floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Dat ’s en goed teiken.
NIESJE, DIBBERIG, LIEVEN in de kist. MAGDALEENTJE op ’t béd.
JUffróuw, Frankbuur, én zyn vrouw zyn saamen
Benéden,
Wélkom moeten ze weezen; zy komen wél te pas.
Maar zy zyn heel ontstéld, óf ’er vry wat in de meulen was.
Wél heer! hebbenze nóch op den ouwen aevond die moeiten enomen?
’k Weet wél, wat ze begeeren; zég, dat Lieven hier boven leid:
Ik zou aârs wel by ’er komen, loop ras, as een meid.
DIBBERIG, LIEVEN in de kist, MAGDALEENTJE op ’t béd.
WÉl mien je ’t nóch t’ontgaen? óf hoop je ’t nóch te bedisselen,
Mit dit mal houwen, dat wy de béloften niet wisselen.
Ja maak jy de slaeperd, speul de beschaamde, houdje stom,
Wy zéllen ’t jou wél klaren, al maakte jy ’t nóch zo krom.
Je zélt me die dans niet ontspringen, neen vaâr, gien vreezen;
Uitdókken zél je ze, óf kraay zél gien veugel weezen.
FRANK, JOANNA, DIBBERIG, HAASJE,
MAGDALEENTJE op ’t béd,
LIEVEN in de kist.
HOe, is uw zoon t’huys, én licht hy te béd?
Wat schort ’er Frankbuur? wat is ’t, dat je lét?
Och wat komt ons over! wy zullen der ons nóch dood in kwéllen.
Wat is’er te doen? ay gae wat zitten, wat het Lieven edaen?
Ik ken je luy niet verstaen.
Wat ’s’er ebeurd? zég Frankbuur? ay Juffrouw, wat ezeeten:
Je hébt ’er zo veul van, als van staen: maar mag men niet weeten,
Watter hapert?
Komt ze onder myn oogen, die vuile pry!
Ik zal m’er aan vergrypen.
Strak was ’t een Hy, is ’t nou een Zy?
Ik dócht, dat je van myn zeun sprakt.
Och raakte ’t me niet nader!
Daar ligt nu de eer van ons huis! Wél ik zweer...
Nou vader, vader,
Wat hélpt déze mistroostigheid, kom zét u op een stoel,
En bedaar wat.
Me dunkt, dat ik ’t in myn’ harssens voel;
’K zal zinloos worden.
Gy pleegt u nooit zo te ontzétten,
Gebruyk uw’ wysheid, gedane dingen zyn niet te belétten.
Gy zoudt u zo een ziekte op den hals haalen, én licht de dood.
Wy weeten nóch geen volkomen uitslag, licht is de nood
Minder, als men weet.
Wat is ’er te doen? hoe is ’t ’er gelégen?
Onze Magdaleen is, in ’t gaan na de Gouwsche schuit, onder wégen
Van Haasjes zy óf genomen.
Van Haasjes zy óf? wat ik hoor! maar is ze nóch niet weêr te récht?
Wat zou ze weezen, wy hadden gehoopt haar hier te vinden,
En dat het uw zoon gedaan had, om dat ze malkander beminden,
Maar vinden ons bedroogen.
Maar eij lieve verhaal me tóch eens, zo je het niet verdriet,
Hoe ’t in zyn wérk egaen is.
Ik mag’er myn hoofd niet méê breeken;
Ja, ik zél ’t jou zéggen, kyk ereis, Juffrouw, hoe zie ik ’er uit.
Hoor, Juffrouw, ik ging met onze dóchter nae de Gouwsche schuit;
We waaren al by de Poort, mit komt ’er ien an evloogen,
Die slaet me van afteren mit zen mantel in bei men oogen.
Hy geeft men een stoot, hy rukt me omveer, al in ien oogenblik;
Myn stoof vloog in stukken, de tést ’er uit, myn móf, én neusdoek in ’t
                            slik,
Men kap half óf, men élleboog deur!
Ménschen! watte benieren!
