floriandebaene/EmDComF4DutchDraCor huggingface dataset:
Werken, gebonden ende wel gekonditioneert te brengen in de Bibliotheecq van Onze Univerziteit tot Leiden, ende daar van behoorlyk te doen blyken.
Alles op poene van het effekt van dien te verliezen.
Ende ten einde de Supplianten dezen Onzen konzent en Oktroije mogen genieten als naar behooren: Lasten wy allen ende eenen ygelyken die 't aangaan mag, dat zy de Supplianten van den inhoude van dezen doen, laaten en gedogen, rustelyk en volkomentlyk genieten, en cesserende alle beletten ter kontrarie.
Gedaan in den Haage onder Onzen grooten Zegele hier aan doen hangen den xix September in 't Jaar onzes Heeren en Zaligmakers duizent zes honderd vier en tachtig.
Ter Ordonnantie van de Staaten SIMON van BEAUMONT.
De tegenwoordige Regenten van de Schouwburg, hebben het recht der bovenstaande Privilegie, voor de Vryadje van Cloris en Roosje, vergund aan de Erfgenaamen van J. Lescailje.
In Amsterdam, den 4 Juny, 1688.
Cloris een Harder.
Roosje} Harderinnen.
Silvia}  Thirsis een Harder.
2 Bachanten.
2 Harders.
2 Harderinnen.
Het Tooneel vertoond een Bosch.
De vryadje van Cloris en Roosje.
Eerste tooneel.
Cloris, Roosje.
Cloris, Roosje vasthouwende.
Zoete en alderliefste Roosje,  Zielsbeminde, lieve troosje,  'k Bid u, blyft een weinig staan.
Roosje.
'k Zeg u, Cloris, laat my gaan,  'k Moet myn Schaapjes gaan verweien.
Cloris.
Engel, laat ik u geleien.
't Is niet noodig, blyft maar hier.
Stookster van myn minnevier,  Zult gy my dan eeuwig haaten?
'k Weet niet wat je al moogt praaten.
Roosje binnen Cloris alleen,  Ach!
Roosje, kond gy eens myn hart doorzien,  Gy zou u zelve daar in aanschouwen,  Ach!
Roosje, kond gy eens myn hart doorzien,  Gy zoud niet vliên,  Maar door een woord my in het leeven houwen,  Verban uw straf gemoed,  Laat uw meêdoogen my tot voordeel strekken,  En maakt dat elk een van u zeggen moet,  Schoon' Roosje kon een doode in 't leeven wekken.
Tweede tooneel Thirsis, Cloris.
Thirsis met een glas wyn in de hand.
Hoe aardig smaakt de wyn,  Hoe zoet zyn onze daagen!
Kander noch wel iets zyn,  Dat ons meêr zou behaagen?
Ik weet van geen gekyf,  En leef heel zonder kommer,  Ik lach eens met een Wyf,  Den Wyngaard is de lommer  En schaaduw, die myn jeugd  Met zyne vogt verheugd.
Nu, waar heen?
staa recht,  Hoe is't, myn zoete knecht?
Waar wilje dus zwierend naar toe?
Thirsis.
Wel voorwaarts uit, ben jyme moê?
Zo gaat maar heen, wat bruidme jou.
Hoe dus op 't mes, myn maat?
nou, nou!
Ik wil van jou geen praatjes hooren.
En wilt u niet zo licht verstooren,  Nu zwygt hy of hy nergens van en weet,  Maar preveld noch.
O maatje!
't is myn leet.
Het buikje dat heeft'er zyn laading al,  Geen wonder al ben ik dan nu wat mal,  Ach!
Clorisje maat, het smaaktme zo wel.
