floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Geef toch den gantschen Raad, uzelf, de burgerye,
Niet over tot een prooie aan 's vyands razernye.
't Is reeds te lang gemard en hier geen toevens tyd.
Zorg voor het heil der Vest, waarvoor uw trouw zich kwyt.
Myn Bruidegom zal meer, dan hy reeds aanbood, schenken.
Wy kennen Spanje. 'k Wil Valdez roem niet krenken;
Maar als de vogelaar het zachtst en lieflykst fluit,
Is hy, het belge u niet, meest op bedriegen uit.
Dacht Spanje als gy, de vreê zou onze rampen keeren;
Nu moet men met de Stad vergaan, of triomfeeren.
Dit is 't besluit des Raads. Al 't Nederlandsch gewest
Verwacht zyn vryheid met de vryheid deezer Vest;
En, worden we onder 't puin van haaren wal begraaven,
Dan staaven we onzen eed, en leeven niet als slaaven.
van Baarsdorp
't Is inderdaad niet vreemd, dat de eigenzinnigheid
En vrede en slaaverny zo weinig onderscheid.
Maar acht gy Neêrlands volk, veel eeuwen lang rechtvaardig
Door Graaf op Graaf bestierd, den naam van slaaven waardig?
Geenszins, zo lang de Graaf, getrouw aan pligt en eed,
De wetten handhaafde en 's Lands rechten niet bestreed;
En grooter glori vond, hoe hoog in magt gerezen,
In de éérste eens vryen volks dan in tyran te weezen:
Maar sints ons Phlips verdrukt door wreede dwinglandy,
Verschilt de vreê met hem niet meer van slaaverny.
Men kan hem door 't verdrag aan nieuwe banden binden.
Zo u zyn dienst gevalt, gaa hem in Spanje vinden.
van Zwieten
Maar zo men Leyden door den vrede kon behoên...
Geef toch geen verdren voet aan 't opgevat vermoên.
van Noorden
Men zorgt niet zonder reên voor echtgenoote en telgen.
Hoe wrang de teug ook vall', men moet die saam verzwelgen.
't Is beter dat hen 't zwaard des hongers nederslaa,
Dan dat ze een prooi zyn van des krygsvolks ongenaê.
Gy kent de banden niet die 't hart zo naauw verbinden.
'k Lyd mooglyk dubbel in al 't lyden myner vrinden.
Doch wie 't verdrag ook raade, ik vloek de slaaverny;
Ik zwoer der vryheid hulde, en leeve of sterve vry.
'k Ben nevens u getroost voor Godsdienst, Recht en Wetten,
Schoon ik myn huis beschrei, het leven op te zetten.
tegen van der Werf.
Ik heb voldaan aan 't geen my wierd verzocht, Mynheer!
Doch 't zy by ons geheim.
Tegen de Vrouwen, die op zyn' wenk vertrekken.
Ik zie terstond u weêr.
van der Werf, van Zwieten, van Noorden, van Baarsdorp, van Hout.
Men heeft den voorraad in de Vesting opgenomen.
De nood is hoog, en reeds op 't uiterste gekomen.
Ik vond geen brood, hoe naauw ik alles heb doorzocht.
De tweebak en het meel zyn gantschlyk uitverkocht.
Men zal op deezen dag de laatste paarden slagten.
De schraale moutkoek kan den honger schaarsch verzachten;
En echter strekt zy slechts drie dagen, verder niet.
Ziet daar, helaas! ziet daar wat Leyden overschiet.
Een kranke troost voor zo veel hongerige monden.
Och! of myn raad voorheen meer ingang had gevonden,
Toen Spanje uit nood de Vest van 't eerst beleg ontsloeg!
Men heeft voor spys gezorgd.
Men zorgde niet genoeg
Ten nutte van 't gemeen, maar slechts voor huisgenooten.
Dit blykt aan 't meel, dat, loos, in kussens wierd besloten.
