floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Het machtigh Lijden, met Alba zal de eer
Van mijne Koningin, door 't heele aerdrijck brommen,
Hoe is de Rijcx-Vorstin tot zulck een eer gheklommen,
Die van Hanise wert voor heyligh aengebeên,
Berouw verzacht dit hart, eer harder dan een steen,
Betoont nu waerlijck rouw, hoe hy u heeft mishandelt,
Die in stantvaste min stantvastigh hebt gewandelt.
Onluckige, gy zijt van my te wreet verdelgt,
Dat Acheron mijn broêr, die snoode mensch verzwelgt,
Die Alcinea dorst zoo eereloos verraden,
Waerd gy roemwaerde in het leven, om genaden
Bad ick mijn Koningin, hoe heerlijck praelt het beelt
Waer in de schoonheydt van mijn bedvriendinne speelt.
Ick zie haer levend voor mijn oogen! 't zijn gedachten
Die my verrucken, en 't bedwelmde breyn verkrachten.
Is kus dan 't schoone beek voor Alcinea, lief
Die ick aen 't hel gestarnt wel eer door min verhief,
Wilt waerde, u Gemael, de wreede moort vergeven.
Karismont willende het beelt voor Alcinea kussen, houd hem by zijn hant
						vast.
Hy heeft geen misdaet, die geen misdaet heeft bedreven,
Uw broeder Klarimeen verstiet my uyt de troon,
U, van uw Gemalin, de glory-rijcke kroon
Zal door mijn ziels elend te heerelijcker schijnen,
Uw druck is onderdruckt, de vreucht verdrijft de pijnen.
O Hemel wat is dit? het beek houd mijne hant;
Waer bergh ick my van schaemt, waer bergh ick my van schant.
Uw Koningin dooft uyt die schant, een vreughde teecken
Aen Alcinea toont,
Hoe kunnen beelden spreecken?
Moet ick rampzalige verduuren meer verdriet.
Een telgh van Abradaet uyt Lydien ghy ziet
Herboren machtig Vorst, en levend voor uw oogen,
Leeft mijne Koningin? Wie heeft my dus bedroogen?
Zijn Majesteyt genaeck de kuysche Majesteyt,
Vlucht niet voor levende, o Koningh, liefde pleyt
Voor Klarimeen uw broêr, die gy door haet verbande
Een geest heeft vlees noch been, dees poezilige handen
Doen blijck van een Vorstin, maer van geen nare geest.
Is 't droom, of spoockery? waer ben ick voor beveest?
Daer 'k als een tweede Mars kom in het oorlogh dond'ren,
Hoe zal hem Abradaet om deze daet verwond'ren,
Zo dra de Faem te post van zijn herbooren kint
Dees blijde tijdingh brengt? mijn lief, een Vorst ontzind
Betoont gy die noch gunst, mijn Engel ick die druckigh
Strax weende om uw doot, leef nu na wensch geluckigh.
Onwetend zondigen mijn Koning is geen zond.
Treet Lydien op nieuw met Alba in 't verbont,
Getrouwe Philon, zegh, wat deught zal u weer loonen?
Dat ghy Prins Klarimeen zijn misslagh wilt verschoone.
Die 't ingewand des Rijx door valscheydt maeckt beroert,
't Ontbrack zijn macht aen macht, zijn wil is niet volvoert,
Dat tuyght uw Koningin op 't heerelijckst verreezen,
Wilt daer Polimia, ô Vorst voor danckbaer wezen.
Geluckigh is het Rijck dat op de deucht steets bouwt.
Onluckigh daer het hooft in als zijn zelfs mistrouwt.
Stantvaste Kuysheydt gront op onverbreeck'bre muuren.
Wat moet een kuysche ziel al tegenspoet bezuuren.
Dat Alcinea tuygt Albaensche Koningin.
Wiens ziel stantvastigh bleef in onbevleckte min.
Agis, Alcinea, Karismont, Polimia, Philon, Polinesso, Nisus, Arthabasus,
						Marcellus, Hanise, Claudius, Rey, Octavia, Albanen, Sidion,
						Klarimeen.
