floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Dat ick een krijghs-man was ick schoof de duyvel naa, Jaa, waar ’t op ’t vuylnis-vat, ick zoght mijn Feetida, Jaa, waar het op ’t secreet by wijven, en bij mannen, Met Oom, en Peet, en Night, ick zouw de vrees verbannen, En zitten by men Bruyt, myn uytgeleze schat, En grollen, spijt de nijt, ter zijden mijn Megat, En drollen darmen leegh, en met de Hemel-narren Besien den grooten Hont in ’t midden van de Starren, Geen bergh hoe doncker-diep, geen nogh zoo maag’ren hol, Geen Oven zoo vol vuurs, ick dringh ’er in Bricol.
Moekroesje, weetje wel dat Neutertjen op waght staat?
Ick bid u mijn Bricol, dat gy op alles aght slaat.
Dus zal ick doen Moekroes.
Moekroes naa huys gaande; eerste en tweede Speelman voor sijn deur.
Schuyl u, Moekroes ter zijden, Zoo mogen Veel, en Keel mijn zeenuwen verblijden.
Eerste, en Tweede Speelman.
Speelman.
De minnaar is soo schoon, gelijck de Juffer zey, Dat Harp, noch Klave-koord, nogh Symbel, noch Schalmey, Nogh Hans-ooms Tuureluer zijn wonders kan vermaken.
Wy zullen hem noghtans tot in de ziele raken.
Speul op, en houw de Bas.
Stemme: Baisez moy ma belle jeanneton.
STeeck jouw kop, ô droezige Moekroes!
bis Eer ick in jouw aenste proes, Ten venst’ren uyt, mijn schoone, Wilt uw beleeftheyt toone, Aan die u volght eeuwighlijcken naa, Aan de verliefde Feetida.
Stemme: Moeder ick heb ’er de bruy van de luy, etc.
VRolijcke Kroesje mijn drollige Sul, Jy hebt een hoofje versiert met een krul, Een krul op ’t hooft, Een kin geklooft, Een strick, een prick, een dubbele quick.
Wylje de Nijt van slangen berooft, En valt in Venus-strick.
Ick oock wat, of Moekroes de schelle klancken hoorde.
ter zijden.
Nooyt lieffelijcker stem mijn zuyv’re ziel bekoorde.
Voys: Jantje zoud eens gaan uyt vryen, etc.
I. O Moekroesje!
vrolijck mensje, Zuyv’re baart, Likskes waart, Hebje Beulingh voor men Pensje Als voor Haasje?
Haasje baasje, Bijt de Duyf In de kuyf.
Valt’er iet in Min te sammelen?
Houwje fris Aan den Dis, Onze snaren zullen rammelen, Heer, hoe proesje Heer Moekroesje, Eer verga, Feetida.
Lustigh-rustigh, stoock het bràntje In men hart, Light men smart, By je baart, en Haze-tantje, Neem, Moekroesje, Flux men poesje Moght ick u Kussen nu Moekroes.
Eerste en Tweede Speelman.
Voor wie dogh speelt gy Lien?
Uyt last van Feetida, Die met haar zughjes volght Moekrosjen eeuwigh na.
Na Frissers zeggen, en naa Gulharts mede-spreecken, Die Eed’le Juffer zal zigh nogh in zieckte steecken, En dalen in het graf; 2.
Al zeytmen haar, avoes.
Men lust niet, zeytze, neen, ick drinck maar met Moekroes.
Dit hooren wy ter vlught, gy kondt het ander gissen.
Wanneer ick Bruygom ben zal ick uw dorst eens slissen.
De drogert schuurt.
Hy schuurt.
De Koeck eetende.
Nu is het tijdt beloo, Dat je alle vaardigh zijt, wijl schaft de Kock zijn zoo.
Ick gaa zoo daadelijck naa ’t Logement van Heeren.
’k Zal, ick belooft u met Moekroes stracks wederkeeren.
Tot flusjes dan, vaar wel.
Gaa op mijn woorden vast; Bricol, stoot jy de Koeck geheel zoo in den bast?