Het wyntje, het wyntje!
verdryft myn gekwel.
maatje, 'k beklaagje met hart en zin,  Want wistje maar eensjes de zoetheid der min,  Jy liet al jou drinken, en zwelgen staan,  En zou dan als ik meê uit vrijen gaan,  Ach!
maatje, &c.  Thirsis.
zoetert, ik hou het jou ten goê,  Ik ben myn vreugd noch zo niet moê,  Dat ik, zou kiezen pyn, en smart,  Voor deez' die my verheugd het hart;  Want, hoe jy pryst de zotte min,  Zy heeft toch niet als kommer in.
Ongestaadig, als de wind,  Zyn de Vrysters die men mind,  Wiltze eeren, en groot achten,  Offerd haar al uw gedachten,  Om een zoet onnozel woord,  Zynze straks op u verstoord.
'k Laat de minnepraatjes vaaren,  Die ons niet als onrust baaren,  En ik hou het met de wyn,  Die en kan niet toornig zyn.
Gy verstaat u op geen vrijen,  En meugd ook geen meisjes lijen.
Wyn verjaagd de smart, en pyn.
Min doed ons gelukkig zyn.
Wyn doed danssen, wyn doed zingen.
Min die leerd de Jongelingen.
Al de waereld voor gewis,  Weet dat wyn het beste is.
Dans van Bachanten.
Darde tooneel Cloris, alleen.
Wat is een dronke mensch, helaas!
Zo lang hy dronken is?
een baas.
Maar als hy nucht'ren is?
een slet;        een slet.
Daar niemand iets van heeft te bed.
te bed.
My dunkt den Echo baauwd my na,  Zy weet dat ik uit vrijen ga,  Want zy woond hier, en overal  In bosch, in veld, in berg, in dal,  En hoord uit meenig vrijers mond  Aan wie dat hy zyn liefden jond.
Maar, Thirsis, die hier aanstonds was,  Houd meêr van kan, van fles, of glas,  Zo dat al zyn vermaak, en wensch,  Bestaat in 't vullen van zyn pensch,  Voor my daar ik het meest van houw,  Dat is de schoonheid van een Vrouw,  Die andere Schepzels in sieraad  Van schoonheid ver te boven gaat.
Want als men een reisje is by zyn baasin,  En vind haar wat lustig, en vrolyk van zin,  Daar is dan geen vreugden, die men niet geniet,  Wanneer zy met haar bruin oogjes eens schiet.
Een lonkje, een straaltje ons hartje geraakt,  Dat is dat de minnaars het meeste vermaakt?
Want ik wil wel zweeren by Jupiters kruin,  By alle de Knyntjes die loopen in duin,  By 't vischnet van Melis, en Teeuwis zyn broer,  Ja ook by u zelf, daar ik 't hoogste by zwoer,  Dat zo ik altyd by u maar mocht zyn,  Zou my noit aantreffen geen kwelling of pyn.
Vierde tooneel Roosje en Silvia te zamen.
Boschgoôn, Nimphen, Veldgoddinnen,  Die dit groene bosch bewoond,  En veeltyds de minnaars kroond,  Die voltrekken trouwe minnen.
Gun ons dat wy alle daagen,  Loopen bosch, en veld doorjaagen.
En vergun ons deeze vreugd.
In 't ruischen der boomen, het vogeltje fluit,  In 't zoete gewoel  Van blaadertjes koel,  Word meenig de bruid.
Plaatzen verhoolen, stil en bekwaam,  Zyn aan de Minnaars zeer aangenaam,  En zo, by geval, daar iets geschied,  Boomen en Hagen verhaalen het niet.
Silvia, 't voegd geen Harderin  Te minnen met een losse zin.
't Vrijen eerbaar deurgebragt,  Voed meêr min, wordt meêr geächt.
Roosje is een wyze meid.
Maar wanneer u Cloris vreid,  Gaan de zaaken dan zo recht,  Als gy my daar hebt gezegt?
Wat steekt' er in de liefde al list,  Want al de Vrijers,  Zyn toch maar vlijers,  Daar al haar tyd meê word verkwist.
Dat zyn haar zuchten,  Die zy duchten  Dat veroveren een Minnares haar hert.
