floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Ik vond een vrind die sterk in Acties negotieerde, Waarop de Waard ons met zo’n rekening vereerde, En of ik zwoer dat ’k zo veel wyn niet had gezien; Al evenwel moest die betaaling voort geschiên, Of anders hadden wy wel met bebloede bekken, Naar Amsterdam, gelyk twee narren, moeten trekken.
Hebt ge uw kommissie daar volvoerd, voor dit geval?
Wat winsten hebt gy nu gedaan?
niemendal?
en durft gy zulk een rekening maaken?
Geloof my, ik vertel u niet als waare zaaken.
Daar liepen duizenden van menschen puur als dol, Om in te teik’nen: maar de Kompanjie was vol.
En zonder dat ’er nog een duit was ingeschreven?
Wel neen, zy hadden die juist vol gekregen, even Eer ik daar met de rest uit vreemde plaatsen quam.
Elk ging toen met de kous op’t hoofd naar Amsterdam: Maar ik zogt echter, tot myn voordeel, daar te blyven: Want dat waar schande dat Krispyn niets zou bedryven: ’k Heb veertig Acties voor uw Rekening gekocht Tot vier percent, ’k heb de Kontrakten mee gebrocht, Zy doen nu zeven, dat is drie percent gewonnen.
Gy hebt heel wel gedaan, ’k was flus wat onbezonnen, Krispyn, ik zie dat gy my heel getrouw bedient.
Zo hy de snaaij niet deelt met de eene of de andere vriend.
Die dat maar denken dorst zou my op ’t hoogste hoonen.
Neen, neen, Krispyn, ’k zal u myn dankbaarheid betoonen.
Waar blyft die rekel myn Koetzier?
DE KOETSIER, KRISPYN, BONAVONTUUR, EELHART, WINDBUIL, HENDRIK, HILLEGOND, BEATRIS.
DAar is hy al.
Zyt gy gereed?
KOETSIER.
Myn heer, de paerden staan op stal.
Wel hondsvot!
hebt gy dan myn order niet ontvangen?
Ja heer: maar om u niet te houden in verlangen; Ik heb ’t geluk gehad door de Acties, dat my de eer Zal werden aangedaan gelyk een treflyk heer.
En eer dat mogelyk drie dagen zyn verloopen, Zal ik een Koets van een die arm moet worden, koopen.
’k Heb dat te danken aan myn waarden vrind Krispyn.
Mord bleu!
moet ik dat zien!
Par diabel!
ik verquyn!
Vier Dansers als Snyders en Paruikemaakers.
KOmt gy Messiers?
wel aan, verzie my nu van kleeren.
En wil ’t gezelschap met een nieuwen dans vereeren.
Hier word gedanst.
GRYPVOGEL, eerste en tweede JOOD, een NOTARIS, BONAVONTUUR, EELHART, WINDBUIL, HENDRIK, HILLEGOND, BEATRIS, KOETSIER.
VErgeef het my dat ik u hier zo laat verstoor, ’k Heb van myn meesters last, gun me als u b’lieft gehoor.
Heer Windbuil ’k dacht het wel dat ik u hier zou vinden.
Ik ben gezonden van verscheide goede vrinden Om negen acties nu op te eischen in de Zuid.
Hoe eischen ze op!
ik weet niet wat dit nu beduit.
Gy naamt de premie toen zy op vier honderd waaren, Nu zyn zy zeven.
Ja, en ik kan u verklaaren, Dat ik die zottigheid niet kan begrypen vrind.
Ik ook niet: maar gy moet het neemen zo gy ’t vind.
Zy zyn gereed om die Partyen voort te ontvangen.
’k Gaa order geeven.
Neen begutje, wilt ze langen!
Hoe kaerel hebje geen krediet voor myn persoon?
Die meer dan twee miljoen bezit, ô welk een hoon!
Je bent een groote gek!
Vent heb jy iets te zeggen, Koom aan myn logement, ik zal ’t eens overleggen.
