floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Aan de eene zyde door den arm van Melinde, aan de andere zyde door
							den arm van Monzongo ondersteund, neemt de hand van hen beiden, die zy
							vry hebben, en legt ze in een.
Myn Hartvriend! zyt getroost. Troost, troost u, ô Melinde!
Gun dat myn veege hand den band weêr saamenbinde,
Die door myn ongeluk voorheen gescheiden wierd.
Bemint elkandren, nu ge op 't onheil zegeviert,
Standvastig en getrouw. Niets moete uw heil vermindren!
Beminde gy Semire, ach! mint haar in haar Kindren.
Zy wend het oog naar Cortes en Catharina, en zegt, terwyl zy met haar
							hand de verëende handen van Monzongo en Melinde opheft.
Ik ben hun heil en 't myne aan u, naast God, verpligt.
Hoe vreedzaam, hoe gerust verlaat ik 't levenslicht!
Hoe zielvertroostend zyn myn uiterste oogenblikken!
'k Voel my door 't heil van hen, die ik bemin, verkwikken;
Terwyl ik voor my-zelf nog grooter heil verwerf.
Myn wenschen zyn voldaan. Denk aan Semire. Ik sterf.
Monzongo en Melinde vallen met het aangezicht op het lyk van
						Semire.
Laat ons haar' heilstaat niet benyden,
Maar op haar zalig spoor het hart der Godvrucht wyden;
De les betrachten, die de Alwysheid ons gebied:
Doe steeds aan andren 't geen gy wenscht dat u geschied'.
De vermakelyke rouw
Thomas Corneille and Noël le Breton Hauteroche: Vermakelyke rouw (trans. Pieter de la Croix). Amsterdam: Albert Magnus, 1685.
Alardus
Bartolomeus
Konstant
By Albert Magnus, op de Nieuwen Dyk, in den Atlas, by den Dam. 1685.
De tegenwoordige Regenten van de Schouwburgh, hebben het Recht van de bovenstaande Privilegie, voor dit
                    Kluchtspél, vergunt aen Albert Magnus, Boekverkoper tot
                    Amsterdam.
In Amsterdam, den 1 Maert
                    1685.
Alardus, zoon van Bartolomeus, en Minnaar van
                        Julia.
De vermakelyke rouw,
Ik ook, ha, ha, jou ouwe vaar,
Uw Oom, uw Moejen alle gaar,
U Nigeen daár gy van moet erven,
Die hebben geen verstand van sterven,
Zy zyn nog altemaal gezond,
Of treurt gy om Staby, uw hond?
Heer, wèet dat ik dar niet versta;
Ik kan die zotheid niet verzinnen.
Dit kleet dat myne Rou verklaart,
Is my twee duizend kroonen waard.
Nou moet ik lachchen; maar myn Heer,
Wat moet ik doen om die te krygen?
Wel, jy moet zugten, huilen, hygen,
En bulken als een koe die blaad,
Of als een hof hond op de straat,
Gy zyt een Herakliet Krispyn:
Gy doet gelyk de Krokedillen,
Die konnen schreijen als zy willen.
Myn beer, als ik my daar na zet,
Zo zoude ik wel na de oude wet,
Traanen met tuiten konnen schreijen.
Myn Vader als gy weet Krispyn,
Bemind het eenzaam buiten leeven;
Hy heeft zyn middelen gegeeven,
In handen van myn heer Konstant
Zyn Rentemeester, die zyn land,
En zyn Domeinen moet verpachten.
Gy weet ook, hier tot Amsterdam,
Woont Heer Konstant, is 't u vergeeten?
Wel, deze zal ik door de schyn
Van Rouw bedriegen, maar Krispyn,
Gy moet my helpen zonder toeven.
Ik kan my als ik wil bedroeven,
'k Zal schreijen, als gy zugt, en eer,
En treurig zien; wat wilt gy meer?
Die droef heid zal my vrolyk maaken,
Maar op dat gy myn oogwit weet,
Waarom wy zyn in 't zwart gekleet.
Gy weet, ik moet alleenig erven,
Wanneer myn Vader komt te sterven.