Maar, lieve zotten,  Ik moet 'er meê spotten,  Als' er een aan my gegeeven werd.
Wat spreekt daar de mond dat het hart niet en meend.
Ik loof gy waard graag met Cloris verëend.
Indien hy myn minden, gelyk hy u doed,  Ik gaf hem myn Trouwtje op staande voet.
Foei, Silvia, wat's dat gezeid?
Als je weezen wilt gevrijd,  Houd je spijtig als een meid,  Wilt de Minnaars niet gelooven,  Vryheid gaat het al te boven.
Trots te zyn, en graag getrouwd,  Heeft' er meêr als een berouwd.
Slechte duifje, hou voor vast  Dat het weigeren u wel past.
't Wild en is niet veel geacht,  Dat geen zweet heeft aangebragt,  Den Jager vermoeid van loopen, en springen,  Door dik, en door dun, op heuvels, door plas,  Door doornen, door braamen, en ander gewas,  Dat veeltyds het bloed door de koussen doet dringen,  Acht zyn arbeid min als niet,  Als hy 't Wild gevangen ziet.
Vijfde tooneel.
Roosje, Silvia, Cloris.
Maar zacht wie zien ik daar gings by de boomen?
'T is Cloris, naar myn dunkt, die herwaarts  schynt te komen.
zoetste geval,  Vind ik myn Roosjen hier, dien ik min bovenal.
Zuidewind houd op van blaazen,  Roerd geen kruidjes in 't gemeen,  Wilt geen boomtjes meêr verbaazen,  Roosje stut myn ramp alleen.
Zy kan einden myn verdriet,  Daar gy toch geen raad toe ziet.
zoetste geval, &c.  Silvia.
Wel, Cloris hoe dus droef, hoe staat het met uw zaaken?
Gy pleegt ons eertyds met uw praatjes te vermaaken,  Wat schort'er dat uw dus de zinnen heeft ontsteld?
Daar's niemand als alleen de liefden die my kweld.
Ik weet wel datje vryd en kreeg wel honderd vrouwen  Indien jy, zo men zeid, die altemaal moest trouwen.
Jy vryd voor tydverdryf.
Door de bitteren haat,  Lyd de min, hoe trouw zy is, het meeste kwaad,  Nochtans, het zy hoe 't zy, ik zal u eeuwig minnen.
Ik zouje raaden vrind, veranderd maar jou zinnen.
Dat 's my niet mogelyk.
Ik weet wel datje kend,  Want men is overlang jou praatjes al gewent.
Maar, Roosje, Cloris is daar aan niet schuldig,  Hy toond, spyt straf, zich noch geduldig.
Hy zucht, hy smeekt met een goed hert,  Geneest doch zyne minnesmert.
Wilt gy dan, wreede, dat ik sterve?
Wel aan, ik zoek de dood indien ik u moet derven.
Te sterven voor de min, en acht ik niet zo groot,  Dat het zou oorzaak zyn van zo veel minnaars dood  Die al op eenen toon hetzelfde lietje zingen,  Het sterven voor de min dat zyn maar beuzelingen.
Te sterven om de ramp en pynen te ontvlieden,  Dunkt u dat, Roosje, vreemd, en kan dat niet geschieden?
Dat is wel meêr geschied.
Die tyd is al voorby.
De min voerd echter noch de zelfde heerschappy.
Roosje, en Silvia binnen.
Zesde tooneel Cloris alleen,  Ach stookert van myn vlam,  Die door dit schoon gezicht,  Weleer zyn oorsprong nam,  En heeft dit hart verpligt.
Geeft u een andere naam,  Tot wedermin bekwaam,  Of eindigd myn verdriet  Daar gy my nu in ziet.
Zevende tooneel Thirsis met een Romer Wyn, Cloris en Bachanten.
Thiris.
Wel, maatje, hoe staaje hier zo bedrukt?
Of is'er jou vrijen met Roosje mislukt.
