floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Met heyl'ghen schijn van deucht versiert,
Die vinnich vvaerheyts glants kan knaghen:
Maer siet, haer vvimpel eeuwich swiert:
Dus straft Godt met verscheyden plaghen.
Den met een hongher na het Broot,
Als in Samaria is ghebleken,
Den Hemel mé gheen Aerd begoot
Drie jaer en twee-en-twintich vveken.
Nu lieght een valsche Gheest van Gode
Achab en tgantsche Israël:
Maer die hier houdt Godes ghebode,
Zal in rust zijn zeker vvel.
Fame ofte Gherucht.
Zinght op de vvijse: Wel salich zijn de Landen.
WEl salich zijn de Rijcken
Daer rust en vrede bloeyt,
En Vorsten niet beswijcken
In tgheen tot Gods dienst spoeyt;
Den Hemel zal verhooren
De Aerd, die van te vooren
Hadt barens kracht verloren
Door Krijgh, die't al vermoeyt.
Zoo langh u gulde daghen
Doots Seylen sparen doet,
O Prins vvilt Godt behaghen,
Dat u gheen quaedt ontmoet:
Blijft, blijft te huys in vrede,
Der boosen dach komt heden,
Godt treckt tswaerdt wter scheden,
O 'tdorst na 'tSondaers bloet.
Syn Boghe is ghespannen,
Syn Schichten zijn ghevijlt,
Hy treft vvis de Tyrannen,
Syn Koker is ghepijlt:
Loghen zal hem vervvecken,
'tZal uwen roem bevlecken,
Na Iuda laet hem trecken,
Syn vveghen zijn ghemijlt.
Ghy Koninghen als Goden
V Rijck ghy regeert,
Men eert u strengh gheboden:
Maer eens dit Lesjen leest,
Als Menschen zuldy sterven,
V Kroon en Scepter derven,
Een Sondaers loon verwerven,
En aerdsch in aerd ghy keert.
Ia of u Scepter reycke
Kon trotsich aen de Maen,
En uwen Troon als d'Eycke
Ghewortelt diep bleef staen:
Zoo langh der Sonne stralen
Belichten Bergh en Dalen,
Zoo vvil myn tongh verhalen,
Dat alles moet vergaen.
Maer een Prins van de Prinssen
Die't alles is in al,
Naer vviens heyl dat vvy vvinssen,
Siet, eeuwich blijven zal:
Syn Rijck, Scepter en Kroone
Gaf hy, ô vrucht syn Soone,
Hy Komt sich Koningh toonen:
O Achab, hoort u val!
De tvveede Handelinghe. 1. VVtkomste.
Achab, Iosaphat, Sedekia, Ripa, Mathanja, Heman, Elida
						Kamerlingh.
SIet Broeder, wt 'tghetal van vier hondert Propheten
Vergadert zijn dees vier, om volghens Godes Wet,
En u hertigh begheer, de rechte antwoort te weten,
Wat ons' verzaemde macht te hind'ren noch belet.
Sedekia, Ripa, Mathanja, Heman, hoort,
Spreeckt en propheteert voor ons wt Godes Name,
Zal ick op-trecken (inden strijdt) met re'en verstoort
Op Siriers Adat, die onred'lick zonder schame
Myn Stadt Ramath onthoudt: of zal ick't laten staen?
Sedekia.
Gh'luck en heyl de Koningh.
Mathanja.
Treckt op, tzal u wel gaen.
Heman.
Den Sirier moet voor Israels wapenen beven,
En Godt die zalse in des Konings handen gheven.
Den Hemel jont u heyl, gaet, keert kloeck en ghesont.
Want siet, ick lief den Achab, spreect des Heeren mont.
En synen Gheest die heeft tot ons allen ghesproken.
De eere myns Knechts en zal nyemant kroken,
Spreeckt Godt, en siet, ick wil noch Achabs Throon
Eeuwich verhooghen, om dat hy houdt myn gheboon,
En de Heydenen zal hy (die my niet eeren) drucken.