Ik zal Konstant, dien ouden bloed,
Verhaalen hoe myn Vader.
Daar is het Huys van Konstantyn,
De deur gaat open, ras Krispyn,
Vraag of hy t'huis is, wilt voort vliegen.
Zo my myne oogen niet bedriegen,
Daar komt zyn Dochter, met Margriet.
ZOo ik my niet bedrieg Juffrouw,
Zie ik myn Heer Alardus komen;
Met zyn Krispyn.
Ach, ach, helaas! ach, was ik dood!
Och, och! wat zal ons noch gebeuren!
Hoe is 't myn Heer? wat doet u treuren?
Helaas myn Julia, Krispyn,
Wat komt ons over! welk een pya!
En ik, ik sterf nog voor myn dood,
Och! myn verlies is groot!
Mag ik het aan Margo verklaaren,
Dat gy gesturven zyt myn Heer?
Ach, ach, ach! was ik noit geboren!
Zyn Vader, ach! is uyt gegaan.
Ach uyt gegaan! dit doet my schroomen;
Ik vrees hy zal noit weder komen.
Tut tut, is 't anders niet myn Heer,
Uw Vader komt ligt t'avont weer.
Margo wilt my wat ondersteunen,
En laat my op uw schouders leunen.
Gaat u myn lyden zoo ter herten,
Ach, dat verdubbelt myne smerten!
Ay Juffrouw schrey, ay schrey niet meer;
Geen dood mensch komt door schrayen weer.
Gy hebt gelyk myn lief Margootje,
Heer Bartel is te mooy een dootje.
Laat my o schoone, laat het weezen,
De traantjens van uw wangen leezen,
Laat my u trootsten, troost gy my,
Geen mensch is hier van sterven vry.
Juffrouw hoor Heer Alardus spreeken,
Laat hy uw droefheyt dog verbreeken.
Kon ik u redden uyt de nood,
Ik schreide my om u wel dood.
Uw schreijen komt my ramp bezwaaren,
Ay schoone wilt uw traantjes sparen.
'k Denk dat hy in den Hof zal zijn,
Of op 't kantoor.
Alardus,
Myn uitverkooren,
Mag ik uw Vader zien en hooren!
Margo, gaa binnen zeg Papa,
Dat Heer Alardus hier is, dra.
Myn Lief dunkt u niet aan dit kleed,
Dat ik braaf Rou te draagen weet?
Ja, maar my dunkt dit moet gy weeten,
Gy hebt die droefheyt haast vergeeten.
Daar myne leeden altemaal
Nog staan en beeven door 't verhaal.
Ay wilt my dat verhaal vergeeven,
Myn Vader is nog in het leeven.
Dat heeft de liefde my geraan,
Ik weet, en gy weet daar beneven,
Dat ik u heb myn hert gegeven,
En gy het uwe weer aan my,
Naar zulk een kuische vryery;
Zoo dat wy wel met hert en zinnen,
Vereenigt zyn, geheel van binnen;
Maarach! van buiten, gunt my de eer,
slegs maar een kusje, en niet meer.
Daar gy wel weet, myn uytgeleezen,
Daar moeten meer als kusjens weezen.
Gy weet, myn Vader schoon hy goet heeft,
Dat hy gelyk een kaalen bloed leeft.
Hy schraapt, hy raapt, hy pot, hy spaart,
Gelyk de mieren doen in de aard.
Hy wil my niet een duyt verstrekkeen,
Waar mee 'k myn Huwelyk zou voltrekken.
Dat ik wil trouwen. Hy zeyt zeun,
Ik bid u praat my noit van trouwen,
Het kost veel gelt een Wyf te houwen.
En als men tot het huwlyk treed,
Zoo moet men weezen moy gekleed,
Dan moet men koopen dyamanten,
Tot gouwe ringen en pendanten,
Daarom spreek my daar nimmer van,
't Geen ik niet langer lyden kan.
'k Wil myn gedult niet langer rekken,
Ik wil met u myn trouw voltrekken.