Ick knap met Neutertje Moekroesjes zoet vervalletje.
Laat proeven hoe het smaakt.
Mijn neut, mijn water-galletje.
Ay, geef men Heer een stuck.
Geef jy ’t, ick durref niet.
Wie drommel zie ick, Heer, daar ginder in ’t verschiet?
Gans zuycker ’t is Moekroes.
Ty jy naa Gulhart henen, En jy by Feetida, daar zult gy saam vereenen In ’t heerlijck voorneem tot een reght-volmaakte klught.
Bricol en Neutertje.
Wy gaan.
Strijck terwijl, en maackt een zaght gerugt, Aanziet het werck, en zwijght, ick houd my opgetogen.
Frisser.
Nu ben ick eyndelijck tot hare min bewogen, O!
welcken melody grasseert gy dans mon coeur, Je suis, O Feetida!
vostre humble Serviteur.
Zy spelen.
Toon: Amarante, en zingen.
NU in een schuyt, dan op een wagen weêr, Wat is ’er aan gelegen,’t is altijdt mooy weêr, Wat weet megatt, uw pol, en nimmer man, Indienje wort geregen?
’t is een lompen Jan; Maar niet zoo sleght gebooren als jy Hoer wel denckt, Hy heeft twee vlytige ooren die jouw Hoerdom krenckt; Waar blijft gereghte wraak, Dat zy niet met ’er sjanckers zwarte Sare slaat Naast twee vergulde Anckers daar ’er mot-kas staat?
Foey van dien Helschen Draak!
De Goden zijn, Moekroes, u overdadigh gunstigh, De Broer van Feetida was in zijn aanlegh kunstigh, Wy zijn om uwen ’t wil met dubb’le vreught vervult, Om dat gy vry van druck met d’eed’le trouwen zult, Op heden zult gy nogh haar eerbaarheyt genieten.
De blijdschap wisselt dees mijn oogen in twee vlieten; Staa Y-stroom, staa, en hoor mijn lieffelijck gezught; Helaas!
’k ben uytgezught; keer Y-stroom op de vlught; Kan ick u in uw’ coers met mijn gezught tardeeren Zie daar zijn tranen om met haastigheyt te keeren In d’armen van uw Vaar, die grijzen Oceaan.
Waar koomt u, Heer Moekroes, die dighters trant van daan?
toon my Feetida, dan zal ick u eerst leeren De Kortosy-kunst by het fris Complimenteeren.
’k Zal u geleyder zijn na aller-Joff’ren star.
Neen, Heer, ick ben de jonghst; gy, volght ons bey van var.
Speel-lieden.
Gy, Frissert, zoud mijn lage zijd bekleden?
Dat lijd ick nimmer.
Weest, Moekroesje, maar te vreden; En ben ick voor dees reys een Jager wellekom, Doe my de zelfde eer als ick ben Bruydegom.
Ben ick dan Bruydegom?
Gy moet op heden trouwen Met d’aller-Eedelste, en schoonst der Werelt-vrouwen, Met uwe Feetida, die nogh van deze naght De streelingh van Moekroes in hare schoot verwaght.
Ick zweerje by men Baart, daar jy oock by zult zweeren, Ick zweerje by het bont van zaghte Bruylofts-veeren, En zweerje niet, ick zweer in ’t uyterste verdriet, Al mint jouw Feetida, men Vrient, je krijghtze niet.
’k Wil van Religi, zoo het heur belieft, verranderen.
Stantvastigheyt verwint.
Vertreckt gy met malkanderen, Klop aan dit huys, men u daar reght gelieven zal.
De 2.
Speellieden kloppen.
Neutertje in Saat-Juffers kleedingh.
Waar ’s Frissert, en Moekroes?
Zy kuiffelen den bal Malkandren op ’t Raket, zie reght, daar ginder komenze, Tree jy naa binnen toe.
Hoe is het, denck ick, dromenze?
Heer Frissert, Heer Moekroes, uw komst is vry wat spaa.
