floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Je weet, dat hier in Holland een Moeder dikwils zulke dingen doed.
Meer als te veel.
Word niet kwaad Vaâr.
Kwaad worden!
met recht, en met reden.
Zo Vader my maar gelieft te hooren, ik zal hem stellen te vreden.
Ik heb met jou te vreden stellen niet te doen.
Zeg me hoe na Ben jy met haar gekomen.
Maar Jongen, ik ra Jou, dat jy je wacht van tegens my te liegen.
Je weet wel dat ik my niet licht zal laaten bedriegen.
Geloof vry Vader ’t geen ik zeg, Ik heb van Saartje ’t woord al weg.
Het zal de Voogden ook behaagen, Als jy het Huw’lyk maar wild vraagen.
Ja wel!
ik zeg, dat jy lui langer wat beschryft.
Wel myn onnozele bloed!
Weet jy zelf wel wat je dryft?
Ze zyn verdronken eer ze ’t waater noch eens ter deege kennen.
Beeld jy Jongeluy jou niet in, dat de Getrouwde de gelukkigste van de Waereld bennen?
Ik zie jou met meêdoogen aan.
Waaren wy hier alleen Ik zou eens verklaaren wat op die taerling loopt.
Maar daar staat’ er een, Die ik aan myn hals door dit verhaalen zou krygen.
Zeg maar wat je wild, ik beloof je dat ik zal zwygen.
Ga dan zitten.
Maar pas op, dat je jou Woord, en Beloften houd.
Wat zal het nu weezen, als je al zyt getrouwt?
Heb jy jou al ter deege bedacht?
weet jy wel wat het woordje Vrouw is te zeggen?
Ik zal ’t van de grond voor jou eens uit gaan leggen.
De Oude Philosophen, dat waaren zulke wyze, en verstandige lie, En die zeiden, de Zé, de Hel, en het Vuur zyn drie kwaaden, maar één kwaad Wyf is slimmer, als deze alle drie.
Dat ’s recht.
Maar heeft het Vader wel onthouwen?
De Wyzen zeggen dit, geenzins van alle Vrouwen, Niet van de goeje.
Neen, daar schryven zy niet van.
Die plaats gaat maar alleen de kwaade Wyven an.
Dat ’s waar.
Die plaats raakt maar alleen de kwaade Wyven.
Maar goeje zynder niet.
Hoe kan mer dan van schryven?
Hoor hoe Heer Huygens dit uit legt.
Hoor wat hy van de Vrouwen zegt.
Ik heb veel zaaken aan Goê Mannen zien verblyven.
Maar nimmer aan Goê Wyven.
Wel Jeronimus!
Ik docht wel dat je me versteuren zoud.
Hoor Henderik, ik mag wel lyen dat je trouwt, Als je een Vrouw weet te krygen, die goed is, Ik zal het dan niet beletten.
Maar zo veel my mogelyk is zelf trachten voort te zetten.
Doch, ga eens door de Tuyn-straat.
Ze is op de Prinse gracht Over het Huis zittenhuis.
Al zagt.
Ik zal het je zeggen.
Daar zulje de Goê Vrouw uit zien hangen.
Zie of je Vryster ook zo is.
Maar zeg.... JERONIMUS.
Om jou verlangen Te voldoen, zal ik je zeggen wat voor een Postuurtje dat het is.
En indien de jouwe haar gelykt, zo houd voor gewis, Dat ze dan goed zal zyn.
Ik bid je dat je my haar beschryving wild geeven.
Dit staat onder haar tykening geschreeven: Myn’ reden, en myn’ zin gelooft; Deze Vrouw is zonder Hoofd.
In de Goê Vrouw.
Zo dat een Vrouw, eer ze voor goed kan werden gereekent, Moet zonder Hoofd zyn, gelyk in de Tuyn-straat is geteekent.
Ik zie dat Vader met me boert.
Wel te weeten niet.
Ik heb dit punt met reden aangeroert.
