floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Waarom verbond hy zich? Wie gaf hem dat vermogen?
Gy zult dit uit zyn' mond misschien het best verstaan.
Zo hy de hand heeft in 't geen hier is omgegaan,
Zo hy een' vyand, dien ik straffen wil, verdedigt...
Hy is nog onbewust hoe wreed hy word beledigd,
En zal met reden zich beklaagen van uw daad.
Toledo heeft hem nooit bejegend met dien smaad.
Hy kende zyn waardy, en vond hem achting waardig.
'k Verstaa u klaar, Mevrouw! Toledo was rechtvaardig.
Maar was dit oproer in zyn Landvoogdy geschied,
De snoode stichters van dien aanslag leefden niet.
Ik zal, zo wel als hy, my-zelven wraak verschaffen.
Wacht u in dit geval onschuldigen te straffen.
Daar is myn Gade-zelf.
Zy ziet Mondragon, en treed hem te gemoet.
Wat vreugd, ik zie u weêr!
Requesens, Elvire, Christoffel Mondragon.
Getrouwe Elvire!
Hoe! vind ik u hier, Mynheer?
Men zegt dat gy de Ryk...
De Ryk is, door de zorgen
Van uw verdoolde Gaê, voor zyn bederf geborgen.
't Is my bekend dat zy de muiters heeft genoopt
Hem van 't schavot...
Deez' moed had ik van haar gehoopt.
Zy heeft zich als de Gaê van Mondragon gedraagen.
Hoe! zullen we in den stryd ons leven telkens waagen
Tot ondersteuning van het wankelend gezag,
En zal de ondankbaarheid ons loon zyn, dag op dag?
'k Heb voor de vryheid van de Ryk myn hoofd verbonden:
En echter word hy door uw' last ter dood gezonden,
En waar' geslagt, had hem Elvire niet bevryd.
Is dit het loon dat ge aan myn trouw verschuldigd zyt?
Ik denk niet dat ik u of iemand raad moet vraagen
Hoe ik my in 't bestier, my toebetrouwd, zal draagen.
Ik weet myn' last, en wat tot 's Konings dienst behoort.
Vereischt des Konings dienst dat gy zyn Hopliên moord?
Heb ik, sints zeven jaar, met zo veel roems gestreden,
In 't veege Middelburg zo veel elend geleden,
Door hongersnood en pest en 's vyands razerny,
Om dus beloond te zyn? of had het, zeg het my,
Tot 's Konings dienst gestrekt, by 't afstaan van de wallen,
Dat al ons krygsvolk waare in Nassauws magt gevallen,
Opdat zyn wederwraak hen allen had geslagt?
Heb ik, in weêrwil van Oranjes overmagt,
Door 't zweeren- dat ik eer, door wanhoop aangedreven,
De veege Vesting aan de vlam zoude overgeeven,
En vechten met myn volk zo lang ik adem had,
Hem niet gedwongen, tot behoudenis der Stad,
Aan my en 't oorlogsvolk een goed verdrag te schenken?
Gy zaagt u nimmer van lafhartigheid verdenken.
Maar waartoe by 't verdrag aan Nassauw toegestaan
Vyf krygsgevangnen van zo veel belang te ontslaan?
Hy had zich moogelyk vernoegd met één van allen.
De nood laat weinig keuze in redlooze ongevallen.
En heb ik, naar uw' waan, aan hem te veel beloofd,
'k Zal myn belofte hem betaalen met myn hoofd.
Het voegt geen' man, als gy, dus met zyn hoofd te speelen.
Uw daad belemmert my. Waartoe u zulks te heelen?
Hen vry te geeven strekt tot hoon van myn gebied;
Aan de andre zy', wat mis ik aan uw diensten niet?
U ligt gewis niet veel aan mynen dienst gelegen,
Zo zy te ligt is om vyf Geuzen op te weegen.
Ik acht uw dapperheid. Ontfang daar van een blyk.
Ik schenk u 't leven en de vryheid van de Ryk.
Men poog', kan 't zyn, door hem Oranje te overreeden
Dat hy u niet meer verge in deeze omstandigheden.