Kom ’k laat me paeijen, schryf begut twie tonne gouds In Banko af.
Zou ik die af gaan schryven, Smous?
Dat gaat zo makk’lyk niet, ik moet eerst Reskontreeren.
Wagt nog zes maanden, ’k zal ’t opeischen van de Heeren Daar ’k mee te doen heb.
Als ik actien ontvang Zult gy ze hebben, dat is red’lyk, wagt zo lang.
’k Zel op de volle van de Beers het gaan vertellen!
Ik zeg je kaerel dat je my niet meer moet quellen, Of ’k zweer je dat ik* u zal steeken door de huit.
WINDBUIL trekt den degen.
Een schelm?
dat zal ik toonen guit.
Hou vast begutje!
hou hem vast!
hy wil me steeken!
KRISPYN, Windbuil den degen afneemende.
Brui heen, eer dat hy jou mogt hals en beenen breeken.
Neen ik zal blyven, ’k durf begutje nog wel staan!
’k verstaa niet dat gy hier zult slaan!
’k Gaa naar myn Heer den Schout om over jou te klaagen, Dat jy voor de Acties my betaalen wilt met slaagen.
Vertrek; want ik verstaa geen raazen in myn huis.
GRYPVOGEL, KRISPYN, BONAVONTUUR, EELHART, WINDBUIL, HENDRIK, HILLEGOND, BEATRIS, KOETSIER.
EELHART tegen Grypvogel.
,, EIsch van myn Broeder ook nu de Acties op quansuis.
Myn Heer Bonavontuur, my is ook last gegeeven Dat ik opeischen zal, al ’t geene gy tot zeven Moet lev’ren.
zyn alle menschen gek?
Of zou hier tovery omgaan in dit vertrek.
Myn Broeder, ’k denk dat ge uw krediet zo hoog zult agten, Dat gy den eisch voldoet waar na hy staat te wagten?
Myn heer de Zuidzee ryst, zy passen op hun tyd.
,, Indien dit waar is, broêr, dan ben ik alles quyt.
Grypvogel, gaa, ik wilt tot zeven voor my koopen.
Myn Heer, zy zyn al tot de negen opgeloopen.
Zeg ook als Windbuil dat gy reskontreeren moet, Dus stelt gy de eischers uit.
’k Bid dat gy zulks niet doet.
Al moest ik aanstonds nu myn kapitaal verliezen, ’t Krediet is my meer waard, ’k zal nooit dien weg verkiezen.
Maar, waarom hebt gy my gebracht in dit gevaar?
’k Deed alles naar uw raad, gy zyt myn Makelaar.
’t Gaat alles boven myn begrip in deez’ ravazie.
Dees wint, en die verliest.
’k Verdien ook graag koertazie.
ik heb daar iets tot nut van ons bedacht.
Verlies ik nu, ik word in ’t kort een man van macht.
Hoe, zyt gy niet in staat om de Acties te betaalen?
Ja, maar myn kapitaal moet ik uit Vrankryk haalen.
De Missizippi is een oorzaak van myn winst.
’k Heb twee miljoenen aan muntbriefjes op het minst.
Myn Heer, gy zyt om geld verlegen, na ’k kan hooren.
moet gy my in dit overval nog stooren?
Myn Heeren, ’k heb een schoon, een fraaij project bedacht.
Laat ons ons zelven nu bedienen van de macht Die wy nog hebben, en een Kompanjie oprechten, Waar by de bobbels zyn te rekenen als slegten.
Laat ons in Assurance, en in Commercie doen, Door een inschryving van een honderd millioen.
Elke Actie moet op ’t minst zes duizend guldens weezen, Daar elk by de ingaaf geeft drie gulden, en door deezen Zo grooten rykdom kan men reden in de Vaart Te Ostende.
Weg, myn Heer, dat is geen oortje waard.
Maar kon je maaken dat die bobbels niet verzwinden, ’t Waar beter; nu kan ik geen voordeel daar in vinden.