Ghelijck een aerde Vat zal hyse slaen aen stucken,
En syn macht d'Aerd bedect, als Sprinchanen doen 'tVeldt,
Hun Goden zijn maer steen, en al hun groot gheweldt
Bestaet maer in het vleesch; maer u bestaet in Gode:
Ghezeghent is u Landt, verkoren zijn de Joden:
V daghen zijn ghetelt, dat ghy nerghens en sneeft,
De Heer is Israels Godt, die hy verkoren heeft
Tot synen Eyghendom, als een Snoers syner Erven.
Israël treckt op, u Vorst zal heyl verwerven,
'tGheluckt u heden wel, 'twert u ghepropheteert.
Nu Broeder, het wort van u vriendelick begheert,
Dat dees vertrecken wat, ick heb u yets te vraghen.
Vaders gaet wat binnen, na 'sKonings wel behaghen;
Doch niet langh en traeght, of komt my wed'rom hier.
De Propheten gaen binnen.
Loghen is veyl ghenoech, maer d'waerheyt is wel dier.
Ick twijffel aen dit Volck, hun reden ick wantrouwe:
Lieve zeght my doch: hebdy noch een behouwen,
'tZij een Propheet, of een diemen oock vraghen kan?
Ick hebbe tis wel Ja, waer, noch erghens een Man,
Als Micha, den Iemlás Soon, maer wat kan't my wesen:
Siet, ick ben op hem verstoort, dies moet hy my vresen,
Inde Kerreker, daer hy leyt ghesloten vast.
Hy zeyt my quaet, syn re'en zijn m'een last,
Altijt roert hy den mondt van tgheen dat my mach quellen:
De Koning te Sirien (zeght hy) zal my noch vellen
Door't Swaerdt, en schandich moet ick blijven int ghevecht.
Lieve en spreeckt zoo niet van Godes trouwe Knecht,
Spreeckt hy door Godes mondt; wie kan syn reden keeren?
Ay, datmen hem eens haelt! laet hem mé propheteeren:
'kHoor noode wat hy zeyt.
Elida herwaerts.
Wat ghelieft syn Majesteyt?
Gaet henen, en haelt my Micha des Iemlás Soone,
En dat hy datelick verschijnt voor mynen Troone:
Tis (zeght hem) mynen wil, en die moet flocx gheschien.
Wel, dit zij alzoo, ghy zult hem nu daetlick sien,
En zo't syn Hoocheyt lust, kan hy hem zelver spreken.
Wat mach myn machtich Heir met dees Princen ghebreken,
Te rucken zoo een Stadt wt Siriers krijgle handt?
Adat ist niet ghenoech, u rots-begrensde Landt,
Beheyt op steenen grondt, en van Mediterrane
Beschuymt aen d'eene zijd? Neen, zoo ick wijs'lick wane,
Ramath niet alleen vernoeght u; maer myn Kroon:
Ondanckb're Vorst, dyn Elpenbeenen Troon
Bezitty maer wt gonst, wt myn eenich medooghen:
Als u ghestropte volck met droeve natte ooghen
My voor u leven badt; schonck ick u alles niet?
Siet, u leven was myn, u Rijck en u Ghebiet:
De zeghen my op-droegh, tgheluck my blijdlick jonden;
Wast al myn eyghen niet? Ja: maer ick heb u ghezonden
Met vreden wederom thuys, en 'knoemde u myn Broer:
Ghedenckty niet den eedt die uwen mondt zelfs swoer,
Dat ghy u als Vassael tot my zoudt eeuwich draghen,
En keeren wederom al tgheen myn eyghen was.
Den tijt Broeder, baert wraeck, verloopen is het Glas
Van Adat langhe wijl, dus moet syn val nu naken:
Den Sondaer is gherust, en moeyt hem met gheen zaken;
Maer die int gulde Choor syn wijd' Tapijten schuyft,
Die ooght opt godloos doen: en ghelijck den windt verstuyft
Het witte duynich Zandt, alzoock mé syn jaren
Vervlieghen, als Godt spreeckt; tis Pharao weervaren,
Wiens Ziel 'troo Meir verswolgh: als hy Godt niet en vreest.
