floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
En sonder rusten meert haer slibberige vloet.
So meert en voed 'tgedenck alleen de volle beecken,
Oog-tuygen van mijn druk. Die 'kschort om nu te spreken,
Dewijl ick van u schey, o Maeghden in den staet
Van d'ongevalste Eer, het maeghdelijck cieraet,
De maeght die suyver leeft, is als een schat gecoffert,
Of g'lijck een Lentsche Bloem, of als een Lam geoffert
Witwollich sonder feyl, op 'theylige gesteent.
So isset oock met ons, so isset, en ick meent,
Is d'onbevleckte ieughd der maeghdelijcke kroone,
Die in't ontsienlijck huys met Gode sullen woonen,
En volghen in het wit gekleet 'tonsondich Heyl,
'tGeen alles al beheylt op Zions Berghen steyl.
Dies schroomt niet of de Min met al zijn Mommerijen
Schoon aensicht geblanket, u wilde comen vrijen.
Zijn pylen die zijn broosch, gelijck 'tlicht-brekigh-glas,
Zijn vleugel-bintsel is, gehechtet met het was,
tGeen lichtelijk versmelt, door heylige gedachten,
Geoeffent inde Deucht en Liefds gevlamde crachten.
Den Blixem die te neer het dertel lusten plet,
Is d'oeffening des gemoets in Gods beschreven wet,
Al waer g'eenvoudichlijck, met wel geslepen sinnen,
De snoo begeert verdrenckt, en cond u selfs verwinnen.
Siet Speelnoots, siet, dits 'tgeen dat een bedroefde maeght,
Die Waerheyts liefde mindt, en die na reden vraeght,
Door 'tleerelijck verhael u wil voor oogen schilderen,
Op dat ghy niet en soud door minnes lust verwilderen.
Ick gae, en mijnen tijt gelijck een schaeu verstuyft,
Ach! my dunckt, my dunckt den droeven Hemel schuyft.
Een Nevel op mijn hert, van opgevulde suchten
Ach, Speelnoots! 'kmoet, ick moet, voor wien moet ick doch vluchten?
Ist voor een wree Tyran of d'wingelant? hoe? neen.
'tIs voor mijn, ô! ò droef en bitterlijck gemeen!
Mijn Vader! o Vader, oorspronck van mijn leven,
(Naest Gode) wel hoe? hoe sal ick my selver geven
In uwe handen niet naer een twee maendsche tijt?
Op dat ick na u Eet werd Gode toegewijt.
Door 'tal-verteerend vyer (Ay Vader) moet ick sterven,
Onnoosel na u woort. So laet my doch verwerven
Een Tombe of een graf, gebeytelt met geschrift,
'tGeen dese reg'len zijn: Een Iephthah was begift
‘Van GOD, om met het sweert Israël te bescharmen,
Maer door een yvrich woort, most hy (sonder erbarmen)
Zijn eenigh liefste Kindt ('tgeen hem eerst tegen quam,
Met vrolijck Rey-Gespel) opoff'ren inde vlam.
De Assche liggen hier, van haer verteerde Beenen,
O Lezer die dit leest, wilt dese daet beweenen.’
Eerst. Maeghd
Me-Vrou, och dat 'tgeval op my zijn wreede ramp
Betoonde, siet! ick wou dit leven als een damp
Verwisselen voor 'tbest, en my voor u verliesen,
Waer Gode maer voldaen.
Neen maeghden, geen verkiesen
Of willich bieden helpt, ick ben de geen, de geen
Die Gode ben belooft, ick ben't! ick ben't alleen
Die d'Hemel heb versteurt, ick moet de straffe dragen.
Ist reden? hoe? waer heen? wil ick de Reden vragen?
Leestmen in Mose niet: Die zijnen mondt op doet,
En Gode yets belooft, dat hy het houden moet?
Mijn vader heeft belooft, en sich aen God verbonden.
Ach, isser wel een man ong'luckich meer gevonden?