Daarom zoo ga ik met Krispyn
In Rougewaad, om door ons schreyen,
Myn Heer uw Vader te verleyen,
Met hem te zeggen dat Papa,
Is overleên, o Julia!
Dan zal hy my al 't gelt wel langen
Dat hy voor Vader heeft ontfangen,
Want ik myn Vaders eenig bloed,
Moet erven al zyn gelt en goed.
Maar gy moet u na buyten geven,
Zoo aanstonts, om gerust te leeven.
Beraad u kort, kom gy moet gaan,
Laat alles op myn voorzorg staan.
Ick wil met u in rust en vreede,
Als Man en Vrouw myn tyt besteeden,
Ay Julia Beraad u ras.
Alardus gy komt regt van pas
Ik sta gereed.
Daar is 't nu kermis, 't is Sint Jan.
Myn Vader heeft het my gebooden,
Om dat zyn Broeder my daar noode.
DIe vryery was kort en dra,
Ten eersten zey dat ligthart ja.
Holla Krispyn, daar zyn verstreeken,
Nu meer dan zes paar volle weeken,
Dat ik met haar ben ondertrouwt.
Men vint'er weinig deezer daagen,
Die zo lang trouwe liefde draagen,
Dat is wat wonders.
Zwyg Krispyn,
Zy zal myn wellust eeuwig zyn.
Haar Vader weet maar van te houwen,
Niet van te geeven, als myn Vaâr;
In vrekheid zyn zy net een paar:
Hy zal veel eer zyn doodzweet zwieten,
Als aan een Zwaager geld verschieten.
Gy die u zelf voor Adel houd,
't Zal u geen eer zyn dat gy trouwt,
Met een Ontfangers kind, wel deeze,
Zal uw geslagt tot schande weezen.
Krispyn, gy weet'er weinig van,
Een Vrouw werd adel door de Man.
Heer Konstantyn is Ryk en magtig,
En 't geld Krispyn is schoon; en kragtig.
Wy zullen die twee oude vrekken
Ten spot der Gieregaarts begekken.
Wanneer wy ruim en wel te vreen,
Haar goed gebruiken met ons tween.
Ach! hy is dood.
Myn gryze Vader is verscheijen,
Krispyn help my zyn dood beschreijen.
Myn goeje Meester, ach! is dood!
Och! u, en myn verlies is groot.
Sprak hy niet toen de dood aan kwam;
Toen hy van u zyn afscheid nam;
Toen hem 't gezigt begon te breeken?
Hoe zonder spreeken? o verdriet!
Niet sprecken, och, och! sprak hy niet?
Ik zond hem over weinig daagen,
Noch twaalef duizent guldens toe;
Och, Och, hoe ben ik nu te moe!
'k Heb geen kwitantie nog gekreegen,
Ach heer Alard, ik ben verleegen,
'k Verwagten hem bier alle daag.
Dat geld, dat geld, is ons een plaag,
Schoon ik myn Vader heb verlooren
Zo komt myn vaak zyn geest te vooren,
En waaren om myn ledekant.
Hy riep ontwaak, gaat na Konstant
De Rentemeester van myn zaaken,
Myn zoon Alardus, wilt ontwaaken.
Hy riep ook vaak ontwaak Krispyn,
En trek terstont na Konstantyn.
Dan riep hy zoon zyt niet bevreest,
Ontwaak, ik ben uw Vaders geest.
Maar ach de geest met vlugge schreeden,
Vloog my geduurig na het gat.
Dan was hy eens gelyk een kat,
Dan als een hond, met grauwe haaren,
Ik zag hem heele nagten waaren,
Gelyk een geest of nagt gespuis,
Dan in de tuyn, dan in het huys.
Daar zag ik hem het zilver pakken,
Hier woog hy 't goud met heele zakken.
Gins schreef hy brieven met een snor,
Dan vloog hy als een gouwe tor.
Dan riep hy weer met naare blikken,
Waar voor de stoutste mensch zou schrikken.
Op 't laast sprong ik van 't ledekant,
Ik riep, wie maakt hier die geruchten.