Al hing het in de Tuyn-straat niet uit, het is niet te wederspreeken.
Dat is zo van ’t begin van de Waereld geweest, dat is altyd klaar gebleeken.
’k Zal van onze tyd niet zeggen, die stof is te teer.
Ik zou je anders een deel exempeltjes toonen, maar wy mogen dat zeer Niet raaken, of men kreeg Spinrokken, en Muylen na zyn ooren.
Was het dat niet, ik zou je staaltjens van een deel Wyven laaten hooren.
’k Zal daarom liever van de Oude Vorstinnen spreeken, die door de heele Waereld zyn vermaart.
’t Zyn lievertjes geweest.
De een heeft geheel ontaard Der Man vermoord.
d’Ander...... HENDERIK.
Maar Vader, indien ik ook eens mogt spreeken, Ik zou je veel vroome Vorstinnen konnen noemen.
Ik heb meê in de Historien gekeeken.
Tel die eens op.
En laat jou Moeder jou vry In het rekenen helpen.
het getal van de kwade Wyven gaat dat van de goede ver voorby.
Nu luister, ik zal eerst beginnen; Medea.
Dat was een Duivel van een Vrouwmensch: wat kwaad wist die niet te verzinnen?
Waar is de goede, die jy der tegen zult zetten?
noem die.
Alreê.
Hier tegen zet ik de vroome Vrouw van Ulisses, de schoone Penelope.
Dat prys ik je myn Zoon.
Spreek uit je mond.
Laat blyken, Dat het getal van de kwaade Wyven voor de goede Vrouwtjes moet wyken.
Laat hy zyn best doen.
Wy zullen het zien.
Klytemnestra.
Dat was een Varken.
Want die pry heeft dien Vermaarden Agememnon, ten gevallen van haar Pol doen sterven.
Nu jy.
Wel stil.... JERONIMUS.
Hoe moet jij jou al bedenken?
Hier tegen stel ik Alcestis, die om haar Mans leeven te verwerven Zelf storf.
Wat dat niet een vroome, en deugdzaame Vrouw?
Ja, dat beken ik.
Maar ’k geloof niet, dat men der zulk ééne nu vinden zou.
Maar al verder.
Phaedra.
Dat was een Heks.
Zy is oorzaak, dat die braave Hippolitus zo deerlijk om is gekomen.
Wie hebje der tegen?
lustig!
waar blyfje met de vroomen?
Wacht een beetje Vader.
Stil, dat ik my eens verzin.
Moeder weet jij der niet één?
Ze schieten my nou juist niet in.
Ja, noem my.
’t Is gezeid maar van de Oude Vorstinnen te zullen spreeken.
En die ordre mag hy niet breeken.
Hadden wy die van onze tyd moogen noemen, jy had de eerste by my zekerlyk geweest.
Wel Jeronimus.... JERONIMUS.
Nu lustig.
Hoe staaje zo bedeest?
weetj’er alreê geen meer te noemen?
Waar blijven nu die zoete, goeje Wyfjes daar ik je strak zo van hoorde roemen?
Ik heb je te vooren wel gezeid, dat het zo zou gaan.
Daar zynder pas twe van jou genoemt, en jy hebt al gedaan, Daarder zo veel kwaade zijn, dat men ze in één dag nauwelyk op zou konnen haalen.
Circe, Agave, Semiramis, Mnestra, en altemaalen De Dochters van Danäus, die zo veel kwaad bedreeven hebben, dat het ons noch een afschrik van’er geeft.
En ik zou jou der noch wel vyftig, sestig duizend konnen noemen, die vry slimmer hebben geleeft.
Daarom, wilje wel doen Hend’rik, wachtje van de Wyven.
Wie wil gaerne een slaaf weezen, als hy in vryheid kan blyven?
Die Goude Vryheid is de alderkostelykste schat.
Ik meen dat’er zo veel Mannen zyn in deeze Stad, Die, konden zy zo gemakkelyk ontrouwen, als trouwen.