Zal my de Prins van 't woord dat ik hem gaf ontslaan,
Indien gy niet besluit hen allen af te staan?
Men wint ten minsten tyd, en tyd is veel gewonnen.
Waarom niet wel volëind 't geen loflyk is begonnen?
De redding van de Ryk-alléén voldoet hier niet.
Gy weet hoe sterk Oranje op Aldegonde ziet.
Ik ken zyn waarde, en zal hem nimmer overgeeven.
De Ryk zal mooglyk, door erkentnis aangedreven,
U dienst doen in 't geval.
Men spreek' met d'Admiraal.
'k Verschoon ons oorlogsvolk, ter gunst van uw' Gemaal;
Doch zorg voortaan hen nooit tot muitery te ontsteeken.
Tegen Mondragon.
Ontboei de Ryk terwyl ik zyn' ontslagbrief teeken.
Ik staa verbaasd, schoon ik my billyk had gevleid
Dat niemand zou bestaan de deugd en dapperheid
Van myn' Gemaal, zo hy aan 't hof verscheen, te hoonen,
Dat ik hem zo veel gunst door Requesens zie toonen.
Ik had deez' ommezwaai zo spoedig niet verwacht.
ô Margarete! ô Hooft! gy ziet uw' rouw verzacht,
Terwyl ik vruchteloos myn Weêrhelft poog te bergen.
Ach! zal ik op myn beurt u bystand moeten vergen?
ô Wreede Requesens! de hofslang schuilt in 't gras.
Gy geeft ons niets dan 't geen uw magt ontweldigd was.
De redding van de Ryk vertraagt alleen ons lyden.
Hoe zullen we Aldegonde en de andre drie bevryden?
De Prins, onkundig hoe myn Echtgenoot zich kweet,
Zal dringen op 't geheel volbrengen van den eed;
En Mondragon zal, door grootmoedigheid gedreven,
In weêrwil van myn smart, zich-zelv' gevangen geeven.
Elvire, de Ryk, Margareta, Hooft.
't Is door deeze eedle Vrouw dat gy beveiligd zyt.
Mevrouw! myn dankbre dienst is aan uw deugd gewyd.
Ons hart zal, waar het kan, uw' eedlen moed beloonen.
Helaas! 't is meer dan tyd die dankbaarheid te toonen.
Myn ziel deelt ongeveinsd in uw geluk, Mynheer.
Myn hulp gaf op deez' dag u aan uwe Egaê weêr;
Ik stortte ligt my-zelf daardoor in meer gevaaren:
Doe ook myn' Echtgenoot door uwen bystand spaaren.
Wat onheil dreigt zyn hoofd, daar niets hem meer verbind,
Zo ras ons vyftal zich door hem in vryheid vind?
De wreede Landvoogd speelt baldadig met zyn leven,
En doet aan u-alléén de vryheid wedergeeven.
Aan my-alléén, Mevrouw? Dit staat niet in zyn magt.
Ach! meld uw' Echtgenoot dat ik hem hier verwacht.
Zyn glori hangt 'er aan om dit ontslag te weeren.
Ik zal terstond met hem hier wederkeeren.
de Ryk, Margareta, Hooft.
Wat vangt gy aan, myn Lief? Myn hart bezwykt van druk.
Uw lot staat nog aan u. Voorkom uw ongeluk.
Aanvaard de vryheid, u door zo veel zorg verkregen.
De vryheid streelt myn ziel, en strekte my een' zegen
Zo ik ze aanvaarden kon gelyk 't een' krygsman past;
Doch 's vyands loosheid maakt haar aanbod my tot last.
De Prins zal op dien voet my nimmer t'huis verwachten:
Hy doet my recht.
Gy brengt den brief my in gedachten,
Die uit Oranjes naam my wierd ter hand gesteld,
Om, als ge in vryheid waart...
Men zie wat hy ons meld.
Hy leest stil.
Ik wist myn' pligt.
Hy schynt iets van belang te schryven.
