floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Als Christus was nakende de doodelicke pyne,
Dit woordt heift troostelic gheconsoleirt
Die menschelicheyt Christi (dit wel noteirt)
Als hy water ende bloet zweette, dit beprouft es,
Ende sprac: mijn ziele totter doodt bedrouft es.
Dit eeuwighe woordt Gods dat zonder hent leift,
Vertrooste den moordenaere in sdoods afgrijs;
Christus ziende dat hy gheloovigh bekent heift,
Zeyde: hedent werdt ghy met my int paradijs.
Voort ziet ghy Ionas, den prophete wijs,
Die inden walvisch lagh drye daghen en nachten,
Figuere van Christo verryzende iolijs,
Duer wien wy alle zaligheyt verwachten.
In wiens verryzenesse alle die machten
Des doodts, der hellen zijn tonder bleven,
Ooc der zonden; dit zaet heift met crachten
Dat hooft des serpens anxstich ghewreven.
Dits dwoordt der waerheyt, den wegh en tleven,
Vleesch gheworden in een zuver maeght,
Den staervenden troost (by sent Ian beschreven)
Zaligh es hy die hem alle liefde draeght.
Dit woordt mijnder zielen zo behaeght,
Dattet my waerdt den cleynmoedighen name.
Duer dat woordt ben ic nu een onversaeght
Ghebenedijdde des heeren te mijnder vrame.
Om die ghehoorzaemheyt des woorts bequame
In des heeren dagh zult ghy hooren publijcke
Dit troostelic woordt: comt ghy te same,
Ghebenedijdde, bezitt mijns vaders rijcke.
Laett ons den heere loven alle ghelijcke:
Het ongheweder des winters es af ghedaen,
Den voys der tortelduven hebben wy ontfaen
In onzen lande met vierighen lusten.
Goetheyt es trauwe in tghemoet ghegaen,
Daer iusticye en pays elcanderen custen.
Och heere, laett my naer u woordt gaen in rusten
Met Symeon, daer ic eeuwigh magh wezen vro,
Om prijs tontfaene voor u, Alpha et O.
Zungchin
of Ondergang der Sineesche Heerschappye
Joost van den Vondel: Zungchin of Ondergang der Sineesche Heerschappye.
						Amsterdam: wed. van Abraham de Wees, 1667.
Adam Schal
Kolaus
Jasmyn
Fungiang
Xaianga
Lykungzus
De Geest van Franciscus Xaverius
Venit summa dies, & ineluctabile tempus.
Den weledelen heere Cornelis Nobelaer, Heere van Kabau, Grysoort
					&c.
De staetwijzen, alle de krachten des vernufts opspannende, om eene bestendige
					heerschappy te beschieten, konden noit hun gewenscht ooghmerk treffen. De
					Romainen, in staetkennisse en oorloghshandel, boven alle andere volken, bedreven
					en uitgeleert, lieten zich voorstaen dat die kroon in Cezar en Augustus
					voltrokken was, toen deze stem, gelijk een hemelsche trompet, de wijde weerelt
					in d'ooren klonk, IMPERIUM SINE FINE DEDI: Maer d'uitkomste leerde sedert hoe
					het rijk, na verloop van dry en vier eeuwen, geschokt en bouvalligh, allengs tot
					eene woestheit quam te spatten; en zulx, dat van dien grooten naem, nu al
					overlang, niet dan d'ontleende nagalm en dootsche schaduwe overschiet.
