floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Gy die 't gewoel van Hof, en stad ontvlied, En stille vreugd, en vrede op 't land geniet, Daar voog'lezang 't musiek verstrekt, Dat met den dag den slaaper wekt, Reist!
reist!
terwyl ik 't veld ga groeten, Die al uw arbeid wil verzoeten.
Wat leed kan toch u landman quellen, Als ik den kooren air doe zwellen.
Het vêe en veld, Door my werd teeld, en groey besteld?
Geen storm, of kryg den lust, Op 't vette land ontrust.
Gevolg van Ceres.
Ceres behoedster, En eenige voedster Van al onze vreugd, En tierige jeugd.
Zie hoe wel wy alles meenen, Op ô!
Landliên rept uw beenen.
Dans van Landlieden.
Een van de Landmannen.
Volgen wy de Veldgodin!
Spyt de Moeder van de Min, Wy zyn ontslagen Van pyn, en klagen, Van al 't zuchten, Ongenuchten Staat nu stom, Vryheid, Blyheid, Keert weêrom.
Onder, en na eenig tusschenspel, werd een Offerhande aan Ceres gedaan.
'k Ontsang deeze eerste vrugt van 't veld, Dees melk op myn Altaar gesteld, Dees kom, Met gom, En bloed der dieren, Komt jaarlyks vieren De vruchtb're Moeder, en haar kroost.
Der Landliên heul, en troost.
Uw plechtigheid heeft my voldaan, Verwagt my in de gindze Laan.
Al het gevolg van Ceres vertrekt.
Ceres, Iris.
Durft Iris my die vriendschap vergen; 't Verzoek van Juno noem ik tergen.
Vergeet zy 't leed, en al 't verdriet, Door Venus haat geschied; Ik niet.
Voldoe myn beê, ay!
zyt vernoegd, Terwyl 't uw wysheid voegd.
Wiens gloed, en schicht, Staag onrust sticht, Boelagie wekt, Een Toorts verstrekt, Die 't hert verbrand, 't Gemoed vermand, Die list, en logen leert, Werd nooit van my geëert.
Vergeet uw leet.
Myn Kind te schaaken!
wat spyt, Ik ben haar quyt, Die my dikmaals kon vermaaken.
Cyane die naar wou helpen, Dorst de roover overstelpen, En verkeeren in een vloed, Die voor eeuwig vloeien moet, Als de traanen die zy schreide.
Toen hy haar ter hel in leide.
Juno ziet geen vlam opvaaren, Van trouw Altaaren.
Zy eischt, dat gy om haar op Jupiters gebod, Vereent met Venus, en u leed wyt aan het lot.
Noodlot voor wiens onbedwingbaare armen Noch mensch, noch God, Zich kan verweeren, noch beschermen, Zoo uw gebod My doemde 't leet te smaaken, 't Geen ik gevoelde in 't schaaken Van Proserpyn, Zal ik te vreede zyn; Maar sta dan ook ten minsten toe.
Dat ik myn wraak, aan Venus, en haar kind voldoe Elfde tooneel.
Mercurius, en Bacchus, komen by Ceres en Iris Mercurius.
Wy hebben schoone landgodin, Uw klachten aangehoord, Ay!
wees toch niet verstoord!
Voldoe des Hemels Koningin!
Veldgewas en vrolyke &C. werd door Ceres gezongen.
Voldoe Jupyn, Wil vrolyk zyn, Een zaak, door 't lot geschied, Hersteld toch gramschap niet.
Veldgewas, en vrolyke airen, In de schuuren te vergaaren, Beemd, en boom, en huis, en stal Vol te vinden, overal, Zal de menschen meêr vernoegen, Als van minnebrand te zwoegen, Daar men door een felle vonk Van een minnelyke lonk, Aangestooken.
't Hert moet winnen, Van die zelf dien drift niet minnen, Of moet quynen tot zyn graf, Is dan liefde vreugd, of straf?
Iris, en Mercurius.
Laat ons met geen droeve maaren Wederom te rugge vaaren.