DE Prins uw broeder wenst, ô Vorst vol na berouwen,
Dat hy genieten magh de eer, om aen te schouwen
Het heerlijck stacy-beelt van Alcinea.
Is hem mijn vreucht bekent,
Neen Vorst.
Mijn groot gezagh
Staet deze beede toe, laet hem terstont verschijnen,
Lief Alcinea wijck ter zijden, wilt verpijnen,
U voor een kleene tijt, zijn dulle razerny
Al. verschuylt haer.
Wiert heeviger, zoo hy u schoone zaeght by my.
Kl. uyt.
Onrustigh mensch, koomt gy my weer op nieuw verstooren,
Die mijn Vorstin ontzielt, my hebt de doot gezwooren?
Baldadige, zie nu wat dat gy zijt in 't Rijck
Een schantvleck van uw bloet, verrader, dat ick wijck
Uw doodelijck gezicht, gebiedt natuur, 't geweeten
In u gestorven is, de broeder-zucht verbeeten,
Door uw vervloeckte brant, mijn ziel betreurt dien dagh
Toen ick u overgaf het Konincklijck gezach.
Mijn goetheydt te vergeefs, u kroon, en staf, vertrouwde,
Zaght broeder, broeder zaght, want het mijn ziel berouwde,
Ay geef uw broêr gehoor, die 't harte is doorwont
Met naberouw, dat my dees yzer harde gront
In 't holle ingewant verbergde, 'k zou my noemen
Geluckigh, en de deucht van die stantvaste roemen,
Mijn razerny die wiert daer door vermindert, bood
't Geluck my zulck een gunst, dat ick met mijne doot
Kost de Vorstin voldoen, 'k wou graegh die schult betalen,
En zou gerust mijn Vorst, en blijd na Lethe dalen.
Onkundige laet af dees reden, wilt de min,
Die ongeoorloft is, uytdooven, zult gy in
Uw blinde minzucht noch volharden, over wreden,
Princes Polimia mijn tranen zullen heeden
Getuygen mijn berouw, en na-smart, mijne quael
Groeyt aen door deze reên, waer toe dit laf verhael?
Wie Rijx-Vorstinne moort, moet na verdienste lijden.
Prins Klarimeene stel uw wanhoop wat ter zijden.
Was de Vorstin niet doot, zoo leefden ick op hoop.
De loop der levende is wonder in heur loop.
Ghy hebt te zinneloos u zelfs uyt 't Rijck gedreven.
Een lichaem zonder hart, waer ziet men dat in 't leven?
Ontzielde gy haer?
Zoo hebt gy niet verbeurt.
Dat Lydien beschreyt, daer Alba noch om treurt.
Moght dezen hals de schult van 's Rijx elenden boeten,
Ick offerde mijn bloet voor uwer aller voeten.
De moort te wreet begaen, maeckt dat het hart my beeft.
Al. vertoont haer.
Ontrouwe minnaer, weet dat Alcinea leeft.
Wat zie ick groote goôn! de Koningin voor oogen?
Heeft my de nare hel, of spoock, of schrick bedroogen,
Dat ick haer Majesteyt hier levend voor my zie?
Ach! broeder, broeder, ach! ick bid u, ay! gebiê
Dat Klarimeen vertreckt, want mijne ziels elenden
Verdrucken ziel, en hart, waer heen zal ick my wenden?
Elendige hou stant.
Wie zijt ghy die my tergt?
Ick ben de Rijx-Vorstin.
Wat wert mijn ziel gevergt.
Wat heeft de Koningin van u al dmaet geleeden.
Verban uyt uw gezicht, die u heeft schelms bestreeden.
Dees hant my dooden zal die u dorst vatten aen.
Wat derft onkuysche brant al gruwelheen bestaen?
Ick schaem my eeuwiglijck, voor u ô Koninginne,
Vervloeckte geylheyds drift die Vorstelijcke zinnen
Door uwe list verraet, waer ben ick toe geraeckt?
