floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Ga hene, vang en span het heir der helsche dieren,
Den Leeu, en fellen Draeck, die tegens ons banieren
Dus woedden: vaegh de lucht van dees vervloeckte jaght,
En boeize aen neck en klaeu, en ketenze met kracht.
Dees sleutel van den put des afgronts, en zyn holen,
Wort, Azarias, u en uwe zorgh bevolen.
Ga hene, sluit in 't hol al wat ons maght bestryt.
Maceda, neem dees torts, die vlam is u gewijt:
Ontsteeck den zwavelpoel, in 't middelpunt der aerde,
En pynigh Lucifer, die zoo veel gruwlen baerde,
In 't eeuwighbrandend vier, gemengt met killen vorst;
Daer Droefheit, Gruwzaemheit, Versteentheit, Honger, Dorst,
De Wanhoop, zonder troost, de prickel van 't geweten,
En Onverzoenbaerheit, een straf van 't boos vermeten,
Versteken van den glans der Godtheit, in dien roock,
Getuigen 's hemels ban, gevelt op 't heiloos Spoock;
Terwyl 't beloofde Zaet, verzoenende Godts toren,
Herstelle uit liefde al wat in Adam wert verloren.
Verlosser, die de Slang het hooft verpletten zult,
't Vervallen Menschdom eens van Adams errefschult
Verlossen, t'zyner tyt, en weêr, voor Evaes spruiten,
Een schooner paradys hier boven opensluiten;
Wy tellen d'eeuwen, en het jaer, ja dagh, en uur,
Dat uw gena verschyn'; de quynende Natuur
Herstell', verheerelycke, in lichamen, en zielen;
Stoffeerende den troon, daer d'Engelen uit vielen.
Sofokles Herkules in Trachin
Joost van den Vondel: Sofokles Herkules in Trachin. Amsterdam: wed. van
						Abraham de Wees, 1668.
Deianier
Leervrou
Rey van Trachinische vrouwen
Raetsman
Sofokles Herkules in Trachin.
Verduitscht door J.v. Vondel.
Vera Jovis proles, decus addite divis.
Voor de weduwe van Abraham de Wees, op den Middeldam, in 't Nieuwe
					Testament. Anno 1668.
Den edelen en eerentvesten Heere Jakob Hinlopen Vermaes, Out bewintheere der
					Groenlantsche Maetschappye.
Wie Sofokles durf steeken naer zijn kroon,
Die tart, als Pan, Apolloos hoogen toon,
En krijght in 't endt den welverdienden loon
Van Mydas ooren.
Sofokles, zeeghaftigh veltheer, en vorst der treurtooneelpoëzye, was Euripides
					tijtgenoot, welke beide deze kunst in top, en als op het hoogh altaer zettende,
					in die koningklijke renbaene om strijt liepen, en in een zelve jaer, volgends
					Apollodoors en Diodoors getuighenis, overleden; Sofokles van uitgestorte
					blyschap, geschept uit zijne triomfe, om het strijken van den prijs met zijn
					leste treurspel, in het negentighste jaer zijns ouderdoms, na achtien zegenrijke
					overwinningen, onder zijne veltheerschappye, bevochten. Zoo vierigh blaekte
					d'yver der Griexe vernuften, om, op het spoor der Chaldeen en Egyptenaren, boven
					andere volken in wijsheit uit te steeken. Euripides, om zijnen tijtgenoot in
					dusdanige stoffe niet toe te geven, voerde mede de Herakliden, of Herkules
					zoonen, en hunne zuster Makaria, en den dollen Herkules ten tooneele: en Seneka,
					of wie het is, heeft sedert ook, in twee treurspeelen van Herkules, in het een
					Sofokles, in het ander Euripides, op zijne wijze nagebootst, zulx dat d'oude
					Griexe en Latijnsche schouburgen om strijt van deze stoffe gewaeghden. Herkules
					hadde dry deelen der weerelt aen zich verbonden door zijne natuur- en
					staetkennis en starrewijsheit, het verdelgen der dwingelanden en gedroghten, en
					invoeren van wijze wetten en goude zeden, in voege dat hem een stoel, onder de
					halve goden, by de Latijnen Indigetes genoemt, wiert ingeruimt, en een
					kerkwoudt, priesterdom, altaer, offerhande en feest toegekeurt; gelijk, onder