Een lastrend volksgerucht is naauwlyks antwoord waard'.
De zwynen op de stal, tot eigen nut gespaard,
Die zich, van tyd tot tyd, ontdekken door hun knorren,
Verschaffen 't hongrig volk, met reden, stof tot morren.
Oranje draagt u gunst: die Schutsheer maakt u stout.
Maar zeg wiens gunst zoekt hy, die al de gerst vermout,
En 't bier verzuuren laat, opdat der Burgerye
Noch 't voedsel noch de drank tot onderstand gedye,
En dus door hongersnood de Stad mooge overgaan?
Hoe! wyt ge aan my den ramp, die my zo duur zal staan?
Waar blykt...
In 's Hemels naam, laat ons geen tweedragt voeden.
Met twisten is de Vest voor 't onheil niet te hoeden.
Had elk zich-zelv' verzorgd op 't naadren van 't gevaar!
Die last betrof de Stad, en was voor 't volk te zwaar.
Wat word 'er niet vereischt voor veertien duizend zielen!
Schoon reeds drie duizend door 't vernielend pestvuur vielen;
Schoon schutgevaarte en stryd twee duizend wreed verslond;
En 't aakelig gebrek ons nog op duizend stond;
Ons is, sints 't nieuw beleg, in agttien bange weeken,
Hoe zwaar de schaarschheid drukt, helaas! te klaar gebleken.
Men vleide zich met grond, toen Valdez, op 't ontbiên
Des Landvoogds, ons verliet, hem nimmer weêr te zien.
En waar' Graaf Lodewyk niet op de hei geslagen,
Men had alom den glans der vryheid op zien daagen.
En wy....
'k Zie van der Does.
van der Werf, van Zwieten, van Noorden, van Baarsdorp, van Hout,
						Jongkheer Jan van der Does.
van der Does
Verschoon 't zo ik u stoor.
Een boô van Valdez eischt by Leydens Raad gehoor.
Alweêr een nieuwe list.
Indien men dorst vertrouwen
Dat hy...
Wie durft, wie kan op 't woord van Spanje bouwen?
Een andre vyand vond geloof; doch 't is bekend
Hoe ligt de Castiljaan de heiligste eeden schend.
Kon Valdez van 't verdrag alleen nog meester weezen,
Men had ligt minder voor meineedigheid te vreezen.
Hy gaf geen doorslaand blyk van wreedheid tot deez' dag:
Doch daar Romero met hem deelt in 't krygsgezag,
Daar de uitslag van 't Beleg betrouwd is aan hen beiden,
Sterve eer de laatste man, verzinke eer 't hooploos Leyden,
Eer ons zyn vleitaal door beloften dwaas verblind',
En hy hier nieuwe prooi voor woede en ontucht vind'!
tegen van der Does.
Maar zo hy zich bereid om Leydens zwakke wallen,
Gelyk-men ons bericht, met stormen aan te vallen,
Durft ge ons verzeekren dat de Stad hem af zal slaan?
Voor d'uitslag van den storm den Raaden in te staan,
Waare onbedachtzaamheid; maar 'k durf vrymoedig zweeren
Tot aan myn' jongsten snik hem van den muur te weeren.
De Hopliên zyn den dood getroost. Dan hoe 't zich wend',
Men kan de razerny des vyands in het end',
Schoon hy zich meester zag, door wanhoop nog bedwingen,
En met de veege Stad hem in de lucht doen springen.
ô Goede Hemel! keer dien schrikkelyken slag!
Ik volg u in den stryd; 't is Leydens jongste dag.
Denk aan uw zusters telg.
Ons is geen hoop gebleven.
Ik acht een' braaven dood meer dan een eerloos leven.
In 's Hemels naam, spreek 's vyands boô, Mynheer!
Men hield tot aan dit uur, en 't strekt de Stad tot eer,
In spyt van Valdez bede en uitgestrekt verlangen,
Zyn boden uit de Stad; en zal men die ontfangen
Nu alles hooploos is, en toonen hem hoe 't staat?
