floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Oct. ’t Was op een seeckeren dach, dat ick hem had verselt, Ten huyse van die geen, die hem het hart beknelt, Dat ons een groot gerucht quam klinken inde ooren; ’t Was in een kleyn straetje daer ons dit quam te voren; Een vrou die ons verscheen, die hebben wy gevraegt Wat dat gerucht beduyt; sy die mee droevig klaegt, Heeft ons geantwoort, dat wy konden gaen aanschouwen Het groot elent van twee bedruckte vreemde vrouwen, En dat ons haer verdriet, sou raken aen het hart, Zoo wy gevoeligh zijn, van ymants druck of smart.
Waer leyt gy my al heen door uw omstandigheden?
Oct. Ick heb Leander, door nieusgierigheyt gebeden Om haer te volgen, op dat wy eens mochten zien Wat vreemde sake dat’er binnen mocht geschien.
Wy traden t’saem in huys, daer wy een kamer sagen Daer wy niet hoorden, als heel droevich suchten, klagen, En toen men nader dat bedruckte schouspel sach Was het een oude Vrou, die op haer sterven lach; Een jonge dochter, met een dienstmaegt haer verselden, Die door de droefheyt, ’t welck haer hart soo zeer beknelden, In hare tranen swom.
haer schoon gelaet Munt uyt, en blonck gelijck de blonde dageraet.
Oct.                 Men sach by haer d’erbarmelijckste saecken, Haer rock en slaeplijf was verscheurt en sober laecken; Een blaeuwe Sluyer was het decksel op haer hooft; Daer ’t hair door speelden dat het schoonste gout verdooft, Dat sach men langhs haer rug op haere schouders hangen, Hoe slecht sy scheen, mijn hart wiert door haer oog gevangen, Zy brack gelijck de Son door swarte Nevel heen; Zy was begaeft met duysenden aentreckelijkheen.
Ja, ’t koelste hart dat sou sy doen in liefde blaken.
Nu sie ik eerst waer dat gy heen wilt met u saken.
Oct. Schapin, soo gy haer had gesien in desen staet, Gy had verwonderent gestaen voor haer gelaet.
Ja ja, ick twijffel niet, en sonder haer t’aenschouwen, Sie ick aen u wel, dat zy is de schoonst der vrouwen.
Oct. De peerle traentjes die men op haer wangen siet, Ontsieren haer gelaet, in ’t alderminste niet; Haer weenen was verciert met aengenamigheden, De droefheyt daer sy op het felst van wert bestreden, Vercieren haer gelaet; al ’t schoon is by haer niet.
Dat sie ick nu heel wel.
Oct.                                         Maer ach!
haer swaer verdriet, Heeft al die ’t sagen, doen tot medely bewoogen, Dat ons een tranen vloet quam persen uyt de oogen; Sy wierp haer selven op het stervend lichaem neer, En riep, mijn Moeder, ziet uw dochter; ach!
hoe teer Was haer lief aengesicht, ’t was of my ’t hart wou scheuren Toen ick dat lieve beelt ellendich most sien treuren.
Dit eyndelick mijn Heer, is d’oorsaeck van uw smart?
Dat gy die lieve Siel bemint tot in u hart?
Oct. ô Ja Schapin, want een Barbaer sou haer beminnen.
Ick zie geen middel haer te stellen uyt uw zinnen.
Oct. Na dien ick hare rou getracht heb door mijn rêen Wat te vertroosten, gaen wy eynd’lijck t’samen heen: Maer weder zijnde op straet, soo vraeg ick aen Leander Hoe dat sy hem behaeght?
Hy seyt my onder ander Dat sy wel schoon is, maer niet boven het gemeen; Dees reden maeckten mijn gemoet geheel ’t onvreên.
Dies nam ick eyndelijck voor, mijn eerst geboore Minne Voor hem te decken, en my selfs sien ’t overwinnen.