Voor eerst als jalourzy hem uyt den huys veriaeght,
En als hy door den noot zijn vliend leven waeght,
Mijn liefste Moeder quam de kille Doot ontrukken,
Zijn groene Zy, helaes! ô Moeder! mocht ick drukken
Dit bleeck-verbloost-Corael, eens aen u lieven mont,
En kussen dy voor 'tlest. O neen! ô neen! ghy cond
U Asch-geworden-Hooft niet uyt de Aerd opheffen!
Ghy slaept een ys'ren slaep, u can geen ramp meer treffen.
Nu, oft na desen staet in droeve ballinschap,
Mijn Vader wirt verhooght, en tot het hooftmanschap
Verheven, en in Eer geroepen, en besworen,
Hoe haest heeft hy 'tgeluck, de eer en winst verloren.
Hy comt en heeft gestréen, en nadert na zijn huys,
O bitter ongeval! O Ziel-verdruckend kruys!
Zijn Dochter die voor eerst, hem vrolijck quam te groeten,
Die sal hy na zijn Eet, aen God opoff'ren moeten!
Beschuldicht my niet meer, dat ick u herte buygh,
Ick gae, maer ick com weer. En waerelijck ick tuygh,
Dat desen Eet uws monts om my niet werd gebroken,
'kStae onder uwe hand, doet g'lijck ghy hebt gesproken.
Derde Handelinge. V. Vytcoemste.
Iephthah. Israel.
Iepht
Wie isser die mijn g'luck, en heerlickheyt benijt?
Wie isser die my haet? Om dat ick in mijn tijt
Israël heb verlost, van d'hand der Ammoniten.
Oft waerder een, hy most my gunnen de verdrieten,
Dat ick onheylich kint, in on-Echt ben geteelt,
En heb tot noch mijn rol in ongeluck volspeelt.
Mijn Broeders ioegen mi'uyt, in armoe en in schande,
In druck en ballinschap, tot Roover achter Iande.
Maer door den noot geparst, gedrongen en geknelt,
So werd ick wedérom in Eer, en Staet gestelt.
Ick greep de wap'nen aen, en brocht de Isra'eliten
Te weyr, met hulpe van de trouwe Geliaditen.
Hoe menichmael boog ick voor u (gelooft) mijn knien,
En smeeckte mijnen God: ô haddy maer gesien
Hoe mijn besorgde geest met suchten was beslommert,
En hoe 'k om uwent wil mijn ziele heb becommert.
Ach! gunt men my dit noch, als om mijn's vaders schult?
(Die 'kdragen moet, helaes! Ick hebbet al vervult.)
En gunt my ymmers niet, een quaet so vreemd en bitter,
Als m'oyt vernemen con. Den Hemel schijnt wort witter!
Hy set zijn doot-coleur, gelijck of hy verschoot
Van mijn heyloose ramp, en wreede dochters doot.
Ach Iephthah waerdy noyt uyt 'tsterflijck zaet geronnen!
En haddy noyt gesien het groote licht der Sonne.
Maer waer uw's Moeders Buyck u graf en Tomb geweest,
So haddy noyt 'tgeval of vast Destin gevreest.
Of waerdy door het sweert van d'Ammonijt gevallen,
So cond de stomme-galm u clachten niet weerschallen
Of had mijn eygen volck, misgunnende my d'Eer,
My door het coude Stael gevelt ter aerden neer.
Neen Geliaditers, neen, hoe soudy my so g'luckich
Ontmenschen? Neen, o neen! 'k most een-mael noch te drukkich,
De aengename Vrucht, en Bloeysel uyt mijn stam,
Een ted're schoone maeght op-off'ren in de vlam.
Sal ick mijn losse Tong, of yver onbeteugelt
Met vloeckenschelden. Neen, heb ick mijn hoop gevleugelt
So veerdich en so wis, so datse onverwrickt
My dreef in't groot gevaer, stoutmoedich onverschrickt.
'kEn heb mijn hevich-Breyn in't minst oock niet te last'ren.
Of grijzer, qua Planeet, den Hemel, of de Astren.
Het Goddelijck besluyt, ('tgeen oyt dit quaed voorsach,)
En dreeffer my niet toe: ontschuldich ist al, ach!
