floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Berooven? neen, ô neen, trouwhartig Jongeling!
'k Versmaad u niet; ik acht uw' yver niet gering.
's Volks vreugd strekt my tot spys. Verzadig u. 'k Zal toonen,
Myn Kind! dat ik uw deugd en yver kan beloonen.
De Hemel zorgt voor u; zyn zegen blyve u by!
Zo strekt ge een waardig lid van Leydens burgery.
Ik zal zo min dees daad, als de eedle trouw vergeeten
Waarmeê ge u in de schans te Lammen hebt gekweten.
van der Werf, van Hout, Magdalena, Elizabeth, de Weesjongen, van Zwieten,
						van Noorden, van Baarsdorp, Raaden.
De Weesjongen voegt zich aan de zyde van Van der Werf, een weinig
						achterwaart.
Wy zonden van der Does Boisot reeds te gemoet,
Die zich met Willemsse en de Hopliên herwaart spoed,
Op 't vrolyk krygsmuzyk van pauken en trompetten.
't Volk juicht aan allen kant waar zy de schreden zetten,
En viert hunne aankomst met schalmei en luit en trom,
Alöm gemengeld met der klokken dof gebrom.
De dappre vlootling, die de zege ons heeft verworven,
Ontzachlyk van gelaat, met houw op houw gekorven,
Verminkt in 't stryden voor de vryheid van 't gemoed,
Draagt halve maanen op den halfversleten hoed,
Die aan 't verheugde volk dit opschrift geeft te leezen:
't Is eindloos beter Turks- dan Spaanschgezind te weezen.
De jeugdige Montfoort, veréénd met van der Laan,
Vervolgt inmiddels, langs met rysgehoogde paên,
Den Spaanschen vluchteling; die, uit ons oog gevloden,
Het krygstuig achterliet, en zelfs niet weinig dooden.
Het krygsmuzyk genaakt. Daar is de Heldenschaar.
van der Werf, van Zwieten, van Noorden, van Baarsdorp, Magdalena,
						Elizabeth, Raaden, van Hout, de Weesjongen, Boisot, van der Does, Willemsse,
						Land- en Zee-Kapiteinen, Gewapende Burgers en Scheepsvolk, met Vaanen,
						Trompetten en Trommelen.
Boisot
Geluk, driewerf geluk, na 't uitgestaan gevaar,
ô Burgervadren en beroemde Raad van Leyden!
Gantsch Neêrland zal uw' lof eeuw uit eeuw in verbreiden,
Uw naamen tellen by de Helden, door wier deugd
Het Land in 't bly genot der vryheid zich verheugt.
Zo min zal tyd of eeuw aan Neêrland doen vergeeten
Hoe zich 's Lands Staaten tot behoud van Leyden kweeten;
Der Kapiteinen moed, Oranjes wys beleid,
De trouw des vlootelings en uwe dapperheid:
Dat zich de veege Stad voor 't onheil vind geborgen,
Zyn wy, naast God, verpligt aan die veréénde zorgen.
Wat heil dat Leyden van die zorg de vruchten smaakt!
Hoe heeft ons aller hart naar dat geluk gehaakt!
Wat is, op 's Prinssen raad, al arbeids ondernomen
Om Delf- en Rynland door het Maasnat te overstroomen,
Opdat men redding zond langs 't golvend waterspoor!
Wat groef men wegen uit, wat stak men dyken dóór!
Doch al die arbeid had de Stad niet kunnen baaten,
Zo Spanje Lammens schans uit vrees niet had verlaaten.
Hoe rees de hoop zo ras zyn oogmerk wierd bespied;
En hy 't geschut dier schans deed zinken in de Vliet!
Toen sprak de blydschap uit kartouwen en trompetten;
En all' wat riemen voerde of zeilen by kon zetten
Genaakte al juichende de thans verloste plaats.
tegen Boisot.