Ick sweer, indien gy niet dat lang verhael verkort, Dat gy niet hebt gedaen voor dat het avont wort; Hoort dan, ick sal het u eens in twee woorden melden, Want van die tydt, dat sy, sijn hart in boejens stelden, Kost hy niet leven, als hy niet die schoone Maeght Mocht gaen besoecken, en vertroosten als sy klaegt.
Een stuurse dienstmaegt, die ’t bestier heeft aengenomen Na ’s Moeders doot, heeft hem verbooden weer te komen, Waer door hy heel ontsint, half rasend, tiert en klaegt, En smeekt, maer al vergeefs; men seyd’ hem dat dees Maegt, Schoon Arm, heel deugdig is, en van een goet geslachte, En dat hy nimmer hoeft na hare min te trachten, Zo hy reets is gesint te nemen haer tot vrouw, En haer te samen te verbinden door de trouw; Dit gaet hem aen ’tverstant, hy kan sijn smart niet dragen; Ten laetsten neemt hy voor, in spijt van al de plagen, Zijn liefd’ te volgen, die sijn hart gebonden hout; In ’t eynd sy sijn nu voor drie dagen ’t saem getrouwt.
Ick heb u nu verstaen.
Maer wilt eens overdenken Sijn Vaders weerkomst, dat mijn hart en ziel komt krenken; Ik loof de Nicker heeft hem hier soo vroeg gebragt, Wy hadden hem, in geen twee Maenden nog verwacht, En ’t heym’lijck huw’lijck, heeft sijn Oom al aen sijn Vader Bekent gemaeckt, daer by soo komt ons hier noch nader Als dat den Heer Geront, sijn dochter hier verwacht, Die hy moet trouwen; dit veroorsaeckt al sijn klacht, En dese dochter heeft hy te Tarant gekregen By sijne tweede vrou, en die’s nu onderwegen.
Oct. Dit hebt gy nu verstaen; bedenkct eens in wat ly Dees lieve Ziel is; en mijn onmacht staeter by, Om haer te helpen; ach!
Schapin wilt overwegen.
Wel sijt gy om dees saeck dan beyde so verlegen?
Om sulck een beuseling?
wel foey, ’t is groote schant, Daer gy soo out sijt en hebt noch geen meer verstant.
Die niet bedriegen kan, en liegen, wort gehouwen Hier voor een gek; ho, ho, gy meugt my wel vertrouwen Toen ick soo groot was, dat ick slimmer schelmery Als dit heb uytgevoert, en gy hebt alle bey Noch soo veel kennis niet?
wat duyvel, het is schande.
Schapin, gy sijt een Man van deftigen verstande; Den Hemel heeft my met die gave niet verciert, Of sulcken kloecken geest my in het hart gestiert; Mijn kennis is heel kleen, daerom soo wil ick swijgen, ’k Mogt anders mee, met de Justitie woorden krygen.
Oct. Daer komt mijn waerde helft, Jacint mijn lieve hart.
TWEEDE BYKOMST.
Iacinte, Octaef, Silvester, Schapin.
Mijn waerde lief Octaef, wat lydt ick niet al smart?
Ontdeckt my, is het waer het geen gy hebt vernomen?
Als dat u Vader weêr is van de reys gekomen, En u doen trouwen wil door liefde of door geweldt?
Oct. O ja, dees tyding hout mijn hart en ziel beknelt; Wat ’s dit mijn Engelin, dat gy u lieve oogen Met siltich nat besproeyt?
den Hemel wert bewogen Met uwe klachten, ick verseeker u van mijn, Dat ick voor niemant als voor u mijn lief sal sijn; Mistrout niet aen mijn min; ’t geen ick u heb geswooren, Blijft eeuwigh, of ick ga in eeuwigheyt verlooren.