Onschuldich ist Destin, oft Goddelijck besluyten,
Onschuldich is mijn Kind, mijn Dochter. d'Olijf-spruyten
En hebben noyt mijn disch in soete vreucht bekroont.
Maer ghy, o ionge spruyt, hoe eenich, so verschoont
V noch dijn Vader niet. Laes! om een woort gesproken?
Ach! Heer vergeeft het my? ghy siet het vlas noch roocken,
En blust het cleyn geloof niet uyt o Heer, o niet
Verbreeckt in my (u knecht) het swack verbroken riet!
'kHeb dwaesselijck gedaen, en 'tyvrich onbedachtich,
Door 'tonherkauwend woort verbonden my so krachtich,
Geheygront op den Eet die'k Gode schuldich ben,
En dubbelfout verplicht, my selfs verbonden ken.
Nu of de daed my schrickt: 'khebt eenmael Heer gesworen,
En deed ick't niet, o wee! Wie bleef voor uwen tooren,
Ontsichgelijcke Prins, en Roem van onse tijd,
Dijn ongemeten druck so seer ons hert door-snijt;
Dat 'tgantsche Israël vertreckt sich als gestolen,
En gaen gelijck een hoop verstroeyde Lam'ren dolen.
Ach! dat mijn Heer vergunt wiert met den Abraham
Te offren voor zijn Kindt, een crom-gehorende Ram.
Wiens bloet voor MirIa mocht des Altaers plat besprengen,
Wat sou de goede God ons niet al Heyls toebrengen?
Hoe vrolijck wierden wy in opgestegen vreucht?
Knecht. Iephthah.
Geluck mijn Heer. So 'tu gelieft ghy meught
De Boden in u huys sien van de Ephramiten,
Is red'lijck haer versoek?
De outste Heer die hieten
My nad'ren na u toe: En 'tscheen aen hun gelaet
Sy waren vry ontstelt.
Ist wederom dan quaet?
Ist droef verslagen volck niet g'noech met my geprikkelt?
En ist 'tbenaude hert niet g'noech in ramp gewikkelt?
En part ick tegen druck niet vry meer als de helft?
Of isser meer onheyls? dat m'over 'thooft bewelft.
‘Ia 'tschijnt wie slapen gaet, bedroeft den vroegen morgen.
En 'teen oft 'tander quaet kan 'tsavonts ons verworgen.’
Derde Handelinge. VI. Vytcoemste.
Comt Hemel stort u kruyck met lauwe-tranen neer,
En lacht so vriend'lijck niet, in Lentes lieve weer,
Besproeyt de Eglentier, en Wit Lavendels k'leurich,
En laeft dit l'ovrich-groen, gelijck dees maget treurich
'tgedoot-verruwt Roosen-root, met warme tranen deckt.
So dick dat d'Echo self (schijnt) met haer miltheyt geckt.
Neen Echo ofte galm, die schuyl-wijs inde klippen,
Mijn droeve klacht bespot, eer ick u ga ontslippen.
Ick ween heylaes! ick schrey! o ramp, het is mijn deel!
Ick worstel als de geen die't sterven so geheel
Verschrickt, verbaest, beroert, te meer de stonden gaende,
gerekent zijn in't Iaer: Ick laet staen in twee Maenden,
Waer van de eene Maent by na al is vervult,
Of ick sterf, niet om mijn, maer om een anders schult.
Sterven O God! O God met u Al-siende Oogen,
Suldy dees Dochter dood ach Heer! aenschouwen mogen?
Neen, sluyt dijn oogen toe, verbiedt dijn ronde Son
Dat hy niet aen en sie mijn doot: Ha! dat ick kon
Met dees mijn tedre hant, 'tgevleugelt Iacht beteug'len,
'kBegaf my inde hoocht, en 'kmaeckte my twee vleug'len,
En 'kvloogh gelijck een Duyf, voor 'svaders aengesicht
So verr' als oyt den Moor zijn zolen heeft gelicht.
Wat raes ick wederom? Waer zijn mijn yd'le sinnen?