Konje jou niet weeren? kon je niet schreeuwen? kon je niet tieren?
Wat zou ik schreeuwen! ’k had ’et wég, eer ik’er om dócht.
En ’er was gien vólk omtrént, als een beetje daer nae. Ik zócht
Myn goed van de straet op, ’k begin nae Maddeleentje te vraagen,
(Ik miende, dat die ook zo gestooten was, én geslagen,)
Maar niemand wist ’er of. Ik roep ’er by ’er naam; maar kreeg
Gien antwoord: Ik dócht, deur de vrees liep ze licht uit de weeg.
Ik zócht ’er in, én by de schuit, én bleef ’er tót an ’t óf vaaren;
Maar zy was ’er nóch kwam ’er niet; ’k ging t’huis, zég al de maaren
Aan Juffrouw, én Sinjeur, die hadden ienig vermoeden op jou zeun;
Dus kwamen ze hier.
Wél is ’t meugelyk! dat is een deun.
Dat ’s onmoogelyk te weeten,
By d’een óf d’ander lichtmis, dénk ik. Haasje heeft vergeeten
Te zéggen, dat Magdeleen in al die tyd schreeuwde nóch riep;
Zo dat z’er licht óf wist, én met hém aan der heide liep;
Anders hadze wél na de schuit gegaan, óf t’huis gekomen.
Wat zél ik zeggen; ’k héb ’er wél zo veul van ezien, en vernomen,
Dat het niet zonder réden was, dat ik dit huuwlyk belétten wouw.
’k Héb méê jong eweest, Frankbuur, al bin ik nou een ouwe vrouw.
Maar als men de meisjens de jongmans zo ziet toelonken, én wénken,
Moet men wél gék weezen, zo men de rést niet kan dénken.
Als ik over myn deur lag, héb ik het vaaken ezien:
Kyk, ik wou goê buurschap houwen, én ik liet ’er betiên;
Ik dócht, wat roert het myn, élk mag zyn eigen luizen vangen;
Maar toen ’er myn malle zeun zen zélven an wou verhangen,
Toen dócht ik, holla wat, dat moet óf.
Ja wél, had gy my gezeid,
Dat z’er niet behoorlyk droeg, ik zou ’t mét groote dankbaarheid
Aangenomen hébben; nu dat zyn gedaane zaaken,
Die men lyden moet, als men ze niet anders kan maaken.
Ik zal ze nu laaten loopen voor die geen, die ze is,
Of zo ik ze kryg, doen opsluiten in een gevankenis.
Béter tusschen vier muuren, als dat ze veur hoer zou loopen.
Aij Vader, z’ is nóch jong, én ’t is jou kind, men kan nóch hoopen.
Men weet nóch alles niet, wy hébben haar zo niet opgevoed,
Nóch zulke éxémpels gegeeven; ik héb nóch al moed.
Ja, éxémpel jy wat, jy verstaet je niet op die kneepen,
Jy hébt een huis vol kijeren, ik weet béter van die greepen,
Ik héb ’er maar twie ehad, zo dat me tyd genoeg overschoot,
Om te weeten, wat ’er in de stad omging, al was ze nóch zo groot.
Ik mien, dat ik stooritjes weet, stond ’et me vry te zéggen,
Wat zou ik je een boekje van de grootste Juffers open léggen.
d’ Ouwers waaren ook wél vroom, de kinders wél opebrógt;
Maar dat belétte niet, óf zy hébben vry wat meer bezócht,
Als een eerlyke vrouw, lyken ik, én myns gelyken.
Ja, myn lieve Juffrouw, had ik niet kénnen óf kyken,
Wat jouw dóchters bemeurien waren, ik had niet iens estreên
Of kwaelyk evonden, dat Lieven mit ’er trouwde, ô neen!
Maar ’k héb ze zo ménigmaal ’s aevonds vinden zoenen, én likken
Mit andere, wat ’er meer gebeurde, zél ik niet verklikken,
Jy bént andersins luij van rippetasy, én fatsoen,
En mit zo veul géld te behylikken, is ’t juist niet te doen.