Had Valdez, op den eisch des woedenden soldaats,
Het stormen op de Stad deez' nacht nog ondernomen,
Gy waart tot haar behoud, helaas! te spaê gekomen.
't Is vreemd dat hy tot nu dat opzet heeft vertraagd.
Wat of hem wederhield?
Dees gadelooze Maagd,
Uit d' adelyken stam van schrandren Moons gesproten;
Die, schoon reeds Valdez Bruid, zich met ons heeft besloten
In dees benaauwde Vest, op hoop dat, door haar trouw,
Het volk met haar geslacht den ramp ontkomen zou.
tegen Magdalena.
Wat zal u 't Vaderland tot eene erkentnis wyden?
't Is me eers genoeg dat ik de Vesting hielp bevryden.
Zo lang men Leydens naam met lof in Neêrland noemt,
Worde ook uw deugd en naam door 't nageslacht geroemd!
ô Eedle van der Werf, die in de staatsgevaaren
Zo pal stond als een rots in 't hart der woênde baaren;
Die, zelf verdrukt door 't leed, het onze hebt verzacht!
Duld dat de dankbre Stad u als haar' Vader acht'!
De gantsche Raad heeft naar vermogen zich gekweten.
Opdat geen tyd den moed van Leyden doe vergeeten,
Heeft Hollands Staat beraamd, om binnen zynen muur
Een School te vestigen, die eeuw en tyd verduur'.
Men noem' de trouwe Stad voortaan 't Bataafsch Atheenen;
Een plaats waar Godvrucht, Kunde en Yver zich veréénen;
Die door Geleerdheid gantsch Europe aan zich verpligt',
En in wier kreits de troon der wysheid is gesticht.
De Stad aanvaard deeze eer met een erkennend harte.
Zo strekk' de Hooge School, die haar geleden smarte
Door de edelmoedigheid der Staaten grootsch vergoed,
Door alle de eeuwen heen een blyk van haaren moed;
En lever' Helden uit, die 't Vaderland waardeeren,
De Vryheid des gemoeds met goed en bloed verweeren;
Altoos gedachtig hoe veel rampen Leyden leed,
Wanneer 't de dwinglandy met zo veel krachts bestreed,
En in der burgren bloed den eersten grondslag veste
Der eedle vryheid vàn al 't Nederlandsch geweste.
Zy bloeije eeuw uit eeuw in; en zy door 't nageslacht
Met waare dankbaarheid eeuw uit eeuw in herdacht;
Terwyl wy, jaar op jaar, eerbiedig neêrgebogen,
Met ééne stem, één hart, Gods grooten naam verhoogen.
Ons voorbeeld baane al 't volk hier toe een loflyk spoor,
En leid' het juichend op naar 't heilig tempelchoor.
Onder een aangenaam muzyk van pauken, trompetten en trommelen, vertrekken
						Boisot, Willemsse en van der Werf. Van Zwieten bied de hand aan Magdalena;
						en van Noorden aan Elizabeth, om hen te volgen. Zy worden gevolgd door van
						Baarsdorp en van der Does. Deezen door de Raaden en van Hout. En terwyl de
						Land- en Zee-Kapiteinen vertrekken, valt het gordyn.
Einde van het vyfde Bedryf.
Jacob Simonszoon de Ryk
Alfonzo
Don Ozorio de Augulo
Don Francisco de Bovadilla
Donna Elvire de Moncada
Nicolaas Nicolaaszoon Hooft
Margareta Hooft
Christoffel Mondragon
Don Louis de Requesens
Jacob Simonszoon de Ryk.
'k Begeer de vryheid niet ten kosten van myne eer. ......................... Geef my
				myn keten weêr,
Toezang, aan de vaderen des vaderlands.
Handhaavers van gezag en orde! Wyze Vadren!
Onwrikbre Zuilen van 't Bataafsch Gemeenebest!
Gy, die 's Lands Vryheid kroont met frissche olyvenbladren,
En Wet en Handvest schraagt in ons beroemd Gewest!