Ick dacht onsen Scholier had nu al hier gheweest:
Maer 'tvoeght hem misschien wel, dat wy wat na hem toeven:
Gaen wy na binnen Heer, ick sie men zal behoeven
Te stueren noch een Bood', eer dat hem 'tHeerschap spoet.
De tvveede Handelinghe. 2. VVtkomste.
Elida en Micha.
PRopheten redenen zijn, o Micha, niet dan goet,
Tis al gheluck en heyl, tgheen sy eendrachtich rasen,
Hoewel't my niet behaeght: maer nu't zoo wesen moet,
Lieve, spreeckt oock alzoo, wilt hem met leughens asen,
Die best de Prince vleyt, werdt lief van elck bemint,
Die na hun mondt wat fluyt, kan aerdich propheteren,
En tschijnt wel dat den tijt het heden zoo versint;
Dus bid ick u myn Vriendt, spreeckt mede in het goede.
Micha.
Zoo waerachtich als Godt leeft, de Heer wil my behoede
Te spreken anders niet dan tgheen hy hebben wil.
Syn Majesteyt die komt, wijckt, staet een weynich stil,
En zoo haest hy u vraeght, laet hem de antwoort weten.
De tvveede Handelinghe. 3. VVtkomste.
Achab, Micha, de Sinnen, Iosaphat, Ripa, Mathanja, Sedekia,
						Heman.
MIcha ghy Man Godts, 'twert u van my gheheten
Te gheven ons u raedt, wat heden dient ghedaen,
Trecken wy inden strijdt? of laten wy't best staen?
Ja, treckt op, vaert gheluckich, Ramath zuldy verkrijghen.
Ick besweer u Micha, wilt de waerheyt niet swijghen,
En zeght my anders niet dan wt des Heeren Naem.
Ick sach gantsch Israël gheheel verstroyt te zaem
Op Iudás Berghen hoogh, siet, als een Kudde Schapen:
Doe sprack de Heer tot my: En hebben dees gheen Hooft,
Oft Herder die hun hoedt? zoo is den val gheschapen:
Yder keert weer na huys.
Heb ick't niet wel ghelooft?
Heb ick't niet wel ghezeyt? ghy siet die zelfs myn Heere,
Dat hy my niet goets dan quaet gaet prophetere,
En hierom ist maer recht tgheen ick van hem ghevoel.
Ick sach (hoort 'sHeeren Woordt) Godt zitten op syn Stoel,
En al het Hemels Heir ter recht en slincker zijde
Als syn Dienst-boden staen; doen sprack (hoord'ick) de Heer,
Wie wil den Achab nu verdwasen, dat hy rijde
t'Ramath in Giliad? want syn glori en eer
Een Sirier rooven moet, t'is zo by my besloten:
De een zeyde doen dit, d'ander zeyden doen dat;
Maer siet, daer quam een Gheest wt d'oude Slangh ghesproten,
En tradt voor Godes Troon, en heeft verlof ghehadt.
Dat hy syn Reden wt voor't oneyndelick wesen,
Ick over-red' hem fijn: laet my maer henen gaen.
Wel waer door (sprack Godt) zoudt ghy hem best belesen?
Door eenen valschen Gheest zal ick't hem doen verstaen,
In syn Propheten mondt, zeydt desen Gheest vol loghen.
Gaet henen (sprack de Heer) en richt dit listich uyt,
Ick ken u slimme aert, hy werd' door u bedroghen,
En vaeck werdt het volbracht. Nu Koning hoort 'tbeduyt
Siet, de Heere laet quaet over u ghedooghen,
En hy gheeft dese Gheest in u Propheten mondt.
Dat weet hy te raden Neef.
De ongheluckighe willen mé wat zegghen.
Tis wis dat hy raest.
Hy kan wel stout syn woordt belegghen.
Datmen hem brenght na de Kercker haest,
Syn broodt zal niet verkorsten // dan.
Van de eerste loghen is hy niet gheborsten // Man:
Oft Eli, propheet is onwaerachtich;
En hy is een Mensch.