'k Durf myn vader niet weêrstreeven, 'k Wil geen stof aan Juno geeven, Tot misnoegen, wrok of haat, Twist is, zelf by Goden, quaad.
Mercurius, en Iris.
Zou de voeder van de blydschap Zou de queeker van de lust Langer leeven ongerust, En vermaakt zyn met Partyschap?
Kom dan, kom ook Ceres kom Heet de Min weêr wellekom.
'k wil dat Venus eerst beken, Dat ik hoog beledigt ben.
Dat zy voel, wanneer wy wyken, Liefde eerlang den vlag moet stryken.
Dat zy.
.... Maar de lucht Leeft van zoet gerucht.
Al de wolken die hier zweeven Geeven Geur, en gloed, wyl 't pluimgediert, Voor, en om den Zetel zwiert.
Komt herwaards aan wil my geleien Komt myn reyen!
Wilt gy scheyen, Zoo zal ik haar niet verbeien.
Mercurius tracht vergeefs Bacchus, Iris, Ceres op te houden.
Blyf, laat ons uw vrede maaken, Waar na goôn en menschen haaken, Sta toch stil.
Doe myn wil; Wees toch niet te zeer verbolgen, Wil Jupyns beveelen volgen.
Venus versiert met roozenhoed, en riem, daald onder maatgespel, omringt van Cupido, Minnegoden, Duiven, Musschen, en Zwaanen, in een Wolk op 't aardryk.
nu is myn hoop verlooren!
Men vlucht daar ik verschyn, ô!
schand!
weê!
ô pyn.
zien en hooten!
Wat baat my riem, en roozenhoed, En in een glans van ster, en straalen, Op 't quynende aardryk neêr te daalen!
Daar ik uw byzyn missen moet, ô!
god die tweemaal zyt gebaard, En u godin van vruchtbaare aard.
Gaan Satyrs nu schuilen In holen, en kuilen, Wanneer de Min Treed boschwaards in?
Zy pleegen te schuilen, In holen, en kuilen, Wanneer de Min, Hen hun vrindin, Of minnejagt liet schuilen, In holen, en in kuilen.
Mercurius, en Iris, met Bacchus, en Ceres, nevens hun gevolg wederom uitkomende, staande Venus by de wolken.
Mercurius tegen Bacchus.
Begroet elkander.
Iris tegen Ceres.
't Moet geschiên.
Mag ik myn vrinden weder zien!
Godheên, die voorhêen, ons teder Hebt bemint, Hebt bezint.
Toon ons d'oude vrindschap weder.
'k Voel de minnebrand verdooven, Wanneer gy my wilt van uw byzyn berooyen.
wat daad verschoont de liefde niet, Die weeld'rig niet als op 't beminde ziet.
Ik weet waar om gy zucht; Ik weet uw ongenucht, 't Is niet myn schuld, Hebt geduld, Tot gy 't zelf eens hooren zult.
Myn dochter riep toen zy verzonk.... Venus.
Gedenk, wie zy haar liefde schonk?
Geen laag geboorn' of sterflyk held, Dwong haar met vuurig mingeweld, Maar hy die met zyn yz're staf, All' afgeleefde kan regeeren, Gelukkig maakt, of doemt ter straf, En eeuwig ziet zyn ryk vermêeren.
Noch schaakte hy de schoone niet, Als om voor gemaalin te houwen.
Staak toch uw klachten en verdriet, En wil myn byzyn niet meêr schouwen!
Uw dochter wierd toen van princes, Een magtige godes.
Ay dat zy Plutoos vlam dan lesch!
Mars dreigd altyd myn oegsten, Te schenden, en verwoesten.
Ik zal'er voorzyn wees te vreên, Ik zal hem straks gaan tegen treên, Hy zal, verdagvaard, Alhier ter stêe, Zyn slagzwaard Wel houden in schêe.
Een uit het gevolg van Bacchus.
'k Wed Ceres zoo veel dorst niet heeft, als toen z'om Proserpyn liep dwaalen, 't Schynd Bacchus nu dien haast niet heeft, die hem deed Thescus bruid onthaalen, Met alle minlykheid.
