floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Dat ik u heb gelieft in d'onbekende schijn?
Ha Juliana Lief! wat kan den Hemel werken?
Ach! Iuliana, 't schijnt den Hemel met geluk
U weêr verlossen wil uyt ongeval, en druk.
Ik neem uw liefde an,
Hier ziet men wat de tijd door menschen werken kan.
Laet ons al t' zamen gaen ten Hoof, op dat wy meugen,
Uw Vader met dees vreugd op 't heugelijkst verheugen;
Laet al het Hofgezin bewust zijn ons vermaek,
Tot vrolijkheid, en vreugd, van dees gewenschte zaek;
Laet vrolijke Musyk, laet zang en zoete snaren,
Getuygen van de vreugd die ons is wedervaren;
Laet ons in onze vreugd het Hof met vreugde voên;
Gy die vertreden waert, Ie blijft in Eelen doen.
Nieukercke
De mestroostighe mensche
Evangelische leeraer
Gheloove metter liefde ghecleedt
Nieukercke.
Prologhe.In dit spel zijn vier personagen: De mestroostighe mensche,
						Schriftuerlic troost, Evangelische leeraer, Gheloove metter liefde
						ghecleedt.
De mestroostighe mensche.
O God, hoe zijn mijn zinnen in roere staende!
Mijn aderen zijn als een tamboere slaende,
Mijn herte van anxte zeer zwaer tempeest lijdt,
Want mijn zinnelicheyt ieghen den gheest strijdt,
De welcke meest tijdt heift ghehouden stacye
In mijn crancke menschelicke regnacye.
Deis desperacye my comt belaghen stranc,
Zegghende: ghy hebt al u daghen lanc
Ghegaen den traghen ganc naer waercken der dueght.
Nu vindic my gheheel troosteloos ontwueght.
Swaerels ydel vrueght stelt my nu ter luere.
Van daghe te daghe cranct mijn natuere.
In corter huere zal ic moeten smaken
De lichamelicke doodt; hoe zal ict maken
In deze nootzaken? waer zal ic my keeren,
Wantmen nu tvolc diverschelic hoort leeren.
O heere der heeren, wilt my troost verleenen.
Vriendt, wat mescomt u?
Och, ic moghte wel weenen:
Twyfelijnghe smijt an my hueren hanckere;
Mijn lichaem werdt van lancx zo cranckere,
Tvermaen des doodts es my nu bevichtene.
Lieve vriendt, ic comme om u te stichtene
Ende te verlichtene metter schriften claerheyt.
Zeght my: waer in maect ghy deze zwaerheyt,
Of ic u met trooste moghte commen te baten.
Ic en weet my stervende waer op verlaten,
Want eenighe staten willen noch verstaercken
Menschelic instel, dryvende huer ghewaercken,
Leerende als claercken dat wy in aerven
Hier duer zaligheyt zouden moghen verwaerven.
Als ic moet staerven, wilt my doch spellen
Of ic hier an mynen troost magh stellen.
Vriendt, wilt my hier op andwoorde gheven.
En trauwen, contrarye staetter gheschreven
In der schriftuere (de redene anschaut)
Vermalendijt es hy die op menschen betraut;
Dus scheedt van dien, en des heeren woordt hoort.
Och lieve vriendt, zegh my onghestoort voort:
Hoe zoudic in trooste moghen zijn ghezet?
Want als ic anhoore de gheboden der wet,
Ic vinde my besmet tot allen stonden.
Dan es in my de heerschappye der zonden,
Tvyandigh verslonden en de vreeze der hellen
Wilt my dan quellen.
Vriendt, wilt u stellen.
Al hebt ghy van becorijnghe harde nopen,
En wilt vander gracye Gods niet waenhopen.
Schriftuere doet open, ghy vint daer warachtigh
Hoe dat Christus ons es gheworden crachtigh
Een vuldoender des wets, smenschen bemindere,
Zonde, doodt en helle verwindere
Die in hem ghelooven; an dit propoost cleift.
