floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Vrysters die met Vryers stoejen moeten eens vallen.
Och! was ick noyt met jou op 't heyloos bedt gegaen.
Ey steeck 'et in je sack, bewaert dat moy papier,
't Papier komt wel te pas, (weest 'er niet meê verlegen,)
Als 't kintje heeft gekackt, om 't neersje aen te vegen,
't Kint sal uw dienstigh sijn, voor levend tydtverdryf,
Men sijt een schreyent kindt, dat maeckt een singent wijf.
Wees jy de quaetste niet, ghy kundt een deuntje quelen,
Als 't kindt schreyt, 't is soo fray met soo een pop te speelen.
Is dit de Trouw, die ick versoecke voor mijn eer,
Ach waer het niet geschiet, 't geschieden nimmermeer.
Dan machj'er vry me pronken
En wachten uwe beurt, je raeckt licht aen een man,
Want elk soeckt een lief, die lustich haer ambacht kan.
Laet af van sulcke vreesen,
Lieve moêr, je selt noch wel leckre klockspijs wesen,
(Draeghje jou maer eerlijck,) een schoenminck of een schreur,
Die gaet gemeenlijck met sulcke Maegden deur,
Seecker Machtelt, wilje die koop niet eens beklaegen,
Denckt het sijn al geen Vrysters, die Roosekransjens draegen,
Daer 'k je flus van sey, je kent 'er jou op beraên,
Hoorje Machtelt; ick en sal doch niet met je gaen
Voor de Roo deur, je hoeft daer niet eens na te wachten,
Stelt het vry uyt je sin, laet vaeren die gedachten;
Daerom Machtelt, vertreckt vry weêr na Rotterdam.
Neen Vaêr, ick verlaet jou niet, met dit kleyne lam,
Ick selje vervolgen, geen moeyten sel ick vreesen,
Al sou 'et tot het eyntje van de Werelt wesen,
Of mijn eer sal vergoet sijn, door u Echte trouw.
't IS geen noot Machteltje, al wil hy jou niet Trouwen,
Weest niet bedroeft, ick selje voor mijn Dochter houwen,
Hem Bastaert, jou Erfgenaem maecken van al mijn goet.
Ie selt in Huys by mijn woonen, weest wel gemoet,
Wy sullen saem gelijck als Moêr, en Dochter leven:
Schrey niet, blijft maer in huys, om 't kindt de Mam te geven,
En ick sel gaen besien, dat ick hem krijgh aen boort.
De fielt het my lang genoegh gebrutst, hy moet nou voort
Met dese Schepen, daer is doch geen salf aen hem te smeeren.
Hoe willese hem dat Kindermaecken verleeren,
Komt hy maer op 'et Schip, of in Oost-Inje aen,
'k Wed dat hem de weeldrigheyt daer wel sel vergaen,
Hy sel die peeckel sonden noch moeten uyt sweeten,
Als hy daer stinkent Vleys, en drooge Rijs moet eeten,
Dan sel hy 't eerst voelen, wat hy my heeft gedaen,
Och sel hy wel seggen, mocht ick nou eensjes gaen
Aen mijn Moêrs tresoor, daer een stuck Kaes en Broot snyen,
Hoe sou 'k'er in byten; 'k sou daer geen Honger lyen,
Mijn dunckt dat ick 't al hoor: och waer ick hem al quijt,
Daer is niet beter voor hem, als d'Oost-eeuwicheyt.
DAt onweer is verby, en van mijn hals geschooven,
Bloet, dat was een travaet, het hoeckje ben ick boven,
Dit komt 'er van jonge Meysjes, dat men soo leyt en speelt
Met de Vryers, se slachten de Katten, die men streelt;
Want het is een goet, daer men niet meê dient te mallen.
Gelooft geen vryers, hoe minnelijck datse kallen,
Haer woorden sijn als niet, se drayen als de weerhaen
Met alle winden, ick mach hier eens kloppen aen.
'k Maeck soo laet geen deur open,
Komt morgen by daegh.
Het regent en 't is donker, waer sal 'k lopen,
(Nou Diewertje laet men in,) en oock ben 'k niet wel te been;
Diewer kijckt met een kaers 't venster uyt.