					Eeuwigheit, geduurzaemheit, bestendigheit blijven de Godtheit eigen, die de
					weereltsche maghten onverwrikbaere paelen zet, en, gelijk profeet Daniel zeght,
					tijden en jaeren verandert; rijken overvoert en bevestight; ons leerende geene
					zekerheit, buiten Godt, in veranderbaere dingen te stellen. Op deze
					veranderingen van staeten en doorluchtige personaedjen draven de treurspeelen
					doorgaens ten tooneele, die, naer datze van te grooter nadruk zijn, te
					heerlijker boven de minderen uytsteeken. Onder zoodaenigen magh dit voorbeelt
					van den Sineeschen Keizer Zungchin, onlangs voorgevallen, onder de
					naemhaftighste met recht gerekent worden: want hy, de leste telgh uit den
					befaemden stamme en geslachtboom der Taimingen, ontrent dryhondert jaeren in
					volle eere, sleepte door zijnen val met zich dien bloedigen inbreuk van den
					grooten Cham, keizer der Tartaren, en gaf heldendichteren stof om eene Ilias
					hier mede te stoffeeren. De goddelijke poeet zeght van koning Priamus:
Haec finis Priami fatorum. hic exitus illum
Sorte tulit, Troiam incensam & prolapsa videntem
Pergama, tot quondam Populis, terrisque superbum
Regnatorem Asiae. jacet ingens littore truncus,
Avulsumque humeris caput, & sine nomine corpus;
Het welk beter op keizer Zungchin past, wiens lijk, op het velt voor d'oogen van
					zijnen triomfeerende vyant, aen riemen en dunne snipperlingen gesneden lagh:
					want Priamus, hier beheerscher van Asia genoemt, beheerschte alleen Frygie en
					Mygdonie, niet te gelijken by het wijtstrekkende keizerdom van Sina, het
					oostersche Europe genoemt. Maer hier mede endight mijne rede noch niet: hier
					valt iet meer by te voegen.
Het Apostolische licht der waerheit hadde in zijnen opgang niet alleen de
					Oostindien, maer ook Tartarye, naer de ghetuighenis van hunnen eigen keizer,
					bescheenen, doch was sedert telkemaele, door den haet en de nijdigheit der
					waerzeggeren afgodiste Bonsien en guighelaeren benevelt en verduistert; gelijk
					ten lange leste ook in Japonie, van den heiligen Franciscus Xaverius zoo
					gelukkigh bestraelt, als door eenen vuilen rook en smook, uit den afgront
					opwellende, onder tyran Taikozaeme verdonkert; toen Karel Spinola, neef van
					zijnen grootdaedigen grootvader, graef Augustijn Spinola, met zijne
					medegenooten, vier jaeren lang, onder den blaeuwen hemel, van koude bevrozen,
					van hitte gebraden, stantvastigh den gloeienden rooster van den heiligen
					Laurens, dien grooten martelaer, verdoofde. De kruisboom voorheene van de eerste
					ontsluiteren der Sineesche weerelt weder met onvermoeiden arbeit, in Sina
					geplant, begon, onder de heerschappy van keizer Zungchin, adem te herscheppen,
					te bloeien en te groeien, en ongelijk veiliger onder d'opgaende regeeringe van
					den jongen Tarter; ook zulx dat koninginnen, vorsten, de grooten van het hof,
					besneênen, mandarijnen, amptenaeren, en ontelbaere duizenden, de Wet van den
					eenigen verlosser der menschen omhelzende, zich in het zuivere waschbadt der
					wedergeboorte lieten baden: maer helaes de jonge keizer, die de waerheit in 't
					openbaer begenadighde, en zelf, als een herboren Konstantijn, overbodigh was
					zich het juk des gekruisten t'onderwerpen, ten waere het verbodt van de veelheit
					der vrouwen hem t'onverdraeghzaem scheen; komt, door gehengenis der goddelijke
					voorzienigheit, welker voetstappen onnaspoorbaer zijn, ontijdigh t'overlijden.
					De wispelturige nazaet, gelijk een ander Herodes, te licht geloovende dat
					d'opgang van den Europeeschen godtsdienst den ondergang zijner kroone
					voorspelde; verandert nu alle genade in onverzetbaeren haet en vyantschap. Zoo
					worden de katholijke kruisgezanten plotseling overvallen en verdrukt, waerom de
					getrouwe arbeiders in den ooghst der zielen, ter naeuwer noot, den wreeden
					klaeuwen der Tartarische tygeren ontschuilen.
Tantae molis erat ROMANAM condere GENTEM.