Ick kus de Bruydegom van d’Eedle Feetida.
Moekroes, verhaast u niet als Tomelos Canali.
Buck neer, Vrouw Feetida vereert u dees Medali.
En deze Ringh.
Mijn Heer, en deze kouzebant, En deze Handt-strick toe.
O Venus-rijck verstant!
Nu stoffe Paris met zijn Appel op Citheere.
Van binnen werdt gespeelt.
Staatfuffer, en Bricol, gy kondt Moekroesjen eere Met aghter hem te gaan, ick tree terwijlen in.
Jaa Heer.
Hoor, O Moekroes!
de voorboo van jouw min; Dat gaat u moedigh voor in’t eerst vertreck.
’k Zel volgen.
Nu toont Fortuna zigh niet tegens my verbolgen.
Frissert en Moekroes binnen.
O Moekroes!
waar gaatge daar?
Zie dat stracks in ’t openbaar.
Laat ons saam terwijl eerst danzen.
Lustigh op dan, Koocker Jansz.
Neutertje, en Bricol danssende binnen.
ter zijden, in ’t voorste vertreck van ’t Logement.
Nu naakt uw hooghst geluck, nu gaat uw pot te vier Doorlughtige Moekroes, nu blaakt uw Joffer-dier, Nu zal die eed’le maaght in haar Bruyts-zetel zitten?
O meer voorspoedige dan ’t heerlijck hooft der Britten!
Zet bey je kneevels schrap, verwellekoom de Bruyt, En schudt nu alle ramp, en tegenspoeden uyt.
Zy zullen u, zie toe, O brave baas bedotten, Moekr.
Gelijck een krengh aan ’t rotten.
Begaafde Hemel-Nimph, O aller maagden baak!
Gun, dat ick met een kus uw tover-mont genaak.
De gordijnen gaan open.
1. en 2.
Smulpaap.
de tafel staat ter zijden gedeckt.
Wie lust tot blijdschap heeft die koom de Bruyt begroeten.
Ick sal die eerste vreught met mijne wensch gemoeten; O meerder als Vorstin!
In uwe stoel gestegen, Ick wensch dat uwe Min Zy nimmermeer verlegen, Maar bloeye in eeuw’ge zegen.
Danck heb het gulle hart van Gulhart.
Neuser.
Eerlijck light, Gy hebt met uw Moekroes my aan dees wensch verplight: De Tritons aan het Y, De gladde Zee-Najaden, Die moeten, altoos bly, Haar in uw lust versaden, En in een minstroom baden.
Gy maackt ô, fiere Bruyt!
My in mijn schult verlegen, Dogh evenwel ggen gunst mijn gunst kan overwegen.
Zoo langh de Dollefijn Verkeert in hondert verven, Zoo moetge, vry van pijn U heugen meenigh werven, En in vier narmen sterven.
Waar blijft mijn Bruydegom?
Ick moet de laatste zijn.
O oorzaak van mijn lust!
O oorzaak van mijn pijn!
Nu bidt ick, O Jupijn!
Met toebesturve vingeren, Dat ick op niemant magh als op Bricol verslingeren.
Zoo moet Bricol altijt met Neuters halve-Maan, Gelijck Vrouw Feetida, in kroesjes graci staan.
Waar blijfje met de Veel?
De twee Speel-lieden strijcken, wyl zy alle zingen.
Toon: Wat dat de Werelt is.
IN spijt van Hel, en Droes Koom nader, heer Moekroes, Gy ziet de Koontjes blosen, Kip-blosjes van de min, Knip roze-blosjes in Gemengt met melck, en Rozen.
Wilt, Bruygom, my verschoonen, Dat ick mijn plight, en wensch aan Feetida magh toonen.
Langh leef de brave Maaght, langh bloey de eerb’re Bruyt!
Gezegent zy uw gangh alle Eeuwen in, en uyt.
Moek.
Moekroes, nu is ’t uw beurt.
Merkuur, O Boo der Goden!
Leen my uw gladde tongh, O wekker van de doden!
