floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Wie zie ik?
hemel, ach!
Schrikt gy van my te aanschouwen?
KLAZYN Robbert aan een zy trekkende.
Kom, Robbert, laaten wy ons by elkander houwen.
Gy zet haar, door uw list, op ’t hoofd een fraaije kroon.
Wat doet ge in myn gezigt?
wie heeft u hier ontboôn?
O eerdief!
huichgelaar, vol van vervloekte vonden.
Ontaarden schelm!
waarom hebt gy my zo geschonden?
Wat Saater heeft u zulks geblaazen in het oor?
Want gy geeft niet aan deugd, maar aan het kwaad gehoor.
Is nu uw wraak verzaad nu yder my gaat schenden?
En komt gy nu noch zien, hoe ’k my in deeze elenden Gedraag?
dat u verblyd: Ja, wees met recht verheugd, Door dien uw’ list in naam my heeft beroofd van deugd: Ook blyft nu Goossen weg om ’t geen gy hebt bedreeven: Maar zeg my doch wat baat kan dat aan u nu geeven?
Of meend gy dat gy my nu eêr bepraaten zult?
eerdief, dat zy veer; myn groote gramschap duld Dat nu, noch nimmer, neen!
’k zal voor de Rechters knielen, En bidden hen om recht: licht dat ik hunne zielen Beweeg door myn geschrei; zo krygt gy uwe straf, Voor uw vervloekt bedryf, dat my schier brengt in ’t graf.
Gy kond nooit deftiger uw boosheid aan my wreeken: Gy maakt dat Goossen is met vrijen wil geweeken: Ook dat ik nu van elk oneerlyk werd geacht, Daar gy, noch niemand my tot oneer heeft gebragt; En houd u, of gy had van my uw wil verkreegen.
Maar kitteld gy u vry met dien gewaanden zeegen.
Ik bid, vergun my doch een oogenblik gehoor, Ik zal... KONSTANCIA.
Wat zult gy doch?
ik heb geen ooren voor Een die myn eer ontsteeld, door overlooze treeken.
Nu, nu, hy heeft berouw, vergun hem dan te spreeken.
Spreek op, en maak het kort; want gy my al verveeld.
’k Beken dat ik die rol van huisheer heb gespeeld; Om door dat middel tot myn oogwit te geraaken; Dat is my tot uw man te maaken: Want myne min tot u is overlyd’lyk groot, En ik ben door die min tot dat bedryf genood.
Denk niet, Konstancia, dat ik dit ging beleggen Uit haat tot u, ô neen!
wilt my dat niet zeggen: Want nu het is geschied is het myn ziel zelf leed, Om dat ik hoor dat men uw faam, zo wyd en breed Gaat schenden; daarom is ’t dat ik ben hier gekomen, En geeven u dat weêr het geen ik heb genomen, Indien gy wilt als ik: doch is uw wraak zo groot, Dat die ’t niet dulden wil dat ik u redde uit nood?
Zo wreek u met dit staal: want zo ik u moet derven, Ben ik bereid om hier van uwe hand te sterven.
zet uw gramschap neêr: want uw goedaardigheid, Die belgd zich als ’er wraak in uwen boezem leid.
Ik bid, schep moed, laat af u zelven zo te kwellen, Dewyl ik magtig ben u weêr in de eer te stellen.
’t Is waar, gy hebt wel reên, om my met grooten haat, Te haaten tot uw dood om myn volbragte daad.
Ja, ik beken myn schuld, en werp my voor u neder.
Verhoor myn bede toch: uw hart is immers teder.
Een schuldbekentenis die men oprecht’lyk doet, Is altyd winbaar op het menschelyk gemoed.
Hoe veel te meêr op u, wiens teêrheid men moet looven; En in de deugd, en trouw alle and’re streefd te boven.
Reis op, ik ben voldaan, myn gramschap is bedaard Door uw volmaakte reên; die moest wel zyn ontaard, Die niet bewoogen wierd, daar ge om uw schuld te boeten, Getroost zyt om de dood te sterven voor myn voeten.