					anderen, Virgilius dien naemhaftigen helt, met zijn pleghtigh offerfeest, en
					jaergetijdige staetsie, by koning Evander, door zijnen Eneas helpt vieren, en
					met lofzangen verheerlijken. Herkules werden te Rome, in verscheide wijken,
					kerken en altaeren, met byzondere titelen gebout en toegewijt. Herkules eer en
					faem steigerde zoo hoogh, dat volken en steden om dien helt streden, elk met
					Herkules naem braveerde, de koningen hunne neven naer hem vernoemden, en alle
					braven dien naem, gelijk eenen titel en juweel, in het voorhooft voerden; zulx
					dat men, zoo Varro, de groote standertdraeger der afgodisten, zeght, in zijnen
					tijt, vierenveertigh van dien naem kon berekenen. Juno getuight van hem, in den
					dollen Herkules,
Indomita virtus colitur, & totoDeus
De heilige outvader Lactantius, handelende van den valschen godtsdienst, arbeit
					hierom dapper, om de verleide zielen van dezen afgodt [vader van zeventigh meest
					bastertkinderen, en zelf een overwonnen bastert, en zoo diep in de harten der
					Heidenen gewortelt af te trekken, en ter kennisse van den eenigen waerachtigen
					Godt te brengen. Hy ontdekt de schendige lasterstukken, en het onvermogen in
					rechtschape deughden van dien verwijfden, die, eene wijl onder dwang van Omfale
					in joffersgewaet, de spil en naelt hanteerde: want gelijk de zelve outvader
					zeght, niet gedroghten, leeuwen, draeken, roofvoogels, en Amazonen temmen, maer
					zich zelven van onmatige wellusten speenen, wraekgierige gramschap en
					begeerlijkheden intoomen, is een grooter overwinninge, waerop ik dit vaers
					paste,
't Eilant van geen zeven voeten
Overweldigen is meer
Dan al 't aerdtrijk om te wroeten
Met den degen en de speer.
fabelen inplanten, nochte leeraeren aen eenige Heidensche godtheit vergaepen. Wy
					brengen Sofokles tooneelwerk, nu omtrent tweeentwintigh eeuwen, by alle
					doorluchtige mannen en geletterde vernuften in eere, te voorschijn, gelijk een
					kostelijk overschot, en volkomen voorbeelt van den ouden tijt, na de droeve
					nederlaegh van zoo veele goddelijke werkstukken, den nakomelingen noch gelukkigh
					ter hant gekomen. De heer Hinlopen Vermaes, een begunstiger van uitneemende
					schilderkunst, en geleerde schriften, en inzonderheit van heldenpoëzye, in
					verscheide taelen bekent, gelieve ons d'eer te gunnen van zijne gedachten over
					dit werkstuk by gelegenheit eens te laeten weiden, en te zien hoe elke
					personaedje hier, naer heuren staet en eisch, zich zelve natuurlijk, zonder
					eenige opgeblazenheit, uitbeelt, gelijk Apelles, ten tijde van Alexander den
					grooten, zijne historien op het panneel tekende, en met levendige verwen, tot
					onsterflijken lof, ten toon stelde. Wie dit treurspel, in de weeghschaele van
					een bezadight oordeel, tegens den dollen ook Eteeschen Herkules van Seneka
					naeukeurigh opweeght, zal wel bevroeden hoe de Latijnsche speelen van
					geleertheit gepropt zijn, maer boven hunne kracht gespannen staende, met luit
					roepen en stampen, de Grieken poogen te verdooven, die ondertusschen hunne
					natuurlijke stem bewaeren, en, gelijk afgerechte musikanten, met kennisse
					begaeft, op de vereischte maet, de stem, naer den zin der woorden, weeten te
					verheffen, en te laeten daelen, en hierom, op den zangbergh, den prijs by
					d'allerwijste keurmeesters behouden. Uwe E. dit overweegende, zal hier van
					kunnen oordeelen. Ondertusschen wensche ik altijt te blijven,
Uwe E.E. ootmoedige dienaer
Inhoudt
De toonelisten.
