floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Wat aen Phillis best gedaen, Om mijn pijn te doen verstaen?
257 Wil ik Phillis dan gaen spreken?
Oft betoonen door een teken, Dat mijn hert, door min bedroeft, Van mijn Phillis troost behoeft; Beter kan ik niet verzinnen, Beter kan ik niet beginnen, Dan dat ik  Kruydjes lees en bloempjes pluk, Om door bloempjes uyt te beelden, Dat de min mijn droefheyd teelde; Dies ik dan van bloempjes moet, Maken haer een roozen hoed; Die ik zal als letters binden, Daer mijn Phillis in zal vinden, Wat voor quelling, pijn en smert My de minne voed in 't hert; Daer beneffens wil ik mede, Drukken met mijn eygen hand, Ginder in het natte zand, Al de quelling, die mijn zinnen Moeten lijden om het minnen, Al het hertzeer en verdriet, Dat om Phillis my geschied?
gy zult in de linden, Met een mes gesneden vinden, Tuygen van mijn ongeval, Die ik daer in drukken zal; 't Zand zal van mijn droefheyd klagen, Als gy bos en boom zult vragen, Waerom dat het hangt en dord, Waerom dat het treurig word; 't Antwoord dat gy zult genieten, Zal getuygen mijn verdrieten; Beekjes, boompjes, bos en woud Al wat zich daer in verhoud; 't Zy gevogelt, ofte dieren, 't Zy van stroompjes, oft rivieren, 't Zy van klaver, gras oft kruyd, 't Sy een elst, oft linde spruyt; 't Sy dan bergen, bos oft velden, Alles zal 't mijn droefheyd melden; Alles zal 't te mely zijn Met mijn minne met mijn pijn; Dies wil ik my gaen bereyen, Om met zuchten en met schreyen, Uyt te storten al het leet, Dat gy my, mijn Phillis, deed; Op de hoop dat ik u zinnen, Zal bewegen tot het minnen, En door dit mijn ongeval, U tot min bewegen zal; 'k Hoop, wanneer het sal gebeuren, Dat gy vind de bomen treuren, Dat het alles treurd met mijn, Wat 'er in het bosch mach zijn, Dat gy, Phillis, door dit klagen, Mijn uw liefde toe zult dragen, En ter herten nemen, ach!
Al mijn treuring en geklag.
Zoete Phillis!
mijn beminde, Daer meê zal ik by de linden, By de beekjes in het groen, Gaen mijn minne klagjes doen; Phillis daer meê gaen ik heenen, Om mijn quelling te beweenen, Om te klagen wat mijn schort, Op de hoop het beter word.
Hier wil ik mijn neder buygen, Hier mijn minne doen getuygen; Hier wil ik nu klagen gaen, Wat ik heb in 't hert gelaên; Hier wil ik de water beken Bidden dat zy doen een teken, Dat zy tuygen in haer vliet, Wat voor quelling my geschied; Hier  Plach mijn Phillis vaek te komen; Ach!
hoe dikmaels heb ik daer Neêr gezeten wel met haer; Als de middag-zon gerezen, Op zijn heetste plach te wezen, Liep ik voor de Zon ter schuyl, Hier in eene lommer kuyl; Hier in deze graze dalen, Daer de Zon zijn heete stralen, Daer de hette van de zon Nimmermeer door schijnen kon.
258 Daer vond ik mijn Phillis rusten, Phillis, die ik dikmaels kusten, Phillis, die het willig leed, Al wat ik aen Phillis deed; Dichte by haer neêr gezegen, Heb ik menigmael gelegen, Met mijn hoofd in Phillis schoot, Zy met borst en boezem bloot, Liet my in haer armen rusten, Liet my toe dat ik haer kusten; Noyt dat zy het qualik nam, Dat ik met mijn vingers quam By haer borsjes by haer knietjes, In al gink ik vry wat brietjes, Noyt dat Phillis my bekeef, Schoon dees vryheyd ik bedreef; Zoete Phillis!
lieve meysje!
Weet gy wel, hoe meenig reysje Datje my hier by jou riept, Veynsende al oft gy sliept?