De heer van Kabau is niet ongewoon, uit den mont van godtvruchtige letterhelden,
					de nieuwe maeren, uit d'andere weerelt herwaert overwaeiende, te hooren, en
					aendachtigh t'overweegen hoe d'eeuwen door de beurten der heerschappyen,
					gelukkige en rampzalige tijden, geduurigh ommewentelen, waer by de voortplanters
					der katholijke waerheit, onder het Heidensche afgodendom, vruchten winnen, of de
					hagelbuien der vervolgingen den bloesem van hunne hoope zien treffen, wanneer
					vroomen beproeft en geloutert, quaden gestraft worden: hierom docht ik my zelven
					d'eer te geven den heere Nobelaer, op te draegen dit treurspel van keizer
					Zungchin, of den ondergang der Sineesche heerschappye, of het misschien, in
					schaduwe van de plantagie te Hofvliet, zijne gedachten met eenige aengenaeme
					bespiegelinge moght voeden en onderhouden. Ontfang dan, weledele heer, dit
					tooneelwerk, hetwelk zich gelukkigh schat uwen naem en titel in het voorhooft te
					voeren, terwijl ik wensche altijt te mogen blijven,
Uwe weled. ootmoedige dienaer
Zungchin, keizer van Sina, de leste uit den stamme van Taiminga, bezeten van
					onverzaetzaeme gierigheit, en hierom teffens van oversten en onderdaenen gehaet,
					wort te Peking, de hooftstadt en de stoel des rijx, onvoorziens besprongen van
					Lykungzus, hooft der wederspannelingen, en opgeworpen keizer. Dees hadde
					heimelijk verstant met den mont des krijghsraets, en eenige belhamelen, alreede
					stil in stadt vooruit afgevaerdight, om tegens zijne aankomste onraet en
					misverstant te brouwen. De stadt was met eene geweldige bezettinge, den muur in
					't vierkant met kortouwen gewapent: doch daer de wederspannelingen storm liepen,
					stont het grof geschut slechts zwanger van los bussekruit, en de wederstant hier
					en elders was alleen een schijnstrijt en bloot spiegelvechten, tot dat endelijk
					de poort van binnen schichtigh geopent, de vyanden, voor den opgang der zonne
					[want eenige getrouwe voorvechters hielden niet lang stant] ter stede
					inberstende, het hof, onaengezien den wederstant van eenige vroome
					rijxamptenaeren en hofbesneênen, overweldighden. Lykungzus hadde nu den eersten
					hofmuur, eer de keizer het merkte, alreede verovert: want trouwelooze
					hofbesneênen, by wien het meeste gezagh bestont, stelden het waerschuwen zoo
					lang aen d'eene zijde, uit vreeze dat de keizer den slagh ontwijken zoude: maer
					hy buiten hoop van ontvlughten gestelt, raeden vroomen hem, ook onvroomen, onder
					schijn van trouwe, het palais en de stadt te verlaeten: waer op Zungchin
					[hoorende dat de wegh alom gesloten, alle hoop van ontvlughten benomen was]
					eenen brief met zijn eigen bloet schreef, waer in hy d'oversten van het te spade
					ontdekte verraet beschuldighde, d'onderdaenen ontschuldighde, en begeerde dat
					Lykungzus, dewijl de hemel hem het rijk beschoren hadde, wraek zoude eischen van
					trouwelooze oversten en vadermoordenaeren. Terstont hier na doorstak hy zijne
					eenige huwbaere dochter, om haer niet ten guighelspeele des triomfeerenden
					vyants te stellen, en verhing zich zelven aen eenen pruimeboom, met zijnen
					koussebant, gelijk ook de keizerin, Kolaus, de stadhouder, eenige getrouwe
					hofbesneênen, mandarynen, en menighten van burgeren hem in de doot navolgen.
					Lykungzus komt hier op ten hove, hoort en ziet den uitgang van Zungchin, zet
					zich op den keizerlijken stoel, laet den bloetbrief lezen, gebiet Us, den
					aertskanzelier, Uzangueius, zijnen zoon, wachtmeester van den rijxmuur, ten hove
					te verdaghvaerden, om met allen krijghsoversten den nieuwen eedt van getrouheit
					te staven. Hy belooft de Christensche kruisgenooten by de hantvest van hunne
					vryheit te hanthaven, aen wien de Geest van den heiligen Franciscus Xaverius,
					verschijnt, en hun voorspelt het omkomen van 's keizers dry zoonen, Lykungzus
					ondergang, en den opgang van den grooten Cham, Keizer der Tartaren, onder wiens
					regeeringe de Christensche godtsdienst zich door geheel Sina eerst wijder zal
					uitbreiden, doch eerlang door den nazaet onderdrukt worden.