Vriendt, wie zijt ghy die my dezen troost gheift?
Ic bidde u: ontdect my de secreten
Van uwen name.
Ic ben gheheten
Schriftuerlic Troost, maect hier up mencye.
Mijn broeder comt hier tuwer assistencye,
De Evangelische Leeraer ghenaemt.
Weitt dat wy hier commen zijn ende verzaemt,
Alzoot wel betaemt nu op dezen tijt,
Om u die De Mestroostighe Mensche zijt,
Te ghevene troost ende consolacye
Te dezer spacye.
By uwer gracye
Evangelischen Leeraer, wijs int anmaercken,
Helpt my mijn crancke zinnekins staercken
Met Schriftuerlic Troost, u broeder vercooren.
Ic zal naerstelic naer u reden hooren,
Want my staet nu vooren mijns levens hendt.
De evangelische leeraer.
O broeder, zijt ghy dies in drucke ghewendt,
Weist doch pacyent te dezer huere.
Tlichamelic staerven en es maer een duere
Om te passerene in dat eeuwigh leven.
Ia, haddic vuldaen datter staet gheschreven
Inde wet ghegheven, duer Moyses ontfaen,
Maer dat en hebbic nieuwernaer ghedaen.
Dies ben ic belaen met vreezen int lijf.
Huer straffelic dreeghen dat luut zo stijf,
Zegghende, dies my vreeze beneven slaet:
Wie niet en blijft in al datter gheschreven staet,
Die zal ic wt mynen boucke planen.
O broeder, hier op moet ic dit vermanen:
Wt die wet en wert niemant rechvaerdigh voor God.
Dit es openbaer, want daer staet int slot
Dat de rechtvaerdighe wten gheloove leift.
De Evangelische leeraer.
Christus die ons met goeden beschoove heift
Verlost van die vermalendydijnghe des wets,
Als hy voor onslieden heift gheniet den qwets.
Daer staet gheschreven (deis woorden stout vanct)
Vermaledijt es de ghone die an thout hanct,
Op dat die ghebenedydijnghe boude
Van Abraham inde heydenen zoude
Commen duer Christum Iesum warachtigh,
Om dat wy de belofte des gheests crachtigh
Ontfanghen zouden duer tgheloove staerckelic.
O broeder, hoe zal ic dit wezen maerckelic?
Es dan de wet teghen de belofte des heeren?
Neen, dat zy verre, ghy moet daer of keeren,
Want ware daer een wet ghegheven gheweist
Die levendigh maken conste, alzomen leist,
Zo came die gherechtigheyt ghewaerlic
Vander wet; maer die schriftuere claerlic
Hevet al besloten onder de zonde,
Op dat de belofte, als Paulus oorconde,
Duer dat gheloove in Iesu Christo verheven
Zoude worden den gheloovighen ghegheven.
Totten Galaten int derde ic dit vernam.
Evangelische leeraer.
Voort staetter: eer dat tgheloove cam,
Zo wierden wy onder de wet bewaert,
Besloten zijnde tot datter gheopenbaert
Zoude werden des ghelooves eestere.
Dus es de wet gheweist ons kinder meestere
Tot Christum, om dat wy duer tgheloove gent
Gherechvaerdight zouden werden; dit wel inprent.
Naer dat het tgheloove es ghecommen zaen,
En zijn wy niet meer onder de wet ghestaen-
Vaett mijn vermaen met goeden beschove-
Want ghy zijt al kinderen Gods duert ghelove
Dat welcke es in Christo ghebenedijt,
Want ghy alle de ghone die ghedoopt zijt
In Christo Iesu, hebt Christum an ghedaen.
O vrienden, ic beghinne wat troosts tontfaen,
U dueghdelic vermaen heift my zo beraen.