En ghy van gelijcke Monseur
Met een kus, excuseertmen Leander, dat 'k de deur
By tijts niet voor u opende, wat is je believen?
Dat 's geen Kaes eeten, nou wilt 'er niet lang meê proncken,
Hoe sitje dus te leppen, giet 'et in je gadt.
Wel moet 'et je bekomen, wat is dat,
Wel hey 'k mach mijn kroes wel uyt, wiltse maer vol schenken.
Ie weet het, of 't is je geseyt, de meeste schaa,
Leander, datmen daer van krijght, is de pode-gra.
Stemme, Soo ick de meyt bemin, &c.
HEy lustich uyt de Borst,
Laet ons nu danssen, springen,
Laet mijden ons den dorst,
Laet ons te samen singen,
Het biertje met de wijn,
Dat by een moje Trijn,
VVat kander soeter sijn
VVant sonder dese twee;
Is 't vrolijck niet te leeven,
Maer wesen altijdt ree,
Tot Vreughden ons begeven,
Het biertje, met de wijn,
VVat kander soeter sijn.
Daer Diewertje, lap dit oock ten eersten in je huyt,
Dat 's reusel in je buyck, en 't sal je bloet verkoelen.
Ey hou handen te huys, wel hoe meughje dus woelen,
Sit stil, en houje rust, of anders loop ick heen
Al mijn best na huys, en ick laet jou hier alleen,
Wat mienje wel, je versolt al mijn moje kleeren,
Daer komt niet een bras van, je soud mijn wat vereeren.
Ho; ho; het is je al meê om 't hebben te doen,
Wacht als het Sunter Klaes is, brengt dan je schoen,
Hoor je wel Diewer, dan sal ick 'er jou wat in douwen
Uyt de darm, daer een boer sijn neus voor toe sal houwen.
Dat vaerje selver in je back-huys,
Wel wat brutst men die Geck, loop, loop, jou kale luys.
Nou niet soo boos, hoor hier Diewer, wil niet wegh loopen,
Wees je maer te vree, ick selje wel wat moys koopen,
Kom hier weêr sitten, daer is een halve Ducaet.
Wat seghje nou soetertje, ben je noch al quaet,
Nou geefmen eens een soen.
Hoe maghje me dus sollen,
Wel Leander hoe vroetje; je slacht de swarte mollen.
Ey seghmen eens, wie was de plucker van je Roosje,
En hoe veel kreeghje wel?
Wat vragen is dat, hoe na wil je mijn biechtvaêr
Wesen, ey malle Geck, 't is best dat wy eens drincken.
Al lustich Beatrix, hoorje wel, ey beschaer
Ons wat om te eeten, eenige confitueren.
VVy willen noch niet scheyden,
't Is wel een paer uurtjens te vroegh;
VVy willen, &c.
DAer wort geklopt, swijght stil, ick selt een reys vraegen,
Hier wil het wonder dagen,
De duycker Diewer, 't is mijn moêr, laetse niet in,
Of de drommel selje haelen.
Diewer van sijn moêr omgekocht sijnde, laet haer met de Dienders in
						huys.
Dit gaet nae je sin,
Als je soo met vreugden mijn geltje meucht verteeren.
Ick segh, wil je handen van mijn vleys houwen;
En komt men niet nader.
Dan sou se wel geck sijn, dat se voor jou luy haer mont
Sou houwen.
'k sel 't betaelen
Wat hy verteert heeft.
'k Heb 't hier op dit bortje gestelt,
'k Sel 't eens optellen, twee pont groot.
'k Bedanck je. Wel moet je nou na Oost-Inje vaeren?
Neen, je hebt my al lang genoch geringeloort,
En getemteert, jou guyt. nou wacker, gae maer voort.
Dat komt al te vaets, 'k meende soo wacker te smullen
Met Leander, en mijn buyck met soetigheyt te vullen;
Dat 's nou af: hoe schielijck is die vreugt vergaen.
't Is mijn eygen schult. Hadt ick doch de deur niet op gedaen.