Deianira
Een spreekwoort is van outs elk in den mont gegeven,
Dat niemant 's menschen lot, voor 't ende van zijn leven,
Kan kennen, of het goet of quaet uitvallen zal:
Maer ik gevoel voor 't endt wat leedt, wat ongeval
My drukt, die binnen 't hof van Eneus, mijnen vader,
In Pleuron woonende, meer druk dan al te gader
De vrouwen lijden moet, ter oirzaek van mijne echt:
Want Acheloüs, Godt des grooten lantstrooms, leght
In dry gedaenten toe om zich met my te paeren,
Dan stier, dan draek, dan mensch. uit knevelen en haeren
Van 't stiershooft vloeien bron en beeken naer beneên.
Ik ongelukkige, gevrijt, en aengebeên
Van zulk een' vryer, wensche eer 's levens licht te derven,
Dan dat dees bruidegom mijn' maeghdom zou verwerven.
Ten lange leste komt, ter goeder uure en tijt,
Alkmeens en Jovis zoon, die dit gedroght bestrijt,
En my hier van verlost: doch hoeze t'zaemen streden
Isme onbewust: die 't zagh zou dit met gront van reden
Verhaelen konnen: want ik vreesde, dootsch van rou,
Dat mijne schoonheit my tot onheil strekken zou:
Doch Godt Jupijn, die al de strijden kan regeeren.
Wist deze zwaericheit tot mijn geluk te keeren;
Indien men dit geluk magh noemen: want wat baet
Dat Herkules my trout, naerdien ik vroegh en laet
Geduurigh schrik op schrik, van 's avonts tot den morgen,
Om hem moet uitstaen, noit ontlast van angst en zorgen.
De nachten brenge ik met bekommeringen door,
Die gaen en koomen op haer beurte, na als voor.
Wy teelden kinders, doch de vader zietze zelden:
Gelijk een akkerman, die vergelege velden
Bezit, en slechts bezoekt, wanneer men zaeit en oogst.
Dus leve ik met een' man, die zelden my vertroost,
En t'huis, en dan van huis, geduurigh, als een slave,
Een' andren staet ten dienst; en keerende, als een brave
Verwinner, uit den strijt, met eere doorgestaen,
Dat jaeghtme doorgaens meest een' angst en dootschrik aen:
Want sedert Ifitus ter neder wert gesmeeten
Hebbe ik in Trachin hier in ballingschap gezeten,
By eenen vreemden waert. waerheen hy sedert ging
Weet niemant: en ik schroome in dees bekommering,
Beducht wat tegenspoet den helt is wedervaeren;
Want 'k hoorde uit niemants mont bescheit, noch zekre maren,
Niet in een korte, maer in vijftien maenden tijt.
Geduurigh levende bekommert en in strijt,
Schijnt my een donkre wolk recht boven 't hooft te hangen,
En 'k vreeze tijding van een droef geval t'ontfangen.
Hy schonkme in 't scheiden noch dit hantboek met zijn hant.
Ik bid de goôn het strekk' my geen onzaligh pant.
O Deianier, mevrou, ik zie u om het scheien
Van Herkles, uwen man, te bitter traenen schreien:
Doch kuntge toestaen dat een dienstmaeght, uw slavin,
Haer hooghgebore vrou vermaene, vat mijn' zin.
Wat baet de vruchtbaerheit en 't jaerlijx kinderteelen,
Dewijlge niemant zent, om, volgens uw beveelen,
Zijn' heer en vader op te zoeken, kloek en trou,
Een last, die Hyllus, meer dan iemant, voegen zou;
Indien hy zorgh draeght voor zijn vaders heil en leven:
En nu komt dees van pas ten drempel innestreven:
Hieromme raede ik u ten beste in dezen staet,
Gebruik hem om uw' man te zoeken: volgh mijn' raet.
Mijn zoon, een dienstmaeght, uit onedele geboren,
Spreekt dikwijls heerlijk, en dat waerdigh is te hooren;
Gelijk dees dienstmaeght nu, niet ydel met haer' mont,
Maer edelmoedigh, spreekt, en billijk, en gegront.
Wat zeghtze, moeder? zegh, indien ik dit magh weeten.
Zy zeght, 't is schande, dat gy, ledigh hier gezeten,
Niet gaet verneemen waer heer vader zich onthoudt.
Ik weet het wel, indien 't vrou moeder my vertrout.
Wel zoon, waer steekt hy, in wat oort, in wat landouwe?
Hy stont, voorleden jaer, een Lydiaensche vrouwe
Een lange wijl ten dienst.
een bô zal nu gewis
Ons melden wat hy hoort dat hem bejegent is.
Maer hoorde ik recht, hy heeft zich elders heen begeven.
