floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Soo zegt my doch of gy dees Raniclis lang kende,
En hoe het quam dat hy by u dees Brief dorst zende,
Ook waer dat gy hem spraekt.
De tijd ik hem eerst zag,
En kennis kreeg, zoo lang is als mijn heugen mach;
Dies hy my onbevreest den Brief wel mocht vertrouwen,
Dies spreekt u hertens grond, ik zal 't verborgen houwen.
Ach! hoe geliet hy hem, als hyze had door-lezen?
Och! ja; als dat zijn Ziel ten Hemelscheen te gaen.
Maer dat hy u had op 't hoogst misdaen,
Ten tijden als hy u eens zach by Cypriaen;
Waer uyt de jalouzy in d'hoogste top gerezen,
Hem nu een oorzaek geeft van uwe Liefd te vreezen;
Soo hy verzekert waer dat gy noch even zeer
Hem minde; ja hy swoer te minnen u zoo weêr;
Ach! als ik noch bedenk, de vreugde die uw Lief
Betoonde, als ik hem behandigden uw Brief;
Hy gafze kus op kus, hy boog hem neêr ter aerden,
Ontfing uw lieve Brief, in grooter eer, en waerden.
Doet doch zoo veel om mijn, by Raniclis weêr gaet,
Getuygt hem hoe dat hy in 't hert geworteld staet;
Segt hem ('t geen gy zult zien) ter Liefde van zijn minne,
Dat ik ter aerden boog, aen bad de Liefd Godinne;
Dat ik mijn hert en ziel, mijn Lief ten dienst mach bien,
En dat ik op een kort hem weêr by my mach zien;
Om mijn getrouwe Liefd hem trouwelijk te tuygen,
Al knielende ter aerd, mijn voor zijn voeten buygen;
Segt dat ik hem misdaen, maer hy niet heeft aen mijn,
En dat ik bid dat het my mach vergeven zijn;
Segt hem dat ik zijn Brief zoo lang voor hem zal kussen,
Tot ons de eer toe laet der Liefden brand te blussen;
Segt hem dat ik den dag, de uyr, minuten tel,
Verwachtende (op hoop) dat ik met hem verzel.
De Goden u bewaren;
Maer hebt gy, Iufvrouw, ook te zeggen hem yets meer?
Wel aen, ik ga; noch kom ik weêr;
Maer zal ik Raniclis voor vast toe mogen zeggen,
Dat gy genegen zijt op hem uw Liefd te leggen?
Rozem,
Och ja; en dat ik sweer, het zy in wat geval
Ik raeken mocht, dat ik hem eeuwig minnen zal.
Voogdesse mijnes Ziel, Voedstresse mijns gemoed,
Nu ik uw trouwheyd zie, ziet wat mijn trouwheyd doet;
Mijn Liefde, waerde Lief, in 't hoogste top gevlogen,
En ziet uw Raniclis nu staen, Lief voor uw oogen.
Mijn Lief, mijn waerde hert, mijn uytverkooren Ziel,
Voor uw getrouwe Liefd ter aerd ik neder kniel;
Wat doet de Liefd niet al, gy in dees Boere kleeren?
Vw liefde, Lief, verdient dat ik (die om u leef)
Mijn Ziel, en leven u, Lief, tot belooning geef;
Behaegt u mijne liefd, ik sweer u trouw te houwen.
En dees dat ik tot u uyt Liefd genegen bin;
Mijn waerde Rozemond, uyt goê genegenthede,
Bid ik u, dat gy my verleent, Lief, noch een bede.
't Gebieden staet aen u, aen mijn, Lief, het volbrengen,
Dies spreekt wat u gelieft, ik zal 't mijn Lief gehengen.
Alzoo my Celestyn (door schijn van Herderin,)
Behulpzaem is geweest ten dienste van mijn min,
Is 't billik dat ik haer mijn hulpe weêr verleene,
Dat zy met Cypriaen, in Liefd meê mach vereenen;
In welke zaek mijn Lief haer kan zeer dienstig zijn,
Mits dat gy u verkleed in schijn van Celestyn;
En Celestina haer in schijn van Rozemonde,
'k Weet dat door dit beleyd een oorzaek werd gevonden,
Dat Cypriaen zijn Liefd aen Celestina toond,
En hy aen haer, en zy aen hem haer Liefde loond.
't Is wonder wel bedacht, ik zal mijn Lief genoegen,
Ik zal als Herderin vertoonen Celestyn,
En gy als Rozemond, zult in mijn kleeding zijn,
Op dat door dit beleyd uw Liefd ten eynd mach raken;
Kom laet ons gaen, en ons op 't spoedigst vaerdig maken.
DEn mensch onlukkig is, die niet bedenkt zijn staet,
Hoe 't menschen leven als een teere blom vergaet.
Onlukkig zijnze die niet denken op dees zaken,
En zijnde wel te pas, haer reekeninge maken.
Onlukkig is de mensch, die nimmermeer betracht
Het alder-grootst geluk; maer (leyder!) minst geacht.
Onlukkig leeft die mensch, die 't leven acht in waerde,
Als of het lichaem noyt zal rotten in de aerde.
Onlukkig leeft die mensch, die zoo zijn dagen slijt,
Als of na deze Eeuw noyt komen zal een tijd,
Een tijd van reekenschap. Onlukkig aerdsche menschen,
Die alle valscheyd pleegd om tijdelijke wenschen.
Onlukkig leeft die mensch, die eer, die staet, die pracht,
Die dit aertsch leven meer als 't Hemels leven acht.
Onlukkig leeft die mensch, die zelfs zich derf in beelden,
Dat hy 't aardsch leven mach gebruyken in de weelde.