Tot afstant van het quaet, wijl u het quaet ontwaeckt.
Door naberouw, wert u van my dees daet vergeven.
Dat Alcinea leef, langh moet die schoone leven.
Verkeert mijn tegenspoet, zo dra in vollen vreucht,
O prael-beelt van dit Rijck, ô parel van de deucht.
Aenvaerd Polimia tot Gemalin, weest vaerdigh
't Geen zy aen my, en u, betoont heeft, is het waerdigh.
Zijn misdaet weederroept dit woort, zy eyscht mijn straf,
Een die my zenden wou na 't graf, daelt zelfs in 't graf.
Geen tranen zullen 't vuur van mijne gramschap blussen.
‘Ick moet de gramschap van den Koning zien te zussen,
Beroemde Scepter-Voogt, wiens goedertierentheydt
Veel verder streckt als 't Oost, zigh tot het West verspreyt.
Verschoon mijn minnaer, wilt uw broeder 't leven schencken.
Een Vorst van goeden aert, zal aen geen quaet gedencken.
Verschoon zijn misdaet doch, beschermt uw eygen bloet
Wiert Alcinea niet door mijn Heldinne moed
Voor Philons moort geweer bevryd? ban uyt gedachten,
O Vorst! oploopentheydt. Laet bidden u verzachten,
Een Prins die 't quaet vergeeft, wint harten zonder stael.
Wat zeyd mijn Koningin?
Wat zegt gy mijn Gemael?
Dat bloet, en liefde hier op 't heevighst zamen pleyten,
Verschoon ick Klarimeen, zal 't Alba my verwijten,
Verdienst, en misdaet strijt heel woedend tegen een.
Het Recht eyst recht van my, want recht bouwt lant, en steên,
Dies moet het heyligh Recht, voor moet wil nimmer
Waer 't Recht gehanthaeft wert, daer bloeyen Koninckrijcken.
Ick zal op morgen vroegh vergaren doen den Raet,
Wat my te doen staet in dees zorgelijcke staet;
Zoo hoor ick uyt haer moot, zijn leven, of zijn sterven.
Mijn Koningh geef gehoor, laet my genâ verwerven,
Weer-roept het woort, 't welck gy mijn waerde hebt gevelt.
Denck aen Polimia, die my uyt doots gewelt
Gered heeft door haer trouw, wilt haer die trouw betalen,
Zoo zal den hemel op u laten neederdalen
Geluck, en voorspoet, slaên uw vyanden uyt 't velt.
Vernietigen al die zigh tegens Alba stelt.
De vriendschap zal hier door niet mind'ren, wel vermeeren.
Hoe? zal een meerder voor zijn minder hem verneeren
Verschoonen, die my door zijn goddeloosheyt tracht
Te bucken doen als slaef, 't Rijck hebben in zijn macht?
Doch, 'k zal om u mijn lief, haer,en het hem vergeven.
Langh leef Vorst Karismont, langh moet mijn broeder leven!
Hoe loon ick na waerdy, doorluchtige Vorstin,
Dees al te grooten deucht, die nimmer uyt mijn zin
Veel min gedachten gaet? Polimia uw handen,
Eerwaerde vrou, ick kus, wiens liefde mijne schanden
Door uw stantvastigheyt voor eeuwigh houd bedeckt.
Dees onverwachte vreucht in Alba opgeweckt,
Zal ons Albanen doen de wegh tot welstant banen,
Laet proncken van de burgh de Turcksche leegervanen,
Dees dagh, verheft op nieuw, de Koningin ten troon.
Vol Majesteyt, en pracht, elck danck de opper-Goôn.
Nu Koning Karismont komt als August te brallen.
Het zoet dat volgt na 't zuur, de vreucht na d'ongevallen.
Nu leeft mijn ziel vernoegt, nu 't onweer is gestilt.
Ga brenght het offer wegh, hier dient geen tijt verspilt.
Gy Rey, voort, haest u, dra, verçier altaers, en Chooren.
Hoe zal Vordt Abradaet, als hy dit hoort, op hooren.