Maar best den vinger op de mond geleid, 'k Heb geen lust in een Haagdis te verkeeren, Noch om 't zwemmen als een Dolphyn te leeren, Of al 't water moest ook zyn, Veranderd in wyn.
Mercurius, en Iris, een weinig ter zyden.
‘'t Zal gaan, zy beginnen, ‘Elkaar weêr te minnen.
Myn moeder is door uw gedood, Gy moest haar toen zy.... Venus.
Zy genoot De omhelzing van Jupyn, Noch konze niet te vrede zyn, Voor dat hy haar in vuur quam naaken, Geen beê kon hen hier vry van maaken, Des moest Jupyn dit weig'ren, of, Zyn lief verteeren zien tot stof.
Geen liefde, maar die dwang, Veroorzaakt' ons haar ondergang.
Gedenk, gedenk ô!
Liber hier tegen, Wat heb je al zoet, wat al vreugd verkregen!
Erigone viel door my in uw schoot, Toen gy u in een druive bos besloot De schoone Ariadne viel Bacchus te beurt, Wat heb je bemint, wat heb je gekeurt, En niet verkregen?
Laat Bacchus dan Venus verlegen?
Godheên, goedheên voor de menschen, Kom voldoed elkanders wenschen, Weest verheugd, Wekt weêr vreugd, Daar al d'aard door leeven moet, Koesterd weeld' en minnegloed, Iris.
Zoo zal 's Hemels Koningin, Haar bodin, Bly onthaalen, In haar zaalen.
't Is laag genoeg gewrokt.
Haar weezen elk tot vrindschap lokt.
Een uit het Gevolg van Ceres.
Laat de Liefde weder bloeijen, Laat ze groeijen, Ons verquikken, als men laat, En vermoeid van 't bouwland gaat.
En by hekken, heggen, stallen, Graag blyft praaten, kussen, mallen, En elk graag zyn liefje meld, Hoe zyn hertje al is gesteld.
De 4. eerste verssen werden herhaelt door de Rey van Ceres.
't krakeelen ‘ Moet verveelen, ô!
dit is maar tydverzuim, 'k Had wel ruim Drypaar stoopjes kunnen likken, ô!
men zou van dorst hier stikken, Maak je reê, Tot de vreê, Al 't krakeelen ‘ Moet verveelen.
Maar zacht, het aardryk lilt, Wie of het breekt, en tilt?
Megere by de voorgaande van onderen opkomende, nevens eenige der Razernyen.
Megere.
Myn oog kan niet verdragen, Het licht zoo hoog aan 't dagen.
Hier pleeg ik dag op dag, Te toonen, wat de twist vermag, Men waant my hier tê zyn Bodin van Proserpyn, Maar neen, Megere leeft, Als zy maar liefde, en eenigheid weêrstreeft.
Heeft om't geven van een gouwe vrugt, Gantsch Griekenland, en Azie gezucht.
Deeze twist zal al bederven, Wat van leeven weet, of sterven.
Waar vind ik Ceres?
waar Inachus?
Bacchus, en Ceres te zaamen.
Verzink voor Ceres, en voor Bacchus, Zy zyn uw haat'lyk byzyn moê!
'k Bezweer u by die Slangeroe, Vertraag niet, zink terstond weêr neder, En keer in eeuwigheid niet weder.
Megere verzinkt, en de Razernyen vertrekken.
Mercurius, en Iris tegen Venus.
Dit 's ô!
schoone Vrouw 't Eynd van al uw rouw.
Liefde moet Door haar gloed Triumpheeren, En regeren, Spyt de nyd, Voor altyd.
Strooit nu bladen, druiven, bloemen, Drenkt met appeldrank, en wyn, De aarde daar wy vrolyk zyn, En vereenigt Venus roemen.
Eene der Bacchanten.
