floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Gehoorzaamt hém, als my voorheenen, vroed, én stil;
Omdat ik ’t zo versta, ik uwer aller Wil.
VERSTAND.
’k Zal dan mét uwe gunst, ô zuster Wil, beginnen
Dit Eiland Vrijekeur, uw Erfryk, én de Zinnen
Uwe onderdaanen te beréchten.
Ja, Verstand,
Geliefde broeder, sint gy aan Vrouw Deugd de hand
Ten écht gegeeven hébt, is ’t my geluk, én voordeel
My zélve, als onderdaan, te schikken na uw oordeel.
Beminde Deugd, zét u aan myne réchte, én gy,
Infante, nader, én bekleed myn’ linke zy.
Kom hier, Gemeenebést; u maak ik, die voordézen
Nooit waart in achting, als gy wél behoort te weezen,
Tót myn’ getrouwste vrind, tót myn geheimste Raad,
Tót eerste, én opperste Bedienaar van de Staat.
DEUGD.
’k Verzoek, ô Vórst, dat gy aan Goedaard wilt verleenen
De plaats in ’t Raadsheersampt, die Kwaadaard had voorheenen.
Hy heeft ons beide altyd mét zórg, én trouw gediend,
Daar Kwaadaard door zyn’ schuld ons nimmer had te vriend.
Dat Kwaadaard op myn’ last uit zyn’ bediening treede,
En Goedaard zyne plaats in ’t Raadsheers ampt bekleede.
Dénk nu, heer Koning, aan Opréchtheid.
Wél Mêvrouw.
Opréchtheid hébbe’t ampt van eerste Staatjuffrouw.
Heer Broeder, wilt ge nu mét éénen niet gebieden,
Wie gy me toeschikt tót Raadsheeren, Edellieden,
En vórder hófgezin.
O neen, Infante, ô neen.
Kies na uw’ zinlykheid uw hófgezin alleen.
Gy zoudt te veel ontzag door myne keur verliezen.
Maar, mogt ik iemand tót uw’ Goevernante kiezen,
Myn’ keur zou vallen op Mêvrouw Réchtvaerdigheid.
Uw’ keur strékk’ my een’ wét; ’t geschiede, al ’t is gezeid.
GEMEENEBÉST.
Vertrékt nu, Zinnen, ô gelukkige onderdaanen
Van Deugd, én van Verstand, om ieder aan te maanen
Tót alle teikens van bedénkelyke vreugd.
DE ZINNEN.
Lang leev’ de Koning, lang, lang leev’ Verstand, én Deugd.
III. TOONEEL.
VERSTAND, DEUGD, WIL, ZINNEN, RÉCHTVAERDIGHEID, GOEDAARD, OPRÉCHTHEID,
						KWAADAARD, ONDEUGD, verschoolen.
EEn’ vreemde schoonheid, uit wiens néêrgeslagen ooge,
Vol traanen, évenwél de luister eener hooge,
En édele afkomst blinkt, komt aan uw hóf, én schreit
Méêdooglyk om gehoor by uwe Majesteit.
Wat’s de oorzaak van haar leed?
Zy heeft my niets doen weeten,
Dan haar’ bedroefde staat.
Hoe is de vrouw geheeten?
Zy zégt haar’ naam niet; maar, zo ’t weezen iets besluit,
Haar ziet, gelyk ik zég, iets groots ten oogen uit.
In ’t naast vertrék, én wacht myn wéderkeeren.
Zy kom.
De klaarste blyk van lóffelyk régeeren
Is, dat men de onderdrukte uit hunne élénden rukk’,
En de opgéblaazene, én vermeetele onderdrukk’.
IV. TOONEEL.
VERSTAND, DEUGD, WIL, GEMEENEBÉST, RÉCHTVAERDIGHEID, GOEDAARD,
						OPRÉCHTHEID, ONDEUGD verschoolen, KWAADAARD, EIGENBAAT onder het kleed, én
						de naam van Rédenvanstaat, ARGLISTIGHEID onder de naam van Staatkunde,
						VLEIJERY.
IK val voor u te voet.
Myne ongelukken
Verbieden’t, als gewoon my eeuwig te onderdrukken.
My voegt geen and’re staat, als daar my’t lót in stélt.
Het knielen voegt geen schoonte, uit wiens gelaat men spélt
Een’ hémelsche afkomst; rys.