Het tooneel is te Peking, op het voorhof. Het treurspel begint na den ondergang,
					en endight met den opgang der zonne.
De tooneelisten van dit treurspel.
Adam Schal. Agripyner, overste der priesteren van de Societeit.
Us. Aertskantzelier.
Kolaus. Stedehouder.
Zungchin. De keizer.
Jasmyn. De keizerin.
Pao. De erfprinces.
Fungiang. De erfprins.
Xaianga. Vorstin en staetjoffer.
Lykungzus. De tyran.
De Geest van Franciscus Xaverius.
J.v. Vondels Zungchin of Ondergang der Sineesche Heerschappye
ADAM. REY VAN PRIESTEREN. US.
Hier staenwe op 't voorhof van het keizerlijk Peking,
De hooftstadt van heel Sine, en zien aen 's hemels ring
De zon alree gedaelt, den Noortbeer opwaert stappen,
En steigeren in top, langs tweewerf twintigh trappen.
Zungchin de keizer daeghde ons uit de stadt ten hoof,
Nu van Lykungzus heir beronnen, en ten roof
Arghlistigh aengezocht, en jammerlijk beneepen,
Gelijk een blaetend lam, van 's wolfs gebit gegreepen.
Wat raet? hoe draegen wy ons best in dit geval?
De krijghskans twijfelt aen wat kant zy hellen zal.
Wy staen in 't midden van de vyanden en vrienden.
Bezwijkt de rijxkolom, die 's keizers standert dienden
Met raet of daeden, werk of woorden gaen te gront:
Doch sterven van een' pijl, of speer, of sabel stont
Ons licht, naerdienwe, ontbloot van goet en bloet en erven,
Dus verre in 't oosten uit Europe, als pelgrims, zwerven,
Om ongeloovigen, uit blinde afgodery
Verlossende, het juk van 's afgronts slaverny
Te schuiven van den hals, gelijk Sint Thomas leering
Den grontsteen leide van der Heidenen bekeering:
Maer stervenwe, zoo staet de kruisoogst in gevaer,
En zulk een arbeit van dry vijfentwintigh jaer,
Om zaet te winnen, zou verdwijnen met ons leven.
De hooghste wil ons raet, zijn' naem ter eere, geven,
Op dat het kruisgewas van 't wijt Sineesch gebiet,
Dat schoon en heerlijk staet, eens in zijne aêren schiet',
En zulk een zegen van dit rijk en 's rijx gebuuren
Gemaeit, behouden raeke in 's hemels ruime schuuren.
Eerwaerde vader Schal, die 't Roomsche priesterdom
Zorghvuldigh gadeslaet, wy staen bereit alom
Te volgen uwen last, en geen gevaer te mijden,
In deze oproerige en staetwisselbaere tijden,
Noch ongestadiger dan 't ongestadigh licht
Der maene ons toeschijnt met geen eenerley gezicht,
Naer datze van de zon belonkt wort en bescheenen.
Wat spoet of rampspoet Godt zijn' knechten wil verleenen,
Wy staen gelaeten: het besla tot 's hemels lof.
Een dankbaer harte ontbrak ten geenen tijde stof
Den allerhooghste een schael vol reukwerk op te draegen.
Hy leeft gerust, die zich Godts schikking laet behaegen.
De grijze kantzler Us treet, leunende op den staf,
Ter hofpoorte uit, en stijght de marmre trappen af,
Bekommert met den staet, en zwanger van gedachten.
Het zou wel voegen in dees galery te wachten.
Begeeft u achter ons in orden op een ry.
Hy wandelt herwaert aen. het is geraên dat wy
Met alle eerbiedigheit den amptenaer ontmoeten.
Verzuimt niet drywerf hem al neigende te groeten.
Eerwaerde vader, Schal.
Doorluchtste aertskantzelier.
Uw komste is aengenaem.
Dat ooghmerk drijft ons hier.
Gy komt ter goeder tijt met uwe altaergenooten
Door 's keizers last ten hove, om dat hy heeft besloten,
In 't nijpen van den noot, zich noch van uw gebeên
Te dienen: want gy stemt godtvruchtigh overeen
Met onze wijzen, die het keizerdom bestieren.
Uw starrewijsheit en getrouheit en manieren
Behaegen hem ten hooghste, en zonder wederga.