Ik viel ter aarde, gans bevreest,
Hy sprak, zoon, schrik niet 'k ben de geest
Van Bart'lomeus uwe Vader,
Ach riep ik geest kom my niet nader,
Ik kan niet rusten riep hy voort,
Ot eerst beloof my op u woord,
Dat gy Konstant, te vrêen zult stellen,
Van 't gelt dat gy my hebt zien tellen,
My toegezonden van Konstant,
Gaa geef kwietantie van uw hand.
Vertrek, of wilt voort aan hem schryven;
Dan zal ik by de Dooden blyven.
Och armegeesje, denkt gy nog
Om uw Konstant, och, och, och, och!
Ik zal niet rusten of gaat heen,
En stel Heer Konstantyn te vrêen,
Zoo sprak by, doe voort myn behaagen,
Of anders zal ik hem gaan plaagen,
En waaren als een nagt gespuis,
Dan voor zyn deur, dan in zyn huis.
Ik voel myn hert klopt my van binnen,
Ik hoop dat zal hy nooit beginnen,
Hy gaat bezoeken zoo 't hem lust,
De dooden, maar laat my gerust.
Hy wou self de kwietantie draagen,
Hy heeft belooft hier niet te gaan,
Om dat hy 't al op my laat staan.
Maar hy zey dat gy had ontfangen...
Vier duyzent gulden, 'k zal s'u langen;
Geef my kwietantie dan met een,
Van 't een en 't aar.
Maar eer de geest my wou verlaaten,
Zoo riep hy 't moeten zyn ducaten.
'k Ga ze voort, haalen 'k ben bereyt,
Maar heeft de geest ook meer gezeyt?
De geest en moest u niet bedriegen,
De boeren zyn hier alle poover
En voor de landheer is niet over.
Zeg Julia moet nog vertoeven,
Want haer vertrek zal niet behoeven.
HElp, help, ik heb de geest vernomen,
In de gedaante van een hond.
En graauw van buik, och ik zouw vreezen
Dat zal jouw Vaders geest wis weezen.
Hy is zoo zwaar van kop en pooten,
Hy had my schier om veer gestooten.
Hy eet zoo gaaren vars gebraad,
Ik wed hy niet een Hoentje laat
Aan 't spit, hy kan, hy kan zoo smullen,
En zyn geleegde darmen vullen,
Wanneer hy 't heeft om niet, Margriet,
Loop jaag hem weg.
Ik durref niet,
Ik schrik om in onz' huis te koomen.
Myn Heer ik ga.
Dit wachten
Na Konstantyn, moet ik verachten.
DAar is het
Verzeeker, ô ik kan wel reek'nen,
Maar wilt die Briefje onderteek'nen.
Hoor Heer Alardus, ik begeer
Uw Rentemeester ook te weezen,
Gelyk ik ben geweest voor deezen
Van uw Heer Vader.
't Zal zoo zyn,
Gy blyft myn vriend, Heer Konstantyn.
Margo, wilt my hier by onthouwen,
Zult gy met Nicodemes trouwen.
Een kleutertje van dartig jaar,
Ik trouwen, neen, ô neen myn vaar.
Zoo was zyn Vader ook voor deezen,
Zyn Vader pleeg een Vrek te weezen,
Hy gaf my nooit de minste duit,
Maar deeze heer is rezoluit.
En als uw Dochter komt te trouwen,
Zoo zal zy my ook niet onthouwen
Een Bruiloftstuk, ay zeg myn heer,
Wanneer dog trout zy?
Noemt gy 't een kint? s' is twintig jaar.
Wie heeft zyn leeven vergeleeken,
Myn trony daar elk bang van ziet,
By uwe Dochter? daar beneeven,
Zoo is uw Julia gegeeven
Een zak vol liefjens kruit, dat 's goud
En zilver daar men nu om trouwt.
Maar och! o droevige geruchten,
Daar komt de geest, waar zal ik vlugten?
Verberg u lyf myn heer, vlugt voort,
Of gy word van de geest vermoord.
Och, och! myn schouwer is verbrand.
Bartolomeus
                            alleen.
Men sluit de deur my voor het hoofd,
Dit had ik nimmermeer gelooft.