Schud de Tirssen, schud de Lanszen, Satyrs wilt van vreugde danszen, Zoekt by heggen, en by haagen, Bosch- Rivier- en Veldgodin, Tot vernoeging van uw Min, Twist is uit het veld geslagen, Deeze bovengezongene woorden werden herhaald door een Rey van Bacchanten, en Menaden.
Kom eenvoudig Landzaat kom, Sta niet stom.
Heet de Liefde wellekom!
't Vermoogen dat de ziel bekoord, Wie blyft verstoord, Die in de geurige waaszem Van haar heigenden aaszem, Onder 't gloeien van die blinkende oogen.
Gevoeld naar min'lyk vermogen.
Een uit het gevolg van Ceres.
Wie moet Den gloed Vol wondere krachten, Van Venus niet achten?
Wy zingen altyd Megere ten spyt, Wie moet Den gloed Vol wondere krachten, Van Venus niet achten!
Deeze zang werd herhaald door 't gevolg van Ceres.
'k Zag op Ida twist beginnen.
Nu de Tweedragd overwinnen.
Dat Cestus nu weêr straalen geef!
De Roos weêr op uw hair herleef, De Duif met minzaam trekkebekken, De lust tot lieven op ga wekken!
'k Wil ô!
blye Citharè, Altyd meê Zingen om uw Altaar steê.
Als gy pleegd om 't myn te doen in het groen.
'K wil het vrolyk menschdom voên, En als Bacchus leeven geeven, Om de Liefde te doen leeven.
Wil musch en zwaan, Nu wederslaan In uw gareelen.
Citharè Vergeet uw wee!
Vang aan te queelen, Te lacchen en te streelen.
Ik zal aan Juno dit met vreugd vertellen.
Jupyn niet lang my om 't verhaal te van d'uitslag te quellen.
Maar wyl dees wolk verdwynd Verschynt Een nieuwe glans, Wat godheid daald van 's hemels trans.
De Wolk daar Venus mede nedergedaalt is verdwynende ziet men Iupiter, en Iuno tredende uit een blinkenden Hemel.
Sestiende tooneel.
Mercurius vervolgt.
't Is der Goden Koning, 't Is Jupyn.
juno laat haar wooning Om te zyn, Daar zy 't vuur van twist siet smooren, Laat ons hun bevelen hooren.
Gy godhêen, die my kent voor opperhoofd Nu gy gehoorzaam zyt aan myn geboden, En uwen Zegening aan d'aard belooft, Zal dag op dag de weelde en lust u nooden, Op 't ziele zoet, 't Geen vrindschap voed.
Dat uw vereeniging dan eeuwig duur!
Daar de altydteelende natuur, Die leevens gloed, Door blaaken moet.
Dat uwe gloed Op myn altaaren wêerschyn geef.
En Trouw, en vreugd in ieders hert herleef!
Jupiter, en Juno te zaamen.
Treed vernoegd in 's Hemels zaalen.
Daar men u zal blyd' onthaalen.
By al 't hooge godendom Venus Ceres, Bacchus kom.
Leef, en zweef.
Vol jeugd Vol vreugd!
Zing nu elk uw blydschap zing!
Zaamen uw vereeniging.
Dat de vrindschap eeuwig duur.
Daar natuur, Daar 't heel al is aangelegen, Laat ons vreugd, en vryheid pleegen, Nu wy weer vereenigt zyn En door Juno, en Jupyn.
Dit werd herhaald door Ceres, Bacchus en Venus.
'k Zie dit dal reeds bloeyen, en bloozen.
Mirten, palmen roozen Dekken d'aard, wyl 't pluimgediert, Minnedeuntjes tiere liert.
Danst myn zoonen, wilt nu toonen, Dat myn vreugd, U verheugd.
Spant uw boogen, Treft wêer herten Gaat wêer tarten, Al wat leeft, Moeder heeft weêr vermogen.
Hier op verschynen Cupido, Hymen.
4 minnaars.
Na deeze gedanst hebben werd door at die op het Tooneel zyn gezongen.
Nu mag d'aarde vrolyk weezen Zonder voor de twist te vreezen, wyl de vader van de wyn, En de vrugtb're veldgodin, Met de moeder van de min, Voor altyd vereenigt zyn.