Zal hy de Burgren, door gebrek en pest, op straat,
Van levenskracht beroofd, bezwymd zien nedervallen;
Hen wagglend kruipen zien naar de afgestreden wallen,
Daar degen en musket hen siddren in de hand?
Dan was zyn wit bereikt; dan wist hy in wat stand
De Vesting zich bevind, en kon die ligt verwinnen.
Men biede aan Spanje 't hoofd, en laat' geen vleijers binnen.
Ik heb met aandacht op 't gewigt der zaak gelet,
En voed, hoe flaauw, nog hoop op 't langgewenschte ontzet.
Schoon 't wassend water door Romero word bedwongen,
De vloot is echter tot den Kerkweg doorgedrongen.
't Is waar dat 's vyands magt volstrekt haar keeren kan.
Al zyn beschanssingen zyn daar getuigen van;
Te Zwieten, Zoeterwoude en de omgelegen streken;
Vooräl te Lammen, daar Boisot dient dóór te breeken.
Doch 't springty nadert reeds; en God, die wondren doet,
En Leydens traanen ziet, beheerscht den watervloed.
De westewind steekt op; wie weet wat heil kan daagen,
Indien wy ons bederf slechts eenen dag vertraagen?
'k Heb jaar op jaar myn trouw aan Nederland betoond,
En, daar 't zyn nut betrof, myn leven nooit verschoond:
'k Ben nog gereed myn bloed tot Leydens heil te geeven.
Doch word de Stad gered als we op haar muuren sneeven?
Ik weet, men kan zich van den felsten oorlogsnood
In 't eind bevryden door een' eerelyken dood;
Maar word dit naar ontwerp uit wanhoop niet geboren?
Hoe veel onnoozlen doen we in 't laauwe bloed niet smooren!
Een Christen, hoe vol moeds, voed altoos deerenis,
En geeft geen wanhoop plaats eer alles hooploos is.
Ach! kunnen wy de drift des vyands paalen zetten?
Wy moeten, 't gaa zo 't will', het stormen hem beletten.
De ramp, hoe spaê hy koom', komt altoos veel te vroeg;
En, moet de Stad vergaan, 't is morgen tyds genoeg.
Men hoor' den bode; en doe geblind hem herwaart voeren.
Geen vyand moet den staat van Leyden loos beloeren.
Men houd', kan 't zyn, hem op, als zocht men handeling.
Al wint men niets dan tyd, die winst is niet gering.
Ziet daar myn' raad; en weet ge in onzen nood iets nader
Tot redding, spreek vry uit.
Getrouwe Burgervader!
Ik eer uw wys beleid.
Uw raad heeft my behaagd.
Ik stem in alles 't geen den val der Stad vertraagt.
Maar waar' 't niet best, om 't volk niet in de zaak te mengen,
Den bode, langs den wal, in uw verblyf te brengen?
De Vroedschap heeft zich op het Raadhuis naauw' vergaêrd,
Of al het hooploos volk is daar omheen geschaard;
En ging 't als flus, dan waar' 't den vyand klaar gebleken
Hoe sterk de tweedragt 't hoofd hier somtyds op durft steeken.
De Raad zy stil verzocht in deeze omstandigheên,
En koom', van tyd tot tyd, in 't heimlyk hier byéén.
Dit strekt tot nut.
Weläan, ik zal u hier verbeiden.
En ik terstond den boô doen in de Stad geleiden.
van der Werf, Magdalena.
Ja, toen wy dachten dat het stormen aan zou gaan,
Deed van der Does aan ons het vreemd bericht verstaan,
Dat Valdez door een' bode ons iets had voor te draagen.
Men heeft, na ryp beraad, 't gesprek niet afgeslagen.
Ik wacht den bode, en acht dat Valdez, die gewis
Veel meer om u dan om de Stad bekommerd is,
Niet heeft verzuimd aan hem een' brief voor u te geeven.