Waer zeggenze is hy nu, of doot, of noch in 't leven?
De stadt van Eurytus zeght hy den oorlogh aen,
In 't vette Eubeesche lant, of zal het korts bestaen.
Maer weetge wel, mijn zoon, wat hy voorheen vertelde
Van dees landouwe, en uit gewisse antwoorden spelde?
Wat's dit, vrou moeder? ik begrijp dees rede niet.
Dat hy daer sterven zal, of, al dit rijxgebiet
Bemaghtigende, heel gelukkigh zijne jaeren
Volendigen. dewijl uw vader in gevaeren
En 's levens weeghschael hangt, zoudt gy niet heenegaen
Om uwen vader, als een noothulp, by te staen,
Nu ons behoudenis en heil hangt aen zijn leven?
Want sterft hy op dien toght, wij zullen t' zamen sneven,
Of boven staen, zoo hy behouden blijve in 't endt.
Ik ga, vrou moeder, en voorwaer wasme eer bekent
Deze antwoort van de goôn, 'k waer lang naer hem getogen.
Nu wil 't gewoone lot van vader niet gedoogen
Dat wy te veel bezorght, en al te schrikkigh zijn.
Dit weetende eischt de reên dat ikme nu verpijn
Om naer te spooren hoe 't hiermede zy gelegen.
Ga heene, zoon: want nu gy kennis hebt gekregen
Is 't oirbaer datge u quijt, al scheelt het aen den tijt.
REY VAN TRACHINISCHE VROUWEN.
I. Keer
Ik roep de zon aen, voor wiens klaerheit
De starrelichte nacht
Vertrekken moet met zijne naerheit,
En wort in slaep gebraght.
Ik roep de zon aen, datze ontvouwe
Waer zich Alkmenes zoon
Versteekt, in zeeklippe, of landouwe.
O zon, die 't al ten toon
Kunt stellen, en ons openbaeren,
Zegh op: waer is hy heengevaeren?
I. Tegenkeer
Wy hooren Deianier verlangen
Naer heuren trouwen man,
Als 't galoos vogelkijn, bevangen
Met rou, niet rusten kan.
Zy schreit bekommert, en, gedachtigh
Aen 't afzijn van dien heer,
Zit galoos in haer kamer klaghtigh,
En vreest. een vrou is teêr,
Geduurigh angstigh, vol bezwaeren,
Voor onheil, en aenstaende maeren.
II. Keer
Gelijk in zee de holle baeren,
Dan op dan ondergaen,
Als Zuid en Noort in strijt vergaêren,
En ongeduurigh slaen:
Zoo wort ook Herkules gesmeeten,
Gesolt door zwaericheên,
Gelijk de woeste zee van Kreten.
Maer altijt hanthaeft een,
Een godtheit, hem in doots gevaeren.
Dus overleeft de helt zijn jaeren.
II. Tegenkeer
Waerom ik u met reên beschuldigh,
Luit dit onaengenaem,
't Verquikt u, hoortge dit geduldigh.
Bezwijk om roep noch faem.
d'Alheerschende Jupijn schenkt gaven
Niet zonder arrebeit;
De schade en blyschap voor de braven,
Gemengt door 't hoogh beleit.
Zoo wort het avontuur verheven
Als op een kloot, rondom gedreven.
De starrelichte nacht vlieght heenen:
Geluk en rijkdom houden stant
Een oogenblik, en flux verdweenen.
Dees erft, en lacht, die derft zijn pant.
O koningin, zijt niet neêrslaghtigh,
Maer hoopt, en zijt dees les gedachtigh:
Want wie Jupijn ten raetsman koos
Bleef noit in rampen hulpeloos.
Gy staet, gelijk het blijkt, nu hier aen mijne zijde,
En hoort mijn droefheit, maer wat hartewee ik lijde
Verstaet noch voeltge niet: dewijl de jeught krioelt,
En, weidende in haer velt, geen vier van liefde voelt,
Noch regen nochte wint. zy slijt verheught heur jaeren;
Ontlast van zwaericheên, tot datze koom' te paeren,
En, deelende in de zorgh van 't huwelijxgespan,
Zich 's nachts bekommert met de kindren en den man.
Dan vintze een voorbeelt aen haer eige zwaericheden,
En voelt van hoe veel leedts ik daeghlijx wort bestreden.