O Hymen!
draagh de toorts des Huwelijcks voor uyt, Dat ick ontfangen magh mijn wel gebore Bruyt, Gy, Heeren, neem het my dogh af ten aller besten Ick durf op Feetida, en op haar min my vesten.
Zy roepen te zamen.
Wy wenschen, bruyne Haas, u veel heyls in den baart!
Daar rijst de eerb’re Bruyt.
Nu daal ick aardewaart, Om mijn verdroncke ziel in de Min-zught op te dragen, Maar mintge my Mevrouw?
Moekroes, ogh, zult gy vragen Of Feetida u mint?
ogh!
Mijn Staat-juffer, help, Eer dat de liefde, ick zwijm, mijn leven overstelp.
Ondraaghelijke last eylaas!
waar wil dit hene?
Bricol ter zijde.
De Duyvel haal de Hoer.
Haar adem is verdwene.
koom my te hulp, vermengh geen gal met wijn, Ick bid u Vrienden, schaf een druppelken azijn.
Een Eed’le Juffer moet van Rinsche Wijn bekomen.
Smul-paap.
Ick gaaze halen.
Zy bekoomt, en is aan ’t dromen.
Feetida droomt* geveynst.
schaamtge u niet, Moekroes, mijn lief, mijn vrient, mijn lust, Dat ghy u Feetida niet eenmaal hebt gekust?
Verrader van mijn gunst, ben ick om uwen ’t wille Van Zeelant af tot hier door regen komen drille?
A my!
Ick zal, Moekroes, die schant gedaghtigh zijn.
Zoo handeltmen een Hoer.
Vast hebj ’et.
Hier ’s de Wijn.
O fiel!
blijf jy ’er af, dat zullen wy wel klaren.
leghme dogh te bedt.
Ick zal Mevrouw bewaren.
Wel Vrienden, ick vertreck, mijn dierb’re tijdt glijt heen.
Foey Moekroes.
Daar is de Waart niet mee te vreen.
Stuur my een Briefje t’huys, ick wil alleen betalen.
Heel wel, mijn Heer, ick zal eerlangh ’t geteerde halen.
Doet zoo.
Hoor hier Bricol, en pas wel op.
Ick waght In Emaus u, en dat nogh voor de middernaght, Neuser.
Daar zullen wy Moekroes, en u te saam verbeyden; Gulh.
En gy Speel-lieden moet dees naght niet van ons scheyden.
Alle binnen uytgezondert Moekroes.
Hier leyt een schendigh huys.
Dat is nouw veurje Koeck.
Wat raadt, O mijn, wat raadt?
quijt ben ick d’Eed’le Snoeck, Quijt ben ick vrienden, ogh!
mijn eyge Schim verbaast my.
Volgh my, nogh weet ick raadt, maar volghme ras, ick haast my.
Om u te redden uyt zoo merckelijcke noot.
doet het, of ick ben gewis zoo daatlijck doot.
Mijn waarde Feetida, moet ick u zoo verlaten?
Dat helpt ’er niet, koom voort, je moest ’er perlegaten.
Van binnen in de Herbergh werdt gespeelt.
Rugge-bult.
Wat doght je Neuter van de groente mijner Lent?
Stont dat mijn Vogels aan?
Mooy Niesje, wis jy kent De Rol van Feetida, je zint een teef om Hazen Den baart te likken, O!
hoe wil Moekroesje razen.
Wy gaan naa Emaus toe, light my, wie zie ick daar?
Bricol, en Ruggebult, koom volgh ons beyde naar.
Zet hier je wagen neer.
Gulhart lacchende uyt.
Flux krijgh ons een Lantaren.
Zy leggen Moekroes op de kordewagen, en kruyen hem naa Meester Kurck, zingende onder ’t spelen.
Stemme: Waar zullen wy de Vosjes jagen?
MEt een Lantaren gingh ’t Meysje garen                bis Kruy maar voort; Soo lang ’er droncke kroesjes waren, &tc.