Ge ontzegt my niet te zien wat hy u heeft geschreven?
Hy zal niets melden 't geen de Stad betreft, ô neen.
Hem is te wel bewust wat ongelegenheên
Die onvoorzichtigheid aan my zou kunnen baaren.
Ik zal, 't geen hy my schryft, u onbeschroomd verklaaren.
't Verheugt my dat de Raad den bode hooren zal.
Geloof my, Valdez deelt in Leydens ongeval;
Hy zoekt het door zyn zorg in 't uiterst' nog te hoeden.
Bevry met hem de Stad van grooter tegenspoeden.
Zal haar de wanhoop doen vergaan in 't ongeluk,
Daar zelfs de vyand haar wil redden uit den druk?
Indien men door beleid het stormen kan beletten,
Is 't nog niet hoopeloos dat wy haar zien ontzetten.
't Staat alles hoopeloos; vergeef het my, Mynheer!
Wat uitkomst wacht ge toch? De nood groeit meer en meer.
De hongersnood vernielt hen die het pestvuur spaarde;
En of ons zo veel ramps nog niet genoeg bezwaarde,
Een deel der Burgery is heimlyk Spaanschgezind.
't Verschil van Godsdienst scheid den vrind van zynen vrind.
Dees pleit voor 't oud geloof, en die voor 't beeldenstormen;
Dees kiest des Konings dienst, die wil den Staat hervormen.
De tweedragt scheid hen die de elende saamenknoopt.
En ach! de hulp is verr'. Men heeft vergeefs gehoopt
Dat de aangegroeide vloed den vyand zou doen wyken.
Gantsch Rynland is een zee, door 't sloopen van de dyken;
Doch 't Spaansche heir houd stand, en 't water schiet te kort,
Terwyl de elende al vast ondraagelyker word.
Hoe menigwerf zyn in den nood en Prins en Staaten
Om redding aangezocht; en ach! wat kan 't ons baaten?
Men geeft ons flaauwe hoop; helaas! die hoop is 't all':
En, tot een overmaat van al ons ongeval,
Keert geen der Helden weêr, die, met gevaar van 't leven,
Den Bondgenoot bericht van onzen toestand geeven.
't Schynt of de Spanjaard zelfs de wacht houd in de lucht.
Wat zou de duiven toch weêrhouden in haar vlucht,
Indien ze in 't Spaansche heir niet wierden opgevangen?
Gy hebt, in weêrwil van al 't wenschen en verlangen,
Sints u de laatste duif in Leyden tyding bragt,
Vier dagen lang vergeefs naar nieuw bericht gewacht.
Men weet niets van de vloot, men hoort niets van de Staaten.
Schoon alles ons begeeft, God heeft ons niet verlaaten.
Ik hoop, zelfs tegen hoop, op zynen onderstand.
Voldoe aan myn verzoek; spreek Valdez afgezant:
Hy is alrede in huis; ik zal hem hier doen komen.
van der Werf, Magdalena, van Hout.
Mynheer! de Vesting heeft een nieuw verraad te schroomen.
De vyand zend een' bode; en, eer men dien nog hoort,
Bekruipt zyn legerknecht de Hoogewoertsche poort,
En zoekt door snoode list het bolwerk te overvallen.
Wat heil dat hem Montfoort zag sluipen naar de wallen!
Hy gaat hem reeds te keer, kloekmoedig bygestaan
Van Duivenvoorde en Schot. De vyand rukt steeds aan.
De stryd word van belang.
Kom, laat ons derwaart streeven,
En nieuwe blyken van standvasten yver geeven.
Tegen Magdalena.
Spreek met des Vyands boô; zeg, dat, tot Leydens val,
De list zo weinig als de woede baaten zal.
Door dit gehaat bestaan gaat al myn hoop verloren.
Men scheen in 't eind naar my en naar verdrag te hooren,
Indien deeze oorlogslist....
