floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
De wroeging van 't verleen mijn zinnen zoo verdooft
Dat ick versuf, en zie bestorven om mijn hoofd.
RAMSES. IOSEF. IUDAS.
't Gaet wel. Ten leste werd de rechte man gevonden.
By dezen, dienghe dus geboeit ziet en gebonden,
Werd d'offerkop ontdeckt. Ick nam dien eenen meê.
Zijn broeders volghden hem, die vast hun hartewee
Betuigen, en vol drucks aldus hun kleedren reeten.
Verblinde menschen, hoe, wat durft ghy u vermeeten?
Wat baetzucht heeft u doch tot zulck een stuck vervoert?
En kentghe my niet meer, die van Gods geest geroert
Al wat verborgen is weet aen den dagh te bringen,
En door en door versta den grond van alle dingen?
Grootmoedighste van 't Rijck, de tweede aen Faroos kroon,
Wat zullen wy (op dat men deze daed verschoon)
Die met geboge knien voor u op d'aerde leggen,
Tot ons verdadiging en aller onschuld zeggen?
Met wat getuigen ons beschermen, die alree
Zijn overtuight van hem, die zit in Godes steê?
Maer ghy die volcken toomt, betoom en laet doch vallen
Vw groote hevigheid, het zwaerste stuck van allen,
Noch wil niet al het geen ghy wel vermooght en kunt.
Bescherm ons leven doch, dat ghy ons hebt gegunt
En redde uit honger: red het weder na ons wenschen.
Een zaeck verheft tot Goon de sterffelijcke menschen;
Dat 's op te helpen hen, die slibberden op 't glad.
Maeck slaeven, niet alleen dien dezen beker had,
Maer oock zijn vijf paer broers, die zich dees straf getroosten.
't Was eer 't gebruick en noch by veelen in het oosten,
Dat straffe niet alleen de booswicht en ontfing,
Maer over ouders, broers, en over kinders ging,
En in een zelve schuld vijf heele huizen raeckten,
Om stucken, daerze zich noit schuldigh aen en maeckten:
Maer zedert dat my hier dit ampt werd opgeleght,
Zoo bloeide in Faroos Rijck al heel een ander Recht,
Een Recht dat eeuwighlijck zijn' adem op moet haelen.
Elck zondight maer voor zich. De schrick en gaet de paelen
Der misdaed niet voorby: al wie misdoet die boet.
Wie op de misdaed nu gegrepen is, die moet
Mijn eigen slave zijn. Dat d'andren vry van vlecken
Na hunnen vader vry, die vast verlangt, vertrecken.
Hoewel ick, om den glans van uwe majesteit
(Den koning zelf gelijck) en ons gelegentheid,
Niet spreecken durf; kunt ghy bedwingen uwen tooren,
Zoo bid ick, dat ghy u verwaerdight aen te hooren
Genadigh slechs zoo veel (doch 't geen in dit geval
Genoegh tot bidden is) ick arrem mensch u zal
Verhaelen. D'eerste reis, dat wy gebroeders t'zaemen
Van hongers nood geparst alhier om voorraed quamen,
Berichte ick u, doen ghy verhoorde ons allegaer:
Wy waren alle zoons van een' stockouden vaêr,
Die verre boven 't peil van 't menschelijcke leven,
In zijnen ouderdom zoo lang was overbleven,
Dat, boven ons tien zoons, hy noch een' andren had,
Die in de bloem der jeughd zijn lust was en zijn schat,
Om dat die schier in 't end zijns levens werd geboren;
En noch een eenigh kind, geteelt by een verkoren
En lieve moeder, doen noch onlangs overleen,
Waer by hy noch een' zoon gewonnen had voorheen,
Ghy woud dat wy tot u dien jongen brengen zouden,
Op dat hy in uw maght en gunst moght zijn gehouden.
Daer tegens zeiden wy, maer 't was vergeefsche praet:
Dat een gewisse dood afknippen zou den draed
Van vaders leven, quam hy van dat pand te scheiden:
Want ghy en woud, zoo wy hem zelf niet voor u leidden,
Ons hooren nochte zien. Dit was een bitter woord
Voor dezen ouden stock; die alzoo ras hy 't hoort
Niet spreecken kon: men kon hem in zijn traenen wasschen.