Hy hadt hem verhuert na de Straet, 'k wed het hem noch spijt,
En sou naer boort toe gaen, kom Seun, eer je van ons scheyt,
Riep sijn vaêr, noch eens op je gesontheyt gedroncken.
Hy keerde weêr om, doen maeckte se hem soo beschoncken,
Dat hy nergens van wist, soo wiert de knecht misleyt:
In plaets van na de Straet voer hy na Oost-eeuwigheyt.
Leander. Anne Pieters. Hans. Iurien. Iochgum, die Leanders kist met sijn
						bultsack en waetervaetje naer boort kruyt.
ICk beloof 'et jou moeder, ick sel Machtelt trouwen,
En 'k sel se al mijn leven voor mijn huysvrouw houwen.
Ick bidt je moeder lief, doet me die schant niet aen,
Helaes! en laet me doch niet na Oost-Inje gaen.
Heb ick u pijnelijck geweest, 'k val voor uw voeten:
Ey vergeef 'et mijn, ick sel alles weêr versoeten,
Dat segh ick moeder, ach! met een oprecht gemoet.
En ick beken 't, ick heb nae u niet willen vraegen;
Ick sweer, ick sel me voortaen vroomelijck gaen draege
Doet soo Leander, je selt dan wel raecken voort
In Oost-Inje: nou lustigh gaen wy maer nae boort.
Voor desen
Heb je me dat oock wel belooft, het moet nou wesen.
Stuert me niet nae boort
Want 'k sel me van mismoedigheyt in zee verdrincken.
De leevendige doode
Nil Volentibus Arduum: De leevendige doode. Amsterdam: Jacob Lescailje,
						1716.
AGNIET
GOEDHART
LEONOOR
JOOST
MEINAART
KOEN
PROONTJE
DE LEEVENDIGE DOODE. KLUCHTSPÉL.
[Vignet: Latet Utilitas]
Gedrukt voor het KUNSTGENOOTSCHAP, en te bekomen by de Erven van J.
					LESCAILJE, enz.
Met Privilegie. 1716.
AAN Den Kuntstryken Heere
RICHART van ORLEY.
UW roem door ’t gansche Néderland,
VAN ORLEY, met uw Kunst gevloogen,
Heeft myn Thalia lang bewoogen,
Om haaren nederigen trant,
En deeze gulle boerteryen,
(Tót niemants leed óf blaâm gedicht;
Maar tót vermaak gebragt in ’t licht)
Aan u, met eerbied toe te wyën.
Al roemtmen Rubbens ed’le kunst,
Zo kan ook Brouwers geest vermaaken.
’t Penseel ook vólgt groote en kleene zaaken;
Het minst te tréffen baart ook gunst.
Dus spreeken Schilders en Poëeten,
In ’t vólgen der natuur gelyk,
Ontfang alleen dit tót een blyk,
Dat hier uw lóf niet wordt vergeeten.
UE. Verplichte Vriend, Y.VINCENT.
Amsterdam, den 11e Mei, 1716.
AGNIET, Moeder van Leonoor.
GOEDHART, Vader van Joost.
LEONOOR, Vryster van Meinaart.
JOOST, bygenaamt Jan Meisjes, zoon van Goedhart.
MEINAART, Vryer van Leonoor.
KOEN, Knecht van Meinaart.
PROONTJE, Dienstmeid van Agniet.
Het Tooneel verbeeldt de huizen van Goedhart en Agniet, die over malkander in een
					zélve buurt staan, te Amsterdam.
De geschiedenis van het Kluchtspél begint in den avond, en eindigt in den tyd
					waar in die vertoond kan worden.
AGNIET, GOEDHART, na huis gaande.
Maar Sinjeur Goedhart, ’k bin beschaamd veur zo veul eer
Als jy ons andoet, en ik dorst het nimmermeer
Verhoopen, datje naa myn zaal’ge mans verscheijen,
Om ons meer dénken zoudt; en jouw affectie leijen
Tut het verzoeken van myn dóchter veur jouw zeun.
Joost is zo hupsch ien borst, zo zuinig en zo deun,
Dat ik veur Leonoor gien béter knecht zou wenschen.
GOEDHART.