Dénk niet, dat ik me zo zeer an wat ongelyk géld zou steuren:
Neen, eer veur géld. Had ik niets aan jouw dóchter kunnen speuren;
’k Had ’et wél meugen lijen, al had hy mit ’er etrouwd:
Ja ’k had het graag ezien. Maar ik bin te wys, én te oud,
Om my zo te laeten fóppen.
Ik zou zélf niet begeeren
Een lichte kooij, al was ’t myn dóchter, aan een Jongman mit eeren
Uit te besteeden. Juffrouw Dibberig, ik bén u verplicht,
Dat gy myn familie zo acht; is’er een vlék in, ’t zal niet licht
Weêr gebeuren; want ik meen z’ er zo uit te wasschen,
Dat myn jonger kind’ren wél anders op haar eer zullen passen.
Dat wy nou de belóften scheurden, wat dunk j’er van?
Al wat u belieft, ’k héb uw zoons by my.
Gy moest Magdeleens ook weêr doen geeven.
Wél dat ’s réden,
’k Zél ’er, Lieven, na vraagen. Nóch al kwaelyk te vréden?
Nóch al ziek? héb je de story van je liefste al ehoord?
Kom, kom, de belófte moet ’er weezen, kom lang ze me voort.
Is hy kwaâlyk te pas?
’k Weet niet, hy wil niet spreeken;
Hy leid mit zen kleêren te béd, én mit het hoofd onder ’t déken.
Nou, Lieven, scheeren we mekaar, of maaken we mekaar zwart.
De belófte, de belófte; kom, laet me niet langer teemen?
Of zou je dat staeltje nóch veur je vrouw willen neemen?
Hoor je wel, geef antwoord, óf ik sla je begét blaeuw, én blond,
Hoe duiker zel ’t hier weezen, dénk ik, hébje gien tong in je mond?
De trouwbelófte.
’k Héb ze niet by me.
’k Héb ze niet by me!
Dat’s een stémmetje! is ’t van de gék, Lieven; mien jy me
Zo óf te zétten? Waer is ze dan? zég het me.
Wel heer! hy spreekt, óf’t een Juffer was! Hoe is ’t?
Zit ’er ook een wynd dwars veur jou fondemént eschooten?
Of héb je ’t potegraeu in ’t hoofd? óf de kramp in je pooten?
Voort geef me de sleutel. Wél ik word aârs, als aârs, ik zég,
Dat je me de sleutel geeft, óf zie daer...
Nóch al zo fyn! ja, ja, jy zoekt me wat te kwéllen,
En hoopt me mit zukke wisjes wasjes uit te stéllen.
Maar wy weeten meê raed, én zéllen wél maaken, dat het je mist.
Ae Niesje! ae Niesje! hoor je niet? ae Niesje!
FRANK, JOANNA, DIBBERIG, HAASJE, LIEVEN in de kist. MAGDALEENTJE op ’t
                        béd, NIESJE.
Hier bin ik, hoe roep je zo? ik bin niet doof. Wie hét zen leeven.
Ja, daer is haest by, Niesje, kom, gae strik strak nae Stéven
De Smid, hier in de straet, én zég, dat hy op staende voet,
Mit opsteekers, breekysers, mooker, én byl hier kommen moet.
Loop wat gauwtjes heen, hy moet een hiel stark slót opsteeken,
En kén hy ’t niet doen, zo moet hy het dékzel op hakken óf breeken.
FRANK, JOANNA, DIBBERIG, HAASJE, LIEVEN in de kist. MAGDALEENTJE op ’t
                        béd.
JA, Frankbuur, ik zél maaken, dat jy te vréden bént.
My schiet daar in de zin, dat het misschien wél moogelyk waar,
Dewyl j’ ’er Lievens ommegang zo stréng hébt verboden,
Dat ze érgens in ’t heimelyk by onze vrinden is gevloden,
Om dat ze Lieven misschien graâg veur haar vertrék gesproken had,
Eer gy haar van honk stierde, by ’er Moeij uit de stad.