Nu alle Menschen zijn leughenachtich,
En daer is niet een die de waerheyt vertelt.
Dees Snorcker al te stout, die hem teghen u stelt,
O wijdt-ghevruchte Vorst, is gheenssins te ghelooven.
Zeght Sanppert wel-ghebeckt, is alleen van hier booven
Godts Gheest hier in met u, om dyn schoon aensicht wil?
En in ons is een Gheest (ja watten vreemde gril)
Die niet dan loghen spreeckt? zeker ghy wilt bedrieghen,
Met u verschenen licht; of Eli die moest lieghen,
Wiens quae mondt propheteert, dat Achabs edel Bloedt
Van de Honden gheleckt noch werdt, tot wraeck verwoedt,
Daer sy leckten het Bloedt van Naboth, op syn Acker
By Iesrael de Stadt: en nu zeght desen Macker,
Dat myn Heer blijven zal zoo verr' in Giliad,
En vallen inden strijdt. Propheet u tongh is radt
Te snateren zoo heen, 'twaer goedt dat ghy't bedochte:
Of u propheci wel met Eliés loopen mochte,
Zoo just op eenen wech zonder twist of verscheel.
Zijdy droncken van Broodt? of gheeftmen u te veel
Waters, denck ick, in u Wooningh zonder Glasen?
Dat u versuft Hooft voor ons hier zoo komt rasen,
En voor syn Majesteyt, die Iudás Vorst verzelt,
Met al den ed'len Raedt van 'sKonincx groot ghewelt?
Neen: maer dees wijsen Man kan niet dan waerheyt spreken,
Wt een verlichten Gheest, Godt is van ons gheweken,
En spreeckt (zeydt hy) door hem wt een Godlick ghesicht.
Maer wast niet in een droom, dat ghy desen Gheest licht
Op't stroo in voor-nacht zaeght? zoo dat 'tu is vergheten,
En maeckt ons zoo wat wijs; 'khebt zeker lust te weten.
Dan licht kondy het sien, o Heeren wat hy sagh,
Ick gheef hem op de Kop een kinnebacken-slagh,
Met dese (siet) myn handt; en zoo hyse kan maken
Stockich, gantsch lam en dor, zoo zijn klaer al syn zaken,
Gh'lijck Ieroboam voer, die Godts straff' snel verzocht,
Hy slaet Micha.
Zoo vaer mé mynen Erm, zoo ghy blijft op den tocht,
Nu als een Iadon dan wilt eens u macht mé toonen.
Zoo, raeckt wat.
Is u handt al dor?
Hoe blosen de koonen,
Tis niet te verschoonen, dat roos coleur.
Gaet vrij op ons woort met u voornemen deur,
O ghezeghende Prins, u macht zal Godt vergrooten:
Siet, met dees Hoornen sterck zuldy de Siriers stooten,
Als een verwoedde Os, en als een eenich Man.
Syn Majesteyt zij heyl, d'wijl Godt spreeckt, ick en kan:
Myn raedt voor Achab verberghen noch verheelen.
Zoo spreeckt de Heere, ick hebbe Siriers Rijck gaen deelen,
Verstootende Adat.
Israëls Vorst my dient, en Samaria is myn Schole.
Israël woont zeker en vast.
Adat moet dolen,
Staechs schrickende voor't punt van Koning Achabs sweert.
De Dochter Israëls juyght.
Sedek.
Zyons Dochter begheert
Groot-moghende Monarch u voorhooft te bekroone.
V woorden zijn wel goedt, hoort ô Knaéna Soone,
Maer valsch is u verstant, ghewickelt in bedroch:
De waerheyt wert verdruckt, bespot, beschempt: maer och!
Dattet u moghelick waer, o Vorst u te bekeeren,
Ghy zoudt het (hoop ick) doen: maer nu zoo spreeckt de Heere,
Tot een Achab verhardt, ghelooft den Micha niet,
Maer kerckert hem wel vast, en wijst hem int verdriet:
Want dit ondeughend' Vat moet my doch wederstreven.