Nu ick mijn Gemalin herleven zie in 't Rijck.
Eer van de Vorst gewraeckt, nu 's Konings heul, en wijck,
De minne-nijt verdelgt, heeft loon na waer gekreegen.
Ick danck den hemel voor dees onverwachte zeegen.
De tijdt hier Princen leert, de wonderheen van 't Hof.
Die dartel quaet ontdeckt, de vroomen kroont met lof.
Voor dees stantvastige, onkuysheydt neer moet bucken:
Zoo zeegen-praelt de deucht na duyzent ongelucken.
UYT
De vrijer in de kist
Nil Volentibus Arduum: De vrijer in de kist. Amsterdam: Albert Magnus,
                        1678.
MAGDALEENTJE
LIEVEN
DIBBERIG
NIESJE
JOANNA
HAASJE
STÉVEN
DE VRIJER IN DE KIST,
By ALBERT MAGNUS, op de Nieuwen Dyk, in den Atlas, by Dirk van Hasselts
                    Steeg. 1678.
Het KONSTGENOOTSCHAP heeft het Récht van de bovenstaande PRIVILEGIE, aangaande De
                    VRYER in de KIST, vergunt aan ALBERT MAGNUS, Boekverkooper tót Amsterdam.
In Amsterdam, den IO Mey, 1678.
FRANK, Vader van Magdaleentje.
JOANNA, Huisvrouw van Frank.
LIEVEN, Zoon van Dibberig, én Vrijer van Magdaleentje.
HAASJE, Geweezene dienstmeid van Frank.
Het Tooneel is een Kamer, in ’t Huis van Dibberig.
De VRIJER in de KIST.
LIEVEN, MAGDALEENTJE.
OCh Lieven! de beenen staan me onder myn lyf, én trillen;
Ik bén zo ontstéld!
Men moet daar zoo zwaar niet aan tillen;
Ga wat zitten, stél u gerust, ’t zal alles wél gaan.
Gy zyt hier zéker, én vry. Doe me maar mét der haast verstaan,
Wat ’er t’uwent schort; want ik kan geen slót genoeg krygen uit uw
                            briefje.
Ik weet door haast, én angst niet, wat ik geschreven héb.
Hoor, Liefje,
Dit schreef je: Ik moet t’avond zonder uitstél na ter Gouw,
Mét Haasje, onze geweezen’ meid, een’ bedaagde vrouw,
Daar men my zal doen opsluiten, komt gy ’t niet belétten,
Mét my tusschen zéven, én achten van haar zy af te zétten.
Wat kan ik daar veel uit vatten? ik bid u, liefje vertél
Al d’omstandigheid eens, op dat ik ’er de zaaken na stél.
Neen ik;
Wat deed ze’er? licht dat ze vinnig uitvoer?
Dat meen ik;
Zy schóld, én ging zeer aan, op u, op my, op onze ommegang,
Op myn Ouders, op alles; én rékte ’t breed, én lang:
Zy zou niet lijen, dat gy langer by my verkeerde,
Veel minder, dat gy my troude, dat zy tóch niet begeerde;
Want myn’ Ouders hielden u op, én stonden na haar goed.
Ik was een kleuter, gy een lichtmis, Vader een bloed,
Moeder een schynheilig; waar door zy Vader zo kwélde,
Dat hy tégen zyn’ gewoonte zich eindelyk ontstélde.
Eerst zeid’ hy haar wél wakker, én érnstig waar’t op stond;
Maar hy gaapte tégens een óven, ’t viel in een schrale grond.
Tót hy haar eindelyk beloofde my te zullen gebieden
Uw bezoek niet meer toe te staan, én dat het strak zou geschieden;
Gelyk ’t bleek, hy riep my by haar, én zeid’ me straf,
Hy zou ’t my doen gevoelen, sloeg ik u niet ten eersten af.
Doen stélde zy haar te vréden, zo ’t scheen; want haar’ woorden,
Geleeken gantsch niet na die, die wy wat te vooren hoorden,
Zy prees Vader, én Moeder: noemde my een gehoorzaam kind,
Om dat ik ’t toestond; in somma zy hing de huik na de wind,
En ging mét groote eerbiedigheid, én vergenoeging heenen.