Onder het herhaalen van deeze zang, werd een dans gemengt, en de gordyn geslooten.
Geeyndigt zynde de tusschen-maaten der speeltuigen, vervolgt Ceres.
Denkt niet myn deugd'lyke onderzaaten, Dat wy geneugte en vrindschap haaten, ô!
Neen, 'k haat Venus, door wiens snood beleid Lichtvaardigheid, En dertelheid, Op 't aard'ryk is verspreid; Die eerst den menschen in gedachten bragt, Dat Jupiter om d'eeden van de Minnaars lacht.
Een der Landlieden.
Hoe zelden zietmen bedyen, Met oprecht, en trouw te vryen!
't Schynt dat het vrouwelyk gemoed, Door beloften, en linkze streeken, Meêr dan door oprechte gloed, Is te winnen, en te breeken.
Maar ô!
schoone landgodin, Ban niet heel en al de min, 't Was wel eer uw hals vrindin.
Heeft het opperhoofd der goden, U zyn min niet aangeboden, Toen, hem Venus 't hert ontstak, En van uwe schoonheid sprak?
Tweede der Landlieden.
Spreekt men noch voor Mavors boel?
Dat men tegenspraak, Noch gewoel, Om haar vrindschap maak: Laat Ceres begaan, Zoo zy 't zal verstaan.
Ongenuchte en haat te stooren, Is ieders plicht; Gy zult licht.
Als gy Venus ziet, veel tot haar onschuld hooren.
Ik ga op Jupiters verzoek een dor gewest begroeten, En keer naauw wederom na 't zeeg'nen van dat land, Of moet die droefheid hier helaas!
ontmoeten, Dat myn geliefde kind geraakte in Plutoos hand.
'k Raâ niemand voor Venus te spreeken, Ik wil my wreeken.
Mag ik myn kind, van twalef, maar ses maanden zien!
'k Zal Venus voor eeuwig myn byzyn verbiên.
Zoo zal zy leeren, Godinnen ontzien, en eeren.
Eerste der Landtlieden.
Die goden, en menschen, groot, en kleen, Door haar aanloklykheên, Wist te bekooren, Gaat dan verlooren !
Flora quynt, Hebe klaagt, Ieder weent, Ieder steent, Nu Venusstar niet daagd.
Maar 'k hoop voor haar een beter lot.
Eerste der Landlieden.
Vaarwel dan vrindelyk genot Van eensgezinde wil, van herten te winnen, Die wy beminnen!
Vaarwel dan liefde ik volg vol trouw, De Hooftvoogdes van d'akkerbouw.
Men voege zich ter dienst voor my bereid, Dees tegenspraak heeft my reeds al verdrooten Komt feestgenooten!
Brengt aan de gift myn altaar toegeweit.
Laat in uw bede en zangen, Danssen, en spel, De landbouw lof ontfangen, En zeg Venus vaarwel.
Hier op zingt, gaande tot den Altaar van Ceres al het Drukfouten.
In het Elfde Tooneel is vergeeten, inde eerste zang van Mercurius het vierde vers.
Daar na Veldgewas en vrolyke &c. werd door Ceres gezongen.
Zingt Venus.
Schud de Tirssen &c. In 't zelve Tooneel, in de Zang van Iris.
Vang aan te queelen.
In 't eynde van dit Tooneel, zingt Mercurius.
Jupyn niet lang my om 't verhaal van d'uitslag quellen.
DE VERHEERLYCKTE SCHOENLAPPERS, OFTE DE GECROONDE LEERSE.
CLUCHT-SPEL.
TOT GHENDT, By CORNELIS MEYER, op d’Hoog-poortein’t gecroond Sweert.
DEN DRUCKERTOT DENLESER.
WAerde Leser die de Cluchten Soeckt en mint met groot genuchten Hier is aengenaeme stof Tot Antheun den Lappers lof, Die het Ambacht doet verrycken, Voor dat hy van’t Hof gaet wycken, Vraegt van Keyser Carel, dat Men mag draegen ront de Stadt Eenen Leers gecroond van boven, ’t Welck is waerd om Theun te loven, Want het gene dat hy vraegt ’t Lappers Ambacht seer behaegt.