Daerje van de minne branden, Daerje zelver greept mijn handen, Enje deed, dat ik niet dorst; Drukten s' aenje bloote borst; Naer het slapen, om te koelen, Gingt gy uwe voetjens spoelen, In de stroomtjes aen de beek, Daer ik noch wat anders keek; Alsje in de klare vlietjes Lobberde tot aenje knietjes, En u keursjen op geschort Aen de middel toe gegord, Onbeschroomd, en zonder vrezen, Mocht ik daer by Phillis wezen, Die daer in het water loopt, Met de mouwen opgestroopt; Als mijn zinnen hier op dwalen, Met gedachten achter halen, Dat dees dingen zijn geschied, Heb ik oorzaek van verdriet; Is 't geen oorzaek van verdrieten, Daer ik plachte te genieten, Van mijn Phillis deze vreugd, Die mijn noch zo wel geheugd?
Dat ik die nu dus moet derven, Dat ik nu niet mach verwerven, Dat ik haer eens spreken mach, Haer eens bieden goeden dag; Zoo verkeerd zijn Phillis zinnen, Phillis die my pleegt te minnen, Phillis die op eer en trouw, Zeyd dat ik haer minnen zouw, Vlied nu als zy my ziet komen, Achter hekken achter boomen; Even als het schaepjen vlied, Dat de Wollef komen ziet.
zoo doet mijn Phillis mede, Dies offer ik mijn gebeden, Aen de bomen op het land, Met haer groente dicht beplant, Dat zy doch een teken geven, Waer door Phillis word gedreven Tot berouw, van 't gene zy Heeft betoond, eylaes!
aen my; Dat zy uyt mijn klagt mach leeren, Tot de vryigheyd te keeren, Vryigheyd die ik met haer Heb gepleegt het gantsche jaer.
denkt hoe gy mijn zinnen Eerstmael hebt gebracht tot minnen, Phillis!
valt my niet zoo straf, Phillis!
voerd my niet in 't graf; Phillis!
laet my doch niet sterven, Phillis!
laet my eens verwerven, Phillis, Phillis!
gund my dat Ik voor dezen van u had, 't Geen ik heb van u genoten, Uyt een goede gunst gesproten; Phillis, ey!
verkeerd u zin, Loond my met uw weder min; Ey!
wat mach ik hier door klagen, Van mijn lyen van mijn plagen, Ey!
wat mach ik hier alleen, Met een vruchteloos geween, Phillis om haer gunste smeken, Ey!
wat mach ik hier doch spreken, 't Is vergeefs, dewijl ik mis Phillis die hier niet en is.
259 Klaeg dan ogen, klaeg dan herte, Klaeg dan over deze smerte, Klaeg dan tonge, klaeg alleen, Klaeg met zuchten en geween; Klaeg dat gy u Herderinne, Miet meugt klagen uwe minne, Klaeg om dat zy uwe klacht Niet en hoord, en niet en acht; Klaeg, op dat zy door u klagen, Mach bewegen in uw plagen, Klaeg van u verdriet en druk, Klaeg van u verlooren luk; Klaeg, eylaes!
beklaegde tyen, Die u het geluk benyen, Dat gy Phillis niet meugt zien, En aen haer uw minne bien; Klaeg met brakke trane stromen Dat ik niet heb waer genomen, Als ik kost en niet en wouw, Phillis geven mijne trouw; Nu ik wil, zal zy niet willen, Ach!
wat heeft de liefde grillen, Liefde wil niet als zy mach, Dit veroorzaekt mijn geklag; Dit is oorzaek van mijn treuren, Doen 't geluk my mocht gebeuren, Toen ik kost, en wild ik niet, Nu ik wil, zy van my vlied, Hemel wat is 't my een lyen, Wat is 't my een droevig stryen, Wat is 't my een zware pijn, Dus van 't luk beroofd te zijn; Dies ik al mijn levens dagen, Mijn verlies wel mach beklagen; Doch, of ik hier klaeg en treur, 't Is hier voor een dove deur; Al mijn klachten zijn verlooren, Phillis die en kan 't niet hooren, Dies ik ga na Phillis toe, En aen haer mijn klachten doe.
Indien u liefste plaetst een ander in het hert, Zoo toond haer, minnaer, dan dees droeve minne smert.
IK, die voor dezen heb, mijn lief, uw gunst genoten, Schijn nu onwaerdelijk van u te zijn verstoten, Uw gunst, uw lieve gunst, wel eer aen my betoond, Daer word een ander nu, ach leyder!
meê geloond; Ey!
zeg my doch, mijn lief, wat oorzaek, en wat reden, Dat gy de dienst vergeet, die ik u eertijds dede?
