floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Wat quam u over? kan een droom u zoo verschricken?
Daer is de spiegel: zie, en spiegel dit gelaet.
Aenschouw eens, hoe die brant van 't hart in d'oogen slaet;
Hoe mager 't aenzicht quijnt, en d'ingevalle kaecken;
Hoe Min het schoon misverft, en hoe zijn boogh kan raecken
Een ongewapend hart. hoe heel ick dees quetsuur?
Blus uit, blus uit by tijdts dit zorghlijck smeulend vuur.
Blus uit den brant, eer die in 't dack van 't hof koom steigeren.
Zoo lang die Jongeling my zynen mont zal weigeren,
Ziet Iempsar hulp noch troost voor haer bedroefde quael.
Helaes, waer was ick strax? wat vriendelijcke strael
Verscheen my in den droom? hoe flonckerden die oogen?
Vertel dan uwen droom.
My docht 'k wert opgetogen
Met Joseph, mont aen mont, in Venus heilgen troon,
In Venus ledekant, omheint van minnegoôn:
Die schutters deden niets dan naer ons harten doelen;
Wy niets dan minnebrant en kus met kus te koelen.
O welck een' lieven gloet gevoelde ick, schicht op schicht!
Wat lust is dat, die 't brein als uit zijn leger licht?
Laet andre zinnen vry om weelde en wellust woelen;
Ick noem den grootsten lust, verbeelding van gevoelen
Der onderlinge vlam, die door al d'adren rijdt.
Maer zulck een zaligheit nut niemant onbenijt:
Want midden onder 't spel quam mijn gemael gevaren
Met eenen blooten dolck: strax rezen al mijn hairen.
Hy bluschte in mynen schoot dit leschvier van mijn' gloet,
Bespattende mijn borst en aenzicht met dat bloet,
Om 't welck mijn bloet dus ziedt en schuimt, en 't hart moet zuchten.
Dat dreef my uit den bedde, om lijfsgevaer t'ontvlughten,
En dezen tweeden steeck, die naer mijn' boezem ging.
Och Ioseph, Ioseph och! och schoone Iongeling!
Zwijgh stil, het gelt uw' hals. hoe nu dus ongebonden?
Ick heb uw jofferen alree van kant gezonden.
Ay bindt, om slaven en gezin, uw toghten in.
Ick schrick voor uwen heer: wat schaem u voor 't gezin.
Ick pas op eer noch schant, noch op mijn eigen leven.
De Min vervooght het al.
Waer wort mijn kint gedreven
Van dolle razerny?
Ay moeder, spreeck zoo niet,
Noch scheldt geen razerny mijn redelijck verdriet.
Uit rype reden wort mijn hartewee geboren.
Gemeene schoonheit magh gemeen vernuft bekoren,
Dat reuckeloos slechs ziet de dingen over 't hooft,
Of licht bestemt, 't geen 't oogh al blindeling gelooft:
Maer wie met oordeel mint, zal zich alleen vergapen
Aen eenigh puickschoon, tot verwondering geschapen:
Gelijck dit uitheemsch licht, dat leider al te kuisch
Vergult gewelf en zael van ons gezegent huis:
En dunckt het u, dat ick noch revel zonder reden?
Bezie den Jongeling, van boven tot beneden,
Hoe vrouw Natuur aen hem te kost leide al haer' schat.
Wat wraeckt uw oordeel hier? wat wenscht ghy anders, dat
Niet strax tot misstal streckt? wat rots wort niet bewogen?
Noit zagh een valck in 't hof zoo wacker uit zijn oogen;
Die oogen, daer de Min, gezeten op zijn' stoel,
Het alles brant en blaeckt, en blijft zelf koudt en koel.
Het hooge voorhooft schijnt een' glans van zich te spreien.
Men ziet het blonde hair zijn locken aertigh zweien,
En zwieren over neck en over schouders heên.