’k Vergeef dan uw bedryf, schoon het de Stad vervuld; Mits dat gy myn eer herstellen zult.
Zeer graag, Konstancia: maar dat kan niet geschieden, Of gy moet my op trouw uw rechtehand aanbieden.
met u trouwen?
neen, dat is myn meening niet.
Dat ik uw doen vergeef is daarom niet geschied: Maar om uw groot berouw het geen gy hier komt toonen, En om dat gy myn schand weêr zoud met eer bekroonen.
Ik meenden dat gy daar toe wist een goeden raad; Maar zo, gelyk gy meend, het my niet aan en staat.
Want denk eens by u zelf, door dien ik nooit voor deezen U heb bemind: hoe kan ’er nu dan liefde weezen?
Myn gramschap leid wel neêr, door teêrheid myns gemoed; Maar trouwden ik met u, dan was ik al te goed.
Het is nu onze beurd, kom, nicht, laat u gezeggen, Door dien gy klaarlyk weet hoe dat de zaaken leggen; Ook is Allart een heer Die in welleevendheid, en spraak voor niemand zwicht.
Ik heb hem lang gekend; hy draagd zich na behooren,* Al heeft hy juist geen geld, dat moet de trouw niet stooren: Gy hebt het rykelyk; ook zyt gy, als ik sterf, Alleen myn erfgenaam, dan hebt gy’t dubbeld werf.
En hebt gy noch geen min?
die zal hy ras verwekken; Daar is geen vrouwenhart of hy zou ’t na hem trekken, Door zyn begaafde tong.
Ik ben ook zonder man; En had ik tonnen schats; en dat heer Allart dan Om my kwam, ik zou ’t hem geen driemaal laaten vraagen; Maar zyn getroost met hem te leeven al myn daagen.
Ik dank u duizendmaal voor uw genegentheid.
waar Konstancia zo wel daar toe bereid.
Maar Zaartje, hy had u een werk als my gebrouwen, Zoud gy dan evenwel met hem noch willen trouwen?
Voorzeker!
dan voor al: want hoe kreeg ik myn eer Als ik hem niet en nam?
en kwam hy zelf niet weêr, Ik zou genoodzaakt zyn om hem noch aan te spreeken, En zeggen: trouwd my nu, eêr ik in schand blyf steeken.
Dat zou je moeten doen.
zie dat behoefd gy niet; Want hy van zelver komt, en u zyn dienst aanbied.
Kom, wyl Heer Allart, dit heeft door de min bedreeven, En toond berouw, moet gy niet langer tegenstreeven.
Neen Oom, ik volg uw raad.
uw reeden hebben net My alles klaar ontleed, dies ben ik omgezet.
Ik ben dan tot uw vrouw: gy hebt my ’t meest bewoogen; Ik zie uw min tot my is krachtig van vermoogen.
Kom naderd my nu vry, en vreesd niet meêr myn haat, Door dien u niets van my, als min te wachten staat.
O trouwen minnaar!
kom, al hebt gy my geschonden, Ik heb u na die daad heel heusch en trouw bevonden.
Nu zie ik dat gy my met al uw hart bemind; Dies is myn hart tot u, als ’t uw tot myn gezind.
’k werd door vreugd van de aarden opgenomen.
Maar kan ’t wel mog’lyk zyn?
het komt my voor als droomen.
Neen, ’t is geen droom, maar ernst.
Ja ’k meen het, Heer Allart.
Gy meend het?
hoe gerust is nu myn woelend hart!
Laat toe, Konstancia, dat ik uw lieve lippen Mag raaken met myn mond; waar over gy liet slippen, Die reeden, die ik nooit dacht dat ik hooren zouw.
Zeer graag, begaafde Heer.
Daar, neem nu ook op trouw Deez’ ring.
Tot wedermin, aanvaard nu meê de mynen.