Ja, had ze geweeten, dat wy ’er wilden doen opsluiten;
Maar daar wist ze niet af, zy moet mét and’re schavuiten
Kénnis gehad hébben. Wie zou haar van de Meids zy
Of durven neemen, als zy ’t niet mét hém stond, die pry?
’K zou my échter zo niet haasten
Mét hét wisselen van de trouwbelóften, want ziet, alles ten kwaasten
Genomen, wat weeten we, hoe dat ze mét Lieven staat;
Wat ’er misschien tusschen hén gebeurd is, te grooten haast is kwaad.
Watte? wou jy nóch staat op heur mit myn zeun maaken?
Wél Juffrouw?
Ontstél je niet Juffrouw; die zaaken
Zullen geen last lyden; ’t zy, hoe ’t wil, al was ze zwaar;
Ik wil de vrucht liever doen opvoeden, én zétten haar
In een plaats, daar ze tégen haar wil kuisch moet leeven,
Als een oneerlyk kind aen een eerlyk man te geven,
Ik héb daar in myn leeven verscheiden’ proeven van gezien.
Van duizend zulke huuwelyken zal ’er niet één geschiên,
Of ze neemen een kwaad énd; én dat zou me veel meer spyten,
Als haar oneerlykheid; ik zoud my zélf altyd verwyten,
Dat ik een eerlyke familie misleid, én bedroogen had.
Alle de TOONEELISTEN.
JUffrouw, daer is Stévenbuur.
Laet hém boven komen.
Gen aevond; ho! men heer Kappetein, wie zou droomen
Jou hier te vinden? wat ’s ’er te doen.
Draag wat respéct.
Zo familiaar niet, ’t staat anders, óf men mét de liê gékt.
Wél ik miszég je niet, wél hoe, men heer! wat sélleweeken,
Wél heij.
Aij Frankbuur, houd het hém ten bésten.
Och Juffrouw Dibberig!
Ik steur m’ ’er weinig aan; maar zégt men ’t hén niet, zo maaken zy
                            zich
Te gemeen.
Wél, men heer, je moet me verékskeseeren,
’k Bin mit ons korperaalschap, as je weet, an den Overtoom weezen
                            teeren;
En ’k héb zo een glaasjen edronken mit de Luitenant.
Of hy véchten ken, weet ik niet; maar van drinken het hy verstand.
Hy nypt ze! de droes...
Jy zégt ons dingen, die wy wél weeten.
Zoo veel praats niet.
Hoe hébben we mekaâr nae ’t gat ezeeten
Mit fluiten, én drielingen, én dat al van den ouwen hond,
Boorde vol eschonken, én schoontjes eleegt tot de grond,
’t Was, óf we ons ryk zouwen zuipen.
Zo niet te schémpen,
Wy zullen ’er wél komen, mét al dat slémpen, én démpen.
Wél waerom niet, men heer, de grootste doen ’t, én gaan ons veur.
Op Comperysiejen, en Dippetasiejen: dat is zo de sleur,
De mieste zaken worden onder een glaasje waer enomen.
Hoe zal ’t weezen? zyt gy hier om te praaten gekomen?
Wél neen, men heer, ’t is maar uit kortswyl, én malligheid;
Houd me ten bésten, héb ik een vry woordtje, óf twie ezeid.
Wat ’s ’er te doen? zie daer, men heer, ’k zél niet een woord meer
                            spreeken.
Ik héb je doen ontbiên om deuze kist op te steeken,
Deuze kist? alreê man, wat droes! dat’s is een schoon Oosters slót,
’t Hét zen wérk in; ’k moet toezien, dat ik hét niet verbród,
’t Wil niet gaen, Juffrouw, ik bin bang, dat ik ’t slót zél bedérven.
En veur diergelyk een wérk, als dat, héb ik ménigwérven
Tien, twaalf Ryksdaalders zien geeven. Ho? ’t is ’er van d’aâre zy
Ineschroefd, ’t is ’er niet óf te slaen, was ik, als jy;
Ik liet ’t niet op steeken.