In 't aenzicht gloeit de verf. wie zagh ter weerelt leên
Van maecksel zoo volmaeckt, zoo net, zoo evenmatigh?
De mont (die 't zeggen dorst) te stemmigh, en te statigh,
Zou yet vrypostigers vereischen, 't geen een' mensch
Van zulcke jaeren voeght; zoo had ick al mijn' wensch;
Zoo zwom ick in een zee van allerhande volheit.
Ay moeder, noemt ghy noch uw dochters liefde dolheit?
Och Joseph, Joseph, och, de reden leert het my,
Dat ick u minnen moet, al schijnt het razerny.
Dit queeckt uw koorts: is 't vreemt dat ghy zo lang blijft quynen?
Iempsar;
Gelijck langs eene beeck de bloemen schooner schynen,
Daer 't water over drijft; zoo schijnt zijn eedle geest
Zijn ziel wel ruim zo schoon, door 't lichaem, schoon van leest,
Waer in met overlegh dees kiesche geest quam daelen,
En flickren, eveneens gelijck verdroncke stralen,
In mynen, en gelaet, en voeghlijckheyt, en al
Wat yegelijck bekoort en treckt, met zulck een' val,
Dat hy zich meester maeckt van vrouwen en van heeren,
En waert is niet een huis, maer Rijcken te regeeren.
Ghy zijt te krachtigh en hardneckigh in 't verbeelden.
De hemel overgoot met overmaet van weelden
Dit huis, geduurende 't voorzichtige beleit
Van dat lieftalligh kint. het weeligh veldt ontzeit
Ons vruchten noch gewas. de dienaers en de knapen
En slaven spoên hun werck. mijn heer magh veiligh slaepen,
Op Josephs wackerheit. de Koning en al 't hof
Onthalen Potiphar met ongemeenen lof.
Hier hapert niets, dan dat wy hem vergeefs beminnen,
En hy te krygel valt, en al te stijf van zinnen,
In 't weigren van mijn bede, en dagelix verzoeck.
Zo keer uw' slaef den neck met een verdienden vloeck.
Och Joseph, laet mijn vloeck veel eer my zelve treffen,
Dan uw alwaerdigh hooft, het welck ick wensch te heffen
Tot aen de starren toe; te kranssen met een' krans
Gevlochten van mijn hair, met uitgelezen glans.
Wie haet zijn eigen hart, of wordt 'er op verbolgen?
Wanneer de zonnebloem vergeet de zon te volgen
Met loncken; wanneer haer verdriet 't geliefde licht
t'Aenschouwen, met een zoet en minnelijck gezicht;
Dan sal ick dien Hebreeuw, mijn lief, den neck toekeeren.
Een aengewende min valt lastigh te verleeren.
't Valt licht te haten, die ons gunst en vrientschap haet.
Hy blijft toch even schuw, en vliedt u, waer ghy gaet.
Te feller wort mijn vier door 't weigren aengesteecken.
Gelijcke liefde kan gelijcke liefde queecken.
Geloofme in 't geen ick voel: de liefde in haer bejagh
Is heetst op 't wildt, 't welck zy niet achterhalen magh,
En heeft min treck tot yet, dat macklijck wort gevangen.
Begeerte groeit te meer, door 't vierige verlangen.
De min is haer geen ernst, die om het afslaen suft.
Rechtschape dapperheit wort niet zoo licht verbluft.
Ghy kocht dien knecht voor slaef: wat lief hebt ghy verkoren?
Zwijgh stil, verkleen hem niet: ghy moort mijn ziel deur d'ooren.
Wat zwerft'er menigh heldt, dien 't aen geluck ontbreeckt,
Maer niet aen stam noch deught. al wat in Ioseph steeckt
Gelijckt niet slaefs, maer heers: dat zwinxel en die gaven
Getuigen, hoe hy nam zijn' oirsprong uit de braven:
Doch 't zy zoo 't wil; ick wensch voor zijn slavin te gaen.