Waerom my afgedankt, en u getoond zoo haets, Den ander in u hert, een ander in mijn plaets?
Wat oorzaek heb ik u, mijn lief, daer toe gegeven, Dat al mijn liefden is dus uyt uw hert gedreven?
Waer in, mijn lief, waer in heb ik u doch misdaen, Dat gy mijn liefde nu doet uyt u hertje gaen?
Ik kan in 't minst geen schuld in mijn gemoed bevinden, Dat ik oyt oorzaek gaf, tot wraek, aen mijn beminde, Heb ik niet alle dienst, die my de liefd gebood, Bewezen aen mijn lief?
en swoer ik niet, ter dood Getrouw te blijven u, en trouwe liefd te dragen, Waerom, mijn Engel!
zeg, mijn liefden afgeslagen?
Waerom uw lieve gunst verkeerd in wreede haet?
Een ander nu bemind, en mijne min versmaed?
260 Waerom een ander nu onthaeld, en ik verschooven?
Zoud gy het meenen lief?
ik kan het niet gelooven, Dat gy een ander nu meer liefde toond als mijn, Dat dunkt my, waerde lief!
onmogelijk te zijn; Waer vind gy trouwer liefd als ik tot u waerts dragen?
Maer 't loon dat gy my geeft dat heb ik te beklagen; Wel eer hebt gy aen my zoo veele gunst besteed, Dat ik het lof daer van naeuw uyt te roemen weet; Wat heb ik lieve gunst van uwe liefd ontfangen; Wat heb ik menigmael gekust uw roode wangen; Hoe menigmael schoot gy een lonkjen in mijn borst, Dit maekten my zoo stout dat ik vrymoedig dorst Mijn lief om helzen, en bedrukken hare kaken, Op hoop dat liefde zoud van u mijn eygen maken; Wat isser menig uur, wat isser menig dag, In zulke vreugd besteed die ik niet melden mach; Wat isser tusschen ons al zoete tijd versleten, Die nu by u onwaerdig is vergeten; Mijn hert dat smelt van spijt, mijn liefde treurd en klaegd, Dat nu een vreemde brak my deze prooy ontjaegd; 261 Ach!
lief, ik noem u lief ten aenzien ik u minne; Gy huysvest in mijn ziel voogdesse van mijn zinnen, Ik plaets u in mijn hert, ô vrouw van mijn gemoed!
Ik voer u in mijn borst, ik voed u met mijn bloed; Wat wild gy meer van my, wat kan ik u doen blijken; Gy weet mijn liefde heeft op aerden geen gelijken; En toon ik niet genoeg dat niemand die daer leefd, Zoo trouwen hert tot u in rechte liefde heeft, Als ik, die dag en nacht moet klagen, en moet zuchten, En steeds in eenzaemheyd heel troofteloos gaen vluchten, Daer ik mijn tranen stort, daer ik mijn klachten doe, Daer ik mijn zuchten zend, tot aen den Hemel toe, Daer ik ellendig klaeg met offer van gebeden, Dat doch de Goôn mijn ziel doen scheyden van de leden; Ik ween, ik zucht, ik karm, ik roep de Goden an Om hulpe tot de last die ik niet dragen kan; Ach!
of de goede Goôn mijn die genade jonden, Dat mijn getrouwigheyd haer hert bewegen konde; Ach liefste!
dat gy wist hoe dikmaels dat ik kniel En druk uw beeltenis in 't diepste van mijn ziel, Daer ik u waerdigheyd Cithré ten offer drage, Op hoop, dat gy u zult medogen door mijn klagen; Mijn lief, ach!