Dat zou ik meenen:
Want zie, ik was gewéldig over dit voorval ontstéld,
Gelyk gy dénken kunt; dóch ik hield my binnen met gewéld,
Tót ik ’s avonds in myn kamer kwam. Daar zwom ik in myn’ traanen,
Zo vrees’lyk kwam ik my onze scheiding te vermaanen.
Ik ging in myn kabinétje; bezag de schoone ring,
Die gy my gegeeven had, onze trouwbelóften, én alle ding,
Dat onze liefde raakte, én kon niet aan’t slaapen komen,
Tót aan de mórgen, toen ik schrikkelyk begon te dromen;
Zo als Moeder aan de deur klópte, én my twé, drie maal riep,
Dat ik méê op sólder gaan sou, én my vroeg hoe ik so lang sliep,
Want wy hébben de Wasch, én ik moest klóppen, én rékken,
Ik stond schielyk op, ik begon my aan te trékken,
En dat mét ’er haast, om dat ik me wat verslaapen had.
Ik ging me wassen, én voort na de zólder; maar vergat
De sleutel op ’t kabinétje; mét zie ik Moeder iet zoeken,
Eerst op de zólder, toen benéên, én schommelen in alle hoeken,
Ik hoor ze in myn’ kamer gaan, licht zócht ze in myn kas;
Om dat zy zag, dat de sleutel op myn kabinétje was.
Daar ze heel wat anders vond, dan ze meende te vinden,
Luister. Myn kamer was récht onder, daar ik rékte, én ik hoor,
Hoe dat z’er haastig uitgaat na Vader, op ’t kantoor,
Die de Knécht uit stuurde, zo ’k myn sleutel begon te missen.
Och, ze vond de trouwbelófte! dat’s zéker, ik kan ’t wél gissen.
Zo was’t ook; ik haar na op myn kousvoeteling, na benéên,
Aan ’t kantoor te luisteren, én ’k liet de Meid alleen;
Daar hoorde ik, hoe dat Moeder aan Vader vertélde,
Hoe zy de belófte gevonden had, dat hém hévig ontstélde;
Maar bedaarende, zeid hy, zy zou niet blyken laaten, dat
Z’ er iets van wist, óf dat zy eenige moeijelykheid had;
Maar zéggen, dat’er een brief van ter Gouw was gekomen,
Dat Moeij heel krank was, én haar téstamént had voorgenomen
Te maaken, daar ik een fraij legaat in hébben zou,
Om dat ik na haar genoemd bén; maar ’k moest straks na ter Gouw.
En ’t raadzaamst was, dat ik my in de nachtschuit zou zétten
Mét Haasje, onze oude Meid, eer ’t de vrinden belétten.
Voort moest men steeds omtrént my weezen, op dat ik niet zócht
Na de belóften, én hun opzét steurde uit achterdócht.
Want kregen zy my zonder eenig kwaad vermoeden buiten
By Moeij, zy zouden my dan wél zo vast op doen sluiten,
En ’t schryven belétten, dat gy niet weeten zoud, waar ik was;
Zo had onze malle liefde een gat. ’k Had genoeg, én liep ras
Na myn kamer, daar ik dit briefje schreef; én voort wêer na boven;
Daar Moeder kwam, én deê als zy Vader had moeten belooven.
Toen men ons nu aan tafel riep; én zy mét my benéden kwam,
Zag ze, dat ik de sleutel van het kabinétje nam;
Want ik deê ’t éxprés, om Moeder in geen kwade luimen
Te brengen: ik toen haastig af, om geen tyd te verzuimen,
Zo ’k zeid, dewyl ik ’t goed graâg voor myn vertrék gevouwen had;
Maar ’t was, om dat ik wist, dat je altyd voor beurstyd at,
En ’er laat weêr af kwaamt, op hoop van u te zien wéderkeeren.