't Geen hy begeert kan niet voor u verborgen blyven.
Hoor d'inhoud van dit schrift, en wat de Prins verlangt.
Hy leest den brief.
‘Gy zult in vryheid zyn als gy myn' brief ontfangt.
't Valt hard, myn waarde Vriend! uw' dienst op nieuw te vergen;
Doch zou ik u 't belang van 't Vaderland verbergen?
Aan hen, voor wien het Hoofd der Waalen zich verbond,
Hangt 's Lands behoudnis in deez' hachgelyken stond.
Ik kan, van hen beroofd, niets voor de Vryheid winnen.
Breng Mondragon den eed, dien hy my zwoer, te binnen;
Red Marnix boven all', naast God myn rechtehand.
Met hem bezwykt of staat het lieve Vaderland.
Bevry het door uw' moed. Ik weet wat gy zult waagen;
Doch wat u treffe, ik zweer te zorgen voor uw magen.’
Ja, eedle Prins! uw hart betrouwt met recht op my.
'k Zal alles onderstaan opdat ik hen bevry'.
Helaas! kunt gy een' weg tot hun verlossing baanen?
'k Zal Mondragon op 't sterkst om zyn belofte maanen.
Hy scheurt den brief in kleine stukken, en geeft die aan
							Margareta.
Ontslaa u van dit schrift, eer 't ons gevaarlyk word'.
Ik bid u dat ge op nieuw u in geen onheil stort.
Hoe 't Mondragon ook deer', hy ziet zyn magt beperken,
En kan de vryheid der gevangnen niet bewerken.
Dat hy zich dan voor 't minst aan Nassauw overgeev'.
Dit staat aan hem-alléén, en 't is zyn pligt.
Geloof my, verr' van dat ge uw oogmerk zoud volvoeren,
Vliegt ge in uw' wissen dood.
Waartoe u dus te ontroeren?
Myn heil en onheil staat alleen in 's Hemels magt.
'k Heb als een eerlyk man tot nu den eed betracht,
Dien ik myn Vaderland, als burger, heb gezworen.
Zou my een vryheid, die my schande baart, bekooren?
Zou elk niet zeggen, die my na deez' dag aanschouwt:
Daar gaat de snoode op wien de Prins zich had betrouwd;
Hy liet de Redders van den Staat in 't onheil steeken,
Daar hy hen hoeden kon, met voor hun zaak te spreeken.
Door zyn lafhartigheid ging 't Vaderland ten grond'.
Zo van uw opzet u iet goeds te wachten stond,
Ik zou, geloof myn woord, my moediger gedraagen.
Helaas! gy zult vergeefs uw dierbaar leven waagen.
Herdenk hoe veeg het stond op deezen bangen dag.
'k Beroep me op Mondragon en 't Middelburgs verdrag.
Wat arbeids had men niet om u den dood te ontrukken!
Die daad is u gelukt, ligt zal dit my gelukken.
Ach! wyk met ons van hier; heb deernis met myn smart!
Ik smelt van rouw, en gaat myn rouw u niet aan 't hart?
Doe aan myn liefde recht. Kan ik ze u meer doen blyken
Dan dat ik u ontzegg' met u van hier te wyken?
Zou ik uw dierbre trouw beloonen met de schand'
Dat gy die wydde aan een' verraader van zyn Land?
De Hemel will' die smaad genadig van u weeren!
de Ryk, Margareta, Hooft, Mondragon, Elvire, Augulo.
de Ryk den ontslagbrief overgeevende.
Geluk, Mynheer! gy kunt naar uw verblyfplaats keeren.
Dit schrift geeft u verlof.
na den ontslagbrief ingezien te hebben.
Myn hart erkent uw zorg.
Maar bleeft ge in Middelburg voor niemand anders borg?
Hoe zal 't met de andren gaan, waarvoor ge u hebt verbonden?
Gy zwygt; spreek op: word ik-alléén terug gezonden?
Stond hun ontslag aan my, zy waren ook gered;
Doch Requesens, niet ik, geeft in dit oord de wet.