Maar jouw kind wordt ook gepreezen by de menschen;
En daerom heb ik lang het oog op heur gehad:
Het is zo braaven meid as ik ooit kende in Stad.
Ook ken ik, zonder schier te schreijen, niet vergeeten,
Hoe ’k mit jou zaal’ge man veul jaaren heb versleeten
In rechte vriendschap. Och die vroome Jóchem Jool!
Hoe dikwils hebben wy op zólder en in kelder
Ien rólletje gespeuld, en opgezaagd wel helder
Van Kruls Diana, en Florentius!
Ik weet
Het van myn man; jy waert van jongs op al Poëet;
Jy speulde ook mooi veur vrouw: het heugtme nóch. ô jemie!
Hoe dikwils liepje mit mekaar nae de Akademie;
Die tyd is veurby. Wy leefden saam as broers,
En de ien was van den aâr ook nimmermeer jaloers.
Laet ons die vriendschap nou, is ’t jouw genégenheid,
Vernuuwen.
Maar daer ’s iets dat my op ’t harte leit:
Men mient dat Joost, jouw zeun, niet hiel veul houdt van vrouwen.
Hoor: onbezócht
Maakt onbedócht.
As hy jouw dóchter heit, zel hy’er wel van houwen,
Hy is geschikt, en vroed.
Roep jy jouw dóchter, ’k zel myn zeun, zo hy geried ,,is
Ook roepen: ’t yzer dient gesmeed, terwyl het hiet ,,is.
Zeun Joost, kom hier iens, vaâr.
AGNIET, LEONOOR, GOEDHART, JOOST.
IK wil je uittrouwen, kynd.
’k Heb lang daar na verlangt; maar met wie zal het wézen?
’t Is dan met Meinaart niet?
Holla Joost! kom je dan?
Nou lustig as ien man,
Zing, spring van blydschap; ’k zél je goeije tyng doen hooren.
Zie daer, ik heb veur jou deuz’ vryster uitgekooren.
Veur my Papa? wat zou ik met een vryster doen?
Ik houw ’er niet veel van...
Wat zo! nou zeg me iens, kénje in Joost behaagen krygen?
Maar zo ik trouwen moet Papa, wil ’t niet verzwygen,
Weet ik dat
Papa? verandering van spys geeft lust tót eeten.
Als je iens een maand getrouwd zult zyn, dan zel je ’t weeten.
Maar Paatje, waarom geef je aan onzen Haan dan wél
Zés Hennen te gelyk?
,, Wat óf ik zeggen zel!
Maar! maar Juffrouw Agniet, jouw kind zeit niemendalle?
Dat’s wysselyk gedaan heur Bruigom ten gevalle.
Ze toont verstand, en spaart de moeite my, dat ik
Met myn wélspreekenheid in ’t antwoord niet verstik.
Kyk, blaauwe winkbraauws met rood háár door een geweeven,
Dat is wat raars. Wel ja; dies houw ik veur gewis,
Dat zy exprésselyk veur my gebooren is.
En is het zo, waarom met ’t antwoord dan te draalen?
Neem jy niet Sinjeur Joost, tut bruigom, en veur man?
LEONOOR, schreijende.
AGNIET, tégens Leonoor.
Dat zyn de tékens van oprechte deugd’lykheid.
De maagdelyke schaamt’ doet ligt jouw dóchter zuchten.
Zo ’k jouw verlaat, Mama, sterf ik van ongenugten!
Ik? ja ; omdat zy huilt:
Want een goed man behoort, als hy zyn vrouw ziet weenen,
Zyn traanevaten ook straks te openen met éénen.
Schrei, schrei myn bruidtje: want de traanen die je schreit,
Zel jy niet wat’ren, en opdat in zékerheid
Tóch geen bruidstraanen op de bruilóft en ontbreeken,
Zel ik ook bruigoms met bruidstraanen t’saam doen leeken.
Och, óch, ’k heb meêly, en ik schrei ook al met één.
Gae jy in huis, ik zel mit Joost ook binnen treên
Tót flus; daar ’s vólk. Hi, hi ...
MEINAART, KOEN.
MEINAART.
Is ’er ook prykel om de meid te roepen?