Wel, dit zyn wonderlyke grillen:
Ik weet niet wat ze zeggen willen:
Maar daar komt Nicodemes aan,
Die zal het my wel doen verstaan,
De knegt van Konstantyn; of deezen
Moest als zyn heer betovert weezen.
Bartolomeus, Nicodemes, met een Vork en
                            een glaasje Brandewyn.
NU ik denk aan myn Margo,
Word ik zoo
Lugtig als een bosje stroo,
Dat het vuur begint te voelen
Maar ik moet,
In myn bloed
Die brand verkoelen.
Dat is wonderlyk en raar,
Is 't niet waar,
De eene brand verkoelt den aar.
Want ik heb nog naau gedronken,
Of ik voel
Weêr krioel
Van minnevonken.
Maar hoe bruyje my nou zoo
Kupido,
Gaa dog eens by myn Margo,
Doet uw pylen in haar zinken
Zoo zalik,
In myn schik,
Uw welvaart drinken.
Ik kom zoo vroolyk uit het lant
En hooybouw, van de heer Konstant.
Al heb ik geen geld om te tellen;
Ik heb geen schulden die my kwellen,
Ik slaap gerust, en eet met smaak,
In 't werken vind ik groot vermaak,
Ik ben met knegt te zyn te vreeden,
Ik heb gezonde en sterke leeden,
En zoo my uw gelaat vermelt,
Is 't met u ook al wel gestelt
Heer Bart'lomeus.
Geen Dokter, of geen Apoteker
Heb ik van doen.
Myn medicyn
Is Dokter kan, Apteker wyn,
Een goeje schink, doet my purgeeren,
De Roemers dat zyn myn klisteeren.
De borrel, o die is zoo zoet,
En voor de kwaaje lugt heel goet,
Ik kan dat kind zyn gat braaf veegen.
Hoe is 't met heer Konstant geleegen,
Is die gezond en wel gedaan?
Die stapt zoo lugtig als een haan,
Schoon dat hy oud is, o zyn kaaken.
My dunkt nogtans zoo ik hem zag,
Verscheelt hy nu als nagt en dag,
By dat hy is geweest voor deezen;
Nu scheint hy dol of gek te weezen,
Hy loopter mé dat is gewis.
Heer Bart'lomeus, dat is mis,
Gy zoud hem eer de kies uit trekken,
Als hem een malle duit ontgekken.
Ik sprak hem aan, 'k zey Konstantyn,
Hoe gaan de zaaken, hy liep binnen,
En sloot de deur, ik vrees zyn zinnen
Zyn buiten hier by my op straat.
Heer Bart'lomeus wat een praat;
Gy hebt niet wel gezien verzeeker,
Hy storten gistren nog een beeker
Maers bier van 't alderbeste vat,
Op uw gezontheit, in zyn gat.
Hy zeyde ook dat hy had vernoomen
Dat gy van daag zoud by hem koomen,
Hy het jou lief, zoo waar ik zeg.
Dat moet ik zien, dan kan 't niet liegen,
Ik wed hy om jou hals zal vliegen
Van blydschap, als hy u zal zien;
Dat weet ik zeeker.
Goet, ik zal kloppen,
Margo. van binnen.
de deur gaat op en toe,
Margo
                            van binnen.
Myn heer, myn heer,
Myn heer, hier is de geest al weêr.
Doet op Margo, of gy moogt vreezen,
Hoe duivel zal het nu hier weezen?
Nicodemes,
Nicodemes is 't.
Margo
                            uit het venster.
Ach Nicodemes wil dog loopen,
Eer u de geest breekt hals en been.
Zottin wilt maar de deur op maaken,
Want komt de geest jou aan te raaken,
Zoo ben jy zeekerlyk een lyk,
Hy komt, och Nicodemes wyk!
Maar eerst moet ik myn keeltje laaven,
Gy zyt gesturven en begraaven,
Dat zeit ze.
Sta van my, 'k maak my nooit gemeen,
Met geesten.
Och! och! de geest zal jou verscheuren.