Maar, wilt ge iets doen waar door uw geest ons word bekend.
Smelt deze Kompanjies eens tot een regiment.
Die Windnegoties, die wy hier de bubbels noemen, Is, als men ’t wel beziet, heel weinig op te roemen; Dewyl den handel door die dingen word gestremd.
Zy zullen met ’er tyd ons zetten in het hemd.
Om Duitsch te spreeken.
’k Kan niet merken dat de Heeren, Die in den grond zich zelf verstaan op ’t Assureeren, Het hondertst deel profyt in vyfentwintig jaar Getrokken hebben; zet hun alle by malkaar, Als deeze bobbels Uitdeelen moeten in twee jaaren met hun allen.
En hun Commercie kan ’t verval ook niet verhoên, Ten zy men Waaren poogt in menigte op te doen, En zetten dan de markt; maar dat is niet te denken Dat zy hun eer door zulken gruwel zouden krenken.
Wy roemen dan te recht een wyze Majestraat, Die zich door zulken wind dus niet vervoeren laat.
Hoor Heerschap Windbuil, om uit deezen strik te raaken, Zou ik een Kompanjie gaan in Vianen maaken, En leggen met dat geld de Stad ten eersten uit, Dan kan die geen, die hier zyn kapitaal verbruid, Verzekerd zyn, dat hy daar zal een wooning vinden.
Gaat overleg dat eens daar ginder met uw vrinden.
Myn Heer verdraagt gy zulk een taal hier van uw knecht.
Myn Heer, hy heeft gelyk in al ’t geen hy zegt.
Mordbleu!
’k Word disperaat!
hoe kan het mooglyk weezen.
KRISPYN, trekt zyn kleed uit, en verkleed zich.
Ik ben, Bonavontuur, uw knecht geweest voor deezen: Maar ik bedank u nu myn Heer voor alles goedts.
’k Heb zin, Heer Windbuil, in uw paerden en uw koets.
Ik bid u stel ze op prys, ik wil ze van u koopen: Want ik kan merken dat gy nu te voet zult loopen.
Had ik myn degen, schurk, ik stak u in de pens.
Gy moet zo quaad niet zyn, bedenk ik ben een mensch.
Tegen Bonavontuur.
Myn Heer, ik zie dat gy verwonderd staat te kyken: Maar wilt het vonnis tot myn nadeel nog niet stryken.
’k Heb veel gewonnen met uw geld dat gy niet weet: Maar doet een eisch: want gy moet weeten, ik ben reed Om tot voldoening u in alles te behaagen.
Myn geld!
Krispyn, myn geld!
hebt gy dat durven waagen?
Heer broeder, zyt gerust, wyl gy geen schade lydt.
Zie uw Kontrakten, die ’k heb ingetrokken, zyt Te vreede, wil Krispyn hier van ’t verlies vergoeden, Gelyk ’t behoort, dan is hy vry van quaad vermoeden.
Dat zal ik doen; ’k weet door Grypvogel hoe veel geld De schade is, die u voort zal zyn ter hand gesteld.
Myn Heer, mag ik dan op uw lieve dochter hoopen?
Geef haar uw hand: maar ’k wil gy zult nooit wind verkoopen.
Nu Juffrouw Klara geef uw hand ook aan Krispyn.
de Quincampoix, nu wy vereenigd zyn.
Kom dans eens vrolyk op, eer dat wy saam vertrekken.
Ik zal my met Viane, of Fredrik Hendrik dekken.
Windbuil loopt de deur uit.
Daar wordt gedanst.
Einde van ’t derde en laatste Bedryf.
DE WANHÉBBELYKE LIEFDE.
De Twéde druk, overgezien, verbéterd, én van veele misslagen, én drukfeilen gezuivert.
TE AMSTERDAM,           Gedrukt voor het KUNSTGENOOTSCHAP, én te bekomen by de Erven van J. LESCAILJE, énz.