Wat staat my dan te doen om ’t vreezen te beletten?
Ik vrees iets ’t gene ik schroom te weeten!
Dat ’s niet goed!
’k Gaa zelf na Leonoor, om myn ontrust gemoed
Te vreên te stéllen, en de zaak van haar te weeten.
Wat is ’t eléndig van de min te zyn bezeeten!
MEINAART, PROONTJE, KOEN.
OCh zeg! wat tyding brengje ons meê?
PROONTJE.
Geen and’re als knaaging, zórg, verdriet, en harteweê.
Wat is ’er zeg het ras, wil de oorzaak ons beleijen.
Och! ’t Is gedaan! de droes wil hier op stélten reijen!
Dat haar moeder, heel te onvreeden,
Jouw liefde tégen staat, hartnekkig, zonder réden;
Zo dat, schoon Leonoor hier dapper tégen wroet,
Zy echter met ien Joost, ien kwiedam trouwen moet.
Loop daat’lyk weêr in huis, geef Leonoor het téken,
Dat ik met hulp van Koen, dit huuw’lyk zal verbreeken;
Of dat ik stérven zal. Och! ongelukkig mensch!
KOEN, MEINAART.
’t GEluk, Heer, is altyd niet gunstig aan onz’ wensch,
En ’t is somtyds heel goed dat ’t onluk ons komt prangen;
Dit onluk, zo je ’t vat ..
Of anders, zie veel eer met goede raad en daad,
Myn min te rédden.
’k Bedénk daar iets dat wis hen allen zal misleijen.
Vergeet haar, ’k zweer dat jy gerust’lyk leeven zult,
En zo je ’er alle niet bedriegt, geef my de schuld.
O schelm! zo ik je kryg!...
Al zoetjes Heer, met zinnen.
’k Wensch al de minnaars veur Sint Félten met dat minnen.
Wie ik? och niets! het is hier naast.
Hoe! zou je my dan in myn onluk laaten steeken?
O Koentje! waarde knecht.
O Meinaart! waarde Heer.
Zo jy me lief had, en woudt dienen...
’k Voel al wat médedoogen.
Maar rechte vriendschap krygt op ’t hart nóch geen vermoogen.
Houw daar; is ’t nu genoeg?
Het goud dringt in ’t gemoed.
Zo jy dus voort gaat met te geeven tót den mórgen,
De vrindschap komt dan wel, al leitze diep verbórgen.
’t Geld heeft alleen de kracht
Om ’t allerhardste hart zo week als wasch te maaken.
Geloofme, ’k heb niet meer.
O, dat ’s al oud!
’k Voel nóch iets dunktme! Neen, ’t is mis.
Zo wil ’t niet vloten?
’k Wierd een geheim gewaar; maar ’t is me ook weêr ontschooten.
’k Beloof je dat de hélft daar van voor jou zal zyn.
Voor my zal zyn! je zoudt de droes hier door beleezen,
’t Kon voor my zyn, en juist niet in myn’ handen weezen.
Dit ’s dubbelzinnig, ’k heb veel liever dubbel geld,
Eén vogeltje in de hand, als tien in ’t open veld.
’k Beloof ’t je op trouw en eer.
Dat is genoeg. kom laat ons van myn’ aanslag spreeken.
’k Heb in myn harssenvat gesmeed een aardig stuk.
Maak maar van jouw kant ...
Goed! hier aan hangt myn geluk.
Maar ik van myn kant zal...
Gelyk ik ’t jou beloof, zo zul je ’t zien volbrógt.
Maak maar dat Joost gelooft dat jy, al lang verleeden,
Met Leonoor bent in het Trouwverbond getreeden.
In ’t heim’lyk; opdat hy zyn liefde in haat verkeer’.
JOOST, MEINAART, KOEN.
Dat ’s beide rót!
Heb ik je niet gezeid, ô kleine en groote zót,
Dat ik gereed was om jouw zótte klap te hooren?
Myn Heer, je moetje aan zyn gekwaek in ’t minst niet stooren.
Hy meende...
Meenen? ja, dat boven Kortryk leit.
Aan meenen bindt geen mensch zyn paerd, zo ’t spreekwoord zeit.