Magdalena, Don Francisco de Valdez.
de Valdez
Waar ben ik? Kan 't geschiên!
't Ontzet u mooglyk hier een Vrouw alléén te zien,
Daar gy den gantschen Raad vergaderd dacht te aanschouwen.
Valdez
Myn waarde Magdaleen!
Durf ik myn oog vertrouwen?
't Misvormd gelaat weêrspreekt de welbekende stem.
Ach! raadpleeg met uw hart.
Dat hart herkende hem
Aan wien 't getrouwheid zwoer, by ons noodlottig scheiden.
Maar ach! wat jaagt u hier? wat doet gy binnen Leyden?
Zo iemant u ontdekt, wat eindelooze elend....
'k Loop geen gevaar, naardien myn Bruid-zelf my niet kent.
Ik heb, vermomd in 't kleed van een' van myn soldaaten,
Ten beste van de Stad, de legerplaats verlaaten.
'k Beloofde u met een' eed van 't stormen af te staan,
In hoop dat haar 't gebrek haast zou doen overgaan:
Nu dit mislukt, en ik myn leger veel zie lyden
Op 't nat moerassig veld, door 't onöphoudlyk stryden,
Beproef ik met gevaar myns levens, deezen dag,
Of hier de Vroedschap nog wil luistren naar verdrag.
Ik hoopte u, kon het zyn, door één' der Roomschgezinden,
Te ontdekken in wat staat de zaaken zich bevinden;
En dat ik Juliaan niet meer weêrhouden kan.
'k Waag ligt te veel; maar gy, gy zyt 'er de oorzaak van.
Ik dacht niet, toen ik my dorst in de Vest betrouwen,
Dat my 't geluk aldaar myn Bruid zou doen aanschouwen.
Men bragt my van den wal geblind tot op dit erf;
Waar liet men my in 't einde?
In 't huis van Van der Werf.
Van hem, die, hoopeloos, de veege Stad verdedigt,
Myn Bruid gevangen houd, en my in haar beledigt?
Hoe! waant gy dat men my hier vasthield met geweld?
Neen, 'k bleef uit keur; men heeft my d'uitgang vrygesteld.
Gy bleeft, daar ik 't beleg had om de Stad geslagen?
Ik bleef om u, 'k bleef om my-zelve, en om myn maagen.
Gy toefde om my niet, maar uit liefde tot de Stad.
Ach! Valdez! Leyden is myn wieg en bakermat:
All' wat hier aanzien heeft bestaat my in den bloede.
De braave van der Werf, door wiens getrouwe hoede
De Stad beschermd word, is myn naaste bloedverwant;
Zyn telg myn hartvriendin; en zoude ik, in een' stand
Die zo gevaarlyk is, de Vest en hen begeeven?
Neen, neen; myn leven hangt aan myner vrienden leven.
Gy kent myn trouw te wel, dan dat gy zoud vermoên
Dat Valdez uw geslacht in 't leed niet zou behoên.
Ik had om u voor hen een teedre zorg gedraagen.
Uw vreugd strekt my tot vreugd, uw maagen zyn myn maagen.
Gy weet hoe 't Spaansche heir gewoed heeft tot deez' dag,
Wanneer het Steden won, al waar' 't zelfs door verdrag.
Gy, die myn inborst kent, kunt ligtelyk bevroeden
Wat afkeer ik gevoel van dat rampzalig woeden.
Hoe trof my Zutfens leed en Naardens wreed verdriet!
Wat leed ik door den val van 't schreijend' Haarlem niet!
Ik heb een Hollandsch hart; en heb u niet verzwegen
Dat niets het Vaderland by my ooit op kan weegen.
'k Misgun u de eer niet dat gy Leyden bukken doet,
Maar 'k moest verhoeden dat gy 't smoorde in burgerbloed.
'k Heb nimmer dan door dwang der burgren bloed vergoten.