Wel aan, dewyl gy doet myn groote smart verdwynen, En neemt my tot uw man; daar ik u heb gedaan, ’t Geen onvergeeflyk scheen, zo zeg ik u dan aan, In ’t byzyn van uw Oom, en deeze goede vrinden, Dat gy ten allen tyde ook zult in my bevinden, Een man, die u waardeerd als de appel van zyn’ oog: Een man, die uwe deugd altyd heft hemelhoog: Een man, die altyd zal met u in vreede leeven: Een man, die tot de twist u nooit zal reeden geeven: Een man, die zich verheugd als hy by u mag zyn: Een man, wiens liefden is oprechtig, niet in schyn.
Hier tegens zal ik u weêr met deeze eer bekroonen; ’t Is reedelyk uw min met wedermin te loonen; Dat is, dat ik u acht voor man en wettig hoofd; Van welkers achting zo veel mannen zyn beroofd.
En zo het beurd, dat ik voor u kom weg te sterven, En laat geen kinders na, zult ge al myn goed’ren erven.
Ik zal niet doen gelyk als meenig valsche vrouw, Die haaren man al ’t goed, in schyn van liefde en trouw Gaat maaken; en daar na ’t gemaakte weêr gaat breeken: Dien bloed beliefd haar vast, en blyft van ’t goed versteeken.
Dat wacht ik niet van u.
’t is schendig die zulks doet, KONSTANCIA.
Neen Allart, denk dat niet; ik heb een teêr gemoed.
Dat huwelyk is klaar.
lang moet je zaamen leeven.
En wat ’er meêr toe hoord, wil u den hemel geeven.
’k Wensch u geluk, myn Heer; en u Konstancia.
Ik meen het my verheugd, al kom ik achter na!
Wat heb ik werk gehad eêr ik het zo kon maaken!
Weet ik het niet, myn Heer?
gy hebt in deeze zaaken Gedaan, het geen ik nu noch nooit vergelden kan; Neemt dan myn dankbaar hart voor uw vergelding an.
Zo doe ik ook, myn Heer.
ALLART tegens Konstancia.
’k Heb u noch iets te zeggen, Wyl ik al myn geheim nu voor u bloot wil leggen.
Het is dan billyk dat men dienst met dienst betaald.... KLAZYN.
Myn Heer, raakt dat nu ons, het geen gy nu verhaald?
Ja Klazyn.
zwyg maar.
hoe heeft zy u bekeeven!
Hoe wil ’t ons gaan!
Vrees niet.
In ’t geen ik heb bedreeven, Heeft uw Klazyn heel trouw haar dienst aan my betoond: Want zy liet my in huis; en om ’t niet onbeloond Te laaten, heb ik haar beloofd, dat ik dan aan haar zouw Vereeren een stuk geld tot vord’ring van haar trouw; Indien het beurde dat ik met u kwam te paaren.
Zo dit u nu behaagd?
zo laat haar ook voortvaaren Met haare trouw.
Dat zal geschiên: ook zal ik ’t geen Gy aan haar hebt beloofd, ruim volgen doen met een.
Maar, maar Klazyn!
hoe slecht wist gy u noch te houwen!
Ja ik heb schuld Juffrouw, ’k dacht te eerder zal ik trouwen.
Kom Robbert, en Klazyn, kniel zaamen voor haar neêr, En bid vergiffenis; zy zal ’t dan meê niet meêr Gedenken.
KLAZYN Robbert by de hand vattende.
Kom, Robbert.
Het geen ik heb bedreeven, Bid ik u, Juffrouw, dat gy my doch wilt vergeeven: Ik heb noch nooit, als nu, in dienst en trouw gemist; Doch niemand leefd zo vroom, die zich niet eens vergist.
En nu de zaak in ’t end u beide doet verbleijen, Laat my en Robbert dan niet troost’loos van u scheijen.
’t Is waar, ’k heb meê misdaan, dewyl ik myn Heers goed Bewaarden; doch niet meer, als mantel, pruik, en hoed.