Het Tydboek van myn leven
Zal u myn’ stérflykheid genoeg te kénnen geeven.
Nóch ééns, rys op; indien gy te uwer onschuld lydt,
Beloof ik te uwer hulp myn’ magt, myn’ gunst, myn’ vlyt.
In hoe vervaerelyk eene afgrond van élénden
Ik my gedompeld vind, myn lót zal daadlyk wénden,
En ’t opstaan zal my niet heel zwaar zyn, zo ge u hand
Gelieft te reiken tót myn’ hulp, én onderstand.
Wie zytge? spreek, wat wolk van zwaarigheên verduistert
De glans van uw gelaat, én houdt uw’ schoonte ontluisterd?
’k Bén Réênvanstaat, ô Vórst, die machtige Vórstin,
Wéleer van élk ontzien, én aller Vórsten min,
Toen ik de sépter zwaaide in zo veel’ groote Ryken.
Dóch nu van al die pracht, én Keizerlyke blyken
Zo vérre ontbloot, dat my van al die luister niet
Ter Waereld, als een droef geheugen, overschiet.
Hoe zyt ge die Prinsés, Mêvrouw? zyt gy die Réden-
Vanstaat, alomme voor een’ gódheid aangebéden?
Góôn, waar vervalt men toe! wie durfde u op de troôn
Aanranden? wie zo stout u steeken na de kroon.
Die dulle, die, ’t geen zy durft dénken, durft beginnen,
De Onweetendheid.
Het hoofd van myne vijandinnen?
Wie gaf haar zo veel magts?
De ménigte; ’t getal.
In deez’ verdurvene eeuw bemint het immers al
De Onweetendheid; dit maakt Onweetendheid zo magtig.
Zy heeft de Grootsten voor haar’ voeten néderslagtig
Zien knielen op der aarde, om onder haare vaan
Te dienen, én gestoord op my te véld te gaan.
Waar door haar’ Staatzucht, mét zich my gelyk te zétten
Nóch niet te vréden zynde, in ’t énd my zélve wétten
Voorschryven wou, daar ik my tégen heb gekant.
Maar wat vermag een’ vrouw, wén zy tót tégenstand
Niets heeft, als wapenen van traanen. De arme Réden,
En ’t Récht heeft uit, wanneer gewéld komt.
Snoode zéden,
En tyden! zal die veel vermag, al ’t geen hy wil,
Doen mogen?
’t Schynt zo; want op déze wys vervil
Myn’ kroon, én ryksstaf aan Onweetendheid, die daadlyk
Haar’ zo verachte naam, nu voor haar’ staat te smaadlyk,
En slécht, veranderde in Goedaardigheid. Die schyn
Doet nu Onweetendheid voogdés der waereld zyn,
Waarom ik arme Réênvanstaat mét myne moeder
Staatkunde, als ballingen verdreeven, u tót hoeder,
En hulp in onze nood verzoeken, ô Verstand,
En Deugd, gebieders in het onverwinlyk land
Van Vrijekeur, mét hoop van niet vergeefs te keeren.
Gy hoopt niet zonder grond; én zult geen hulp ontbeeren.
Al ’t geen myn’ hand vermag, myn’ dégen, én myn’ staf,
Wordt aangewénd tót uw’ hérstélling, én tót straf
Van uwe vijandin, ô aller vrouwen wonder.
De kroon voegt op uw’ kruin, die trótse moet’er onder.
Geréchtigheid gebiedt, ’t geen médelyden bidt.
Helaas! nu kén ik eerst, hoe weinig ik bezit,
Ach ik verstootene, ik éléndige! Hier blyken
Eerst récht myn’ rampen, én ’t verlies van myne ryken,
Omdat ik ze u niet kan aanbieden tót een gift
Voor uwe wéldaân, uit een’ zuiv’re, én éd’le drift
Van médedoogen my verlaatene beweezen.
Maar, Vórst, hoewél my ’t lót de magt, gelyk voordézen,
Niet heeft gelaaten, ay, sta my genadig toe,
Dat ik naar magt, schoon niet naar eisch, myn’ pligt voldoe.
Hier ziet gy alles, wat my ov’rig is gebleeven.