oft gy wist hoe willig en bereyd, Mijn lievend hertjen in dees droeve boezem leyd, Al vaerdig en gereed uyt liefd u aen te bieden, Alleen dat het van u mocht eenig troost geschieden; Troost uw bedroefde slaef, die in een slaverny, Van zijn getrouwe liefd, en lieve minnery Zoo hobt, zoo tobt, zoo woeld dat hy nog dag nocht nachten, Geen lust nocht ruste heeft in 't minnen te verwachten; De nacht, de lieve nacht die yeder ruste baerd, Met onrust mijn gemoed en droeve ziel beswaerd; Ik quijn, ik suf, ik klaeg, ik mijmer, ja mijn zinnen Die zijn aen 't hollen, in den dool-hof van de minne; Ik loop, ik dwael, ik dool, en nergens vind ik rust, Natuur is voor de liefd beroofd van alle lust, Geen spijze die my smaekt, geen drank kan my verquikken, De aders zijn verstopt, en doen het bloed verstikken, Zoo dat de lust vergaet, en dat 'er nimmer vreugd, Mijn over droevig hert in 't minste deel verheugd; Mijn lievend hertje leyd gerabraekt van de minne, Ik weet nu langer niet wat dat ik zal beginnen; Indien gy my, mijn lief!
niet helpt uyt dezen nood, En heb ik anders niet te wachten als de dood; 262 Een dood, een wreede pijn, zal my ter neder vellen, Een dood, een wreede dood, zal my in 't graf verzellen; Een dood, een wreede dood, zal na een droef geween, Mijn uytgeteerde vleesch af knagen tot het been; Een dood, een wreede dood, zal my te grave zenden, Een dood, een wreede dood, zal zachten mijn ellenden; Een dood, een wreede dood, zal 't lieven my verbien, Ten waer dat uwe gunst mijn liefde mocht geschien; Een dood, een wreede dood, zal meêly aen mijn toonen, Een dood, een wreede dood, mijn lijden zal verschoonèn; Een dood, een wreede dood, zal mijn dan gunstig zijn, Een dood, een wreede dood, zal zachten mijne pijn; Een dood, een wreede dood, zal 't lievend hert bevryen, Van alle pijn en smert die my de liefd doet lyen; Een dood, een wreede dood, zal zelver my ontflaen, Van al 't verdriet dat my de liefde heeft gedaen; Doch, ik vertrouw, mijn lief!
gy zult het niet vermogen, U teêr gemoed en zal die wreedheyd niet gedogen; Ik hoop, mijn lief!
gy zult veranderen uw zin, En trekken met 'er tijd mijn trouwe liefde in; Ik hoop, mijn lief!
dat gy uw wreedheyd zult verkeeren, Het leven van uw slaef, en niet zijn dood begeeren; Ik hoop dat uw gemoed die wreedheyd niet zal doen, Maer dat gy mijne liefd met weder liefd zult voên; Ik hoope dat gy zult verzachten mijn verdrieten, En dat ik voor mijn smert uw gunste zal genieten; Ik bid u, ach mijn lief!
om die gewenschte dag, Dat my die lieve gunst van u gebeuren mach.
Zoo u, u lief met troost beloond, Haer deze dankbaerheyd betoond.
NU ik een weynig troost heb van mijn lief verkregen, Kan ook mijn dankbaerheyd nu geenzins zijn verzwegen; Indien een dienaer van een Koning wierd vereerd, Een schat, een groot juweel, van yder wel begeerd, En dat dien dienaer zich ondankbaerlijk betoonde, Met geen erkentenis des Konings gunst beloonde, Hy waer de gift onwaerd, 't was niet aen hem besteed, Het geen den Koning hem uyt goede gunste deed.
Heel anders wil ik my in gunst van liefde dragen, Geen schatten kunnen my ter wereld zoo behagen, 263 Als wel de gunst die ik van u, mijn lief!
ontfing, Gunst, dien ik meerder acht als 't alder waerdste ding, Oft Koninglijke schat, geen staet, geen werelds eere, Soud ik voor uwe gunst, mijn Iufvrouw!
oyt begeren; Ik zweer, dat ik van u de grootste eer geniet, Die immer op der aerd een Minnaer is geschied.
Wie heeft 'er meer geluk ter wereld kunnen vinden, Als my voor dees tijd is geschied van mijn beminde?
Dies zal mijn dankbaerheyd zijn in gelijken staet; Mijn lief, gy zijt een schat die 't al te boven gaet.
Dewijl het schijnt dat my 't geluk zoo hoog wil heffen, Dat ik zal van u die gunst betreffen; Dat gy, ik zeg, aen my uw gunste niet alleen, Maer ook uw hert en ziel uyt liefde zult besteên; O waerde waerdigheyd!
wat zal ik best betoonen, Daer ik, onwaerdige, uw waerde meê zal loonen?