Met Privilegie. ]
DE Staten van Holland ende Westvrieslandt; Doen te weten, Alsoo ons vertoont is by eenige Liefhebbers van de Nederduytsche Taal en Poëzy, dat sy naar ’t voorbeeld van de Italiaensche en Fransche Academien, t’Amsterdam al voor eenige Jaren, hadden opgerecht, een Konstgenootschap onder de Prent, en Zinnespreuk van NIL VOLENTIBUS ARDUUM, dat wy, in Consideratie van dien, en van haaren dagelykschen arbeid, en Yver tot voortzettinge van de Duytsche Taal en de Dichtkonst, den Supplianten voor den tyd van Vyftien Jaaren met het Octroy ons geexhibeert hadden begunstigt gehad, ’t geene in het korte stondt te expireeren.
Ende alsoo zy Supplianten gaern in den voorschreeven haaren Yver ende arbeid zouden Continueeren, ende bedught waaren, dat eenige baatsoekende Menschen haar Supplianten daar inne zouden zoeken te onderkruypen ende benadeelen met haare werkjens naar te drukken, of verkoopen; Waaren zy Supplianten, haar onderdaaniglyk keerende tot Ons, in alle onderdaanigheid verzoekende dat Wy het voorschreeve Octroy voor gelyke Vyftien Jaaren, geliefden te Continueeren, ende sulks de Supplianten te Octroyeeren, omme onder de voorschreeve Titul van NIL VOLENTIBUS ARDUUM, alleenlyk, met uytsluytinge van allen anderen, uit te mogen geeven, doen drukken en verkoopen alle de werkjens die zy Supplianten onder den voorschreeven Tytul, reets hadden gemaakt, en geduurende den voorschreven tyd noch zouden komen te maaken, ende ten dien einde aan de Supplianten te verleenen Acta in debita forma.
SOO IS ’T, dat Wy de zaake en ’t verzoek voorschreeve overgemerkt hebbende, ende genegen weesende, ter beede van de Supplianten, uit Onze rechte weetenschap, Souverayne maght, ende Authoriteyt, deselve Supplianten geconsenteert, geaccordeert en geoctroijeert hebben, Consenteeren, accordeeren, ende Octroyeeren mits deezen, dat zy, by Continuatie, geduurende den tyd van Vyftien eerstkomende Jaaren, de Werken by het voornoemde Kunstgenootschap onder den Titul van NIL VOLENTIBUS ARDUUM gemaakt zynde, ende als noch gemaakt werdende, binnen den voorschreeven Onzen Lande, alleen zullen mogen drukken, uitgeeven ende verkoopen.
Verbiedende daarom allen ende eenen iegelyken, deselve Werken naar te drukken, ofte elders naargedrukt binnen Onzen Lande te brengen, uit te geeven, ofte te verkoopen, op de verbeurte van alle de naar gedrukte, ingebragte ofte verkochte Exemplaren, ende een Boete van Drie Hondert Guldens daar en boven, te verbeuren; te appliceeren een derde part voor den Officier die de Calange doen zal, een derde part voor den Armen der plaatse daar het Casus voorvallen zal, ende het resteerende derde part voor de Supplianten.
Alles in dien verstande, dat wy de Supplianten, met deesen Onzen Octroye alleen willende gratificeeren tot verhoedinge van haare schaade, door het naardrukken van de voorschreeve Werken, daar door in geenigen deele ver- staan, den inhouden van dien te authoriseren, ofte te advoueeren, ende veel min dezelve onder onze protexie ende bescherminge, eenig meerder Credit, aansien, ofte reputatie te geeven; nemaar de Supplianten in Cas daar in iets onbehoorlyks souden mogen influeeren, alle het selve tot haaren laste sullen gehouden weesen, te verantwoorden; tot dien eynde wel expresselyk begeerende dat by aldien zy deezen Onzen Octroye voor deselve Werken zullen stellen, daar van geene geabbrevieerde, ofte gecontraheerde mentie zullen mogen maaken; nemaar gehouden zullen weezen, het zelve Octroy in ’t geheel, en sonder eenige Omissie daar voor te drukken; ende dat zy gehouden zullen zyn een Exemplaar van de voorschreven Werken gebonden, en wel geconditioneert te brengen in de Bibliotheecq van Onze Universiteyt tot Leyden, ende daar af behoorlyk te doen blyken.