Ach! had ge u om die reên niet in de Stad besloten!
Ik hoopte dat uw gunst, bewogen door myn trouw,
De Vest en burgery om my verschoonen zou;
En zocht, aan de andre zyde, uw' oorlogsroem te sterken,
Door een gewenscht verdrag ten spoedigste uit te werken.
Tot nog toe is 't mislukt. Men vreest, niet zonder reên,
Romeroos dolle woede en zyn meinëedigheên.
Die snoode kent geen deugd; en zoekt zelfs Leydens wallen,
By een der poorten, door zyn benden te overvallen,
Terwyl ge afweezig zyt: ik beef om uw gevaar.
Wat zegt ge? Hemel!
Denk hoe my die wreede maar'
Het hart doorgriefde, en my doet siddren voor uw leven.
Romero zal, hoe stout, geen' last tot stormen geeven,
Vóór hy my wederziet. Doch zo ik deezen dag
De Vroedschap niet beweeg tot sluiting van verdrag,
Acht ik me ontslagen van den eed aan u gezworen.
Al 't leger mort; men wil niet meer van uitstel hooren.
Zoud gy besluiten tot den storm? zoud gy, Mynheer! ...
Beklaag u niet van my; 'k ben des geen meester meer.
'k Heb om myn deerenis my reeds te lang zien hoonen.
Men zegt, dat ik door u my van myn' pligt laat troonen;
Des Konings dienst verzuim en Leyden tracht te hoên.
Niets dan de zege kan me ontslaan van dit vermoên.
't Is zeker dat de Vest myn magt niet kan ontkomen;
Maar 'k heb Romeroos nyd en 's krygsvolks drift te schroomen.
Behoed met my de Stad voor haar' gewissen val.
Ligt dat myn voorslag aan den Raad behaagen zal.
Hoe 't zy, ik zal voor u en voor al de uwen zorgen.
'k Zie, als verwinnaar of als vriend, u weêr op morgen.
Zal Valdez dan, in spyt des eeds dien hy my zwoer? ...
Wat's dit? Ik hoor van verre een vreesselyk rumoer.
Ik hoor trompet en trom; dit zou my schier doen vreezen
Dat iets....
Keer naar 't vertrek 't welk u is aangewezen.
't Is uw en myn belang den achterdocht te ontvliên.
Hoe! scheiden? ...
Volg myn' raad; ik hoop u weêr te zien.
Helaas! hoe zal ik best hem aan 't gevaar onttrekken,
En hem voor 't scherpziende oog van Van der Werf bedekken?
't Baart alles achterdocht; een woord, een enkle zucht.
Ik vroeg geen' brief! Hoe sterk vermeerdert het gerucht!
Het nadert meer en meer op 't klinken der trompetten.
Magdalena, Elizabeth.
Hoort gy die woeling niet? nu 't lossen van musketten,
Dan 't buldren van 't geschut, en dan weêr vreugdgeluid.
ô Ja, maar 't blykt my niet waarüit dit alles spruit.
Ik zocht vergeefs de reên. Het volk schynt uitgelaaten.
Ik zag een' grooten hoop van allerleie staaten
Zich voegen by elkaêr; dees luistert, die verhaalt;
Op 't een gelaat schynt vreugd, op 't andre druk gemaald;
Dees slaat het oog omhoog, die vouwt de handen saamen;
Dees springt, een andre juicht; en, daar ik poog te raamen
Wat elk tot dit gewoel met zo veel drifts vervoert,
Hoor ik op 't steeken der trompet de trom geroerd.
't Schynt vreugd. Ach! dat dees vreugd de Stad tot heil gedye!
Daar is uw Vader-zelf, aan 't hoofd der burgerye.
Magdalena, Elizabeth, van der Werf. Gewapende Burgers.
Ik dank u voor 't gelei; geliefde Burgerschaar!
Gaa, troost uw vrienden met dees heuchelyke maar',
En doe straks vaandels van de molenroeden waaijen.
