floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Dies al het hofgesin, met vreughden haer begroeten.
III. Vertoning.
CLorindes deught en trou wert hier naa eys geloont:
Zy wert met Casimier door onze Vorst gekroont.
Zoo moet hy, die de deugt ken loone, 't quaat vergeeve,
Een hooge ouderdom, met vreede hier beleeven.
T'Amsterdam,
Gedruckt by Gabriël à Roy, Boek-drucker, in de Koestraet, over't Latijnsche
					School, 1656.
Den geheymen minnaar
Catharina Questiers: Den geheymen minnaar. Amsterdam: Gerrit van
                        Goedesberg, 1655..
Twee Jagers
Arnoldus
Bellardo
Ergasto
Ottho
Een Paadje van Frederik
Rudolfus
Sempronius
Altemaal
[Vignet: houtsnede, schildpad]
Voor Gerrit van Goedesberg, Boekverkooper, op’t Water, aan de
                    Nieuwe-brug, in de Delfsche Bybel. 1655.
OPDRACHT Aan Koningin CHRISTINA.
ONze Zangheldin komt, ô Sweetsche Pallas! haar zelve dus verstouten om (nochtans
                    met neêrgeslagen oogen) dees Geheymen Minnaar op te offeren aan ’t ontzaghelijk
                    Orakel van uw Majesteyts weetgierige oogen: niet tegenstaande zy haar wel
                    verzeekert houdt dat hy d’alderminste opslag der zelver onwaardig is; echter
                    schoort haar deze hoop, dat zy (de Faam zo menigmaal hebbende horen uytbrallen,
                    alle de wereltswonderen en weetenschappen, begrepen in de bescheyde schat-kamer
                    van uw Koninklijke Harssen-vat) uw Majesteyt eerbiedelijk derft koomen smeeken,
                    zich een weynig van geleerder wetenschappen te wille verpozen, om in zulker
                    voegen den Geheymen Minnaar, ter minne van de Nederduytsche Poëzy, eens ter
                    handt te neemen; ten eynde om, als hy van u met een toegedaan oog begenadigt
                    zijnde, zich veel meer dan voldaan zal houden. Ontfangt dan, ô groote Koningin!
                    en grootste werelts-wonder, deze meêr-gemelde Minnaar van Lope de Vega Carpio,
                    met Nederduytsche klederen gedost, zo zal ik altoos betoonen hoe garen ik
                    blijven zal uwe Koninglijke Majesteyts
Alderootmoedigste Dienaresse
Aan Juffr. CATHARINA QUESTIERS.
VErzoeck, ô schrand’re brein! geen Koninginne vleugelen,
Tot scherm van uwe deucht; die Zon blinkt al te schoon.
Verwacht van ons geen hulp, om nijdigheit te teugelen,
Nu dat uw wetenschap voor yder staat ten thoon.
Die stralen wekken op, tot lust en zoete weelde,
En brallen met haar glans daar Nijt gekeetent zit;
Dies smeek geen Majesteit, die deze Eeuw ons teelde,
Noch nieuwe wijsheit: die de booze Nijt opbit.
Neem liever ’t Helden-boek van ’t overoude Greeken,
En zie hoe Atreus zoon uw Keizer Oth gelijkt.
O neen! ’t was loutere deucht, gepuurt door overwinning
Van eigenzinlijkheit, die ons Natura gaf.
Zoo redt ich Atreus zoon, door wijsheit en bezinning,
Als hy die Schoone, aan haar Vader weder gaf.
Toen klom uw lof, ô Helt! ver boven alle wolken,
Veel hooger dan wanneer ghy ’t machtig Troijen won.
Gy die een Majesteit van Scepters, Kroon en volken
Voor Ilion beheerscht, hier bleek ghy heerschen kon.
Van die tijdt af heeft oudt en jong uw lof gezongen,
Om dat ghy zelfs, u zelfs, tot overwinning dwong.
Men eerden ook Homeer, en dat met alle tongen,
Om dat hy Agamemnons kloeke daden zong.