Alles op op peene van het effect van deesen te verliesen.
Ende ten eynde de Supplianten desen Onsen consente en Octroye mogen genieten naar behooren, Lasten wy allen, ende eenen iegelyken, dat sy de Supplianten van den inhouden van deesen, doen laaten, ende gedogen, rustelyk, vredelyk, ende volkomentlyk genieten ende gebruiken, Cesseerende alle belet ende wederleggen ter Contrarie.
Gedaan in den Hage, onder Onsen grooten Zegele hier aan doen hangen, den XIVe Maart, in ’t Jaar ons Heeren en Zalichmaakers Duysent ses Hondert, twee en t’negentigh.
Ter Ordonnantie van de Staten,    SIMON van BEAUMONT.
Voor het Kunstgenootschap, Y. V. VERTOONERS.
JOOST, Weeuwenaar, Vader van Hendrik.
HENDRIK, Zoon van Joost, Vryer van Lucia.
LUCIA, Dóchter van Geertrui.
ADRIAAN, Kozyn van Joost, Vryer van Agniet.
AGNIET, Nicht van Geertrui.
GEERTRUI, Weduw, Moeder van Lucia.
Het Tooneel verbeeld het Huis, én de Buurt van Geertrui, te Amsterdam.
De Geschiedenis van het Kluchtspél, begint in de na- midddag, én eindigt in de tyd waar in het vertoond kan worden.
DEWANHÉBBELYKELIEFDE.
JOOST, HENDRIK.
IK zég nóch ééns, ’t zyn grillen al dat verliefd weezen.
’t Is waar Vader; maar jy waart ook verliefd voor deezen; Want zonder dat hadje jou eigen meid niet getrouwd, Daarje my by gewonnen hébt.
’t Heeft me ook genoeg berouwd.
Daarom spiegelje aan my, én stél jou hart te vréden.
Zo myn liefde niet gegronder was, dan hadje réden; Maar de Dóchter is myns gelyk, zy heeft veel goed; Z’is schoon, zy magme wel lyen; én ik héb moed, Zoje de moeder ééns over ’t huuwelyk aan wilt spreeken, Dat al die kwéstie wordt in een ommezien vergeleeken.
Wat kwéstie is ’er, Héndrik?
Geen andere, Vader, als ’t géld, Daar scheidtze niet graag van, zo ’t schynd, én dat stéld De zaak alleenig uit: want ziet, waar zouden we van leeven?
Ik heb geen styl van doen.
Maar hébje ’er al te verstaan gegeeven, Dat ik jou vyf én twintig duizend gulden mêe geven zou?
Ja, dat weet ze wél, Vader, maar ik weet niet, wat de vrouw Schorten mag; ze onthaaltme wél, én ze wil niet toelaaten, Dat ik haar Dóchter héb; dóch dat ik by heur kom praaten, Daar bidze my altyd om, én dat met zulken genégenheid, Dat ik niet bedénken kan, hoe het wérk geleegen leid.
’t Vaders goed kan ze ’er Dóchter ommers niet onthouwen.
Zo is ’t Vader; maar zo we anders niet hebben zouwen, Zou ’t sober omkomen: want haar man was eerst haar knécht Die ze daar na trouwde.
Is ’t de waarheid, datje me zégt?
Ja Vader, en in ’t huuwelyks kontrakt wierd beslooten Geen goederen nóch winst gemeen, én dat hy voor zyn kooten Maar vyf honderd pond in gebragt had, niet meêr Is nu haar Vaders goed.
Wél Héndrik, hébje geen eer In je lyf?
jy na de Dóchter van een knécht te kyken, Een kaale schóft, én licht een knoet, een poep, óf zyns gelyken?