't Is billyk dat ik u den Vryheidminnaar wye,
Wien veelen onder u het Hoofd zien van hunn' stam;
In 's Lands stikdonkren tyd de Baak der Burgerye,
En de onvergangklyke eer van 't magtig Amsterdam.
Toen Dwinglandy, die zich van Alva steun beloofde,
Haar' troon in Brussel vestte, en, met bebloede hand,
De Vryheid, zwaar gewond, van hoed en speer beroofde,
En martelvuuren stookte in 't hart van 't Vaderland;
Ontwaakte Neêrlands Leeuw; en op zyn vreeslyk brullen,
Voelde elk rechtschapen en grootmoedig Batavier
Zyne eedle ziel met trouw voor 't Vaderland vervullen,
En schaarde zich vol moeds by Nassauws krygsbanier.
Zy waaren 't die voor 't Recht des droeven Landzaats streeden;
Zy riepen Vryheid uit voor Nederlands Vorstin;
Die maar' wierd naauw' verspreid, of 't grootste deel der Steden
Blaakte, op hun loflyk spoor, van eedle Vryheidsmin.
De Maagd van Amsterdam was doodelyk verlegen
Of zy den wreeden Graaf, naar haare alöude trouw,
Zou staaven in 't gezag; dan of ze in 't eind den degen
Van haaren Heldenstoet der Vryheid wyden zou:
Dit wanklen had haar 't juk schier op den hals gedrongen,
Ten waar' het beste deel der fiere Burgery
Haar, byna tegen dank, had aan dien ramp ontwrongen;
Men zond de blooheid scheep, en Amsterdam wierd vry.
Het roemryk Rome booge op zyne Heldenschaaren;
Metellus, Scipio, Camillus, Fabius;
Ons Vaderland kan Rome in Dappren evenaaren;
Maar 't roemt met Rome slechts op éénen Regulus.
't Was Jacob Simonszoon, door de Amstelstad verdreven,
Die grootsch dien hoon vergaf; dien hoon vergold met trouw;
Noch Echtgenoot, noch Kroost, noch goed, noch bloed, noch leven,
Te dierbaar hield tot steun van 't ryzend Staatsgebouw.
Waarom, myn Vaderland! hebt gy uw' Rechtbeschermer,
Uw' grooten Burger met geen lauwerblaên bekroond?
Waarom word nog zyn Beeld in helderblinkend marmer
Niet in der Staaten zaal aan 't Nageslacht vertoond?
Of acht ge, ô fier Gewest! het hooger eer te weezen
Dat gy zyn' grooten Naam in uw Geschiedenis
De vreemde Volken doet in gouden lettren leezen,
En dat zyn roem in 't hart des Landzaats veiligst is?
ô Ja. Nooit kon zyn deugd een eedler loon verwerven.
Metaal en steen verderft door 't knaagen van den tyd;
Maar nimmer zal de lof eens Staatsbeschermers sterven,
Aan wien het Vaderland zyn hart ten tombe wyd.
Elk Nederlander aêmt, by de intrede in het leven,
De zucht tot Vryheid in met de allerëerste lucht,
En acht het zich een' pligt den Helden eer te geeven,
Voor welken 't wreed Geweld al siddrende is gevlucht.
De kuische vrouwenschaar' der oude Batavieren
Verëeuwigde in haar' zang der Dappren oorlogsdaên:
Haar dochters vlechten nog den Heldenstoet lauwrieren,
Door wier onkreukbre trouw 's Lands Recht wierd voorgestaan.
Myn zangster vind als zy in hunnen lof behaagen;
Zy, door de onschatbre deugd des Admiraals gestreeld,
Besloot haar dichtpenceel aan zynen roem te waagen;
En schilderde in dees blaên zyn achtingwaardig Beeld.
Haar kunstgewrocht, hoe ruuw, vind, ongevergd, Meceenen.