Dat is nu al het geen dat ik u ooit misdede; En ’t geen Klazyntje bid, dat bid haar Robbert mede.
Wel aan, reis vrylyk op.
’k Vergeef u beider feit; Ook zal ik doen het geen ik daat’lyk heb gezeid.
Ik dank u duizendmaal.
Juffrouw, wat zyt gy goedig!
Ik dank u al zo veel.
wel wat zyt gy lankmoedig!
Wel ’k meen gy zyt een vrouw die zwanger is van deugd!
’k Wensch u, en u myn Heer, lang leeven met veel vreugd; En dat uw vyanden voortaan uw lof verbreijen: Gy hebt onschuldig: gy, door liefde moeten leijen.
’k Ben dankbaar voor die wensch.
Wel aan, dewyl myn leed In vreugden is verkeerd, en ik het ook vergeet, Zal ik myn middagsspys vergrooten en verand’ren, Op dat gy alle ons feest helpt vieren met elkand’ren.
DE BELACHCHELYKE JONKER, KLUCHTSPÉL.
T’ AMSTERRDAM, By ALBERT MAGNUS, op den Nieuwendyk,in den Atlas, by den Dam.
1684.Met Privilegie.
Dat sy Supplianten sedert eenige Jaren herwaerts met hunne goede vrinden hadden gemaeckt en ten Tooneele gevoert verscheiden Wercken, soo van Treurspelen, Bleyspelen als Kluchten, welcke sy lieden nu geerne met den druck gemeen wilden maecken: doch gemerkt dat dese wercken door het nadrucken van anderen, veel van haer luyster, soo in Taal als Spelkonst souden komen te verliesen, en alsoo sy Supplianten hen berooft souden sien van hun bysonder ooghwit om de Nederduytsche Tael en de Dichtkonst voort te setten soo vonden sy hen genootsaekt, om daar inne te voorsien, ende hen te keeren tot Ons, onderdanigh versoeckende, dat Wy omme redenen voorsz.
de Supplianten geliefden te verleenen Octroy ofte Privilegie, omme al hunne wercken reets gemaeckt ende noch in ’t ligt te brengen, den tyt van vyftien Jaren alleen te mogen drucken en verkopen of doen drucken en verkopen; met verbot van alle anderen op seeckere hooge peene daar toe by Ons te stellen ende voorts in communi forma.
overgemerkt hebbende, ende genegen wesende ter bede van de Supplianten, uyt Onse rechte wetenschap, Souveraine magt ende authoriteyt de selve supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert hebben, consenteren, accorderen ende octroyeren mitsdesen, dat sy geduurende den tyt van vyftien eerst achter een volgende Jaren de voorsz.
werken die reeds gedrukt zyn, ende die van tyt tot tyt door haar gemaekt ende in ’t ligt gebragt sullen werden, binnen den voorsz.
Verbiedende daarom allen ende eenen ygelyken de selve werken naar te drukken, ofte elders naer gedrukt binnen den selve Onse Lande te brengen, uyt te geven ofte te verkopen, op de verbeurte van alle de naargedrukte, ingebragte ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie hondert guldens daer en boven te verbeuren, te appliceren een derde part voor den Officier die de calange doen sal, een derde-part voor de Armen der Plaetse daar het casus voorvallen sal, ende het resterende derde-part voor den Supplianten.
Alles in dien verstande, dat wy de Supplianten met desen Onsen Octroye alleen willende gratifieeren tot verhoedinge van hare schade door het nadrukken van de voorsz.
werken, daar door in geenige deelen verstaen, den inhoude van dien te Authoriseren ofte te advoueren, ende veel min de selve onder Onse protectie ende bescherminge, eenig meerder credit aansien ofte reputatie te geven, ne- maer de Supplianten in cas daar in yets onbehoorlykx souden mogen influeren, alle het selve tot haren laste sullen gehouden wesen te verantwoorden, tot dien einde wel expresselyk begerende, dat sy desen Onsen Octroye voor de selve Werken sullen willen stellen, daar van geene geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maaken, nemaar gehouden zullen wesen het zelve Octroy in ’t geheel ende sonder eenige Omissie daer voor te drukken ofte te doen drukken, ende dat sy gehouden sullen zyn een exemplaer van alle de voorsz.