Ik héb u anders niet, als myn’ slaavin, te geeven,
Die, ’t zy haar’ hélle galm zich in de lucht verspreidt,
Of dat haar’ radde hand de schélle snaaren vleit,
Haar’ slaafsche staat verhéft door ’t oeff’nen van die kunsten.
Zy strékk’ de érkéntenis voor zo veel’ groote gunsten.
Aanvaerd haar, groote Vórst, van myn verpligt gemoed.
’k Zou te onméêdoogend zyn, zo ik u ’t éénig goed,
Dat u het ongeluk gelaaten heeft, kwam’ rooven.
O neen, dan bén ik eerst myn ongeluk te boven;
’k Héb een gezégend lót, wanneer ’t my zo veel laat
Van myne ontroofde schat, én ingestorte staat,
Dat ik daar méê zo groot een’ Koning kan beschénken.
Wanneer gy aan ’t verlies van schat, én staat zult dénken,
En om die heugenis bedroefde zuchten loost,
Zal u haar’ stém, én hand hoognoodig zyn tót troost.
Neen, groote Vórst, ô neen; myn’ druk zal dan verzwinden,
Als myn geschénk by u maar die genâ mag vinden,
Dat gy het uwer niet onwaardig acht te zyn.
Zou ’t u verstrékken tót vermind’ring van uw’ pyn?
O ja, Vórst; dat is al myn hoopen, én verlangen.
’k Zal haar dan, als te leen, van uwe hand ontfangen.
VLEIJERY.
Ik bén maar een’ verachte, onwaardige slaavin;
Dóch gy, heer Koning, toont uw groot gemoed niet min,
Dan’t Gódendom, dat zich een slécht geschénk verwaerdigt
Te ontfangen, als het een verpligt gemoed vervaerdigt.
Men stél haar in ’t getal der Jufferen van ’t hóf,
Geleij haar, Kwaadaard, ga.
Mêjuffrouw, mét verlóf.
VERSTAND, DEUGD, WIL, GEMEENEBÉST, RÉCHTVAERDIGHEID, GOEDAARD,
						OPRÉCHTHEID, ONDEUGD verschoolen, EIGENBAAT, ARGLISTIGHEID.
MEvrouw schynt afgemat van ’t reizen. Een geruster
Verblyf, dan déze zaal, was haar hoognoodig. Zuster,
Ik bid u, ga, geleij de aanminnige Vórstin
In ’t Koninglyk vertrék, daar alle Grooten in
Huisvésten, als zy ons de eer van hunn’ bykomst geeven.
’k Bén u ten dienst, Mêvrouw.
Ik word te hoog verhéven,
O Vórst...
Niet na verdienst. Dóch troost u zélf, schép moed,
En hoop.
Myn’ zaaken staan op al te goed een’ voet,
Om niet te hoopen, als uw’ goedheid, die nadézen
Myn’ hoop alleen is, my wil troosten, én geneezen.
VI. TOONEEL.
VERSTAND, DEUGD, GEMEENEBÉST, GOEDAARD, OPRÉCHTHEID, ONDEUGD
						verschoolen.
HEer Koning, gun my, als een’ trouwen onderdaan
Betaamt, myn’ meening vry te zéggen.
Spreek; wy gaan
In alles gaerne mét Gemeenebést te raade.
De waare teikenen van éêlheid zyn genade,
En médelyden, ik bekén’t, én ’t is niet vreemd,
Dat gy’t belang van Réênvanstaat ter harte neemt.
’t Bekoorlyk weenen van die twé aanminnige oogen
Verlókt, én dwingt de ziel tót krachtig médedoogen.
Maar zo ’t onthaalen van die Vórstelyke vrouw,
O Vórst, uw bloeijend Ryk gevaarlyk weezen zou,
Zo is uw hart verpligt tót nutter médelyden.
Wat noodiger belang gebiedt die zucht te myden?
’t Belang van ’t Koningryk, dit Eiland Vrijekeur;
Dat van uw’ vólkeren de Zinnen, die ge een’ deur
Tót rampen opent; want uw’ lóffelyk régeeren
Zou haast door haare raad in tieranny verkeeren.
Ze is wél de dóchter van Staatkunde, de éd’le kunst,
Die groote Vórsten leert hun vólk door dwang, én gunst
In toom te houden; maar men heeft haar binnen korten
Verkeerde leeringen ten boezem in doen storten,
En uit een’ hélsche borst doen zuigen snood fenyn
Van valsche gronden, én staatreegels, goed in schyn;
Waar van zy éndelyk doordronken tót de starren
Haar ongodistendom te schaamteloos heeft darren
Verhéffen.