Bedaert dees oorloghsstorm, betrou u zijn gena.
Wy staen in 's keizers dienst ten hooghste al lang gehouden.
Onze onmaght blijve slechts verschoont en quijtgeschouden.
De mont der kruiswet van Godts zoone en Godt het Woort
Gebiet den Christen wat den keizer toebehoort
Zijn tol en schatting hem ootmoedigh toe te wijden.
Wy waeken nacht en dagh in deze wilde tijden
Voor 't keizerlijke hof, en 't gansche keizerdom,
En offeren gebeên in kerke en koor alom.
De Godt der goden wende ons zwaericheên ten goede.
De burgerlijke twist is eene scherpe roede.
Wat raet, wat middel om te lesschen zulk een' brant?
Men voert de waterspuit te spade by der hant,
Wanneer de vlam in 't hof ten hemel komt gestegen,
d'Orkaen daer onder blaest en stookt, en aller wegen
De wijken zet in vier, en weit de straeten af.
Ik wenschte dikwijl dat my iemant reden gaf
Hoe deze inheemsche vonk eerst smeulde en raekte aen 't smooken.
Hier wort wel stukwijs, noit volkomen, van gesproken.
De brant heeft al gesmeult van over menigh jaer.
Het eischt een langk verhael, en langkheit valt te zwaer,
Indien men van den stam Taiminga wil beginnen.
Het was Hunguüs, die, geboren tot verwinnen,
Den Cham naer Tartarye uit Sinaes palen dreef,
En slagh op slagh in 't velt zeeghaftigh meester bleef,
Dies hem de sluierkroon des rijx wiert opgedraegen.
Na hem rust Sina niet Niuche fel te plaegen,
Verbiet des konings bloem te trouwen een' Tartaer,
En brengt haer' vader om: dat valt den zoone zwaer,
Die berst ten rijxmuure in, en wint Tuxin grootdaedigh.
Noch zoekt hy pais: maer wert van Vanliëus smaedigh
En trots bejegent, dies de wraeklust hem beving
Dat hy de sabel zwaeide in 't aenzicht van Peking.
Hoe treurde ons kruisgeloof, zoo heerelijk aen 't bloeien,
Toen Xinkio, van nijt, noch bloeien kon noch groeien,
En Vanliëus riedt het kruis, der vroomen wijk,
Met onze broederschap te bannen uit het rijk.
Dat heeft Taimingaes stam een' grooten krak gegeven:
Makao 's keizers zaek in zulk een' noot gesteven,
Met busseschietren en kortouwen van metael.
Zoo raekte 't flaeuwe hof aen aêmtoght en verhael.
De tijt gehengt niet in 't byzonder nu te spreeken
Hoe 't wankele avontuur noch regel houdt noch streeken,
Maer tuimelt om en om, gelijk een draeiend radt.
Wie hier aen hangt, en houdt het geen hy eenmael vat,
Zit midden in, of raekt dan boven op, dan onder.
't Gestarnte, aen 's hemels kloot gehangen, draeit niet ronder,
Dan 's weerelts staeten, noit in stilstant en in rust.
De roovers winnen velt, en boeten hunnen lust,
Tot dat Lykungzus, 't hooft der rooveren, met rooven
Alle andren dempt, en zich heel Sina durf beloven,
Zoo dra, hy meester van het noortsch geweste in 't kort,
De keizerlijke naem hem opgedraegen wort,
Om vratige amptenaers, die d'onderdaenen pletten,
Een' muilprang op den muil, het volk ten zoen, te zetten.
Hy toonde een schoon gelaet, en scheen een ieders vrient.
Het volk, met streelen en zacht handelen gedient,
Schept adem, valt hem toe. Tienkius komt te sterven.
Zungchin geraekt aen 't rijk, en, om geen gunst te derven,
Besnoeit besneênen, en Guieius, al te hoogh
In maght gesteigert, en den oversten in 't oogh.
Dees, onder schijn van eer, gezonden naer de graven
Der oude keizeren, ontfangt in 't heenedraven
Een goude doos, waer in een zijde koorde leit;
Dies worght hy zich, door last der hooghste majesteit.