Om blyken van uw' moed den vyand toe te zwaaijen.
Dat elk de post bewaar' die hem bevolen is.
De Hemel loone uw trouw door uw behoudenis!
van der Werf, Magdalena, Elizabeth.
Wy hebben in het eind, door 's Hemels dierbren zegen,
Een aangenaam bericht uit Rotterdam gekregen.
Terwyl de vyand, die de Hoogewoertsche poort
Zocht te overromplen, in zyn' aanslag wierd gestoord,
En Duivenvoorde en Schot, kloekmoedig uitgevallen
Tot sterking van Montvoort, hem dreeven van de wallen,
Is Frans Corneliszoon, dien ik 's Lands Redder zond,
Opdat hy weeten mogt' hoe 't hier geschapen stond,
Begunstigd door 't gevecht by ons te rug gekomen.
Hebt ge uit dien trouwen bode iet goeds voor ons vernomen?
Ja, zo slechts voor een poos het stormen word geweerd.
Voed gy nog hoop? kan 't zyn?
Wy vinden ons verëerd
Met 's Prinssen eigen schrift; waarïn hy ons doet weeten,
Hoe hy, door koortsen in het krankbed neêrgesmeten,
Zich meer om ons dan om zich-zelven had gekweld;
Doch dat hy, thans volmaakt door 's Hemels gunst hersteld,
Zyn vlyt verdubblen, en, met 's Lands getrouwe Staaten,
Tot redding van de Stad niets onbeproefd zal laaten;
Dat hy de vloot bezocht; en dat ze, sterk bemand,
En ryklyk is voorzien van allen onderstand;
Dat Willemse en Boisot en al de fiere Zeeuwen,
Van yver blaakende, zo moedig zyn als leeuwen,
En glori draagen op de wonden, die hun trouw
Verkreeg in 't schraagen van het wanklend Staatsgebouw;
Dat zy, om Leydens leed op Spanje fel te wreeken,
Zich reeds bereiden om den Kerkweg dóór te steeken;
Terwyl men, vol van hoop, op 't nadrend springty wacht.
Wy hebben 's Volks verdriet, zo veel men kon, verzacht
Door deeze maar' terstond van 't Raadhuis af te leezen.
Helaas! verschaft dit reên om zo verheugd te weezen?
Dit troost het treurend volk, en sterkt het in 't verdriet.
't Hervat den moed, wanneer 't den Raad gemoedigd ziet;
En woeste muitzucht, die ons reden gaf tot zorgen,
Houd, op 't gezicht dier vreugd, uit angst het hoofd verborgen.
Ik merk, helaas! schoon ons Oranje vleijend schryft,
Dat Leyden weinig hoops op uitkomst ovrig blyft,
En haast ten wissen prooije aan Spanjes wraak zal strekken.
Ik zal het, met Gods hulp, nog aan die wraak onttrekken.
van der Werf, Magdalena, Elizabeth, van Hout.
Myn waarde Vrienden! deelt in 't heil dat elk verblyd;
't Schynt of de hoogste Magt voor Leydens burgren stryd.
Na dat de wakkre Duivenvoorde
Met Schot tot in het heir der Castiljaanen boorde,
Hun list hen duur betaalde, en wraak nam in hun bloed,
Trok Haviks met zyn bende, ontvonkt door d' eigen moed,
Daar 't volk van Van der Does zyn' aanslag onderstutte,
Stil naar de Haagsche poort; of hy, de Stad ten nutte,
Gelukkig slaagen mogt de Boschenhuizer schans
Te winnen door geweld. Hoe hagchlyk hen de kans
Der zege viel, thans blykt wat drift en moed vermogen.
Het volk, met stillen trom, in orde voortgetoogen,
Tot aan den Schanswal toe, viel aan met heesch geschreeuw,
En toonde aan Spanje d'aart van Hollands fieren Leeuw.