Ick ben verseeckert wel, mijn heer, dat gy my mint; Maer ach!
de liefde die verdraeyt gelijck de wint; Die nimmermeer in ’t Oost of West gerust kan rusten; So tracht een Minnaer mee altijt na nieuwe lusten.
Oct. O neen, mijn liefde die sal duuren tot de schicht Van Atrop my beneemt het wereltlijcke licht.
de liefde ziet men wonderlijck verkeren Van Vrouwen en van Mans; dit kan de tijdt ons leren, Dat haest gebooren Min, wert als een bloem geplukt, En door een schrale wint, wert van sijn steel geruckt.
Hoe nu mijn Lief!
wilt gy my dan voor ontrouw houwen?
Gelijck de gene die haer eet niet langer houwen Als haere wellust duurt; o neen, eer mach mijn Siel In ’t onderaertsche Rijck by al het naer gekriel Voor eeuwich blyven, eer ick u ooyt sal begeven; Ick sal u Minnen, tot aen ’t eynde van mijn leeven.
Mijn Heer, ’k geloof wel dat gy my bemint gewis, En dat u tong wel spreeckt hoe ’t hart van mening is: Maer ick bedenck weer dat de Vaderlijcke krachten Heel veel vermogen, en hy sal door dwang nu trachten Om u te trecken van my af.
’t is gedaen Gy sult hem volgen, want u welvaert hangter aen.
Hy wil een ander nu, aen u ten huwlijck geven; Soo dit gebeurt, sal ick verkorten self mijn leven.
Oct. O neen mijn Engelin, geen Vaderlijcke macht Sal my oyt dwingen dat ick u verlaet; de kracht Die liefde snoeyen wil, en kan in ’t minst niet baten; ’kSal eer met u, mijn Son, mijn Vaderland verlaten, Of rucken met mijn hand eerst mijn verliefde hart Ten boesem uyt, door dien ick alle rampen tart.
Mijn Vader kan my niet beletten dat ick leve En sterven wil met u, ick sal u noyt begeven, Ick heb een afkeer, en ik walge van die vrou Die my mijn Vader geeft; ja, ick vervloeck die trouw.
Men kan my niet door dwang, of door gewelt verbinden, Ick wensch dat haer de Zee mach onder weegh verslinden.
Hout op mijn waerde lief, en stort geen tranen meer, Uw Minnaer is getrou.
dat gy wist, hoe zeer Gy met u weenen my het hart komt door te snyden, Gy sout my van die pijn wel trachten te bevryden.
Ik stel my dan gerust na uwe wil, en sal Den Hemel smeken, dat hy my in dit geval Van alle ramp-spoet* doch genadigh wil bevryden; En wat den Hemel wil, sal ik geduldigh lyden.
Neen seeker ’t kan met haer noch redelijk wel gaen, Zy is soo sot niet als haer schijnt de Muts te staen.
Oct. Mijn Lief, so dese man ons wil behulpsaem wesen, Zoo hebben wy in ’t minst geen ongeval te vresen; Schapin, ach!
wilt uw hand ons leenen in de noot.
Neen Heer, de sorgh hier van die is voor my te groot, Ik heb geswooren dat ik my met werelts saecken Niet meer bemoejen wil, ik mocht in onheyl raken; Doch echter, soo gy my wat hart quam bidden, ’k sou My noch beraden, om u lieve jonge Vrouw.
Oct. Kan ik door smeken of gebeen uw gunst genieten, Zoo sal ik my in ’t minst dit laten niet verdrieten; Ik bid u, weest doch nu een Stuurman van ons Schip, En wilt het hoeden voor een strant of woeste klip.
helpt doch onse liefd’ uyt dese swaricheden.
Maer gy secht niet met al.
Ik sweer, met diere Eeden Dat ik u wederom, sal altijt dienstich zijn, Zoo gy ons helpen wilt, verhoort dees bêe van mijn.
Wel nu, door uw gebeen hebt gy mijn hart verwonnen, Gy sult uw saeck van mijn sien datelijk begonnen; Gy hebt mijn hart beweegt.