Zoo zal men nu voortaan ook Keizer Ottho prijzen,
Om dat hy kloekelijk kan wisselen van min.
Uw lof, ô tweede Saph! zal met Homeer oprijzen.
OP DEN Geheymen Minnaar, Gerijmt door Juffr. CATHARINA QUESTIERS.
Zy doet den Duytschen Ottho op Neêrlands Schouburg treden;
Hy pleyt op ’t hoog Toonneel met Fredrik om een Maacht,
Waar over Fredrik holt, en rou in ’t harte draagt.
Dit kan een Maagdenpen ons in een spiegel toonen
Van zuyv’re Poëzy. Haar min-stof is vol viers.
LOF-DICHT, Op Mejuffr. Mejuffrouw CATHARINA QUESTIERS Geheymen Minnaar.
DE Dicht-konst klimt ten troon als een kloekmoedig Winnaar,
Nu dat Iuffrou Questiers haar trouw Geheymen Minnaar
Doet minnen openbaar op ’t Nederduyts Toonneel:
Alwaar een yder staat verwondert in ’t geheel,
Hoe dat een Vrouwen-beelt kan maken zulke Vaarzen,
Waar voor d’ Athener zelf (geschoeyt met hooge laarzen)
Graag buygt, en geft de eer aan dees doorluchte Maacht,
Die voor haar eersteling den groenen Lauwer draagt,
Geschonken van Apoll’voor haar zoetvloeyent Dichten,
’t Welk kittelt het gehoor, en doet mijn geest verlichten.
Als ik uw bly-spel hoor, of lees, zoo dunkt het mijn
Recht als in een dool-hof vol van wellust te zijn,
Daar ik uw lof al hoor, en zie uw Lauwerieren,
Voor uwen eersten werk, ten Hemel opwaarts zwieren,
In uwen Morgen-stondt, die ghy zoo stelt ten toon;
Waar meê dat ghy verdient den hoogsten eeren-kroon;
Laat dan uw Avond-stont den Morgen noch verdoven,
Zoo zal de werelt u noch voor een wonder looven,
En roepen overluyt, met wonder groot geschreeuw:
’k Wensch dat ghy eeuwig leeft, ô wonder van ons Eeuw!
MIngretige Jongelings, verflauwt nu niet in ’t minnen,
Wijl gy een regel krijgt, hoe dat gy hart en zinnen
Van Juffers winnen kondt: de konst is hel en klaar
Op ’t Duyts Toonneel gebracht, nu valt het niet zo zwaar
Als ’t die gevallen is die dezen middel miste,
En deze wetenschap voor dezen niet en wiste;
Zy werdt u hier geleert van eenen schrandre Maacht,
Die zelver is bewust hoe men een Maacht behaagt;
En vollegt vry den trant van dees Geheymen Minnaar;
Want ’t is een zeeker spoor om lukkig, als verwinnaar,
Te komen uyt dien strijt; dus ’k bidt, helpt my, tot loon
Voor haar, geen Lauwer-krans, maar wel een Myrten-kroon,
Met groene Eek’len-blaân te streng’len en te vlechten,
Om die, voor deze deucht, haar om haar kruyn te hechten.
Ik wensch, ô wijze Maacht, u grooter lof en eer
Te geven, als ik doe: mijn pen en kan niet meer;
Maar ’k hoop, wanneer gy treet met onvermoeyde stappen,
Apolloos tempel in, en op zijn hooge trappen,
Dat dan een yder een, die u daar in ziet gaan,
Met lof toe-juyghen zal: Zie daar, daar komtze aan,
(En wijzen met de handt) die Nazoos lof minneerde,
Om dat zy meer als hy ons ’t rechte minnen leerde.
FREDERICUS, Gunsteling van den Keyzer, en Geheymen Min- naar van
                        Constantia.
RUDOLFUS, } Edellieden.
ARNOLDUS, } Edellieden.
DEN GEHEYMEN MINNAAR.