Het grijs Godvruchtigh hair begruisde hy met asschen
En slijck, en zagh'er zwart bekrozen uit een wijl.
Doen nu al 't graen, het welck gebrogt werd van den Nijl,
Verteert was, en wy vast malkandren bang aenkeecken,
Vermits de voorraed schier verteert begon t'ontbreecken;
Belaste d'oude man ons wederom om graen
Te reizen na dit Rijck: maer wy daer tegens aen
Verhaelden uw bevel, het welck men moest betrachten,
En dat, indien wy niet den jongen mede bragten,
Geen kooren meer voor ons ten beste was. Daer na
Begon de droeve man: mijn trouwe wederga,
Mijn Rachel baerde my twee zoonen, van die beide
Was 't d'oudste, die helaes! van mijne zijde scheide,
En dien ick zedert noit en zagh, noch nimmermeer
En dencke weer te zien: die leider noch zoo teer
Van een verslindend dier verscheurt is en verslonden,
Gelijck wy trouwen doen uit uwen mond verstonden.
Indien ghy nu den jongste oock van mijn' oogen ruckt,
En het gebeurt dat hy al meê verongeluckt,
(Want dickmael word de mensch op 't spoedighst weghgenomen)
Wat zal my arm oud man al droefheid overkomen:
Van hartzeer uitgeteert, vol drucx, van 't leven schuw,
Zal ick ten grave gaen. Nu bid, nu smeeck ick u,
Om dezen grijzen man, nadien ghy oock voor dezen
Een' ouden vader had, zoo 't eenighzins magh wezen;
Ick bid u om zijn ziel, die na dit kind verlangt,
En nergens aen zoo zeer als aen 's kinds welvaert hangt,
En om zijn minste leed het zwacke lijf ontglipte;
O heiland van dit Rijck, behoeder van Egypte,
Gedoogh niet dat men u den dood des ouden wijt'.
Ick bid maeck my uw' slaef in plaets van hem. Ghy zijt
Verzekert grooter dienst van my als hem te trecken.
Zoo teer een kind zal slechs een last in huis verstrecken.
Ick bleef by vader borgh, en ben voor hem verplicht.
Laet ick zoo trouweloos niet onder zijn gezicht
My laeten om mijn woord en mijn beloften maenen:
Dat hy, met zucht op zucht en biggelende traenen,
My niet bestraf, en ick, wanneer men in den schoot
Der aerde hem begraef, heet oirzaeck van zijn dood.
'k Geloof daer is wat aen, na dat ick heb vernomen,
Maer twijfel of het al op waerheid uit zou komen.
Wie lichtlijck borge blijft heeft licht berouw daer aen.
Men zal'er, als het past, wat nader acht op slaen.
Hoe groot is uw geluck, o Iosef, zoo ghy 't leven
Ontbeert, om datghe niet in druck zijt overbleven
Als wy, en zoo ghy leeft, om dat God zelf uw leet
Niet ongewroken laet, noch 't onrecht en vergeet.
Beoosten aen Egypten leit
Fenicien, alsins verbreit
Door twee noch nieuwe vonden,
Dat al de wijzen kibblen laet,
Of zy tot nadeel of tot baet
Der menschen dienen konden.
Taautas naem op wiecken zweeft,
Door 't geen het 't eerst gevonden heeft:
Want al wat in de baeren
Op aerde in lucht en hemelkloot,
Die 't al verberght in zijnen schoot,
En al wat van 't ervaeren
Vernuft des menschen, 't welck den schat
Van 't groote ruim en 't Al bevat,
Oit magh gevonden wezen,
Dat beeld het al (o klaer beduid)
Met twalef paeren lettren uit,
Bekent by dieze lezen.
Maer 't zelve volleck nimmer stil,
(Of koorts, en dier, en krokodil,
Die toeleit op bederven,
Niet volcx genoegh verslonden) ging
Verzieren noch een zonderling
En mislijck slagh van sterven.
't Begon het schuimend pekelzout
Te ploegen met een hobblend hout,
Niet langs bekende kuste,
Maer diep in zee en veer van honck
Voor wind, en daer de Noordstar blonck
Te vaeren, waer 't zich luste.