Zoo ben jy 't aldergrootste beest,
Om dat jy my dat hebt verzweegen.
Och, och! ik ben om jou verleegen.
Wel ben jy dood, jou Ysegrim,
En kom jy waaren als een schim?
Is Balt'lomeus dood? spreek voort.
Batolomeus
Kom, wil my met uw handen raaken.
Ben ik een geest? wel watte plaagen.
Gy moogt het aan Margo zelf vraagen,
Om dat hy hier steeds woeker dreef,
En hielt van houwen, niet van geef,
Zoo moet hy met de woekenaaren
Nooit rusten, maar vooreeuwig waaren.
Met geesten moet men niet lang praaten,
Blyf staan, verroerme niet een lit,
Maar wilje dat me voor je bid?
Men zal: maar wil van verre spreeken,
Of ik zal u terstont doorsteeken.
Doen ooyt de geesten dat gy ziet,
Dat ik doe?
Hoor, dat weet ik niet,
Ik ben nooyt dood geweest, gaat vraagen
De dooden, hoe zy haar al draagen.
Hoor Bartels geesje, bruy maar heen,
Myn Heer heeft geen bezoek van nooden,
Ga jy na huis, of by de Dooden,
Want jy bent dood, niet waar Margriet?
Roep Heer Konstant, vry onbevreest,
Margo, want ik, indien de Geest
Wil poetse maaken, zal hem booren
Met deeze Vork door neus en ooren;
Ja Rygen hem als aan een snoer.
Wat duivel doeje hier re waaren,
Bruit na je Graft, blyf uit myn schoot.
Al slimmer, want jy legt te stinken
In 't graf, vertrek, of wilt verzinken,
Heer Bartels Geest, daar komt myn Heer
In 't venster, spreekt hem heen en we er.
Konstant, in 't
                            venster.
Schoon die zoo luchtig als een meeu is,
Dat gy niet nadert, maar blyft staan,
Uw zoon Alard heeft my voldaan;
Hy heeft op uw gebod geschreeven
Kwitantie, en aan my gegeven.
Vertrek, nu gy dit zyt bewust,
O naare Geest, vertrek en rust.
Wel Konstantyn, wel wat voor droomen
Zyn 't die u in de hersens koomen!
't Is geschied,
Gy zyt begraven, wist gy 't niet?
Ik ga, ik sta, gy hoort my spreeken,
En ben ik dood, hoe kan dat zyn?
Zie my eens aan Heer Konstantyn,
En komt eens af.
Heer kom beneden,
De Geest die spreekt met goede reeden,
En maakt hy grillen, kom beneen,
Zoo zyn wy wel, twee tegens een.
Wel jy zoud van de duivel droomen,
Heer Geesje Bartels, zoo jy nou
Ons zout bedriegen, want ik zou....
Maar Nicodemes, zyt gy dronken,
Ik heb, als gy weet, bloed, en schonken.
Ja, ja, ik heb wel eer gezien
Een Geest, als gy, van vlees en bien.
Heer Konstantyn, ik bidje laat
Jou eerst versteeken, want zyn handen
Die mogten jou het Lyf verbranden.
Weest Nicodemes onvervaart,
En maak drie kruissen op der aard,
En zoo hy daar derft overkomen,
Zal ik voor Bartels Geest niet schroomen.
Margo, maak dat hy daar moet blyven,
Daar is de vork, ik zal vast schrijven.
Kom geesje Bartels in deeze O.
Sta vlak in 't midden, zoo, ja zoo.
Verzet my niet een voet al vooren
Ik al de geesten heb bezwooren.
Al waarje nou een heintje pik,
Nagtmerrie, of nog eens zoo gruw'lyk,
Of een kabouterman, afschuw'lyk,
Of Dokter Foustus looze fiel,
Of 't lighaam van Aagt zonder ziel,
Dat noch tot Amsterdam loopt waaren,
Al waarje 't hooft der Tovenaaren,
Al konje ryjen in de nagt
Ter schoorsteen uit, gelyk men plagt.
Zoo zouje niet een voet ô neen,
Uit deeze ronde sirkel treen,
Veel minder deeze kruissen doorgaan,
Daar alle geesten moeten veor staan.