Ja Stévenbuur, ’t moet weezen,
Al kóste ’t me nóch zo veul.
’t Zél ontrampeneren, is myn vreezen,
Hét déksel is niet half zo veul waerd; ik zou je raên,
Dat je ze me mét de mooker, óf de byl op liet slaen.
Dat schut ik, holla wat! De halve tyd van myn leeven
Lyk Juffrouw weet, héb ik op dat eiken hout wél verwreeven;
Ja ’k loof, ze hét ons wel tien pond van vryven ekóst.
Zo niet te póst,
Beproef het nóch iens mit je opsteekding.
Was ’t myn slót, ’k sloeg de kist liever in honderd duizend stukken.
Besoek het nóch iens.
Al wat je wilt, wat raakt het myn;
Dit zou ’t ’em doen moeten. Sus, sus, ’t gaet, dunkt me nae alle
                            schyn,
Daer, daer, ’k héb het tongetje; op is ’t, ô daer zit de nikker
                            verhólen!
Hoe, is Lieven daar verschoolen?
Bérg me, Juffrouw, hélp! hélp! waer kruip ik in een gat?
Wél binnedystes, kijeren! wat vreemder ding is dat!
Hoe, héb ik twie zeuns! wat droes, hier kén ik niet uit raaken;
We zéllen veur zéker droomen, ik loof niet, dat we waaken.
Hoe zal ik dit verstaan? ik geloof, men houdt me voor de gék,
Gy sluit uw zoon in de kist, én zégt, hy is onder het dék!
Zyt zo niet ontstéld, ik zal u van alles te deegen
Onderréchten; hoor my maar.
Juffrouw, spreekt ’er niet tégen,
’t Is jou zeuns giest, die hier in zyn kamer licht spoekt, én waart,
Zie ereis op ’t béd, óf hy ook nóch leeft, én hoe hy vaart.
Hoe ziet hy ’er uit, hoe staen zen oogen! hoe trékt hy zyn tronie.
Aij meid, je bént gék.
Zéker éven iens, als Appellonie,
Die we d’aâre week ekist hébben.
Ay, geef gehoor, én swyg stil,
Laat Lieven spreeken.
Ja, ’t is altyd wél teugen myn wil,
Dat ik dorst, ik zou altyd eerst iens op ’t béd willen kyken:
Jy ként gien twie zeuns hébben, dat kén altyd niet lyken.
Ik durf dat wél doen, zie daer; och! ’t is onze dóchter, men heer,
Wat zél hier uyt broên,
Ik val voor u op myn knyen neêr.
Sus, sus, ’t is nóch geen tyd om vergiffenis te vraagen;
’k Moet wat meer omstandigheeden weeten, eer we ons verdraagen,
Hoe komt ge hier in huis!
Myn Heer, ik héb ’er hier gebragt,
Toen ik ze van Haasjes zy nam.
Niet waer? wél heer! wat kénnen die kijeren niet verzinnen!
Heur hier in huis te bréngen, wél Lieven, hoe dorst j’ ’et beginnen.
Om dat ik liever ’t uiterste, ja alles waagen wou,
Als dat ik uw dóchter, die ik myn’ toekomende vrouw
Rékende, zou verlaaten.
Heeft men u kénnis gegeeven,
Dat ik ’er vast wou doen zétten?
Ik had het hém geschreeven,
Vader lief.
Mét myn oor
Leij ik aan de deur, toen Moeder by u ging op ’t kantoor,
Om dat ik ’t sleuteltje van myn kabinétje miste,
Waar uit ik daadelyk het heele gevólg wél giste.
Maar hoe kreeg Lieven de weet?
Myn heer, zy schreef my déze brief,
Gy kunt ze leezen, zo ’t u belieft, én ’k had uw dóchter te lief,
Om ze verlégen te laaten.
Hoe hébt gy die gekregen?
Ik smeet ze hém van de zólder toe.
Magdeleen, daar strydt tégen,
Dat Haasje altyd by u was: liet gy haar dan alleen?