Voort na ’t Stadhuis, of Nieuwe Kerk liepen, en der zoete Wyfjes geen half uur zouden houwen.
Dit geeft de Poët genoeg te kennen, als hy zegt, dat de Man maar twe goede dagen van het Huisvrouwtje erft.
Eén, als hy ze trouwt, één als ze sterft.
De oude Philosophen hebben niet vergeefs gezegt: in de Vrouwen is niet, dat de Mans met reden kan behaagen, Als alleen het Huwelyks Goed, en de Juweelen die zy draagen.
Wat zeg je, benje noch al tot trouwen gezint?
Maar waarom wil je trouwen?
Om dat ik haar lief heb, en zy my van harten bemind.
Om jou Geslagt voort te planten, om Kinderen te teelen.
My dunkt het is zo zoet, dat die lieve Schaapjes by haar Papaatje komen speelen.
Wel je ziet ’er Papa achtig uit.
Is ’t jou daar om te doen?
Ja Vader, je hoeft van my niet te vermoên, Dat ik trouwen wil, om in meerder vryheid te leeven, Gelyk veel Messieurs, die in den Huwelyken Staat zich zelve begeeven, Om buiten bedwang van Ouders, of Voogden te zyn.
Neen vertrouw myn woord.
’t Is daarom niet, dat ik voor u verschyn, Het scheeld my daar niet.
’k Hebt niet eens in myn gedachten.
Zy denken, dat ze dan op niemands beveelen hebben te wachten.
Zy gaan uit, en in de Stad, Herbergen, en Kroegen, en by De goede Vrinden, die hen heerlyk tracteeren, en zy Nooden die weêrom.
Beelden de Jonge Maats hen dat in?
Als men getrouwt is, leeft men ommers na zyn zin.
Men houd Hofsteeden, Tuynen, Paerden, een Koets, en een Waagen En daar hoeft men niemands verlof toe te vraagen, Dewyl het dan alles na ons believen, en goeddunken gaat.
Als het Huisvrouwtje Beatris dat dan ook zo verstaat.
Dat heeft meê wat te zeggen, en om jou daar van een klaar exempeltje te geeven, ’t Is nou al zeven en twintig Jaar, dat jou Moeder, en ik samen leeven.
En in al die tyd heeft niet één vrind tot onzent geproeft het brood, Of jou Moeder heeft gezien, als een Bul, die met zyn hoornen stoot.
En zy is’t niet alleen.
Ik meen, zo ik in onze Buurt, op den Dam, of in de Schouwburg eens om begon te vraagen, Daar zoudender meer zyn, die van die huisziekte zouden klaagen.
Ik geloof het wel, jy zoud het altemaal wel een ander gegeeven hebben in het gat, Zo ik daar geen zorg voor gedraagen had.
Meen jy dat.... JERONIMUS.
Nu zal ik niet één woordje meer spreeken.
’t Is tyd dat ik zwyg, nu jy de hoornen zo op begint te steeken.
Spiegel jou aan my, zie hoe fraay dat ik Meester ben.
Me dunkt dat ik lang genoeg gezweegen heb, maar ik ken Nou niet langer zwygen.
Jy de Vrouwtjes zo uit te maaken!
Hoor Dieuwertje Jans laat ons deze reden staaken.
Je weet wel, als ik begin heb ik me al een dolle kop.
Dat heb je wel ter deege.
Hoor Henderik schik jy jou mooitjes op Als een Vryjer, en haalt de Juffer eens.
Zy zou je zuster komen begroeten, Zo was ’t e zeid, niet waar?
Ja Moeder.
Ik zal haar ontmoeten.
Zie dat je Vader ondertusschen bepraat.
Ik zal.
DERDE TOONEEL.
JERONIMUS, DIEWERTJE.
Hend’rik!
Waar of die Jonge nou weer gaat?
Voor my om een boodschap.
Hy zal maar een oogenblikje blyven.