Niet weetende...
’t Hoofd staat my vandaag niet om met jouw te leggen
En hassebassen: want wanneer men is verloofd,
Dan heeft een man als ik, wat anders in zyn hoofd.
Men wil ’t veur waarheid my aan preeken;
Maar de koerant zal daar in ’t breede haast van spreeken.
Jy trouwen? vrees je niet...
Dit kwaadt is zo gemeen,
Dat alleman het lydt vrywillig van elk een.
En die ’er ’t meest voor vreest, en ’t hardst daar tégen stryen,
Die lyen ’t eerder dan die het vrywillig lyen.
Wat kwaad is zo gemeen,
En dat men huyendaags lydt willig van elk één?
Veur my, ’k verstaa heel niet van deeze duist’re reeden.
Dat’s , zo je trouwt, dat je in het Koekkoeks gild zult treeden.
Wie ik? ik loof veur wis, je neemt me veur een zót.
Zwyg, óf vertrek vanhier; myn Heer verstaat geen spót.
’k Zal zwygen, kan ik slechts myn’ gladde tong bedwingen.
’k Heb my doen schraapen; en myn Zondags kleeren aan;
En op myn trouwdag steek ik my in zwarte veeren.
Wat scheelt het? zeitmen niet, als iemand trouwt, voor af,
Dat hy tót stérven zich bereid? de vrouw is ’t graf.
MEINAART, JOOST.
’t IS waar, het een vólgt ’t ander;
Of die ’t gevaar niet kent, is zéker niet heel schrander.
Niet schrander? ’t staat aan my te trouwen zo ik wil,
Of niet, en zonder dat het iemand my bedill’.
’t Is waar. verschoon my, zo ’k myn’ dienst u op kon draagen:
Want je zult ligtelyk dit huuw’lijk haast beklaagen;
Dat ik belétten wil.
Jy? ben je dan gestéld
Als voogd van Leonoor, en van haar Vaders geld?
Heel niet. ik tracht alleen als vriend, uit médelyen
Jou van het dreigend kwaad voorzichtig te bevryen.
Jouw bruid is schooner als gemeen,
En zeer bevallig; maar ze heeft gebrekk’lykheên,
Die elk niet weet. Zweer my te zwygen, zul je ’t hooren.
’k Zweer by de klepel van de Wester-kerriks Toren
Dat ik het zwygen zal zo lang die niet meer klépt.
Ze is kwalyk opgebrógt, ze weet van deugd nóch zeeden.
Ze is ligt van aardt, en tróts in ommegang en reeden.
Lief ziet geen leed. Dat is veur my een kleinigheid.
En daarenboven, zo het alles dient gezeid,
’k Heb haar vier maanden lang, ik zeg ’t hier in vertrouwen,
Gelyk myn eigen’ vrouw in ’t heim’lyk onderhouwen.
Dat is genoeg gezeid: ’k heb reets myn heuge meugen;
My lust geen moeite, nóch is zoek geen anders wyf.
Men stuurde my goedkoop Schoutoompje ligt op ’t lyf.
Op ’t best, ik zou zo haast Papa als Bruigom weezen.
Ik kreeg de koe,
En ’t kalfje toe.
Neen, neen, ik scheyer uit, en ’k houw my buiten vreezen
Voor ’t woord Papaatje van een kind dat ons niet raakt.
En door ik weet niet wie, in ’t honderd is gemaakt.
Ik zou op voorraad ligt, naar dat het werk mogt loopen,
Een party wiegen, als Jan Saly, moeten koopen.
Maar goeije raad is duur. Hoe raak ik van de bry?
Ik ben ’er aan verloofd, en ze is jou al half eigen:
Bedénk eens; hachch’lyk zel haar zin hier ook toe neigen.
Maar Heer Joost, je weet...
Dan zou ’t’er stinken.
Dat’s
Te zeggen?
Ik Weet niet. Is’t uit wats?
Zo! ’k staa reeds veur half gek by hem te boek. ô jemen!
Dorst ik zo praaten vriend; neen, dat is wel abuis,
Dan sloot Papa my wis in ’t Dol- óf ’t Laas’res huis.