Dénkje niet omje vrinden, én jou kóstelyk geslacht?
En hébje geen schaamte, dat jy dat zo weinig acht?
Een kaalvinks Dóchter!
een kaalvinks Dóchter!
’k stóp myn ooren.
Neen, dat ’s óf, dat ’s óf, zwyg, zwyg; ik wil ’er niet meêr van hooren.
Laat me tóch nóch een woord spreeken.
Wél nou, wél nou, Wat wouje zeggen?
Wat was tóch jou zalige vrouw?
Dat was jouw Moeder.
Met réden; maar van waar gekomen?
Wat weet ik het, ’k héb ’er myn leeven niet na vernoomen.
Van Wéstfalen, Vader, zo heeft ze me dikwils zélf vertéld.
Wat wouje daar méê zeggen?
Hadze niet méê veel geld?
Al haar goed was haar eigen.
Maar hoe kwam jy by ’er, Om met haar te trouwen?
Zy was Vryster, én ik was Vryer.
Dat is de vraag niet; maar was zy te vooren niet jouw meid?
Wél wat óf deeze béngel, dénk ik, daar aan geleegen leid?
Ik wil zeggen, wy hebben malkander niet te verwyten, Nóch ons geslacht hoog op te haalen, óf heel wég te smyten; Nóch haar Dóchter, nóch jou Zoon, nóch myn Vaar, nóch haar Moêr.
’t Is loot om oud yzer, hui is karremélks broêr.
Men maakt hier zulken staat niet meêr van oude geslachten, ’t Is waar, die ’er van af komen, willen zich doen achten; Maar wanneer men het te deeg met een bril beziet, Myn lieve Vader, ’t is ’em dat eyereeten niet, Om zich wéderom met diergelyke stammen te paaren, O neen; maar ’t is om met die kwinkslag schatten te vergaaren: Want komt ’er een boerenrékel, én heeft hy goed, Of een Dóchter van schoorsteen- óf stilleveegers bloed, Zo de Vaâr maar goude kluiten nalaat, én dat met hoopen Zo kunnen zy zich gemakkelyk in een tréffelyk huis verkoopen.
Vader, Vader, ’t géld is de leus hier te Amsterdam, Die dat heeft, verziert men haast wapens, én een oude stam.
Als by éksempel, haar Vaders naam was Hans Vlégel; Een goude vlégel op een azure véld, mét deeze régel, Ik schei het kooren van ’t kaf; óf een diergelyke zin, Is straks een goet wapen; én zo raak ’er de Edelman in.
Maar jy zégt, dat haar de moeder niets van ’t hare wil schénken?
Als jy haar aanspreekt, Vader, zal zy zich wél bedénken; Zy staat licht op haar reputatie, én begeert misschien Een behoorlyk verzoek, dat jy myn aan komt biên.
Maar zo dat miste, én wierd ik ook eens afgeslagen?
Dan was ’t maar, als ’t nu is.
Ik myn reputasie waagen Aan een kaale knéchts Dóchter, én bot vangen?
heel niet; Ik moest eerst verzékerd weezen, dat ’et gaan zou.
daarom ziet, Dat j’et zo verr’ brengt, dan zal ik me laaten beweegen; Anders zal ’er niet van vallen.
En spreek me daar in niet teegen.
Ik héb ’t zo verr’ gebragt, als ik het immer bréngen kan. JOOST.
Wél zo laat het ’er by steeken, én spreekt ’er geen meer van.
Ai, Vader, gaat ’er tóch; Kozyn Adriaan zal ’er zich ook laaten vinden Met zyn Vryster, heurlui Nicht, om het wérk aan te binden, Zy hebben ’t my beloofd.
Ai Vader, doe ’er tóch ’t uwe toe, En héb médelyden met myn liefde.
Hendrik, maak me ’t hooft niet moê, ’k Zég, dat ik myn reputatie zo niet in gevaar wil stellen.