’T is niet geraân, Mevrou, schoon gy met boog en pylen
Gewapent zijt, zoo diep in ’t naare bos te ylen.
Waar toe dees wapens doch, daar gy de harten bint,
En moort, allenig met de stralen van uw oogen?
Hoe heeft de vleijery in u zoo veel vermogen,
Dat gy mijn glans vergroot, ja boven alle maat?
Een wonder, dat mijn lust verlangen doet; dit ’s teeken
Dat ik geen vrou meer schijn, mits ik mijn naam in man
Verander.
O! de ziel kan alles overtreffen.
My dunkt nu dat gy gaat mijn kloeke moet bezeffen,
Dat u bevreest gemoet u aldus spreeken doet.
Daar van genoch, Mevrou, ik wensch dat uw beminde
U zag in deze schijn.
Dat hem een Paadje vinde,
En zeg hy herwaarts komt, om zaken van gewicht!
My dunkt, Mevrou, indien my niet bedriegt ’t gezicht,
Dat Fredrik met zijn knecht Bellardo herwaarts treden,
Nu ’t hem zoo wel gelijkt in gang en aardigheden,
Als of hy ’t zellefs waar.
Kom, za, verschuylen wy dat hy ons niet en ziet;
Want ik heb lust om hem, op ’t schielijkst, te begroeten.
IK zeg, dat mijn gedachten iets voorzeggen moeten,
Mits ik een straal haars glans gezien heb.
Ja de Min
Meent altijdt dat hy ziet het geen hy hem beelt in.
Gelijk de Regen-boog uyt stralen wordt gebooren
Des flikkerende Zons, wie eerstmaal van te vooren
Zich spiegeld’ in het nat van d’een of d’ander bron.
Zoo mag ik zeggen, dat de weerglans van mijn Zon
Haar zoo vertoont heeft in het spiegelglas mijns oogen;
En nu haar Zonneglans zoo groot is van vermogen,
Zoo schijnt mijn oogenstraal gegrontvest op een stroom,
Wiens glans herbooren schijnt als ’k haar beoogen koom.
’k Loof zeker, dat de Min de mensch kan wijsheyt leeren,
Nu dat mijn Heer begon straks te filesopheeren.
O Goddelijke Maacht! indien het u belieft
De reyzers op de wegh te rooven of te moorden,
Hoeft gy dees wapens niet, noch geen gerucht van woorden;
Maar niet als ’t helder licht van uwe oogen-zwier;
Wiens snelle blixem-straal ontsteekt het ys en vier:
Het ys van al te fier en overkoele Minnaars;
Het vier van hun die steets ook trachten overwinnaars
Te wezen van uw hart, die, als het Fenix-dier,
Zich off ’ren willig op, en geven hun aan ’t vier,
Om, als ze herbooren zijn, u eeuwig te beminnen,
En nu gy zijt de Liefd’, en dat men van ’t beginne
Des werelts beelden uyt de Min met pijl en boog,
Neemt vry, in plaats van die, de stralen van uw oog;
Want geen geweer heeft macht my anders te doen sterven;
Als wen uw straf gezicht my dreygt uw gonst te derven.
Wanneer een moorder zich verwoet uyt ’t bos begeeft,
En valt de reyzer aan, die straks al overgeeft
Wat dat hy met zich voert, en bidt maar om zijn leven:
Het zelve doe ik ook, ’k wil u gewillig geven
Mijn ziel, mijn hart, en al wat ik u geven kan:
Doch dat gy laat aan my een leeven, dat ik dan
Zal houden tot uw dienst, een zin om u t’aanschouwen,
Noch een om u gebodt in mijn gedacht te houwen:
Leg dan dees wapens neêr, want die geen vrou behoort,
Mits men met staal geen ziel, maar wel met ziele moort.
Die vraag komt al de vrees uyt mijne boezem stooten;
Indien ik heb gesmeekt om ’t leven, ’k smeek niet meer:
Want die my moorden quam, geeft mijn haar leven weêr;
Dies blijf ik dankbaar voor die gonst, aan my bewezen.