Geluckigh waer de vrouw, die onder hem moght staen.
Het minnende oogh vergroot die dingen zonder oordeel,
Acht alle droomen waer, en rekent schade voordeel.
Mevrouw, 't is valsche waen, die uw verstant misleit.
Verkies een veiligh padt: geloof niet watze zeit.
Al gaf hy schoon gehoor, zoo leert uw staet u duicken.
Ghy moogt dien Jongeling niet openbaar gebruicken,
Maar steelwijs, en ter sluick, en ergens in een' hoeck,
En met een hart vol schrix.
Iempsar.
Dat is al 't geen ick zoeck.
Gesloke min smaeckt zoetst, in duistre en diepe holen:
Daer leeft men by den nacht: daer glimmen Venus kolen
Met levendiger gloet, dan by den lichten dagh.
Zwijgh stil, ick hoor mijn' heer: my dunckt ick hoor gewagh.
Daer klopt hy aen de deur: ick beef voor mijn gepeinzen.
Verbijt u toch een poos: wat raedt om dit t'ontveinzen?
POTIPHAR. VOESTER. IEMPSAR.
Doe open, Voester, hou: wat onrust hoor ick hier?
Hoe vaert mevrouw?
Een vrouw is een rampzaligh dier:
Daer zit zy voor de sponde, en heeft maer pas geslapen.
Hoe is het toch, mijn troost? hoe is 't met u geschapen?
Gelijck ghy daeghlix ziet: het lust my maer van pas.
Zoo leunt een quynend beeld, gebootst van maeghdewas,
Op eenen ebben stoel, en laet het hooft vast hangen.
Is dit die lieve mont? zijn dit dees zachte wangen,
Die ghy my eerstmael boodt, met onverzaden lust?
Heeft Potiphar zoo vroegh den bloesem afgekust,
En al dat blozent schoon van 't aenschijn afgestreecken?
Uw roozen gaen eerst op, voor 't licht, dat door wil breecken,
En op den drempel staet, den valen nacht te spijt.
De Goden hoeden het, dat niet een buy van nijt,
Van norsse zwarte nijt ons koom zoo vroegh berooven
Van zoo veel helderheên, als uwe jeught beloven
De lusten van uw lief en trouwen bedgenoot,
Die nergens zachter rust, dan in dien warmen schoot.
'k Most, overwonnen door uw zuchten, door uw tranen,
My, zeven nachten lang, van dit schoon lichaem spanen;
En twyfel waer ick hebbe in mynen plicht gefaelt,
Om dat ghy, als voorheên, niet uw' gemael onthaelt,
Ja schier afkeerigh schijnt van hem, en van het leven.
Zegh op, waer is u stof tot ongenoeght gegeven?
Wat maeckt u wars van 't licht, en myne oprechte min?
Mijn lief, of hapert het aen yemant van 't gezin?
Ghy zucht, en antwoort niet. wie zijnze? ick zal hen straffen.
Ontdeck het uwen Heer: hy kan 'er raedt in schaffen.
'k Wil dat een yegelijck u viere, en eere, en dien:
Datze altezaemen u, als my, naer d'oogen zien.
Ghy steent, en kropt het in: hoe kan ick dit gedoogen?
Wat hartewee schuilt hier? de tranen staen in d'oogen.
Wat schreit ghy? spreeck vry uit, en melt my, waer het schort.
De krancke, die haer leet den arts verberght, verkort
Zich zelve, maer wie 't klaeght en melt, die kan men helpen.
Zegh op: is 't in mijn maght, ick zal dees wonde stelpen.
Vertrouwt ghy, dat wy wars van uwe liefde zijn,
Ons liever, dan voorheen de dagh en zonneschijn,
Die nu verquicken komt al wat begon te flaeuwen?
O smert! ô hartewee! wat valt dit hardt te kaeuwen!