Maar zooje nooit bent dood geweest,
Zoo treet 'er over onbevreest.
Uw Zoon heeft my voor u doen schroomen;
Die met Krispy u in Rou gewaad,
Verhaalde met een droef gelaat,
Al schreyende met zugten klaagen,
Hoe dat gy nu al zeeven dagen
Begraven zyt, op zyn gebêen
Gaf ik hem gelt, want hy alleen
Zoo gy Heer Bartel kwaamt te sterven
Zou al uw schatten moeten erven,
O looze Zoon! hebt gy al 't gelt
Dat ik te goed had hem getelt?
Maar zagt ik hoor zyn knegt daar spreeken;
Laat ons een weynig over steeken,
En hooren wat hy uyt zal slaan
Met Nicodemes, laat ons gaan.
Ik moet helaas die rouw beklaagen,
Myngoeje meester leyt 'er toe.
Bedurven, neen die dood zal geeven
Aan Heer Alard, een vrolyk leeven,
Met die hy keurt tot Egt genoot,
Die dood is, die blyft altyt dood.
Zoo moeten alle vrekken vaaren
Als hy, het hooft der woekenaaren,
Die niet een duyt van al zyn schat,
Voor Heer Alardus over had.
Bartolomeus, Konstant, Krispyn, Nicodemes,
                        Margo.
Och, och! dat is Heer Bartels geest.
Konstant; Bartolomeus, Krispyn, Alardus, Nicodemes,
                            Margo.
Bartolomeus,
Alardus, wat hebt gy gedaan
Door liefde? wilt my dar verklaaren.
Myn Heer, mag ik het openbaaren,
Mag ik het zeggen Heer?
Myn Heer, wout gy u niet verstooren,
Ik zou u zeggen, hoe dit paar,
Nu ruym een vierde part van 't jaar,
Als Man en Vrouw geleeft heeft zaamen.
Dit zyn ons welverdiende plaagen,
Wy zouden nooit in onse dagen,
Haar hebben uytgetrouwt.
Ga, haal haar voort
Alard binnen.
Ik geef gedwongen u myn woord,
Zoo 't heer Konstant ook kan behaagen.
Myn heer, dat weet gy zonder vraagen,
Wy trouwen haar niet uit myn heer,
Zy waaren voor ons in de weer.
Soo lang een Dochter niet wil paaren,
Kan haar de Vader wet bewaaren.
Konstant, Bartolomeus, Julia, Alardus, Krispyn, Margo,
                            Nicodemes.
De misdaat, die gy hebt bedreeven,
Is u myn Julia, vergeeven.
Margo, ik wort zoo vreemt van binnen,
Geef Nicodemes ook een zoen.
Daar wou ik tweemaal wel om trouwen,
Bruessele
Christus ant cruce
aude serpent
tlevende Woordt
gheestelic zin
gheloove
menschelick verstandt
staervende mensche
vernuftigh succours
Bruessele.
Prologhe. In dit spel ziin ellef personagen: menschelick verstandt,
                        gheestelic zin, aude serpent, staervende mensche, vernuftigh succours, God
                        de vader, tlevende Woordt, Christus ant cruce, gheloove, liefde,
                        hope.
Menschelic verstandt.
Nu ben ic op den wegh; waer zal ic nu henen,
Want gaen ic voordere, ic stoot mijn schenen;
Een blindt man, aerm man benic zonder vrede.
Best willic hier wat op mijn stocxken lenen,
Ofter yemand qwame die my daer bystandt dede.
Ic waer ghaerne in rusten inde schoone stede,
Maer alleen en can ic my daer niet ghedraghen;
Dus willic naer den wegh vraghen elc duer bede,
Want ghijnghic bezyden, tzaude my meshaghen.
Die vreeze voor dolen heift moet dicwils vraghen.
Gheestelic zin.
Alle weghen des Heeren zijn zeer goedt:
Waerheyt en ghenaden;
Zijn beloften haudt hy met trauwen zoet
Om smenschens beraden;
Hoe lustigh eyst wandelen in zyne paden,
Want daer blomkins der warachtigheyt spruten.
