floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Het treurtooneel is Febus hof. Het treurspel begint met den opgangk, en endight
					met den ondergangk, en de lijckstaetsie van Faëton.
J.v. Vondels Faëton Of Reuckeloze stoutheit.
KLYMENE. FAËTON. ZONNELINGEN.
O Faëton, mijn zoon, en gy dry Zonnelingen,
Gezusters, hier is 't hof des Godts, die alle dingen
Bezielt, en leven schenckt, en voedt, en onderhoudt.
Hier rijst het zonnehof, van Mulciber gebout,
Toen hem de Hemelraet ten bouheere innewijde.
Waer 't wonder zoo Jupijn dit wonderwerck benijde,
En met den blixem eens beroofde van dien glans?
De bouheer, vierigh in dien arbeit, hing bykans
Aen dit gesticht al 't eêlst wat oosten kon bevatten,
En plonderde Indus kust en China van haer schatten.
Paktool, en Ganges, alle eilanden boôn de hant,
Ten bouwe, en zweetten gout gesteente en diamant.
Natuur, gedoken in het ingewant der aerde,
En blinckende aderen van rijcke mynen, spaerde
Noch zweet, noch kosten, om dit hof te zien volwrocht.
Nu zietge 't werckstuck, dat gy met verlangen zoght.
Faëton
Klymene moeder, ay wil uwen zoon verschoonen.
Myne enkle bede was, gy woudtme vader toonen.
'k Verlang naer zonnehof, noch star, noch rijzend licht;
Het rijs' zoo schoon het wil: 'k verlang het aengezicht
Van mijn' heer vader eens met kennisse t'aenschouwen.
Dat had vrou moeder my belooft. zou mijn betrouwen
My missen; liever wenschte ick noit de zon te zien,
Dan vader van den dagh.
ò zoon, bedaer. misschien
Verwenscht uw mont hetgeen uw hart wenscht. leer bedaren.
'k Versta dit niet. belieft vrou moeder t'openbaeren
Waer in hy dwaelt, die van verlangen quynt, en sterft,
Zoo lang het oogh 't gezicht van zijnen vader derft.
Nu zet uw hart gerust, mijn zoon: wy zijn al nader
By vader dan gy weet. ick noemde u flus den vader,
Den Godt, die 't al verlicht en voedt, en leven geeft.
Vrou moeder, is het waer? och is het waer? zoo leeft
Ter weerelt niemant zoo geluckigh en zoo blijde.
De blyschap opent al myne aders. och, ick lijde,
Van blyschap droncken, schier een doodelijcke smart.
De vreught zet teffens al de geesten van het hart.
Zonnelingen
Vrou moeder, is het waer? wat hooren wy? ontfingen
Wy hierop uit uw' mont den naem van Zonnelingen?
Vrou moeder, is het waer? bezweer dit vast en trou.
Mijn kinders, hoort. zoo waer als ick de zon aenschou
Die alle dingen ziet: ick zweere u by die straelen,
Waerby de levenden hunn' geest en adem haelen;
De vader, die het licht aen al de weerelt deelt,
En schenckt, heeft u by my gewonnen en geteelt.
Verziere ick dit, zoo moet dit hart meineedigh quynen,
En na deze uur geen zon mijn aenschijn meer beschijnen.
Geluckigh is de zoon, die nu zijn' vader kent.
Nu leve en zweve ick in mijn eigen element.
Schep moedt, ô Faëton: gy stijght in 's hemels daecken.
De bergen zincken in 't verschiet. mijn voeten raecken
Geene aerde. ô zonnebloem, ô zonnetelgh, schep moedt!
Gy sproot uit hemelsch zaet, met een uit sterflijck bloet.
Schept moedt, gezusters. hoe? is u de moedt bezweken?
Wy staen verstomt. de vreught belet den mont te spreken.
