje sou vinden.
Swijg seg ik, en houdme de bek.
Ik wil spreeken, en ik selder gien doekjes om winden.
Zie daer byget, ik seld uit kryten al wast over de hiele buurt, Je hebme om je werk te doen en niet om te schenden huurt, Ik ben een eerlijk mans Kint, ja wel ik sel mijn zinnen nog missen.
Gien noot moer, krijtje wat heen de tranen die je huild en selje niet pissen.
Jy bent een staaltje, selje me so versteuren, foey schaemje wat.
Laet zer schaamen die’er niet verantwoorden kennen, verstaeje dat: Daer ’t mijn eer mijn eer gelt, daer sel ik mijn defendeeren, Jy hebt’er daer ientje in huis, jou Zaartje die zouje wat corrigeren.
Die de deugt uyterlijk gelyk is, daer men siet datse gaet, En inwendig isse soo heet, dat de steenen swieten daer ’s opstaet.
Ja, die de kuisheyt selfs schijnt te wesen, by die, die se niet en kennen.
Jou schende-brock, sel je op ’t lest nog mijn huys zoeken te schennen.
Ik sweer datje dat nog ten duurste sel worden betaelt.
E Jan Jaspersen, e Jan Jaspersen.
TOONEEL.
Diwertje.
Jan Jasp.
Wat isser te doen Moer?
Soo het me dat stukke vleys daer deur gehaelt, En sulke dingen als se me in myn aensigt durft verwyten.
Maer Moer onstelje dog soo niet, ’t is immers waer die je daadlijk kend slijten.
Hoor Lijntje, maak ook niet dat’et al te bont is, ’t Past niet wel veur yemant die dient, dat men so stout van mondt is.
Jou tijt is tog verstreeken, daarom weesje maar wel te vreen, En pakje goetje maer mooytjes by mekaar en gae je so in vreeden heen, Diw.
Se selder ook soo drijvende uit, voort seg ik, breng men al het goed na binne, ’k Wilje veur mijn oogen niet langer sien, ’t gaet me schier aen de zinne, Alle dagen sulken leven te hebben met soo een loskop van ien Meydt.
Hoor Lijntje, wandel jy maar heen, en doet gelijk ik heb geseyt.
’t Zel best zyn om alle vorder kijfagje te schouwen.
Divertje Gerbrants?
Lijntje binnen.
Wel Vaar?
’k Wou mijn Mantel wel hebben.
Die heb ik daer flus juyst opgevouwen, Jan Jasp.
’t Hoeft dan niet, ’t is best dat je ze dan maar met het ander Goet weg sluyt, En geeft men mijn ouwe slegts, het weêr ziet er me dog al wat buyagtig uyt.
En laet me Zaertje die sakjes iens brengen die er neffens ’t kantoor hangen; Wat met al dat gebrabbel van de Meydt, ik sie de tijdt souwer niet van langen, Daerom ist best dat mer maer zoo daetlyk een schot veur schiet.
Zaertje.
Zaartje.
Zie daer Vader, benne ze dat al te mael niet?
Ja kind dat hebje al wel, na dat je ze by de gis hebt gekregen: Moer Gerbrants beliefje me wel wat van achteren of te vegen?
Je bent dog gewoon datje me alle dagen so wat havend ende kuyst.
Jawel, men veegt dat swaert schier op de draet, en hoe je veegt, ’t siet altoos nog al even bepluyst.
Maer soo nugteren uyt Vaer?
datje ierst wat in de mont stak, wat doeje soo vroeg buyten?
Ik moet iens aen de Kooren-beurs wesen, en van daer in de Moorjanen, om een party te sluyten Die gisteren niet voort is gegaen, en dan onderweeg Soo loop ik wel iens aen in de Dirk van Assensteeg In ’t lydeboek, het school van de verdraegsamen en vroeden.
Daer is al weer een boekje uytgekomen tegen die waerveugels die de scheuring voeden, Waerin verhaelt wort al d’omstandigheyt seer pertinent, Wie dat den streid gewonnen heeft, en wegens de neerlaeg van dat groot Kracouws Regiment, Hoe hem alles in de fury heeft toe gedragen, En hoe de Kornel met al syn ruitery in route is geslagen.
En dat het alles meerendeels ter neder is gemaekt.