Nu, d’oorzaak van mijn komst, MeVrouwe, die is deze:
Om u te zeggen, dat den Keyzer deze nacht
In ’t dorrip, hier naast by, vermoeyt zijnd’ van de jacht,
Zich rusten wil, zoo kom ik om u nu te smeeken,
Dat gy u schuylen wilt, en wel te deeg versteeken.
Gy weet de jalouzy de min tot schaduw strekt:
Indien de zuyv’re glans, daar liefd’ niet was bedekt,
Met zulken vuylen kleedt en strikken niet t’ontbinden,
Men in des werelts Ront geen zoeter ding zou vinden:
Doch ’t schijnt den Hemel ons dat luk niet heeft gegunt.
Dus uyt mijn zeggen gy nu wel begrijpen kunt,
Indien hy u beoogt, mijn leven loopt ten enden;
Mits hy, als Opperheer, het alles keer en wende.
En dat het zwaarst’ is, tot de Juffers zeer geneygt,
Het zorregent gemoet my met inbeelding dreygt,
Dat Ottho Paris is, en gy Heleen, en ikke
De Grieksche Menelaus, geparst met droefheyts strikke.
Dit bleef de liefde aan de minnenijt verschult,
Vermits men, door ’t vermoên, een pijn vol onverdult
De eer vermaant, door plicht, tot veel stantvastigheden:
Want men de hoon, Mevrou, met groote schijn van reden,
Wel vergelijken mag by een klok-slaande-werk:
Want zoo de tijdt verstrijkt, met openbaar aanmerk,
Zoo geeft het aan ’t gehoor de wisse uurs-getallen
Die al verstreeken zijn, en al voorby gevallen,
Ook in wat tijdt des dags dat wy gekomen zijn;
Maar die in tegendeel besmet zijn met de pijn
Van dootze jalouzy, wel vergelijke mogen
By de wijzende handt, die, dat men ’t naau beoogen,
Ons aanwijst ’t cijffertal eer dat de klokke slaat.
Bemerrikt, of mijn vrees nu buyten reden gaat,
Daar gy van top tot teen zoo schoon en wel besneden
In alle deelen zijt; mijn zorrig ziet op heden
De handt al wijzen na het droeve cijffertal:
Getal, waar in mijn hoop en leven enden zal.
Nu bidt ik, vley en smeek, hebt met mijn smart meêdogen;
Verschuyl, dat Caesar u niet koome te beoogen.
De grootste liefdens-blijk in een verliefde vrou
Is, datze haar althans van minnenijt verhou.
En treurt niet vlietend nat des kristalijne stroom,
Dat nu de schoone Zon, die uwe groene zoom
Zoo dikmaals heeft vergult, een weynig gaat verdwijnen:
In ’t kort zoo zal mijn Zon en uw Auroor weêr schijnen.
Ik ben bezwaart met yets dat ik op geene tijdt
Gedacht hadt;
Wie zou niet zijn belust, indien het mogt geschiên,
Die groote Weerelt-voogt met lusten te beschouwen.
’k Beken hy schult heeft, maar ik ben op ’t hoogst beducht,
Dat mijn genegentheyt iets tegens zijne zucht
Heeft derven vangen aan.
’t Is niet geraân te dwingen
De lust, wanneer ze strekt tot eerelijke dingen:
De kijk-nieuwsgierigheyt niet nieuws is in een vrou;
Maar ’t is een ding dat zy als aangeërreft hou,
Om dat de eerste zonde is uyt een lust gesprooten.
Wel nu, wat schant kan ’t zijn, daar gy maar tracht dien groote
En onverwinb’re schrik des werelts te bezien:
Voldoet uw lust, daar van kan u geen leet geschiên,
Om dat gy tracht alleen den Keyzer te beschouwen,
Door dien gy hem nooyt zaagt zal men ’t ten goeden houwen.