Nu durf oom Epafus my niet verwijten dat
Vrou moeder my bedrieght, en Febus afkomst schat,
En, zonder gront en slot, hem mijnen vader noemde.
Laet Isis zoon, die op Jupijn zijn' vader roemde,
Nu zwijgen: my genoeght dat ick mijn' vader ken,
En zeker d'afkomst van dien grooten Febus ben.
Och kinders, 'k wensche dat u 'srechten vaders kennis
Tot eeuwigh heil gedye, en niet tot schade en schennis.
Verheft uw hart niet. schuw de hovaerdy vooral.
Vermy vermeetenheit, die menigh broght ten val.
Het past den paeu uit trots den staert om hoogh te steecken:
Maer naulijx heeft hy op zijn voeten neêrgekeecken,
Of al de moedt zijght neêr, zoo hoogh de staert eerst rees.
Is Godt uw vader? 'k ben uw moeder. och ick vrees.
Wat ging my over dat ick u den vader melde?
Schoon bastert Epafus u bastertkinders schelde,
En vondelingen, by den wegh geraept in 't slijck;
Het waer veel nutter dit verwijt en ongelijck
Te lijden, dan bezorght te vreezen en beseffen
Datge op dien hoogen stam verwaent u moght verheffen,
En met uw lijfsgevaer een reuckloos stuck bestaen,
Dat, duizenden om een, ten erghste moght beslaen.
Helaes, mijn kinders, och had moeders mont gezwegen!
Wat baet de kennis van een waerheit, die geen' zegen
Maer vloecken naer zich sleept? de hemel zy uw stut.
De waerheit is wel goet, doch elck niet even nut.
De vader Febus wil u met zijn licht geleien.
Hoe moeder? hoe, is 't ernst? is 't nu een tijt van schreien?
Wat komt u over? zijt gy van verstant berooft?
De zon scheen noit zoo schoon op uwer kindren hooft
Als nu. gy zult uw' zoon en dochters rijck besteden.
Nu wordenze van elck bewieroockt, aengebeden,
Als telgen, voortgeteelt uit hemelsch zonnezaet.
Ay wisch de traenen van de kaecken. moeder, laet
Ons heldre blyschap niet benevelt van uw traenen.
Dees kennis zal uw' zoon den wegh ten hemel baenen,
Langs vaders heirbaen, op het lang bereden spoor.
Dat's recht. nu groeit mijn hart. de vader reedtme voor.
Zou een rechtschape telgh van haeren stam veraerden?
Nu schuwe ick d'aerde om laegh, en volgh de zonnepaerden.
Zy voeren my zoo hoogh, dat Epafus zich schaem',
Als hy den aerdtboôm hoort gewaegen van mijn naem.
Brengt lauwerblaên. bekranst mijn hooft met vaders lover.
Mijn zoon, het was mijn schult: my quam een zwackheit over.
Een donckre inbeelding viel my, als een mist, op 't hart.
Maer laet ons Febus hof bespiegelen. hier tart
Een onwaerdeerbre kunst den rijckdom van de stoffen.
't Vernuft van Mulciber heeft net natuur getroffen
Naer 't leven, daer het oogh zijn godtheit in aenschout.
De pijlers draegen 't hof ten hemel. klinckklaer gout
En barnsteen gloeien hier en schitteren, als vlammen.
Het sneeuwit elpenbeen geeft dack. op heldre krammen
Van diamanten draeit de valdeur, dat het kraeckt.
Daer zienwe hoe de zee op strant haer golven braeckt,
En met haere armen al den aerdtkloot weet t'omvangen,
Waerover 't rijck gewelf des hemels wert gehangen.
De blaeuwe Zeegoôn, op den Oceaen gesneên,
De grijze Tritons, en godt Proteus, noit in een
Gedaente, en ander spoock, in 't zeeschuim, niet te temmen,
Op walvisch, en dolfijn, en schulp het diep bezwemmen.
De blanke Doris voert haer dochters aen den rey.
Het aerdtrijck draeght'er stadt, en bosch, en allerley
Gedierte, en ongedierte, en ackergoôn, en vlieten,
En bergen, dicht voor 't oogh, of die allengs verschieten.
De starrehemel drijft om hoogh, gerust en bly.
De hemeltekens staen gemaelt op elcke zy.
De kunst van Mulciber is hier in top voltogen.
Nu hoope ick vader zelf t'aenschouwen met mijne oogen.
Hy is voorhanden: maer gy mooght in dezen staet
Hem niet genaecken. flux verander uw gewaet.
Gy en uw zusters moet uw lichaemen beslingeren
Met regenbogen, schoon geweven met haer vingeren,
Vol zonnestraelen, rijck van kleuren, in het oogh
Zoo hemelsch geschakeert, gelijck de regenboogh
Ons toestraelt, als het licht der zonne door wil breecken.
Nu kinders rept u. wilt gy vader Febus spreecken,
En hem behaegen, neemt te hulpe al wat gy kunt.
De kleeding maeckt den man. elck spoede zich. zoo munt
Het kroost der goden uit. zoo ziet men jonge loten
Den goddelijcken stam gelijcken, daerze uit sproten.
Bezwaeit mijn leden met dees blaeuwe wolck, bezaeit
Met goude starren, van stroomjofferen genaeit.
Als vader nu verschijnt, om montgemeen te worden?
Dan wil ick voortreên. gy, mijn dochters, past met orden
Te volgen, Faëtuze in 't midden van u dry,
Lampete en Febe, naer heur orde, aen elcke zy,
Gelijck een halve maen, om uwe moeder heene,
Of vader u hierop genadiger bescheene.
Vergeetge Faëton?
gy zult mijn slincke hant
Bekleên, beneden my. men houde drywerf stant,
En kniele drywerf neêr, wanneerwe Godt genaecken,
Doch langsaem, niet te dicht. hy is te sterck in 't blaecken,
En straelen uit zijn' troon, dies slaet het aenzicht neêr.
Genaeckt ootmoedigh: want Godts majesteit is teêr,
En lijt geen' schimp noch hoon. verwacht een gunstigh teken,
Waerme de Godtheit u gewaerdige te spreecken.
Maer luistert. 'k hoor een' galm en vrolijck zanggeluit.
De hemelsche Uuren treên ten hemelrey vooruit.
Vertreckenwe aen een zijde, en maetight uw verlangen.
De vader Febus zal, op deze lofgezangen,
Ten troon verschijnen, en verhooren ons verzoeck.
Nu luistert toe, en houdt u stil om dezen hoeck.
REY VAN UUREN.
Verheffenwe eenstemmigh met lofgedicht
Den oirsprong van licht en leven,
Hoogh verheven,
De godtheit, der starren luister en licht,
Die rondom zijn aenschijn zweven,
Aengedreven
Van een danckbaer hart, vol vreught,
Voor 't genot van al zijn deught.
Nu laet ons godt Febus vieren,
Besteecken, en vercieren
Met laurieren.
Het opperste rijxhooft op 's hemels troon
Verheerlijckt hem naer zijn waerde,
En vergaerde
Onendigen zegen in zijnen zoon,
De blyschap der weelige aerde:
Want zy baerde
Jaerlijx vruchten uit haer' schoot,
En verzade 's menschdoms noot,
Gekoestert door Godts vermogen,
Die neêrstraelt voor alle oogen
Uit den hoogen.
De nachtegael, enckele stem en pluim,
Gemoet hem alree van onder
In 't byzonder,
En smeeckt Godt, dat hy toch de kimmen ruim,
En oprijs', gelijck een wonder,
En doorgronder
Van al wat de nacht verberght.
Hy, tot opstaen aengeterght,
Zal endtlijck te voorschijn komen,
De slaepzucht en de droomen
Innetoomen.
Hy zal haest verschijnen in zijne pracht
Van purper, met gout doorslaegen,
Voortgedraegen
Op eene klaer blinckende fenixschacht,
Gekroont, op Jupijns behaegen,
Het zal daegen
Uit karbonklen van zijn kroon,
Zes paer even rijck en schoon.
Zoo zwaeit hy een torts van geuren,
Voor wieroock uit te keuren,
Schuw van treuren.
Zoo zet hy zich op een' smaragdentroon,
Die d'eeuwigheit kan verduuren.
Dagen, Uuren,
En Jaeren bewaecken het schoonste schoon.
Lent, Zomer, Herfst, en de stuuren
Koude en guuren
Winter, wreet van aengezicht,
Houden wacht om 't heiligh licht,
Dat zich hoogh in 't gout zal zetten,
En staven goude wetten,
Zonder smetten.
De nacht verdwijnt, om den morgenstont
Te wecken. de roozeknoppen
Zoet op droppen,
Verlangen den dau met hunn' open mont
Te drincken, als 't licht komt stoppen
's Hemels toppen,
Met zijn kracht, en heerlijckheit,
En ontzaghbre majesteit,
Van godtheên en menschetongen,
Ter danckbaerheit gedrongen,
Toegezongen.
FEBUS. KLYMENE. FAËTON. ZONNELINGEN.
Febus
De nanacht duurt noch: mensch en dier en vogel rusten,
Op bed, in hol, en boom, langs d'oosterlingsche kusten:
De nachtegael alleen, die zingende volhardt,
Getuight dat hem dees naem met recht geschoncken wert,
Dewijl hy, eer mijn torts de schaduwen komt stooren,
Voor dagh, voor dau, zijn stem schakeerende elck laet hooren,
In 't Indiaensche rijck, dat vorst noch winter kent,
Maer eeuwigh bloemen draeght: en daer de blijde lent
Geduurigh quinckeleert, de roozen nimmer sterven,
De zomer eeuwigh rieckt, de levendige verven
Van gout en purper, op de vogelpluim gesprengt,
En tot tapijt gewrocht, getuigen wie haer mengt,
Verdrijft en wrijft, en weet zoo hemelsch te gebruicken,
Dat alle kunstenaers en kunstpenseelen duicken,
Het licht aenbidden, en uitroepen: al ons werck
Is doof, en niet dan schijn. de zon, de kunst te sterck,
Blijft overwinner in dees renbaen, daer wy sliepen.
Zoo klonck Iö Pean, toen alle tongen riepen:
Men loof den schutter, die den Python vellen kost.
Men offre stieren. een heeft duizenden verlost,
De lucht, en 't lant, en al het Aziaensch geweste
Gevaeght van zulck een' stanck, en vloeck, en helsche peste.
Alle ackers laegen vuil, onvruchtbaer, en verrot.
Dat heerlijck heldenwerck vereischte alleen een' godt.
Geen sterflijck mensch dorst oit eens droomen, eenmael denken
Dat gruwzaem lantgedroght te naderen, te krencken.
Het deckte heuvels met zijn krullen, wijt gespreit.
Men zagh de beemden en de bergen afgeweit
Van zwart en blaeu venijn. de doorne en distel wiessen
Alle oogsten over 't hooft, en staecken fel, als spiessen.
Het onkruit overwon het uitgelezen zaet.
Gansch oosten schreide. ick nam mijn trots geweer te baet,
Mijn' koker, zwanger van geslepe en spitse pijlen,
En schoot, en trof. de draeck ontwaeckte, en eerst aen 't quijlen,
Daerna aen 't schuiflen en schuimbecken, sprong op sprong
Nam teffens al 't vergift op zijn drypunte tong,
En spalckte blicken op, gelijck een barrenoven.
Mijn vleugels voerden my gezwint en snel naer boven,
Zoo hoogh, dat hy vergeefs de groene gal uitbraeckt.
Toen weder op hem afgestegen, hem genaeckt,
En eer de leste pijl gespilt was, en verschoten,
Gaf 't gruweldier den geest. daer lagh het uitgegoten,
Zoo lang gelijck het was. toen zong al 't veltgespan
En danste, en blies klaroen, en bromde: Iö Pean.
Bewieroockt, kroont en kranst Apollo, den verpletter
Des schrickelijcken draecks, gesmoort in bloet en etter.
Maer laes d'ondanckbaerheit der menschen is zoo groot,
Dat elck Godts weldaet, en het redden uit den noot,
Vergeet, in stede van altaer en kerck te stichten,
Om door godtsdienstigheit ons godtheit te verplichten:
Dies vinden wy geraên het Pythisch feest in zwang
Te brengen, naer den naem van d'overwonne slang.
Wat jongling zich den boogh te handlen laet behaegen,
Of overwinner blijft, in 't rennen met den wagen
Door 't stuivend stof, of snelst den loopprijs wint te voet,
Dien zal men kranssen met den groenen lauwerhoedt,
En met klaroen en zang ten offerdisch geleiden.
Maer wie genaeckt ons dus eerbiedigh, eerwe scheiden?
Genade Apollo. godt Apollo, zijt gegroet.
Zijt anderwerf gegroet, en drywerf, hemelgloet,
En eenigh oogh, waerop de goôn en menschen staeren.
Men eere u billijck met gezangen, en altaeren,
En offerhanden: want wy leven door uw kracht.
Waer gy uw aenschijn deckt is 't eeuwigh eeuwigh nacht.
Wie groet ons onverwacht door haren sluier heene?
Ontdeck uw aenschijn, ô mijn wederzon Klymene,
Genaeck ons vry: en gy, getrouwe hoftrouwant,
Ontfang dees fackel, die te klaer schijnt, uit ons hant.
Oock willenwe ons perruick wat maetigen in 't praelen:
Zoo mogenwe ongequetst uw aengezicht bestraelen.
Mijn schoone, in 't lauwerbosch, gelijck een tegenzon,
Gekust en weêrgekust, toen liefde een' godt verwon,
En geen omhelzen, geen liefkoozen hem verveelde,
Tot datge uit uwen schoot vier lieve kinders teelde,
Waerin de blozentheit van hunnen vader bloost,
De godtheit, licht gekent in zijn natuurlijck kroost.
Wy wenschen hen te zien in heerlijckheit voltogen.
Zy knielen schaemroot en beschaemt voor vaders oogen.
Getrouwe gemaelin, genaeck ons: blijf niet schuw.
Dat ick u wellekoome, omhelze, en kusse. nu
Mijn kinders, kust dees hant, waermede ick moeder troude,
Een trou, die wettigh mij in eeuwigheit noit roude.
Wat oirzaeck drijft u hier, zoo hoogh in 't oostpalais?
Wat heeft uw hart beweeght tot zulck een zwaere reis?
De smaet, onschuldigh van oom Epafus geleden.
Veraert mijn broeder dan van vaders aert en zeden,
Die, ieder even na, geen recht tot klaegen geeft?
De smaet, dus lang geleên, is zeker t'onbeleeft.
Wat stof wort hem bestelt, dat hy onze afkomst lastert?
Hy schelt uw' Faëton uit haet en nijt een' bastert,
En deze uw dochters een onwettigh snoot gebroet.
Dat staetme op hartewee, en traenen. vader, moet
Dit langer duuren, 'k zal van rou mijn hart verteeren.
Durf Epafus zoo trots mijn hemelsch zaet braveeren?
Dat lijde ick nimmermeer. hoe wort zijn geest dus vlug?
Niet hooger, Epafus. zie om. ay zie te rug.
Hoe hiet de maeght, en hy, die haer met kracht schoffeerde,
In eenen dicken mist, toenze in een koey verkeerde,
Al wortze, in koeieschijn, bewieroockt aen den Nijl?
Wie andren t'onrecht quetst, wort met den zelven pijl
Naer recht en reden weêr in 't hartepunt getroffen.
Wat magh die booswicht, een gevloeckte bastert, stoffen!
Een die zich zelven niet wil kennen, wort gekent
Van andren, die hy met zijn lastertonge schent.
Hoe dus? 'k zie d'oogen van mijn kindren overloopen.
Schept moedt: uw vaders hart staet voor u allen open.
Hy kent u alle voor zijn zaet en wettigh bloet:
En twijffeltge aen mijn woort, en kuntge op dezen voet
U niet verzekren: eisch al watge zoudt begeeren
Ten onderpant. mijn zoon, eisch onbeschroomt. wy zweeren
By Plutoos jammerpoel, het heilighst, daer de Goôn
Hunn' eedt by staven: 'k zweer u heiligh by mijn kroon
En hooft, al watge wenscht zal vader u niet weigeren.
Heer vader, gunme en laetme op uwen wagen steigeren,
En eenen encklen dagh uw paerden voeren om
Den aerdtkloot. Epafus zal voor dees glori stom
Verbluft en schaemroot staen, en zeil en bloetvlagh strijcken.
Zoo raecke ick boven wint. zoo moet die stoffer wijcken.
Och zoon, wat eischtge? zijt gy van verstant berooft?
De vader ziet u met den neck aen, schudt het hooft
Wel drywerf achter een, gaet heene, en stampt van toren.
Nu is het uit met ons. hy weigert u te hooren.
Hy staet verbaest van schrick, om dien gestaefden eedt.
Helaes, wat gaet ons aen? van bangheit breecktme zweet
En bloet uit. schrick bevangt en schud uw moeders leden.
Waer toe vervoerde ick u? daer komt hy herwaert treden,
Verbolgen en bedroeft, om zulck een' stouten eisch.
Och Faëton, mijn zoon, indienge een aertspalais,
Een oostersch errefleen verzocht, naer stijl en orden;
Of woudtge uw lichaem met een kleet van licht omgorden,
Het waer u toegestaen. nu quetstme naberou.
Gy overschrijt uw perck. bera u met mevrou,
Uw lieve moeder. eisch onoverwinbre standers,
En moedigheit in 't velt; een goutmijn, of iet anders,
Een konings dochter, die geen gade in schoonheit kent:
Maer wat gy eischt, bewaer uw eigen element.
Het lot van sterflijckheit is u te beurt gevallen.
Gy kent mijn' wagen niet, noch mijne paerdestallen,
Noch paerden, noch de baen, die my te rijden staet.
Jupijn, die weerelden met zijnen blixem slaet,
Kan zelf de wielen niet bestieren noch regeeren:
En wie is maghtiger dan 't hooft der Hemelheeren?
Heer vader, 'k houme vast aen uw' gezworen eedt.
Och eedt, te reuckloos voor een reuckloos kint gereet!
Zal nu een Godt zijn' eedt verlochenen en schennen?
Lichtvaerdigh weifelen? wie zal zich niet gewennen,
Op zulck een voorbeelt, voort te vaeren los en valsch,
Om dien gestaefden eedt te haelen door den hals?
Vrou moeder, zie uw' zoon, is 't mooghlijck, om te zetten.
Zie toe, hy zal uw huis met eenen slagh verpletten.
Beweegh hem af te staen van zulck een dol verzoeck.
Wat gaet u over, zoon? wilt gy uw' vaders vloeck
U laden op den hals, en Epafus verblijden?
Hoe zou hy groeien in uw' ondergang en lijden!
Verander van beraet. gy zijt een sterflijck mensch.
Heer broeder, geef gehoor: ontsla u van dien wensch,
Heer vader van dien eedt. och ofge laeger draefde.
Ick hou my aen den eedt dien vaders mont my staefde,
En keerme aen moeder noch aen zusters 't minste niet.
Zoo helptge moeder en uw zusters in 't verdriet.
'K wil vaders moeders en der zustren eer verheffen:
En komt het ongeluck uw hooft, mijn kroon, te treffen,
Zoo stortge met uw hooft voorover in het slijck.
Gy zijt mijn troost op aerde, en uwer zustren wijck,
En vryburgh. kuntge uw lot, dat heerlijck is, gebruicken,
Geen morgenroozen op haer' steel zoo schoon opluicken,
Als ick, en gy, en uw dry zusters. geef gehoor.
Het lustme, 't vall' hoe 't vall', het vaderlijcke spoor,
Het gouden zonnespoor te volgen, en te zwaeien
Rondom den hemelkloot, al zou 'er 't hooft af draeien,
En d'oogen in het hooft van schemeren in 't licht.
Och zoon, godt Febus laet van rou zijn aangezicht
Neêrhangen op de borst: en wortge niet bewogen?
Aenschou dees borsten. och, gy hebtze jong gezogen,
En zoogthme met de melck het bloet van 't zuiver hart,
Waer onder ick u droegh, veel maenden lang, met smart:
En deze uw zusters zijn met u de borstgenooten,
Gedraegen onder 't hart, waeruit gy zijt gesproten,
Van eenen zelven stam, een godtheit. zie haer aen.
Zy schreien. vader zelf, een Godt, vaeght traen op traen
Van 't aenschijn, dat nu zweemt naer 's hemels regenbogen.
Een wolck van droefheit houdt zijn helderheit betogen.
Heer vader, geef uw' zoon toch reden van 't gevaer,
Het onweêr, dat hem dreight: misschien of hy bedaer'.
Mijn waertste zoon, gy ziet uw moeder, root bekreten,
Uw zusters dootsch van schrick. wat durftge u noch vermeten?
De zonnebaen loopt eerst zoo steil en recht om hoogh,
Van 's aerdtrijx kimmen naer den starrelichten boogh,
Dat zelfs de paerden, in den koelen uchtend, weigeren
Het spoor te houden, en bezwijcken onder 't steigeren.
De renbaen, midden aen het hemelsche gewelf,
Leght zoo veel hooger van den aerdtkloot, dat my zelf
Het hart in 't lichaem beeft, en popelt onder 't vaeren,
Wanneer ick neêrzie naer den aerdtboôm, en de baren.
In 't ende helt de wegh voorover, en begeert
In 't nederrijden een gemaetightheit, volleert
Op 't onbekende spoor: en Tethys, vol verlangen,
Gewoon my 's avonts in haer' open schoot t'ontfangen,
Bestorf, uit vreeze dat ick niet met paert en wiel
Voorover nederplompte, en in haer golven viel.
Och zoon, hoor vaders les. laet zijnen raet u raden.
Och broeder, geef u niet op dootelijcke paden.
Nu let eens hoe de kloot des hemels eeuwigh draeit,
En ommezwindelt met zijn kringen, dicht bezaeit
Van starren. durftge u in die wielingen begeven?
Dan moet men tegens stroom, dan tegens wint opstreven,
Niet zonder dootschrick, voor het breecken van een radt,
En wagenbreuck, indien het rytuigh berst en spat.
Genomen 'k gunde u los op mijne beurt te reizen;
Wat ging u aen, indien de wagen quaem te deizen?
Men eert daer geenen Godt, in kercken en in steên.
Het zonnespoor loopt door gedierte en ondier heen.
De wegh is afgemerckt, om nergens af te doolen.
Hier loeit de Stier; daer brult de Leeu uit zijne holen.
Gins dreight u Scorpioen, met zijnen langen arm,
En Kreeft, die d'armen buight recht avrechts. vecht en scherm
Eens tegens Schutters, fix om recht in 't hart te raecken.
Wat dunckt u? waer 't niet nutst dien hemeltoght te staecken,
En stil gebleven in uw eigen element?
Oock zijtge 't mennen van mijn paerden niet gewent,
Die vreeslijck vier en vlam uitblazen onder 't rollen.
Wanneerze, hardt van beck, geraecken aen het hollen,
Dan luisterenze noch naer voerman, noch naer toom.
Och zoon, bedenck u, en ontsla mijn hart van schroom.
Ay wil toch moeder en uw zusters niet bedroeven.
Helaes, mijn hart bezwijckt, geneepen als met schroeven.
Mijn zoon, bedenck u noch. 't is noch bedenckens tijt.
Bedien geen lastigh ampt, dat gy niet maghtigh zijt.
Verkies het veilighste. eischtge een pant, uwe eer ten goede,
Waerby het blijckt dat gy gewis uit onzen bloede
Gesproten zijt, op dat geen lastertong u tart;
Mijn zoon, ick toon het u. dit vaderlijcke hart,
De vaderlijcke vrees getuight het. hoor uw' vader.
Uw ongeval raeckt hem en moeder, niemant nader.
Bezie uw' vader stijf in 't hart door d'oogen heen.
Daer quetstme Faëton, uw moeders druck met een.
Gy kunt by dezen toght niet winnen, maer verliezen.
De hemel aerde en zee staen open. gy mooght kiezen,
Te kusse en keure gaen. dit eenigh bidde ick af.
Gy eischt geen godtsgeschenck, maer een gewisse straf.
Waerom omhelstge my? dat smeecken is verloren.
Wy hebben eenwerf by den jammerpoel gezworen.
'k Ontzegge uw' eisch niet, schoon mijn hart inwendig wroegt,
Maer wenschte alleen datge u in 't eischen wijzer droeght.
Ick zorgh, ick zorgh gy zult dien stouten toght beklaegen.
Waer blijven d'Uuren? voort, spant in, spant in den wagen.
De Dageraet breeckt aen. de morgenstar verschijnt,
En jaeght de starren voor. de bleecke maen verdwijnt.
Men brenge een balssemglas. genaeck, mijn zoon, zoo blijcke
Mijn liefde. dat ick u het aenzicht overstrijcke,
En voor de gloênde vlam beschutte. nu, mijn zoon,
Aenvaert mijn fackel. laet mijn diamante kroon
U kroonen: kan ickze u betrouwen zonder traenen!
Onnoosle jonge knaep, geef 't vaderlijck vermaenen
Ten minste noch gehoor, hoe blint u d'yver port.
Gebruick de zweep, doch schaers, en hou den teugel kort.
Zy loopen willigh uit hunn' aert, als snelle stroomen.
Men kanze in 't rennen pas met arbeit innetoomen.
Vermy te rijden langs den wegh, die regelrecht
Door vijf starriemen loopt, en voor u open leght:
Naerdien mijn heirbaen breet en dwers valt, nochtans binnen
Dry hemelriemen blijft. gebruick verstant en zinnen.
Vermy de zuidas, en het noortsche Beerespoor.
En volgh mijn heldre streeck. hier reedt u vader voor.
Zal aerde en hemel elck van pas uw warmte deelen,
Hou niet te hoogh, noch oock te laegh met uw garreelen:
Want rijdtge hoogh, zoo steeckt uw torts den hemel aen:
En rijdtge laegh, zoo ziet gy d'aerde in kolen staen.
De middelwegh alleen is veiligh, hoe men rijde.
Vermy de Slang aen d'een, 't Altaer aen d'andre zijde.
Blijf binnen uw besteck van wederzy vooral.
Al 't overigh beveele ick 't hachelijck geval,
Dat helpe en hoede u voort, in 't op- en nedervaeren,
Bewaere u beter dan ge u zelven kunt bewaeren.
Och zoon, onthou dees les, en vaders wijzen raet.