Maer noch eens deels blijft mijn herte belaen
Om mijnder zonden menighte zonder ghetal,
Vreezende dat my God verwaerpen zal.
Dien zwaren val dwijnct al tpropoost mijn
Totter waenhope.
Vriendt, wilt ghetroost zijn
Inde woorden die Christus was ontdeckende,
Den zondaer minnelic tot hem treckende,
Matthaei.xj., zijt u zinnen schaerpende.
Met zoeten woorden, niemandt verwaerpende,
Heift hy ons gheroupen duer zijn ghenaden wijt:
Comt al tot my die moede ende beladen zijt,
Ic zal u ontladen en boeten u smerten;
Ic ben ootmoedigh en zachtmoedigh van herten;
Leert van my en u ziele zal ruste vinden.
Och lieve vriendt, wilt noch ontbinden:
Zal ic dan ter waerelt in gheenen houcken
Pardoenen noch aflaet van zonden zoucken
Dan alleene in Christum, en nieuwers el?
En trauwen neen, dit verstaet ghy wel!
Duer hem es ghegheven den grooten aflaet,
Dat es verghevinghe van alder mesdaet.
Totten Romeynen staet, alzo wy lezen:
God heift zijn liefde ieghen ons bewezen
Dat Christus gheprezen voor ons es ghestorven,
Doen wy noch zondaers waren bedorven.
Mestroostigh Mensche, wilt u verbouden.
Veil te meer zo zullen wy nu zijn behouden
Vander gramschap duer Christum (zijt dies vroet)
Naer dien dat wy nu duer zijn dierbaer bloet
Zijn gherechtvaerdight; want eyst dat wy bloot
Van Gode verzoent zijn duer des zoons doot
Doen wy noch vyanden waren regaligh,
Hoe veil te meer zullen wy werden zaligh
Duer zijn leven nu, als wy verzoent zijn.
Mijn bedroufde herte es wat vercoent fijn,
Anhoorende den troost wt u lieder monde.
Christus es voor ons een offer voor de zonde,
Op dat wy in hem worden de gherechtigheyt.
Christus es commen bin swaerels bevechtigheyt,
Om dat hy de zondaers zaligh zoude maken.
O vrienden Gods, wat troostelicker spraken
Hooric u lieden nu ten stonden ghewaghen!
Christus heift zelve onze zonden ghedraghen
Ant tcruce, houdt dit in u herte becondight.
Ooc zeght Ioannes: of yemandt zondight,
Zo hebben wy voor God een voorsprake waerdigh.
Dats Iesus Christus, wezende rechtvaerdigh,
Die zelve es ons mesdaets verzoendere;
Niet alleene voor ons es hy de vuldoendere,
Maer ooc der gheheelder waerelt ghezeyt.
Es nu de zonde dan op Christum gheleyt
En moghze hem niet houden bin sdoods doluere
Noch verdommen, als ons bewijst schriftuere,
Zo es zy waerlic gheboett en vergheven.
Ghelooft dat vastelic, ghy zult eeuwigh leven.
God es gheworden uwen lieven vadere
Om Christus wille, die u al gadere
Verzoent heift ende u zonden bedect
Met zijn eyghen ontschult; dit es perfect.
Niemant en can u meer wt zijnder handt trecken.
Nu beghint mijn plompzinnigh verstant te wecken,
Nochtans en can ict niet al wel verstaen.
Al es de wet ende zonde voor my vuldaen,
Tafgryzelic vermaen van des doodts angaen
Doet my verschricken.
Zijt ghetroost in dien;
U en maggher gheen hinder af gheschien,
Al maect huer anzien veil druckighe weezen.
Wie en zoude nochtans voor die doodt niet vreezen
Die doude vaders verslont heift hier ter stede:
Adam, Noe ende Abraham mede,
Loth, Isaac, Iacob van eeuwe tot eeuwe;
Ia den vromen Sampson, die thooft den leeuwe
Gheschuert heift, es vander doot verbeten.
O vriendt, ghy zeght waer, maer nu moet ghy weten
Dat den oprechten, staercksten Sampson over al
Warachtelic ghecommen es bin swaerels dal,
Die verwonnen heift des doodts tyrannizye,
Dats Christus; staet vast onder zijn vooghdye.
Zonder deis copye waer de doodt afgryzelic.
Paulus die leert ons noch hier op wyzelick,
Om dat hy ons van dezen gru zoude ontslaen;
Hy zeght: Christus es vanden dooden opghestaen
Ende dat eersterlijnc gheworden fijn
Onder den gonen die daer slapende zijn.
Ghelijc duer een mensche es commen de doot,
Cam duer een mensche de verryzenesse groot;
Want ghelijc zy in Adam al moesten staerven,
Zo zullen zy in Christum dleven verwaerven.
Maer dat werdt een yghelick in zynen tijt:
Dat eersterlijnc Christus ghebenedijt,
Daer naer die hem toebehooren by naerheyt.
En es Christus verrezen, dwelc es de waerheyt,
Zo zullen wy ooc verryzen met vreden,
Want Christus es ons hooft en wy zijn de leden;
En dat hooftlet en zal niet verminderen
Ons die zijn leden zijn, noch ooc niet hinderen,
Maer daer dat hoeft es, werdt ons ghemeente,
Want wy zijn leden zijn vleesch en ghebeente;
Ghelooft dat vastelic naer u vermoghen.
Och, hoe magh dit wezen?
Het es ongheloghen.
Dus Mensche, als ghy zijt bevaen met anxte
Der doodt, u lichaem wezende op tcranxste,
Zijt hier op ghedachtigh ende weist vervromt;
Want deis doodt en es maer eenen slaep ghenomt
Inder schriftuere, zo ic u ghewaghe,
Waer of ghy opstaen zult ten lesten daghe
Als een mensche zijnde vanden slape ghewect.
Daeromme heift Christus ghesproken perfect-
Ioannes.xj. zo ic de reden las-:
Lazarus slaept; die nochtans overleden was
Ende begraven, als daer gheschreven stoet;
Maer Christus die de dooden weder leven doet,
Spreict van hem zelven: ic ben warachtigh
Die verryzenesse ende dat leven crachtigh,
Want wie dat an my tgheloove verworve,
Die zal leven, al waert dat hy storve;
Ende die daer leift ende ghelooft in mijn,
En zal inder eeuwigheyt niet stervende zijn.
Ghelooft deis woorden met goeden propooste.
Ghy zulter in wezen voorzien van trooste,
Als u de strael des doodts compt te voren.
Blijft byden gheloove.
O vriendt vercoren,
Mijn cranc ghestichte es brooscher dan schaerven.
Hoe zal ic tgheloove connen verwaerven,
Op dat ic int staerven magh blyven ghestade
Ieghen de waenhope.
Duer Gods ghenade
Moett gheschien, alsment wel overmaerckt,
Maer waer de Evangelische Leeraer waerckt
Met Schriftuerlicken Troost diligent,
Daer pleight Tgheloove te wezen ghezent;
Waerze hier ontrent, ghymoght veriolyzen snel.
Hier comt een vrauwe, zy es te pryzen wel.
Zy verwect mijn ziele tot apetyte.
Ic kenze wel by hueren habyte,
Het es ‘Gheloove met der liefde ghecleedt‘.
Weit dat zou den mensche tot kennesse leedt
Om blusschen zwaerheyt, anxt, vreeze en rauwe
In de huere des doodts.
O Gheloove, vrauwe,
Anxt en vreeze beghint my verdrieten;
Als my de strael des doodts zal duer schieten,
Welc zal dan mynen meesten troost zijn?
Berecht my dies.
Gheloove metter liefde ghecleedt.
Recht naer tpropoost mijn
Zal ic u bewyzen, byder Gods gracye,
Den meesten troost ende consolacye
Die ghy staervende mueght hebben voor ooghen.
Maer eerst moet ic u dit figuerlic tooghen.
Op mijn bewyzen met naerstighen zinnen gloost,
Op dat ghy staervende mueght ghewinnen troost.
O troostigh Gheloove, ghy doet sesseren pijn,
Maer ic biddu: wilt noch instrueren mijn
Met Schriftuerlicken Trooste den rechten graet
Van dezer figuere.
Figuere.☞ Hier tooghtmen tmetalen serpent ende Christum ant
						tcruce.
In Numeri staet:
Doen daer een menighte van Israelyten
Ghedoodt waren duer tfenynigh byten
Vanden wreeden serpenten der slanghen,
Doen heift Moyses van God een bevel ontfanghen
Dat hy zou ophanghen tmetalen serpent,
Op dat, zo wiet zoude anschauwen present,
Zoude moghen leven en werden ghenezen.
Twelc zo ghebuert heift, alzoo wy lezen.
Hoort voort den Troost der Schriftueren spreken.
Christus ghebenedijdt magh wel zijn gheleken
By dezen metalen serpente perfect,
Die ande galghe des crucen was gherect,
Als een teecken der verzamijnghe warachtigh
Verheven vander aerde; zijt dies ghedachtigh,
Op dat, zo wie hem anschauwende es
Duer tgheloove ende vast betrauwende es,
Die zal ghenezen werden van sdoodts verniele
En weder levendigh werden inder ziele,
Al ware hem een menighte van wonden
Ghebeten van den fenynighen zonden.
Dus blijft by den gheloove wijs geingient.
O God, gheifs my gracye.
Hoort noch, mijn vrient;
Christus sprac: ghelijc Moyses in schyne
Tserpent verheven heift inder wostyne,
Moet des menschen zone ooc zijn verheven,
Op dat alle die an tgheloove cleven
Niet vergaen tot sneven, zoot es voorschreven,
Maer hebben ghewaerlic dat eewigh leven.
Dits troost ghegheven vanden oppersten heere.
Ghy zijt vanden serpente ghebeten zeere;
Want duer de nydigheyt des serpens verpaerelt,
Es de doot ghecommen inder gantscher waerelt.
Daeromme ziet nu uwen zalighmaker an,
Anden cruce hanghende, en scheedter niet van;
Vanden welcken Ioannes zeght dit gheluut zoet:
Ziet daer dlam Gods, dat des waerels zonden wt doet.
Ziet nu den leeu an die beghonnen cleift,
Vanden gheslachte Iuda, diet al verwonnen heift;
Ziet dit serpent an als een ghewaer teeckene
Des goeden wille Gods om u reeckene;
Troost u int staerven dat u dat leven brijngt.
En als u cranck lichaem tot sneven dwijnght,
Zo prent in u herte vastelic dit woordt
Dat Christus ghesproken heift om ons confoort,
Dat es: den wille mijns vaders beschooft,
Op dat wie den zone ziet ende in hem ghelooft,
Hebbe dat eeuwigh leven in dit vertrecken;
Ende ic zal hem ten laetsten daghe verwecken.
Ghetroost u staervende in dit opstaen,
Mestroostigh Mensche.
O Schriftuerlic Vermaen,
Wilt my noch beraen ende dit bewyzen:
Zalt tlichaem staerven ende weder verryzen?
Dats wel om hooren een wonderlic wondere.
Schriftuerlic willic dit zijn oorcondere
Met eender ghelijckenesse (dit wel verstaet):
Als de ackerman in daerde zaeyt drooghe zaet,
Dat staerft en vergaet al gheheel te nieten,
Maer een schoone sprute zietmen daer wt schieten,
Gheheel niewe, in goeder vorme staende.
Tsghelijcx werdet metten lichame vergaende;
Zo zalt ooc opcommen, (weist onverlanghelic)
Niet meer ghebreckelic noch verganghelic,
Maer reyn ontfanghelic int eeuwigh leven zoet.
O vrienden, ghy hebt my daer ghegheven moet,
Maer noch wat sneven doet my vreeze naectelic,
Om dat wy menschen zijn zo mesmaectelic
In de huere des doodts; tes een afgryzen.
Deze doot moet ons baerzen het verryzen
Met zeerbaerhede, ghelijc de vrauwe tkindt.
Nochtans, hoe wel tzo vreezelick schint,
Het es de wegh tot dat eeuwigh leven, iaet;
Want vleesch en bloet, zo daer gheschreven staet,
En moghen niet bezitten trijcke Gods eerzame.
Daer omme moet dit verganghelic lichame
Een veranderijnghe zijn verwaervelic
In een onverganghelicheyt ontstaervelic.
Zo zal vervult zijn der schriften historie:
De doodt es verwonnen inder victorye,
Hueren strael es plomp, dit es ons waerende pijn;
Zy magh vervaren, maer niet daerende zijn.
Therte es noch zwaerende mijn in dit ghevecht
Om een redene diemen ghemeenelic zeght:
Datmen voor staerven niet dorfte bezwaren,
Wistemen waer datmen zoude bevaren.
Maer tgroote mesbaren vanden helschen tooren
O vriendt vercooren,
Dit comt wt een ongheloovigheyt groot,
Want die helle, dat es de vreeze der doot
En voor Gods rechtvaerdigheyt een vergruwen.
De goddelooze en moghen dit niet schuwen:
Zy en hebben an God gheen liefde ghestadigh,
Zy zien hem an als een rechter onghenadigh;
Maer die zijn groote ontfermhertigheyt anzien
Met gheloove, zy zullen die helle ontvlien.
Want David zeght: O heere, ic moet belyden,
Al die in u hopen, zullen hem verblyden
Ende inder eeuwigheyt vroyelic wezen.
Ooc zeght ons Paulus noch (zoo wy lezen):
Wy zijn duer hope gheworden zaligh,
Welcke hope es in Christo principalich.
Duer hem es onzen meesten troost ontploken,
Die de helle verwonnen heift en ghebroken.
Up tzelve heift ooc Matthaeus beschreven
Dat hy zeyde: my es alle macht ghegheven
In hemel ende aerde, zijt dit verzinnende.
Zo was hy ooc de helle verwinnende,
Verlossende die daer ghevanghen waren.
Hier op moet ic doch een point verclaren
Dat int bouck der zalmen staet, ongheloghen:
Heere, ghy hebt mijn ziele wt ghetoghen
Vander hellen, ende deze wt treckijnghe
Gods gheschiedt ons tot zalighe verweckijnghe.
Want alzoomen claerlic inde schrifte leist
Dat Christus es van als een verwinder gheweist,
Zo werden wy duer hem verwinders vroom,
Naer dat wy, als een greffye in eenen boom,
Met hem vereenight zijn in een lichame.
Duer tsturten zijns precieus bloets eerzame,
Zijn wy aerfghename van Christus ghemaect
In zijns vaders rijcke.
O vrienden, nu haect
Mijn herte om breeder bewijs tontfane.
Ghy hebt my hier met troostelicken vermane
Beghinnen bewyzen, alst wel begloost es,
Welc den mensche staervende den meesten troost es,
Betooghende met der schriftuere rypelic.
Maer ic en cant niet wel zijn begrypelic;
Dus biddic u om mijn verstant te staerckene,
Tooght wat figuerlicx.
Figuere.☞ Hier tooghtmen Ionas uten walvisch ende Christus verryzende
						vander doot, verwonnen hebbende zonde, doot, duvel ende helle.
Pijnt u te maerckene
En wilter an vesten al ws zins ingien;
U zal noch een ghelijckenesse gheschien.
Wilt naerstelic toe zien, daer an te hant cleift;
Hoe breeder bewijs, hoemen beter verstant heift.
O, troostelicke vrienden int advijs goet,
Ic biddu dat ghy my noch breeder bewijs doet
Van dat ic hier schauwe by figueren.
Int oudde vinden wy by schriftueren
Van Ionas den prophete (hoort mijn ghewaghen)
Die inden walvisch lagh drye daghen,
Als doodt gherekent zijnde ende verslonden;
Maer God bewaerde hem ten zelven stonden
En es weder wt commen zonder verbyten
En levendigh vertooght den Ninivyten;
Dits deerste figuere, hier op wel glozeirt.
Hier by es Christus ghefigureirt,
Zo hy zelve inde evangelye bediet
Van zijnder verryzenesse, twelc zo gheschiet;
Dits dander figuere die ghy voor ooghen hebt.
Hier in den troost naer u vermoghen schept.
Dit es waerlic der vrauwen verheven zaet
Waer of dat in Genesi gheschreven staet,
Die dat hooft des serpents vertreden heift;
Die de doodt verwonnen beneden heift,
Zo wy inden prophete Oseas lezen,
Zegghende: O doot, ic zal uwe doot wezen;
Ende hueren strael es huer ooc benomen,
Dwelc es de zonde; dus wilt vervromen
Met dezen trooste, in des doodts vermaen,
Want hier es dat handtgheschrift wtghedaen
Vander wet, die te vooren ieghen ons stoet,
Anghezien datmen die nu ghewilligh doet,
Midts de hulpe des zalighmakers gheest,
Ons ghevende gheloove inder liefden keest;
Ende liefde vulleest wet ende propheten.
O Mensche, hebt ghy nu herte om weten
Welc dat u staervende den meesten troost es,
Twelc hier ghevraeght naer ons propoost es,
Hier op andwoorden wy voor een wyze lesse:
In Christus doot ende verryzenesse
Midts tgheloove duer des heligh gheest bewijzen.
Ia, want ghy zult met hem verrijzen,
Hebt ghy oprecht gheloove en betrauwen.
Och lievelick Gheloove, reyn fleur van vrauwen,
Wilt my doch by blyven telcker spacye,
Ic bidts u minnelick.
Byder Gods gracye
Magh ic u by blyven met liefden verchiert.
Hoort wat ons Paulus noch hier op allegiert:
Indien dat ghy Iesum metten monde belijt,
Ende metter herte gheloovende zijt
Dat hem God waerlic vander doot verwect heift,
Ghy zult zaligh werden; hier an perfect cleift.
In dien ghy in Christo staerft, zonder sneven
Ghy zult in hem verryzen ende eeuwigh leven,
Als hy nu eeuwigh leift vander doot ongheschent.
God heift ons wederomme gheboren gent
In een levende hope (dit waerck wilt looden)
Duer Christus verryzenesse vanden dooden.
Dies ic niet ieghen dit vermonden schille:
Christus es ghestorven om onzer zonden wille,
En om ons gherechtigheyt opghestaen.
Tonzen propooste om verstant tontfaen:
Dat Christus duer zijn ontfermhertigheyt zoet
Ons den vader verzoent heift duer zijn dierbaer bloet,
Duer liefde goet onze schulden betaelt,
Midts tghuendt dat wy vooren hebben verhaelt;
Hier op moetmen stervende gheheel verlaten.
Ia, ende niet dijnckende dat ons magh baten
Onzer waercken verdiensten (wilt dit in prenten)
Van costelicke wtvaerden of testamenten,
Noch hopen op yemandts langhe ghebeden
Van broeders of nonnen, tzy in wat steden,
Of eeuwighe iaerghetyden; deze zaken
En moghen gheenen oprechten troost maken.
Want meent de mensche duer zulc bestieren
Consciencye stillen en appayzieren,
Zo en werdt hy nemmermeer vulmaect ghetroost.
Dats waer, want als hy zijn zonden begloost,
Zo zijn zy veil te zwaer ende staerck;
Maer als hy gheloovende neimt anmaerck
Up dwoordt van Isayas ghezeyt fijn,
Dats dat de zonden op Christus gheleyt zijn,
Zo eyst ooc warachtigh datze zijn verwonnen.
Vrienden Gods, willet tspel te slutene beghonnen,
Want ghy hebt nu troostelic beraen mijn.
Schriftuerlic Troost, het moet ghedaen zijn,
Sluut ons materye.
Ic bens ghepooght schier.
De Evangelische Leeraer betooght hier
Met Schriftuerlicken Troost, alzoot begloost es,
Dat den mensche stervende den meesten troost es
In Iesus Christus staerven en verryzen,
Dit gheloovende duer des helighs gheests bewyzen.
Ghy die int staerven, om der zielen spyzen
Smenschen troost zijt zouckende in dit opstel,
Wilt danckelic nemen ons simpel spel
Om troostelic wel te boetene smerte.
Voor die van Nieukaercke, ‘goetwilligh int herte,’
Om prijs ghespeilt met ionstigher vijtte
Tuwen dienste, Alst past by apetijtte.
Arbas
Doride
Euribates
Kassanda
Kassandra, treurspel.
uit het fransche van P. D'ASSEZAN;
gerymd door KATHARYNE LESCAILJE.
Agamemnon, Koning van Mycenen.
Klytemnestra, Gemaalin van Agamemnon.
Orestes, Zoon van Agamemnon en Klytemnestra.
Kassandra, Dochter van Priamus, Koning van Troje.
Pylades, Vriend van Orestes.
Euribates, } Vertrouwelingen van Agamemnon.
Arbas, } Vertrouwelingen van Agamemnon.
Doride, Vertrouwde van Klytemnestra.
Ismene, Vertrouwde van Kassandra.
Gevolg van Agamemnon.
Het TOONEEL is in het Paleis der Koningen van Mycenen.
Orestes, Pylades.
Ja, Pylades, 't is waar; der Grieken moed en magt
Heeft Azië eindelyk in hun geweld gebragt:
Elk komt van yder oord, om onze vloot te ontmoeten,
En Agamemnon in zyn zegepraal te groeten.
Die yver deed ook u van 't stille Focis treên,
Om u te spoeden naar het juichende Myceen.
Maar ydel is uw vlyt, en Troje op nieuw verheeven:
't Vind zich gewroken: ach! myn Vader is om 't leeven.
Uw Vader? Goôn! ô slag die eeuwig wezen zal
Een droevig voorbeeld van het wankelbaar geval!
O ongelukkig Vorst! Maar 'k bid u, laat my hooren
Hoe de Overwinnaar in zyn zege ging verlooren.
Na dat de Held, ter wraak der schaaking van Heleen,
Had Ilium geboeit in 't krygsjuk van Myceen,
Deed hy zyn buit, met zich, in duizend oorlogscheepen,
Voor wind, voor stroom, met vreugd naar 't prachtig Grieken sleepen.
De ryke vloot, met veel gevangenen gelaân,
Kon 't ruime vak schier van de Egeische zee beslaan:
Matroos, in 't hoogste van de masten opgevloogen,
Zag Argos reeds van verr' met zyn verlangende oogen;
Als, na een lange stilte, ontstond een storm op zee,
Die de allerstoutsten zelfs van doodsängst sidd'ren deê.
Straks wierd de Grieksche vloot door blixems, dondervlaagen,
En fellen wind en zee, in haar triomf verslaagen.
Held Agamemnons kiel geslingerd in dien nood,
Nu hoog tot aan 't gestarnt', dan diep in 's afgronds schoot,
Stoot, scheurt, en barst van een, in weêrwil der gebeden