En ghy Sedekia, het zal u noch begheven,
Dat ghy in banghe angst om dese prophecij,
Verschrickt met schande vlucht, om erghens wesen vrij,
Wt 'sKonings wijde Sael in d'een en d'ander Kamer.
Dees woorden drucken my, syn reden is een Hamer,
Die met syn hardt gheklop myn Ziele vrij ontroert:
Hy staet op.
Ras, spoedt u van hier, datmen hem haestich voert
By Amon den Landtvoocht, hy zal ghevanghen blijven
(Zeght hem) by Ioas Soon, daer mach hy vrij wat kijven:
Ick hebs hier al ghenoech; ghebiedt oock wt myn last,
Datmen desen Man in doncker legh wel vast,
En datmen hem het Broot en droefheyts Water gheve,
Tot dat ick weder keer.
Zoo waerlick als ick leve,
Keerdy, zoo heeft u Godt door myn mondt niet ghedreyght:
Ghy alle tuyght met my.
Voort, voort, gaet met ons bly,
My tuyghen vry al u vuyl knorren.
De Sinnen grijpen Micha.
Hy is willich ghenoech, men hoeft hem niet te porren,
'tDoncker Huysjen is hy wel ghewent.
Sy gaen alle; binnen.
Al Hemels heylich Volck zijn Godes Troon ontrent,
Met al syn Kinderen lief, ja zelfs d'onreyne Gheesten,
Die wachten opt bevel van hun Schepper en Godt,
T'onrecht ghy van Propheet, u mé-Dienaer bespot,
Ghelijck Iacobs Sonen deen aen Ioseph haren Broeder:
Diemen dick vvaent voor Sot, is veel tijts vvel veel vroeder.
Als een verachten Man: ons Vader Noah preeckt,
(De afvallighe eeuw) dat Godt de sonden wreeckt,
Na hondert twintich jaer; Ach! wie wilde hem hooren?
Dan doen't was al te laet, en alles moest versmooren:
De Jongmans spotten mé, met Loths Dochters verlooft,
Op syn helsamen raedt, daer sy t al hooft voor hooft
Vervloeckten, als hun 'tvyer van boven heeft verslonden.
Maer myn Heer, men heeft noyt bevonden
Dat Godt door desen Man propheteert,
Tis maer een Scholier.
Sinnen wt.
Syn Meester ontloopen ongheleert,
Plomp en grof, maer stout int zegghen:
Hy verstaet gheen propheci.
Wat zou hyse dan wtlegghen,
Als Domine Sedekia doet.
'tGae my, Broeder, als u, tzij 'twert dan quaedt of goed,
Myn Vollick zij u Volck, myn raedt zal u raedt wesen,
Doet tghene u behaeght.
Gaen wy, tis zonder vresen
Dattet ons wel gheluckt, wy hebben Godes Woort,
En een tweevoudich Heir, dat gheen Sirier verstoort,
Al quam de gantsche macht Benhadats ons verkloecken,
Dan wy zullen hem eer dan hy wel denckt verzoecken.
De tvveede Handelinghe. 4. VVtkomste.
HOe kondy lieghen.
En ghy bedrieghen,
Slimmer Guyt en kander niet zijn.
En listigher Boeve dan ghy Cousijn,
Die gheveynst van schijn, elck weet te loeren.
Ghy kunt uwen bec.
En ghy uwen mont wel roeren
Dattet de Boeren, wel kunnen mercken.
Dat ghy noyt quaemt te Kercken.
Daermen tgoedt hoort, maer daermen tquaedt drijft.
Zijdy ghestoort dan?
Hoe? my dunckt dat ghy kijft:
En Vrienden moghen nimmer niet twisten.
Ick haet u bedrogh.
En ick verfoey u listen,
Dat ghy u eyghen Heer verraedt.
En ghy.
't Myn en is niet half zoo quaet:
Want u oordeel zal hy vervloecken,
Als hy voor Ramath valt.
En 'tHeerschap zal u met een Kaers zoecken
(Om dees raedt) daermen de Honden mé licht.
Ghy oordeelt verkeerdelick,
V woorden zijn een schicht,
En tis al sotheyt tgheen ghy dicht,
De goede beticht, ghy al te schandich.