Men toont aan d'Amstel zucht voor 't Vaderlands tafreel;
De Schouwburg ryst uit de asch-waarïn hy scheen verdwenen,
En voert de Ryk ten toon op 't nieuwgebouwd Tooneel.
Beschermers van 't Gewest waarïn hy wierd geboren!
Gy, onder wier bestuur de Landzaat veilig leeft,
En nooit door 't onrecht zich den rampspoed ziet beschoren,
Die zo veel Braaven in zyn' tyd getroffen heeft!
Beschut de Vryheid. Waakt voor 't Recht van Neêrlands Staaten,
Door goed en bloed ontrukt aan 't woên der Dwinglandy:
Elk uwer zy in nood, tot heil der Onderzaaten,
Den Admiraal gelyk, en kwyte zich als hy!
't Behoud van 't Vaderland moet alles overweegen.
Waakt voor verdrukte deugd. Schraagt weetenschap en kunst.
Uw achtbaar voorbeeld strekke uw kroost zo groot een' zegen
Als u de Ryk verstrekt! Ontfangt zyn Beeld in gunst.
De liefde voor het Vaderland was altoos een kenmerk van onzen Landaart. Wy zien
					denzelven, van de tyden van Claudius Civilis af tot op onze dagen, goed en bloed
					rustig opzetten om hetzelve te beschermen. Nooit echter vertoonde deeze zucht
					zich schooner, dan toen Philips de Tweede de Vryheid naar het harte stak; toen
					wierd elk Nederlander een Held. Wie telt alle de naamen van haare edelmoedige
					Beschermers, die onder de banier der doorluchtige Nassauwsche Vorsten gestreden
					hebben? Mannen, die aan de Nakomelingschap dierbaar zullen zyn zo lang Nederland
					een vry Gemeenebest zal weezen. Onder deeze lofwaardige Helden verdient Jacob
					Simonszoon de Ryk eene uitmuntende plaats; gelyk door den grooten
					Geschiedschryver Hooft zeer wel is aangemerkt. Dit heeft my bewogen zyn' naam,
					na tweehonderd jaaren, weder te doen herleeven. Zie hier de byzonlerheden die ik
					van zyn' persoon heb kunnen verneemen. Jacob Simonszoon de Ryk, of de Ryke, was
					toegenaamd van der Gracht. Zyn Grootvader, Ryk Alberts van der Gracht, wierd
					bygenaamd Rykert, en was gehuwd aan Margareta Remmers; by welke hy drie Zoonen
					had, Simon, Pieter den ouden, en Pieter den jongen, nevens drie Dochters. Hy
					schynt van Amsterdamsche afkomste geweest te zyn, dewyl in de lysten der
					Regeeringe van die Stad, onder de Schepenen van den jaare 1416, reeds gevonden
					word, Willem Janszoon van der Gracht. De oudste Zoon Simon Ryke, of Rykert van
					der Gracht, trouwde Cornelia van der Pot, Willems Dochter; en had by haar twee
					Zoonen, Jacob en Rykert, nevens zes Dochters.
Jacob Simonszoon de Ryk, was gehuwd aan Margareta Hooft, Nicolaas Dochter. Zy had
					één Broeder, ook Nicolaas genaamd, en was een volle Nicht van den beroemden
					Amsterdamschen Burgemeester, Cornelis Pieters-zoon Hooft. By zyne gemelde
					Echtgenoote had hy twee Zoonen en drie Dochters; Simon, Willem, Geertruid,
					Agatha, en Johanna. Uit de talryke spruiten van den stamboom van de Ryk zyn
					eenige takken der aanzienelyke Familiën van Oudenroch, Spiegel, Backer, van
					Waveren, van Hoorn, van der Pot, Raap, Hudde, de Wit, en anderen gesproten.