De vyand scheen gehard den aanval af te keeren,
En poogde, schoon verrast, kloekmoedig zich te weeren.
Ons dapper volk bood trouw elkandren onderstand.
De glazen sulpherfles vliegt straks uit hand by hand,
En word met brandend lont den vyand toegedreven,
Zet al de schans in roer en doet de stoutsten sneeven,
Daar stof en rook en vlam zich mengen, slag op slag.
De polsstok-zelf dient tot geweer op deezen dag.
Men zag Phlip Dirksz het eerst den schanswal overspringen.
De vyand zocht vergeefs ons volk terug te dringen.
Door vuur of zwaard verschrikt, dat hy aan allen kant
Ontmoet, zinkt hem in 't eind de degen uit de hand.
Hy smeekt om lyfsgenaê. Doch 't loon, dat wy beloofden
In d' aanvang van 't Beleg voor de afgehouwen hoofden,
Heeft meer vermogen dan zyn smeeken en gebeên.
't Geschrei van zege en moord vermengt zich onderéén.
Geen Spanjaard vind genaê; all' wat niet vlucht moet sneeven.
Zelfs rukte een Zeeuwsch matroos, hier in de Vest gebleven,
Een' Spaansch' soldaat het hart halfleevende uit de borst,
En sloeg 'er, woedende en van 't laauwe bloed bemorst,
De scherpe tanden in, en wierp het voor de honden,
Naardien hy 't voor zyn' smaak te bitter had bevonden.
Tot welk een razerny zet wanhoop Neêrland aan!
Ach! had de woede van den wreeden Castiljaan
De ontzinde wraakzucht in ons hart niet op doen komen!
Dan 't voegt ons door beleid die woestheid in te toomen.
De vyand zond, gewekt door 't moordgerucht,
Alöm uit schans by schans vuurteekens naar de lucht.
Het volk van Marion, hoe spoedig aangevlogen,
Zag de aangevochten schans met smart in ons vermogen.
Al 't leger raakt in roer. De vyandlyke schaar',
Van Lammen, Zoeterwoud, Voorschooten, Wassenaar
En Leyderdorp, snelt aan. Ons volk zag trouw zich schraagen
Door Duivenvoorde en Schot, die zich kloekmoedig waagen,
Om, zo het mooglyk waar', der burgerye kans
En tyd te geeven tot vernieling van de schans.
Wat arbeids deed men niet; hoe repten zich de handen!
't Scheen of het driftig volk met nagelen en tanden
Het vyandlyk gevaart' zou sloopen tot den grond.
En schoon de Castiljaan zich driewerf onderwond
Om Leydens helden uit de veege schans te jaagen,
Men heeft tot driewerf toe hem stout terug geslaagen.
Doch Spanjes overmagt wierd in het eind zo groot,
Dat ons kloekmoedig volk den aftogt wys besloot,
Uit zorg of 't zich den weg naar Leyden mogt zien stoppen:
Men keerde in zegepraal met honderd Spaansche koppen.
Doch Haviks is gewond; dees ramp verkleint de vreugd.
ô Leydsche Burgers, zo beroemd door heldendeugd!
Kost gy den hongersnood gelyk het zwaard verduuren,
Gy zaagt al Spanjes magt verstuiven van uw muuren.
Dit voorval rekt den tyd en geeft den burger moed,
Terwyl hy de uuren telt van 't wassen van den vloed.
Helaas! wat voordeel kan de vloed aan Leyden baaren?
Zo 't Spaansche Legerhoofd zyn posten blyft bewaaren,
Zien wy de Zeeuwsche vloot....
De Raad komt reeds byéén.
Gy hebt den boô gezien? bragt hy u brieven?
Hy heeft my slechts gemeld dat Valdez, aangedreven
Door 's krygsvolks woeste drift, het stormen toe moet geeven;
Doch dat hy, steeds bedacht op 't spaaren van de Stad,
Den Spaanschen Krygsraad door zyn taal bewogen had