En Micha, die hier blijft volstandich
In tgheen men Achab zoo spellen kan.
Hoe dedy dien Sot ras swellen Man,
Als hy zoo verwaent op syn Troon zat,
En wees den Propheet na tduyster gat,
Om dat hy hem rat, zoo fijn kon deur-halen:
Hoe had hem Sedekia?
Ghy behoefden't immers niet te vertalen:
Want yder woordt dat was een sweert,
Vol laster en loghen.
Dats de wapen daermen mede verweert
Alle quae zaken en valsche leere.
Hoe waren sy vervult?
Met de valsche Gheest om propheteren,
Sy konden't beweeren, met u oordeel ras.
Dwaes voornemen, my dunckt dattet goet voordeel was
(Dacht Achab) dat wy uwen raedt ghelooven:
En daer by ghingh ick hem noch zoo verdooven,
Dat hy nau en hoorde noch en sach:
Maer boven al datmen nu vreesen mach
Is voor u Heer, dat hy't zal verkerven.
Ho! zorghet niet, hy wil met hem sterven,
tZoet en tzuer hy willich al mé proeven.
En wel, ben ick gheen Raedt oock?
Zeght met een, ick ben die het quaedt stoock,
En sotter Raedts-man en zalmen niet vinden.
Lust u 'tverwijten weer?
Neen, ho neen Raetsheer! wy zijn Vrinden,
En Blinden gheen beter Kornuyten siet.
Houdt men raedt, 'twaer schande datmen u buyten stiet,
Want ghy kunt fluyten 'tLiet, van bedriegherijen.
Zonder gram worden: brocht ghy niet int lijen
Siriers Benhadad, die dwaeslick swoer gram,
Godt dee hem dit en dat, zoo men van de vloer nam
Te Samaria als een handt vol aerde:
Waer op hem Achab zeer wel verklaerde,
Dat voornemen was zonder reen of bescheyt,
Niet die't Harnas aen-doet, maer die't af-leyt
(Ontboodt hy) en mach alleen maer roemen.
Wild' ick insghelijcx al u parten noemen,
'kHad zeker ruym wel twee daghen werck,
Siet, al de Werelt moet klaghen sterck,
Dat ghyse zoo met u oordeel bedrieght:
En hebdy't hier niet al in slaep ghewieght?
Als ghy beghint, ghy lieght te aerdich:
En Benhadad die wast te recht wel waerdich
Dat hy viel voor Achab met zulcken schandt:
Ghy raedde tot syn leven.
Hierom gaf hem Godt in Achab syn handt:
Welck quaedt ick zoo zocht te beleyen:
Nu daer en resteert niet, dan het beschreyen
Over syn doodt, alsmen tspel ghespeelt siet.
Ghy en wil werden ghedeelt niet,
Veel duysent jaren moeten wy wandelen,
En rontom by al de Hoocheyt handelen,
Verwijten wy malkanderen yet, tgheschiedt wt jock.
En wy draghen al Water over eenen Stock.
Gaen in.
De tvveede Handelinghe. 5. VVtkomste.
sophar, hado.
NV Hado komt den tijt dat yeder een betrachte
De sterckte van syn erm te toonen inden strijt,
En bravicheyt syns borsts, wiens graghe lust verachte
Gheen Siriers Adat kon, of hy schoon knerst van nijt,
Of hy schoon Israel dreyght met syn ghestaelde Boogh,
En scherpt syn Pijlen scherp, en slijpt syn wreede Swaerde,
En wapent art syn hert, als hy int grimmich ooch
Syns Vijandts groeyt, en schrijft, Ick Temmer vande Aerde:
'tBestandt heeft hem verstout te roeme van syn macht,
De goedicheyt ons's Prins versterckt syn snoode lusten,
De lief ghewenschte vreed' heeft hem zoet toeghelacht:
Ick roof tgheen dat ick wil, (dacht hy) en 'kzal my rusten
Met dobbele macht tot Krijgh, en Israel bestrijden
In schrick zoo onverwacht, en vellen Achab neer.