'k Bezuurde veel verdriets, een wijl voorheen gedult:
Nu dreightme een grooter ramp, gelijkge hooren zult.
Toen koning Herkles lest ten oorlogh weêr ging streven,
Liet hy een hantboek t'huis, van binnen dicht beschreven
Met eenigh erfberecht, het welk hy, onbezwaert
Ten oorlogh trekkende, ons noit had geopenbaert:
Want zijn gewoonte was te trekken met zijn knechten,
Niet om te sterven, maer iet dappers uit te rechten.
Nu trok hy heene, als een die veegh was, van zijn vrou,
En zey wat huwlijxgoet en erf ik deelen zou;
Wat deel van vaders rijk de kinders zouden erven.
Hy zette een tijt, dat hem was toegeleght te sterven,
Juist vijftien maenden na den optoght uit het lant:
Of hiel na dezen tijt zijn leven langer stant,
Dat hy in weelde dan zijn jaeren zou verbreeden.
't Besluit der goden hadde Alcides dapperheden
Dit perk gestelt; gelijk het Dodoneesche wout,
Door duiven spreekende, den sterfdagh hem ontvout.
De zekerheit van dees voorspellinge en haere orden
Is juist voorhanden, en moet nu voltrokken worden.
Vriendinnen, dit's de reên dat ik niet slaepen kan,
Uit dootschrik voor 't verlies van zulk een' braven man.
Schep moedt, een man brengt stof tot juichen en verblijding.
De krans bekranst zijn hooft. hy brengt een blijde tijding.
O Deianier, mevrou, ik d'eerste bô van al,
Ontsla uw hart van rouwe, en schrik voor ongeval.
Noch leeft Alkmenes zoon. hy won den strijt alreede,
En brengt inlantschen goôn zijne eerstelingen mede.
Wat zeghtge, ô oude man? wat tijding brengtge my?
Dat uw grootdaedigh man hier daetlijck frisch en bly
Zal wezen, met een maght van zegenrijke schaeren.
Uit wien verstontge dit? uit burgren, of barbaeren?
Ik hoorde het in 't velt uit Lichas, den herout,
En spoede herwaert aen, op dat gy 't weeten zoudt,
Om loon en teffens gunst by u, mevrou, te haelen.
Zoo Lichas welvaer', hy moet komen zonder draelen.
Dat valt bezwaerlijk, en mevrou begrijpt dit licht.
Al 't Melienzer volk belet hem zijnen plicht
In 't spoeden herwaert aen. elk loopt den bode om d'ooren,
Om dees gewenschte maer vans lant 's triomf te hooren.
Hy toeft onwilligh, opgehouden van de liên,
En nadert meer en meer. gy zult hem daetlijk zien.
Jupijn, bewooner van den Eta, noit geschoren,
Gy laetme, al komtze spade, een blijde tijding hooren.
Nu zingt, ô vrouwen, die in 't hof of buiten staet.
Dees maer verheught mijn hart, en geest, al komtze laet.
Keer
Nu vrolijk binnen 't hof gezongen,
Om d'aenkomst van den bruidegom.
Laet mannen mede hunne tongen
Hieronder mengelen alom.
Zingt Iô Pean, en gedichten
Voor godt Apollo, fix op schichten.
Tegenkeer
Gy maeghden, zingt nu lofgezangen,
d'Ortygische Diaen ten prijs,
Verlichtster, tuk op hartevangen.
Looft haeren nabuurrey. geen wijs
Noch fluit ontbreeke. ik schijn te zweven,
Van godt Apolloos geest gedreven.
O Evoë, gy roert mijn zinnen.
Ik zwaey de groene wijngertspeer,
Met 's wijngodts dronke zangerinnen.
'k Zing Iö Pean, en braveer.
Mevrou, gy dorst geen zege hoopen.
Dit 's nu gelukkigh afgeloopen.
Beminde vrouwen, 'k zie nu wakker uit mijne oogen
Dien sterken drom van ver hier komen aengetogen,
En wensch den brenger van dees onverwachte maer
Geluk, verkunschapt hy geluk, en geen gevaer.
Mevrou, het gaet voor wint. wy bootschappen u zegen,
En vreught en voorspoet, recht gelijk het is gelegen.
O jongeling, ontdek ons daetlijk eerst vooral
Of Herkles levendigh zijn vrou 't huis komen zal.
Ik liet hem levendigh, gezont en vry van rouwe.