					Deeze en nog eenige byzonderheden ben ik verschuldigd aan de berichten my door
					sommigen van hen beleefdelyk medegedeeld; waarvoor ik openlyk myne erkentenis
					betuige. Of Roeland de Ryke, Pensionaris van Loven, en in 1568 door Alva
					gevangen, van de Familie geweest is, heb ik niet kunnen ontdekken. Waarschynlyk
					is Pieter de Ryke, Representant van Prins Willem den Eersten, als eerste Edele
					van Zeeland in 1581, een Broeder van den Vader van onzen de Ryk geweest, die,
					gelyk hier vóór blykt, twee Broeders gehad heeft, beiden Pieter genaamd. De
					waarschynlykheid hiervan word vergroot, doordien men my bericht heeft dat nog
					heden eene Familie in Zeeland is, die den Naam en het Wapen voert van de Ryke
					van der Gracht.
Onze de Ryk, in de Nederlandsche geschiedenissen bekend onder de inneemers van
					den Briel, en als Admiraal van ter Veere in den jaare 1572, heeft het geluk
					gehad dat zyn naam nog roemryker der vergetelheid ontrukt is door zynen
					Bloedverwant, den Historieschryver Hooft; de eenige van onze oude
					Geschiedschryveren, zo verre my bekend is, die een omstandig bericht geeft van
					de daad, die het onderwerp van dit Treurspel uitmaakt.
Naderhand is hy geweest, Heere van Zaffelaar; Overste over het Land van
					Over-Flakké; en heeft als Kolonel en Luitenant onder den Grave van Bossu in de
					legers van den Staat, in den jaare 1580, te lande gediend. Gelyk ook zyn oudste
					Zoon, Simon de Ryke van der Gracht genaamd, die naderhand, in de jaaren 1627 en
					1628, Rekenmeester, Raad en Schepen der Stad Amsterdam geweest is, en gehuwd aan
					Maria Jonkheins.
Zyn tweede Zoon, Willem, was getrouwd aan Maria van der Pot, Dochter van Cornelis
					van der Pot en Agatha Hooft, Cornelis Dochter; welke eene volle Nicht van zyne
					Moeder was.
De oudste Dochter, Geertruid, was in eerste huwlyk getrouwd met Absalon
					Nicolaaszoon, die als vrywillige by den aanval op den Couwenstynschen dyk
					geweest is, en aldaar gewond wierd in 1585.
Haar tweede Echtgenoot was Jan van Hoorn Jansz.; waarschynlyk Broeder van Willem
					van Hoorn Jansz, die zyn' Zoon als Gyzelaar by den Spaanschen Gezant Mendoza in
					London waagde, in den jaare 1581.
De tweede Dochter van de Ryk, Agatha genaamd, trouwde Pieter Jacobsz Nachtglas,
					in 1595 Raad te Amsterdam.
Zyn derde Dochter, Johanna, is gehuwd geweest aan Ysbrand Elbertszoon Ben, in
					1594 en 1595 Raad en Schepen te Amsterdam.
Mogt thans de stem van de Ryk, die eerbiedwaardige Vaderlander, een stem welke hy
					als uit zyn eerlyk graf ons nog doet hooren, de liefde tot het Vaderland in alle
					braave gemoederen leevende houden; opdat elk Nederlander het zyne toebrenge, om
					dit gezegend plekje gronds, in dien zelfden stand aan de Nakomelingen over te
					leveren als hy het van zyne Voorvaderen ontfangen heeft!
Don Louis de Requesens, Landvoogd der Nederlanden.
Christoffel Mondragon, Ridder, Heer van Remerchicourt, Spaansch
						Bevelbebber.
Donna Elvire de Moncada, Echtgenoote van Mondragon.
Don Francisco de Bovadilla, Spaansch Hopman, Vriend van Requesens.
Don Ozorio de Augulo, Spaansch Hopman, Vriend van Mondragon.
Jacob Simonszoon de Ryk, Admiraal van Veere.
Margareta Hooft, Echtgenoote van de Ryk.
Nicolaas Nicolaaszoon Hooft, Broeder van Margareta.
Alfonzo, Hoofdman der Lyfwacht van Requesens.
Henrico, Dienaar van Mondragon.