Kloppen aan de deur van Meester Kurck die in zijn onderkleedt uytkomt, en roept.
Hier Olef, brenghmen hier mijn Instrumente-doos.
Daar, Vrienden, daar’s je loon.
Speel-lie binnen.
Koom, zuypen wy een poos.
Ruggebult.
Moekroes is als een beest, wat valt hier langh te bruyen.
* Zoo gaa ick weer te kooy.
Ick zal hem t’huys-waart kruyen.
De Rol is uyt van Heer Moekroes, en Feetida.
Bevalt jouw deze Klught zoo roept te zamen jaa.
STEILOORIGE EGBERT, OF De Twee Ongelijke Broeders.
By Gysbért de Groot, Boekverkooper op de Nieuwendijk, tusschen de twee Haarlemmer-sluizen, in de Groote Bijbel, 1690.
AAN DEN LEZER.
WAarde Lezer, wy hadden nooit gedacht, dit ons Blyspel, door den druk gemeen te maken: maar de redenen die ons bewogen hebben het zelve te doen, zullenwe u doen hooren.
Wy hadden dan, voor ruim een Jaar, de vertaling van dit Spel, zijnde l’Escole de Maris van Monsr.
Moliere, van den Heer Vincent in handen gekregen, en het zelve berijmt hebbende, hem weêr overgegeven; om aan de Regenten der Schouwburg te vertoonen.
Dit dan gedaan zijnde, en na ruim een jaar wachtens, heeft het den Heer Vincent belieft het zelve te laten rolleren; zonder onze allerminste kennis onder een andere benaming, en onder de dekmantel dat het voor ’t zijne gerekent most worden.
En den Heer beelde zich in dat hy ’er warelijk eigenschap aan hadde; want hy heeft als een kreupelen snyer, eenige bonte lappen op een anders kleed gezet, en een anders mantel met een andere bef voorzien, om hem voor des Eygenaars oogen onkenbaar te maken: beeldende zich lichtelijk in, dat hy met de naam van Jillis, in Egbert te veranderen, en een podegreu- ze Notaris daar in te voegen, het zelve een wondere fraaiheid bygezet hadde, hoewel dat wy dat aan ’t oordeel der kenneren laten.
Voornamelijk, heeft hy onzes oordeels weinig verbetering met het verand’ren der naam, aan het zelve bygebragt; wijl hy die van de Twé Ongelijke Broeders, in die van Steiloorige Egbert verandert heeft: welke naam geen eigenschap altoos hier aan heeft, daar in tegendeel, de andere naam heel toepasselijk op dit stukje is, wijl dat het zelve van Monsr.
Moliere uit de Adelphi of Broeders van Terentius getrokken is.
Doch het is lichtelijk uit nood geschied, om dat het zelve by veele liefhebbers onder de naam van de Twee Ongelijke Broeders voor het onze bekend zou worden.
Vorder, zou het wel kunnen zijn dat het zelve voor verbetert onder veele deur ging, want het is veel gemaklijker eens anders, als zijne eigene fouten te verbeteren.
Wijl men gemeenlijk de splinter eerder in eens anders oog, als de balk in ons eigen kunnen zien, en wat kunst bestaat ’er dogh in eens anders stuk dus te mishandelen?
want daar de fouten in bestaan, als men dat verandert, en het goede behoud, is waarlijk het stuk verbetert, des laten wy dan die eer, die op zulk een wijze te behalen is, van de kunstkenneren oordeelen.
Dogh mogelijk is het oogwit van den Heer Vincent geweest, den Armen hier mede te bevoordelen: en die eer te hebben, als het wel beslaagden, dat hy zulk een voordeel aan de Godshuizen bewerkt hadde.
En als het niet wel uitviel, het op onze hals te schuiven, en ’er zich dan van te ontslaan.