Ende ten eynde de Supplianten desen Onsen consente en Octroye mogen genieten als naar behooren: Lasten wy allen ende eenen ygelyken die ’t aengaen mach, dat sy de Supplianten van den inhoude van dezen doen, laten en gedogen, rustelyk en volkomentlyk genieten, en cesserende alle beletten ter contrarie.
De tegenwoordige REGENTEN van de SCHOUWBURG, hebben het Recht van de bovenstaande Privilegie, voor dit Kluchtspel, vergunt aan ALBERT MAGNUS, Boekverkoper tot Amsterdam.
In Amsterdam den 1.
November 1684.
NEELTJE, Moeder van Johanna.
JOHANNA, Vryster van Eduard, en Karel.
JORIS, Broeder van Neeltje.
KAREL, Vryjer van Johanna.
EDUARD, Vryjer van Johanna.
KATRYN, Meid van Neeltje.
KRUYJER.
Twe Zwarten.
DEBELACHCHELYKEJONKER, KLUCHTSPÉL.
EDUARD, JOHANNA.
Madame, laat u toch beweegen Hou myn bonheur niet langer tegen, Of zeg my, wat’er noch obsteert.
Wat is ’t, dat gy desidereert?
Heer Eduard, ik zal u zeggen, Waar aan de gansche zaak zal leggen.
Ik hoor met aandacht.
Myn Mama Heeft maar een Broêr, gy weet ’et?
Die Broeder is voor dartig Jaaren, Van hier, na Indién gevaaren: Van daar vertrok hy na Japon, Wierd Tolk, wyl hy die Taal wel kon; Hy heeft laatst aan Mama geschreeven, Dat hy zich zou op reys begeeven Met d’eerste Scheepen, want hy was Reeds op Batavia dat pas.
Die Scheepen, hoor ik, zyn nu binnen.
’k Verwacht hem, zo gy hem kond winnen ’t Zou zeer veel helpen, myn geval Staat in zyn hand.
Mamatje zal, Zo ras hy komt, om raad hem vraagen, Daar zy haar blind’ling na zal draagen, Het zy hy goed vindt, dat ik vrouw Van Karel werd, of met u trouw.
Hy zal zich daadlyk declareeren In myn faveur, ik durf het zweeren, Heeft hy met vreemde geverseert, ’t Gaat vast dan, dat hy estimeert Welleevendheid, en noch byzonder, Dewyl de Japaneezers wonder Kourtoisjes leeven, en Galjaart.
Myn Heer, zo veel ik van haar’ aard Uit haare kleederen kan gissen, Geloof ik, dat gy zeer zult missen.
Haar Rokken zyn niet heel bekwaam Tot Complimenten, en voornaam Haar groote, en flodderige Mouwen.
Dit doedt my ’t tegendeel vertrouwen.
Mejuffer ik zal dit disput Uitstellen, en om tot myn but Te komen, eens gaan pourmeneeren, Of ik uw Oom mogt rencontreeren, Aan ’t Y kant, of ’t Oost-Indisch Huis, Of by de nieuw gemaakte Sluis, Ik zal myn dienst hem offereeren, Om aan uw huis te conduiseeren.
Gy kend hem niet.
’k Zal vragen aan De Oost-Indisch-Vaârs, die ik zie staan, Na een, die in Japan voordezen Is Tolk geweest, ei wil niet vreezen.
Ik twyfel niet, of door myn konst Insinueer ik me in zyn gonst.
NEELTJE, JOHANNA.
Waar mag Katryn nu blyven?
NEELTJE, Van binnen.
Tryn.