Dien voys doet mijn ooghen wat ontsluten,
Zo en was ic noyt, zulck vrueght ontfaende.
O Menschelic Verstandt, vindic u hier staende,
Lenende op dit stocxkin; waer leyt de reyze?
Ic waer ghaerne in rusten int landt van peyze;
Wilde my daer leyden en ghezelschap hauwen?
Ic en weet den wegh niet.
Wa, ia ic, en trauwen,
Want dat es mijn affaire om elcx ghewin.
Maer vriendt, hoe heette ghy?
Ic heedt Gheestelic Zin,
Die tmenschelic verstandt verlichten can.
Gheestelic Zin, daer zeghdy de waerheyt an.
Van te vooren en hebbic gheen ghezicht ghehadt,
Maer nu zie ic de schemelijnghen des daeghs wat
Duer tliedekin dat ic u hoorde ontbinden.
Ghy moest beter zien, zaudy den wegh wel vinden,
Want daer zijn veil roovers nu in ghecomen.
Daer om haddic tot mijnder hulpe ghenomen
Dit stocxkin, zo ghy ziet, op mijn verwaeren;
Alle qwaed ter waerelt en magh my niet daeren,
Als ict hebbe tot mijnder assistencye.
Gheestelic zin
Wat virtuut hevet?
Tes vol sciencye,
Want alle gheleerde hem daer duer vercloucken.
Hoe heetet stocxkin?
‘Veil ghedichte boucken’,
Die van veil wyze meesters zijn ghecomponeirt.
Menschelic Verstant, ghy zijt qwalic ghefondeirt.
Rust ghy daer op, ghy gaet als de blende,
Want veil bouxkens maken en heift gheen hende,
Waer duer vele tot hooverdyen ghetoghen zijn
En duer haer eyghen wijsheyt bedroghen zijn,
Midts dat conste verheft, en willen zijn vermaert.
Daer om heift God den slighten gheopenbaert
In dezer waerelt zijn hooghe secreten,
Op dat hem niemandt en zoude vermeten;
Zo Paulus schrijft (dit totten Romeynen leist)
Als zy hem wijs hilden, zo zijn zy zot gheweist,
Want zy Gods wijsheyt niet en consten ghesmaken.
Meendy dan daer met in payze gheraken?
Neen ghy certeyn, ic zeght u van te voren.
Het draghen nochtans meesters en doctoren;
Ooc hoor ic vander kaercken voor goet approberen.
Ic en wilze ooc niet al refuzeren,
Maer in vele es perijckel gheleghen.
Maer wildy zonder zorghen in sheeren weghen
Naer tlant van payze vrymoedigh wandelen,
Zo moet ghy hier dwort Gods ootmoedigh handelen
En niet curieuzelic daer met ommegaen.
Dwoordt Gods dat can ic al te qwalic verstaen;
Ooc maerckic dat daer wt spruten veil errueren,
Want zulcke moeyen hem metter schriftueren
Die zelf dolen en zijn qwaet van condicyen.
Dat doen veil vremde exposicyen,
Daer den gheest der waerheyt niet in waerct.
Dat ghy, Menschelic Verstant, niet en ziet noch en maerct
Welc dwoort der vulmaectheyt wezen magh,
En niet en cont ghecommen totten claren dagh,
Blyvende verblent in dijn eyghen lusten.
Hoe zoudt ghy dan commen in pays oft in rusten,
Als ghy dus op veil ghedichte boucken staet?
Maer of ic nu volghde naer uwen raedt,
Zoudic dan rust vinden en ghezichte cryghen?
Ia ghy, wildy hier wat hooren en zwyghen.
Men zal u hier schriftuerlic gaen vertooghen
Dwelc een secreit zal zijn van uwen ooghen;
Maer en verlaet u, noch en rust u niet te zeere
Op ghedichte boucken, noch op menschen leere.
Zitt hier nere, ghy zult hooren een ander propoost:
Welc den mensche staervende es den meesten troost,
Waermet uwen gheest zal werden verfraeyt.