Thirsis, laat my maar in rust,  Ik heb tot lachchen nu geen lust.
Daar, maatje, ik heb weêr den beker gevat;  Gevuld met het edele druive nat,  Deez' doed onze pynen,  En droefheid verdwynen,  Zo lang op ons hand  Deez' roos staat geplant,  Zo lachchen wy met de grootste van 't land.
Bachant.
wistje de kracht van de eed'le wyn,  Jy zoud, als je hem proefde, zo treurig niet zyn.
Zyn lekkere teugen  Die doen u verheugen.
Blyf jy by de wyn 'k volhard in de min,  En leef door de lonkjes van myn godin.
Hoe praatje.
Ja, Thirsis ik meend.
Wou slechs maar myn Roosje wy waaren verëend.
Wat is toch aan 't minnen vast?
Anders niet als zwaare last,  Kermen, zuchten, weenen, klaagen,  Ja men diend wel heele dagen,  Op te passen, om alleen  Aan haar schoonheid te besteên.
Laat dat al de meisjes vaaren,  Houd het, als wy, met de klaaren,  Want ik weet deez' heldere wyn,  Dat 's de rechte medicyn.
Houd vry zo 't u lust met wyn  En veracht myn minnepyn,  Gy zult met deez' viezevaazen,  My in 't minste niet verbaazen.
Loop dan, malle gek, loop heen!
Offerd Roosje uw gebeên.
Achtste tooneel.
Clorsis, Roosje, Silvia, Thirsis, en Bachanten.
Daar is myn uitgelezen.
Kund gy noch weêrspannig weezen  Zoete Roosje?
daar myn hart  Schier vergaat in minnesmart.
Roosje, wilt zyn pyn verzachten,  Maakt een einde van zyn klagten.
Cloris 't schynt wel of myn hert  Tot weêrmin genegen werd.
Zal my zulk een lot gebeuren,  Ben ik t'einden van myn treuren?
En zo lang als wy de wyn  Maar genieten, kan geen pyn  Van de min ons harte raaken,  Wyn die geeft zoldaaten moed,  En geeft kracht aan 't jeugdig bloed,  Wyn die kan ons best vermaaken.
Kom laat ons zaamen treeden  Bestrikt, versierd, gekroond.
En hechten, naar onze gewoont',  Voor Venus heiligheden,  Ons harten zamen aan een  En voorts leeven wel te vreên.
Kom dan, nimphen, met uw reijen,  Wilt al danssende geleijen,  Deze bruidegom en bruid,  En vol vreugd deez' echt besluit.
Hier wort gedanst een Harders Ballet.
Choor.
Yder een geniet zyn lust,  Elk is met het zyn gerust,  Cloris door stantvastig vrijen,  Raakt ten einden van zyn lijen,  Thirsis acht geen grooter schat  Als het eed'le Bachus nat.
DE GEWAANDE DROES; KLUCHTSPEL.
TE AMSTELDAM, By de Erfgen.
van J. LESCAILJE, op den Middel-dam, op de hoek van de Vischmarkt, 1711.
COPYEVAN DEPRIVILEGIE.
DE Staten van Holland ende Westvriesland doen te weten, alsoo ons vertoond is by de Regenten van het Burger Weeshuis ende Oude Mannenhuis der Stadt Amsterdam, en, in die qualiteit, te samen eygenaars, mitsgaders Regenten van den Schouburg aldaar, dat sy Supplianten, sedert eenige Jaren hebbende gejouisseert van onsen Octroye of Privilegie van dato den 19.
September 1684. waar by wy aan de Regenten van de selve Schouburg, in die tyd, hadden gelieven te consenteeren, accorderen ende octroijeren, dat sy, gedurende den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaren, de Werken, die doenmaals ten dienste van het Toneel reeds gedrukt waren, ende van tyd tot tyd, nog vorder in het ligt gebracht, ende ten Toneele gevoert soude werden, alleen soude mogen drukken,*uytgeven en verkopen, nu ondervonden, dat de Jaren, by het voorgemelde onse Octroy of privilegie genaamt, op den 19.