Maar laes noch harder te verduwen, voor een vrouw,
Die, teder van gemoedt, niet opmagh tegens rouw,
En onmin. Heiligh oogh des hemels, die beneden
Op d'aerde met uw' strael de minste onzuiverheden
Ontdeckt, en altijt zelf zoo rein en zuiver zijt,
Ghy ziet en kent mijn' gront. ô Goden, helpt, hoe snijt
Dat woort ons in het hart.
Nu sus, niet t'ongeduldigh.
Mevrouw blijft eeuwigh dienst en trouw en liefde schuldigh
Den genen, die haer trouw aen zyne trouw verknocht,
En zoud' er blijck van doen, indienze meer vermoght:
Maer vrouwen zijn gelijck het weêr der zomerdagen,
En onderhevigh meest aen luimen, en aen vlagen.
Laet deze droeve buy van onlust overgaen.
De zon getroost zich wel, dat d'afgeschene maen
Verflaeuwt, en niet een lit meer schijnt te kunnen reppen:
Terstont verrijstze, en lacht, en komt weêr luister scheppen
Uit hare wederga, dien koesterenden strael.
De sluimerende Min is slechs op een verhael
En om meer voorraet uit, en zal eerlang al t'evens
Opborrelen vol saps, doortintelen vol levens
De leden van u beide, en zetten, met meer blijck
Van gunst en gloet dan oit, al 't achterstel gelijck.
Wat oordeelt d'arts van haer, en van dit langsaem quynen?
Zy heeft te groot een moedt, en schaemt zich ziek te schynen,
By artsen of gezin.
'k Had hoop, dat zy haer' geest
Verquicken zoude, op 't hooge en heerelijcke feest,
Het welck de joffers zelfs bekleeden, en vereeren.
Misschien help ick mevrouw voor middagh in de kleeren.
Bekoort u 't hooghtijt niet? het woelt alree op straet.
Dit feest bekoort my min dan d'eenzaemheit. ay laet
My heden in de stilte, en achter af bedaren:
't Wort beter. 't gekrioel der uitgelate scharen
Moght steurnis geven aen de zinnen. al mijn lust
(Indien 'er lust is) streckt tot afgescheiden rust.
Zwaermoedigheit, van haer gedachten overladen,
Zoeckt altijt eenzaemheit, en wandelt dootse paden.
Zwaermoedigheit wort zoo door eenzaemheit gevoedt.
Gezelschap baert vermaeck.
De barning van 't gemoedt
Blijft duuren, daer het ruischt van strydige gezinden.
Vergader zonder strijt.
Waer is die plaats te vinden?
Belieft het u, mijn Heer, beveel den Huisvooght vry,
Dat hy mevrouw in alls van daegh te wille zy,
't Gezin vertrecken doe, en steurnis zoeck te myden.
O ja, dat waer mijn wensch: dat zou mijn' geest verblyden.
Het zal geschiên, mijn troost. daer noodt my ons karros
Op 't hooge feest: grijp moedt.
Nu laet my los.
Ick hoop na 't hooghtijt u in betren staet t'ontmoeten:
Laet Joseph midlerwijl mijn schult gedienstigh boeten.
Och Voester, vat dit woort: hy zelf geeft ons verlof.
Spreeck Joseph aen: nu hebt ghy spreeckens stof.
Och zwijgh, mevrouw, zwijgh stil, eer hy u hoor geluit slaen.
'k Zal luistren wat mijn heer den huisvooght zeit in 't uitgaen.
De Ioffers gaen vast heên: de Ioffers nooden hem:
Hy weigert haer 't geley: daar hoor ick Iosephs stem.
POTIPHAR. IOSEPH.
Wel Ioseph, gaet ghy nu de Ioffers niet geleiden
Naer 't vrouwetimmer, om het oogh te laeten weiden
In zulck een' schoonen rouw, die lijck en uitvaert ciert
Van Apis? suft ghy t'huis, nu al de weerelt viert?