Mamatje roept, hoe zalze kyven!
NEELTJE.
Katryn!
hoorje niet?
Johanna, wel waar is de Meid?
Zo ras ik men rug keer gaatze voort, hetze jou niet met alle gezeid?
Dat zinne parten!
zie daar, ik zal het niet langer verdragen, Wel ’t is om aârs te worden, zo als de meiden je langer plaagen.
Mama ik heb haar in de buurt Maar, om een boodschapje gestuurt.
Je hebt wel een geboodschap, wat hadje nou weêr verzonnen?
Ik wed, datje een platte meid, de heelen dag zoud gaande houden konnen.
Waar nou weêr heen?
Mama, s’is maar By Klaas de Snyjer, myn Samaar.... NEELTJE.
Dat gesnyjer duurt niet langer als den middag, en den morgen.
’t Is, of in ’t huishouden niet anders te doen is, als voor de kleeren te zorgen, De gansche dag ben jy kleuters bezig, met Krullemaaksters, Kaknaaisters, en volk van diergelyke slag, Te overleggen wat best zwierd, en de Mode weezen mag.
Al watze spreeken is van pronken, en praalen, Die kleuters maaken zo veel, dat ’t voor d’Ouwers niet is om aan te haalen, D’een is nauwlyk weg, of d’ ander staat al weêr over de vloer, Ik wed je hebt meêr als tien Franschekraamers aan je snoer.
En wat nood was ’t noch, maakte je iet, en liet het dan zo blyven, Zo jy ’t zo afdroegt, ik zouder noch niet eensjes om kyven.
Maar niet één nieuwe Mode komt ’er op, of ’t moet weêr vermaakt, Meen jy, dat je Vader, en ik, het geld hebben getaakt?
Heb ik een stuiver, wy hebben ’t met onze naerstige zuynigheid over gewonnen.
Ik zouje een party Mutzen, Karbetten, hoe hietje dat Tuyg, op noemen konnen, Dieje meêr van maaken, en vermaaken, als ze waerd zyn, hebben gekost; Ik ben ook jong geweest, maar zuinig, en zo niet toegedost.
Mama, voor deeze was de Waereld Heel anders, nu gaat elk gepaereld, Gediamant, gesteent, gestrikt, Toen ging men zedig opgeschikt.
Wilt gy, dat ik me alleen zal kleeden Gelyk een Klopje.
Slechte reden.
Hoe kan een Juffrouw van fatsoen, In kleederen iets minder doen?
Ik bidje, let eens op de Meiden, Zoud gy ze konnen onderscheiden Van Burgers Dochters, draagen zy Niet van fyn goud, zo wel als wy, De Strikken aan het Hoofd, en Ringen, En Kettingen, en alle dingen?
Zelfs Groentjes, die eerst voor een Jaar Uit Mofland kwamen, en toen maar Een schraal groen Rokje hadden, draagen Nou witte Kapers alle dagen.
Als dan haar Landslui hier in stad Eens komen, weeten zy niet, dat Het Meiden zyn, ô neen, zy vraagen Haar, Juffrouw zou ’t u Man behaagen Dat ik hem spreek, zal ik dan gaan Gelyk een Meid, zoud gy verstaan, Dat ik alleen my na laat wyzen Met vingers, zoud gy dat dan pryzen?
Die kleuters spreeken alle te samen gelyk als met eene mond, Zy bouwen altemaal op een, en de zelfde grond, Elk zeit, zal ik ’t alleen doen, zal ik een uitsteekzel weezen?
En zo lang als dat zeggen zo duurt, staat ’er te vreezen, Dat het blyven zal als ’t is, zoo doende gaat het d’oude sleur, Neen, neen, je zult het niet alleen doen, gaatze maar met een goed exempel veur.
Daar is Katryn.
NEELTJE, JOHANNA, KATRYN.
Hy zal voort komen, Zo ras hy heeft de maat genomen werd geklopt.
Aan imand die hem wagte, daar Is Karel, ’k zag hem.