Wel trouw jy haar dan; óf verhangje; óf spring in ’t water.
Doe jy ’t me eens veur; bezoek het, liever nou als laater.
Besluit. ik heb te doen.
Maar neen, kom eens weêrom, wel ligt bedénken we iet
Dat béter is.
Daar is geen spótten met de dood, ’k wil liefst nóch leeven:
Je zult slechts speelen voor een leevendige dood’;
Opdat men jouw niet dwingt te trouwen.
Dan ’s ’t gien nood.
Kom helpme, en zégme hoe ik ’t stel, en my moet kleeden.
’k Ben te vreden.
HEbje gehoord, Koen, hoe ik Joost by ’t linker been
Gekreegen heb?
’t Schort nu alleen
Aan jouw uitvoering om deez’ klucht in alle deelen,
Te ontwarren, en met hem jouw ról zo wél te speelen,
Dat Leonoor van hem ontslagen, met my trouwt.
Maak dat je aan ’t eerste ontwérp je vast verbonden houwt,
En deeze gék beleest, wyl zyn verstand niet groot ,, is,
Dat hy het zelf gelooft dat hy wél zeker dood ,,is.
Al wat hier toe behoort heb ik bereid. Maar gaan
Wy binnen: want daar komt Agniet met iemand aan.
AGNIET, PROONTJE, LEONOOR.
KOm hier, en schep wat lucht. je moet myn openbaaren
Leonoortje, wat jou lét: want kyk, ’k bin in bezwaaren,
Dat ik je, sints je bint verlooft, as ’k weet niet wie,
Dus kwipskwaps, ongetooid, en triestig loopen zie;
Daer jy in teugendiel wel louter bly most weezen,
Nou jy de bruid bint mit ien bruigom nooit volpreezen.
Waer schort ’et an? ei zeg; wat maalt jouw in ’t verstand.
Je bint myn ienigst kynd, en kyk zo’k jou moest dérven,
Zie daer, ’k loof dat ik van klinkklaare rouw zou stérven.
De moeder huilt,
De dóchter pruilt!
Wel foei vrouw, zo ’t ien van de buuren zag dat jy
Je zo mal aanstélde, en...
Wat buuren? malle pry,
Houw jy je mond, en laet Lenoortje zonder draalen,
Myn zeggen wat ’er deert.
Nou spreek: wat mag ’er faalen?
Mama bemintje, en zal op een snoer paerlen van
Een duizend pond niet zien. Of hadje liefst geen man?
tégen Agniet. tégen Leonoor.
Ik zou ’t wel raaden... Maar zeg ’t zelf.
Wat dat je zéggen zelt? moet ik je dat uitleggen?
Wel onbeschaamd stuk vleis, dat jy jouw snaater hilt...
Jouw trouw staat vast: men moet van bruigom slechts verruilen,
En geeven Meinaart jou, in plaats van Joost, niet waar?
Wat zégje vrouw? ben jy’er meê te vreên, is ’t klaar?
Veur my ik consenteer ’t. En jy?
Stout in de kaaken,
Bin ik niet oud genoeg, hoe ik ’t mit heur wil maaken?
Zeg veur de vuist dat jy van Meinaart wordt bezind,
En dat hy ook van jou op ’t krachtigst’ is bemind,
En jy hem trouwen wilt, ’t kan tóch mama niet schaaden.
Is ’t niet genoeg geproond?
Wis. Proontje is ook myn naam,
Spyt al die ’t leed is, tót alle eer, en deugd bekwaam.
’k Zeg dat ze trouwen zél mit Joost.
Mit Joost! wel zéker;
Gelyk ze eerst trouwen zou met kwylbab de Aapeteeker
Ik krab je ’t bakkes op, zie daer, zwyg jy niet stil.
Ja wél, ’k verlies myn zinnen!
Hoor kynd, steur je ’er niet an; wees vroed, ’t geschiedt om best.
Deuz’ Meinert heit gien goed, en Joost heit gouwe kluiten.
’t Geld brengt ons in de Hél, en ’t blyft ’er zélve buiten.
O vrouw, ’t genoegen is een hemelryk op aard!