Gy moogt nochtans hun lot aan myne vlyt betrouwen.
Gy zult hen-allen haast in Holland weêr aanschouwen.
Gy hebt den Prins reeds lang met deeze hoop gevleid;
Doch wie van hen, Mynheer, is hier in veiligheid?
Ik-zelf verstrek daarvan een onbetwistbaar voorbeeld.
In weêrwil van uw' eed door dwinglandy veroordeeld,
Waare ik gesneuveld had uw Gaê my niet behoed.
Durft gy wel instaan voor het spaaren van hun bloed?
Ik zwyg van 't ongemak dat ze in den kerker lyden.
Zo één van allen sterft, kunt gy dien dan bevryden?
Gy waagt te veel, en had by eed u-zelv' verpand
Om in twee maanden tyds....
Ach! staat dit in myn hand?
Ik zal myn' pligt voldoen. Gy kunt daaröp betrouwen.
't Verheugt my dat wy u in veiligheid beschouwen.
Zeg aan den Prins dat hy kan steunen op myn woord.
Een weinig uitstel brengt somtyds veel zegen voort.
En dikwerf veel verdriets. Kunt gy hen niet doen slaaken,
Dan is 't myn pligt, Mynheer, voor hun behoud te waaken.
Ik eisch, uit 's Prinssen naam, dat ge u naar Holland spoed,
En daar hun redding wacht.
Ach! had ik dit vermoed?
Is dit myn' onderstand naar uw vermogen loonen?
Stel u gerust, Mevrouw, ik zal my dankbaar toonen.
Vertrouw my, zonder schroom, het lot van uw' Gemaal.
'k Staa voor zyn leven in, en dat een heusch onthaal,
Zo lang hy by ons is, zyn onheil zal verzachten.
Gy kunt de redding van uw vrienden zeker achten,
Of dat ik me in hun plaats aan Nassauw leevren zal;
Doch gun me een weinig tyds.
Ik wil, in dit geval,
U, tegen uwen dank, niet uit dit oord doen scheiden,
Maar zal den uitslag van uw pooging hier verbeiden.
Gy zyt hier in gevaar. Ik bid u, laat u raên,
'k Zal zonder hun ontslag uit deeze burg niet gaan.
Is 't niet genoeg dat gy voor 't onheil zyt beveiligd?
Ik heb zo wel als zy myn trouw myn Land geheiligd;
Ligt met geen' mindren moed dan een van hen gestreên.
Wy hadden één belang en wierden lotgemeen.
Zou ik my schandlyk door een laage daad ontëeren?
Daar zy gevangen zyn, in vryheid wederkeeren;
En dulden dat men dacht in Holland, dat men my
Hier had ontslagen als de minste van waardy;
Dat Requesens niet kon besluiten hen te derven?
Ach! myn de Ryk!
Ik zal hier leeven of hier sterven,
Tenzy myn Vrienden ook hun vryheid word' verleend.
Gy dwaalt, indien gy meent
Dat uw vertoeven hen tot eenig nut kan strekken.
Poog u, in 's Hemels naam, voor nieuwen ramp te dekken.
Myn waarde Wederhelft! vergun uw Gaê dien troost.
Ach! om myn' bittren rouw, om ons onnoozel Kroost,
Om Vaders droefheid, om de wanhoop van uw Moeder!
Steun op des Hemels hulp. De Hemel zy uw hoeder!
Ach! heb ik vruchtloos my om uw behoud gewaagd?
Geen eedle daad, Mevrouw, word ooit met recht beklaagd.
Elk is met u begaan: laat u door ons beweegen.
Een goede naam verstrekt een' onwaardeerbren zegen.
'k Heb dien behouden in myn treffendst ongeval,
En zweer dat ik hem tot myn' dood behouden zal.
Geen eedle ziel, die de eer of 't leven moet verliezen,
Kan immer twyflen welk van beiden hy moet kiezen.
Hy geeft Mondragon den ontslagbrief terug.
'k Begeer de vryheid niet ten kosten van myne eer.
Ach! 't is met my gedaan!
tegen Mondragon.