Moeder riep Haasje, én zond ze daadlyk by me, om de kleêren
Te hélpen vouwen, én ’k was niet op de zólder, óf gy komt van vérren
                            aan;
Ik bad de meid, om wat vuur in myn’ stoof, na benêen te gaan,
Datze deê; dus had ik gelégenheid u de brief toe te wérpen,
Die gy ontfingt.
Nu past het my myn’ zinnen te schérpen,
Om wél te voleinden, dat gy zo kunstig hébt begóst,
Wat bén ik u gehouden! gy hébt my van de dood verlóst;
Want zonder u, myn zieltje, had ik niet kunnen leeven.
Maar wat raad nu? Weet ge my geen voorder uitslag te geeven?
Vooreerst zal ik my altyd houden, óf ik heel niet weet
Waar gy zyt; én indien dit wég loopen geen groote kreet
Over de buurt verspreidt, zal ik na u komen vraagen,
Als na gewoonte, én voorts zullen we in twé, drie daagen
Wél een ander middel vinden.
Maar zo men op u vermoedt,
Dat gy me vervoerd hébt, men zal u vólgen doen op de voet,
Waar gy heen gaat; én komt gy my dan dikwils bezoeken,
Gelyk gy niet laaten zult, zo zullen ze ons licht verkloeken,
En my éléndig handelen.
Hoe zou ik ’t weeten, ik was zo ontstéld in al die tyd,
Toen gy my van Haasjes zy naamt, dat ik niet kon létten,
Waar gy my heen brógt.
Zo kunt gy u zélve gerust zétten,
Gy zyt tót mynent, dus ik zal u den heelen dag zien,
Zonder dat ons iemand in de waereldt kan bespiên.
Maar hoe durfde gy my hier in brengen? had gy geen vreezen,
Dat uw’ Moeder, óf de Meid, óf iets anders in de wég zou weezen?
Ik zal ’t je zéggen. Toen ik u briefje kreeg,
Was ik zeer ontrust; ’k ging op myn béd léggen, én had geen deeg,
Voor ’t uur van zévenen kwam. Moeder was in ’t vermoeden
Dat ik uit was: want zonder zich ’t minst voor my te hoeden,
Hoorde ik, dat ze de Meid eenige boodschappen beval,
En zei; je zult me bescheid bréngen tót Frankbuurs, daar zal
Ik je wachten. Het dócht me vrémd, wat ze tót uwent zou maaken;
Maar ’k nam die gelégenheid waar, om te béter onze zaaken
Voort te zétten. Zy gaat uit, omtrént zévenen, én ik
Steek déze kaers aan, én vólg haar in een oogenblik:
’K hoor tót uwent de deur toe gaan, én ’k had geen half uur staan
                            wachten,
Of gy komt mét Haasje uit; want ’t was omtrént half achten.
Ik vólg u na, én neem myn slag waar by de poort,
Daar ’t eenig was, gelyk gy weet, liefje, én bréng u voort
Tót onzent; want ik wist geen béter gelégenheid te vinden.
Gy zyt te schoon, én my te lief, om u aan myn béste vrinden
Te vertrouwen. In een hérbérg zou ’t, dunkt my, ook niet gaan,
En buiten de stad met u wég te loopen, was nóch minder geraân.
Ik weet geen bekwamer,
Nóch gemaklyker gelégenheid, dan hier in de kamer.
Waar anders, als by u? want ik zal u de kóst,
En alle gemak verzórgen moeten.
My zelve zo op een jonghmans diskresie te vertrouwen!
Hoor, liefje, laat het u niet verdrieten, nóch berouwen;
Ik houd u voor de myne; wat ’er tusschen ons geschiedt,
Raakt ons beide, én roert and’re, zélfs onze Ouders niet;
Want daarom hébben wy malkanderen trouwbelóften gegeeven.
Ja, maar zult gy ook onbescheiden mét my leeven,
Nu ik in uw’ magt bén, én my op uw heuscheid betrouw?
Altyd niet slimmer, liefje, als een man mét zyn vrouw.
Och! Lieven, laat myn weêr gaan, óch! óch!