Neen Benhadad, zoo niet, bedaert stelt dit ter zijden,
De Locht is onklaer, siet, daer komt een groot onweer.
Den Blixem Israels, en Iudás wijse Vorst
Met een ghevlochten Heir wenden tot u hun voeten,
Om wreken tzaemder-handt tgheen een begheerden dorst
V ghiericheyt niet laeft, en met hun zal ontmoeten
V het strijdtbaerste Volck (tot zestich duysent Zielen)
Dat oyt u ooghen sach. O Son ghy loopt te traegh!
Pronckt op een ander tijdt met u beglanste Wielen,
Na 'tlev'ren vanden slagh myn hongher is te graegh.
Wat is de luye rust, meer dan een snorckich slapen
Op een ghemack'lick Bed, en droomende fantasij?
En door een geyle lust na schoon' Juffrous te gapen,
En met 'tverguldt Gheweir ghekleedt te gaen in sij:
De leckerheyt van't Hof, de lieffelickheyt van't spel
Verwijft den stouten moedt van d'alderkloeckste Helden,
Wiens roem de vreed' bedeckt in een vergheetsche Hel,
Daer anders tsnel Gherucht hun Naem zal eeuwich melden.
Den wijsen Salomon in vrede wiert verleyt
Van al het Wijfs ghesnor, wiens list door liefd' hem smeken
Tot Offer aen hun Goo'n: want weeld' in rust ons vleyt
Tot oorzaeck van het quaedt; aen David ist ghebleken,
Die Ioab tstuck beveelt, en schendt t'Huys 'sNaesten Vrouwen
Door een verlockte lust van syn onreyn ghesicht,
Daer eenen Saul hem zoo gaauw de wacht deed' houwen
In d'Oorloogh, m'inde rust van gheyle min betich.
'tCristalen Firmament besweeft werdt vande Lucht,
De Sterren flick'ren staegh, de Sonne loopt syn weghen,
De Maen en rust oock niet, de Zee die maeckt gherucht,
Ja zelfs de sware Aerd' die zietmen dick beweghen,
Godt werckt en zit niet stil, ons is gheen rust bevolen,
Dan onse Sabbaths-dach, alsmen van't woelen staeckt.
En waer in glanst het werck bet als in Krijghers Scholen?
Daer deucht den Krijgh verzelt, en d'eer onsterff'lick maeckt.
De Wapens zijn in Vreed' om d'oogh gheciert met Gout,
Den Hellem staet ten toon ghepluymt met Reyghers Veeren:
Maer inden vromen strijdt 'troo nat het Stael bedout,
En 'tkoude Lemmer kan syn Voerder nau verweeren,
De Rossen briesschen dul; hoe blasen de Basuynen?
Hoe roept 'tverwoede Heir? hoe breeckt de stercke Lans?
Hoe kan de felle Pijl de lichte Locht verbruynen?
Als 'sVijandts rasernij maeckt zoo veel kloecke Mans?
Heer Sophar, u beleydt zal gheen Sirier beschamen;
Al trotst den Benhadad, hy werdt met schand' ghevelt.
Ick rae mé om het Volck opt spoedichst te verzamen,
Eer't hem de Faem verkondt, en hy stut ons ghewelt:
De Perel van ons Rijck Ramath zal werden vry,
Of tfeylt dees Handen vroom aen haer verlëen krachten,
En Israels dapperheyt: siet met eer zullen wy
De vroomst (na 'sKonincx woort) voor Hooftman van tHeir achten.
De tvveede Handelinghe. 7. VVtkomste.
Rust-zoeckende oudtheyt, Arpharad.
Rust-zoec.
ACh, ach! gheswinde grijs, Verslocker van myn jeucht,
Vernielder van myn lust, Beroover van myn sinnen,
Gaet scherpt u Seysen vrij op hun die't al verwinnen.