OPRÉCHTHEID.
Zy schélt my Opréchtheid voor een’ vlék
Van alle Hóven, voor een haatelyk gebrék.
Zy leert de Koningen het veinzen, én bedriegen,
En zégt, dat iemand mét bedróg in slaap te wiegen
Een’ Koningsdeugd is.
Die verwatene veracht
Réchtvaerdigheid, én ként geen and’re wét, als magt,
Gewoon behoorlykheid, én pligten te overtreeden.
Daarom is Réênvanstaat een Réden zonder réden.
Men kan niets, als verdérf, voorzien uit haare raad.
’k Hoor échter, dat men uit haar’ léssen leert zyn’ staat
Handhaaven...
Had zy zélf haar’ ryken niet verlooren,
Zo mogt Verstand na haar’ handhaavingléssen hooren.
Haar voorbeeld raadt u, dat zy hier de voet niet vést’.
Zou ik zo onheusch zyn?
Zo raadt Gemeenebést’.
Zou ik haar uyt myn Ryk verjaagen?
Zo zou ’t voegen.
Dat we een’ rampzalige, een’ verlaaten’ vrouw verjoegen.
Is ieder, én te meer een Koning, niet verpligt,
Dat hy de droefheid van dat zwak geslacht verlicht’
Door bystand; ’k voel myn’ ziel mét haare ramp bewoogen.
Gy waart eerst Koning, eer gy eenig médedoogen
In ’t hart voelde over die verdreevene Vórstin.
Dies waar ’t onrédelyk, zo gy, die in ’t begin
Verpligt geweest zyt aan uw’ vólkeren, én staaten,
U nu een’ laatere verpligting meer zoudt laaten
Ter harte gaan: Daarom, indien gy’t Récht bemint,
Betracht de pligt, daar ge u eerst aan verbonden vindt.
Wat krachtiger bewys!
Wat wreedere gedachten!
O dood’lyk schoon, fenyn der ziele! zyn uw’ krachten
Zo groot, dat gy Verstand doet stilstaan, én vervoert!
Wat harder stórm óf dus myn’ harssenen ontroert!
Myn geest, verbysterd, weet te wraaken, nóch te kiezen.
Wil ik de schoone in ’t hóf behouden, óf verliezen,
Ik héb straks naberouw, wat ik van twéên besluit.
Wat doe, wat laat ik? ach, ’t is mét myn oordeel uit!
Verstand, geheel ontstéld, begeeft ons. Hoe zal ’t énden?
Men moet zyn’ zinnen in dit onweêr zien te wénden
Naar ons goedvinden, én hém vólgen, waar hy ga;
Dit is myn’ raad.
Kom, gaan we, is ’t reede niet te spâ.
VII. TOONEEL.
ONDEUGD, alleen.
VErmaledyd gebroed! dat opzét zal ik stuiten,
Of’k heet geen Ondeugd. Dat ’s een tréflyk raadbesluiten!
Wat zo ziet, jaag ze wég, heer Koning, laat ze gaan.
Ja tóch, alreêman. Wél wat hébben wy gedaan,
Wy arme onnooz’le bloeds? dat wou ik wél eens vraagen.
Wy komen ’er zo eerst, én straks ons wég te jaagen!
’k Wil jou wél zweeren... Maar hólla... Neen, ’t is goed vriend.
VIII. TOONEEL.
ONDEUGD, KWAADAARD, ARGLISTIGHEID.
HO! wéllekom Mêvrouw Arglistigheid. Gy vindt
My récht van pas; het staat heel slécht mét ons geschapen.
Ja, Ondeugd, ’k vreesde ’t wél, én wilde ’er niet op slaapen.
Derhalven ik de Infante alleen Heer Eigenbaat
Liet onderhouden, om uit uwe mond de staat
Van ’t wérk te weeten, én bad Kwaadaard my te leijen
Daar ge u verschoolen had.
Zaagt gy den Koning scheijen?
