floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
en gewisselijck God de Heere schijnt hier in bynae met zich zelven te stryden
					wanneer hy den Koningh David, die voorgenomen hadde hem een huys te timmeren,
					aldus aenspreeckt: Ghy en zult mynen name geen huys bouwen, want ghy zyt een
					Kryghsman en hebt bloed vergoten. Hier uyt vloeyt dan niet als te krachtiger,
					gelijck oock de Koninghlijcke Propheet leert, dat de dood der Heyligen weerd
					gehouden is voor den Heere: het welck oock betuyght werd door de schrickelycke
					oordeelen Gods gevelt over de Tyrannen die zijn volck verdruckten, en haer
					handen in het bloed der Rechtveerdigen verwden. Hoewel dit den Ioden zoo uyt de
					wet en Propheten als andersins overvloedigh bekent was, nochtans hebben zy haer
					niet ontzien Gods Propheten enzendboden te dooden en te steenigen, gelijck de
					Heere Christus henluyden zulcx in het Euangelie voorwerpt, alle welcke zonden en
					grouwelen zy ten lesten hebben opgehoopt met het onmenschelijck bloedstorten en
					kruyssigen vande verschenen Zalighmaker, die, nae Esaias voorzegginge, doen hy
					gestraft en gemartelt wierd zynen mond niet opdede, als een lam dat ter
					slagtbanck geleyd word, en als een schaep dat stom word voor zynen scheerder, en
					zynen mond niet op en doet. en die zoo klaeghelijck door den Psalmist uytroept:
					Mijn God myn God waerom hebstu my verlaten? en noch Ick ben een worm, en geen
					mensche, eenen spot der lieden, en verachtinge des volcx. alle die my zien
					sperren den mond op, en schudden den kop. Maer nae dat nu de Goddelooze menschen
					haren bloedorstigen moed gekoelt en die afgrysselyckste zonden volbrocht hadden,
					zoo is de wraecke des rechtveerdigen Rechters hun kort op de hielen geweest, en
					zy zyn van dagh tot dagh aen alle kanten jammerlyck overvallen als van stormen
					en plasregens van allerley plagen en ellenden, die eerst met den eyndlijcken en
					geheelen ondergangh des Iodischen volcx zyn ge-eyndicht: gelyck Iosephus,
					Egesippus en andere Geschichtschryvers daer van op het breedste handelen, en
					Carolus Langius zulcx zynen Lipsius kort en geleerdelijck als in een tafel
					vooroogen stelt, zegghende: Laet ons van Iudea beginnen dat is van een heyligh
					land en volck Gods. Ick gae voorby het gene zy in Egypten, en nae haren optocht
					uyt Egypten geleden hebben: want dat is ons duydelijck genoegh inde heylige
					boecken naegelaten: ick kome tot de zwaerste en tot die gene die als aen haer
					uytvaert behooren. Het welck ick best elck in het byzonder als met een register
					zal verklaren. Zij hebben dan met het in en uytlandsche oorloogh dit
					uytgestaen:
Voor eerst zijnder te Ierusalem door het bevel van Florus gedood zes honderd en
					dartigh.
Te Cesarien op een tijd vande inwoonders uyt haet van het volck en de Godsdienst
					twintich duyzend. Te Scythopolen, een stad in Syrien, darthien duyzend. Te
					Ascalon in Palestynen oock vande inwoonderen twee duyzend vijf honderd.
Te Ptolemaïde van gelijcken twee duyzend.
Te Alexandrien in Egypten onder de voogdije van Tiberius en Alexander vijftigh
					duyzend.
Te Damascus thien duyzend.
En dit alles heeft zich als door een beroerte en oploop toegedragen: en daer nae
					met een wettelijck en openbaer oorloogh vande Romeynen:
Ioppe ingenomen wezende, zijnder van Cesius Florus verslagen acht duyzend vier
					honderd.
Op zekeren bergh Cabulon twee duyzend.
Inde slagh by Ascalon thien duyzend.
Wederom door verraed acht duyzend.
Te Aphaca als het ingenomen was vijfthien duyzend.
Op den bergh Garizim zijnder verslagen elf duyzend vijfhonderd.
Te Iotapata, daer Iosephus zelf was, ontrent dartigh duyzend.
Ioppe andermael ingenomen wezende, zoo zijnder verdroncken vier duyzend en twee
					honderd.
In Taricheen zijnder verslagen zes duyzend vijfhonderd.
Te Gamalien, zoo verslagen, als die haer zelf vande steylte wierpen negen
					duyzend. en daer is in die Stad niet een mensch behouden gebleven, als twee
					vrouwen wezende gezusters.
Giscala verlaten wezende, zijnder in het vluchten gedood twee duyzend en zoo
					vrouwen als kinderen gevangen dry duyzend.
Van Gadarensers zijnder verslagen darthien duyzend, en gevangen tweeduyzend twee
					honderd, behalven die in ontallijcke menighte inde rievier gesprongen zijn.
Inde Dorpen van Idumea zijnder verslagen thien duyzend.
Te Gerasien duyzend.
Te Macherunten duyzend twee honderd.
In het bosch van Iardes dry duyzend.
In het Kasteel Massada, die haer zelven hebben gedood negen honderd zestigh.
Te Cyrenen zijnder van Catulus de Landvooghd verslagen dry duyzend.
Maer gedurende de belegeringe, zijnder inde Stad Hierusalem zelf gestorven, en
					verslagen thienmael honderd duyzend, en gevangen zeven en negentigh duyzend.
Dit getal beloopt, behalven ontellijcke die achtergelaten zijn, twelfmael honderd
					en veertigh duyzend. Wat zeghdy Lipsius? slady hier over uwe oogen nederwaerts?
					heftze liever op: en schroomt niet met my, de veeljarige oorloogen van gants
					Christenrijck met de nederlage van dit eenige volck te gelijcken: maer hoe
					kleynen stucxken lands en hoop volcx is dat geweest ten aenzien van geheel
					Europa?’ Dus verre uyt Lipsius.
Daer zien wy wat het kost den Vorst des levens te dooden en het bloed, dat
					genoeghzaem is tot een ranssoen voor des geheelen weerelds zonden, op zoo
					geringe weerdije te stellen. Met de aendachtige ouwdvader Hieronymus mogen wy
					van Ierusalem spreken: Fame perit, ante quàm gladio. De Stad vergaet eer door
					honger als door het zweerd. en liever, als een volkomen verhael te doen vande
					ellenden, die gedurende de belegeringe voorgevallen zijn, willen wy, ons daer
					over verwonderende, met den Poeet roepen:
Quis cladem illius noctis, quis funera fando
Explicet? aut possit lacrymis aequare labores?
Urbs antiqua ruit, multos dominata per annos:
Corpora perque domos, et religiosa deorum
Limina.
Wie zal de lijcken, wie de ne'erlage ons verklaren
Van die vervloeckte nacht? of konnen evenaren
Met tranen al het leet? die ouwde Stad die stond,
En had zoo langh 't gezagh, stort plotzelingh te grond.
Veel olick volcxken men alsins ter ne'er doet stromp'len,
Langhs straet, in huys, en op der Goon gewyde dromp'len.
Iosephus zelf een Iode erkent deze nederlage te zijn een byzondere Goddelijcke
					wraecke, overmids de Tyrannen te Ierusalem meer door vreeze als nood uyt hare
					onwinbare vastigheyd weken: en Titus nae het veroveren der Stad zich
					verwonderende over den geweldigen bouw van torens en muyren, en der steenen
					hooge groote en behendige te zamenvoeginge zeyde: gewisselijck God heeft voor
					ons gestreden, en zelf den Ioden uyt zulcke vestingen gedreven, want wat
					menschen handen of stormgeveerte mocht hier tegen gelden. Dit word, behalven uyt
					meer omstandigheden, die wy om de kortheyd voorby gaen, oock hier mede
					bevestight, overmids zy niet van een onmenschelijck Tyran maer van een
					goedertieren Prince bestreden zijn, die liever haer behoud als ondergangh zocht,
					en gehouden wierd voor de wellust en het vermaeck des menschelijcken geslachts.
					Dat dien volgende de Romeynen dit voor een uytnemende overwinningh hebben
					geacht, blijckt uyt het heerlijcke zegefeest over der Ioden nederlage te Romen
					geviert: alwaer Vespasiaen, Titus en Domitiaen met looverkranssen en purper
					geçiert de triumphpoorte inreden: daer der Romeynen beelden en afgoden,
					midsgaders de Arcke des Verbonds, de gouden tafel, Moyses en Aärons roede, vier
					tempelstylen, de toonbrooden, den gulden kandelaer, de wettafelen, en andere
					heylighdommen met een wonderbaerlijcke pracht statigh heromme gevoert wierden,
					en daer de schare vande gevangen Ioden dragende de handen op den rug gebonden,
					en naeckt ten halve lyve hun vyanden een gaepspel verstreckten, en met haer
					versmaedheyd der Heydenen staci verheerlijckten. Van deze gehouden zegefeest
					getuyght noch op huyden te Roome de Arca triumphalis of triumphboge staende in
					via sacra boven de Kercke van S. Maria nova, opgetrocken van schoone Marmor, en
					met goud geçiert: inde welcke deze woorden in steen tot een eeuwige geheugenisse
					uytgehouwen staen:
SENATVS POPVLVSQVE ROMANVS DIVO TITO DIVI VESPASIANI FILIO, VESPASIANO AVGUSTO,
					ET OB VICTORIAM ET PERPETVVM.
De volgende letteren heeft de nydige tijd en gryze ouderdom uytgewischt: oock
					isser noch een ander schrift aldus:
S.P. Q.R. IMP. TITO, CAES. DIVI VESPASIANI FILIO, VESPASIANO AVGVSTO PON. MAXIMO
					TRIB. POT. IMP. P.P. PRINCIPI SVO, QVI PRAECEPTIS PATRIS CONSILIISQ. ET
					AVSPICIIS, GENTEM IVDEORVM DOMVIT, ET VRBEM HIEROSOLYMAM, OMNIBVS ANTE SE
					DVCIBUS, REGIBVS, GENTIBVS, AVT FRVSTRA PETITAM, AVT OMNINO INTENTATAM,
					DELEVIT.
Zoo leegh zijn die gene gedaelt die tot den Hemel en aende sterren verheven
					waren, een volck dat eertijds met God en de Engelen gemeenschap hadde: zy wien
					vuyr water aerde en locht ten dienste stonden, zijn alle dingen tegen geweest,
					en hebben het al tot vyand gehad, en Roome heeft den roem weghgedragen van tot
					den grond en ondersten wortel toe uytgeroeyt en verdelght te hebben een ouwde
					Koningh en Priesterlijcke Stad, die nae veel geleden aenvechtingen van haer
					eerste grondlegginge 2177 jaren hadde gestaen. Onze versmitste Cunaeus magh wel
					zeggen: Ita vertuntur subitò cuncta, & omninò natura, quae ad originem rerum
					parcè utitur viribus suis, ad ruinam toto impetu venit. alzoo word alles
					schielijck te gronde gesmeten, en Nature die tot der dingen oorsprongh al heel
					spaerzaem hare krachten bezight, komt met volle geweld ten bederve. en de mond
					der waerheyd voorspelde geen ydele droomen als hy sprack: Hier zal niet eenen
					steen op den anderen blyven die niet afgebroken zal worden. Het overschot der
					Ioden heeft zedert in gedurige ballinghschappen jammerlijck omgezwerft en
					allerley zwarigheden bloedigh en ellendigh uytgestaen. Zoo de kinderen der
					voorvaderen misdaed bekenden, zy zouden billijck beklagen dat haer ouwderen
					riepen: Zijn bloed zy op ons en onze kinderen. Want gelyck Prudentius
					zinght:
Exilijs vagus huc illuc fluctantibus errat
Iudaeus, postquam de patria sede revulsus,
Supplicium pro caede luit, Christique negati
Sanguine respersus commissa piacula solvit.
De Iood zynde uyt den stoel zyns vaderlands geruckt
Dwaelt vluchtigh hier en daer in ballinghschap verdruckt,
's Moords straffe draeght, en met 'sverzaeckten Christus bloed
Besprenght, zyn misdaed, en begangen zonde boet.
Niemand hopen wy zal ons leep en over dweers aenzien dat wy dit groot treurspel
					hier wederom als op het tooneel te voorschijn brengen op datmen aenmercke Gods
					strengheyd over die gene die gevallen zyn: aengezien wy hier in als op het spoor
					naevolgen den heyligen en brandenden yver vande Koninghlijcke harpenaer David,
					en de Goddelycke dichter Ieremias: van welcke beyde, Deze, in zijn klaeghlieden
					heeft beweent de verstooringe der stad Gods en des ganschen Koninghrijcx, en de
					ongelucken by het Iodische volck uytgestaen onder den Babylonischen
					Nebucadnezar: Die, met zijn snarenspel getreurt over de bloedstortinge en
					aenstoot de welck Ierusalem vande Tyran Antiochus te verwachten stond. effen
					alzoo beklagen wy mede het uyterste en grootste iammer dat de Dochter Sion onder
					de Roomsche Keyzeren Vespasiaen en Titus is overkomen, en vieren de uytvaert
					dezes beroem- den geslachts. Mijn Zangeresse vanden hoofde ten voeten toe in
					rouwe, treurt over die verwoestingh die Christus aller Engelen en geloovigen
					blyschap tranen gekost heeft, onaengezien hy dezes versteenden volcx wreedheyd
					in zynen vleesche voelde, en den kelck der bitterheyd korts van haer ontfing.
					Maer och hoe vaeck hebben wy gewenscht dat onze rymen mochten antwoorden de
					weerdigheyd vande stoffe: voorwaer zoodanigh wezende, dat wy hier van onze
					geringheyd moeten roemen, en belyden dat het maer stuckwerck is wat wy
					voortbrengen: want het gene de Latijnsche Treurspeelder door zijn van droefheyd
					overwonnen Koninginne uytschreeuwt:
Non unquam tulit
Documenta Fors majora, quam fragili loco
Starent superbi.
Het zelfde mogen wy door onze bedruckte Vorstinne aldus uyt-
Het Loth en wees noyt klaerder aen
Hoe slibb'righ dat de trotze staen.
En zullen wy met Euripides Seneca en andere Poëten dingen nae den palm, dat is,
					om wie van ons beyden hooghdravender en uytnemender zaecken verhandelt: de
					Ioodsche Stammen van wegen haer afkomst zijn by ons niet leeger geadelt als de
					Phrygen by haerlieden. De Dochter Sion wijckt niet voor Hecuba, noch Ierusalem
					voor thien Troijens. Ginder was de Kerck van Minerve: hier des Heeren Tempel dat
					zesenveertighjarige getimmer, het welck aller uytheemschen oogen in Syrien
					lockte, en waer in de Nijd niet als enckel schoonheyd verachte. Daer stond het
					Palladium: hier school de Arcke des Verbonds bedeckt met goude Cherubynen, en
					meer heylighdoms elck om het heerlijcxste. Oock is de Iordane die den Israeliten
					weeck, en de Beke Cedron over de welcke Iesus gingh meerder als Xanthus. Davids
					burght gaet Ilium te boven. Zy hebben het Griecxsche leger, wy de Roomsche
					heyrkrachten aengevoert. Hare Oversten en voorbarighste waren Agammemnon en
					Menelaus, Achilles en Pyrrhus: mijn Veldheeren zijn Vespasiaen, de strijdbare
					Titus zynen zone en andere. Laetze al haer best Laomedon, Priamus en Hector
					roemen: ick zal Iosua, Gedeon, David, Salomon, en de andere Koningen en Helden
					pryzen. Willenze met de Amazone, Penthesilea proncken: ick zal met Debora,
					Iudith en zulcke Heldinnen brageren. Zy hebben de Rhaeteesche heuvelen,
					bewandelt van zoo veel doorluchtige mannen, gezongen: wy de heylige bergen,
					vaeck betreden van zulcke, die, haer werck onder maen verricht hebbende, als
					blixemen door het azuyr en het goud des blinckenden Hemels nae den vrolijcken
					stoel Gods opvoeren. Wederom, die verzierde twist rees uyt Paris oordeel: deze
					uyt Pilatus vonnis. Gene Scheydsman oordeelde Venus te gevalle om de schoone
					Helena: deze Rechter den Ioden om de Keyzerlijcke gunst. De een gaf een gewaende
					Godinne den twistappel als het verdiende pand van hare schoonheyd: de ander
					leyde den betuyghden levendigen Zone Gods het Kruys op zijn schouwderen als
					verschulde straffe van zijn mismaecktheyd. Cytherea behield op Ida den zege:
					Christus wierd op Calvarien gedoemt. en zoo voort. Dit dan aldus tegen
					malkanderen overwogen, zoo zietmen met een half oogh welcke stoffe van beyden
					meest weeght, en hoe de Zonne des heyligen Geestes alle Heydensche sterren met
					haren glans uyt doet. Indien de Lezer greetigh is om de nuttigheyd van dit werck
					en de oorzaecken van Israëls val nae te vorschen, hy geve den Engel Gabriël
					gehoor wien wy in het eynde de verklaringe des zelfs bevolen laten. Maer
					ontbeyd, ick zie alreede het tooneel openen, en het volck met opgesteken ooren
					en gapende monden nae den inhoud van het Spel luysteren. Het is hoogh tijd dat
					wy zwygen.
Aende Ioodsche Rabbynen.
De Rey uws Priesterschaps was als van blyschap droncken
Doen Iesus hingh aen't hout met ermen uytgestreckt,
Gekruyst, gegeesselt, en bespogen, en begeckt,
Om dat hem was den Kelck der bitterheyd geschoncken:
Zy dachten luttel dat Rechtveerdigheyd, die boven
In 's Hemels gulden schoot de weeghschael recht op houd,
't Onschuldigh bloed meer schat als fijn Ophirisch goud,
En telt al 't zuchten vande Waerheyd hier verschoven.
Maer als de dagh aenbrack die God beschoren had
Tot wraeck van 't schelmstuck van die Godvergeten Stad
En 't volck dat veyligh dacht te staen op heyl'ge dremp'len:
Doen zaghmen baer wat zonde al plagen met zich brocht,
En dat de Boosheyd tot geen borstweer strecken mocht
Geweld van muren noch schijnheyligheyd van Temp'len.
Door een is 't nu voldaen.
De Treurspeelders zijn deze:
Iosephvs, een dapper Voorvechter der Ioden.
Titvs de Keyzer.
Librarivs Rothmeester.
De rey van Roomsche Soldaten.
De dochter Sion.
De rey van StaetIonffren.
De rey van Ioodsche Vrouwen.
De rey van Iodinnen in 't algemeen.
Phineas Priester.
De rey van Priesteren.
Terentivs Hopman.
Fronto Drossaert.
Simeon Bisschop van Ierusalem.
De rey van Christenen.
Gabriel een Engel.
Hiervsalem Verwoest.
De Wraecke Gods in 't eynde, alsze eens raeckt op de beenen,
Ziet vuyr, noch water aen, noch yzer, stael, noch steenen,
Maer wroet al voort, en vind ter weereld niet zo zoet
Als der Godloozen merch, en 't snoo verbasterd bloed:
Vergeefs hy zich beschanst die droomt haer uyt te sluyten,
Te spade bolwerckt hy die haer geweld wil stuyten,
Om zunst hy met een diepte haer af te snijden tracht
Die aerzelt noch om schans, om bolwerck, noch om gracht:
Scherprechtersse al te strengh! wie zou, jae moet niet vrezen
De stramen van uw roede, uw zweep, en taeye pezen,
Waer mee' ghy gaet te keer, en 't vel stroopt vande rugh
Des geens, die Goddeloos den zonden welfde een brugh.
Ghy hebt Ierusalem haer strengheyd mogen voelen,
Als ghy haers gramschaps gloed met 't purper most verkoelen
Dat van uw lenden droop, en langhs uw boezem zeep,
Als u van pijn en smerte een hertvangh 't hert beneep.
Ach lyden! lyden ach! ick moet afdwa'en en droogen
Myn aenzicht steeds aen vocht van myn bekreten oogen,
Wanneerme in 't weecke breyn een waessem dick opschiet,
Uyt mijn beklemt gemoed geperst van groot verdriet,
Verdriet, dat voor een dood my pijnt met duyzend dooden
Zoo vaeck ick my verbeelde het treurspel van de Ioden.
Verryst o Daniel! en roert uw kouwd gebeent',
Die in uw ziel voor lange hebt onzen val beweent,
Als ghy man Gods! zo diep ginght in d'afgronden vissen,
En waden inde zee van Gods geheymenissen:
Komt troost d'ontschaeckte maeghd van Sion afgetreurt,
Want zoo ghy 't hebt gespeld, zoo viel haer 't loth te beurt:
Komt wascht haer tranen af, want yslijck, en wanschapen
Gaept haer verwoestingh nu, en dreyght te blijven gapen.
Wy zynder eens geweest, met Iuda is 't gedaen,
En Sions grondvest grynst mismaeckt den Hemel aen:
Des Heeren heylighdom ach! ach! 't gaetme aen de zinnen,
Ter hellen neergezackt is met zyn hooge tinnen.
Helaes! Ierusalem, gedoemt ten zweerde, en vyer,
Uw hooghmoed is gedaelt, uw zonden staen u dier,
Uw zonden staen u dier, uw hooghmoed is gevallen,
En ghy light onder 't puyn begraven van uw wallen.
Had 't avontuyr van 't loth doch te Iotapata
Mijn leven niet verschoont, als ick zoo na, zoo na
Stond op 's doods oever, zoo gereed om te verdrencken,
En afgestre'en mijn ziel aen 't Vaderland te schencken;
Zoo had ick niet gehoort hoe hemel, aerde, en zee
Verzuchte, als Iacobs huys beweeght wierd van zyn stee:
Fy! dat ick voor 's doods schicht so angh was en verschrocken,
Doen in dat gapende hol, die zweerden uytgetrocken
My dreyghden, als ick d' een met smeken noch ophiel,
En d'ander aengreens dat hem 't hert en 't stael ontviel.
Waerom maeckte ick myn graf niet in die afgronds kolcken,
En liet aen 't lemmer koud myn warme bloed niet stolcken?
Waerom volghde ick niet nae myn kryghslie voorgetre'en,
Doen van die moord ontsloop Iosephus, en noch een?
Iosephus, die noch most in der Romeynen handen
De ced'ren van ons kerck zien blaeck'ren en zien branden.
't Is waer, ick sleyp geen boey, noch quyn in slaverny,
Want daer toe 's Keyzers hert te zeer hanght over my:
Hy viert myn hoogh geslacht, en wil met lompe kluyst'ren
Noch 't Koningschap in my, noch 't Priesterdom ontluyst'ren:
Hy weet wat wijsheyd ick doorsnuffelde in myn jeughd:
Hoe Galilea kan getuygen van mijn deughd
En vroomheyd, die hy toetste in d' uyterste benoutheyd:
Hy ziet myn jaren aen, en eert myn statige ouwdheyd:
Dit ken ick, en 't is waer: maer zal my zulcx van druck
Ontslaen, als ick gedenck der stammen ongeluck?
Als ick een handvol zie van onze Abrahamyten
Gespaert tot leyder leet haer hert te bersten kryten?
Zoo ben ick wel ontaerd, en inden grond verzet
Van d' yver, die myn ziel verplichte aen Moses wet:
Maer neen, eer zy myn faem in Israël gelastert:
Eer hou my Iacob voor zyn speelkind en zyn basterd:
Eer lochen God 't verbond, bezegelt als ick heesch
Van schreyen, d' achtste dagh besneen wierd aen myn vleesch,
Eer ick een mate stelle, of voor myn dood laet enden
Den rouwe, die ick scheppe uyt Israels ellenden.
Light my dan noch aen't hert zo na de droeve staet
Van 't lieve Vaderland, hoe is dan zulcken haet
Op myn onnoozelheyd gebraeckt, en uytgespogen,
En uyt myn zuyv're borst zoo veel vergifs gezogen?
O Zon! die zonne en mane en sterren schenckt haer licht,
Die d' helsche duysternisse ontdeckt met uw gezicht,
Die d' afgrond van het meyr met d' appels van uwe oogen
Verraed, en by den neck geveynstheyd grypt en logen:
Ick dage u heylighlijck, en bidde u dat ghy tuyght
Of ymands dreygement, of gunst mijn vroomheyd buyght:
En dat uw boosheyd, die om wraeck riep, ghy Tyrannen!
Die tegen 't vaderland de ketens hield gespannen,
My toon waer na 'swets eysch ick heb mijn recht verbreuckt,
Of waer 't eenvouwdigh kleed is van mijn trouw gekreuckt.
Hoe dickmael naderde ick uw veel bestormde veste
Om af te stuyten 't ramp van 't algemeene beste,
En bood uyt 's Keyzers naem u hulde, en vrundschap aen,
Helaes! maer al om zunst, het water lietmen staen,
Men keerde hem niet om 't vuyr des ondergangs te blusschen,
Men vloeckte, en quetste my al razende ondertusschen:
Mijn ouwd'ren levens zat, wat onderstaet de wrock,
Of schaemt den haet zich niet? die wierpmen inden stock.
Maer isser wel een stuck te schendigh aen te rechten
Voor die uyt Sions kerck als uyt een roofslot vechten?
Voor die, wiens dolheyd kan noch moord, noch roof verzaen?
Voor die haer ving'ren aen 't gewyde dorven slaen?
Voor die in 't heylighdom als tygerdieren brullen,
En 't hooge koor met bloed, en versche lycken vullen?
Wat helpet! wonder is 't, hoe God zo lange draeght
Een boosheyd opgehoopt, daer van den Hemel waeght:
't Is wonder noch dat God haer quaed niet vroeger strafte,
Als elck Kerckschender dol hem als een hond aenblafte.
Hebt van verdiende loon nu overvolle maet,
En zwaerder wege uw straffe als uw bedreven quaed,
Vervloeckte Simeon, Ioannes twists aenblazer,
Zeloters, Salems pest, heyloozen Eleazer,
Die ghy te gader zyt verraders van die stad
Dien d'Hemel als zyn bruyt zich uytgelezen had:
't Onschuldigh bloed, dat hier gestickt is in zyn wapen,
Hou steeds uw bleeck gebeente onrustigh zonder slapen,
En d'Echo, die in 't woeste hier is de nachtegael,
Tot wraeck uw schimmen weck des nachts wel zevenmael:
Of schepty noch de locht, en zieltooght als gevangen,
Zoo schroeymen u het hert met gloeyendige tangen,
Of bouwe een ander hel, die, ick weet naulycx hoe,
Gerabraeckt houde u ziel, en laet geen sterven toe.
't Bouwvalligh Isr'el, nu 't vernielt is met zyn stammen,
Door zweerd, pest, hongersnood, en aengesteken vlammen,
De ruyter rijck van roof zijn wonden zich getroost,
De schildwacht afgebraeckt, ontharnascht word verpoost,
De stormbock blutzens moe' verpaystert wat zijn hoornen,
En 't Roomsch veldteecken zwiert te dertel van de toornen
Die Titus heeft verschoont, op dat noch langh na hem
Elck weet waer Roome liet 't verwoest Ierusalem,
De tenten zijn vol vreughds, vol juychens, en bazuynen,
Men vlechter niet dan palm, en lauwer, om de kruynen
Der helden te beslaen met kranssen altyd frisch,
En rust zich ten triumph, die maer een voorspel is
Van deze zegefeest, die aenstaet, daer gaet schuren
De Tyber blanck van stroom de Keyzerlycke muren:
Maer ons twaelfstammig volck, een hoopken, dat noch 'tzwaerd
De pest, de dood, het vuyr, en d'honger heeft gespaert
Tot allerhande smaed, op haer triumphs geruchten
Te deerlijck wedergalmt, en antwoord met verzuchten,
Hoopt treurigh klacht, op klacht, en steent zyn hert in twee,
En is gelyck de geen die in de wilde zee
Na schipbreuck schrylings op den mast noch 't lyf wil bergen,
Dryft tusschen klippen heen, en ziet geen oevers nergen,
Dryft tusschen vreeze en hoop, zwemt tusschen hope en vrees,
Zoo zwerft Iudea nu, die vaderlooze wees:
O Vader! haers erbermt: slaet 't aengezicht eens neder,
Die ghy de baren temt, de blixems, en t' onweder,
Temt 's vyands razernye, en koelt, en lescht den brand
Die van 't woest kryghsvolck heeft geschroockt het ingewand,
Dat Isacx overschot geen ramp meer op zich lade,
Dewijl ghy 't nu beveelt der Heydenen genade.
TITVS de Keyser. LIBRARIUS Rothmeester.