’k Zond u immers om wat vuur na beneên,
Toen ik van de tafel kwam, want ik zag Lieven aankomen.
Ja, dat ’s waer; hébje die gelégenheid waer enomen?
Die had ik leeg gemaakt,
Om uw dóchter daar in te bérgen, én door ongeluk raakt
Het slót toe. Ik meende ’er myn zélf maar in te passen,
En ’k had de sleutel in myn zak.
Mét komt Juffrouw ons verrassen,
Daarom liep ik na ’t béd, daar ik my onder ’t dék verstak.
Wél! wel! wel! maar Frankbuur, vraag ook nae de belóften.
Maar hadden de dingen nu heel na uw’ zin afgeloopen,
En dat we u niet gevonden hadden, wat had gy te hoopen?
Wat zoudt gy gedaan hebben?
Dat héb ik nóch niet overleid,
Dit moest altyd voor gaan, men kon daar na met bezadigheid
Overléggen, wat ’er te doen stond. Ik was zeer verlégen,
Maar ik hoopte u, én myn Moeder mét smeeken te beweegen,
Dat gy my eindelyk het huuwelyk mét uw kind toe zoudt staan.
Och Vaderlief, ik weet, ik héb u misdaan.
Ik héb u vertoorend, maar verbeeld u ’t eléndig leeven,
Dat ik vreesde, én wilt me tóch dit vergryp vergeeven.
Nu Vader, vergeef het haar, ’t is immers uw liefste kind.
Men moet die kinderen ’t hardst straffen, die men ’t meest bemint.
Zo is ’t, Frankbuur, ik zou me niet steuren an heur huilen,
Maar belief je, dat we de trouwbelóften nou verruilen.
Neen, Juffrouw Dibberig, ik word nu heel anders te raâ.
Hoe spring je ’er weêr uit?
Hoor, myn man ziet op voordeel, nóch schâ,
Voor zo veel ’t géld raakt, als hy zyn dóchter zou besteeden,
Maar de eer gaat vérder, daar men trouwbelóften, én eeden,
Aan malkanderen geeft, gaat somtyds meer om, als ’t wél behoort.
Ook zal dit haast onder de liê komen, én uw Zoon moet zyn woord
Wél houden, hy is mondig.
Gaern; maer gelieft niet te dénken,
Dat ik ooit in ’t zin gehad héb, haar naam óf eer te krénken.
Uw dóchter heeft by my geen kwaad geleeden, ze is nóch ongerépt,
Zo dat gy dat punt geensins in acht te neemen hébt.
Met verlóf, Vader. Juffrouw, my dunkt, ik héb lang genoeg geleeden,
Dat gy my uitgemaakt hébt, al wist gy veel op myn eer
Te zéggen, ’k zou onbesproken zyn, had ik me niet te zeer
Met Lieven ingelaaten, dat ’s al ’t kwaad, dat ik myn leeven
Met eenig Jongman in de heele waereld héb bedreeven.
Nóchtans héb ik my gedraagen, gelyk hy zéggen kan.
Mit gien Jongmans in de werreld, was hét dan mit een getrouwd man?
Moeder, ik kan ’t meê niet verdraagen. ’K word onverduldig,
Dat gy iemand, die ik myn Vrouw hoop te maaken, zo onschuldig
Durft lasteren, daar gy ter waereld niets op te zéggen weet.
Daarom, is ’t myn Heer Franks wil, ik zal die eed
Van de belófte bekrachtigen mét myn woord te houwen,
En haar, mét, óf tegen uw’ wil, zo haast, als ik kan, trouwen.
Want dat ik Magdaleentje zo heimelyk vrydede is uw’ schuld;
Ik kénde uw onverstand, én vreezde voor uw ongeduld,
Dat ik tóch éndelyk hoopte te beweegen, óf om te zétten;
Maar nu ’t dus verr’ is, zo ’t myn Heer wil, zult gy ’t niet
                            belétten.
In déze stand van zaaken zal my eer, én vrindschap geschiên.