Vry wankelmoedig, zo my dócht. Ik hoorde hém
Verzuchten meer als ééns, én mét een’ flaauwe stém
Gebieden, dat men hém te rust bragt, én door ’t speelen,
En zingen der slaavin ’t ontroerd gemoed zou streelen.
Wat hapert ’er?
Van all’s. Gemeenebést verklaart
Zich tégens ons, én raadt, men zou ons mét der vaerd
Het hóf doen ruimen, én het slimste is wél van allen,
Dat hém Heer Goedaard, én Opréchtheid méde vallen,
Ja zélfs de Koningin.
Maar wat was zyn besluit?
Nóch’t één, nóch ’t ander; maar het ziet ’er zéldzaam uit.
Zy vólgen alle drie den Koning naar, én zullen
Met stadig teemen hém de hérssenen zo vullen,
Dat hy hunn’ meening in zal vólgen op het lést,
En ons verjaagen. O! ’k vrees voor Gemeenebést
Dien loozen Vós.
’k Zou hém nóchtans die pas verzétten,
Had ik myn’ kinderen in ’t hóf.
Wie kan belétten,
Dat zy niet komen?
’k Was in vrees, dat ons misschien
In ’t hóf te zamen de één, óf de ander kwam’ te zien,
Die ons mogt kénnen; want zy zyn nóch niet van kleêren
Veranderd.
Zoudt gy hén hier anders wél begeeren?
Zyn ze in ’t huis van Veinzery nóch?
Daar wachten ze, om ons by te komen, Heer, zo dra
Het donker is.
Licht zult ge uw kind’ren eer behoeven;
En ’t zal niet noodig zyn tót te avond toe te toeven;
’t Is hier récht achter; zo gy wilt, dat ik hén haal’,
Ik weet hén daadlyk door een’ bywég in deez’ zaal
Te lévr’en, zonder dat hén iemand kan verspieden.
Het waar’ my lief, naamt gy die moeite, én kon ’t geschieden.
Wél, onderhoud terwyl Méjuffrouw Vleijery,
Die ginder aankomt: ’k bén u daadelyk wéêr by.
IX. TOONEEL.
VLEIJERY, ARGLISTIGHEID, ONDEUGD.
O Spyt! én dat ik nóch op myne mond moet klóppen!
Ik kan, ik kan het niet verkróppen.
In’t béste, in ’t midden van myn’ zang, die, zo het scheen,
Zyn’ Majesteit verrukte, én alle zwaarigheên
Van ’t hart streek, zo dat hy my mét genadige oogen
Aanschouwde, komt Vrouw Deugd heel onheusch ingevloogen;
En onder schyn, dat zy Verstand iets van belang
Te zéggen had, versteurt zy niet alleen myn’ zang,
Maar heet my zyn vertrék te ruimen half verbólgen.
Zwyg stil, Opréchtheid komt, én schynt u na te vólgen.
ONDEUGD, OPRÉCHTHEID, ARGLISTIGHEID, VLEIJERY.
VAn wie beklaagt gy u mét zulk een ongeduld?
Zyt gy niet aangehoord, dat is uwe eigen’ schuld.
Waarom tóch?
Wiens gehoor kan al uw’ leugens lijen?
Wat noemt gy leugens?
Ik noem uw’ lóftuiterijen
Met réden leugens. Gy verhandelt aardsche stóf,
Als waar’ die Hémelsch; én geeft góddelijke lóf
Aan ménschen.
Wat zyt gy onnozel? Dat zyn naamen,
En hooge tytels, die den Magtigen betaamen.
Maar ’t gaat te hoog.
Men kan Verstand niet na waardy
Volpryzen.
Hangt ’er wat opsnijerijen by.
Gy dient de Koningin.
Wat woudt gy daar méê zéggen?
Ja, ’k dien Vrouw Deugd.
Het lust my nu niet in te léggen
Nóch tégens u, nóch haar; gy zyt van ééner aard.
’k Bekén’t, én acht my zélf daarom te meerder waard.
Gy zyt verdacht. Men acht u zoet zien, nóch schoon praaten.
Ik bén réchtvaerdig, ’k bén réchtuit, én moet u haaten;
Want gy zyt valsch, én liegt al, ’t geen gy doet, én zégt.
O hoon! een’ vrouw, als my, te heeten liegen!
Récht,
Een’ vrouw, als u! wat moet men hooren, én aanschouwen!