Oct.                                                   Mach het gelooft zijn?
Ia Mevrou, ’t is nodich dat gy u verschuylen ga. Iacinte binnen.
Sa , maeckt u nu gereet, uw Vader hier t’ ontfangen, Verwerpt uw vrees, en wilt hem stoutelijck*antwoort langen.
Schapin, ik ben vol vrees, vol schrick, vol pijn; Wat sal ik seggen, als mijn Vader hier sal zijn?
Gy moet maer stout, en met een onverschrokken wesen De eerste storm uytstaen, en hem in ’t minste niet vresen, Of anders, sal hy u voort setten na sijn hant, Als hy bespeurt dat u de schrick heeft overmant, Dies wilt maer stoutelijck, eens by u overleggen Als hy nu komt wat gy sult tot verschoning seggen.
Kom denckt nu eens, of ik uw Vader ben; grijp moet, Antwoort maer stoutelijck, of gy ’t uw Vader doet.
Oct. Ik sal mijn best doen om de vrees dan te verjagen.
Sa laet ons eens besien, hoe dat gy u sult dragen; Kent gy uw rol al vast?
weet gy, met wie gy spreekt!
Kom leert het eerst te deeg, op dat’er niet ontbreekt, En wilt u hart met moet en Schelmery versterken, Om u party daer door, te beter uyt te werken.
Kom, dat ’s beginsel dan u hooft recht op en stout.
Oct. Zie soo?
Noch wat, sta vast, uw oogen opwaerts hout.
Oct. Soo dan?
Ja, so is ’t wel; wilt nu voor vast vertrouwen Dat ik u Vader ben, die u komt voor te houwen De grootste Misslach die gy hebben sout begaen.
Nu met een kloecke moet, ’t sa, laet ons vangen aen.
Gy Galge-brok, gy Fielt, ô Schelm, ontaert van leven; Gy zijt niet waerdich om de naem u meer te geven Van Soon; kan ik van sulck een Guyt de Vader zijn?
Die in mijn Ouderdom, mijn hart vervult met pijn; Hoe derft gy soo stout hier noch voor my begeven?
Daer j’ in mijn af zijn hebt so snoden daet bedreven.
Is dit de vrucht, die ik van u noch had verwacht?
Dits voor mijn sorge, ô Schelm!
die ik voor u betracht Is dit de eerbiet, die gy sijt u Vader schuldich?
Gy derft, ô Guyt!
waer door gy my maekt onverduldigh U gaen verbinden, sonder kennis of weet van mijn; Een Huwelijk waer door ons Huys in schant sal zijn; Spreekt nou, ô Schellem, spreekt wat uytvlucht sult gy vinden Tot u verschoningh?
waer uw Vader mee verblinden?
Wat Duyvel was is dit?
gy staet geheel verstelt, En antwoort niet.
* Oct.             Mijn hart was door de schrick beknelt, Ik docht voor vast, dat ik mijn Vader hoorde spreken.
Ho, ho, soo zou uw moet door hem dan zijn besweecken?
’t Is schanden, foey, gy hebt een hart gelijck een kindt.
Oct. ’k Bekent aen u, dat my de vrees geheel verwindt: Maer ’k ban, gemoedight nu de schrick uyt mijn gedachten; Ick sal hem spreecken, en heel stoutelijck verwachten.
Maer seecker?
Oct.                             Sekerlijck.
zyt gy gemoedight dan?
Oct. ô Ja, door dien dat ick de vrees van my verban.
Daer komt uw Vader.
Oct.                                         Och, helaes!
ick ben verlooren.
Octaef loopt na binnen.
Octaef, Octaef, hy gaet sonder my eens hooren; Bloet, siet hem loopen, dats een onversaeghden helt, Die maer door een gerucht voort op een lopen stelt.