Ei, zeg maar, Dat ik niet t’huis ben.
Watte zaaken!
NEELTJE, KAREL, KATRYN.
Ik kom, om u bekent te maaken, Me Juffrouw, dat gy zekerlyk Uw Broer haast zien zult.
Wel, wat blyk?
’k Heb van Oost-Indisch Vaârs vernoomen, Dat hy reeds is in stad gekomen.
Wel Karel, ik bedank jou voor die tyding, ’k verlang hartelyk om hem te zien, Hy is uitgevaaren, laat ik me eens bedenken, ’t is nou al tien Jaaren, dat onze Peete Wybregje is overleeden, En toen had hy twintig uit geweest, dat ’s dartig, ’t is dan niet meer als reden, Dat ik na hem verlang, ik wed, hy kend zyn eige vleeschelyke Zuster niet, Want als me mekaar in dartig jaar niet eensjes en ziet, Vind men al veel verandering; maar ik zal ’t wel merken Aan ’t kloppen van myn hart, ’t bloed zal beginnen te werken, ’t Zal kruypen daar ’t niet gaan kan. KAREL.
Is de jonge Juffrouw niet in?
Ja, maar ga nou niet by ’er, zo jy doen wilt na myn zin, Ik zou’t er eerst eens lustig van Joris Oom laaten zeggen, Hy zal der kapittelen, ’k meen dat hy ’er die Text uit zal weeten te leggen, Ik wilje wel verzeekeren, dat jy hem straks zult hebben op je zy, Hy houd niet van ’t Sinjeurtje te speelen, maar van Jongmans als jy; Hy houd veel van een styl, dat schryft hy my in alle zyne brieven, Zie jy maar toe, datje Oompje wat weet te believen, Ze zal veel om Oom doen.
Loop alje best na de Nieuwe-brug, Zie of jy hem vinden kond, zo niet, kom weer te rug.
Ik wou dat jy hem aantroft, want ik heb wel gedachten Dat Eduard heen is gegaan, om hem onderweegen op te wachten, Loop al je best als een man, maakt dat jy hem de loef af steekt.
Met uw verlof, ik ga. NEELTJE.
’t Is gewonnen, zo jy hem ’t eerste spreekt.
Johanna, Johanna!
wel hoe of het noch zal lukken?
Zulje komen of niet?
jou kop het wel verbrangste nukken?
Waarom loopje weg?
strakjes bleef je wel staan Toen Eduart kwam, ja, die kleuters rechten wat aan!
Wat let Karel, dat je de borst niet wild zien, noch met hem spreeken?
Is ’t geen eerlyk Jongman?
wat het hy veur gebreeken?
Hy is ommer niet schief, scheel, poteres, noch lam?
Is hy een dronkebol, of lichtmis?
of is hy je wat te stram?
Nou spreek, wat schort hem?
of wilje ’t niet zeggen?
Wilje liever hebben, dat ik het jou eens uit ga leggen?
Dat schort ’er an, hy is geen pronkepink, niet genoeg van de zwierige trant, Hy is geen Monsieurtje, geen straatslypende lanterfant, Hy weet Juffrouw zo geen Spreukjes van ’t rood Kousje te vertellen, En de heele dag van de Mode, en Saletten aan de ooren te lellen: Als ’t postdag is, zeid hy, Juffrouw ik moet brieven schryven, en gaat stilletjes heen, Als de andere allemode pronker niet weet, hoe hy van grootsheid zal treên.
Smorgens, en Savonds ziet men hem hier verby de deur met zyn confratertjes wandelen, Als Karel bezig is zyn dingen te doen, en met de Kooplui te handelen; Wat dunkje, weet ik ’t niet?
heb ik ’t niet net op zyn kopje geraân?
Maar kan het huishouwden van Wandelen, en Salet loopen bestaan?
Kan men daar de Kinderen, en de Vrouw de honger me stillen?