September 1699. soude komen te expireren; ende dewyl de Supplianten ten meesten dienste van de Schouburg, waar van hunne respective Gods huyzen onder andere mede moesten werden gesubcenteert, de voorgemelde Werken, soo van Treurspellen, Blyspellen als Kluchten, als anders, die reeds gedrukt en ten Toneele gevoert waren, of in het toekomende gedrukt, en ten Toneele gevoert soude mogen worden, geerne alleen, gelyk voorheenen, souden blyven drucken, doen drucken uitgeven en verkopen, ten einde de selve Werken door het nadrucken van anderen, haer luyster, soo in tael, als spelkonst, niet mogen komen te verliezen, dog dat sulcx aan haar, na de expiratie van het bovengemelde onse Octroyen, sulx nae den 19: September 1699. niet gepermitteert soude wesen, soo vonden de Supplianten hun genootzaakt sig te keeren tot ons, onderdanig versoekende, dat wy aan de Supplianten in hare bovengemelde qualiteyt, geliefden te verleenen prolongatie van het voorsz.
Octroy of Privilegie, omme alsoo de voorsz.
Werken, soo van Treurspellen, Blyspellen, Kluchten, als andere reets gemaakt en ten Toneele gevoert, en als nog in het ligt te brengen, den tyd van vyftien eerst achtereen volgende Jaren, alleen te mogen drucken en verkopen, of doen drucken en verkopen, met verbod aan allen andere op seeckere hoge pene, by U Ed.
Groot Mog.
daar toe te stellen, en voorts in communi forma; soo is ’t dat Wy de sake ende het versoek voorsz.
overgemerkt hebbende, ende genegen wesende, ter bede van de Supplianten, uyt onse rechte wetenschap: Souveraine magt en authoriteit.
Deselve Supplianten geconsenteert, geaccordeerd ende geoctroyeert hebben, consenteeren, accorderen ende octroyeren, mits desen, dat sy, by continuatie, de voorsz.
Wercken soo van Treurspellen, Blyspellen, Klugten als andere, reets gemaakt en ten Toneele gevoert, en als nog in het licht te brengen, den tyd van vyftien eerst achter een volgende Jaren, alleen binnen onsen landen, sullen mogen drucken, doen drucken, uytgeven en verkopen, verbiedende daerom allen en een ygelyk, de voorsz.
werken, in ’t geheel ofte ten deele, naer te drucken, ofte, elders naergedrukt, binnen den selven onsen lande te brengen, uit te geven ofte verkopen, op de verbeurte van alle de naergedrukte, ingebragte, ofte verkogte exemplaren, ende een boete van drie hondert guldens daar en boven, te verbeuren, te appliceren een darde part voor den Officier, die de calangie doen sal, een darde part voor den Armen der Plaatsen daar ’t casus voorvallen sal, en het resterende darde part voor de Supplianten, alles in dien verstande, dat wy de Supplianten met desen onsen octroye alleen willende gratificeren tot verhoedinge van hare schade door het naedrucken van de voorsz.
Wercken, daar door in genigen deele verstaen den inhoude van dien te authoriseren, ofte te advoueren, ende veel min het selve onder onse protextie en de bescherminge eenig meerder credit, aansien, of reputatie te geven, nemaar de Supplianten in cas daar inne iets onbehoorlyks soude influeren, alle het selve tot haaren laste sullen gehouden wesen te verantwoorden, tot dien einde wel expresselyk begeerende, dat by aldien sy dese onse Octroye voor de voorsz.
Wercken sullen willen stellen, daar van geen geabbrevieerde ofte gecontraheerde mentie sullen mogen maken nemaar gehouden sullen wesen het selve Octroy in ’t geheel, en sonder eenige Omissie, daar voor te drucken, ofte te doen drucken, ende dat sy gehouden sullen syn een exemplaar van alle de voorsz.