’k Wéd neen, én dat jy die dag jou leeven niet zélt zien.
Wél kyk daer, ik zag je liever van beuls handen stérven,
Als in een huis met zo veel kijeren trouwen, ’k zél je ontérven.
Ontérf me, zo je kunt, én zo je wilt, ’k zal ’t échter doen.
Vaders goed moet ik tóch hébben.
En teugen myn wil! is dat fatsoen?
Is dat fatsoen, eerelyke lieden kinderen te schénden
In haar naam en faam!
Voed kijeren op! waar zél ik me wénden!
Nou Frankbuur, toon jy, dat je een oprécht man bint, én houdt je
                            woord;
Ruilen wy de belóften, lyk je beloofd hébt! én zo ’t behoort.
Je durft van ons kind tót ’er onschuld zo afléggen;
En men zou u nóch vrindschap doen?
Och! ’k weet op jou kynd niet te zéggen,
As alle eer, én deugd, ’t kwam maar by, dat ik me versprak,
Dat beurt me wél meer, maar daer gaen veul woorden in een zak.
Als gy tót ons voordeel spreekt, mag men dan uw woorden
Wél gelooven?
’k Weet niet béter, of wy hoorden,
Dat gy uw zoons huuwelyk mét myn dóchter gaern zoud zien,
Als ze maar eerlyk was, vér van het hém te verbiên.
Héb ik ’t ezeid, ’k héb ’t niet eschreven.
Ik héb geschreeven,
Dat ik ze niet verlaaten zal zo lang, als zy, én ik zullen leeven.
Dies wat gy doet, hoe gy ’t draait, hoe gy ’t wéndt, hoe gy ’t keert,
Ik zou liever stérven, als achter uit treeden, ik zweer ’t,
En daar is myn hand, wil ik niet, de Wét zal me dwingen.
Zoud ik het toe staen moeten? wél onmeugelyke dingen!
Ja, én zo je ’t belétten kost, zo vloog ik in myn wisse dood,
Of na Oostindje, óf tégen de Fransman, óf op de Vloot.
’k Zou desperaat zyn, ’t allerslimste mogt gy wél vreezen,
En gy zoudt ’er d’oorzaak van zyn.
Ay Frankbuur, geef je Dóchter dan tóch een mooij sommetje meê.
Twintig duizend gulden léggen omtrént in de bank reê,
Wél nou, ’k zie, zyn trouwtje
Hét hy verkwakkeld; maar wees jy ’em tóch een huislyk vrouwtje.
Sta je ’t toe?
Wél Kinderen, geluk.
Veul geluks, men heer Lieven, én myn een groot bruilóftsstuk.
Kyk, Stéven had je mit zyn mooker de kóp ineslagen.
Had ik ’et niet belét; daerom dénk....
En ik bin van men dagen
Zo niet etaisterd; daer, dunkt me, behoorde je ook op te zien.
Ik zal je élk twintig ducatons geeven.
En ik élk tien.
Mit verlóf, vrinden, mag ik men ook wél een woordje verstouten?
Te spreeken?
Dat ik mit onze Fokel op de kouwe bouten
Den darden dag komen mogt; kyk, ik spreek nou mit verstand,
Ik héb ’er méê al wat toe edaen.
Ja Stéven, daar is myn hand,
Jy wordt ’er de dérde dag genood.
Ik dankje. Luk, én zégen
Moetje hébben; gen aevond, ik gae.
Wy ook, ’t is half négen;
En wy hébben van dézen avond een vrind, óf twé genood,
Om over Magdeleen te beraadslaagen, belieft u ons brood
Méê te proeven, Juffrouw, gy zult ons vrindschap doen.
Wy meugen
Nou over de gebóden raadslaagen, ik héb ’er niet teugen,
Als myn maag.
Zieltje, geef me de hand, én gaan we meê beneên.
Daar is ze, Lieven, ’t geheele lichchaam, én ’t hart mét één.
Euripides Feniciaensche
of Gebroeders van Thebe
Joost van den Vondel: Euripides Feniciaensche of Gebroeders van Thebe.