In 't vaderlant, of in barbarische landouwe?
Hy bout outaeren, by d'Eubeesche kaep aen zee,
Ten dienst van Jupiter te Ceneus, slaght'er vee,
En offerhande, en wydt hem wijn en korenschoven.
Uit kracht van kerkbelofte, of raet der goôn van boven?
Beloftes halve, als een verwinner van het lant
Der vrouwen, die gy ziet, gevangen met zijn hant.
By Jupiter, van waer? wie zijn deze onbekenden?
Indienwe recht zien, zy beschreien haere elenden.
Hy streekze tot zijn' buit, ten offer voor de goôn,
Verdelgende Eurytus gebiet, en stadt, en troon.
Most hy, om deze stadt te winnen en verpletten,
Zijn wederreis naer huis zoo lang ter zijde zetten?
Geensins. den meesten tijt, al viel de tijt u lang,
Heeft hy in Lydie gesleeten door bedwang,
Niet vry, maer als verkocht, lijfeigen daer ter stede.
Mevrou, versteur u niet om zulk een harde rede.
Jupijn alleen is zelf hier eenige oirzaek af.
Hy was aen Omfale verkocht, tot zijne straf,
En sleet'er 't gansche jaer, gelijkwe van hem hoorden.
Dus veel versmaetheên uw' gemael zoo vreeslijk stoorden,
Dat hy met eede zwoer den stichter van dit quaet
Met kinderen en vrouwe, uit ingekropten haet,
In slavernye wech te voeren uit den lande.
Dees eedt was niet vergeefs: want hy, door offerhande
Geloutert, worf een heir, en vloogh, bezweet van stof,
Naer Eurytus gebiet en stadt; naerdien dit hof
Een eenige oirzaek was van zulk een bitter lijden:
Want Herkles in zijn hof ontfangen, na lang strijden,
Gelijk men naer gewoonte onthaelt een' ouden gast,
Wert met veel schimp en smaet geterght, en aengetast
Heel fors op deze wijs: hy zou 't geweer genieten,
Dat onontvlughtbaer was, en evenwel met schieten
Verwonnen worden, in 't hanteeren van den boogh,
Door zijne kinders, en, gelijck een slaef, in 't oogh
Van alleman, geplaeght, veel leet en smaet verdraegen.
In 't endt dorst Eurytus hem van de maeltijt jaegen,
En dronken, elk ten schimp, wechstooten uit de poort.
Om dien geleden hoon verbittert en gestoort,
[Toen Ifitus de zoon, in der Tyrintren hoeken,
Zijn paerden, afgedwaelt van anderen, quam zoeken]
Grijpt hy dien vyant aen, verbystert van verstant,
En ploft hem van den trans des torens in het zant.
Jupijn, de koning van de goôn, hierom ontsteeken,
Verstiet, verkocht hem, die door list en looze streeken
Noit mensch dan Ifitus alleen hadde omgebroght:
Want zoo hy, voor de vuist, zijn wraek hadde uitgewrocht,
Jupijn zou billijk een gerechte wraek verschoonen:
Want godtheên nimmer spijt beminnen. maer de zoonen
Van Eurytus, te trots, en bits en los van mont,
Gevoelen hunne straf, gedoemt in Plutoos gront.
De burgery komt hier in slaverny gedreven,
En deze, die gy ziet, vervielen, uit een leven
Vol voorspoet, in elende, en koomen hier door last
Van uwen heere en man. 'k heb nu, gelijk het past,
Mijn' plicht voltrokken. gy zult Herkles komst verwachten,
Zoo dra de zuivring en het dankbaer offerslaghten
Gewijt is aen Jupijn, den godt van dat gebiet,
Voor 't winnen van de stadt: want wat gy hoort of niet,
Zijn wederkomst is 't liefst' dat uw gemoedt kan streelen.
O koningin, uw hart verquikt in alle deelen,
Door deze tyding, en de vrouwen, die gy ziet.
't Is billijk datme dit tot blyschap na verdriet
Gedy, dewijl mijn man zijn wraeklust nu volkomen
Met recht heeft uitgevoert: maer echter staet te schroomen,
Indien men 't overweegh, dat dien manhaften heer
Een onheil wedervaer': want mijn gemoedt, heel teêr,
Wert van medoogenheit bestreden, ô vriendinnen,
Toen ik dees vreemden zagh, eerst vry, gelijk slavinnen,
Van huis en ouderen en 't lieve vaderlant
Verstooten, sukkelen in dien bedroefden stant.