Om deze redenen hebben wy dan dit ons Blyspel laten drukken, om te laten oordeelen van de kenneren, welke achting dat de Heer Vincent hier meê behaalt heeft; zijnde een man die reets zoo veel jaren onder het Konstgenootschap Nil Volentibus Arduum, geweest is: dat die, zeggenwe, zich noch met een anders dingen moet behelpen; en die met zulk een meesterlijk gezag de pen in een anders verzen durft zetten, als of zy daar alleen toe gevolmagtigt was.
En waarelijk hy heeft van die gaven niet weinig van den Heer Pels over ge-erft; doch als men onpartydig zal gaan, men heeft van hem noch nooit zulke proeven gehadt van zijn bekwaamheid, als die, dien hy hier in tracht na te volgen.
Want in Pefroen, en de gewaande dood van Joosje, blijkt zijn uitnementheid niet veel.
Ja zelf den Dokter tegens dank, zou men mogelijk over dien zelven kam mogen scheeren, zoo niet de pen van den Heer Pels, de voornaamste çieraden daar in gebracht hadden.
Doch wy zullen ons troosten dat wy het niet alleen zijn, die, van hem, in onze vaarzen mishandelt zijn.
Want zelf zijn beste Vrinden, ja dat meer is, zijn Konstgenoten, heeft hy op die zelve wijs meê gehandelt.
Dat wy deze naam van Steiloorige Egbert, hier boven an zetten, hoewel dat die weinig eigenschap met het Blyspel heeft, geschied, om den Lezer te doen zien, dat dit het zelve is, dat den Heer Vincent op zijn naam heeft laten rolleren.
Vorders, Lezer, verzoekenwe dat gy deze Broeders, die, na datze als vreemdelingen hier gekomen zijn, en na zoo veel mishandelingen, dat gy die met een gunstig oog bestraalt.
P. VERLOVE.
EGBERT, VREDERIK, } twee Broeders.
MARGAREET, JOHANNA, } twee Zusters.
EELHART, Minnaar van Johanna.
ROBBERT, Knegt van Eelhart.
FRANSYN, Meid van Margareet.
NOTARIS.
TWEE GETUIGEN.
Het Tooneel is in en voor de Huizen van EGBERT en EELHART.
STEILOORIGE EGBERT: OF De Twee Ongelijke Broeders.
EGBERT, VREDERYK.
EGBERT.
HOor broer, al dat geteem, dat lellen, aan mijne ooren Is lang genoeg: ik wil zo leven als ik wil.
Leef jy na jou zin, en zwijg stil.
Want ziet ik wil, en zal, die taal niet langer hooren.
’t Is waar, jy bint een jaar of tien veur my geboren, En dat jy ook na alle schyn, Bint out genoeg, om wijs te zijn, Dat weet ik wel.
maar wou je zwijgen, Want broêr ik wil jou lessen niet verstaan, Ik ben mijn* raadsman, en ik kan mijn zelf wel raân.
Zo ben ik en jy zelt mijn toch niet anders krijgen: VREDERYK.
Maar elk belacht u. EGBERT.
daar is niet aan, Dat zijn maar gekken zo als jy.
VREDERYK.
Ik moet bekennen Gy spreekt beleeft.
Al ’t is.
ey zeg eens wat me scheeld?
En waar om lacht me?
om dat ik ’t kwade alle af wil wennen?
U straffen aart is ’t die aan yder meest verveelt, U handeling vol zotte grillen, En alles wat gy ziet dat dadelijk wilt bedillen, U kleding, en manier van dracht, Die is ’t dat yder een veracht.
’t Is waar, voor zeker, ja dat had ik niet gedacht: Ik most me na de mode kleden.
Als gy doet, en versieren al mijn leden Met kleren, die een man van wijsheid, maar belacht.
De hoed te zetten op drie haartjes.
Heel Losjes, op een grote blonde pruik.
Die ’t aangezigt, doet zien ter sluik.
In plaats van knevels, bratte baartjes.
En straks die trony, na die zotte zwier gestelt.
Een das met gaten, die ruim sestig guldens gelt.
Een Kamezool, gestikt met goude, en zilvere bloemen.
Een rok met ployen, dat me een Vrouwen rok mach noemen.
En mouwen, die de mouwen van een Smous, Beschamen: als zy in de sous Gedoopt, een half pont vet verslinden.
Al na dat duivels Frans Fatzoen.
Een broek, die als men ze aan zal doen, Door naauwten scheurt.
en die in plaats van binden Word op de knie gerolt.
en elken schoen, Noch eens zo lang als ’t hoeft te wezen.
Dan was ik van dat lachchen vry, Niet waar broêr?
is ’t zo niet?
Voor my, Ik kleed my als ’t gemeen; en zou voor opspraak vrezen Zo ik een pedant Wou wezen.
’t is zo kwaad aan de eene kant, Als de ander; want men moet zig myen Zo wel voor ’t eene, als ’t aar.
mijn oordeel is niet, om Als los en dartel, straks die ydele Pronkeryen Te volgen: neen gants niet, ik kom Zo ver niet, dat ik alle weken Mijn kleed verwerp, en my weer in het niuw ga steken: Of nijdig, dat een aâr zijn kleed veel netter staat.
Maar zie Monfreer, men moet zig voegen, Om ons, en and’ren, te vernoegen; En blijven niet altijd hertnekkig, stuurs, en kwaad.
Zo most ik doen als gy, en ’t grijse hair bedekken Met zulk een swarten pruik, om dat ge u outheid schaamt.
Daar hoeft gy zo niet op te smalen, en mee te gekken, Ik ga niet anders, als het my niet recht betaamt.
Maar gy, die tegens het betamen; Een hoed van hoogten, als een boeren toren draagd, Gy zelv behoorde u eerst te schamen, Dat gy mijne outheid my verwijd, dus ongevraagd.
Gy die u boerse, en plompe leden, Gaat met.... EGBERT.
Dat ’s niet, of jy ’t veracht; Ik wil nou blijven by die dracht, Gelijk mijn Grootvaâr, ja mijn Grootvaârs Vaâr, zich kleden.
Ja tot jou spijt.
wil ik nou dragen zulk een hoed, Dat my de kouw aan ’t hoofd gien hinder doet: Al staat het ouwerwets, daar is niet angelegen.
Een Wambus, dat my sluit om ’t lijf.
Een wyen broek.
en voor de regen Een korte Mantel, die de straet niet hoeft te vegen.
En Schoenen, die my niet te stijf De voeten prangen, dat ik my nooit zel beklagen.
En Broêr al die ’t niet graag en ziet, Die sluit zijn oogen, ’t raakt hem niet, En hoe een yder lacht; ik zal het blijven dragen.
MARGAREET, JOHANNA, FRANSYN, EGBERT, VREDERYK, MARGAREET tegen JOHANNA.
Ik neem die last op my, en zal ’t u Voogd wel vragen.
FRANSYN tegen Johanna.
Maar meugje dan gien menschen zien?
FRANSYN.
Gy hebt wel slechte dagen.
Tegen MARGAREET.
Wel Juffrou ’t is ien ongemien Geluck veur jou, dat jy by Vreryk, niet by desen Geraakt en zijt.
MARGAREET.
’t Is wonder dat hy my Van daag niet op sluit, naar gewoonte.
Jou sluiten?
Hy mocht de droes!
EGBERT, tegen Johanna.
Waar heen?
wat zel dit wezen?
Waar ga je?
Wel wy weten ’t niet.
Ik vroeg mijn Zuster, of zy heden Met my, in de avond stont, haar iet wou gaan vertreden.
En zy.... EGBERT.
Staat onder mijn gebied.
Ga jy vry daar ’t je lust, ik zal dat nooit niet stuiten.
Tegen JOHANNA.
Maar jy zo ’t jou belieft, blijft t’huis.
Ey laat haar gaan Daar ’t haar gevalt Monfreer, wat helpt dat op te sluiten.
Ik blijf jou dienaer Broêr.
Kunt gy dan niet verstaan, Dat me aen de Jonkheid.... EGBERT.
Die is zot.
en gryze hairen Ook somtijds.
Is zy by Margareet Dan kwalijk?