Zou hy iets doen?
Ja hy zou de brief copiëren, die ik daar heb zitten schryven.
Daar komt Magdaleentje.
Wat of die nu weêr zeggen zal?
VIERDE TOONEEL.
JERONIMUS, DIEUWERTJE, MAGDALEENTJE.
MAGDALEENTJE.
Vader, je weet dat Jonker Eelhart al Een lange tyd by my verkeert heeft, nu kan ik niet van hem werden ontslagen.
Hy wil dat ik my declareer, zo kom ik om jou believen te vraagen.
Wat zal ik doen?
Hoe twyfelje daar noch aan?
Dat’s recht Vader.
Je moet hem hoe eer hoe liever de koop maar toe zien te slaan.
Zo meen ik het niet.
Holla Moêr.
Dat wou ik niet zeggen.
Ik meen, dat zy het ofslaan niet eens in beraad behoorde te leggen.
Wel myn lieve Magdaleentje zou jy al meê zo zot zyn, en neemen een Man, Weet jy wel, als je eens getrouwt bent, dan kom jy der licht jou leeven niet weêr van?
Maar meen jy ’t?
Wel eer men sterft wil men gaerne noch eens trouwen.
Trouwen myn kind!
het zal je rouwen.
Zo lang als jy lui ongetrouwt zyt ga je op en neêr, neemt alle pleizier, en vermaak.
Als jy getrouwt bent is dat uit, dan raak Je zo diep in de slommer van ’t huishouden, en in zo veel bekommeringen.
Dat al jou vermaak is, by nacht, en dag, het touwetje te trekken, en te zingen: Vrysters als jy trouwen wild, en dat is jou bereid.
Zuije, zuije kindetje, dat in de wiege leid.
Zuije, zuije kindetje, daar by een dronke Man.
enz.
’t Mag in ’t eerste Jaar zo wat schynen, dan gaat men de Vrinden bezoeken, De Gilde Os werd omgeleid.
Maar daar na zietmen Môer in de hoeken Van de haerd alleen zitten suffen.
Die zelfde Man die zo beleeft, En zo vrindelyk was, die Juffrouw zo oppaste, heeft Nu liever zyn vryheid, hy laat het Wyf t’huis zitten kyken, Terwyl hy met zyn kameraaden aan de wind gaat stryken.
Men houd geduurig Mannetjes dag.
De Vrouwtjes moogen niet meê.
Dan denkt men niet om de beloften die men in het vryjen deê.
Wil je me niet gelooven, gaat ’s avonds maar eens door de Kalver-straat, of langs de Nieuwendyk, je zult ze met hoopen In de huizen daar Bier en Wyn verkocht werd zien loopen.
’t Is licht af te neemen, dat men daar zynde drinkt.
De Verkeerborden gaan dat het klinkt.
Dat zyn geen Snyjers Jongens moet je weeten, Maar wel fatsoenlyke lui, ja van de treffelykste, die’er Vrouwen hebben vergeeten.
En wat nood was het, kwamen ze noch t’huis op behoorlyke tyd.
Maar neen, als men verliest is het te groote spyt.
Dan gaat het, geef revengie, geef revengie, ik moet myn schâ weêr in zien te haalen.
En ondertusschen verliezenze zo veel, dat de Kassiers menigmaalen Daar geld moeten brengen.
Ja, dikmaals werden de Obligatien, Wat Obligatien?
ik zeg heele huizen verspeelt.
Denk eens of een Vrouw, met reden het wachten, na zo een Man, tot smorgens vier, vyf uuren niet verveelt.
Als hy dan noch met het dronke gat t’huis komt, stoot hy aan de Drumpel de voeten, Gnorren, en Morren is ’er geen gebrek, op alle die hem ontmoeten.
Dan wou men wel op de Vrouw, de Kinderen, en het Gezin De schade verhaalen, die men heeft geleeden in De Herbergen.
Daar dorst men de Rinse-wyn van acht en twintig stuivers de Mingel, met heele Pints Roemers pooijen.
En om een Zakje Dukatonnen, of om een Party, ja een heel Regement Actien in een Pasadisje gooijen.
Nou zou men wel op een Zwavelstokje zien, en schelden ’t Wyf lustig uit; Je Weet van geen huishouden, daar gaan ’er maar twintig in een Bosje, en een Bosjes kost een duyt.
Raakt men met horten, en stooten eindelik te bed, dan lustig aan het spouwen.
Wat zeg je Magdaleentje, heb je noch lust, zou je noch willen trouwen?
Wel Vader, myn leeven zag ik jou zo bestooven niet.
Daar heb je gelyk in ik heb hem nou zeven en twintig Jaar gehad, en’t is noit noch geschiet.
Ja Môer, ’t zyn altemaal geen Jeronimussen.
Ga maar eens vraagen, By je kennissen, ik wed je vind Vrouwen genoeg die daar over klaagen.
Maar Vader Eelhart is een schikkelyk knecht.
Myn lieve Dochter, ben je noch zo slecht?
Zo lang als ze Vryjers zyn houdenze de Aap in de Mouwen.
Ik kender zo veel die schikkelyke Jongmans waaren.
Maar zo ras haddenze geen Vrouwen, Of ’twas alle dagen aan de wind.
Het gaat’er zo toe, myn alderliefste Kind.
Ik verzeekerje van Eelhart, ’t is een Borst van een heel goed leeven.
Wil je myn zin doen, je zult hem Magdaleentje geeven.
Nou roep hem, dat ik hem zelve eens hoor.
Wel Vader lief.
VYFDE TOONEEL.
* Wat zeg je Moêr, spreek ik nou de Mans wel meer als de Vrouwen voor?
Ik moet bekennen, dit luwt wat voor de Vrouwen.
Ik kryg van jou nu andere gedachten, Als ik te vooren had.
Men moet trachten De Kinderen den Huwelyken Staat zo zwaar te maaken, als het doenlyk is.
Je weet wel ’t geen ik gezegt heb is niet altyd mis.
Zulke Mannen, en Vrouwen werden’er maar al te veel gevonden.
Al hoe wel der ook goede Mannen, en goede Vrouwtjes zyn.
Maar men moet tot alle stonden Gelyk ik van een wijs Man geleerd heb, zich zelve stellen het kwaadste voor.
Valt het anders uit, ’t is niet als te aangenaamer.
Als ze getrouwt zyn, en ’t gaat ’er kwalyk zo komen ze dat de Ouders klaagen, en je weet wel, dat ik dat niet geerne hoor.
Had Hend’drik de Historien wat beter geleezen, Hy zou my strak wel goede Vrouwen hebben aangeweezen.
Ze zynder genoeg geweest, ik zal je der een deel Op noemen.
Crëusa, Andromache, Halcyone... Zie het gaat zo grif niet als de kwaade.
Evenwel daar zynder al veel.
En dat van de Vrouw zonder Hoofd moet anders werden begreepen.
Zonder Hoofd: dat is niet boos, niet Hoofdig, zonder kwaade kneepen.
Maar zo jou hier van tegen Hendrik het minste woordje ontschiet, ’t Heilik is af, en in eeuwigheid consenteer ik het niet.
Wil ik jou nou eens uit gaan leggen Waarom jy je Kinders gaerne getrouwt zaagt?
Maar je most niet kwaad worden om mijn zeggen DIEUWERTJE.
Neen, zeg maar op.
Jy waard gaerne groote Mama.
Beken eens oprecht, of ik het niet net op zyn kopjen en raâ.
* O die Oude Besjes hebben zo gaerne wat te kwikken!
En als ’er Dochter of Zeuns Vrouw in de Kraam moet, en goed gaat koopen, wat hebben die Ouwe Moedertjes dan al te schikken!
Als het dan Vandetyd is, dan gaanze eerst in ’er Goud.
Zy zyn Hof-meestressen, als men Bezoek, en Kindermaal houd.
’t Is wat te zeggen, de Baaker, de Minnemoêr, en al dat Volkje te moogen bedillen.
Ik wed daar zyn Besjes, die der niet voor te Bruyloft gaan zouden willen.
Wel ik beken, het is al een groot Vermaak.
My dunkt jy begint al te watertanden.
Ei staak Dat spotten, en laat ons met ernst van die zaaken praaten.
Je weet wel dat het my daar niet om te doen is.
Ik bid je om jou Kinders best wil, dat jy het toe wild laaten.
Zie... maar daar komt Magdaleentje, met Jonker Eelhart al aan.
ZESDE TOONEEL.
JERONIMUS, DIEUWERTJE, MAGDALEENTJE, EELHART.
EELHART.
Myn Heer Jeronimus, uw Dienaar, jy hebt buiten twyfel wel verstaan Myn boodschap: de zoete mannieren, En bevalligheden, die Me Juffrouw uwe Dochter sieren Doen my myn toevlucht tot U neemen, om te verzoeken, of gy My zo gonstig gelieft te zyn, en te gedoogen dat ik my Aan haar door de Trouw verbind.
Ei, laat u myn bede behaagen, Ik hoop dat ik my zo zal weeten te draagen, Dat.... JERONIMUS.
Al genoeg.
Ik ook eens een beurt.
Je bent wonderlyk, dat je een mens in ’t midden van zyn reden versteurt.
Ik heb hem eer hy verder gaat, iet voor te houwen.
Wat myn Heer belieft.
Maar ben jy nu volkomen geresolveert te trouwen?
Ja myn Heer.
Anders zou ik uw Dochter niet verzoeken ten Echt.
Maar heb jy voor heen wel te recht Al de zwaarigheden overdacht, die een Huwelyk mede komt te sleepen?
Heb jy de zaak, die jy jou onderwinden gaat, wel ter deege begreepen?
En ik zal met genoegen volvoeren deze Staat.
Het zy, dat het my daar voor, of tegenspoedig in gaat.
Heb je de Tien Vermaakelykheden des Huwelyks wel geleezen?
Wel als hy die geleezen had, wat zou het dan weezen?
Wat het hy daar mede te doen?
Meer als jy gelooft.
Dan zou ik hem vraagen, of hy al die fratsen wel zou konnen vatten in zyn Hoofd.
Of hem niet verveelen zou ten bedde uit te werden gedreeven, En altyd het lekkerste beetje aan het Huisvrouwtje te geeven.
Geensins.
Dat zou zyn myn aldergrooste vreugd.
Jy zegt dat nu wel: ondertusschen geloof ik, na ik aan jou Corpusje zien kan, dat jy zelf wel het beste beetje meugt.
Zou jy zonder verdriet aan jou ooren Des morgens het krochchen, en steenen, somtyds ook het braaken, van het Huisvrouwtje konnen hooren?
Als jy ergens ten Eeten, of in een Gezelschap met het Liefstentje waart, En zy het daar moê was, en zei, ik word zo kwaalyk, zou jy dan wel met ’er vaart Willen opstaan, en zelf zonder een fatsoenlyk afscheid te neemen van de Vrinden Jou best doen, dat je met het Vrouwtje onder den arm de deur spoedig mogt vinden?
Zou jy verdraagen konnen, zo Moêr juist ten eersten niet most in de kraam, Als ze maar een Kind zag aan jou hooft te hooren lellen, hoe aangenaam, Hoe lief zyn die klyne schaapjes?
alderliefste Hartje, kosten wy der ook zo een krygen?
Of ze zeggen wou....
zou jou dat niet verdrieten?
zou jy dat al hooren, en zwygen?
Ik zou dat niet alleen hooren, maar zelfs met groot vermaak.
De Schryver van de vermaakelykheden des Huwelyks heeft deze zaak Heel verkeert gevat.
De zwaarigheden, die hy steld in het trouwen Zyn geen ongemakken.
Ik zal klaar toonen dat hy op een valsche grond zyn werk gaat bouwen.
Hy sluit uit de reden daar het alles op draait, die al deze arbeid maakt gering, Dat is de liefde, die versterkt ons.
Zeg eens, wat ding Ter weereld is aangenaamer, als zyn goede Vrinden wel te moogen onthaalen?
En wat is lastiger, zo men dat na deze regels wil bepaalen?
Geeft men niet het zyne, dat men dikmaals met moeiten, en arbeid heeft vergaard Aan een ander ten besten?
en is het niet de aard* Van de meeste menschen, dat zy de beste beetjes zullen Aan de Vrinden om deelen, ja der borden daar mede vullen?
Is dat niet een last, een groote slaverny, Als je dat in wild zien met die oogen, daar hy Het Huwelyk meê beschouwt?
en zo is het met alle andere vermaaken.
Die een Speel-Jagt heeft, rekent voor plyzier in den Amstel, of het Y, met zyn Vrinden te vaaren.
Daar het ondertusschen veel ongemakken met zig sleept: hy moet zorg draagen voor Bier, Wyn, en al de snaaren, Hy moet Schippers knecht zyn, word het stil De Vrinden stappen onderwegen uit, hy mag roeijen dat hem de lenden kraaken, zo hy binnen komen wil.
Met een Hof-steê, of Thuin is het al even eens geleegen: De meeste hebben het grootste vermaak als haar geneegen’, En goede Vrinden haar bezoeken, die dan in één uur De vruchten af plukken, die zy zo zuur Een half Jaar bezorgt hebben, die zy zelf niet in de mond hebben durven steeken.
En dit noemt men dan noch vermaak.
En het is ’t ook waarlyk.
Waar uit nu klaar is gebleeken, Dat de Huwelyken Staat veel vermaakelykheden in zich vervat, Als je de liefde tot het fondament steld, dewyl die de mensch met vermaak doed doen alles, dat Hy weet, dat die, welke hy bemind voordeelig kan zyn, en behaagen.
En wie bemind men met meêr reden, wie kan men meerder genegentheid toedraagen, Als een zoete weder helft, een twede ziel, een beminnelyke Vrouw?
My dunkt, indien my dit geluk gebeurde, dat ik de vernoegste des Waerelds wezen zou?
Dat prys ik jou Eelhart.
Jy hebt hem treffelyk weeten te wederleggen.
Jou reden zyn zo krachtig, dat men der niet één woord tegen kan zeggen.
Wel nou jy jou alle de voor verhaalde ongemakken troost raak ik die niet meer aan, Want het is dwaasheid imand de slaverny te ontraaden, die toch perfors in de slaverny wil gaan.
Myn Heer bevat het heel kwaalyk, stel het was als jy me nu voor hebt gehouden, het Huwelyken was slaafs, zo moet jy hier tegen stellen het goed, dat in die staat is te vinden.
En dat verzwyg je.
Ik zal my hier niet onderwinden Te verhaalen al het goed, dat de Man van het Huisvrouwtje geniet.
Ik ben daar niet bekwaam toe, en het baarde jou licht verdriet Alle de zoetigheeden van stuk, tot stuk op te haalen, Want zy zyn zo veel, dat men daar in zou verdwaalen.
Als de Man ziek is werd hy van het Vrouwtje opgepast, en getroost, Men ziet haar liefde aan de zuchten die ze loost, Men ziet ze bedrukt, en jammerlyk schreijen.
Ja, dat beurt somtyds om dat de Man noch niet wil scheijen.
O daar zuchten ’er veele, om dat het zo lang duurd.
Ik zouder jou wel een deel konnen noemen in deze buurt.
Maar... .
Die behoorde men by geen eerlyke Vrouwen te noemen.
Zulke Varkens behoorde men tot het Spinhuis te doemen.