Mijn heer, ick kan de tijdt wel eenzaem overbrengen.
Hoe verder van dat vier, hoe minder zorgh voor zengen.
De Ioffers tieren best in 't midden van 't gewoel.
Hy blaecke om haer, wie wil; mijn aert is stil, en koel.
Kan zoo een Iongling zich van zoo veel zonnen spanen,
Van 't vier 't welck schooner speelt door teere joffretranen,
Dan 't licht door eene wolck; wanneer de regenboogh
Gespannen, regens spelt, en verft de lucht om hoogh.
Dit beurt om vier jaer eens. hoe blijft ghy zoo afkeerigh
Van feesten?
Ick was noit nieusgierigh noch begeerigh
Om d'uitvaert te bezien.
De toestel wijst wel aen
Met wat een heerlijckheyt dees staci toe zal gaen,
Ia heerlijcker dan oit in menigh jaer te voren.
Wien zouze heden niet, wien morgen niet, bekooren?
Van daegh de Ridderschap, en schutterlijcke kracht,
Met sleepende geweêr: een dubble ry en pracht
Van Isis priesteren, gedost met hartevellen:
Dan 't aengebeden lijck, en die dat lijck verzellen;
De koning, en al 't hof: de heeren, en de Raet:
De koningin in rouw: haer sleep, en heele staet,
Met sluiers om het hooft, met tranen op de wangen:
De borsten opgekrabt, de lucht met lijckgezangen,
Met priesterlijck geloey, tamboer, en sisterklanck,
En cymbelgalm gepropt: de spietsen taey en langk
Bewonden met een' mijrt, geslingert heên en weder.
Aldus geleit men 't lijck, de straten op en neder,
Tot daer het eeuwigh wort de grafnaelt toevertrout.
Maer morgen, effen als de zon, gehult met gout,
Het hooft heffe uit de kim, om 't aertrijck meê te deelen
Dien goddelijcken glans; steeckt Memphis zyne keelen
Al t'effens op, van vreught, en juicht uit eenen mont:
Gezegent zy den dagh, die Apis weder vondt.
Men haelt dan 't gouden vat uit het Godtheiligh koffer,
Mengt water aerde en geur door een, en giet den offer
Op 't voorhooft van dien Godt, die gulde horens draeght,
En met een halve maen de maen tart, eer het daeght.
De stat komt naer den Nijl met maght hem tegenloopen.
De kopre poorten gaen voor zijn geloey strax open.
Zoo wort hy op het koor gezet, voor 't hoogh autaer.
Hy stont te voren hier vier etmael droef en naer,
Uitbeeldende Isis druck, behangen met zwart linnen.
Men leit hem 's nachts stil uit, by daegh met staci binnen:
Dan offert elck voor 't koor, 't zy ouderdom, of jeught.
Wie heden smelt van rouw, springt morgen op van vreught.
Men viere Osiers geboorte- of sterfdagh, of de granen
Van Isis, of gestarnte, of zon, of nieuwe manen,
Of 't zevendaeghsche feest des Nijls, of wat men wil;
Men bidt den Viergodt aen, of koe, of krokodil,
Anubis, Ammon, of wat wyders wort geboden;
Ick volgh 't Hebreeusch gebruik, en geene uitheemsche Goden.
Eert Koptus Zonnestadt en Memphis een getal
En menighte van Goôn; wy eeren overal
Een Godtheit met gebeên en zuivere offerhanden.
't Ontbrack Aegypten noit aen hemelsche verstanden:
Dat weet ghy, die, volleert in wijsheit, quaemt zoo knap
Te steigren op den troon van alle wetenschap.
Ontlast my van dien lof: want heb ick yet bedreven,
't Welck lof verdient, dat zy den hemel toegeschreven,
En u, die aen uw' slaef niet luttel leit te kost.
Wanneer men heet volleert, is d'eerste les begost.