Werken, gebonden en wel geconditioneert, te brengen in de Bibliotheecq van onse Universiteit tot Leyden, ende daar van behoorlyk te doen blyken, alles op pene van het effect van dien te verliesen.
Ende ten eynde de Supplianten desen onsen Octroye ende consente mogen genieten als naar behoren, lasten wy allen ende een ygelyk die ’t aangaen mag, dat sy de Supplianten van den inhoude van desen doen lasten ende gedogen, rustelyk, vredelyk ende volkomentlyk genieten ende gebruyken, cesseerende alle belet ter contrarie gedaen.
Gedaan in den Hage; onder onsen groote Zegele, hier onder aan doen hangen op den een en twintigste May in ’t Jaar onses Heer en Zaligmakers, een duysent ses hondert negen negentich A. HEINSIUS.
Ter ordonnantie van de Staten            SIMON VAN BEAUMONT.
De Regenten van het Wees- en Oude Mannenhuis hebben, in haar voorsz.
qualiteit, het recht van dese Privilegie, voor DE GEWAANDE DROES; Kluchtspel, vergunt aan de Erfgenaamen van J. Lescailje.
In Amsteldam den 19.
INHOUD.
EEn Alchimist, verzot op gout te maken, Bekomt zyn wensch door een gelukte list; Doch vreest, doordien zyn doen steeds is gemist, Dat hy daar door een bitter lot zal smaken.
Hier dient zich van de Vryer van zyn Kind, En krygt aldus het pand, dat hy bemind.
MANSHART, een Alchimist.
ELIZABETH, Vrouw JACOBA, Dochter FRANSJE, Zoontje JOCHEM, Knecht KATRYN, Meid }}} van Manshart.
HENDRIK, Vryer van Jacoba.
KLARYN, Knecht van Hendrik.
DANSSERS.
ZANGSTER.
Het Tooneel vertoont een Kamer in ’t Huisvan Manshart.
DEGEWAANDEDROES; KLUCHTSPEL.
JACOBA, KATRYN.
KATRYN.
Ja wel, Juffrouw, ik zie noch niemant te voorschyn komen.
JACOBA.
Dat ontstelt me ten hoogste, en doet me voor onraad schroomen.
’k Vrees dat hy ’t werk niet wel zal hebben aangeleid; Want Hendrik schryft, dat hy in alle zekerheid Precys ten achten hier van ondren op zal daagen, En ’t is al negen aan de Westerklok geslaagen.
De tyd verveelt u, en valt jouw thans lang, niet waar?
Tut, tut, dat moest jy al gewent zyn, daar jouw Vaâr U sint een maand in dit vertrek heeft opgeslooten, En dat ’s genoeg om jouw.... JACOBA.
Dat heeft me lang verdrooten; Maar zwyg, en laat my eens met aandacht zyne brief Herleezen.
’k Heb reeds sint drie dagen, waarde Lief, Gearbeit, om de vloer van ondren door te booren Van uw vertrek, om u te zien, myn Uitverkooren, En ’k hoop.. ach, ’k vrees Katryn, dat hy door drift misschien Licht d’eene zoldering voor d’andere aan zal zien.
Neem wat gedult, en laat ons eens de vloer bekyken, Of ons niet ergens komt een schreef of spleet te blyken.
Kom hier, Juffrouw!
ik zie een schreef!
Wel waar, Malloot?
Wel daar?
Ja toch, ze loopt recht uit, en schynt vry groot.
Misschien is dit de plaats daar Hendrik door zal breeken.
Wat zulje bly zyn als jy hem zult zien en spreeken!
Je!
hoe wil Hendriks hart op stelten ryden, als Hy jouw hier onbeschroomt mag vallen om den hals!
En welk een neus zal niet jouw Vader met zyn slooten En grendels hebben, die jouw hart voor lang verdrooten!