Zie toe, Opréchtheid, ’k zweer, ik zal ’t u doen berouwen.
Gy spreekt, als waart gy iets bezonders.
Meer, als gy.
Een’ voetveeg, een’ slaavin! wat stélt zich boven my?
’k Bén meerder, als ik schyn, ja dan gy zoudt gelooven.
Ik bén de schoonste konst der hóven.
Ik bén, die op het hart der Grooten meer vermag,
Als alle kunsten, die de waereld immer zag.
In ’t korte, wie ik bén, zult gy eerlang beproeven.
Zo zyt gy Vleijery, myn’ vijandin. Hier hoeven
Geen blyken meer. Hoe komt die dartele in dit hóf?
Hoort toe dan, Vleijery. Gy dient hier op verlóf:
De Koningin heeft my alleen u nagezonden,
Om u te zéggen, hoezy’t kwaâlyk heeft gevonden,
Dat gy zyn’ Majesteit met wind van woorden tót
De Hémel voerde, hém, én al zyn hóf ten spót.
Dies zo gy haare gunst niet roekloos wilt verliezen;
Moet gy eene and’re toon op uwe snaaren kiezen.
Dit was myn’ boodschap; gy, begryp daar uit uw’ pligt:
Ik voeg my tót de myne, én héb myn’ last verricht.
ARGLISTIGHEID, VLEIJERY, ONDEUGD.
DAar hébt ge uw vonnis wég.
Ik acht haar niet mét allen,
Nóch zélf de Konigin; kan ik maar wélgevallen,
Al waar ’t op trótser voet, verwékken in Verstand;
Want nimmer hoopte ik op iets goeds van de and’re kant.
Al mét der tyd, myn’ schoone: al hébt gy groote réden
Tót moeijlykheid; gy moet die kóp, die korzelheeden
Wat leeren breeken. Want gy zyt te braaf een’ meid;
En ik bemin u, maar ik haat die kóppigheid.
Vrindin, men komt ’er niet, op die manier. Uw weezen
Staat spits, gelyk eene Éls.
’t Is waar, myn uitgeleezen.
Ik was vervoerd van spyt.
Past dat aan Vleijery?
Neen, Ondeugd, ik héb schuld, ’k bekén het, én bén bly,
Dat gy’t my zégt, ik zal ’t u mét deez’ kus vergélden.
Myn’ Vénus!
Myn Adoon, myn Mars, myn héld der hélden!
Laat af; ik hoor gerucht. Neen, weest niet al te bang;
’t Zyn beij myn’ kind’ren mét Heer Kwaadaard.
XII. TOONEEL.
KWAADAARD, BEDRÓG, SCHYNHEILIGHEID, ARGLISTIGHEID, VLEIJERY,
						ONDEUGD.
HÉb ik ’t lang
Gemaakt?
O neen, gy hébt u lóflyk wél gekweeten.
’k Bén u verpligt. Maar zal nu niemand konnen weeten,
Dat zy in ’t hóf zyn?
Neen, geen ménsch heeft ons ontmoet.
Wy komen hier door een’ bedékte gang.
Heer Kwaadaard, ay geleij myn’ dóchter in myn’ kamer.
Gy Juffrouw Vleijery, opdat ge in ’t hóf bekwaamer
Uw’ ról moogt speelen, blyf myn’ dóchter trouwlyk by:
Want als Schynheyligheid wat leert van Vleijery,
En Vleijery wéêr van Schynheiligheid wil leeren,
Zult ge ieder klimmen tót het tóp van uw begeeren.
Schérpt dan malkanderen uw’ kunst mét aandacht in;
’k Bén mét myn zoon Bedróg straks by u.
Koningin
Myns harten, reik me uw’ hand; wy zullen mét ons beijen
Bést voegen. Kwaardaard zal Schynheiligheid geleijen.
XIII. TOONEEL.
ARGLISTIGHEID, BEDRÓG.
MYn zoon, ik héb mét u een’ wigtige aanslaag voor;
Maar schort het u aan moed, zie ik ’er geensins door.
BEDRÓG.
Wat hébt ge noodig, list, óf krachten?
Geen van beide;
Niets hoeft ’er toe, als moed.
Dat my myn’ Moeder zeide,
Waar zy my noodig had, zo zoude ik op een haar
Myn hart afmeeten na de grootheid van ’t gevaar.