En jouw Zoons leeven wél?
want het zal me zo kwellen, Dat ik niet langer begeer te leeven, zo ik af moet staan; Maar ik zal daat’lik in den oorlóg tégen de Fransman gaan, En een eerelyke dood zoeken, in plaats van een kwynend’ leeven: Want myn liefde, weet ik wél, zal my tóch nooit begeeven.
Ja wél, die liefde leid jou béngels altyd wél in ’t hoofd; Nóchtans is ’t een krankzinnigheid, die jou de zinnen beroofd.
Dat jy je niet inbeelde, dat je verliefd moest weezen, Je zoudt van geen liefde weeten, nóch veur geen liefde vreezen; Maar wees verliefd, én blyf verliefd, zo ’t zo weezen moet; Dóch zie na een andere Dóchter, én na meêr goed.
Och, z’is te schoon!
haar oogen zouden ’t wreedste hart verleijen; En daar is goed genoeg, wou ’er de Moeder maar van scheijen.
Haar schoonheid... JOOST.
Nou schoonheid, straks liefde; ja wél, ja wél!
Jy jonge béngels bent zót, ik spring schier uit myn vél.
Nou, ik moet dat schoontje eens zien, én ik ga de Moêr spreeken; Maar Héndrik, jy zult me daar na ’t hooft niet meêr breeken, Zo ik van de lavuit kryg; dat gaat ’er zo na toe; Hoor je wél, Héndrik, maak me daar na ’t hoofd niet moe Met al dat liefde, én schoonheid, én al zulke zótte grillen: Want je zult daar na willen moeten, dat ik zal willen.
Versta je dat?
Ja vader, ik zal ’t doen; en ik beloof ’t, Maar doe haar het verzoek tóch met geen onbezadigt hoofd, En geef de Moeder geen réden van u af te zetten.
Ja, dat beloof ik je, ’k zal myn bést doen, én op myn woorden letten.
kom jy hier over een half uurtje weêrom, En wacht me hier dan zo lang, tót dat ik weêr uit den huize kom.
Ai Vader, houd myn liefde tóch geduurig in de zinnen.
Ja, ik zal.
Dat liefde.... liefde.... dat schoonheid.... dat beminnen....
Die béngels!
die lékkers!
schoonheid.... liefde.... wat een dolligheid!
Nou ’k mag aan klóppen, dewyl ’t tóch zo geschapen leid.
JOOST, LUCIA.
GOeden dag, Dóchter, kan ik Jufvrou Geertrui eens spreeken?
LUCIA.
Neen, Moeder is niet in.
,, Héndrik heeft wél uitgekeeken!
,, Wat brust me die jongen!
Wat zég je, is Moeder niet in.
Neen, maar zy zal straks weêr thuis zyn.
,, Ja wél, na myn zin ,, Is ’er geen mooijer Engeltjen op de waereld gebooren!
Wat praatje by jou zélf, bén je moeijelyk, dat je een verlooren Gang gedaan hebt?
wacht maar een oogenblik, myn Heer.
Zy kan niet uitblyven; binnen een kwartier is ze hier weêr.
,, Dat ’s een middeltje!
dat ’s een mondje!
dat zyn oogen!
Wat schort ’er, myn Heer?
,, Och, die dat meisjen eens zou moogen.... ,, Ja wél, was ’t myn Zoons Liefste niet!....
Wat praat je, by jou zélven al?
Ik zég, dat ik wat by jou praaten, én jou Moeder wachten zal.
Héb jy geen kénnis aan my?
Neen, naar myn béste weeten.
Maar myn Zoon, die kénje wél?
Hoe is die tóch geheeten?
’t Is Héndrik, die jou vryd, spélt hy me geen leugens op de mouw.
Ik had niet gedacht, dat ik van daag ’t geluk ontmoeten zou Van zyn Vaders byzyn, én blyf hem veel dank daar voor schuldig, Dat hy my die eer doet aandoen.