* O, ’t is vergeefs de deur gegrendelt voor de min, Oprechte liefde vind een gat, en raakt ’er in.
Maar zo het eens Katryn bemerkt wierd door de Heeren, Die daaglyks ’t danssen by Leander komen leeren, Dewyl zyn Dansschool hier recht onder is?
Geen nood.
Hy won met danssen, sint drie maanden, pas droog brood.
* Hy rammelt al, ’t is meer als eens aan my gebleeken.
Zyn Dansschool heeft thans niet meer neering als d’Apteeken.
En Hendrik kwam ter sneê aan hem beletten dat Hy niet in ’t kort zyn poort ging veegen aan de Stad.
O ’t zakje Dukatons, dat hy hem heeft gegeven, Zal alles redden, en hem weer gerust doen leven.
Maar hy zal mogelyk het zelfs ontdekken gaan.
Zyt maar gerust, en laat die zorg op my slechts staan.
Hy is discreet, schoon hy de kost wind met wat grappen, En, boven dat, dan zou hy ook zich zelfs beklappen; Want hy leent zelfs de hand aan alles t’onzer gunst, En krygt waarachtig zo veel Lobben niet om sunst.
Maar zo myn Vader kwam, als Hendrik hier zal wezen?
Al weer wat?
wel jy hebt wel veel onnutte vreezen.
Geen nood; hy is van nacht zo laat na bed gegaan, Dat hem voor eerst noch niet zal lusten op te staan.
Wat deed hy dan zo laat?
Wat dat hy deed?
hy stookte, En slaafde in’t werkhuis, dat het als een oven rookte: Hy smolt de Snuiter, ’k meen de zilvere, om dat hy Geen zilvre Lepels vond tot zyne razerny.
Jouw broer, klein Fransje, hielp hem braaf de blaasbalk trekken; Ja wel hy leert hem vroeg de Spiritus der gekken, En wyst zyn Zoontje... JACOBA.
Ja den weg naer ’t gasthuis, ach!
O Filosoofsche steen wat baart gy my geklag En onrust!
ach, Katryn, hoe wreed is niet myn Vader!
Zeg liever gek, Juffrouw, dat is de waarheid nader; Want door het zoeken van dien Filosoofschen steen Maakt hy zyn harzens t’zoek, ja toch, die zyn al heen.
Zwoer hy niet onlangs, dat jy nimmermeer zou trouwen, Ten waar hy ’t Goud, dat hy gemaakt had, zou beschouwen?
* JACOBA.
En ik zweer, zo hy my noch langer tegenhoud, Noch Hendrik toestaat dat hy my in ’t korte trouwt, Dat ik met hem, Katryn, zal doorgaan.
Wel verzonnen; ’k Zou dat maar aanstonds doen, wel ja, hoe eer begonnen Hoe eer gedaan, jy hebt alrê jouw Moeders stem; En zo jouw Vader kyft, jouw Maatje zal dan hem, Als zy wel meer doet, braaf de wind van vooren geven: Zy kan het kunsje hoe men met een Man moet leven.
Stel haar de zaak eens voor, ik wed zy staat het toe.
Ik zal; maar ach!
Katryn, ik vrees voor Hendrik.
Hoe Voor Hendrik?
tut, tut, Klaryn zal heel wel maken, Dat hy die zwaarigheid licht zal te boven raken.
En wie is die Klaryn?
’t Is ’t puikje dat ’er leeft, Die Hendrik onlangs voor zyn Knecht verkooren heeft.
O ’t is een fyne kwant, en ’t zal veel voordeel geven, Dat nooit jouw Vader hem gezien heeft van zyn leven, Hier door zal hy hem eer bedriegen.
Ach, Katryn!
My dunkt het gat gaat op.
O ja, zy zullen ’t zyn.
Ik beef van schrik.
En ik van liefde.
TWEEDE TOONEEL.
HENDRIK en KLARYNbeide uit een gat opkomende.
KLARYN.
Seldreweken!