Spaansche Bevelhebbers.
Spaansche Lyfwachten.
Het TOONEEL is te GENT, in het Kasteel. Het eerste en vierde Bedryf speelt in een
					vertrek van den Burgvoogd, het tweede en vyfde in een zaal van den Landvoogd, en
					het derde in eene gallery.
Donna Elvire de Moncada, Don Ozorio de Augulo.
Laat af, getrouwe Vriend! myn hart door troost te streelen.
Myn Gade is onbekwaam om met zyn' eed te speelen.
Ik ken zyne eedle ziel, die, door de deugd bekoord,
Haar wetten heilig acht.
Augulo
Wie houd aan ketters woord?
Gy veinst vergeefs voor my, en doet uw reên mistrouwen.
Gy-zelf, ik doe u recht, zoud hen uwe eeden houên,
Indien ge u in de plaats van Mondragon bevond.
Gy weet dat hy zich nooit door een belofte bond
Tenzy hy voorhad die trouwhartig naar te komen.
De vyand-zelf behoeft zyn woordbreuk nooit te schroomen.
Oranje heeft getoond dat hy zyn vroomheid kent,
Door hem, toen Middelburg, geperst door krygsëlend,
In 't eind moest overgaan, op 't woord van eer te slaaken.
Ach! dit vertrouwen-zelf zal my rampzalig maaken.
Myn Gade zwoer hem, op zyn Ridderlyke trouw,
Dat hy een vyftal van gevangnen lossen zou,
Of zelf, in hunne plaats, gevangen wederkeeren.
Het stond aan Requesens den verdren ramp te weeren;
Maar dees, door wrok verblind, wel verr' van hen te ontslaan,
Wil een' dier vyf deez' dag den dood doen ondergaan.
Besef myn' wreeden angst en billyk myne klagten.
Wat lot staat, zo hy sterft, myn' Mondragon te wachten?
Was uw Gemaal slechts hier, 't kwam ligt de Ryk te baat.
Hem wierd door my bericht hoe 't hier geschapen staat,
En heeft gewis den togt naar Gent reeds aangenomen.
Maar ach! myn hart voorspelt dat hy te spaê zal komen;
En is de Ryk geveld eer hy hem redden kan,
Verbeeld u dan het lot van myn' oprechten man.
Hy zal gewis zich aan de geuzen overgeeven,
Wier toomelooze wraak hem deerlyk zal doen sneeven.
Verberg uw smart; ik zie een' dienaar binnen treên.
Helaas! myn volk is lang gewoon aan myn geween;
Het weet, zo wel als ik, wat lot my staat te schroomen.
Elvire, Augulo, Henrico.
Twee vreemdelingen, hier uit Amsterdam gekomen,
Verzoeken u te zien.
Ach! duld myn bittre rouw
Dat ik thans vreemden spreeke, of eenig mensch aanschouw'?
'k Gaf aan de poort bevel om elks bezoek te weeren.
Mevrouw! men heeft tot nu voldaan aan uw begeeren;
Doch één van hen, een Vrouw van geen' geringen staat,
Vergt, met een weenend oog en doodsängst op 't gelaat,
Ons onöphoudelyk haar by u in te leiên.
Voldoe haar' wensch.
Tegen Augulo.
Helaas! daar zyn 'er meer die schreijen.
Elvire, Augulo.
Indien het mooglyk is, verwin uw zielsverdriet.
Ik wacht het vonnis van de Ryk zo spoedig niet.
Wat Requesens ook dreig', hy zal zich, denk ik, wachten
Den Zeeuwschen Vlootvoogd in dit tydsgewricht te slagten.
Hy weet wat diensten uw Gemaal den Koning deed:
Hoe stout hy Goes ontzette en by Tertoolen streed;
Hoe lang hy Middelburg 't beleg heeft doen verduuren;
Hoe fier zyn eedle moed vóór 't wyken uit de muuren,
Schoon Nassauw driftig op der benden hechtnis drong,
Den vryen uittogt voor ons oorlogsvolk bedong;
Schoon hy gedwongen wierd, door 't leven hen te spaaren,
Zich bloot te stellen aan de grootste lyfsgevaaren.