Uw reên bevestig ik, door dien ’t niet billig is
Dat Frederik ons blint, daar’t oog zo willig is
Tot zien, zoowel van slecht als Adelijke vrouwen,
Waar in men ’t geen gebrek, maar een natuur moet houwen,
Om dat het van begin haar aangebooren is,
Wat moeyten men ook doet het al verlooren is,
En nu te meer, nu ’t al, behalleven de oogen,
De man gehoorzaam is, en in het juk geboogen;
Dus wil ik mijn gezicht gebruyken altijdt vry,
En dat niet stellen in een nieuwe slaverny.
Wy moeten Caesar zien in onbekende kleeren;
Hy is niet veer van hier.
Ik zal geen vrouw zijn of ik zal den Keyzer zien;
Mijn vader heeft, uyt last en Keyzerlijk gebiên,
Als balling, my met hem in deze plaats gekluystert;
En nu hier Ottho komt, moet ik my als verduystert
Noch houwen: geene smart zoo groot is in een vrou,
Als wen men haar ’t gebruyk van haar gezicht onthou;
Een vrouw acht meer met recht de vryheyt van haar oogen
Als duyzent rijke schatten t’zaam uytbrengen mogen.
Wie ’t vrouwelijk gezicht wil stoppen, lijkt die geen
Die met een taffekleedt de groote Zon wou kleên.
Den Keyzer Ottho, Alexander, Rudolfus, en Arnoldus, met Iacht-gevolg en
                        dienaars.
Keyz
De Ouden leeren ons, wanneer het weer besmettig
Door zulken hetten is, des Hemels hont dan blaft.
Rud
Gy groene kruyden fris, verstrekt nu de gebieder
Van ’t Duytsch en Roomsche Rijk tot Zetel. ’k zeg een yder,
Dat ik nooyt schoonder plaats mijn leven heb beschouwt
Als dit, zoo wel beplant, en schaduwrijke wout.
Ziet met wat zoetheyt ruyst dees beek, die met zijn stroomen
De blommen kust, en laaft die langs zijn groene zoomen
Verspreyt zijn, ’t zoet geluyt de Vogels zingen doen,
Die op die wederklank, met hippelen door ’t groen,
Zich zoo vermaken. Wel, waar mag Fredricus blijven?
Wanneer gy doende waart, mijn Vorst, om te ontlijven
Dat overgroote Hart, door ’t loopen afgemat,
En dat de aarde was gansch met zijn bloedt bespat,
Die nu verslagen hangt gins in die dichte boomen,
Vertrok hy op ’t gebergt, ’k heb hem zins niet vernoomen,
Noch in ’t gevolg gezien: my dunkt daar komt hy aan. Fred. uyt.
Waar hebt gy al geweest? en wat hebt gy gedaan?
Mijn Vorst, nieuwsgierig zijnd’, en heftig in ’t vervolgen
Van een groot-harig Zwijn, dat fel en heel verbolgen
Op ons quam vallen aan, veel wreder als het dier
Dat in Arkadia uytblusten ’t minne-vier
Van den beroemde Adoon, met twee yvoore pooken,
Waar meê het al te wreet de minnaar quam bestooken,
Die Venus noch betreurt, en noch tot tranen vergt:
Dus al te diep en veer gekoomen in ’t gebergt,
Ben eyndelijk verdwaalt, en zoekend’ door de boomen,
Zoo ben ik heel verwart in een doolhof gekomen,
Waar uyt geen uytkomst scheen waar ik my keer of wend;
Dus zoekendt gins en weêr, zoo ben ik noch ten endt
Gekomen in een bos, beplant met yk en linde,
Vast loopend’ gins en weêr, om of ik een kost vinden
Die my mocht kuntschap doen om daar te raken uyt.
Zoo ben ik endelijk op ’t groote jacht-geluit,
Dat weêrklonk in ’t gebergt, vermoeyt tot hier gekoomen.