Zwyg, zeg ik, veur ’et lest. ’k weet hoe zyn vader wroet.
Dat ’s lykeveul: zyn goed mag vloeijen, óf mag ébben,
Ik zeg ’et nóch ereis, Joost zel ’er tóch niet hebben.
Hoor Liefste, luister jy nae heur niet, maakje reê:
Ik bin verzócht mit jouw by Goedhart flus op Thé.
Och Maatjelief, laat ik dan liever heel niet trouwen!
Ik heb je an Joost verloofd, en ’k zél myn woord ook houwen.
PROONTJE, LEONOOR.
JA zéper, als ze zél:
’k Wéd zy zo gek niet is, ken ik heur anders wel.
Hoor Juffrouw, houw maar moed, hier ’s niemendal te schroomen.
MEINAART, LEONOOR, PROONTJE.
Zo gy het niet belét. Maar blyf hier niet, Mama
Gaat éven zo in huis!
Och Meinaart! geef nu blyken
Van uwe liefde. Ik vrees voor ’t huwelyk met Joost.
Betrouw u op myn’ zórg, myn Engel, zyt getroost,
Ik heb daar in voorzien, en ’k zal het zo wél stéllen.
Dat gy geen réden hebt om u hier in te kwéllen.
Maar door wat middel is ’t, dat gy dit hoopt te doen.
Ei juffrouw, vraag niet meer, men Heer zen Knecht hiet Koen:
Dat hy niet uitvoert zel de droes wel laeten leggen.
Hier is geen tyd myn lief, om u het werk te zeggen;
Maar zyt gerust, gaa slechts in huis; laat my begaan.
’k Laat alles op u staan.
Och jufvrouw, daer ’s ien spook! vlieg iensloegs mit myn binnen.
JOOST, in doods gewaad, KOEN, hem van verre bespiedende.
HA, ha, ha, ha! elk lacht my uit, en ’k lach al meê,
Nou dat ik dood ben, zo als ik in ’t leeven deê.
Maar dood, en hier by huis! komt Paatje eens uit te gluuren
Met myn meestrés, hoe wil hy lachchen om myn kuuren!
Flus wasje in ’t zwart gekleed, en nou steekje in het wit.
Maar hoe! jy antwoordt niet? dat is een heel goed téken;
Waar heit men ooit gezien dat doode luiden spreeken?
Wat’s dat te zeggen? dat’s te zéggen Joostje is mórt.
Dood, dood! Hoe dood? ja dood, en droog als haver górt.
En sints wanneer myn zeun? sints dat ik ’t vond geraaden.
Maar óch! wat nadert my, verdord ik ben verraaden!
Ik word zo koud als lood, en ’t hart klópt me in het lyf!
JOOST; KOEN, insgelyks in doods gewaad,> hem in alles
						naarbootsende.
,,OCh, ’t is veur wis een geest! óch, óch, dit doet my vreezen
,,Dat ik niet leevend dood, maar wel recht dood zél weezen.
,,Maar dit’s nóch ’t raarste dat deuz’ Geest my zo gelykt,
,,En dat hy my zo bars, stout onder de oogen kykt.
,,Hij lykt my op en op, van onderen tót boven!
,,Maar ben ik ’t zelf ook niet? óch wat zel ik gelooven?
,,Ik word zo bang! ik weet niet waar ik kruipen zel.
,,Dorst ik ’t hem vraagen. Wel waarom niet? Hoor je wel?
KOEN, met een naare stém.
Welk een Echo! óch hier is geen kool te bakken?
Zoete Geest! wou jy jouw biezen pakken,
Je zoudt heel wys’lyk doen. ,,Ik ben hier in de ly!
,,Als ik hem nader, komt hy my ook nader by.
,,En treed’ ik achterwaards, peurt Geestje maat aan ’t rekken.
,,Maar zou hier de eene gék ook wel met de and’re gékken?
,,Dóch gékkerny appart: ik blyf vol zorg en schrik!
,,Wie weet ook óf ik ’t bén? wie bénje een aâr, óf ik?
Of jy my spreeken hoort, dan óf ik jouw hoor spreeken.