Geen oorlogsroem houd stand in 't nypen van den druk.
De Veldheer draagt de schuld der wissling van 't geluk.
Zo word myn' Gaê de val van Middelburg geweten,
En door een' nieuwen Heer zyn ouden dienst vergeeten.
Hoe zeer ook Nederland den wreeden Alva haat',
Hy deed myn Weêrhelft recht, en was zyn toeverlaat;
Maar Requesens laat zich door valschen schyn misleiên,
En leent te ligt het oor aan veinsäarts, die hem vleijen.
Elvire, Augulo, Margareta Hooft, Nicolaas Nicolaaszoon Hooft.
Hooft
Vergeef ons ongeduld om u te zien, Mevrouw!
Wy zoeken troost by u in onzen bittren rouw.
Hoe! troost by my, Mynheer! wie zyt gy? Durf ik vergen
Dat gy uw' naam...
Ik zal myn' naam u niet verbergen.
Ik sproot in Nederland uit geen' verachten stam,
En ben een burger van het koopryk Amsterdam;
Myn naam is Hooft.
ter zyde, peinzende.
Hoe! Hooft!
op Margareta wyzende.
Myn Zusters bittre smarte
Om 't vangen van haar' Gaê, bewoog met recht myn harte.
'k Verzelde haar op reis en leidde haar in Gent.
Ach! onze zwaarste ramp was ons nog onbekend!
Zyn lot staat niet aan my, ik kan het niet verzachten;
Een die voor ketters pleit heeft weinig troost te wachten;
Want ik besluit, Mevrouw, (verschoon me, indien ik mis,)
Dat kettery de grond van zynen rampspoed is.
Myn Echtgenoot wierd om zyn' kerkdienst niet gevangen.
Deel in myn lot, gelyk ik deel in uw belangen.
Ik ben u onbekend, Mevrouw! maar uw geluk
Hangt mooglyk af van my te redden uit myn' druk.
Wat naam draagt uw Gemaal?
Wanneer wierd hy geboeid? Wat is door hem misdreven?
Wat deel heeft myn geluk in 't geen uw lot betreft?
Veel grooter deel dan ge op dit oogenblik beseft.
Myn Weêrhelft wierd geboeid door 's oorlogs ongenade.
Aan zyn behoudnis hangt het leven van uw' Gade.
Mevrouw! geef klaarer blyk.
Wie is uw Echtgenoot?
't Is de Admiraal de Ryk.
Hy! de Ryk?
tegen Elvire.
In de angsten die my prangen,
Zoek ik myn heul aan u.
Ach! is hy myn gevangen?
Geenszins. Maar denk aan 't geen uw Egaê heeft beloofd.
Het onheil van de Ryk dreigt ook eerlang zyn hoofd.
't Zal Nassauws Admiraal aan wreekers niet ontbreeken.
Denk waar gy zyt, Mynheer! en hoe 't u voegt te spreeken.
Uw Broeder, op wiens ampt gy roekloos glori draagt,
Als beeldenstormer reeds in Amsterdam gedaagd,
Was naauwlyks door de vlucht aldaar zyn straf ontkomen,
Of vliegt Nassauw ter hulpe en schuimt de Zeeuwsche stroomen;
Voegt zich by van der Mark, op hoop van vuil gewin.
Dus valt hy op den Briel, dus neemt hy Vlissinge in
En 't onbezorgd Kampveer. Waant gy dat wy niet weeten
Hoe hy zich voor 't belang der Geuzen heeft gekweten?
Men kent de bloedvlag van dien wreeden Admiraal.
Gy kent myn' Gade niet, en hoont hem door uw taal.
Nooit heeft hy, schoon de haat hem zulks heeft nagegeeven,
Den beeldenstorm gestemd, veel min dien aangedreven.