Ach! Voor-bood' vande Doot, laet my sien dese vreucht:
D'al-zooghende Natuer, de Voester van ons leven
En boodt noyt Mars de borst, als sy haer Kinders doet:
Hierom (tschijnt) is hy zoo met wreeden haet verwoet,
Dat tgantsch bewoonde Rondt moet voor syn komste beven;
Den Landtman schrickt en beeft, de Maechden schromich vlien,
De Aerd' blijft ongheploeght, men siet'et al vernielen,
'tRijp Kooren wort verbrant, Huys, Hof, ja zoo veel Zielen
(O druck!) werden vernielt, die gheen weer kunnen bien.
Wat heb ick niet ghesien int bloeyen van myn Lenten,
Voor dat de gulde Son haer drie-jaer-loop hervat?
Als Steden tot Steen-hoop, de Dorpen tot een Stat
Omringht met harde Muer, daer eertijdts stonden Tenten.
Nu ghevleughelde Tijdt, dit is aen u myn bee,
Dat dees ghebroken Léen een handt-vol rust beerven,
In desen grijsen dach, ick wil te gragher sterven,
Om dat ick tgantsche Landt noch sie in lieve vree:
De Bou-man mach met lust syn Zaey-landen om-snijden,
En 'tHerdertjen dat speelt opt Pijpjen by het Vee
Belommert in het Gras, de klare Beeckjens mee
Met stroomende ghewoel, beruysschen tspel ter zijden,
Den Wandelaer gherust gaen henen waer hy wil,
De Maechden onbeschroomt en Vrouwen gaen hun weghen,
De Neering groeyt en bloeyt door Godes milde zeghen;
Gheen vrees en jaeght ons dan, tis om en om al stil:
Waer door komt dan den Krijgh dees gulde Vree beroeren?
Beantwoordt vlugghe Tijdt my, die u wel ghelijckt.
Wat vraegh ick oude Man? Als arremoe verlijckt,
En als de sonde rijpt, zoo hoortmen Krijghs rumoeren:
Als een den rijcksten Vorst, den wijsen Salomon
Door Vrouwen hem vergrijpt, den valschen Goo'n te roken,
Heeft sonde (die elck vleyt) de veyl'ghe rust ghebroken,
Wiens kloeck vernuft zoo wijs men nerghens vinden kon:
'Siet, dit baert al het quaet, d'oorzaeck is dertelheden,
En welicheyt te ruym van Godes rijcke gaef:'
Den Mensch trotst op sich zelfs, hy prijst syn wercken braef,
Hy kent gheen heylich goedt, de duer-ghekochte Vreden.
Wel oude koude Man, wat hebdy al voor reden?
Vermaeckty d'ouderdom niet in dees groene tijt?
Die't al in alles is wil u me heyl ontmoeten.
V insghelijcx myn Heer; waer henen u de voeten?
Wat jaeght u herrewaerts, zoo eensaem op de reys?
Met korte woorden Vriendt 'kvoldoe op uwen eys:
Met vree om vreed' ktroc wt, om krijgh met krijgh 'kmoet keeren:
O onbedochte Prins, de schade zal't u leeren
'tBerou van dees u daet.
Hoe! komter krijgh?
Vry jae't.
'kEn schroom niet voor tghevecht, maer 'kschroom voor tsnel
							beklaghen:
Myn boodtschap drijft my voort.
Wat doet myn Heer zoo jaghen?
Myn last: Vrient vaert wel.
Godts Enghel met u gaet.
Ghelijck den droeven nacht volght na den dagheraet,
Gh'lijck 'tonghestuymich weer volght na de zoete winden;
Zoo is gheen vaste rust bedwonghen in 'sLandts muer,
Ick sie 'tonrustich quaedt int Huys van myn Ghebuer,
De Vrienden zoecken twist, de Broers d'een d'and're haten:
Den Mensch die liefd' ghebreeckt, en kan den krijgh niet laten.
Krijgh is des Landts verderf, d'onrust die't al verslint,
De goudt en eer-dorst (ach!) verraedt Vader en Kindt,
De twist blaest eerst het vyer t'onheyl van Stë en Landen:
O Kind'ren liefdy rust, biedt liefdich trouwe handen:
Ick oude Man gae wech, myn daghen zijn ghetelt,
Hier is gheen rust voor my, dan in Elisae Velt: