floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Was hy wel eens in huis?
Heb ik je ooit voorgelogen?
Klaas, gaa jey maar naar huis.
’t Is wel, genacht Myn heer.
DARTIGSTE TOONEEL.
Nu, laat dit dan zo zyn, het strekt my tot een leer; Maar, wie is ’t meisje nu, dat by hem heeft gezeeten?
Dit is ze; maar Myn heer, zy wil dat juist niet weeten.
Kom, geef wat water, dat ze eens ’t aanzigt wast, ’k wil zien.... GRIET.
Ik bid uw houd uw woord, zo ’k iets by u verdien.
Ja jey verdient heel braaf den rug te zyn gevreeven; Die pispot, weet je wel?
Nu, zul je my wat geeven?
Weg, houd uw bek, of ’k zal u toonen myne kracht.
Maar Griet, niets op te doen?
dat had ik niet verwacht!
Juffrouw, gy zyt getrouwt; nu ’k hier niet wist te haalen, Moet gy my, voor die geen die weg is, nu betaalen.
Indien uw man zulks wist... Zy verandert haar stem.
Die weet het wel Myn heer.
Weet hy het?
dan is hy een hondsvot zonder eer.
Weet hy, dat gy hier zyt in een bordeel?
weet hy... ALIDA.
Ja, ja, hy weet Myn heer zulks al zo wel als gy.
Dan is ’t gewis een schelm, niet waard op aard te leeven; Hy weet dat gy hier zyt?
wel, dat ’s niet te vergeeven.
Ik volgde slegts zyn spoor, want ik weet voor gewis, Dat hy niet ver van hier, ook in een hoerhuis is.
Wel, als gy zulks wel weet, mogt gy uw hart ophaalen; Maar, gy moet echter my, voor al de rest betaalen.
Myn heer, zo gy recht wist, wiens huisvrouw dat ik was, Gy zout my geenszins gelt afvorderen; SCHOUT.
Loop ras En haal wat water hier.
Koman ik zel wat krygen.
EENENDARTIGSTE TOONEEL.
MYn heer.... SCHOUT.
Ik lach daar mede, en rade u stil te zwygen.
Maar hoe... SCHOUT.
Zwyg stil, hoe nouw?
ik luister maar naar gelt, Ik neem haar mee, zo zy my niet te vrede stelt; En u zo gy niet zwygt.
Myn heer, gy hebt gezwooren.... SCHOUT.
Wel nu, wat steekt daar in?
da’s maar een eed verloren.
Die vrouwtjes, die hun man zo kronen... GRIET.
Maar wat zal... SCHOUT.
Laat my begaan, zwyg stil, en houwd gy u maar mal.
Daar is geenszins verbeurt, aan zulke snode vrouwen, Die walgen van hun man, en ’t met een ander houwen.
TWEENDARTIGSTE TOONEEL.
Daer ’s water.
Kom Juffrouw, ’k moet zien wie dat gy zyt.
Kom, ’k heb al lang genoeg gewacht, kom, kom, ’t word tyd.
Myn heer, ’t zal u gewis in eeuwigheid berouwen.
My rouwen?
durft gy my noch voor den boer dus houwen?
’k Zeg ummers, dat myn man wel weet dat ik hier ben.
Kom wasje, opdat ik zie of ik uw weezen ken.
Myn heer, ei!
laat ’er gaan, ’t kon ook wel eens gebeuren, Dat uwe vrouw, voor haar, een ander kwam te keuren.
Myn vrouw?
wel beest, myn vrouw?
die mint my veel te opregt.
Spreek wat voorzigtiger, je weet niet wat je zegt.
mag een vrouw zo wel niet eensjes snoepen, Als mannen, die hun vrouw daar nimmer by en roepen?
Wy mannen, mogen doen, al ’t geen ons maar behaagt.
Wel, ’t is een doetje vriend, die zulks altyd verdraagt.
Al zag myn vrouw, my by een ander vrouwmens leggen, Zy zouw my dekken, en geen woord daar tegen zeggen.
Ja Schout?
je zegt het wel, maar ik geloof, dat zy Hier tegenwoordig was, en wist dat gy met my Laatst eenen heelen nacht, te bedde had gelegen, Zy niet zouw zwygen.
’K zeg, ’t best voor u gezwegen.
Ja ’k loof myn lieve knaap, dat al jouw kracht, bestaat In wat opsnyery, en malle gekke praat: Bloet!
was ik als jouw wyf, ik zouw jouw niet verschoonen; Maar braafjes op myn beurt, dat Schoute veurhoofd kroonen?
Jei miester van jouw wyf!
wel wie lacht daer niet om?
Ja, nooit spreekt zy één woord.
Dat ’s jammer, is ze stom?
Neen zot.
Kan zy dan jouw, wanneer jey raast wel hooren?
En is zy hier, of te Amsterdam gebooren?
In Amsterdam.
Dat ’s mooy!
ho, ho, nouw weet ik wis, Dat al jouw zeggen, een verbruide leugen is.
Een Amsterdamse vrouw?
die kan geen duvel dwingen?
Ik heb ’er ook ien, maar de henker ’k mot zo springen!
Ik spreek, maar als ’t heur blieft, zo niet, dan zwyg ik stil, Want al myn willen, zyn maar jonkjes van heur wil.
Zeg, kenje in al de stad my wel tien huizen toonen, Waar van je zeggen kent, dat daer de mannen woonen.
Gy, ik, en al de rest, die legt ’er ook maar t’huis.
Wat maakt dien dronken gek, een vreeselyk gedruis.
Ja vent, ’k woon in myn huis!
Dat kan onmeuglyk weezen.
Der zyn, in Amsterdam, gien vrouwen die mans vreezen: Ik eet, drink, slaap, kak, pis, wanneer ’t myn wyf gebied.
En als zy zwygt?
Dan eet, drink, slaap, kak, pis, ik niet.
Jey bent dan wel verzien.. Mejuffrouw, niet te draalen.
Wasch af, want gy moet meê, wilt gy my niet betaalen.
Myn heer, misschien heeft zy zo veel niet in haar zak.
Juweelen heeft zy wel, die draagt men met gemak.
Maar, weet je wel Myn heer, hoe wy zyn afgesproken?
Wat word ’er lichter, als een ’s Schouten woord gebroken?
Kom Juffrouw, gy moet mee, hoe!
’t is myn eige vrouw.
Wat duvel zegje vent?
hoe duvel, gaet het nouw.
Wat zegje nouw Myn heer?
en Amsterdams legentje, Wat staat die kroon jouw mooy?
wel jey, jey bint en ventje.
Heer, dat ’s een brave vrouw!
myn heer de Schout zyn wyf: Zo goet!
dat ze yder een laet kruipen op heur lyf.
,, Al zag myn vrouw, my by een ander vrouwmens leggen, ,, Zy zouw my dekken, en geen woord daar tegen zeggen.
,, Myn vrouw, wel beest, myn vrouw, die mint my veel te opregt.
,, Spreek wat voorzigtiger, je weet niet wat je zegt.
Och och, wat gaat my aan!
Beuk my weer op myn kleêren.
Karonje, ’k zal u dat, dat zweer ik, verleeren.
Griet en Alida, knielen wederzyds den Schout.
Och man, vergeef het my.
My ook, och ’k wist het niet.
Die ’s by myn zolen mooy; wat of ’er niet geschiet.
Hy knielt mede, recht voor den Schout, en begind te zingen.
Och Jan dat gy uw zelven zaagt, Watte horens datje draagt; &c. &c. &c. SCHOUT.
Wel mogt zy zeggen, dat my ’t weeten zouw berouwen?
Tegens Griet.
Verradelyke beest, dat hebt gy my gebrouwen.
Och waarlyk niet myn heer.
Neen, zy weet nergens van.
Wist gy, toen zy hier kwam, niet, dat ik was haar man?
Wat gaat my aan, helaas!
myn beenen beeven, Zoude ik met zulk een beest, en schandvlek langer leeven?
opstaande Zoude ik met zulk een schelm, alleen te vreede zyn, Die by de hoeren loopt, en altyt knort op myn?
Zwyg hoer.
Zwyg schelm, die my niet anders doet als plagen, Kom an, ik ben gereet, klaagt gy, ik zal ook klaagen.
Myn heer vergeef het haar, jey doet ook wel eens wat.
Dan was ’er gien zo groot en Koekoek in de stad.
Ken nou den Schout zyn kop niet vry van horens houwen, Wel wie, wie durft ’er dan noch op en wyf vertrouwen?
Zeg vrind?
,, jouw vrouw, jouw vrouw, die mint jouw al te oprecht, ,, Spreekt wat voorzigtiger, je weet niet wat je zegt.
Hy lacht.
Jouw roofster van myn eer!
ik gaa en vraag om raat, Wat my in deeze zaak, best te verrichten staat.
FRANS, de Schout vast houdende.
Maar Schoutje, lieve man, laet jouw van myn gezeggen...... SCHOUT.
Neen, ’k meen myn dagen by die hoer niet weer te leggen, Ik gaa.
Maar, was ’t niet best, dat jey dat achter liet?
Zo mennig in de stad myn vrind, al ziet men ’t niet, Pronkt met en harte kroon, ik zouw het laeten steken.
Ik zal my wel van u..... ALIDA.
En ik van u my wreeken.
Zo gy het rugtbaar maakt, zo doe ’k ook meê myn best.
’K gaa morgen naar ’t Stadshuis, en prezenteer request.
Wel om die kroon weer van zyn kop te zaagen.
Weg, ’t zel wel wennen gek, zo veele die ze draagen.
Tegens Mietje en Griet.
Gy zult verklaaren al wat gy my hebt verhaalt.
Gy, dat hy by u sliep, en noch niet heeft betaalt.
En dan zal ik eens zien, wie het proses zal winnen.
Weg hoer, ik gaa naar huis.
Ik ook schelm.
Al met zinnen.
Monsieur, Myn heer, Monsieur, allon, gelt moeter zyn.
Betaal hem Griet.
Ik zal!
kom drink een glaasje wyn, Ik zal u dan met een, wel rykelyk betaalen.
DRIEENDARTIGSTE TOONEEL.
JA met en pispot op myn kop, noch reis onthaalen.
Ik gaa naar huis, gy zult wel zorgen voor myn goet.
O ja, heel wel; genacht, en houd maar goeje moet.
VIERENDARTIGSTE TOONEEL.
Kom buurman, kom in huys, je moet ’er niet van praaten.
Als jey me wel betaalt, dan kenjer je op verlaaten.
Wat droes, wie kan der nouw staat maaken op zyn vrouw?
Al slootje en trouwloos wyf, in eene lieuwriks kouw, Of in een varkens schot, je kent toch niet beletten, Dat zy, wanneer ze wil, jouw horens op gaat zetten; Daarom, doet allegaar als ik, blyf by je wyf; En, voelje hier of daar, zoo’n uitwas an ie lyf, Zo denk, als ik voortaan zal denken al myn dagen, De horens iens geplant, verdwynen niet door ’t klaagen.
De Schout die draagt ze wel, misschien dat het in ’t kort, Nouw is ’t alreeds bedekt, publyk de mode wort.
DE LOOGENAAR, BLYSPEL.
De laatste Druk.
t’ AMSTERDAM,            By de Erfg: van J: LESCAILJE, en DIRK RANK, op de Beurssluys.
Aan Mevrouw, MEVROUW ANNA VAN HOORN, GEMAALINNE, van den Eedelen, Grootachbaaren Heer, MYN HEERKORNELIS van VLOOSWYK, Heer van Vlooswyk, Diemerbroek, Paapekoop, &c. BURGEMEESTER en RAADder Stad Amterdam.
MEVROUW,     Een Vreemdeling, die zich de gunst uwer bescherming allerminst waardig kend, durft zich hier, in aller ootmoed, nederwerpen voor uwe voeten, om UE.
die af te smeeken.
’t is een LOOGENAAR, die in Spanjen gebooren zynde, en Vrankryk doorreist heb- bende, nu ook Nederland voorheeft te bezichtigen.
Op zyne intreê in Parys is hy zo feestelyk ontfangen en onthaald geweest, dat het in hem niet alleen geen berouw van zyn Vaderland verlaaten, en een andere, als zyne moederlyke taal, geleerd te hebben; maar zelf stoutmoedigheid gebaard heeft, om in Holland over te scheepen, alwaar hy, noch Fransch spreekende, door zyne geestigheid allen braaven Geesten zo welkom geweest is, dat hy daar door bekoord is geworden, om zyne tong meê na onze taal te krommen.
’t Is byna zes jaar geleden, dat hyze van my geleerd heeft; en speurende, dat hem, in Vrankryk komende, geen kleene bevalligheid bygezet was, door de verwisseling van zyn Spaansche zeden en naam, in Fransche, en door zyne verhuizing van Madrid tot Parys, heeft hy met eenen, op myn aanraaden, zich met een Duitsche naam verzien, zyne woonplaats in den Haag aan ’t Hof genoomen, en na ’s Lands wys zyne reden en zeden gevormd, om by de Inboorlingen behaaglyker te zyn.
En, zullende nu zyns Meesters haardt verlaaten, heeft hy zich niet op straat durven vertrouwen, zonder onder de vleugelen van U. E. schuil te moogen gaan, als die, de Fransche taal kundig, zyne meening zo konnen vatten, zo hy noch ergens koetert en kromtongt, en, van een doorzichtig oordeel zynde, ’t welk gelyk het altyds het goede zyne rechte waardy toemeet, van ’t kwaade, hoe ’t ook geblanket is, nimmermeêr misleid word, zal konnen merken, waar hy van de Fransch aartigheid en sierlykheid afwykt, waar hy die getroffen heeft.
En, schoon hy zyne meeste fraaijigheid ontleent van een ondeugd, die de gansche Waereld haat, en hem alle geluk onwaardig maakt, zo heeft hy echter gewaand, dat het genoeg was, zich te bepronken met de luister van uwen Naam, om by de Neederlanders in grootachting te raaken, en door den beugel te moogen voor een doorluchtig minnaar van de nieuwe snof.
Wat my belangt, van hoe roekeloos een verwaandheid hy in dit overdwaasch bestaan schynt verrukt te worden; ’t berouwd my echter niet, hem zulks ingestoken te hebben: vermits, indien uwe goedgunstigheid tot de Zanggodiinnen, en den geenen, die haar heiligdom vieren, hem eenigzins verlof geeft, om zo aanzienlyk een schuilplaats te verkiezen, hy daar na toe zyne toevlugt niet neemen kan, zonder met eenen aan UE.
de eerbiedige aanbiedingen van myne dienstvaardige genegenheid t’haarwaarts op te draagen; en my alzo geleegenheid te verschaffen, om UE.
te danken voor die overdaadige gunst, die onze Tooneelzanggodinnen zo vaak geschied is door de eer van haare tegenwoordigheid; en te kennen geeven de diepe voetstappen van erkentenis, en dienstwilligheid, die UE.
weldaadige goedertierenheid, my voor eenige jaaren in geringe zaaken gebleeken, in myn dankbaar gemoed zo leevendig ingeëtst heeft, dat daar uit sint nooit de geheugenis van aan UE.
verpligt te zyn geweeken is.
Ik had UE.
tot teken myner dankschuldigheid iet deftigers, daar myne Zanggodin noch mede zwanger gaat, toegedacht; maar, dat noch niet voldraagen zynde, en overweegende dat zo uitsteekend een geest, als Kor- neille, zyn brein an dit stuk werks, om het op het Fransche Tooneel te voeren, te kost gelegd hadde, en deszelfs inhoud zo aartig, zo wel beleid, en bovenmaaten geestig, oordeeld, dat hy schryft; niets in ’t Spaansch, dat hem bet vernoegd heeft, gezien, en dikwyls gewenscht te hebben, de twee fraaiste stukken, die hy gemaakt heeft, te geeven, en de Dichter hier van geweest te zyn; heb ik my laaten voorstaan, dat het door myne vertaaling zo mismaakt niet konde geworden zyn, dat daar in niets overgebleeven zoude weezen, waar door het eenigzins waardig was, om uwe Naam op ’t voorhoofd te voeren; en met eenen, ’t geduld van myn verpligt gemoed ten einde gerekt zynde, niet langer konnen opschorten, UE.
bekend te maaken de blaakende drift van myn dankbaar hart, hoopende, dat UE.
zich zal verwaardigen, met oogluikinge te aanvaarden, ’t geen ik, met een diepe eerbiedenis, kom offeren.
En zeker deeze myne hoop is niet alleen niet vruchteloos geweest, maar zelfs van uwe vrypostige, en goedaartige beleefdheid verre overtroffen, als die door geen duistere tekenen meermaals heeft laaten merken, dat zy in deze offerhande voor myn erkennend, en dienstschuldig hart geen misnoegen, maar eenig behaagen geschept, en zo met goedgunstige oogen heeft verwaardigd aan te zien.
Het welk my op nieuws vrymoedigheid in de boezem gestoken heeft, om dezen Vreemdeling, die ik, zyn Fransche meester op ’t spoor volgende, een wangestaltig lid afgezet heb, en op zeer veel plaatzen zuiverer Duitsch, en betaamelyker en vloeiender doen spreeken, voor de twedemaal, onder uwe goede gunst, Nederland door te laaten wandelen; en UE.
weder indachtig te maaken, dat ik noch de zelfde ben, dien UE.
voor dezen vergund heeft, dat zich noemen mogt, MEVROUW, UE.
Onderdanigste, Verpligtste, en Toegeneegendste Dienaar, L. MEYER.
DE Staeten van Holland ende Westvriesland doen te weten, alsoo ons vertoont is by de Regenten van het Burger weeshuis ende Oude Mannenhuis der Stad Amsterdam, en in die qualiteyt te samen eygenaers, mitsgaders Regenten van den Schouburg aldaar, dat sy, Supplianten, sedert eenige Jaren hebbende gejouisseert van onsen Octroye of Privilegie van dato 21 Mai 1699. waar by wy aan hen Supplianten, in hun qualiteyt hadden gelieven te consenteren, accorderen ende Octrojeren, dat sy, gedurende den tyd van vyftien eerst achtereenvolgende Jaren de Werken, die doenmaals ten dienste van het Tooneel reets gedrukt waren, ende van tyd tot tyd, nog vorder in het ligt gebracht, ende ten Tooneele gevoert soude werden, alleen soude mogen drukken, doen drukken, uytgeven ende verkopen, nu ondervonden, dat de jaren, by hett voorgemelde ons Octroy of Privilegie genaamt, op den 21 dezer Maand Mai was komen te expireren; ende dewyl de Supplianten ten meesten dienste van den Schouburg, de voorgemelde Wercken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten, als anders, die reets gedrukt, en ten Tooneele gevoert waren, of in toekomende gedrukt, en ten Tooneele gevoert soude mogen werden, geerne alleen, gelyk voorheenen, souden blyven drukken, doen drukken, uytgeven en verkopen, ten eynde dezelve Werken door het nadrukken van andere haar Luyster, soo in taal, als in spelkonst, niet mogten komen te verliesen, dog dat sulx aan hen Supplianten, na de expiratie van het bovengemelde Octroy en sulks na den 21 Mai deezes Jaars 1714. niet gepermitteert zoude wesen, soo vonden zy Supplianten hen genootzaakt sig te keeren tot Ons, onderdanig versoekende, dat wy aan hen Supplianten in hare bovengemelde qualiteyt, geliefden te verleenen prolongatie van het voorsz.
Werken, zo van Treurspellen, Blyspellen, kluchten, als anders, reets gemaakt, en ten Toneele gevoert, of als nog in het ligt te brengen, en ten Toneele te voeren, den tyd van Vyftien eerstkomende, en agtereenvolgende Jaaren, alleen te mogen drukken, en Verkopen, of te doen drukken, en verkopen, met verbod aan alle andere op seekere hooge Peene by Ons daar tegens te statueeren, So is ’t dat wy de saake, ende ’t voorsz.
Versoek overgemerkt hebbende, ende genegen wesende, ter bede van de Supplianten, uyt onse rechte wetenschap, Souveraine magt en authoriteyt, deselve Supplianten geconsenteert, geaccordeert ende geoctroyeert hebben, consenteeren, accorderen ende octroyeren, haar by deezen, dat sy, geduurende den tyt van vyftien eerst achter een volgende jaaren de voorsz.
Werken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten als andere, reets gemaakt ende ten Toneele gevoert, en als nog in het licht te brengen, ende ten Tooneele te voeren; binnen den voorsz onze Landen alleen sullen, by continuatie, mogen drukken, doen drukken, uytgeven en verkopen, verbiedende daarom allen ende eenen ygelyk, de voorsz.
Werken, in het geheel ofte ten deele, naar te drukken, ofte, elders naargedrukt, binnen den selven onsen lande te brengen, uyt te geven, of te verkoopen, op de verbeurte van alle de naagedrukte, ingebragte, ofte ver- kogte exemplaren, ende een boete van drie hondert guldens, daaren boven te verbeuren; te appliceren een darde part voor den Officier, die de calangie doen sal, een darde part voor den Armen der Plaatsen daar ’t casus voorvallen zal, ende het resterende darde part voor de Supplianten, alles in dien verstande, dat Wy de Supplianten met dezen onzen Octroye alleen willende gratificeeren tot verhoedinge van hunne schade door het Nadrucken van de voorsz.
Werken, daar door in geenigen deele verstaan, den innehouden van dien te autoriseeren, ofte te Advouëren, ende veel min dezelve onder onze protexie, ende bescherminge, eenig meerder Credit, aanzien ofte reputatie te geeven, nemaar de Supplianten in cas daar inne iets onbehoorlyks zoude influëren, alle het zelve tot hunne Lasten zullen gehouden weezen te verantwoorden, tot dien eynde wel expresselyk begeerende, dat by aldien zy dezen onzen Octroye voor dezelve Werken zullen willen stellen, daarvan geen geäbbrevieerde ofte gecontraheerde mentie zullen mogen maken, nemaar gehouden wezen, hetzelve Octroy in ’t geheel, en zonder eenige omissie daarvoor te drucken, of te doen drucken, ende dat zy gehouden zullen zyn, een Exemplaar van de voorsz.
werken, op Groot Papier, gebonden en wel geconditioneert te brengen inde Bibliotheek van onse Universiteyt tot Leyden, ende daar van behoorlyk te doen blyken, alles op pene van het effect van dien te verliesen, ende ten eynde de Supplianten desen onsen Octroye ende consente moogen genieten als naar behooren, lasten wy allen ende een ygelyk, die ’t aangaan mag, dat zy de supplianten van den inhoude van desen doen lasten, ende gedogen, rustelyk, vredelyk, ende volkomelyk genieten ende gebruyken, cesserende alle belet ter contrarie gedaan.
Gedaan in den Hage, onder onsen groten Zegele, hier aan doen hangen op den drie en twintigste Mai, in ’t Jaer onzes Heere en Zaligmakers, seventien hondert en veertien.
De Regenten van het Wees- en Oude Mannenhuis, hebben in hunn’ voorsz.
qualiteit, het recht van deeze Privilegie, voor de LOOGENAAR, Blyspel, vergunt aan de Erfg.
van J. LESCAILJE en D. RANK.
In Amsteldam den 22.
Maart, 1721.
AL, wie belust is geestig te zien liegen, En Vader, Juffers, Vriend, en knecht bedriegen, Doorleez’ den Loogenaar: Maar laat zich, om hem naar Te volgen, nooit bekooren; ’t En zy hy zeker weet’, Dat onder een Planeet Hy met hem is gebooren.
Geeraard, Vader van Roemer.
Roemer, Zoon van Geeraard.
Henrik, Vrind van Roemer, en Vrijer van Willemyne.
Eelhard, Vrind van Roemer en Henrik.
Willemyne, Vryster van Henrik.
Adelgonde, Nicht van Willemyne.
Klaare, Volgmaagd van Willemyne.
Beelie, Meid van Adelgonde.
Lekker, Knecht van Roemer.
Dirk, Knecht van Henrik.
Het Tooneel is in den Haag.
Roemer, Lekker.
’k HEb eindelyk den Rók gelaaten om den Degen, En van myn’ Vader ’t geen, daar ik na stond, verkreegen; Dies geef ik al ’t gesnor der Rechten nu de schop, En schik my, na myn zin, dus op zyn Krygsmans op.
Maar, wyl wy ons alleen hier onder ’t loof der linden Van ’t Haagsch Voorhout, ’t vermaak des adeldoms, bevinden, Zeg eens, hoe past my toch dit Ridderlyk gewaad?
Dit weezen, zweemt het ook noch na myn’ ouden staat?
Want mits, wanneer me in’t School moet op zyn’ lessen letten, Niet kan zyn aanzicht na de mode leeren zetten: Zo vrees ik... Lek.
Vrees niet, Heer; want, na ik u bevin, Zult gy al ’t vrouwvolk hier onsteken met uw’ min.
Dit aanzicht, dit gelaat is gansch van ’t School verwilderd, En nooit wierd Bartolus, gelyk als gy, geschilderd.
Gy schynt een Jonker van veel jaar, niet van van daag.
Maar, Heer, met oorlof, hoe behaagd u toch den Haag?
’k Heb hier een zoete lucht, die wetten wreed bevonden, Die, onder leerens schyn, my hier van daan verzonden: Doch gy, dien ’t luk hier steeds te blyven heeft vergund, En, hoe men hier al leefd, dies beter weeten kund; Zeg my eens, hoe men hier het vrouwvolk moet hanteeren?
Dit is De braafste zorg, die eerst bevangt een braaf gemoed.