Neen ze: maar ik weet Dat zy hier beter is, en.... VREDERYK.
Maar.... EGBERT.
al dat maren Dat helpt niet.
zy staat onder my, haar voogd, En moet nu nae mijn Wetten leven.
Van haare Zuster, heeft men me ook die macht gegeven, EGBERT.
Dat’s waar, en wat dat jy béoogt.
Met haar zo wilt te laten lopen Dat is mijn even veel.
heur ouders die zijn dood, En dat heur vader, ons gebood Als voogd, of man, met heur te leven: ik wil hopen Dat jy ’t noch weet, maar ’t schijnd de tijd, U harsens al vry veel verslijd.
Maar wil je hebben dat we leven Gelyk het hoord, zo laat dan af, Met jou berispen, ’k weet wat order dat men gaf Aan my, doen ik.... VREDERYK.
My dunkt.... EGBERT.
Daar is niet an bedreven Wat dat jou dunkt.
en mijn dunkt meê Dat jy zo gek bind, als ik imant toe zou wensen.
Jy laat Margriet by alle mensen, Verkeren daer ’t heur lust, zy loopt van steê, tot steê, Om by dat jonge volkje te verkeren.
Zy pronkt er daaglyks op mit kostelyke kleêren, Na dat de mode is.
ja hiel goet.
Maar nimmer ly ik, dat dit ooyt Johanna doet.
Die zal niet als op heilge dagen In ’t zwart gaan.
in de week een kleed Dat slecht, en eerlijk is, maar dragen.
En blijven t’huis, want dat je ’t weet, Ik zal, als ik er meen te trouwen, Haar tot een huis, en tot gien loopvrouw houwen.
Nou moet zy als een dochter hoord, Op ’t huiswerk passen, linnen najen, En somtijds veur er zelf, en veur my, kousen brajen.
Ook moet ze er wachten, niet een woord Mit andre vryers te staan praten.
En zonder my niet gaan; noch wand’len, langs de straten.
In ’t kort, een mens is altijd zwak.
Men moet et allerslimste vrezen; Want zie, ik wil gien koekkoek wezen, Zo lang als ik et noch kan myen, mit gemak.
Hebt gy dan reden om mijne eer verdagt te houwen?
Zwijg stil, en hoor eerst na mijn reên, Daar is niet zwakker als de vrouwen.
Wel hoe mijn heer... EGBERT.
Juffrou, jy hoorden ’t ras na ’t scheen, Maar jy bint al te wys, ik mach niet mit je spreken.
Ik ben na ’t schijnt by u verdacht, Van onbehorelijke streken?
Wel hoor!
neem op mijn reden acht, Ik zel klaar spreken, jou bezoek doet heur ontstigten.
En daarom, zo je jou maar wagt, Ooit hier te komen.
zel jy my hiel veel verpligten.
En ik zal ook aan u mijn mening kort, en klaar Doen horen.
ik zou nooit die dwang verdragen, En zo gy ooit hier door mijn zuster zult behagen.
Zo scheel ik wonder veel van haar.
dit ’s recht een werk van Turken, en Barbaren, Die, zeggen zy, dat ook de vrouwluy zo bewaren: Maar dat is ommers hier geen mode.
lieve man Daar ’s niemand, die een vrou heur eer bewaren kan Als zy dat zelf niet doet.
vergeefs is al het sluiten, De besten is een horenbeest, wanneer een vrou niet zelv heur driften komt te stuiten.
Want hier door wort men allermeest gedwongen, tot die kwade stukken.
En ik verzeker je, zo my ien man wou dwingen, en ik by hem was verdacht: het zou my niet mislukken, Om hem te maken.... EGBERT.
Dommen bloet.
Zie in jou leerling, wat jou fraaije opvoeding doet.
Monfreer, gy moogt hier vry op letten.
Dat zy gesproken heeft, is waar.
Een vrouw bemind de vryheid: maar Door strafheid, kan men haar nooit na de reden zetten: Dan groeit hun kwaadheid des te meêr.