Dewijl ik zeker ben dat aen een jonge maegd, Getrouwigheyd op 't hoogst, en boven al behaegd; Ik zal in trouwe liefdgedienstigheyd doen blijken, Soo dat men daer in zal naeuw vinden mijns gelijken; Gy zult van my gediend, gevierd zijn en ge-eerd, Ik zal voor deze gunst u doen wat gy begeerd; Gy die met uwe gunst mijn liefd te vreede stelde, Zult zien, dat ik het zal met trouwe liefd vergelden; Gy, die mijn lijden hebt met uwe gunst verzoet, Zult tot vergelding zien wat trouwe liefde doet; Ik zal de gantsche tijd van mijn aenstaende leven, Alleen tot uw vermaek, my in uw dienst begeven, Al wat gy mijn gebied dat zal u zijn vergund, Ik zal ook alles doen wat gy bedenken kund; Nu my uw lieve gunst ten deelen is verscheenen, Is ook al mijn verdriet en ongeval verdweenen, De droefheyd is verhuysd, en blijdschap woond in my, Mijn zieltjen leefd in vreugd, mijn hertje dat is bly; De hoop houd d' overhand in 't strijden met de vreeze, Ik schijn een ander mensch als ik wel pleeg te wezen; Een ongemeten vreugd zit binnen in mijn hert, En heeft in blye vreugd verwisselt droeve smert; Inwendig is mijn geest in vreugde zoo ontsteken, Dat ik u niet en kan ten vollen die uyt spreken; Mijn Engel!
blijft by 't geen gy hebt aen my besteed, Veranderd doch mijn vreugd niet wederom in leet; Dat is, verwisseld niet de gunste van uw zinnen, Op heden my getoond tot looning van mijn minne; 264 Is 't dat gy uwe gunst in afgunst weêr verkeerd, Soo denkt dat gy in my het leven niet begeerd; De blijdschap die nu is in volheyd ongemeten, Die zoud dan op een nieuw ter neder zijn gesmeten, En met een meerder pijn my aen het herte gaen, Als zy voor dezen wel heeft aen mijn ziel gedaen; Ik zoud aen yeder een getuygen door mijn smerte, Dat gy de moorderin zoud wezen van mijn herte; Een yegelijk die zou 't uyt mijn gedaente zien, Dat gy, mijn lieve vrouw!
my 't leven woud verbien; Ik hoop u hertje zal noyt tot die wreedheyd komen, Dat mijn vergunde gunst my weêr zal zijn benomen; Het vonkje van uw gunst, het vuur mijns liefdens lust, Dat diend meer aengestookt, en niet weêr uyt geblust.
Minne-lessen, Toegepast De Min-zieke Vrysters.
HOor lieffelijk geslacht, dat minne zoekt te plegen, Hoor teere maegden tot zoete min genegen, Hoor lieffelijk geslacht, in 't bloeyen van uw jeugd, In 't zoetste van uw tijd geneygd tot minne vreugd; Dat gy na 't minnen held, dat is u aengeboren, Doch moet de zoete min gebruyken na behooren; God heeft in uw natuur mins eygenschap geplant, Maer neffens dien begaefd met reden en verstand, Op dat, wanneer uw hert gevoeld de minne vlagen, Gy u door kennis zoud na reden leeren dragen, Als gy uw minne trek voeld in u hert ontstaen, Zoo moet gy, rijpe maegd, na redens wetten gaen; Gy meugt niet, daer 't u lust, de minne openbaren, Gy meugt niet, die gy liefd, u minne graegt verklaren; In 't kort, ten past u niet, het zy ook wie gy zijt, Dat gy door minne lust een eenig jongman vrijd; Gy meugt in dit geval van geene minne spreken, Noch tuygen uwe hert met eenig minne teken; 't Is nadeel voor de min, 't is schande aen de maegd, Dat zy door tekens meld, als datze liefde draegd.
Een zaek heb ik beleefd, en zalze hier beschrijven, Een zaek die dienstig is om onze zaek te stijven; Ik heb een maegd gekend, een zoet en aerdig dier, Ontsteken in de brand van 't geyle minne vyer, 265 Een dochter rijk van goed, en wel gemaekt van leden; Een dochter schoon en blank, van aenzicht wel besneden; Een dochter die volmaekt in alle schoonheyd was, En uyt wiens zoet gezicht men Venus wetten las; Een dochter zoo volmaekt, in alle haer bedrijven, Dat ik het niet en kan volmaektelijk beschrijven.