Geef my myn keten weêr.
Die u gevangen nam heeft recht om u te slaaken.
Laat af; ik zal myn deugd om schynreên niet verzaaken.
'k Wacht in den kerker myn verlossing of myn graf.
Beveilig ons, of volg het voorbeeld dat ik gaf.
ô Hemel! hy vertrekt en laat my troostloos treuren.
Ik keeren? neen, ô neen. Niets zal my van hem scheuren.
Kom; volg; en wacht met my, voor zyn gevangenis,
Het lot geduldig af dat hem beschooren is.
Mondragon, Elvire, Augulo.
Vertoef, Mevrouw! helaas! gy gaat u vruchtloos waagen.
Nooit heeft een stervling zich grootmoediger gedraagen.
Myn ziel, getroffen door zyn dapperheid en deugd,
Gevoelt om zyn gevaar een grievende ongeneugt'.
Groothartige de Ryk! ik zal uw Vrienden hoeden,
Of Nassauw hun verlies op 't oogenblik vergoeden.
Getrouwe Vriend, verzel me en sterk my door uw' raad.
Grootmoedigheid keert schaars het woeden van den haat.
ô Ja; ik zag de Ryk naar zynen kerker keeren;
Hy trad 'er in, hoe zeer 't de wachten scheen te deeren.
Zyne Echtgenoot, die korts in Gent gekomen is,
Zit, weenende, op een' steen voor zyn gevangenis;
Haar Broeder staat 'er by, als of zyn hulp kon baaten.
Men yvert vruchtloos hen die plaats te doen verlaaten.
Zy zweeren met de Ryk te sterven op deez' dag,
Tenzy gy 't zegel hecht aan 't Middelburgs verdrag.
Elk is met hen en 't lot des Admiraals bewogen.
Ik ducht, met reden, dat dit nutloos mededoogen
Weêr oproer baaren zal, tenzy ge 'er in voorziet.
Ik ben verlegen met de zaak; 'k ontken het niet.
De trotsche Mondragon, wiens fierheid my beledigt,
En die zyn stout gedrag met kracht van taal verdedigt,
Zal sterker inbreuk doen op myn gehoond gezag.
Gy kunt u redden door een' meesterlyken slag.
Wat is uw oogmerk? Spreek.
'k Zal, zo gy 't wilt gehengen,
De Ryk en zyne Gaê terstond naar Brussel brengen
Met haaren Broeder Hooft.
't Ontwerp is wel bedacht.
Doch zo door Amsterdam, die steun van 's Konings magt,
Der burgren hechtenis my kwalyk word genomen:
Zy zyn gewis in Gent met vry gelei gekomen.
't Zyn beiden Ketters, zo 't gerucht de waarheid meld;
En beiden stookers van het toomeloos geweld,
Waardoor flus de Admiraal wierd aan het recht ontwrongen.
Zy hebben Augulo tot deezen stap gedrongen:
Dus zyn zy schuldig aan gekwetste Majesteit.
Hun wanhoop geeft thans stof tot nieuwe oproerigheid.
Gy zult door Mondragon hun stoutheid haast zien styven.
Gy hebt geen keuze, indien gy meester wenscht te blyven.
Het hoofd der Waalen, dat de Ryk, uws ondanks, hoed,
Zal zorgen dat geen leed hen in deez' burg ontmoet'.
Hy voert hier 't hoog gezag, en dwingt u-zelv' te duiken.
Wanneer ze in Brussel zyn, kunt gy uw magt gebruiken.
Vertrek dan fluks van hier, en volg hen op het spoor.
Dus stelt gy al de magt van Mondragon te loor.
Hy nadert. Terg hem niet, en tracht den tyd te rekken.
Requesens, Bovadilla, Mondragon.
'k Vind my verpligt om u een vreemd geval te ontdekken.
De Ryk, wiens moed op ramp en voorspoed zegeviert,
Verwerpt de gunst, die hem door u bewezen wierd;
En zweert niet naar den Prins te zullen wederkeeren,
Tenzy hy 't krygsverdrag van Middelburg ziet eeren.