Jupijn, behoeder voor elende en droeve dingen,
'k Wensch datge nimmer met mijn zaet dus om mooght springen;
Ten minste, lust het u, geensins terwijl ik leef:
Want deze ziende, is 't vreemt dat hier mijn hart om beef?
Rampzaligh kint, wie zijtge, een maeght, of een getroude,
Of moeder? want wat uw natuur belangt, ik houde
U een onnoosle, die uw onheil niet verstaet,
Maer edel zijt van aert. ô Lichas, uit wat zaet
Is deze uitheemsche maeght? wie was het, die haer teelde?
Wie was de moeder? wie de vader, eerst in weelde?
Ay zeghme dit: want 'k heb medoogen eerst met haer,
Die wel de wijste schijnt aen opzicht, en gebaer.
Wat weet ik 't? z'is misschien uit slechten niet gesproten.
Is zy van Eurytus niet een van 's konings loten?
z'Isme onbekent. 'k Heb haer zoo scherp niet ondervraeght.
Heeft geene reisgenoot van haeren naem gewaeght?
In 't minste niet: want ik verrecht mijn werk met zwijgen.
Nu zeghme, elendige, spreek zelf, om licht te krijgen:
Want dit's ook jammer dat men niet zijn herkomst kent.
Zy breidelt haere tong, en is doorgaens gewent
Niet laegh te spreeken, noch op stam en staet te stoffen,
Maer droef te klaegen, om d'elenden, die haer troffen,
En schreide, sedert zy het vaderlant verliet.
Het avontuur, dat haer zoo jammerlijk verstiet,
Valt lastigh, en vereischt dat wy dien rou verschoonen.
Ontslaze dan. zy ga by haer die binnen woonen,
Of waer 't heur lust. 'k wil niet dat iemant ramp op ramp
En onheil, by mijn schult, op d'andre elenden klamp.
Zy leedt alreê genoegh. nu treênwe t'zaemen binnen.
Bestel al watge wilt. ik zal, om tijt te winnen,
In 'thof bestellen al wat noodigh wort geacht.
Ay blijf een poos alleen. laet deze gaen, en wacht
Tot dat ik melde 't geen u nimmer quam ter ooren,
En wie gy inhaelt, en wat noodigh zy te hooren.
Waerom verletge my?
hou stant een korte stont:
Gy hebt niet vruchteloos gehoort uit mijnen mont,
Al wat ik u verhaelde, en nu noch zal ontvouwen.
Begeertge dat de mans het hooren, of de vrouwen,
Of alle beide dit uit uwen mont verstaen?
Laet vrouwen buiten, en de mannen binnen gaen.
Zy gaen alreede heen. wy luisteren nu gaeren
Naer 't geen u raetzaem dunkt ons wijder t'openbaeren.
Dees knaep verhaelde u niet waerachtighs in der daet.
Hy broght u flus niet goets, of brengt nu enkel quaet.
Deianier.
Hoe spreektge zoo bedekt? gy dient het uit te leggen.
Ik hoorde dezen gast by veel getuigen zeggen,
Dat Herkules, uw man, het sterke Echalia
En 't hof van Eurytus verdelghde, om zulk een ga
Te winnen; maer alleen de liefde van de goden
Hem heenedreven, door bedwang van hun geboden,
In dienst van Omfale; naerdien hy t'onverwacht
Den zoon van Eurytus door list hadde omgebraght,
En van den torentrans geslingert naer beneden.
Nu lochent hy 't rond uit, verdraeiende de reden,
Waerom hy Eurytus verdelghde, en rijk en stadt.
Toen dees hem Iöle, zijn telgh, geweigert had,
Bestreet hy 's konings lant, benam den vader 't leven,
En nu komt Herkles met dees dochter herwaert streven,
En zentze u hier in 't hof, geensins gelijk slavin,
Maer overmidts hy blaekt en brant van haere min.
Mevrou, my docht geraên vrypostigh u te melden
Al 't geen Trachiners op het merktvelt elk vertelden,
Een overtuiging des geveinsden door de faem.
Dit 's waer, al klinkt het in uw oore onaengenaem.
Wee my elendige! waer ben, wat doe ik langer?
Van welk een huispest gaet dit hof nu heimlijk zwanger!