Niet om uitheemschen met zijn stuur
Te haelen al het geen natuur,
Met luttel wel te vreden,
Vereischt, maer overlaen en vol
Van schat te brengen purpre wol,
Om koningen te kleeden;
En oock den groenen esmerald,
Die aen der fockren vingers bralt.
Dit alles is gewassen
Vit goudzucht: dees vervloeckte toght,
(Die eerst ons leerde op stormen, nocht
Op wind of weer te passen,
En op een brosse en krancke kiel
Te wagen onze diere ziel)
Waer toe brengt zy de menschen!
Zy onderscheid geen goed van quaed.
De Godsdienst wijckt voor eige baet.
't Is roof al dat wy wenschen.
De vrybuit is de beste waer.
Men roofde 't wel van Gods autaer.
Geluckige oude tyen,
Doen d'aerdbey was zoo wellekoom,
En sap van zelfgewassen boom
De beste leckernyen;
Doen al de wereld door een wet
Alleen den mensch was voorgezet,
Dat 's van geen quaed te weeten,
En yeder in eenvouwdigheid
En kuischeid leefde zonder kleid,
In stilligheid vergeeten.
Na dat het kleed geraeckte in zwang,
En d'aerde vruchten gaf door dwang,
Vergreepmen zich uit tooren.
De bloedverwantschap kon niet staen,
De broeder greep zijn' broeder aen,
Het maeghschap ging verloren.
Noch houd de stoutigheid geen' stand:
Maer d'aerde voelt haer ingewand
Al bevende ommewroeten.
Men vind het stael en d'yzeraêr,
Die beter noit gevonden waer:
Men maeckt den vrede voeten.
't En bleef 'er niet by eene ziel,
Die door het scharpe lemmer viel.
Maer menighten van benden
Ia heele volcken vielen dick
Verslagen in een' oogenblick
Door 's oorelooghs ellenden:
En op den naem van weerparty
En oorloogh, nam de schelmery
Zoo toe in 't al verdelgen,
Dat d'aerde uit ongeduld verwoed
Verdaghvaerde al den zouten vloed,
Om alles te verzwelgen.
En boven dat viel uit de lucht
Een andre zee, met een gerucht
Gelijck de Nijl komt stuiven
Van 't hoogh geberght. Oock baete 't niet
Dat wijn geparst in backen vliet,
Vol schuims en sap van druiven.
De schaemte krijght een' krack alom.
Het kind bespot den ouderdom
Van 't vaderlijcke leven.
De maeghd den vader neefkens baert.
Wat heeft de wellust vuil van aerd
Bedacht en oock bedreven.
Maer ghy Egyptenaeren, nu
Verheugh ick my te recht met u
En onze betre tijden,
Wier boosheid dees doorluchte man
Zoo kort in toom houd als men kan,
Om ontucht te besnijden
Met strenge wetten, en ontzien,
Een spiegel streckt voor veele lien.
Het lustme hier te beiden,
Daer is wat wightighs op de baen:
My lust te zien hoe 't zal vergaen,
Eer datmen koom te scheiden.
BODE. IOSEF.
Daer dat gewest vol woest en wilde menschen leit,
En zich het roode meir van het Karpaetsche scheid,
Is al het volck in roer, en recht zich met den degen:
't En past op 's konings woord noch wet, maer raest'er tegen.
Dat is een schendigh stuck, doch nu al lang gemeen
By den Egyptenaers: maer d'arts moet niet alleen
Verstaen, hoe hoogh de brand der koortze zy gestegen,
En waer 't den ziecke schort; wat steeckte hem verlegen
Van pijne kermen doet; maer d'oirzaeck zien, waer uit
De groote zwaerigheid van deze kranckheid spruit:
Dies meld my eerst waer uit dit jammer zy gesproten.
De zwarigheid begon van amptlien en van grooten,
Die tegens uw bevel het graen uit eige baet
Vervoerden buiten 't land, en met een kleender maet
Het landvolck maetten toe, en dagelijcx noch minder.
De rijcke leefde een wijl uit 's armen nood en hinder;
Want d'arme 't graen verkocht, en leed zelf hongers nood,
En hongerde na goud veel meerder als na brood.