Waarom schreit ge?
Gy hébt my altyd eer’ én deughd aangepreezen,
Als ’t schoonste juweel, dat een braave juffer sieren kon;
Wat zou my aangaan, zo Lieven zélf myn ondergang begon
In ’t werk te stéllen.
Hoe de zaaken tusschen ons léggen,
Weet gy, liefste. Dit zal ik ’er u in ’t kort op zéggen:
Dat ik myn draagen zal, als ’t een eerlyk jongman voegt:
Daarom, éngeltje, weest ongerust, nóch onvernoegd;
Want ik zal u in ’t minste mét geen onbeschóftheid aanranden,
Hoewél dat vuur, én stro by malkander zeer licht branden.
’t Zal aan u staan my mét fatsoen af te zétten, dan hébt ge niet
Te vreezen; maar ziet, ik blyf u geen bórg, wat ’er geschiedt,
Zo gy me de alderminste hoop laat schéppen uit uwe oogen,
Want dan is de uitslag van myn opzét buiten myn vermoogen.
Voor de rést moogt gy verzékerd zyn, dat ik u te zeer bemin,
Om u iets te vérgen, óf aan te doen tégen uw zin.
Gy op ’t béd, én ik op de bank,
In myn’ kleêren.
Maar waar blyf ik dan over dag zo lank,
Of uw’ Moeder, óf iemand boven kwam?
Zie, déze kist héb ik leeg gemaakt.
Me dunkt, z’ is te ondiep, én niet hoog genoeg na myn zin.
’t Is buiten bedénken, gy kunt ’er gemaklyk in.
Niet, pas vry. Wat? doeje ’t toe?
Wat gaat men aan! wat doe,
Wat begin ik! Och Lieven! weet je me geen raad te geeven;
Nu moet ’et uitkomen; Ik ben bedurven voor al myn leeven.
Och Lieven! och! och! wat ongelukkiger voorval is dit!
LIEVEN uit de kist.
Gaat daadelyk in de straat, na de smid;
En laat de kist maar op slaan, op hakken, óf op steeken;
Maar haast u, eer Moeder komt; daar na zullen wy verder spreeken,
Gy moet het waagen; rép u wat, dit wachten duurt te lang;
Ga dóch, ik bid je uit al myn hart.
Ik ga dan. Och! weêr nieuwe onraad! de deur gaat benéden open,
Wat komt my over! waar zal ik me bérgen! waar heen loopen!
Och! daar komt iemand boven!
’t Zal Moeder wézen, ’t is haar tréd:
Dat ze u tóch niet zie, loop én verbérg u onder het béd.
DIBBERIG, MAGDALEENTJE op ’t béd, LIEVEN in de kist.
NIemeniet! wel, dat ’s vreemd; hoorden ik het hier boven niet leeven,
Of speulje kuikermuikje? Lieven, waer bin je ebleeven?
Dat ’s kluchtig. Ja al evonden! Daer ’s de mantel, daer ’s de hoed,
En ’t leeft onder de dékens! Wél, wat óf hy te bédde doet,
En dat mét de kleêren an? ik mérk waer ’t hém zél schorten.
Hy* is krank, óf krankzinnig van liefde, hy zél hém nóch verkorten;
Hy hét licht ’t nieuwe tynkje van zyn vryster al wég.
Waerom maakje me zukke babbeleguichjes, sukke krisjes, zég.
Kom, kom niet wég te schuilen, ’t is al an den dag ekomen.
Foey jou an, ben jy myn zeun! myn zeun! aard jy nae de vroomen?
Jou zélf zo te versmyten an een kladeunie, an een kleuter, fy, fy,
An zo een schytpélsje! wél ik zou ’t zwygen, was ik, as jy.
Ik weet al jouw konkelfuizen niet, ô neen, het is hiel verborgen:
Nou, versteekje onder ’t dék; zwyg jy maar; wy zéllen mórgen
Mekaâr wél aârs spreeken. Frankbuur die eerelyke man
Hét me jou trouwbelóften etoond; mórgen vroeg komt hy an,
Om ze van beide kant in te trékken, én zy zit al in een huisje,
Jouw schoone Medonia, slae veur ’t liestentje vry een kruisje.