’t Kon lichtelyk zyn, dat de ongewoonte u wat vervaarde;
Maar anders is ’t gevaar van geen, óf weinig waerde.
Hoor toe. Gemeenebést, des Konings grootste vrind,
En hartsvertrouwde is heel tót ons verdérf gezind,
En raadt den Koning ons te zénden uyt zyn’ landen.
Die moet van kant; zyn’ dood verzoek ik van uw’ handen.
Wél, is het anders niet, dat waare een’ kleinigheid;
Maar zie, een man staat voor een man; récht uitgezeid,
’t Heeft wérk in, is ’t een vént, die handen heeft, én voeten,
Voornaamelyk wanneer het voor de vuist zou moeten
Geschieden.
Zou ik zo myn’ kinders waagen? neen,
’t Hoeft voor de vuist niet; hélp hém mét vergif maar heen,
Of stróp, óf dégen, zo gy hém bést af kont maaken.
Ook is hy oud, én zwak van krachten.
Groote Zaaken!
Kom, Moeder, rékent dat, gelyk gédaan. Wat meer?
Dan wénschte ik, dat gy u in ’t kleed staakt van dien Heer,
Uw weezen trékt op hém zo nét in alle deelen,
Dat gy gemaklyk voor Gemeenebést zult speelen,
Als gy gepruikt zit, én getabbaard zo, als hy,
En voorts de streeken pleegt van uwe kunst’naary.
Waar voor vreest ge? ’t plag u nimmermeer te ontbreeken
Aan vonden, zoudt ge in zulk een’ beuz’ling blyven steeken.
Wist ik ten minsten dan wat meer omstandigheid.
Kom, gaan we, ik zal ze u naakt ontvouwen; ’k word gebeid.
EIGENBAAT, ONDEUGD.
MAar zég, wanneer wil my de Infante alleenig spreeken?
Als ’t u belieft. Zy schynt op u in liefde ontsteeken.
Nooit heeft my iemand zulk een heusch onthaal gedaan,
Dan zy; want naauwlyks had zy myne komst verstaan,
Of zy beval, my voor alle andere in te laaten;
En straks begon ze mét my smaakelyk te praaten
Van uw’ verdiensten, én was bly, dat gy haar de eer
Van uw gezélschap, én bezoek zoudt geeven, Heer.
’k Héb wél gemérkt, toen zy me in myn vertrék geleidde,
Dat zy me lief had aan al ’t geen zy deede, én zeide;
Maar ’t is me een’ kranke troost; want haar’ geneegenheid
Heeft zy op eene al te yd’le, én lósse grond geleid.
Zy weet niet, wie ik bén.
Ho, komt ze dat te weeten,
Haar’ liefde groeit licht aan twé léngten, én dry breeten.
Wat Juffer hédensdaags, hoe hoog, hoe laeg van staat,
Die niet ter dood toe is verliefd op Eigenbaat.
Ik zie Arglistigheid aankomen. Wél, wat tyding?
EIGENBAAT, ARGLISTIGHEID, ONDEUGD.
ZEer wénschlyke, om u stóf te geeven tót verblyding.
Gemeenebést, myn Heer, is al van kant; én myn
Beminde zoon Bedróg hérschapen in zyn’ schyn,
Die zyn’ manieren zo heeft weeten aan te wénnen,
Zyn’ spraak, én mynen, dat zy niet zyn te onderkénnen.
Want mét de tabberd van Gemeenebést versierd,
En zittende in zyn’ plaats, berêcht hy, én bestiert
’s Lands zaaken, zynde ontzien by Grooten, én by Kleenen,
Die hém Gemeenebést te weezen vastlyk meenen.
Hoe kwam hy om?
Myn zoon heeft hém, terwyl hy sliep,
Opdat hy de aanslag niet verbródde, indien hy riep,
De keel behéndig mét een’ koorde toegebonden;
En dus al slaapende aan Mêvrouw de Dood gezonden.
Hy heeft een’ stoute daad bestaan.
Wat doet men nu
Niet al, ô Réênvanstaat, óf Eigenbaat, om u?
De onnoz’le zouden ’t wél niet hébben durven dénken,
Om de éd’le wétten der gastvryheid niet te krénken;
Maar zyn de wétten voor de Magtigen gemaakt?