Noch wint Lykungzus velt. Zungchin, om dezen roover
Te stuiten, werft een heir, dat loopt weêrspannigh over.
Zoo komt d'aertsvyant, die ons maghten ziet gezwakt,
En oversten gedeelt, tot hier toe afgezakt.
Zoo tweedraght en verraet inwendigh ons niet deeren,
De krijghsmaght en 't geschut is maghtigh hem te keeren.
Zoo 't eeuwigh wakende oogh te nacht op schiltwacht staet,
Ontzie de stadt en 't hof noch tweedraght noch verraet.
Wy willen met gebeên, het rijk ten beste, waeken.
Begunstight naer uw maght de keizerlijke zaeken.
Bescherremheer, wiens wakkere oogen
Noit sluimeren op 's hemels wacht,
Bescherm door 't eeuwigh alvermogen
Den grooten keizer in zijn kracht,
En d'afkomste uit Taiming gesproten,
Die, schier dry eeuwen achter een,
Den wreeden Cham keerde onverdroten,
Hoe vreeslijk hy in 't velt verscheen.
De vyant magh vry bosschen planten
Van veltstandaerden, en den wal
Met stormslotdraegende elefanten
Omcingelen, en luit geschal
Van dolle en brieschende oorloogspaerden,
En krijghsklaroenen, heesch van keel:
Wy zwichten voor geen veltstandaerden,
Noch elefanten, noch kameel,
Noch geen ontelbaer heir van buiten,
Indien uw maght gewelt wil stuiten.
Dat is voorheene klaer gebleeken.
Sennacherib van Ninive
Bedekte met zijn heir de streeken
Van Samarye en Sion me.
De koning Ezechias treurde:
Doch Ezaias trooste hem,
Toen hy, vol drux, zijn purper scheurde,
Belegert in Jeruzalem.
Rabsaces stofte voor de veste,
En lasterde den waeren Godt,
Die hoorde 's volx geschrey ten leste,
Schoon d'Assyrier hier mede spot.
Een engel komt het heir aenrannen,
En velt ter aerde met een' slagh
Omtrent twee hondertduizent mannen,
Getelt in 't opgaen van den dagh.
Als d'opperste wil ooreloogen,
Dan baeten panssers, zwaert, noch boogen.
Och kon men 't Aziaensche Euroope
Herbaeren door het hemelsch zaet,
Tot eene levendige hoope
Op Godt, der vadren toeverlaet,
En zijnen zoon, die zonder smetten
Van d'aerde steegh in 't hemelsch rijk,
En eerde Cezar Christus wetten,
Den grooten Constantyn gelijk;
Men zagh de vyanden gevloden,
Gelijk het kaf verstuift voor wint,
En 't kruis geplant in hun pagoden,
Te lang in 's afgronts nacht verblint:
'k Zagh guighelaers en wichelaeren,
En Epikuurs verdwaelt gebroet,
Voor Christus onbebloede altaeren,
Gezoent met Godt door waere boet.
Regeerde dan de vorst van vrede
Het zwaert zou rusten in de scheede.
Besloot het hof een straf te zetten
Op d'ongetoomtheit, die Godt terght
Door nimmer noembre gruwelsmetten,
'k Zagh Sine, in strandens noot, geberght.
Wat baet het dat Sineesche wijzen
De godtheit kennen, en haer niet
Naer eisch van zulk een kennis prijzen,
Zich buigende onder Godts gebiet?
Nu geeft hyze aen hun lusten over
En lasterstukken, zonder maet.
Zy staen ten doele van den roover,
Die naer de kroon van 't oosten staet.
Een springvloet van gevloekte plaegen
Verheft zich. heer, beschut het rijk.
Laet onze voorbede u behaegen.
Gena beslechte alle ongelijk.
Gy kunt verraet en tweedraght teugelen.
Beschut ons, heer, met uwe vleugelen.
KOLAÜS. ZUNGCHIN.
Kolaüs
De keizer wandelt door de hofzael heene en weêr,
Dan ras, dan langkzaem, zwaeit met eenen korter keer,
Of daer de goude wandt hem stuit in zijn gedachten.
By wylen staet hy stil, en mompelt, dat de wachten
Het hooren aen 't poortael, en twijfelen ontstelt
Of 't ernst is. niemandt durf, eer binnen wort geschelt,
Ter kamer intreên en hem vraegen ongeroepen.
By wijlen treet hy uit, daer met gedeelde troepen
De Mandarijns en hofbesneênen staen bereit,
En wachten op den wenk der hooghste majesteit.
De keizer ziet hen aen, mistrout gestroide maeren,
En wenscht getrouwen en vermomde weifelaeren
Te schiften: maer natuur, in 't vormen van den mensch,
Schiep geene venster in den boezem, om naer wensch
Het hart, den schuilhoek van geveinstheit en ontrouwe,
Te kennen, en bespiên wat ongeval men brouwe.
Al draegt de majesteit den naem van 's hemels zoon;
De hartekennis blijft een parel aen de kroon
Des alleroppersten, ontdekker der gepeinzen.
By hem gelt mommery, noch valscheit, noch ontveinzen.
De hemel dreight ons met een' ooreloghsorkaen
Te storten op de stadt. het moet'er nu op staen.
Hier zal den ganschen nacht geen oogh geloken worden.
Al 't hof, aen 't woelen, schijnt te spatten uit zijne orden.
Daer treet de keizer aen, in 't geele prachtgewaet,
Geheilight tot zijn draght. hoe treft mijn tong de maet
In 't spreeken, dat de klank hem lieflijk klinke in d'ooren!
Hoe staet het in de stadt, en op den muur geschoren?
Kolaüs, mijn getrouwe en vaste toeverlaet,
Aertsstedehouder van mijn krijghsgewelt en staet,
Wy slaepen op uw wacht en vaderlijke zorgen,
En achten 't keizerrijk behouden en geborgen,
Zoo lang oprechte trou, te roer gezeten, waekt.
O zoon des hemels, wie u afvalt en verzaekt,
Wy troosten ons by u het leven op te zetten,
Hoe scherp de vyanden de sne der sabel wetten.
Hebt gy de maetschappy der kruisbaniere ontboôn?
Zy quamen daetelijk, ten stut van uwen troon,
En offeren gebeên aen 't Christensch outer binnen
Voor Gode en 't kruis, waer in hun keizers overwinnen,
De wederspannigen zien storten in den stroom.
Dan rukkenze, vol moedts, met vollen ren en toom,
De poort der hooftstadt van Europe in met hun paerden,
Tot datze zegenrijk de stang der kruisstandaerden
In d'aerde planten, op den afgestormden wal.
Zy streven voor uw kroone, in allerley geval,
Dat vijftien landen lof van hunnen yver spreeken.
Hunne ongekrenkte trou is openbaer gebleeken
Aen onzen voorzaet, door de hulp van Portugael,
Gezonden uit Makou. zy blonk, gelijk een strael,
In Zunignatius, den fenixhelt, die garen
Zijn ziel in bloet vergoot, en roovers noch Tartaren
Wou dienen, ook een kroon versmaeden kon, om niet
Te weiflen, tot bederf van Sinaes hooftgebiet.
Wy wenschten met een rijk 's helts leven noch te koopen:
Want sedert zijne doot is d'oorloghskans verloopen.
Maer nu, hoe staenwe met de muuren en de poort?
Gelijk een winterwolf, bykans in sneeu gesmoort,
Van magren honger voor de schaepskoy huilt, beladen
Om met onnooslen roof zich zelven te verzaeden;
Zoo spookt Lykungzus vast, na d'ondergaende zon,
Of hy met list of kracht ter poorte inbersten kon,
Doch wort, waer 't leger stormt, geschut van 's rijx bezetting.
Mijn ronden schouwen haer gansch zuiver van besmetting,
En hondertduizent sterk. kortouwen op hun raên
En kopre afuiten, en met kogelen gelaên,
Van buskruit zwanger, en gewelt van donderklooten,
Ontzien geen' stormram, noch zijn horens, stomp gestooten.
Het vierkant van den muur staet overal in vier.
De blixems slingren, dat de blikken van dien stier
Verdraeien in het hooft, en hy, aen 't suizebollen,
Van donderslagh op slagh, in 't velt komt nederrollen,
Op zijnen ysren rugh, de voeten steekt van een,
En lilt, als d'offerstier voor ons pagoden heen,
Wanneer de bijl hem trof. hier spreekt het hooft der steden