Ha, ha, maer laet ons strax den ouden man gaen vinden.
Wat sal ick seggen hem?
Gy sult u maer verbinden Om my te volgen en maer seggen, Ja ’t is soo.
Schapin, dien grijsen is voorseecker al te snoo.
HET TWEEDE BEDRYF, EERSTE UYTKOMST.
Schapin, Silvester, Argant.
Daer is hy, nu pas op.
Isser oyt van sijn leven, Van eenigh kint op Aert soo snooden daet bedreven?
Schap, Hoo, hoo, de saeck is hem vry al te deeg beduyt, Want hy half rasend met sijn selfs spreeckt overluyt.
Dat’s een vermetelheyt!
Aenhooren wy zijn reden.
Waer of sy dencken my te stellen mee te vreden?
Op sulck een huwelijck?
Daer sijn wy op verdacht.
Sullen zy ’t lochenen?
Dats ’t minst daer men na tracht.
Of sullen sy voor my, haer onschult willen toonen?
Dat kon wel beuren.
Of bedriegen my met schoone Vertellingen?
o Ja, daer sijn wy over uyt.
Maer al haer seggen sal ick achten niet een duyt.
Wy sullen ’t zien.
Ik sal na haer niet willen hooren.
Sweert daer niet op.
Al haer verschoning is verlooren.
Ick sal dien guytzack van mijn soon, voor dese spijt Doen setten in een plaets, wel van versekertheyt.
Daer sal ick in voorsien.
Silvester die sal dragen Voor sijn belooning, ’t lijf vol dichte stocke slagen.
Ick was verwondert, dat ick soo langh was bevrijt.
Hoo, hoo, vind ick u hier Leer-meester; ja gy sijt Een wijse Governeur, men mach op u vertrouwen.
Mijn Heer, kverbly my dat ik u gesont aenschouwe.
Een goeden dach Schapin, gy sult niet sijn veracht; Gy hebt mijn order die ick gaf, heel wel betracht Toen in mijn afsijn, want mijn Soon heeft hem gedragen Heel wijslijck op die tijdt, ick heb van u geen klagen.
Gy sijt noch wel te pas, na ’k sien kan. Arg.
Noch gesont: Maer waerom spreeckt gy niet, ô schelm!
ô vagebont.
Mijn Heer u reys die is geluckigh afgelopen?
Heel wel: maer guyt, gy sult mijn gramschap noch bekopen; Ey, laet my met gemack eerst kijven.
Wilt gy nou Dan kyven?
seg op wie?
Op desen schelm, ontrouw.
hebt gy dan niet van de saeck vernomen, Wat in mijn afsijn is gebeurt?
My is gekomen So iets ter ooren, van een kleyne beuselingh, En na mijn dunckt is het geen saeck, daer veel aen hing.
Noemt gy dat beuseling?
’t sijn wel hoogwigte saken.
Ick geef u wel gelijck.
En hem so stout te maken?
Dat is wel waer.
En trout soo sonder mijne weet.
Het is niet wel gedaen, en ’t is my seeker leet: Maer ’k ben van mening, dat ghy nu van dese saecken In ’t minste geen gerucht sult trachten van te maken.
Ja Seker!
en ick ben van mening dat ick al Gerucht wil maken, na mijn eygen welgeval; Heb ick geen reden om hier door vergramt te wesen?
’k Beken mijn heer, dat dese daet niet dient gepresen, En ick heb self geweest tot in mijn hart ontstelt, Toen my dit snoot bedrijf, wiert van uw soon gemelt; Ick heb hem heel vergramt, wel errenstich bekeven, Sijn ongehoorsaemheyt hem in de neus gewreven; Vraegt gy het self, hoe dat ick hem heb voor gehadt, En hem vermaent hoe dat hy tradt van ’t rechte pat, Om dat hy geen ontsach betoonden aen sijn Vader Die hem gevoet heeft, mits hem niemant raeckten nader; Dat hy te kussen hoort de plaets die gy betreet, En duysent dingen meer; waer door ick seecker weet Dat gy niet strenger sout in ’t straffe met hem leven: Maer toen ick weder heb de reden plaets gegeven, En ’t stuck wel overdacht, so kon ick soo veel quaet In sijn bedrijf niet sien, als gy u duncken laet.