Want, spyt je bakkes, je zélt ze je leeven niet weêr zien.
Foey, een knécht van vyféntwintig jaar zo mal! ik mien! ik mien,
Dat jy wat begint! hoe zócht hy myn daer in slaep te wiegen.
Schaam je jou niet, schandbrók, jou eige moêr zo te bedriegen?
Had me die vroome Frankbuur dat spulletje niet ezeid,
Jy had jou aijeren daer niet kwaelyk te broên eleid.
Ja wél, al is ’t een Armijaan, kyk daer, ik moet ’em pryzen;
Want hy kreeg mit zyn vrouw, Jannetje in de drie radyzen
Mooi goedje, óf zo de spraak ging, wél aârdhalf tonnegoud,
Hy had ook een mooije stuiver; aârs had ze ’em niet etrouwd;
En sédert hét hy al mooitjes mit de ingosy ewonnen.
Maar wat zou hy mit zen dóchter al veul mêe geven konnen,
Een kale drie, vier duizend pond? want als élk zo veul had,
En hy dan nóch wat houwen zou, maakte ’t al een groote schat.
Laet zien, zy is d’ oudste, Heleen, Dries, Fobert, Saar, Reintje,
Kristyn, Pouw, én dan ’t jongste, dat ’s négen. ’t Is gien kleintje!
Daar zo veul varkens tót de tróg bénnen, valt de spoeling dun.
Wat zou je mit zo een kaale juffer doen? wat worden? een fun?
Een schand van je geslagt? je mogt mit aller eeren kyken
Nae Burgemiesters kijeren, ten minsten nae de rijken,
Daer je toe op efókt bint; want jou vaâr, dat je ’t weet,
En ik hébben weinig vreugd ehad, ja schier niet een beet;
En hoe ’t me verdroot, ’k had liever te lyen, én te zwygen,
As dat ik prykel liep een hoope kaale kijeren te krygen;
En dat al, om dat het goed op ien, óf twie vervallen zou,
Maar hoe word ik beloond: nou, ik zie, ’k héb al te laat berouw;
Hadden we ’t onze tóch maar van de wérreldsche vreugd enomen!
Want ik was niet ongoêlyk, én jou vaâr kwalyk te tomen,
Zo wild was hy, ja dénk dat vry, hy had meê knoopen an zen broek,
Toen hy Jongman was, was hy altyd mét de meisjes in een hoek;
Maar mien jy, dat hy zo onnozel was, als jy, in zyn vryen;
O neen, vaâr, daerom zie ik, wy beleeven de léste tyen,
Hy hét by vyf, sés de fatsoenelikste juffrouwen van de stad,
Op zen woord van heur te trouwen, wél kijeren ehad;
Maar léverden sy hém, al miendense datse hém verkóften?
’t Was een vroom veurzigtig knécht, in zukken kas zag hy nae splint:
Wél, dat hy op keek, hy kénde je niet veur zyn eige kind.
Zen zélf zo te kort te doen, zen zélf zo te versmyten;
’t Gaet men an men zinnen, ’k weet niet, óf ik vloeken wil, óf
                            kryten.
Jou deugeniet, je zélt nóch maken, dat jou ouwe goê moêr stérft:
Héb jy daer niet van jou Peete Maay dartig duizend guldens ëérft?
En héb je in hét téstemént van je grotemoêr niet eleezen,
Dat Kors broêrs goed vydekemys is, én op jou vervallen moet?
Zo dat, ’t aevond, óf mórgen, als ik te stérven kom, jou goed
Wél om, én omtrent de drie tonnetjes uit zél maaken.
Zukken som ryk te weezen, én niet nae meer te haaken!
Wég, jy bint myn kynd niet; neen, zy hébben jou in de wieg verruild,
Of je bint hiel ontaart. Maar je doet wél, datje je verschuilt.
Ik hoop, dat je berouw hébt; want je begint je te schaamen.