Hoe Maeght? sit neer, bedaert, denkt ghy en cond niet winnen,
God eyscht gehoorsaemheyt, en kinderlijcke vrees
Ick kent o Heer, ick kent, ontferremt, en geeft dees
My uwe arme Maeghd volstandicheyt ten lesten,
De Ziel is dy gewijt! en Vader 'tlijf ten besten.
Gheeft dat dit broosche Rif door U so wert verrijckt;
Int lest o Heer, int lest, wanneer mijn beenen trillen,
En eer 'kmijn roode bloet moet op den Altaer spillen.
Onnoosel vry van 'tquaet: Wat quaet? 'tis heylich goet,
O goet! o bitter goet, dat selfs den Hemel moet
De maeght, na dese maeght, in cewicheden weyg'ren,
Al sou geen Vorst hier na tot hooger eeren steyg'ren.
Wat is nu d'hoogen Roem, die Geliadts soon verkreeg?
Dewijl zijn gouden Son soo haest door ong'luck zeeg.
Wat baet den Lauwer-crans, die m'om zijn hooft ging vlechten,
Hy moet een wreede daet met d'eygen hant uytrechten.
Ick seg met d'eygen hand, waer me hy d'Ammonijt
Verwon en sloegh ter neer. Ay Hemel, u Tapijt
Bestickt voortaen niet meer, met so veel duyst geblikker
Van Sterren inde nacht, dien nacht als d'Al-verslikker
Mijn's levens heugh'nis wil gedencken by den dach:
Doen m'een verloofde Maeght op d'altaer off'ren sach.
Vierd Iaerigh desen tijt, o Isra'elitsche maeghden,
En leert gehoorsaemheyt, die Gode oyt behaeghden.
Die is op 'taerdsch Tonneel voltrocken en volspeelt,
'tSchijnt 'kheb gelijcke dood met Isaack hier gedeelt.
Maer hier in ongelijck, het heylige gesteente,
Bedeckte nimmer 'tplat met d'Asch van zijn gebeente.
Zijn Vader die 'tgeloof in God so had gevest,
Streed tegen vleesch en bloet, maer won den strijd op't lest,
Liefd en gehoorsaemheyt die wilde en s'en wilde,
Maer God die het versach, hun beyde haestich stilde.
Maer laes, hier is geen hoop, geen hoop, noch raet, noch troost
Ick moet, helaes! ik moet.
Eer. M.
Me-vrou, u wat verpoost,
Sit neder, rust u wat, u ameloose clachten
Viert: En staeckt u Réen, wy sullen hier vernachten
In't naest gelegen Dorp. Dewijl de Sonne daeld,
En 'tHemels krullich-blau met bleeck Saffraen bestraelt.
Het avond-mael genut, dat sal u wat versterken,
En 'tBed verlusten 'khoop.
Ach Hemel wilt aenmerken
Een maeght die sterven moet door vaderlijcke schult,
Maer die door g'hoorsaemheyt der maegden Choor vervult,
Sy sterft gelijck de vrucht die ontijdich verschenen,
Te vroech de Moeder breekt, en vaert weer haestich henen.
Sy wert ghelijck een bloem die door de wint verslenst,
Oft die een rijp vernielt, hoe lief datmense wenst.
Gepluckt met vreugt te sien, in 'sminnaers handen sterven.
Helaes! So moet dees' bloem door doodes rijp bederven,
Haer frisse groene Ieught die g'lijck den morgen bloost,
Is met de kintsche lent van teer verstant bekroost.
Hoe wel de blinde min met zijn bedriegerijen,
My noeyt bedriegen kon, door t'wispeltuerich vrijen,
K'heb d'ingedructe leer van kuysheyt meer bemint,
Dan al de ydelheyt die m'in de werelt vint.
K'heb staeg mijn ziel gequelt, ick wil het graeg belijen,
Wanneer mijn Vader sich beholp met rooverijen,
En als ick vrolijck sach verheven hem tot staet,
En heb ick d'Arme noyt uyt hoverdy versmaet,
K'was door ootmoedicheyt ghescherrept so van sinnen
Dat ick door g'hoorsaemheyt geoeffent con verwinnen,
d'Heyr-tochten van mijn lust, die wilden drang op drang,
D'onveyle wijde wech bewand'len also langh.
Dit sterffelijcke licht, con swerelts gloor bespeuren.
Maer neen, k'heb 'twitte kleet so niet willen besmeuren,
K'had laes gehoopt! helaes! dat eenmael in mijn tijdt
Ick in den echten staet: Mijn Bruygom toegewijt
Sou hebben, t'heylichst tgeen natuer op thooghst bevolen
My had: maer neen, o neen!
Me-vrou wy souden dolen
Dit is den rechten wech, wy moeten nae t'geboomt
Ter slincker hant nae't dorp.
Gaen wy,
De nacht die coomt.
Derde Handelinge. VII. Vytcomste.
Herder. MirIa. Eerste. Tweede Maeghd.
Begloort 'tbetrokken blaeu stijght wt de water grachten,
O heugelijcke Son! ick sal u komst verwachten
By 'twit-gevlockte-Vee, 'tgeen om 'tgeberghte graest,
En met 'tbedouwde Gras zijn graghen honger aest.
De kudden troppen vast soet-blétich na den and'ren,
En nad'ren na de Wey, terwijlen ick int wand'ren
Verlustich mijnen geest, op 'tschoon geschildert kleet,
'Tgeen d'Hemel marmer-locht so schittrich heeft bespreet
‘'tSchijnt dat de Werelt is als op een nieu geschapen,
'tSchijnt dat de Vrou-natuur tot noch toe heeft geslapen,
'tSchijnt dat de Winter eerst de asch-bestoven Grijs’
Sich spiegelt onder 'tNoord, in't hart azurich Ys,
En dat de groene tijdt so Bloem-rijk inde Lenten,
Wil d'inghestorte cracht door wercken heerlijck prenten,
(Nae 'tGoddelijck vernuft) in onse Moeder d'aerd,
Die voor drie maenden ons geen vruchten heeft gebaerdt,
Nu lachtse wederom, en voelt de warme stralen
Des Sons in macht versterckt, zijn crachten weer verhalen.
De Ram die vat de hit, in d'ongheschoren ruygt,
(Na Taurus) tweelings Beeld, nu om zijn comste iuyght!
De Beecken silvrich klaer beschamen de Kristallen,
En comen met gedruys van d'hoochte neder vallen,
En geven d'Echo werck, om met een heesch geluyt
Te roepen d'Hemel eer, en Godes wond'ren uyt.
Hoe wonder net en schoon, hoe aerdich, suyver, kleurich,
Schakkeerdy het gebloemt, so s'in verheugend geurich
O grooten Constenaer! diet alles door u woort,
En door den geest uws monts dit iet uyt niet bracht voort!
Ick wonder my verstomt! bedenckende u vroetheyt!
Versinnende u cracht! en siende op u goetheyt!
Sie ick mijn Vliesen aen, ick leer ootmoedich zijn!
Ick leer gehoorsaemheyt, herkau ick selver mijn
Bezoedelt leven, laes! hoe ick tot quaet gewenne.
Ick leer mijn eygen selfs, eerst selfs ten rechten kennen.
Sie ick de Aerde aen, stracx werd mijn geest verkloeckt,
'Kgedenck s'is door de sond van God om ons vervloeckt!
Ster-oogh ick na de Locht, 'ksie vreemde Beeldtnis krollen
Van Wolcken, die de tent des Hemels wit berollen,
Noch seyd de geest tot my dit alles is niet reyn.
Doorvliegh ick d'Hemel self, so dat ik seker meyn
Onsondich zijn, de Bo'on die Godes wil vertolken,
d'Omringers, en de wacht der Isra'elijtsche volcken,
Men vinter dwaesheyd in, getuyght de geest mijn ziel.
Siet! om een harten woort een Schaer der Eng'len viel.
Wat Rey van Ioff'ren comt gedachtens-reden stooren?
Best schuyl ik achter tgroen. Sy schijnt bedroeft, 'kmoet hooren.
MirIa. Eer. Twe. M. Herder.
Waer henen Lucifer? waer henen Morgen-star?
Waer henen? 'ksie u niet. Of saeghdy my van varr'?
Dat ghy u tint'len laet, wildy van't Oost na 'tZuyen?
Ist om my? laes! (Ick acht) nochtans 'ken mach verluyen
Mijn tijt op't bedde niet, hoe sacht het is gepluymt.
Daer wert by my gheen tijt vergeten noch versuymt,
Een-werf, ô Silv're Maen! suldy maer d'hoorne cromme.
Oft, o Hemel! ontfermt mijn tijt die is alomme,
Ick tel de tijt so nau die 'kVader schuldich ben,
Als Maend, Dagh, en Uyr, eer ick my derwaerts wen.
'tSchijnt dat dit steyl gebergt versacht door 'sHemels douwe
Mijn droeve ramp beweent, en dik wil wederhouwe
My 'tlommerich geboomt, 'tgeen kronk'lich d'armen cromt,
En vangt de vrije Maeght, die vry gevangen comt:
Gevangen door een woort, waer door sy is gebonden,
In Dodes bitt're strick. Maer vry, dewijl de monden
(Waer med' d'onkuysche min, zijn geyle brant gewaeght.)
Ick noyt gekust en heb, als een vry suyv're Maeght.
Ick tuygh al! een, ick tuygh! hoe wel ick sterf geduldich,
'kEn was, 'k en ben, noch sal int minst geen man zijn schuldig
Hoe wel ick willich ken, gelijck als Moses segt:
Gezegent voor de sond, is d'over oude Echt,
De Echt die is een staet so waerdich en so heylich
Dat sy is voor de lust, en snoode Minne veylich.
De Liefd der Echte-Lien sich brandende vermeert,
Als 'tsoet bevallich kint zijn eerste woortjens leert,
O woortjens! o woort! o Vader, waert ghy stom
geboren, ick en waer niet tot een eygendom
belooft, gewijt, en moet voor een gode zijn een offer,
Vernietigt door de vlam. Hoe? 'kwerd hoe langs hoe sloffer,
Ick schort mijn tranen op, 'tschijnt dat mijn Boesem leegt.
Daer breeckt de Sonne deur: O Son! waer't dat ghy zeeght
En dat ghy (naer den waen) u Paerden wilde wat'ren,
So mocht den Echo weer mijn droeve clacht na schat'ren.
Dan wiesch ick 'tbleeck Corael weer met de lauwe Bron.
Mijn's weenens en d'Eclips beswalleckte mijn son,
Mijn Son, die laes, ach Heer! is na een wijl verschenen,
O rampsalige tijd!
Me-vrouwe staeckt u weenen
So middelmatich, dat u lichaem niet verswackt.
Wee Dochter!
Vrou hoe ist?
my dunckt de Aerde sackt.
Den Hemel overtreckt, de Wolcken werden duyster,
De Son die berght zijn hooft. Gespele siet! wat ruyster?
Twe M
'tIs schijnt een Rot-gesel van't Herderlijcke gilt.
Me-Vrou 'kwensch u veel Heyls.
Ach! Herder swijght en wilt
Een so bedruckte Maeghd, hel-diep in ramp gedompelt,
Meer wenschen eenig Heyl. Wats 'tgene dat ghy mompelt?
Eer. M
Hy vraeght na uwen staet, u Vaders naem en stadt,
Ia had ick noyt de Eer-geboort, of naem gehadt
So waer ick duysent fout gerekent meer g'lucksalich.
Beleefde wijse maegt, u soete mont schoontalich
Vervult met rijcke reen, en Goddelijck gevloey,
Die drucken so mijn hart, dat ick voorwis vermoey,
Veel eer sy slevens draet na t'voorschick afgesleten,
Eer ick u druckich eyndt, oft on'gluck sal vergeten:
K'heb laes! verstaen Me-vrou, en sellefs aengehoort
U al t'heyloosen ramp veroorsaeckt door een woort:
Maer antwoort g'heylicht beeld (so't u ghelieft) ick Herder
Te slecht en recht van sin dees vraege, want ick werder
Weetgierich toegeparst.
wats 'tgene u bekeurt?
Ist Goddelijck geheym geloofdy oock versteurt
T'sy om u eygen schult: oft d'onbedochte eede
Uw's vaders? wat tuygt u geest?
t'is hooger als de rede.
Ick twijfel niete min, al knort het swacke vleesch,
T'is heylichlijk voorsien, en ick verwesen Wees
K'beschuldich d'Hemel niet, maer eer mijn vaders sotheyt!
Wijt ickt mijn selven? neen, veel minder dan de Godheyt:
Ons heyl dat is uyt hem, en t'onheyl is uyt ons.
Ghy antwoord wel Me-vrou: wy voelen d'hit des Sons,
En ick verlies den tijdt, mijn schapen mochten dwalen,
Vergeeft mijn stoute reen en al te vry verhalen.
Vaert wel bedruckte maeght u ongemeten smart,
Die blijft so lang ick leef gheseghelt op mijn hart.
Derde Handelinge. VIII. Vytcoemste.
MirIa, met haer Gespelen. Eerste. Tweede Maeghd.
Gespeeltiens siet, ick gae, volbracht is nu mijn wand'ren,
Helaes, mijn soete Rey, gedenckt het kan verand'ren,
Ick was mijn Moeders vreucht, een Vorst en Rechters kint,
Van yder een gelieft, van yder een bemint.
Des Werelts-waen-heyls-gloor, oft zins-pops-maelderijen,
Vermochten mijne ziel haer kuysheyd niet t'ontvrijen,
(Onroemich) spreeck ick dit: Ick was 'tgeen ick beken,
Een yeder tot vermaeck, 'tgeen ick helaes! noch ben.
Hoe lang, Speelnoots hoe lang, hoe lang mijn deuchts vriendinne,
Ick nader naer ons huys: O strick verwarde sinnen!
Waer wildy wederom? wildy van daer ghy zijt?
Dat d'Ollem, Bueck, of Eyck, oft Linden u bevrijdt?
Wildy den Populier, oft Dennen-boom, oft d'Elsen,
D'abeel, den Mijrthen-boom, oft Ceder weer omhelsen?
Wildy den Lauwerier, (die voor geen blixem schrickt,)
Oft Pallem-maeghden-boom, wiens lommer elck verquickt,
Zijn Bruyn-groen-mantel-schaeu noch voor een uurtje stelen?
Of lust u d'Herder noch in't velt te hooren spelen?
Als hy d'hooft-slapen vlecht, en met Eyck-blad'ren ciert,
Die op zijn gaetsche Pijp een deuntje tiereliert.
Graeght u versturven lust te sien de Schaepjens scheyren,
Bloem, Kruyd, of Klaver-gras? Of lust u by de Meyren
De spertel-vochte-Vis, in Vyvers Beeck te sien?
Om so voor noch een wijl u droeve ramp 'tontvlien.
Saeghdy noch gaeren eens de Hurzelende-Bijen,
In't Honich-rijcke-velt, hun Zuyker-lekkernijen,
Uyt Lentens schoon gebloemt graegh stelen door 'tgezuyk?
Lust u het Vissen weer, met Angel, Net, of Fuyck,
In Iabocx klaren vloed, soet-spelich te sien plegen?
Neen alles ist verby, 'kben nergens toe genegen,
'kHeb in mijn droeve reys genoech gesien. Ick gae,
Mijn tijdt die is verby, ick sukkel, 'ksit, ick stae.
Ick treur, ick klaegh, ick schrey, 'kdoe d'Echo antwoort geven
En onderwijl verloopt 'tglas van mijn ionge leven.
Ha, Speelnoots, 'twerd nu tijt dat ick wert uytgeroeyt,
My dunckt ick sie mijn dood! 'ksie dat de vlamme gloeyt!
Door zins-gemerck te wis, 'kmoet in de ingewanden
Van 'tal-verterend vyer, God zijn ten offerhanden.
Mijn Vader, siet, ick kom, ick kom, 'kversnel mijn gang,
Mijn tijt die is vervult, mijn leven duert te lang.
Wat seg ick? neen ten doet, wel hoe! is d'uyr verdwenen?
Moet ick? moet ick? Ach ia! Ay Speelnoots k'gae nu henen,
'kSal dees Bloem-rijke weg, noch 'tLoof niet meer betréen.
Ick ga, ghy blijft, maer dit sy u voor 'tlest gebéen:
Als iaerlijckx desen dach vervalt, of is verschenen,
Alsdan gaet uyt, en wilt mijn droeve doot beweenen,
Belooft my dit?
Ach, Vrou!
wel hoe? hoe, wat is dit?
Weygertmen een Maeghd, die in belofte sit?
Die niet een sterflijck beeld in 'theylich Echt sal trouwen.
Maer die noyt Oogh en sach, Die sal mijn ziel behouwen.
Noch heylich offer-vuyr, noch swaert can wy niet schéen,
Van dien ick eygen ben, die my in't wit sal kléen.
Die my een Maegden-kroon sal om het voorhooft drukken
Daer mijn Ziels-eenich-heyl en blyschap sal gelukken.
Viert heughlijk mijn gedenk, ik gae en kom niet weer:
Den Hemel zeghen dy, en geeft u vreucht en Eer.
Twe. M
Me-Vrou al 'tgeen ghy wilt, dat sullen wy volbrengen,
Wel gaen wy dan, den dagh sal om ons réen niet lengen.
Wel zaligh was de Soon van de'ouden Abraham,
De Dochter insgelijckx die ons van Iephthah quam.
Derde Handelinge. IX. Vytcomste.
Levyt. Iephthah.
Hoe ist voorsien-geval na Godes wijse schikking,
Geregelt na zijn woort: Den eenen tot verquikking,
Wanneer hy door de Zee van droefheyt heeft geréen.
En d'ander die de Lucht wil na'dren door Trophéen,
In volle rijcke vreucht verworven door de Zeghe,
Die loopt het avontuer voor stroom en wint wel tegen.
Helaes! Heer Iephthah, laes! dijn Vorstelijcke staf,
Brengt dy by ons meer ramps, dan uyt 'tgeluk dy gaf.
Voor henen in ons Tob, als ghy d'uytheemsche plondert,
En op d'onveyle baen noch vrient noch vyand sondert,
De achteloose staet bevest door Roovery,
Helaes! was u meer waert als d'hooge heerschappy.
En had u Israël noyt tot een heyl vercoren,
So haddy noyt u erf, oft liefste vreughd verloren.
U Dochter die natuur int voorhooft heeft gemaelt,
De schaemt en eerbaerheyt: Wiens suyvre deught bestraelt
'tOntelbaer maeghden heyr, door stichtelijcke spreuken,
Gevloeyt uyt wijsheyts-beek, die nimmer waerheyt kreuken.
Wat wildy doen, ô Vorst? Wildy u eenich kint
d'Heer offren door het vyer? O Prins! ô Prins versint.
Men leeft in't Priester-boeck: Capittel twintich seven,
Ghy cond een Lijf-rantsoen, of schatting daer voor geven,
'tStrijdt teghens liefd en recht, die ghy verbreken sult
En beter is de Wet, dan uwen Eed vervult
Nu wildijt God voldoen, ghy stoot tegen den prikkel
U Verssenen: komt, en geeft eens twee maels vijf den sikkel,
(Na 'theylichdoms gewicht,) in Silver voor den Heer,
Oft anders ist u quaet, en sondich sonder Eer,
Verwerpt dit bloedich stuck, 'tstrijt tegen d'heylge wetten.
Wat recht isser, of wet? dat ick het mach beletten?
'tRecht van de Schatting Heer, voor sonderlinghe Eet.
Ick vraeg u oft my kan bevrijden?
God die 'tweet,
En kent u g'loovich hert onsteecken door liefd's vlammen
Sy vierichlijck gebéen, hy wil sich niet vergrammen.
Wat rady my tot 'tgeen, den Hemel nimmer moet
Gedogen? neen, ô neen! die zijnen mont op doet