't Is uw belang dit uur hem fier te wederstaan.
Ik heb vergeefs gezocht zyn reên te keer te gaan.
Hy staat gelyk een rots. En om my te overtuigen
Dat hem noch dreiging noch gebeden zullen buigen,
Is hy terug gekeerd in zyn gevangenis.
Wat raad in deeze zaak?
Hy blyve daar hy is.
Kan hem de vryheid min dan 't kerkerhol behaagen,
En vind hy meer vermaak in ketenen te draagen,
Hy blyve in boeijen tot het sterflot die verbreek',
En dank myn gunst dat ik me op hem niet strenger wreek'.
Hy had den dood verdiend; en zo hy zich zag spaaren,
Het was alleen om u te hoeden voor gevaaren.
Ik onderzoek niet uit wat bron die weldaad sproot.
Dan hoe dit zy, zyn daad, die myn gevaar vergroot,
Dwingt my dat ik u verg' terstond ontslag te geeven
Aan Nassauws Vrienden, waar ik borg voor ben gebleven.
Hoe! allen? denkt gy niet wat aan hun hechtenis
In deeze omstandigheid voor ons gelegen is?
Wat kan Oranje, van hun hulp beroofd, verrichten?
Gy weet wat ik hem zwoer toen Middelburg moest zwichten.
Geef nu bewys, Mynheer! dat gy my zoekt te hoên.
Zo gy hen niet ontslaat zal ik myn' eed voldoen.
Is Mondragon 't ontslag van Nassauws volk niet waardig,
Dan is zyn dienst onnut; dan oordeelt gy 't rechtvaardig
Dat hy zich naar zyn woord...
Gy zyt tot niets verpligt.
Een afgedwongen eed heeft geen, of klein gewigt.
Wie zich bedienen moog' van dees verachte treeken,
Ik acht hem eerloos die zyn woord van eer kan breeken.
Tenzy gy wilt dat ik me in 's Prinssen handen stell',
Geef my zyn Vrienden vry. Verkies. Gy zwygt. Vaar wel.
Vertoef, en laat voor 't minst my tyd van overweegen.
Ik weet hoe veel ons aan uw krygsdeugd is gelegen;
Doch 'k weet ook dat Oranje onfeilbaar vallen moet,
Zo hy den bystand derft van deezen Vriendenstoet.
De keus, waaröp gy dringt, moet billyk my bezwaaren;
En, wat ik ook verkiez', 't zal nieuwe rampen baaren.
Ik moet my nader op dit wigtig stuk beraên.
Gy zult nog binnen 't uur myn jongst besluit verstaan.
Weläan, Mynheer! doe my niet langer tyd verliezen.
Neem spoedig uw besluit, of ik zal zelf verkiezen.
'k Heb 't u voorzegd. Gy ziet hoe verr' zyn stoutheid gaat.
Hier is geen redden aan; ik ben ten einde raad.
Het nutst is onvoorziens hem zynen buit te ontjaagen.
Hy zal, als hy dien mist, zich zediger gedraagen.
En zo hy zich uit wraak aan Nassauw overgaf?
Laat zyn gevangenis dan strekken tot zyn straf.
Hoe stil ik 't oorlogsvolk? Gy ziet hoe zy hem achten.
Men zegg' dat Mondragon niet af heeft willen wachten
Wat gy besluiten zoud; en door zyn haastigheid,
Zelfs tegen uwen dank, dien strik zich heeft gespreid;
Dat gy ontwyfelbaar in 't eind, op zyn gebeden.....
Gaa; voer uw opzet uit; ik laat my overreeden;
Doch zorg dat in de burg geen bloed vergoten word',
En 't oorlogsvolk daardoor tot muitery gepord.
Indien ik slechts de Ryk naar Brussel kan doen voeren,
Zal hy noch Marnix lang myn Landvoogdy beroeren.
Ik zal, zo ras ik kan, van beiden my ontslaan,
En toonen dat myn magt den aandrang kan weêrstaan
Van trotschen Mondragon en zyne afhangelingen.