Keyser Carel groot van jonste Gaf aen d’Edel Lappers Conste, Op ’t versoeck van Theun en Griet, ’t Geen men alle jaeren siet In den Ommegang noch dragen.
Dus die wil aen Vorsten vraegen, Vraeg iets voor ’t gemene best, Maer niet voor sijn eygen nest.
Leert dan aen ons lapper Theunis, Schoon hy maer een lompen cleun is Dat men door de eygen baet Raekt in aller menschen haet.
Altyt besich.
PERSOONAGIEN.
KEYSER CAREL.
AMBROOS syn lyf-wacht.
THEUNIS den Lapper.
MAEYE sijn Wyf.
JAQUELYN hun Dochter.
KOOSEN.
JOOREN.
}Vryers van Jaquelyn en Cnegten van Theun.
HOVELINGEN.
Het Tooneel is tot Brussel, gaet open s’morgens eneyndight des anderdaegs noenens.
VOOR-REDEN.
WY spelen Carel niet met ’t wapen in den vuyst, Waer door den grooten Turck van Weenen is verhuyst, Niet met den Saxenaer aen sijn Triomphe wagen; Geen sulcke grootheyt past op vasten avond dagen, Want dan is’t tyt van vreugt, van blytschap en genucht, ’t Welck ’t eenig oogwit is, van dees gemaeckte Clucht Het Treur-spel nu niet past, en moet voor dit verstommen, * Nu Keyser Carel wil selfs by de lappers commen, Hy vreest in genen deel de reuck der oude schoen, Op hope dat hy sal mé eten van ’t Capoen.
Aenschouwers oft gy quaemt misschien te waeter tanden Wacht u van aen de spys te steecken uwe handen, Uyt vrees oft Theunis u met sijnen Spanriem sloeg, Oft Maey u vol gebaer van haeren kelder joeg, Voor al ick bid u brengt hier nu geens schoens te lappen, Terwyl den braeven Baes gaet met sijn Cnechten cnappen Hoe ’t voorder sal vergaen wort u hier naer Beduyt, Aenschouwt en lacht daer comt den Lapper Theunis uyt.
Theun opstaende bereyt sich tot de feest, hy geraeckt met    Jaquemyn en Maeye in twist over Koosen en Jooren.
Theunis uyt al hoesten en rochelen, en sijn sweet-rock    toerygende met een paer oude Muylen, en de Cousen    omleeg.
SPou uyt gy rotsack... wat het soud my wel verdrieten, Myn Longer pypen sijn gelijck versluysde rieten... Hy hoest.
Ick rochel en ick spouw en daer en comt niet uyt... Hy hoest en snuyt sijn neuse.
’t Is schier een uer dat ik mijn droge neuse snuyt Myn hooft is soo verstopt ’k en kander niet uyt crygen, Wat last is’t out te sijn... ’t is quylen, snuyten hygen, En hoe men quylt en snuyt, en rochelt, hoest en spouwt ’t Is altyt even naer... myn hert is heel verflouwt.
Hy haelt een Flesje uyt.
My dunckt ick soude wel een brandewyntie drincken, Maer ’k vrees myn oude May, myn aessem soud licht stincken Sy is het vieste wyf dat ick mijn leven sag, ’k Wed wort sy het gewaer sy preutelt heel den dag, Maer preutelen oft niet, geen preut’len can in’t lyf gaen Hy drinckt.
Gelijck dit soopje doet...                        Hy drinckt noch eens.
Dat doet mijn beenen styf staen... k’ Ben als een ander man... Hy hoest uyt.
Daer ryst die taye fluym Die in mijn gorgel sat soo dick gelijck een duym, Ick voele my verlicht door dese stercke cruyden, De beste medecyn voor sulcke oude luyden, Als ick en mijns gelijck... geen Apothekers goet En maeckte my soo fris gelijck dit soopje doet.