Wy zyn ’er eindlyk op, ik dacht te blyven steeken.
HENDRIK.
Na een maand afzyn zie ik u dan wederom, Myn Schoone, ach!
wat heeft uw trouwe Bruidegom Met smart gerekhalst om uw byzyn te genieten!
Neen, ’k denk niet meer aan myn geledene verdrieten, Nu ik u eindlyk zie, en dat myn ziel zo ras.... KLARYN.
Zacht, zo veel praats, myn Heer, komt hier in ’t minst te pas.
Wy zyn hier door een gat wel binnen, laat ons maaken, Dat wy ’er niet weer door een venster buiten raaken, Maar treden tot de zaak.
Gy zegt my, o verdriet!
Geen woord, myn Schoone, uw min haalt by de myne niet.
De liefde komt zich vaak verschillende vertoogen, Want d’uwe toont zich in uw driften voor myn oogen; De myne in de vrees dat ons gesprek te vroeg Gestoort zal werden, en... KLARYN.
Jy mind ons, dat ’s genoeg, Wy weeten ’t wel, ja toch, wy hoorden ’t met onze ooren.
* Hoe!
kan men daar om laag wat hier gezeid word hooren?
Geen woord werd daar gemist; by voorbeeld: Juffrouw heeft Gezwooren, zo men haar in ’t kort ten echt niet geeft, Dat zy zal doorgaan met myn Heer, spyt Vaders tooren.
En jy.. KATRYN.
Hoe ik!
wel ik heb niemendal gezwooren.
Neen; maar jy hebt gezegt dat myn verstand zeer fyn, Myn geest volmaakt, en ik het puikje was, Katryn: Daar by noch.... KATRYN.
Maar waarom liet jy zo lang ons wachten?
Voor my ’k was beezig met wat bottels te verkrachten, Die ’k gistren avond van de maaltyd had beschaart, En ergens in een hoek voor beter tyd bewaart.
Wy hebben dezen nacht gearbeid, en gedronken Als Ketters, ’t werkvolk leit als beesten noch te ronken; Zy zoopen lustig, en ik maakte ze zo zat.
Kon ’t jouw dan lusten om jouw neus zo vroeg in ’t nat Op nieuw te steeken, en de bottels uit te veegen?
Daar zyn ’er twintig noch beneden om te leegen.
Gy spreekt, Klaryn, gestaag van zuipen, en men ziet In u geen voortgang, noch gy spreekt van ’t zaakje niet.
O dat is al gedaan, ja toch, die dingen leggen.... JACOBA.
Wat zaak is dat?
Wel hoor, Juffrouw, ik zal ze u zeggen.
Verstaande ’t zweeren van jouw Vader, dat hy jouw Om geene redenen noch eer uittrouwen wou, Voor hy had Goud gemaakt, besefte ik uit die grillen, Dat hem de bolwurm schorte, en wat hy niet zou willen.
’k Heb dan jouw Broertje, dat klein schelmpje, door wat geld* En schoone woorden, braaf gepepert en verzeld Met veel beloften, heel op onze zy gekreegen, En onderrecht op welk een wys, of door wat wegen... JACOBA.
Wat kan een Kind toch doen?
’k Heb hem een staafje goud Behandigt, dat myn Heer aan my had toevertrouwt, En ’t kleine guitje heeft belooft in geen gebreeken Te blyven, om het heel behendelyk te steeken.... Hy zal ’t wel klaaren, ’t is een gasje, en jouw Vaâr Zal alsdan meenen.... JACOBA.
Ja, ik merk de zaak nu; maar Indien ze miste?
’k Moed dan weer wat aârs bedenken; Niets zal myn aanslag, hoe de zaak ook uitvalt, krenken.
Voor my ik zwicht niet licht, en zonder kwaad vermoên Kan ik veel kunsjes door dat gat behendig doen.
O de trencheen zyn reeds geopend zonder deeren, En dat ’s genoeg, wy zullen heel wel avanceeren.