Dees in haer eerste jeugd, van vryers aengezocht, Heeft tegens haer gemoed, haer vaders wil volbrocht, Als zijnde rijk van goed, en daer by schoon van leden, Woud haer de vader niet aen haers gelijk besteden, Maer vry wat hooger zien, als zy was in der daed, Het geen hy na beklaegd, als 't klagen was te laet; Zy, die in als haer heeft naer 's vaders wil gedragen, En tegen haren dank, de vryers afgeslagen.
Op hope dat zy mocht, door reden dat zy zouw, Van hooger zijn verzocht, en tot een echte vrouw; De vader  Die vond in 't eynd de zaek, heel tegens zijne gissen.
,,Veel vaders hebben schuld, door haer schijnwijze raed, ,,Waer uyt dat niet als druk en zwarigheyd ontstaet; ,,Veel vaders het verderf van hare kinders brouwen, ,,Wanneer zy al te wijs die tot een instal houwen.
Wie al te hooge vliegt, en boven zijne macht, Dat heeft men vaek gezien, die word ten val gebracht.
De dochter  Die is een langen tijd als innerlijk bedroefd, Zoo dat zy zit en suft, en weynig spijze proefd; Zy, die voor dezen haer begaf tot alle dingen, Zy, die eerst vrolijk was, en geestig pleeg te zingen, Zy, die te leven wist in alle werelds eer, Queeld noyt een vrolijklied, zingt noyt een deuntje meer.
,,'t Gaet haer gelijk een boom in 't eelste van zijn bloeyen; ,,'t Gaet haer gelijk een spruyt in 't weeligst van zijn groeyen; ,,'t Gaet haer gelijk een roos, oft eenig ander kruyd, ,,Dat in zijn bloeysem staet, oft uyt zijn knopjen spruyt; ,,En dat men in een kort, zjin bloeyzem ziet verdoven, ,,Wanneer dat men het zal van zijnen distel roven.
Zoo ging het deze maegd by wien geen vryer quam, Na dat de vader had gedooft haer eerste vlam; Vermits de vader wil de vryers doen verjagen, Zoo was het dat zy daer noyt vryers weêr en zagen; Soo was het dat de maegd ging quijnen menig dag, En nimmermeer zoo wel als menze eertijds zag; 266 En zie wat minne doet, wild, jonge maegden!
merken, Wat minne brengt te weeg, wat zy al weet te werken; De dochter quijnd zoo lang in hertzeer en verdriet, Tot dat men haer in 't eynd als krank te bedde ziet; Haer leven dat verteerd in zuchten en in weenen, Het poezelige vleesch dord aen de jonge beenen, Het lieffelijk gebloos van wangen en van mond, Dat zet een bleeke kleur, en krijgt een doode grond; Dat lieffelijk gezicht, dat eertijds pleeg te lonken, Die oogen, die wel eer als minne sterren blonken, Die storten stromen uyt, van brakke tranen vloed, Gelijkerwijs een beek zijn snelle driften doet.
De vader als beweegt en met zijn kind te lyen, Die zoekt in dit geval haer voor de dood te vryen, Hy die de oorzaek kend, en weet wat dat haer let, Die voegd zich heel bedroefd daer voor zijn dochters bed, En troost haer waer hy kan, en geeftze schoone woorden, En spreekt haer dikmaels toe van 't geen zy garen hoorden; Hy haeld daer binnen 's huys een kloeken Medicijn Die brengt hy voor het bed, die zoud haer Doctor zijn, Een wel ervaren geest, die niemand had te wijken, Kan aen de zieke maegd een zoet gelaet doen blijken, Een braef en geestig quand, die by gebrek van goed, Is schoon van lijf en leên, en deugdzaem van gemoed; Hy spreekt de Jufvrouw aen, wiens droefheyd wat ontlaste, Zoo haest hy met zijn hand begost haer pols te tasten, Hy, die in dit geval de maegd te dienen wist, Die heeft, gelijk men zeyd, op zijn gety gevist.
De vader die vertrekt en heeft hem daer gelaten, Den Doctor die begind de Jufvrouw aen te praten, Van liefde, van de min, en dat zoo over zoet, Dat hy de zieke maegd als heel genezen doet.