Meenje, dat de Huisheer dat voor de huur zou ontfangen willen?
’t Gaat er zo niet toe in de Waereld, myn lieve kind, jy bent noch jong, Jy weet noch niet beter, ’t Vogeltje, dat de heele Zomer zong Storf Swinters van honger, daar andere, die somtyds zongen, en somtyds wat vergaarden, In de winter op aaten, ’t geen ze in de zomer verspaarden.
Jou Oom zal strak komen, denk eens wat een groot verdriet.
Zal ’t voor hem weezen, dat hy jou zo ongehoorzaam ziet.
Mama ik zal my altyd draagen Gelyk ’t betaamt, ’k zal Oom raad vraagen.
’k Beken, ik heb in Eduard Vry meer gevallen, maar myn hart Heb ik hem zo noch niet gegeeven, Dat ik met hem zou willen leeven In weêrwil van myn Oom, en jou; Indien gy wild, dat ik hem trouw, ’k Zal myn gehoorzaamheid betoonen, Indien gy Karels min wilt kroonen, Zal ik aanwenden alle vlyt, Dat gy, en Oom te vreeden zyt, En, hoe hoog dat ik ook mag achten Galanterien, ik zal trachten, Om my te schikken na zyn’ raad.
Wel nou ken ik je voor myn kind, dat is eerst verstandig gepraat.
Hebje je Ooms kamer al te deeg op geschikt?
zal der nou niet met alle aan faalen?
Belieft Mama het eens te zien?
Gy zult ondertusschen het Thé goed voor den dag haalen.
JA ’k zeg je brust dat Thé goed wel, Men heeft de dood op zen hals als men ’t krygen of weg zetten zel, Brak ’er maar eens één Kopje, ik zou het verloopen, Zulk een leeven zou’er zyn, al wou ik weêr een ander koopen ’t Zou niet helpen mogen.
Nou, de Pot is altyd noch heel, Daar zyn de Kopjes, ik moet eens tellen, hoe veel Werd gescheld.
Heb ik ’er hier?
ô Bloed!
is dat verschrikken, ’t Is groot geluk, datze niet uit myn hand zyn gevallen aan duizend stikken.
KRUYJER, KATRYN, JORIS, Met de Mantel om de ooren.
Wat hangt hier uit?
is het niet de Baviaan?
Nou gegaan Om ’t goed, en de Zwarten.
’k Loop al heenen, ’t Geld kryg ik strak dan wel met Eenen.
JORIS, KATRYN.
Is Neeltje Joosten niet in huis?
Myn lieve man, je hebt abuys, De Vrouw, daar ik jou na hoor vraagen, En kende ik niet van al myn dagen, Je bent verkeert, die woond hier niet.
Is dat dan niet een Baviaan, die me booven op je Luyfel ziet?
Ja ’t is een Baviaan, maar ik ken hier geen Neeltje Joosten.
Vrindschap, jy zeltje ’t zoeken noch wat moeten troosten.
Zy moet ’er woonen.
Wel hoe zal ’t Hier lukken, kaerel, benje mal?
Laat je Moeder, of je Vrouw eens van binnen komen: Ik zal ’t ’er zelf vraagen.
Wat benjer, de Dochter, of de Meid?
wie dukker of ’t langer zo zou droomen!
Ik wilze nou niet roepen, zie daar!
’k Zou ergens woonen by de zeeven jaar, En de naam van ’t Volk daar ik by diende niet kennen.
Wat beelje jou in, dat we hier zo wat Doetjes bennen?
JORIS, NEELTJE, KATRYN.
Katryn, hoe duurt het daar zo lang?
Deez’ Kaerel maakt het my zo bang, Hy staat en teemt om my te plaagen.
NEELTJE, uitkomende.
Wat is ’t voor een, wat komt by vraagen?
Na Neeltje Joosten.
Jy Juffrouw!
Ja ik ben het, schik, Waar is de Man?
wat ’s jou begeeren?
Of ben jy ’t Joris Broer?