Maar, Heer, die lust uw maag al vry vroeg open doet: Gy kwamt eerst gist’ren laat van Leuven t’huis, en reede Verveeld het u deez’ dag met stil zyn te besteeden; Uw geest zoekt voort al werk, en stof van min begeert, En ziet my voor een man aan in die konst volleerd, En die dat water heeft meêr, als gemeen, bevaaren, Om u, als Stuurman, al de streeken te verklaaren.
Wel aan dan, om begin te maaken van myn leer, Zyt gy wat mild?
Ik ben niet gierig.
Dit ’s, myn Heer, Een groot geheim in min, aan weinigen gegeeven, En ’t welk in ’t vrijen baard een achting van wel leeven: Maar ’t moet met aartigheid zyn in het werk gesteld, Of anders is ’t vergeefs verspillen moeite en geld.
De een geeft met voller hand, en zal geen dank behaalen: Een ander bied een gaaf, daar niemand na zal taalen: Een derde past zyn gift niet na geleegendheid Van tyd, persoon, en plaats, en word dies afgezeid: Een grove loer zomtyds de milde broêr wil speelen By zyn’ meestres, en schynt een aalmoes uit te deelen.
Dus krygt men haat voor min, en gunst in ongunst keerd, Want elk de wys der gaaf meêr als de gaaf waardeerd.
Laat daar die lompen, die gy dus weet uit te maaken, En zeg my; kend gy ook de Juffers, die ons naaken; Lek.
Neen, Heer, zo pril een goed, en kostlyk van gewaad, Was nooit spek voor myn bek, of lieden van myn’ staat: ’t Word lichtelyk nochtans, zo gy ’t begeerd, vernomen.
En hoe?
By de Lakey zal ik ’t te weeten komen.
Meend gy, dat hy ’t u wel zal zeggen?
Zeker ja; ’t Is een Lakey, myn Heer, dat volkje wenscht’er na.
Roemer, Willemyne, Adelgonde, Klaare, Lekker.
mistreedende, en in ’t vallen zynde.
OEy my!
haar by de hand grypende.
Dit ongeluk schaft my op ’t onvoorzienste Bekwaame stond, Mevrouw, om u deez’ kleene dienste Te doen, en heft my tot myn hoogst geluk, door dien ’t My schaft gelegenheid, om u de hand te biên.
Van deez’ gelegendheid kund gy niet veel verwachten, En dit armhartig luk verdiend niet, dat men ’t achte.
Roe.
’t Is waar, de gansche dank daar voor heb ik ’t geval Te wyten; myn beleid en zorg heeft niet met al Daar toe gedaan, noch uw begeert’ daar in beslooten; Zo dat het zoet, terstond by my daar van genooten, Verdwynd door die gedachte, en laat my als voorheen: Mits eind’lyk toch dit luk geweest zou zyn met reên Aan myne onwaardige verdiensten afgeslagen.
Verliest het, Heer, zo haast het geen u kost behaagen, Zo wil ik wederom zyn tegens u gezind, En houd voor zeker, dat men meêr geluks bevind In onverdiend bezit, en acht, dat hem betoond word Meêr gunst en vriendschap, die beschonken, dan beloond word.
Een kleene gaaf is meêr, dan groote erkentenis, Wiens dienst vergolden word, krygt ’t geen hy waardig is, Men koopt verdiende gunst, al word zy wel geweigerd; Daar anders ’t luk, hoe min verdiend, hoe hooger steigerd, En ons vaak zonder moeite aan goed deelachtig maakt, Waar toe men door verdienst ter naauwer nood geraakt.
Denk ook niet, dat my ooit zal koomen in de zinnen, Zo groot een gunst door myn verdiensten te gewinnen: Met meerder onderscheid erken ik haar waardy, En deez’ verliefde ziel vind meêr geluks in my, Hoe minder myn’ verdienste en waarde daar toe steigeren; Men heeft het my met recht en reên steeds konnen weigeren; En zo dit hart noch mort, terwyl het dat geniet, ’t Klaagt over ’t ongeluk van zyn geluk, ’t welk niet Uw wil, maar het geval myn min heeft willen gonnen.
Zeer weinig is het, dat zich vergenoegen konnen De minnaars in een gunst, hun buiten wil geschied; Hun wel gegeeven, doch de meening is ’er niet: Want wyl het meenen slechts het geeven geeft zyn waarde, Zal zonder ’t meenen fluks het van die waarde ontaarden.