'k Zal, tegen hunnen dank, hen tot meer eerbied dwingen.
Maar zal ik dus niet in Toledoos voetspoor treên?
Wat wrocht zyn strengheid uit, dan wreevle afkeerigheên?
Zal ik, tot nog bemind, door wreedheid my doen haaten?
Ach! had ik geen gebied in dees beroerde Staaten!
Rampzalige eerzucht! wat bewerkt gy me al elend!
'k Heb, sints ik u voldeed, noch rust noch heil gekend.
Requesens, Elvire.
Laat in dit oogenblik myn komste u niet mishaagen.
Ik hoor dat ge uw besluit niet langer zult vertraagen.
Ik wacht door dat besluit myn leven of myn' dood.
Myn lot hangt af van 't lot van mynen Echtgenoot.
Hy is gereed, zo ras ge uw oogmerk zult ontdekken,
Indien 't hem niet voldoet, naar 's Prinssen heir te trekken,
En zich te leevren aan des vyands woest geweld.
Ach! keer dien ramp! Herdenk de diensten, die myn Held,
In zo veel jaaren stryds, den Koning heeft bewezen.
Denk hoe hy door zyn' moed alöm zich heeft doen vreezen.
Zal hy, die zo veel deed tot redding van den Staat,
Het schuldloos offer zyn van loosverborgen haat?
Laat u, in 's Hemels naam, door vleijers niet verblinden.
Erken uw waar belang; win voor den Koning vrinden.
Verbind al 't oorlogsvolk aan uwen dienst, Mynheer.
Geef, om myn' Gaê te hoên, den Prins zyn dienaars weêr.
Ach! is hy min te ontzien sints hy hen heeft verloren?
Hy toont, in tegendeel, meer moeds dan ooit te vooren.
Mevrouw, uw voorspraak is by my van veel gewigt;
Doch 't is gevaarlyk in dit hagchlyk tydgewricht
Uw bede....
Requesens, Elvire, Mondragon.
tegen Requesens.
Welk een' trek dacht my uw list te speelen?
Durft gy besluiten myn' gevangen my te ontsteelen,
En Margarete en Hooft in ketenen te slaan,
In spyt van vry gelei? Wat spooreloos bestaan!
Verbeeld ge u dat myn moed dit onrecht zal gedoogen?
Margrete en Hooft geboeid! Nu is myn hoop vervlogen.
Denkt gy dat ik my voor uw' trots ontzetten zal?
Ja; ik gaf last om hen te voeren uit deez' wal;
En, is 't nog niet geschied, het zal terstond geschieden.
Ik zal, ik zweer u zulks, hen d'uitgang wel verbieden.
Baldadige! Hoe nu! Stelt gy aan my de wet?
De poort is op myn' last met oorlogsvolk bezet,
En Bovadilla durft met al de hoftrauwanten
Niet roekeloos bestaan zich tegen ons te kanten.
De Ryk wenscht u te zien; ik heb hem zulks vergund.
Uw trotschheid...
Zo gy 't op myn leven had gemunt,
Waarom niet voor de vuist uw oogmerk my doen blyken?
Ik pleeg hier geen geweld, en ben gereed te wyken.
Maar zou ik, daar gy my door smaad op smaad verdrukt,
Gedoogen dat de Ryk door list my wierde ontrukt?
Geenszins. Zo gy hem eischt, zal ik hem overgeeven.
Beslis ons lot; zeg of wy beiden moeten sneeven.
Requesens, Mondragon, Elvire, de Ryk, Margareta en Hooft, geboeid,
						Alfonzo, eenige Spaansche Bevelhebbers en Lyfwachten.
Het belge u niet dat ik vrymoedig reden vraag'
Van een gedrag, waarvan ik billyk my beklaag.
Myn droeve magen zyn in Gent om my gekomen:
Zy hebben vrygeleide in Amsterdam genomen;
En nu 't geweld op nieuw my uit den kerker rukt,
Zie ik door trouwloosheid hen beiden ook verdrukt.
Wat is door hen misdaan? Waartoe hen wreed gekluisterd?