Wie die niet overtreed, én wégschopt, én verzaakt,
Wordt door de vrees voor straf alleenlyk wéderhouden.
Wég mét geloof, én trouw; ’t zyn deugden van der ouden
Vergeeten vad’ren tyd, toen ’t vólk wierd voorgezét
Een’ schotel raapen voor wat lékkers, voor bankét
Nu réken ik de kroon, én sépterstaf der landen
Van Vrijekeur al op myn hoofd, én in myn’ handen,
Nu myn vertrouwste vrind Bedróg, gehouden voor
Gemeenebést, bezit des Konings hart, én oor.
Maar ginder, dunkt me, zie ik Vleijery, myn’ vryster,
Al huppelende op ons aankomen; zy moet byster
Wél in haar’ schik zyn, die uitputster van myn’ jeugd.
EIGENBAAT, VLEIJERY, ARGLISTIGHEID, ONDEUGD.
Wél Vleijery, van waar? zo dartel, én verheugd?
Alleen om u de weet van myn geluk te geeven.
De Koning heeft my in Opréchtheids plaats verhéven.
’k Bén eerste Staatjuffrouw der Koninginne, dóch
’k Héb dés geen kleene dank te weeten aan Bedróg.
Door wélke diensten zyt ge in ’t kort zo hoog gereezen?
De eer, die ’k héb gehad van uw’ slaavin te weezen,
Verstrékte my verdienste, én diensten. Dies, ó Prins,
Is déze gunst aan u beweezen, my geensins.
Maar wat was de oorzaak van’t afzétten van Opréchtheid?
Haar’ groote inbeelding van zich zélve, óf liever sléchtheid,
En botte stoutheid, én te mywaart zéker slag
Van kwaâ bejégening, waar van ik myn beklag
Deed aan den Koning, wyl Bedróg zyn’ zy bekleedde,
Die,’t breed uitmeetende, den Koning overreedde,
Dat hy haar niet alleen afzétten, én verlóf
Zou geeven, maar geheel haar bannen van het hóf,
Gelyk ’t gebeurd is,
Dat gaat wél. ’k Héb nu uw’ dóchter
Schynheiligheid van doen. Waar is ze?
Kwaadaard brógt ’er,
Dóch ongekleed, in ’t hóf door een’ bedékte gang.
Ik wénschte, dat zy wél vermomd was; want eerlang
Is zy my lichtelyk hoognoodig.
’k Zal wél maaken
Aan Gódsvruchts kleed’ren door myn zoon Bedróg te raaken;
Weest dés gerust, én laat sléchts alles op my staan.
Wél; ondertusschen zal ik by de Infante gaan.
VLEIJERY, ONDEUGD.
ZO zyt ge nu Mêvrouw, én hoog in staat gesteegen?
Ontstélt u dat?
Van wégen
Onze onderlinge liefde; omdat ge, nu te hoog
Gezéten zynde, van die vérre steilte ’t oog
Op my niet wérpen zult.
Hoe? kénnen wy malkand’ren
Dan eerst van héden, óf van gist’ren?
Maar ’t verand’ren
Van staat verandert het gemoed gemeenlyk ook.
Eerampten zyn te récht geleeken by de rook,
Dewyl zy de oogen der bezitt’ren straks verblinden.
Hoe zoudt gy onder zo veel’ Jonkers kunnen vinden
Een boontje, een dwérgje?
Van gestalte zyt ge een dwérg;
Maar van waardy een reus, een man, gelyk een bérg.
’k Vertrouw, dat u wéleer myn’ gaaven zo behaagden;
Maar, sédert dat gy in ’t getal der Kamermaagden
Niet meer getéld wordt, én zo groot geworden zyt,
Voegt u een grooter Heer. Nu raakt u Ondeugd kwyt.
Gy hoont myn’ liefde door dit ongegrond vermoeden.
Myne opgang, Ondeugd, zal onze onderlinge gloeden
Tót voedsel strékken; want hoe hooger my ’t geval
In aanzien stélt, hoe meer ik Ondeugd minnen zal.
Is ’t waar? zult gy me altyd beminnen?
Tót myn stérven.
Steeds om my dénken?
Nooit dat zoet geheugen dérven.
Ik zweer het u mét eede; ay, staak uw’ jaloezy,
Aanminnige Ondeugd.
Uitverkooren’ Vleijery!