Hoe, noemt gy dat geen quaet, dat hy bestont te trouwen Een onbekende Maegt?
Ick sweer, het sal hem rouwen.
het is nu buyten uwe macht, En sijn nootschickingh heeft hem tot dees daedt gebracht.
op dees wijs so sou men mogen trachten Na steelen, moorden, en al wat in u gedachten Wert goet gekeurt, en seght maer ’t nootlot heeft my hier Dit opgeleyt, het is het hemelsche bestier.
ô Neen, mijn Heer, maer gy neemt hier voorwaer mijn seggen, Heel op sijn Philosoophs; ick wil’t so niet uytleggen: Maer sijn verbintenis, die is door dwang gedaen.
Maer hoe, waerom door dwang?
ick kan dat niet verstaen.
Meent ghy dat yder is so wijs begaeft met sinnen Als gy?
ô neen mijn Heer; de jonkheyt kan in’t minnen Haer niet bedwingen, om somtijts een sotte daet Door liefd’ te voeren uyt; en dat betoovert quaet, Daer wort de jonckheyt, als gestadich toe gedreven; Leander kan ons hier, wel van getuygen geven, Die spijt mijn sorg, en mijn vermaning heeft volbracht, Noch slimmer daet als hy; en ’t was niet in mijn macht Dit te beletten; doch, ick wilde wel eens weten Of gy u Jonge tyt hebt sonder min versleten; En of die Sotterny, u niet en heeft gequelt?
Mijn Heer, het is my wel van anderen vertelt, Dat gy in uwe Jeugt heel vierich wiert gedreven, Tot lange rocken, daer gy aerdich mee kont leven; En door u soet gevry, soo hebt gy staeg getracht, Dat gy daer onder quaemt, en soo u wil volbracht.
Dat is wel waer Schapin, maer ’k ben daer by gebleven, En ’k heb my door de trou, niet in haer min begeven; Mijn liefde die was met mijn lust gelijck gedaen.
had hy mee maer mijn voetstappen na gegaen.
Wat sout gy willen wel, als ’t na u wensch sou wesen, Dat hy hier had gedaen?
hy sag een uytgelesen, Een cierlijcke Maegt die hem het hart vermand’; En als het vuur het stroo genaeckt, dan is ’t in brand.
Hy sucht, hy smeeckt, hy bid, hy openbaerd sijn klachten, Die sy verhoort; hy poogt sijn lyden te versachten; Tracht na haer hoogste goet, en volgt sijn Vaders aert; Sy geeft haer op, en gaen te samen onbeswaert, Tot ’t soete werck des Mins: maer hy is door haer vrinden Toen op die daet betrapt; die hem doen wilde binden Aen haer door d’echte Trou, of sweeren hem de doot.
Die soo bedriegen kan, voorwaer, en heeft geen noot.
Had gy nu liever dat hy daer was doot gebleven, Als dat hy hem door dwang heeft tot dees trou begeven?
Men heeft my niet geseyt dat het soo is geschiet.
Ja vraegt hem selver vry, ’t is soo, en anders niet.
Soo is hy dan getrout, door dwang van hare vrinden.
ô Ia, mijn Heer, so is’t.
’k Sal daer wel raet toe vinden.
Belieft het, dat ick u de saeck voort doe verstaen.
Hy hoorden doen by een Notaris sijn gegaen, En prosederen voor ’t gewelt aen hem bedreven.
Sulx heeft hy niet gewilt.
Het sou my dan niet geven So veele moeyten, om te breken dese trouw.