Laat dan eerst een Nieuw Spinhuis maaken als heel Amsterdam, ja tienmaal zo groot.
Wel ik weet niet wat Jy niet al uit jouw hoofd en stoot, ’t Is of.... JERONIMUS.
Nu Eelhart wy zullen deze rede staaken, Ga jy maar voort met jou zeven zaaken.
Leg jy hem eens uit, wat goed de Huwelyken Staat* Al belooft aan die zich daar toe begeeven gaat.
Wel moog je zeggen belooft.
Ik heb het reeds gezegt: ook heeft men een, daar men zyn hert recht uit tegen mag spreeken, Wiens lot met het onze gemeen is, die onze gebreeken Met vrindelykheid berispt.
Is men ergens te gast Het Liefstentie zorgt voor de gezontheid, maakt dat de Man zich niet verbrast.
’t Is, Boutje heb je niet al genoeg?
het zal jou kwaalyk bekomen.
Myn Heer die waarschouwingen werden dikwils kwaalyk genomen.
In het minste niet Juffrouw, my zou daar groote dienst mede geschiên.
Hier uit zou ik de zorg, en genegentheid van myn Huisvrouwtje zien.
Als jy een half Jaar een Vrouw gehad hebt meen ik dat jy anders zult praaten; Als ’t in jou keur staat, zo zul jy het Huisvrouwtje het huis bewaaren laaten.
Jy zult die zorg haast moê zyn, jy hebt niet veel De Gordynmis gehoort.
Waarom meen jy dat een deel, En noch al fatsoenlyke Mannen de Vrouwen altyd t’huis laaten?
’t Is om datze willen Al dat de Mans doen berispen, en bedillen.
Of ben jy dit ook al getroost?
O ja, dat troost ik my gaerne myn Heer.
Wel dan zal ik jou geen ongemakken meer Noemen, of op haalen.
Ik zal nu maar alleen van myn Dochter spreeken.
Wat wil jy van Magdaleentje zeggen?
wat heeft die nu voor gebreeken?
Ik spreek van ’er gebreeken niet, daar is hy mede te vreên.
Ik wou maar alleen zeggen, dat ik met myn Dochter hem geen Groote Bruidschat kan geeven.
Ik wil jou niet bedriegen, Want ik ben een vyand van in zulke dingen te liegen.
Het veroorzaakt maar kwaade huishoudens, men maakt dan zyn staat Op zulk een Som, en als dat dan zo niet gaat Hangt de Lip.
Daar zal ik u niet na vraagen.
Myn Heer, ik verzoek uw Dochter, om dat haar Leden en Zeden my behaagen.
Laat om het goed trouwen die wil, ik zal dat niet doen.
Ik wil geen Vrouw, die ik zou schrikken een zoen Te moeten geeven, op wiens sterven ik geduurig zou hoopen.
Ik wil myn lekker Slaapen voor geen lekker Eeten verkoopen.
Het is hedendaags wel ’t gebruik, dat men eerst vraagt, heeft de Juffrouw veel Geld?
Eer, Deugd, goede Naam, en Geslacht werden ter zyden gesteld.
Als men maar op de Toetsteen kan zien, dat het Goud, dat zy mede krygt, de proef uit kan houwen Dat is genoeg.
Maar men behoorde om het geld alleen niet te Trouwen.
Daar komen zo veel kwaade Huwelyken van daan.
In voorige tyden heeft het zo niet gegaan.
Recht zeiden de Oude Hollanders: die de Dantel Trouwt, om de Mantel Verliest de Mantel, en houd de Dantel.
Hoe menigmaal gebeurdt het, dat men geen Jaar Heer is van het Goed, De Vrouw blyft jou evenwel by, en je moet Al jou leeven met haar verslyten, Of zy Goed, of Kwaad, Mooy, of Leelik is, en ’t is geen fraay Man die zyn Vrouw dat durft verwyten.
Zy heeft haar Hoofd in geen zak gehad, hy heeft haar te vooren konnen zien.