Gy zult dan allegaâr met my bekennen, vroome
En kloeke Edelliên, dat ’t werrik van de jacht
Een Eed’le oeffning is, en baart in ons gedacht
Een lust, die ons port aan tot groote oorlogsdaden,
Om door ons eygen kracht in ’s vyands bloedt te baden;
’k Beny de vroomheyt van dien grooten Afrikaan,
Die in het drooge velt van Libiën dorst staan
Met zijnen blooten arm, om trots het hooft te bieden
De Koning van ’t gediert, die eindelijk most vlieden,
En laten aan dien Helt een eeuwig-duurb’re eer:
Maar als ik wederom tot mijn gedachten keer,
En denk, dat dat gevaar onnutte tijdt-verspil is,
Berisp ik mijn gemoet, dat daar toe ras van wil is.
Wy moeten, groote Vorst, de daden van den mensch,
En zijn genegentheyt, die uyt zijn hartenwensch
Gesprooten komt, waar uyt veel rampen konnen komen,
Verlichten, waar door die van Grieken en van Roomen
Zoo veel beroemenswaarde werken voerden uit:
Zy gaven ’t lijf om eer gewillig tot een buyt,
Die daat die doet haar naam tot aan de starren heffen,
Mits de genegentheyt het alles overtreffe.
Nu zegt my, welke zucht de mensch, terwijl hy leeft,
De meeste strijdt aandoet?
De wijze zeggen, dat de zelve in ons werkt
Een korte dwaasheyt, die verblinster van ’t verstant is.
O gy bedriegt u zelfs, mits ’er geen vaster bant is
Als liefd’, die in de ziel haar rust en woonplaats heeft,
En zoekt zich nevens die, die altijdt eeuwig leeft,
Met alle vlijt en kracht onsterffelijk te maken.
Niet langer tooren duurt als uitstel van de wrake;
De liefd’ noch duuren kan na de volbrachte lust,
Zoo lang ons levens-lamp noch niet is uitgeblust.
Nu, ’t voorbeelt daar van kan men lichtelijk uitspreeken,
Vermits gy al te maal in liefd’ kondt zijn ontsteeken,
En branden, geen van al belaân met tooren is:
’t Is zeeker dan de liefd’ de grootste hartstocht is.
Fredricus, ’k heb in all’s uw groot verstant geprezen,
Maar hier in hebt gy mis. gylieden die dit hoort,
Zegt hoe het u behaagt de uytspraak van zijn woordt;
Doch eerst voor al zoo moet gy tegens my bekennen,
Wie dat van mijn gevolg en stoet verlieft al benne:
Want het niet moog’lijk is, daar zoo veel schoone zijn,
Of d’een of d’ander moet belaân zijn met die pijn.
Arnoldus, spreekt gy eerst
Arnold, dat zegt gy zoo bekoorent,
Gewis gy zijt verlieft.
Met meerder min als hoop
Dien ik een Maacht, voor al mijn moeyt’ ik zuchten koop,
Mits ik zay in de wint, en ploeg de zilte baren.
’k Zal de waarheyt u verklaren,
’k Beken ik ook mijn zelfs niet overwinnen ken,
Ik min een Juffer, daar ik heel vernoegt meê ben,
Nu zy my weêrliefd’ draagt
Grootmogende Monarch, ik min niet als een ander,
Om dat mijn liefde strekt tot een onmoog’lijkheyt.
De min die geeft zijn gonst gansch zonder onderscheyt,
Vermits men d’alderschoonst, door smeekende gebeden,
En diensten, eynd’lijk buygt na ons genegentheden.
Nu gy Bellardo, wilt u meê tot zeggen spoên,
Ik heb u oordeel in dees zaak al meê van doen,
’k Wil met de meestepart mijn voorstel sterrik maken.
Ik ben, beroemde Vorst, niet waardig in dees zaken
Te spreeken; maar dewijl ’t uw Majesteyt belieft,
En met die gonst vereert, zoo zeg ik, ’k ben verlieft;
Maar ’t is, ik durf schier niet, op een getroude Venis,
Zoo schoon, ô ja, ik weet dat ’er ter werelt geen is
Die daar by halen mag, s’ het oogen als een git,
En kaken als een roos, de rest die is zoo wit,
Zoo wit, zoo wit, zoo wit, ik kan ’t niet al uytspreeken,
Haar schoonheyt is zoo groot, mijn hooft dat zou wel breken
Als ik het al verhaald’. noch is zy kleyn van mont.
En spits van neus: wat ’s dat, haar kin die is weêr ront,
Daar toe zoo is ze uytermaten wit van tanden;
Maar boven al de rest, zoo zijn haar schoone handen
Het meeste prijzens waart, indien ze niet bezet
En schuldig waren aan zoo grooten vuylen smet
Van baatzucht, of ik mien, op ’t eerelijkst, van steelen;
En voorts haar hiele lijf is schoon in alle deelen.
Eens op een tijdt zoo was de man mijns Venus uyt,
En zoo ik in het bedt de naam van Supzituyt
Bekleden wou, zoo komt de man weer t’huys gestreeken,
Waar af ik wierdt vervaart, ik kost my niet versteeken;
Doch eyndelijk zoo most ik klimmen op het dak
Van mijn bemindes huys, dat vry veel ongemak
Was voor mijn trouwe min; daar zat ik te koekloeren,
En ’t was zoo bitter kout, dat ik niet aârs kon roeren
Noch reppen als mijn kin, en mijn verkleumde tong,
Waar meê ik, klappertandende, de koekoek zong,
Tot dat Aurora rees, die stof kreeg tot verblyen;
Mits ik een schoorsteen leek, en docht, dat komt van vryen:
Doch evenwel, hoe fel het ys en sneeu doe woeld’,
’t Hadt noch niet machts genoch dat het mijn brant verkoeld’.
’t Is goet Wel, Frederik, wat port u nu tot zwijgen?
Zijn Majesteyt kan uyt mijn spraak geen voordeel krijgen,
Om dat ik in de min gansch ongeoeffent ben,
En nooyt en heb gelieft; weshalven ik beken,
Ik nooyt met achterdocht, of lievende gedachten,
Bezwaart ben, noch dat nooyt de wufte wint mijn klachten
Gehoort heeft, noch ik weet noch gansch geen onderscheyt
Te maken tusschen gonsten of afkeerigheyt.
Zijt gy een man? of mag men u kloekmoedig heeten?
Waar zijt gy opgevoedt? wat Ethiopisch’ landt,
Of Schijtische gebergt, of de Tessalers kant,
Is uwe Vaâr geweest? of zijt gy in de velden
Van ’t woest Arabiën, beroemt door zoo veel Helden,
Die daar gesneuvelt zijn, aan een Tygrinne borst
Gekoestert, en daar meê gelaaft uw heeten dorst?
Hoe kan ’er ymandt in de wijde werelt wezen
Die geene liefd’ en draagt, of die niet heeft geprezen?
Men ziet de blanke Zwaan, van min, in ’t water brant;
De onverwinb’re Stier geknoopt aan liefdens bant.
Het min-ziek Hert dat zucht in ’t midden van het naare
En hart geberrigte. De Dolfijn, in de baren
Van enkel minne-zucht gepraamt, bruyst door het nat,
En zoekt zijn Wedergâ die hy verlooren hadt.
Mijn Vorst, ik ben verlieft, maar ’t geen dat ik beminne
Zijn boeken, die my steets vermanen tot de deucht.
’k Beken dat zulk een min ons hart en ziel verheugt;
Maar zegt my, kunt gy iets vermakelijker houwen
Ter werelt, als ’t gelaat van overschoone vrouwen?
Voor wie heeft doch de Maan het zillever gemaakt,
De Zon het gout, de Zee de paerlen, de Planeeten
Het glinsterend’ gesteent, zoo dierbaar uytgemeeten?
Te meer nu dat men ziet dat uyt een kleyne Worm,
Die in de witte zy, en in zijn eygen vorm
De doodt bezuurt, waar uyt zoo veele aardigheden
Gemaakt wordt, om met pracht het lichaam te bekleden
Van ’t vrouwelijk geslacht, waarom gy zoeken moet
Een die uw hart beheerst, en die u minnen doet,
Om dat ik niemandt in mijn kamer zal gedoogen,
Of hy moet zijn verlieft, en in mins-juk geboogen;
Want die geen liefde draagt niet wezen kan getrou,
Noch ook niet dienen kan. En daar voor ik het hou,
Dat die geen liefde draagt niet kan voorzichtig wezen;
Niet dat ik zeggen wil dat gy u laat belezen,
En overwinnen van een vuyl’ en geyle min:
’k Zeg aan een deugdelijk gy hangen zult uw zin.
O ja, mijn Vorst, en Heere,
Ik zal van nu of aan my tot het minnen keeren,
Ik heb al een, in glans veel schoonder als de Zon.
2. Iagers, en binnen groot jacht-gedruys.
1. Iag.
2. Iag.
Laat ik mijn honden los, zoo zal hy ’t niet ontvluchten,
Al vloog hy als de wint zoo moet hy ’er voor zuchten.
Mijn Ridders, gaat, en ziet wat doch beduyt ’t geschal,
Om dat ik ben vermoeyt, ik u hier wachten zal.
Bellardo, laat ons gaan.Bell. De drommel mag zoo pezen;
Al weêr aan ’t loope, ’k ben dat jagen nou al moê;
Doch duurt het my te lang, ’k loop na de kok wel toe.
Constantia en Sabina in Harderinne kleeren, met Ergasto de
                        Huysman.
’t Is mijn schult niet, Mevrou, dat gy zo lang moet beyden
Om Caesar te bezien, wy zijn niet voor de deur
Van ’t hof, om zoo een plaats te krijgen, tot ons keur,
Waar men den Keyzer uyt, en dan mag in zien treden;
Al loopje noch zoo lang, ik loof niet dat op heden
Jy zult den Keyzer zien, zy loopen al te wilt.
In ’t eynde van het velt hoort men de galm van’t raze Keyz uyt.
Ten hoeft ook niet, hy zel
Zich zelfs wel kennen doen.
Ik heb hem wel vernoomen,
Maar in een schildery, hy zal hier ook zoo koomen,
Geloof ik.
Wel, met een lange nacht-rok aan,
En op zijn borst het gulde Vlies, fraay aangedaan,
En op zijn hooft daar blonk een drydubbelde Kroone,
En in zijn handt een Staf, en op zijn zy een schoone
Vergulde Deegen.
Zy zijn zoo stadig en hoogmoedig in haar dracht,
Dat ik voorzeeker loof dat Koningen te bedde
Gaan met haar kleeren aan, ik wou daar wel op wedden;
Want zy verand’ren nooyt van wezen of gelaat
Als wy-luy doen, als ons het luk wat tegengaat.
Hoe meer dat mijn gezicht dat vrouwe-beelt beoogen,
Hoe dat haar groote glans schijnt meerder van vermogen.
Wel, nu ’t niet moog’lijk is dat wy den Keyzer zien,
Zoo keeren wy weêrom.
Ja ’t zou wel licht geschiên;
Maar ’k loof van avondt niet.
Ons komst is niet dan winden,
Nu wy, voor al ons moeyt, niet aârs als winden vinden.
Zal ik, ten minste dan noch zonder Eedelliên
Te zien, weêrkeeren?
Ik wacht hem hier, Mevrou, zeg wat het geene is
Dat gy van hem verzoekt, ik ben een van zijn vrienden,
Die veel by hem vermag, en met mijn raat wel dienden;
Ik wedt dat uw gelaat wel veel by hem opdoet.
Niet alles; want ik weet, indien hy quam t’aanschouwen
Uw overschoon gelaat, dat die in hem zou brouwen
Een lust, dat hy, om u, zich zelfs verliezen zou.
Verliezen! ’t kan niet zijn want of hy het doen wou,