Om dit te breken, is’t onmogelijck voor jouw.
Want ick weet gewis dat gy het niet sult breken.
Ik sal ’t niet breeken?
Dat sult gy sien; ik reecken Het regt der Vadren, tot het voordeel van mijn Soon; En het gewelt aen hem bedreven, en de hoon, Is dat niet blijcks genoeg?
Maer dit en sal niet komen Naer uwen Soon sijn sin.
Niet naer sijn sin?
sijn ’t dromen?
Neen, niet.
Mijn Soon?
Uw Soon, wilt ghy dat hy belyt Dat hy bevreest waer, en dat deed uyt bloedicheyt?
En dat hem van haer daer toe heeft dwingen laten?
Dit was tot schand van hem, en u en uw voorsaten; Een Soon van sulck een Man gelijck gy sijt, vol moet.
Ik lach daer mee.
Mijn Heer, ziet voor u, wat ghy doet; Het is nootsaek’lijk, soo ghy poogt u eer te houwen, Dat hy bekent, dat hy getracht heeft haer te trouwen Door eygen keur, en niet door dwang.
En ick weer wil Dat hy heel anders seyt, en mijnen tooren stil.
Ik weet hy sal ’t niet doen, dus wilt hier niet na trachten.
Ik sal hem dwingen, dat hy moet sijn welvaert achten.
’t Sal toch maer mis sijn, want dit was tot sijn bederf.
Doet hy mijn sin niet, ik verstoot hem van sijn erf.
Hoe goet?
Dat g’ hem niet en sult onterven: Arg.
Waerom en soud ick niet?
hy tracht my te bederven; Ick wil het doen.
G’en zult.
Dat staet aen mijn.
Ghy kont niet.
Kan ick niet?
wie sal my tegen sijn?
Ghy self.
Hoe dat ick self?
Ghy derft het niet eens denken.
’k Sal seecker, en wie derft my in mijn voorneem krenken?
Gy spot’er mee.
O neen, ’ten is geen spot, gewis.
’k* Weet dat u eygen hart u selven tegen is.
Ia seecker, dunckt u dat?
hy sal op my niet winnen.
Ia, Ia.
Sijn straf is ree, voor ’t ongebonden minnen.
’tSijn beuselinge.
Neen, geen beuselinge, maer... Schap.
Mijn Heer ontstelt u niet, ick bid u toch, bedaer; Uw inborst is te goet, ’kweet gy niet quaet kunt wesen.
Ia, als ick quaet wert, mach men oock voor my wel vresen: Maer staecken wy dees rêen, dat my mijn hart ontstelt; Hoort Guytsack, soeckt mijn soon, ick ga, op dat vertelt Aen Heer Geront wert, wat mijn Soon al heeft bedreven.
Kan ick u helpen Heer, ick wil my willig geven Om u te dienen, waer in dat gy my gebied.
Ick danck u. Dat my van mijn Soon dit leet geschied!
had gy my mijn dochter laten houwen Tot Erfgenaem, en my ontruckt dien ongetrouwen.
Argante binnen.
’k Beken Schapin, voorwaer, dat gy in schranderheyt Een yder overtreft, waer door ick ben verblijd, En dat gy hebt gebracht in goeden stant ons saken: Maer gelt ontbreeckt ons nu, wat raet daer aen te raken?
Daer weet ick middel toe: maer my gebreeckt een man Die trou is, en die een persoon vertonen kan, Die ons hier komt te pas; ey, laet ons eens proberen Of gy kunt dienstig sijn, sta stil daer, en wilt keren U hoet half om, gelijck of gy een rover waert; U hand nu in u zy; u oogen onvervaert; Stapt nu een weynig groots, met stout en trotse treden; Dat’s een Gasconjer; dat sijn mannelijcke leden.