Hy sit neer en treckt sijn Caussen op, spreeckt tegen            sijn Vogeltie.
Maer wat schort mijn frioen, souw ’t beestje noch wel slaepen Dat is het niet gewoon,                                        Hy schuyffelt.
Hoe staeye soo al gaepen.
Mijn soete beckje com en volgt u Meester naer* Hy schuyffelt noch eens.
Hy kan niet; ’t arrem beest; is’t mantie sonder eten?
Oft is’t plantyne zaed al wederom vergeten?
’t Is seker dat het beest is in sijn maeg verhit Dat sijn de reên waerom het nu soo treurig sit... Maer ’k salder in voorsien soo haest als ick gecleet, zijn... Waer zyt gy Jaquelyn, gy moest altyt gereet sijn, Soo dra gy d’eersten hoest van uwen Vayer hoort.
Jaquelyn uyt.
Dag Vayer, Theunis.
Jaquelyn?
wel aen dan com dan voort Breng my mijn Sondags schoen... dat ’s wel, geef my mijn hoosen.
Jaquelyn.
Com Vayer.
Theunis.
Wel hoe gaet?
denckt gy niet meer op Koosen, Waer is u tong?
my dunckt gy sturemuylt, Sie voor u eer mijn hand sich niet aen u vervuylt?
Gy bothooft, wel hoe is’t?
belieft u eens te spreken.
Jaquelyn huylt.
Och Vayer swyg van hem oft doet m’in Rasphuys steken.
Daer gaen geen Dochters in van soo een man als ick, Houd op van huylen of ’k geef u de schoonste klick Die oyt een nieuwe sool heeft aen den block gegeven?
Waer sijn wy?
sal ick u noch moeten leeren leven, Ick weet wel wat u schort, ’t is Joren die u quelt En daerom is’t alleen dat Koosen u ontstelt, Maer ick verstaen dat gy sult mijn geboden volgen En niet u sotten sin... oft maekt gy my verbolgen: Vreest voor mijn muylen, ga?
en breng mijn beste Craeg.
Jaquelyn binnen.
Ick houde met mijn volck de Ganze feest van daeg, Dus moet ick naer gewoont met mijne beste kleeren En Lynwaet net gestyft, gelijck ’t behoort vereeren... Maer is’t niet droevig dat de Jonckheyt noyt den wil Van sijne Ouders volgt, en altyt nae sijn gril Wil trauwen?
ick soud’ van spyt mijn knevels branden, Mijn Jaquelyn soo flux van voeten en van handen Een braeve smulle tas, daer manne vreugd in steeckt, Souw die soo jeugdig voor dien kaelhart sijn gequeekt?
’t Is waer den knecht is gauw en schoon gewent te clappen En oock belet sijn tong sijn handen niet te lappen, Maer wat is gauwigheyt ontbreekter duymkens kruyt?
Een blyck aen mijn gebuer dat blyft een aermen guyt, By faut van weynig gelt om Peck en Leer te coopen, En daerom wil oock dat sy laet Joren lopen Om Kosen aen te bien, want hy heeft ronde schyven En daer mé kan een vrouw haer huysgesin beclyven... Hy siet om.
Waer blyft gy Jaquelyn.
Mijn Moeyer kon de kist Niet open crygen.
Is dat hooft al weer vergist?
Met cleyne dingen sijn de vrouwen licht verlegen, Soo veel beslag als of de Vroed vrouw waer gelegen En dat om eenen Gans of een Capoen te braen, Daer mé is d’oude vrouw in d’Herssens meer belaen Als Hertog Carel was om ’t Luycksche volck te dwingen.
Jaquelyn lacchende.
Maer Vayer.
Wel gy lacht behaegen u die dingen Meer dan ’t voorgaende kout van Kosen... sie daer staet Het backhuys weder scheef... hoort Jaquelyn verlaet, Verlaet u op dien Joren niet, nog peyst niet op sijn vryen, Of ’k weet op wat manier u koppig hooft kastyen, Ick schick u Kosen toe, ’t is Kosen wien ick min Soo steekt vry Jooren met een spel uyt uwen sin.