Men wacht van over zee vernuften, met veel smeeckens
Aenhoudende om te raên, wat onze naeldeteeckens,
Gebeelde wetenschap en wijsheit zonder ent,
Verbloemde spraeck, alleen 't scherpluistrende oor bekent,
En heilighdommen, al verborgentheên verbloemen.
d'Uitheemsche zal dit Rijck der wyzen moeder noemen,
En zuigende haer borst godtvruchtigh voetsel af,
Den godtsdienst voeren t'huis, dien zy den vreemdling gaf.
De vreemden zullen hier [ten zy d'orakels falen]
Den Godtsdienst niet alleen, maer oock hun wetten halen;
En d'aertboôm omgezet, naer Memphis gouden stijl,
Wil zijn verandering danck weten onzen Nijl.
'k Beken dees school vermagh de weerelt te stofferen
Met koppen, die natuur op 't spitst hier kennen leeren;
Maer 'k wenschte, datze eens klaer uit het natuurboeck zagh,
Wat wondere oirzaeck eerst het licht broght aen den dagh:
Zy zou met ons Hebreen strax 't eenigh Wezen vieren,
In plaets van hemelsch heir, of voglen, visschen, dieren,
Of hooftstof, of een' heldt, of een die 's vollex gunst
Verdiende, door een' vondt van vollecknutte kunst.
Wat oort des lants komt naest door godtsdienst aen uw zeden?
Daer 't Kreeftvier gloeit op 't hooft, en Kneph wort aengebeden;
Die, barende het ey door zynen zwangren mont,
Wel aenwijst, dat dit groote onmetelijcke ront
Van eenen Godt, die noit beginsel heeft genomen,
En nimmer sterven kan, alleen zy voortgekomen.
Ontdeck my op wat gront ghy uwen godtsdienst plant.
Op overlevering, gereickt van hant tot hant,
En openbaringen aen opgetoge vaderen,
Doch meest aen Abraham; in wiens Godtvruchtige aderen
Die Godtheit zweefde en dreef. wat zal ick zeggen van
Dat hooghverlicht vernuft? waer zagh de zon oit man
Zoo onbesproken vroom, zoo vreedzaem, zoo rechtvaerdigh,
Zoo onderdaen, zoo braef, en zulck een' zegen waerdigh
Als Abraham? was 't vreemt dat 's hemels eigen mont
Zich eeuwigh aen dien heldt en aen zijn kroost verbondt?
Dien vader, die zijn' zoon ja eenigh kint wou slaghten?
En branden op 't autaer.
Hoe vallen die gedachten
In 't redelijcke brein? wijdt 't vaderlijck gemoedt
De Godtheit een autaer, door 't kinderlijcke bloet?
Uit dwang, noch lantsgewoont, noch eerzucht, noch yet menschelijx:
Maer om te toonen, dat hy niet bezat yet wenschelijx,
't Geen stont te weigeren den rechten Eigenaer,
Die 's mans gehoorzaemheit beproefde op dat autaer;
Den wil voor 't werck, den ram ontfing in Isax stede;
En zwoer hem zulck een gunst met nimmer schenbren eede.
De Godtsdienst van dien heldt slacht d'ongerijmtheit niet
Van 't geen door Typhons wraeck gesmackt wert in den vliet;
Het welck uw priesterdom, met ongeverfde wangen,
Noch statigh voert ten toon, in jaerlyxe ommegangen.
't Geen, onder deze schors, voor 't volck verborgen leit
Dat's een natuurgeheim; hoe zich de vruchtbaerheit
Der dingen in 't begin beholp met vochtigheden;
Hoe een het alles teelt. 't luidt vreemt, dat een besneden
Durf reppen 't geen hy zelf aen Godt te wyden plagh,
Zoo dick 't onnozel bloet beschreit den achtsten dagh.
Noit joegh, 'tgeen Godt het oogh der mannen ging vertrouwen,
Roo wangen aen of schaemt de maeghden noch de vrouwen;
Gelijck uw feest, quansuis verciert met ydlen glimp.