Hy is zeer onverduldig Om u te bezitten, én heeft my gebéden met hart, én ziel, Dat ik jou Moeder ééns aanspreeken zou, óf ’t haar geviel Een eind van dit vryen te maaken, én dat kwam ik haar vraagen.
Dan is uw boodschap al gedaan, én uw Zoon afgeslagen.
Ik zég, indien ’t aan myn Moeder mogt staan: Want zy heeft deze mórgen zeer tégen my aangegaan, Hoog gezeid, én gezwooren, zy zou me niet een spéld meê geeven Zo ik met Héndrik trouwen wou, ja zy zou ’t haar leeven Niet toelaaten, zo lang als zy het maar beletten kon; En ze gaf geen réden ter waereld, als haar wil; ’k begon Moeijelyk te worden, én zei, dat uw Zoon my zeer vereerde Met zyn aanzoek, én vraagde, waarom zy ’t niet begeerde?
Maar zy gebood me kort te zwygen, én zwoer met één, Dat zy éér stérven zou, als my met hem in ’t huuwelik te zien tréên.
Maar behaagt hy jou wél?
Zou hy me niet behaagen?
Geen braaver jongman, als hem, zag ik van al myn dagen.
Wou jy hem maar tien duizend pond méê geeven, myn heer, Dat we met gemak leeven kosten, geen geluk begeerde ik meêr Als dat ik zyn Vrouw tégens, óf mét Moeders wil, mogt geraaken.
Ik bén de eenigste Dóchter, én Moeder kan my geen basterd maaken; Maar zy kan nóch lang leeven, al is ze schier zéventig jaaren oud: Want zy is ’t leeven gewénd; daarom, myn Heer, zo gy woud, Gy hébt uw Zoon maar tien duizend pont méê ten huuwelyk te geeven Voor hem, én voor my, dan konnen we saamen leeven: En ’t goed van myn kant moet éndlyk komen, dat ’s gewis.
Zo dat het kontant géld maar de eenige schorting is.
Met tien duizend pond, heeft hy my in behouden haven.
Maar dat heet zich zélf by zyn leevendig lyf begraaven!
Meest al zyn goed wég te geeven, zo lang men leeft; Hy doet al veel, die vyf én twintig duizend gulden geeft, En maar gemeene middelen heeft: want je moet weeten, Ik heb geen Goudmyn, al heet ik ryk, én wél gezeeten.
Alle kwaâ schulden afgerékend; én ’t land, als ’t nu geld, Zou ’t styf hondert duizend haalen; én hy is al wél gestéld, Die dat zuiver heeft.
’t Kan dan geen tien duizend pond weezen?
Dat weetje wél béter.
Ik bén dan ook niet te beleezen, En ik verzoek u, myn Heer, zo wél als uw Zoon, nooit meer Na my om te kyken, want het is schaadelik aan iemands eer, Zo wél jongman, als jufvrouw, malkanderen op te houwen Heele jaren lang, sonder hoop van malkander te trouwen; En myn geneegenheid tót hem is alreê, al te groot.
Verschoon my dan, dat ik hem afsla, ’t geschied uit nood.
Maar wist ik jou een Vryer mét een tonnetje op te speuren, Zou je hem wél hebben willen?
Dat kon lichtelyk gebeuren, Want nu Moeder my aan uw Zoon Héndrik niet geeven wil, Zal zy my haar leeven niet uit trouwen; én dat wékt een gril In myn zinnen, dat ik lyen kan, nóch verdraagen.
Maar hy heeft wat jaaren, dat zou jou misschien mishaagen; En dewyl ik hoor, dat jy vreest niet haast getrouwd te zyn, Zou jou een jonge kabouter béter behaagen, als een ouwe gryn.
O neên!
ik zoek alleen van Moeders dwang te bevryden, En hoe oud dat myn man ook was, hy hoefde te geener tyden Voor ontrouw, óf oneenigheid te vreezen: want ik zie alleen Op iemand, daar ik eerlyk méê leeven kan, én op anders geen.