Ik stond aan zyne zy' toen 't Amsterdamsch gespuis,
Op kloosterroof verhit, genaakte by ons huis.
Eén uit den dollen hoop riep, zonder achterdenken:
Indien die Heer my voor myn' arbeid wil beschenken,
Verbind myn yver zich der Minderbroedren kerk
Te sloopen tot den grond; het loon verzoet het werk.
Myn Gaê was fier genoeg den woesten stoet te tergen,
Door 't loon te weigren, dat hun stoutheid hem dorst vergen.
Verwacht geen loon van my. Wat rot ge t'saam langs straat?
Keert naar uw huis, en laat de kerken in haar' staat.
Dus sprak hy, en vertrok. Dan ach! een weinig spader
Wierd hy beschuldigd door een' omgekocht' verraader,
Dat hy het plondrend rot zelfs loon geboden had.
Van zyn gevaar bericht, verliet hy stil de Stad,
Waar 't recht gebogen wierd naar Alvaas wreed begeeren.
De onnoozelheid kan best van verre zich verweeren.
Hy vlood naar Dantzigs vest, en zette in 't uitheemsch oord,
In hoop op beter' tyd, zyn' graanenhandel voort.
Maar toen hy hoorde dat de haat hem bleef belaagen,
En al zyn goedren in de Stad had aangeslagen,
Ja hem ter straf gedoemd, zelfs zonder schyn van schuld,
Bezweek voor dit geweld zyn langgerekt geduld.
Hy bood den Prins zyn' dienst, om, nevens hem, 's Lands rechten
Trouwhartig vóór te staan en de onschuld vry te vechten.
Het zwerven langs de zee was voor zyne eedle ziel
Te laag; dit weet Lumei, die op zyn' raad den Briel
Bezet hield met zyn volk en moedig bleef verweeren.
Myn Echtgenoot heeft zelfs door Spanjaards zich doen eeren;
En Vlissingen en Veer, door hem-alleen behoed,
Gewaagen van zyn deugd en onvertsaagden moed.
Gy kent hem weinig, wiens gedrag gy hebt misprezen.
Ach! waar' hy minder groot, 'k had minder stof tot vreezen.
Wie hem verachten durft uit zucht tot dwinglandy,
Wat rang hy ook bekleede, is minder groot dan hy.
Uw ronde taal behaagt me; ik wil geen braaven hoonen.
Zo ik hier meester waare, ik zou de Ryk verschoonen:
De vriendschap, die myn harte aan Mondragon verbind,
Wenscht waarlyk dat hy in de Ryk een' redder vind'.
Ach! heeft de vriendschap op uwe eedle ziel vermogen,
Dan is zy vatbaar voor grootmoedig mededoogen
Met de onderdrukte deugd, die om bescherming schreit.
Dan durf ik melden wat my herwaart heeft geleid.
Tegen Elvire.
Het vlug gerucht hield my het onheil niet verholen
Dat 's Prinssen volk weêrvoer, in 't stryden by Tertoolen;
Doch melde tevens, dat myn teêrgeliefde Held,
Met Schoonewal, Rollé en andren was geveld.
Dit dompelde ons geslacht in troosteloozen rouwe;
Doch niemand meer dan my, daar ik, als weduwvrouwe,
Met myn onnoozel kroost, naauw' vatbaar voor dit leed,
De jammrende uuren met een bloedend harte sleet;
Tot Held Oranje in 't eind ons tyding deed erlangen
Van 't leven van de Ryk, doch dat hy was gevangen.
Die droeve maar' gaf geen verligting aan myn lot.
Ik waande elk oogenblik, op 't schandlyk moordschavot
Hem wreed geslagt te zien door woedende barbaaren.
Helaas! wist Alva ooit van schuldloos bloed te spaaren?
Dus vond ik rust noch troost, en kwynde, tot den dag
Dat ik bericht ontfing van Middelburgs verdrag;