Doen al het veld nu kael van kooren was, begonnen
De lieden 't land zijn gras en groente te misgonnen,
En 't vee zyn daeghlijcx voer; en sloegen raeuw in 't lijf
De spruiten en het kruid: en blind in dit bedrijf,
Verstonden niet, wat quaed hier endlijck uit moest komen:
Want alzoo ras het veld zijn groente was benomen,
Zoo ging de sterfte eerst aen van 't ruigh en wolligh vee,
Dat zwart van honger zagh, en d'ossen storven meê,
En alles wat natuur tot voedzel had gegeven.
Het uitgemergelt volck en liet geen' wachthond leven,
Noch geenen oyevaer, en bezighde dat pas
Voor spijs, wat voort te vuil om aen te raecken was.
Het geen ick zegh zijn ongeloofelijcke dingen.
Met voordacht werd vergift van adders, dieze vingen,
Van veelen ingeslickt. Zy zagen doods: elck scheen
Een geest: het lijf was niet als enckel vel en been,
En d'oogen stonden diep en naer in 't hoofd geweken:
De beenen onder 't lijf verslapten en besweken.
Zy kropten lang hun leet stilzwijgens zonder klaght.
In 't end begon een deel der luye boevejaght,
Die eerst oock qualijck dorst van zijn regeerders spreecken,
In 't vallen van den dagh de hoofden op te steecken,
Doen 't schemeravond werd, en haelde daer versteurt
Al op, wat over lang en onlangs was gebeurt:
Of ley op aenhang toe, daer 't volleck met gebeden
(Want menschen yvren meest in tijd van zwaerigheden)
Zijn wieroock voor 't autaer den Goôn had toegewijt,
En sprack: wat zal het end van deze droeve tijd
En honger zijn? of staet ons lijdzaem af te wachten,
Tot datmen handgemeen om strijd met volle krachten
Malkanderen verscheur? de moeder zelf haer kind
Aen 's vaders spit gebraen van een ruck en verslind?
Ontzietghe zoo de maght, alleen uit schrick gesproten,
Om dat wy onverknocht ontzien den naem der grooten?
Wie 't al doet schricken, schrickt voor ellek in 't gemeen.
Al wie dit hoorde zey het voort aen yder een,
Waer dat hy quam, en wist het breeder te stoffeeren.
Een kleen getal sloegh voor, men zou zich t'uwaert keeren,
En houden aen om hulp; maer dit werd overstemt.
De meeste hoop, als wild en woest en ongetemt,
Was ongestuimiger dan zelfs de stoockebranden.
Gelijck een storremwind de bergen aen durf randen,
En rijt 'er stucken af, en buldert met geweld,
En eicken uit den grond geruckt ter aerde velt,
Zoo komt het landvolck dol by drommen aengetrocken,
Gewapent in de vuist met barrenende stocken,
En stucken van den ploegh, en opgekrabden steen,
En schreeuwt by duizenden: op op, na Koptos heen;
Daer houd de focker hof; daer schaftmen brood en kooren;
Daer luistren na ons vuist, die na geen woorden hooren.
Zoo trockmen op: de hoop nam toe van over al:
En veel verwondren zich om 't schrickelijck getal,
Waer datmen heenen trock, en stercken zelfs de schaeren.
Doen zy in stads gezicht nu dicht by Koptos waren,
Zoo vlooghmen na de poort, die toegesloten was.
Men stack het vier in 't hout. De denne brande ras,
Te lichter, doen een wind met kracht daer in quam bruizen.
De vlam verspreide zich in d'allernaeste huizen:
De voncken vlogen veer. Een zwarte nevel ging
Zich spreien na de lucht. Terwijl de stedeling
Nu toeschoot, en om 't vier te blusschen deê zijn beste,
Viel 't landvolck, midlerwijl elck schrickte, daer de veste
Niet wel bezet en was, in stad met al zijn maets,
En schoot het harnas aen, na dat de rustingplaets
Daer van geplondert was; en liet de zwaerden schittren.
Zijn 't amptlien, die alleen d'oproerigen verbittren,
Of heeft de muiter oock in anderen verdriet?
Of is 't om even, al wie schuldigh zijn of niet?
Die dolle menschen eerst op d'amptlien fel gebeeten,
Niet weinigen van hen verwoed in flarden reeten,
Zoo dat 'er niet een lid ter uitvaert overschoot.
Een kleen getal ontquam 't, dat in speloncken vlood,
En schuilt by 't ongediert, daer 't nauwelicx kan duuren.