Godts wijsheit zweeft te hoogh, en boven alle schimp.
Zy gaf haer eigendom dit teecken, tot een' zegel
Van 't opgerecht verbont, en schreef het voor een' regel
Van kuischeit; leerende besnoeien hart en zin
Van dartlen wellust, en van wulpse en woeste min.
Behalven dat dit schut onheelbre en andre smetten,
En 't menschelijck geslacht door teelen voort kan zetten.
Nu rieck ick, waerom ghy de Joffers zent voorheên.
Vertrouw, belieft het u, mijn heer, dat wy Hebreen,
Veel meer dan eenigh volck, de bloem der jaeren wyden
De kuischeit; om wiens wil wy heilighlijck vermyden
Gelegentheit en plaets, die ons verrucken zou,
Door 't loncken op een maeght, of een gehuwde vrouw.
Ja zonder halsstraf magh by d'onzen nergens duuren,
Een die haer weeligh vleesch aen boelen durf verhuuren.
Wy huwen onbevleckt den maeghdom aen een maeght,
Uit teellust, niet uit lust, die 't geil gezicht behaeght.
Zoo straft ghy overspel, gewelt, en maeghdeschennis?
Wel degelijck. helaes! gaf Godt dat ick geen kennis
Most dragen van die wraeck, noch zulck een schendigh stuck.
Ghy zucht'er om, als raeckte u eenigh ongeluck.
Ick ga, 'twort tijt. mevrou heeft lust, noch 't magh haer beuren
Te feest te gaen: ick wil dat niemant haer koom steuren
In d'eenzaemheit, en elck de zwacke viere en dien',
Indien zy yet verzoeckt.
Mijn heer, het zal geschiên.
Aegypten, wout ghy leeren,
Waer in uw zegen leit;
Ghy stofte op phoenixveeren,
Noch vette vruchtbaerheit
Des Nijlstrooms, die uw landen
Bevochtight, jaer op jaer,
Noch ydele offerhanden,
Noch Viergodts blint autaer;
Maer op des weerelts Vader,
Geroemt van Abraham,
Toen hy dees grenzen nader,
Ja hier ten hove quam
U met die vonck verbazen;
Gelijck zijn naneef oock
Die kool zoeckt aen te blazen:
Op dat uit vonck en roock
Godts vlam het Hof koom blaecken,
En sla in alle daecken.
Door vloecken noch door zegen
Zal d'onverzierde Godt
Dees valsche Goôn uitveegen;
Maer eer zijn eigen rot,
Verzwerende de glanssen
Van 't eeuwigh schynend licht,
Om koe of kalf zien danssen,
Met eenigh laf gedicht;
Daer zy van kroezen zypen,
Op 't zatte en droncken feest:
Terwyle snaer en pypen
Verdartlen lijf en geest
Van jongen, en van ouwen.
Godts tolck, op dat gekrijt,
Dien afval zal aenschouwen,
En bryzelen van spijt
In steen gesnede wetten.
Wie kan dit lant verzetten?
Dat kan ten leste 't hemelsch wicht,
't Welck, dien onnooslen moort ontvloden,
Naer Memphis, met zijn klaer gezicht,
Ter neder stort de duistre Goden;
Doet Ammon kloppen op zijn' mont,
En, staende op een' gesternden gront,
Laet gloênde tongen nederdaelen
Op visschers kruinen, die zoo knap
Verstommen Isis priesterschap,
En eeren in verscheide talen,
Recht uit, klaer uit, en onverbloemt,
Dien Godt, daer Joseph hier van roemt.
VOESTER. IOSEPH.
Daer komt hy: hoe zal ick mijn woorden best beleggen?