						Amsterdam: wed. van Abraham de Wees, 1668.
De voestervader van Antigone
Rey van Feniciaensche vrouwen
Polynices
Eteokles
Meneceus
Anderde Bode
Unanimes armare in praelia fratres.
Den weledelen en grootachtbaeren heeren, Mr. Lambert Reinst, Cornelis van
					Vlooswyk, heere van Vlooswijk &c. Cornelis de Vlaming van Outshoren, heere
					van Outshooren &c. Mr. Gilles Valkonier,
Regeerende Burgermeesteren en Raeden van Amsterdam.
Indien men menschen by planten magh gelijken, zoo slachten 
					staetzuchtigen het klimop, dat, naer zijnen aert genoemt, geduurigh 
					by de muuren opklimt. Zoodaenigen openbaeren zich de maghtigen, 
					die, noit met hunnen staet vernoeght, altijt poogen hooger
					in top van mogentheit te steigeren, en op glimpige titels hunne
					nagebuuren en anderen onrechtvaerdigh beoorlogen. Hierom
					wort de gansche weerelt zonder ophouden omgeroert, gelijk een
					ongestuimige zee, waerin ontelbaere vorstendommen, en volken
					schipbreuk aen goet en bloet en have lijden, en jammerlijk vergaen. 
					Alexander de Groote, Persien en ten deele Indien overwinnende, 
					bedroefde zich, toen hy hoorde dat'er meer weerelden
					waren dan deze, met onze voeten betreden, en blaekte van oorloghsyver 
					om hooger op te trekken, ten waere zijne Macedoniers
Fraterno primi maduerunt sanguine muri:
Montagne, ridder van Sint Michiel, wil den gebroedertwist eenighzins, 
					als niet vreemt verschoonen: dewijl gebroeders, gelijk in 
					een zelve spoor hun avontuur en geluk zoekende, de wagens
					slachten, welker assen elkandere te na komende, lichtelijk onderling 
					schokken en verwarren. Het treurspel der Thebaensche gebroederen hier 
					van den wijzen Euripides ten tooneele gevoert, 
					bekrachtight dit mede, en nietemin taisteren d'oude Grieken, zoo
					Plutarchus getuight, het bloedigh lijfgevecht der gebroederen, en
					oorlogh voor Thebe, gelijk een schendigh lasterstuk, met den
					toenaem van eene Kadmische overwinninge.
Nulla fides regni sociis, omnisque potestas
Impatiens consortis erit.
De doorluchtige heer Hugo de Groot, namaels gezant der kroone 
					en koninginne van Sweden, op Loevestein ter eeuwige gevangenisse gedoemt, 
					om zijne stantvastigheit in 't verdaedigen van
					's lants vrydom en hantvesten, koos in den kerker, onder andere 
					oefeningen, de vertaelinge uit van dit treurspel, de kroon van alle 
					Euripides werken, het welk hy, sedert door Godts genade verlost,
					te Parijs voltrok, van waer de koninglijke gezant my gewaerdighde 
					eenen afdruk toe te zenden, met eene lofreede zoo heerlijk verciert, 
					dat'er niet kan toegevoeght worden zonder het werk te verongelijken.
Nu neeme ik de vrymoedigheit my zelven d'eer te geven deze
					vertaelinge den heeren Burgemeesteren op te draegen, naerdien
					de schriften van dien onsterflijken man, overal De Groot en eerlijk
					en heerlijk, u ten hooghste behaegen, en in 't byzonder het boek
					van het recht van oorloge en vrede, waermede de geleertste bedienaers 
					van staet, als by Themis onfaelbaer orakel, in tijt van
					bekommeringen zorghvuldigh te rade gaen, om hunne heeren  
					meesteren ten beste te dienen. Ontfang dan, weledelen heeren 
					dit verduitschte tooneelwerk naer uwe heuschheit, en guntme altijt 
					te blijven
Uwe weledele onderdaenige dienaer
Inhoudt der gebroederen van Thebe.