Hy ziende wat haer schort, heeft dit in acht genomen, Ik zal, Jufvrouw!
zeyd hy, op morgen weder komen, Ik zal, zoo 't u geliefd, u morgen spreken an, En alle diensten doen die ik bedenken kan; Hy die verscheyde mael komt met de Jufvrouw spreken, Hy die haer met 'er tijd betoond een gunstig teken; Zy die aen al zijn doent en reden ondervind, Dat hy haer liefde draegd, en dat hy haer bemind; Zy die haer zinnen steld om zijne min te loonen, Zy die haer vind geneygd hem weder liefd te toonen; Hy die haer gunste speurd, verzuymd in 't minste niet, Dat hy haer liefde toond en weder gunste bied; 267 In 't eynde is de zaek zoodanig uyt gevallen, Dat deze lieve twee wat meer bestaen te mallen; De vader die bespeurd ziins dochters zin en grond, Dies hy in 't minste deel de zaek niet tegen stond; In 't kort de liefde groeyd en meerderd alle dagen, Sy heeft in hem, en hy in haer, groot welbehagen; Hy heeft de Jufvrouw lief, zoo lief als eenig man Sijn leven op der aerd een vrouwe hebben kan. 't Gebeurd op zeker tijd, wanneer zy eens te zamen, In liefdens oeffening te veele vryheyd namen, Dat hy wat verder ging, oft meerder heeft gedaen, Als wel een eerbaer maegd behoorden toe te staen; Hy is oft hier oft daer met haer alleen gelegen, Heeft zonder tegenstand van haer zijn wil verkregen; Soo lief als hyze had, al eer dat was gedaen, Soo leet kreeg hyze weêr, als zy dit had bestaen.
Min grage maegden hoor, wat ik u voor wil houwen, Ey!
leefd na mijne raed 't en zal u niet berouwen, Hebt gy een vryer lief, draegd hy u liefde toe, Soo luysterd na de les die ik u heden doe.
Het alderwaerdigst aen een maegd, Dat is de maegdom dieze draegd; De maegdom is de hoogste schat, Die oyt een jonge maegd bezat; Het is de maegdom, lieve kind, Waerom dat u een vryer mind; Waerom dat hy zoo veele tijd, In vryery, en dienst verslijt; De maegdom, eer gy zijt gepaerd, Is alle dienst en liefde waerd; Zy oorzaekt liefde, die door trouw, V zoekt te maken echte vrouw, Maer zoo gy van de maegdom scheyd, Al eer de Bruyloft is bereyd, Al eer gy na de echte wet, Die overgeeft op 't bruylofs bed, Zoo koeld de liefd, gy word geschend, Om dat gy maegd nocht vrouwe bent.
Soo ging het deze maegd, van wien dat wy hier spreken, Soo haest haer rijpe lust, den Doctor, was gebleken, Nam zijne liefde af, en hy verkeerd zijn zin, En beeld zich door die daed veel vreemdigheden in; 268 Hy heeft hier door in haer een tegenheyd gekregen, Hy schijnd als nu tot haer niet meer te zijn genegen, Hy geeft hem buyten 's lands; de Jufvrouw klaegd en zucht, Vermits dat zy haer voeld van die tijd afbevrucht, Leeft negen maenden lang in quelling en in quijnen, En draegd een jonge vrucht en dat met vele pijnen; Zy leefd een langen tijd, gelijk men denken kan, In jammerlijk ellend, als vrouwe zonder man.
onrijpe min, gebruykt voor uwe tijden, Wat oorzaekt gy verdriet, wat oorzaekt gy al lijden!
Wat baerd gy ongeneugd, wat teeld gy al verdriet!
Gelijk men dat, eylaes!
aen deze Jufvrouw ziet.
De pijne van haer vrucht, de last van 't kinder dragen, Een oorzaek van haer ramp, en oorzaek van haer plagen, Hoe zuur en zwaer het valt, brengt zoo veel pijn niet by, Als dat in dit geval zy zonder hoeder zy.
De vader op een nieuw in zwarigheyd gekomen, Heeft leyder!
dit verdriet zoo diep in 't hert genomen, Dat hy na lange quel gestaeg te bedde leyd, Tot dat hy in veel pijn van deze wereld scheyd.
Leer, Ouders!