Wel hoe, gy lacht!
maer hoor, daer schiet mijn wat in ’t sin, ’t Welck ick voor ons bedrijf, heel dienstelijk bevin; ’k Sal sien of ick mijn Broer kan tot dit werck bewegen, Die voor een kleyn gerucht in ’t minst niet is verlegen; En ook mijn Mester heeft hem nimmermeer gekent; Hy is tot sulck een werck veel meer als ick gewent; Hy ’s een Soldaet, die hem met roof meest moet belyden, En door sijn hulp kan ik my van ’t gerecht bevryden.
Volg dan, wy sullen in ’t gevaer als broeders sijn; En dat hem overkomt, neem ick de helft op mijn.
En of men twee drie Iaer op een Galey most wesen; Een moedig hart en sal daer voor in ’t minst niet vresen.
TWEEDE VERANDERING.
Geronte, Argante.
Door dese goede wint, ben ick versekert dat Ons volck van daeg hier is.
een Schipper hier in Stad, Die van Tarante komt, heeft met sijn eygen oogen Haer selfs sien scheep gaen: maer u Soon heeft u bedrogen In uwe hoop; door dien mijn Dochters komst niet kan Ons voorgenomen werck volbrengen, mits gy van U Soon mijn hebt vertelt, sijn snoo volbrachte streken; En dit komt ons besluyt en voorneem nu te breken.
Zijt daer niet voor besorgt; ick weet dees hindernis Wel te beletten, soo daer recht te vinden is.
Mijn Heer Argante, met verlof; dit moet gy weten, Dat nu u Soon sijn plicht heeft tegen u vergeten Dat in d’opvoeding vande kinderen veel bestaet.
Maer hoe komt dit te pas dat gy hier nu van praet?
Hoe dat te pas komt?
dat de wulpse Iongelingen, In ’t quaet voortvaren, en haer Vaders Meesters sijn; Dies sijn die Vaderen vaeck schuldig aen haer pijn.
Dat beurt somtyts wel, maer wat wilt gy hier mee seggen?
Wat ick hier seggen wil?
Om u voor te leggen, Soo gy d’opvoeding van u Soon had recht gedaen, Hy had nu sulcken trou, soo stout’lijck niet bestaen.
Soo denckt gy, dat u Soon is beter onderwesen In u opvoeding?
Ia, want hy heeft voor my vrese; Het sou my leet sijn dat ick hem niet sou gebiên, Al wat ick wilde, en mijn wil die moet geschiên.
Maer soo u Soon, waer van gy alles komt te hopen, Sich in noch slimmer saeck als mijne had verlopen, Wat sout gy seggen?
hue!
Hoe, wat meent gy hier mee?
Wat dat ick hier mee meen?
dat men niet moet soo ree, Met groote hovaerdy, mijn Heer, een ander trachten, In sijn huyshouding en* bestiering te verachten; En die een anders huys siet garen schoon en fris, Die siet eerst of in ’t sijn, oock niet te vegen is.
’k Versta u mening niet.
Men sal ’t u uytgaen leggen.
Hebt gy dan van mijn Soon oock yetwes hooren seggen?
Dat kon wel sijn.
Wat doch?
Schapin heeft my gemelt, Tot mijn vertroosting, dese saeck; en my vertelt U Soons bedrijf; gy sult van hem de waerheyt hooren; Mijn Heer, ick moet mijn tyd niet laten gaen verlooren: Maer voort een Advocaet gaen spreken, die my raet; Tot weersiens toe, mijn Heer, ick ga, want het wert laet.
Een saeck noch slimmer als de sijne, dit doet my vresen; Hoe kan’er slimmer saeck doch als de sijne wesen?
Want hy getrout is, sonder sijn Heer Vaders weet, Waer door hy sekerlijck geheel sijn plicht vergeet: Maer daer sie ick mijn Soon.
Geronte, Leander.
Ick ben verblijdt t’aenschouwen Mijn waerde Vader, noch gesont.
Geront.