Die jongman is te kuisch, en liet zich noit gezeggen,
Hoe minnelijck mevrouw hem onderging, en badt:
Zijn voeten staen niet stil. wou 't slechs gelucken, dat
Hy 't een oor boodt, en stont, terwijl ick het doorboorde
Met mijn geslepe tong; 'k zagh hoop geboren voor de
Bedruckte en bleecke schim; die naulix half geciert,
En half gekleet, my smeeckt en bidt, en herwaert stiert,
Of zy door mijn beleit hem aen haer snoer kon krygen.
Hy wort mijn tret gewaer, en leert my dit verzwygen,
En deist op elcken tret. helaes! nu krimpt mijn moedt.
Ick wensch, tot heil van 't huis, u allerhande spoet,
Begaefde Jongeling, te vroegh verwart in zorgen.
Ick wensch u goeden dagh.
Ick u een' kuischen morgen.
Kan nu dat heerelijcke en langgewenschte feest
Niet locken buitens huis uw' staegh gespannen geest,
En doncker voorhooft; om die winckbraeuw wat t'ontwarren,
In zulck een heldre lucht, vol puick van joffrestarren?
Uw aengezochte jeught verdient met recht, dat zy
Door zulck een ope ruimte en hemel spelen ry;
Daer noit godtvruchtigheit zoo stip ging op haer orden,
Of zy quam om te zien, of om gezien te worden.
Verslenst ghy zoo de bloem en 't eelste van uw tijdt?
Al wat men op zijn' tijdt niet pluckt, dat gaet men quijt.
Laet die om Joffrenpracht zijn tijdt vry gaen vergissen,
Die zoo veel over heeft, dat hy 'er van kan missen:
Wat my belangt, mijn tijdt valt kort en schaers genoegh;
Indien ick dagelix met ernst mijn meesters ploegh
Zal dryven, zoo 't betaemt, en op mijn huisampt passen,
Aleer daer distelen en doornen over wassen:
Of gunt myn dienstbaerheit my eenigh overschot
Van tijdt, dat draegh ick op, met al mijn hart, aen Godt,
Den toevlught der Hebreen, mijn hoop, en vast betrouwen.
Ick spreeck met Godt alleen, dies rep my van geen vrouwen.
Versmaet ghy dat geslacht van zulck een' zoeten aert?
Een vrouw was 't die u droegh, een vrouw heeft u gebaert:
Uw lippen, van geen slang noch tigers opgetogen,
Die hebben melck en bloet een vrouw van 't hart gezogen.
Ay Joseph, matigh u in 't spreecken: spreeck geen woort,
Het welck uw moeders eer niet ophou, zoo 't behoort.
Zoo lang mijn aders slaen, op 't bloet mijn geesten teeren,
Zal ick mijn moeders naem en haer geheughnis eeren,
En, om mijn moeders wil, wat vrouw ter weerelt leeft.
Het vrouwenaenschijn is de print, daer Godt in zweeft,
En Godts gelijckenis. al wie Godts schepsel lastert,
Verlastert Godt in 't beelt, en is van reên verbastert.
Wat zoo, dat brave woort past zoo een' Jongeling,
Die t'effens zoo veel gunst van 's hemels gunst ontfing.
De vrouwen komt die eer, al zwegen al de mannen.
Men zagh noit liever paer in een verbont gespannen
Dan man en vrouw, misschien wie d'uwe wezen zal;
Dies buigh uw zinnen wat de vrouwen te geval.
Gedienstigheit wint gunst. wie toeleit eens te huwen,
Leer heur naer d'oogen zien: de min verflaeut door 't schuwen.
Hy legge op huwen toe, die lust heeft tot dat juck,
En stelle in zulck een' last zijn opperste geluck;
Mijn toelegh is noch wijdt, mijn min noch ongeboren:
Doch zoo my zulck een lot daer boven wert beschoren,
Dat rolt te zyner tijdt van zelf wel in mijn' schoot.
Raeckt Godt mijn hart met min, ick geef den boezem bloot.
'k Heb andre zorgen, die my 't minnen wel beletten.