Jaquelyn alleen.
By gammel al moest ick mijne Rock om Broot vercopen, Gaen schoyen voor den kost en achter lande lopen, ’k Begeire Kosen niet... mijn Vaer doet wat hy wild, ’k Waer liever levendig gebraeden en gevild, Gecapt tot hutsepot, dan met dien mof te trouwen Wil Vayer dit alsoo, het sal hem licht berauwen Want ick waer liever doot.
Sy huylt.
Maye uyt commende.
Wat schort u Jaquelyn Sy blyft huylen.
Wat is’er spreeckt sult gy voor my geslooten zijn?
Voor my die u bemin als d’appels van mijn oogen?
Jaquelyn al snicken.
Och Moeyer.
Lieve meyd.
Hebt met my doch medogen.
Maeye.
Waer over?
... och Jaquelyn wat leed is u geschied.
Och Vayer wilt dat ick met Kosen... Sy huylt.
Geensints niet, Is’t daerom dat gy huylt?
houd op droog uwe kaecken, Ick soud dat moeten sien.
wien?
hy den meester maeken?
By git is’t dat hy noch hier af sijn tonge roerd ’k Wil dat den haegel ..                 Sy maekt eenige grimacen.
Och Moeyer!
’k Ben soo ontroerd; Dat ick mijn selven soud in gramschap overlopen.
Theunis uyt commende.
Wat voor getier is dit?
wat is hier te vercoopen Dat gy soo roept en schreeuwt?
Com hier eerweirde Theun Is’t gy die Kosen kiest voor uwen lieven seun?
Wien beter?
Die hem ’t woord alreede heeft gegeven?
Die hem stelt voor Joren en voor Steven?
Soo is’t.
Die Jaquelyn wilt binden aen dien cnecht?
’k Bekent.
Die haer met cracht wilt dwingen tot den echt?
Voor seker.
Die haer dreygt met schelden en met slaegen.
t’ Is waer.
En die dit al doet sonder my te vraegen.
Ick loochen ’t niet.
En die wel weet dat ick niet wil.
’k Heb daer niet tegen.
Ick uw wyf.
Ick swyge stil.
Haer Moêr.
En ick haer vaer?
Gy koos u Soon een vrouw* En ick wil naer mijn sin Jaq’lyn mijn dochter trauwen, Al soud’ het my op eet, mijn leven dagen rauwen.
En ick wil dat sy my hier in gehoorsaem blyf.
En ick verbie ’t haer op verbeurte van het lyf.
Swyg’... by den ackerment gy sult dat backhuys sluyten Of... Maey.
Dreygt niet of ick loop met Jaquelyn naer buyten En laet uw hier alleen met Koosen uwen Baes: Koockt dan soo g’ eten wilt.
Hout op van dit geraes En wacht u desen dag my noch daer van te spreken Of ick sal dochters mal op Moeyers rocklyf wrecken Treck aenstonts naer de mart en koopt wat ons behoeft, t’En sy gy liever van myne taeye spanriem proeft.
Gae knorpot, treckt vry heen, wy lachen met u dreygen, Kom gaen wy Jaquelyn, mijn hoogste troost, mijn eygen Afbeeltsel, peyst niet meer op Vaeyer norsche kop, Wy geven metter tydt dien koelt de pap de schop.
Och Moyer sonder u mijn hoope viel in duygen.
Ick sal dien styven hals naer mijnen sin doen buygen.
Ambroos bespiet waer Maey vande Mart commende,met het Cappoen in gaet: Kosen klaegt over Jaque-lyn, hy ontmoet haer en laet sig wys maechendat hy bemint wort: hy maeckt plaets aen Joo-ren: wien Jaquelyn gehoor geeft.
Ambroosvan sijne bespieding, te rug gekeert gaetsijne boodtschap volbringen.
Ambroos.
Keysers Lyf-wacht alleen uyt al lacchen.
WIe heeft’er oyt soo vergesworven om de noort?