Waartoe door euveldaên uw eigen' roem verduisterd?
Is 's Lands gerechtigheid niet snood genoeg verkort,
Tenzy die telkens weêr op nieuw geschonden word'?
Waant gy dat Amsterdam met onverschillige oogen
Dit schendig kluistren van zyn burgers zal gedoogen?
Gy krenkt het recht der Stad, tenzy gy hen ontslaat.
't Zyn ketters; ketters komt geen vrygelei te baat.
Wie gaf zo snood een wet?
Ze is door den Vorst gegeeven.
Al wie een ketter is, of ketters dient, moet sneeven.
Zeg dat de dwinglandy in dees gewesten woed.
Geen Vorst, hoe groot van magt, heeft magt op 's volks gemoed.
En uw betichting-zelf, hoe zwaar, is onbewezen.
Gy hebt uit Amsterdam geen kettery te vreezen.
Gy weet hoe trouw die Stad zich aan den Koning hecht:
Maar ze is ook waakzaam voor haar handvest, wet en recht.
Ik eisch, uit haaren naam, de vryheid van myn magen.
Gy zult, geloof my, van hun hechtnis u beklaagen.
Verweert gy 't recht der Stad, gy, die uit haaren wal
Als balling wierd verjaagd?
Ik wyt dit ongeval
Veel meer aan Alva dan aan Amstels Overheden.
Hoe groot een ongelyk ik voormaals hebb' geleden,
Het is een ramp, Mynheer, die my-alléén betreft,
En die my van den pligt eens burgers niet ontheft.
Ik zwoer der Stad myn trouw: 'k zal haar myn trouw bewaaren,
'k Zal van haar rechten my verdediger verklaaren,
In weêrwil van den hoon my eertyds aangedaan,
Zo lang myne oogen voor het zonlicht openstaan.
Een edelmoedig hart zet aan zyn wraakzucht paalen,
En zal zyn rampen nooit op 't Vaderland verhaalen.
de Ryk, Margareta en Hooft, geboeid, Requesens, Mondragon, Elvire,
						Augulo, Alfonzo, Spaansche Bevelhebbers en Lyfwachten.
'k Breng u met weêrzin eene onaangenaame maar'.
Antwerpen is in 't uiterste gevaar.
Antwerpen! hoe!
Ik zal u alles openbaaren.
Gy had de muitzucht by ons krygsvolk doen bedaaren,
Door kleederen en geld hun drift tot staan gebragt;
Zy, eindlyk muitens moede en door uw gunst verzacht,
Beslooten onderling zich prachtig op te sieren,
En, Requesens ter eere, een plegtig feest te vieren.
Men zong en sprong en juichte; en 't geld, hen toegedeeld,
Wierd spooreloos verpronkt, of schandelyk verspeeld.
Ziedaar den Spaanschen aart.
Terwyl zy banketteeren,
En vast met dronk op dronk u en den Koning eeren,
Verschynt de Watergeus, bericht dat gy de vloot
In 't oproer des soldaats daar u ter hulpe ontbood,
En dat zy op de reê ten anker was gekomen.
Straks hoort men 't dondren der kartouwen op de stroomen.
Boisot zeilt driftig aan; en, door zyn komst verrast,
Geraakt de Spaansche vloot aan allen kant in last.
Geluk, myn Vaderland! ik zie u zegevieren.
Ons krygsvolk schaart terstond zich onder zyn banieren,
Verlaat den disch en 't spel, en spoed zich naar den dyk,
Hier tot aan de enkels, ginds ten kniën toe door 't slyk,
Om de aangevochten vloot kloekmoedig te onderschraagen.
Gevloekte Watergeus! dit zyn uw snoode laagen.
Hoe liep dit af?
Helaas! ons krygsvolk kwam te spaê.
De vloot was reeds ten prooie aan 's vyands ongenaê.
Men zag, met bittre smart, een deel der schepen branden;
Een deel ten gronde gaan en eenige andren stranden.
Het oorlogsschip, waaröp zich Haamsteê had gescheept,