Men viel terstond daer na oock in de korenschuuren:
En 't graen (waer meê het volck was langen tijd bewaert
Voor honger, zoo men 't had georbert en gespaert)
Onordentlijck gerooft, en schendigh weghgedragen,
Verhinderde den nood alleen voor luttel dagen.
Dus ving het oproer aen, maer het geweld verstoort
Hiel noch geen' stand, het sloegh van quaed tot erger voort,
Gelijck 't in zieckten gaet. Zoo veel geschoncke wercken,
Gehangen tot een pronck om hoogh in heilge kercken,
Stads schatten, en al 't geld, dat yeder had gekist,
Verstreckten goede buit: ja zelf de brand en wist
Geen raed om met zijn vlam des roovers zucht te dooven.
Dus zaghmen een hoop schuim in 't brandend Koptos rooven.
De vrygebore jeughd en adel moest, gevaen
Verkocht vervoert voor slaef, den vreemdling dienen gaen.
Wie durf dat vrye volck doch koopen?
d'Arabieren,
De zes paer vorsten zelfs, die dat gewest bestieren.
Dat onrechtvaerdigh volck behoud noch Agars aerd.
Maer zegh, hoe Koptos nu met zijn regeering vaert.
Het is 'er by een slagh van heerschen niet gebleven.
Zy hebben een' alleen tot opperhoofd verheven,
En walghden stracx van hem, en koozen eenen, dien
Zy schatteden bequaem om 't krijsvolck te gebien,
En lieten zijn gezagh van mackeren besnoeien.
Maer die regeering kon al meê niet lange bloeien.
Men droegh het hoogh gebied doen op aen 't algemeen.
Zy kreeten vast om strijd, en raesden onder een.
De stoute hiel het veld: 't en bleef 'er niet by woorden
In 't oproer: 'k hebse zelf malkandren zien vermoorden.
'k Verzeker ons de zege uit uw verhael alleen.
Op Ramses, ruck terstond de ruitery by een:
Berenze, 'k zal u stracx de hand bien met soldaeten,
En onder d'aerde door oock volck in Koptos laeten,
Langs een' bedeckten wegh. 't En zal my niet aen maght
Ontbreecken, om een' storm te levren langs de gracht,
Noch aen geen storremdack om aen de vest te raecken.
Wanneer ghy van de stad u dus zult meester maecken,
Zoo hou uw volck in toom, dat het de burgery
Niet plonder noch vermoort. De krijslien zullen my
Bedancken, want ick zal hun moeite wel beloonen:
De kroon is rijck genoegh. De burgers laet verschoonen.
Men reken geene winst by 't algemeen verlies.
Dat men de rijcksten niet tot stads regeerders kies;
Want d'al te rijcken staegh na meerder rijckdom streven,
En weten allerminst van 't volleck toe te geven,
Maer drijven alles vast na dat hun brein behaeght.
Kies geen' behoeftige oock, wiens harte word geknaeght
Van bitze nijd, en haet gelijckheid; ongebogen,
Onrecklijck, ziet hy niet als met afgunstige oogen
Een anders welvaert aen. Door middelbaeren staet,
Van vuile vreckheid vry en quistige overdaed,
Word best een stad in rust gehouden uit ellenden.
Ick zal u graen genoegh van deze plaetze zenden,
Om elck te meeten na gelijckheid met bescheid.
Bezet en sterck al 't strand dat over Cyprus leit,
En tusschen 't roode meir, Egyptens leste paelen.
'k Verwacht een beter eeuw, die op ons hoofd zal straelen,
Als 't Nabateesche volck, dat om ons rampen lacht,
Zal voelen Faroos arm. Laet d'amptlien, die hun maght
Misbruickten, in den nacht des duistren kerckers treuren;
Oock die ondraeghelijck als vyanden versteuren
Den burgerlijcken vreê, en hand aen heeren slaen;
Schoon d'overheid zich meê te buiten heb gegaen.
Die straf zal allermeest doen d'overtreders schroomen,
Die niet op heeter daed in gramschap word genomen,
Maer met een' koelen moed, een vriend van rijpen raed,
Vergeef genadigh hem, dien, van geen brood versaed,
De hongers nood alleen tot dit vergrijp vervoerde;
Niet die uit gierigheid een anders goed beloerde.
Maer die zijn' landsman en zijn vryheid heeft bespot,
En hier gewin uit trock en schandelijck genot,
Laet daer nu zulck een straf en vonnis over vellen,
Als daer hy zelf meê zocht een' anderen te quellen:
Men jaegh hem onder d'aerde in diepe en donckre mijn,
Op dat hy d'uuren tel (daer zon noch maen en schijn)
By zijnen arrebeid, met boeien om de beenen;
Doch wat de noodruft eischt dat zultghe hem verleenen.
Dat hy zoo 't vaderland, door zijne schelmery
Geschonden, langen tijd een baeck en spiegel zy.
Beschick dit zoo 't behoort. 'k Ga binnen, om van zaecken
Te spreecken met mijn vrouw, die mijn huishouding raecken.
IUDAS. SIMEON.
Wat dunckt u Simeon, wat dunckt u? dat's een man!
't Is wonder hoe hy 't al zoo wijs beschicken kan.
O hoe rechtvaerdighlijck, hoe billijck weet hy tegen
De misdaed yeders straf te wicken en te wegen!
Zoo lang ick hier voor u in gijzelinge zat
Bevond ick hem altijd zoodanigh. t'Elckens dat
Ick hem als scheidsman zagh met zijn geduldige ooren
Partyen van weerzy en haer krackeelen hooren,
En kon ick noit verstaen door uiterlijcken schijn
Van woorden of gelaet hoe hy gezint moght zijn.
Hy wist zijn oordeel meer te neigen en te buigen
Na geloofwaerdigheid, als na 't getal der tuigen.
Hy nam tot een getuigh 's verweerders wandel aen
En voorigh leven. Op de wetten bleef hy staen
Wel stip, t'en waer gena en goedigheid verkozen
Een zachter straf, doch niet zoo zacht, dat zy den boozen
Den schrick benam, vermits zy t'ongebonden was.
Wat of 't beduiden wil, dat Sofompaneas
(Doen hy ons gistren zoo onthaelde ten banckette)
Een' yeder aen den disch na zijne jaeren zette?
Geloofme, 't geenghe meest in dezen landvooghd acht
Is 't allerminst in hem. God heeft een groote kracht
Gestort in dezen man, een kracht die hem van binnen
Ontdeckt door Godes geest, 't geen met vernuft en zinnen
Geen mensch meer vatten kan.
Wat galery is dat,
Die driemael loopt om 't hof?
De koning, rijck van schat
En mild, liet die zijn' vriend ten dienst van zuilen bouwen
En overzeesche steen, in Griecken uitgehouwen.
Is 't oock geoorelooft van binnen die te zien?
O ja, en 't zal van u met grooten lust geschien,
Want Faro stelde daer uitneemende schildryen,
Van 't puick der meesteren; waer in op lange ryen
De vreemdelingen zien de braeve daeden staen,
Die Sofompaneas de Rijcxvooghd heeft gedaen,
Op dat hy roem daer af geniete by zijn leven.
Nu, laet ons binnen gaen. Men zal u niet begeven,
En vrees niet, Benjamin, weest vroed en wel te vreê:
Wy blijven dicht by u, niet veer van deze steê,
En keeren daedlijck weer, zoo ras wy deze zaecken
Beschouwende, de deur des landvooghds hooren kraecken.
Nu laet uw oogen eens gaen weyen in der haest.
Wat wil het, dat die vrouw, in 't aenzicht zoo verbaest,
Van groote gramschap blaeckt, en 't hair gesleurt laet hangen,
En ruckt den jongeling met nat betraende wangen
Den mantel van het lijf, terwijl hy voor haer vlught?
Een schoone en heersche vrouw die raest met groot gerucht
Om haeren kuischen knecht, die byslaep durf ontzeggen,
En weet van haren hals de schuld op hem te leggen,
En zy bewimpelt 't een met 't ander schellemstuck,
En zoeckt geloof door 't kleed, dat zy de deughd verdruck.
Ick zie een vangenis, daer zon noch maen in straelen.
Hier in moest hy gevaen een anders schuld betaelen.
Wie of 'er wijnen uit drie trossen perssen magh,
En schencktze in 's konings kop, op zijn' geboortedagh?
Dat is zoo niet gebeurt, maer 't was een megevangen
Van Sofompaneas, die lust had en verlangen
Te weten dezen droom, en uit zijn profecy
Verstond, dat als de zon ten darden dage bly
En heerelijck verrees, na haer gewoonlijcke orden,
Hy weêr aen 's konings disch zou konings schenker worden:
En d'uitkomst van de zaeck die maeckt het voorspel waer.
Dan och hoe luttel docht hy deze weldaed naer:
Want uit zijn hechtenis in staet gestelt, als voren,
En maghtigh, rijck, gezien, verheerlijckt en verkoren,
Belofte, profecy, noch vriendschap overwoegh,
Tot dat de klaere zon haer rossen tweemael joegh
Door's hemels baen, verciert met zes paer goude mercken,
En Faro, doen de slaep hem slaeckte uit zijne vlercken,
Van den Egyptschen Raed der wijzen zocht vol schroom
Een', die hem dienen kon op zijnen duistren droom.
'k Zie in de kercker noch yet droefs om voor te schricken,
't Zijn vogels scharp van beck, die uit drie korven picken,
Vol koningklijck gerecht: hoe gulzigh schenden zy
En slaen hunn' wreeden klaeuw in deze leckerny.
Dit was oock een gezicht, het welck zijn' megevangen,
Die eer aen 's konings disch de spijs pleegh aen te langen,
In zijnen droom verscheen, en aen een' bast tot straf
Gehangen, met zijn lijf den voglen eten gaf,
Doen 't bloozend morgenrood den darden dagh verweckte,
Gelijck de ziender hem dit duidelijck ontdeckte.
'k Zie zeven koeien gins verrijzen uit den Nijl,
Die vet langs 't water logh gaen graezen voor een wijl,
Tot dat uit vuil moerasch gelijck getal van koeien,
Die dor en mager zijn, by d'andre vette loeien.
De magre slickt de vette in haren balgh. Een veld
Draeght zeven airen rijp en vol, waer van elck helt
Gezwollen na den grond. Ick kan u daer oock wijzen
Noch zeven dor van halm, die uit der aerde rijzen,
En droogh zijn, mits de zon haer sap heeft ingeslickt
Door hitte, wiens vergif het rijpe zaed verstickt.
Wie ziet op 't purpren bed dit al van veer geschieden?
Het is de koning zelf, want God hem wil bedieden
Door zeven airen zwaer van zaed de zeven jaer,
Die rijck zijn van gewas; en door de zevenair
Die dor gewassen is zoo veele onvruchtbre tyen.
Maer niemant kon, dien knoop ontknoopend, hem verblyen,
Als dees die, uit den nacht der vangenis geslaeckt,
Van Faro hierom werd de tweede in 't Rijck gemaeckt.
Ick ken hem, die daer zit op den yvoiren wagen,
En aen den zijden rock, en diamant gedraegen
Aen zijne slincke hand, die flickert menighvoud;
En aen zijn halscieraed, de keten rood van goud.
Al 't volleck knielt voor hem, en looft met zang en snaeren
En bid den wijzen aen. Maer wat zijn dat voor schaeren
Van driederleien staet, die elck in orden staen?
Het eerste slagh heeft opgegorde kleedren aen,
Het tweede in 't harnas steeckt, bereit en vroom ten strijde,
Het darde slagh van top tot teen in witte zijde.
Al 't volleck binnen 't Rijck zijn zee en grooten vliet
Dat werd in drien gedeelt, doen hy 't den koning ried,
En in 't byzonder elck zijn eigen werck gegeven.
Het allereerste slagh is 't landvolck, dat ons leven
Met zijnen arbeid stut; waer van een deel het nat
Des witten strooms, met een gestadigh draeiend rad,
Om hooge maelt; een deel ('t luid vreemd in verre landen)
Het deegh met voeten kneed, en 't klay met zijne handen.
Het tweede slagh dat zijn de krijghslien, dien hy meê
De wapens handlen leert, in 't midden van den vreê.
Zy graven wal en graft, of leeren al bedropen
Van zweet, begruist van stof in volle rusting loopen:
Of leggen toe, om net te micken op het wit,
Te houwen op een hair, of met een scharp gebit
Het ros te breidelen, en in den ring te rennen;
Of zeissewagens wel en meesterlijck te mennen;