Ach! wat verandering getuygden my 't gemoed,
Als ik flus overdacht mijn afgestorven bloed;
Waer zijnze, die voor mijn op aerd plachten te leven?
Waer hy, die door zijn kracht zoo menig Ziele velde,
In kloeke feyten zich, als Mars, ten strijde stelde?
Gebrooken als een glas, verdord gelijk een bloem;
Wat baet den minnaer nu, die voortijds placht te wezen,
Zeer aengenaem onthaeld, en by zijn Lief geprezen,
Wat baet dien minnaer nu 't geen hem doe was zijn vreugd?
Dat was zijn Liefs aenschijn, 't wel leven in haer jeugd;
Waer is 't goud geele hayr, gekruld en zoet bestrengeld,
Met zijde snoertjes, en met strikjes dicht door mengeld?
Waer 't hooge voor-hooft wit? waer wangen bloozend blank?
Waer 't lieffelijk gespel? waer 't aangenaam gezank?
Waer al het zoet gevry? waer doch al deze dingen?
Tot stof en asch vergaen door tijds veranderingen;
Ach! als ik dit bedenk, en sla mijn oog op mijn,
Soo werd ik overtuygd, dat ik mijn Celestyn
Heb grootelijks misdaen; 'k heb haer belooft te trouwen,
't Geen ik te breken zocht, maer ach! 't is my berouwen;
Ik wil mijn Celestyn met heusche dienst en groet
Eerbiedig spreeken aen, en vallen haer te voet;
Met beeding dat zy my, mijn misdaed wil vergeven,
En dat ik haer getrouw zal dienen al mijn leven.
CELESTYN in de kleeding van ROZEMOND; ROZEMOND in de kleeding van
						CELESTYN; RANICLIS in Boere gewaed.
Daer komt mijn Celestyn; ach! Hemel, doet mijn tuygen
Aen haer mijn groot berouw; eerbiedig ik my buyge
Voor uwe voeten neêr; deugd waerde Celestyn,
'k Bid u, dat mijn misdaed my mach vergeven zijn;
Indien gy waerdig kend uw Liefde my te toonen,
'k Zal die met trouwe dienst mijn leven lang beloonen;
Ontfangt my in genâ, en neemt mijn liefde an.
't Is nu zoo verr', eylaes! dat het niet wezen kan,
Ten aensien gy van my onwaerdiglijke scheyde,
En vrijden Rozemond, en mijn uw Liefd ontzeyde,
Heb ik dees Huysman nu gegeven mijne Trouw,
Soo dat gy Rozemond, betracht voor uwe Vrouw.
Ach! Celestina, ach! waer zal ik my dan keeren?
Ach! Hemel, goede Goôn! laet deze Siel uyt-teeren
In quijning en geknaeg, in quelling en verdriet,
Dat mijn ontrouwigheyd is aen mijn Lief geschied;
Ik bid u Celestyn, zoo 't is in uw vermogen,
Ontfangt my in genâ, en toond mijn uw medogen;
Zijt gy noch niet getrouwt, zoo toond uw trouw aen mijn,
Ik zal ter dood getrouw in alle dienst u zijn;
Medoogt u, waerde Lief, toond meêly (door 't berouwen,)
En 't geen ik heb beloofd, mijn Lief, laet my dat houwen.
Ten kan niet zijn, vermits dees Huysman is haer man,
Die voor zijn Herderin haer neemt in d' echte an;
Ach Cypriaen! is u mijn Liefde nu dan tegen?
'k Heb geen genegentheyd als tot mijn Celestyn,
En zoo 'k die niet geniet, zoo zal 't ook niemand zijn;
Dies ik in eenzaemheyd wil slijten gaen mijn dagen,
In bitt're quijning, en in droeve quelling knagen,
Tot boete mijns misdaed, en straffe mijner zond;
Vaer Rozemonde wel.
Noch meer zult gy bevinden,
Ik kus mijn waerde Lief.
Ik ben niet die ik schijn, aenschouwt eens Cypriaen,
Wat wy uyt Liefde niet al hebben onderstaen;
In dit Boerins habijt heb ik mijn Lief gevonden.
Vergeefs is 't niet gezeyd, Liefd is een wonder ding,
Vermits wy zien dat Liefd, werkt veel verandering.
De camisards
La Lande
Ravanel
Valmal
De camisards.
Ach! die rampzaalgen zyn ons mededoogen waard!
De vervolging om verschillende begrippen in het stuk van Godsdienst is, ten allen
					tyde, een treurige oorzaak geweest van 't vergieten van veel onschuldig bloed
					onder de Christenen. Vrankryk heeft 'er in de voorige en in het begin deezer
					eeuwe eene wonde door gekregen, waaräan het nog kwynt. De laatste poogingen der
					Hervormden in de Cevennes, om zich van geweetensdwang te bevryden, verschaffen
					een aandoenelyk tafreel voor de Nederlanders, wien het, door Gods zegen, voor
					twee eeuwen gelukt is zich daarvan te ontslaan. Dit is de reden waarom ik deeze
					stoffe tot een onderwerp van het volgende Dichtstuk, de Camisards, verkoren
					heb.
Mogt de herinnering van de elende, door onze Geloofsgenooten geleden, ons ten
					klaarsten doen beseffen den zegen die ons dierbaar Vaderland thans geniet!
Mogten liefde en zachtmoedigheid, de waare kenmerken van het Christendom, in
					hetzelve langs hoe meer toeneemen; opdat menschlievendheid, verdraagsaamheid en
					weldadigheid, zo wel als dapperheid en vryheidzucht, altoos de trekken van het
					beeld eens rechtschapen Nederlanders uitmaakten!
Cavalier, Opperhoofd der Camisards.
Catinat. } Hoofden der Camisards.
Ravanel. } Hoofden der Camisards.
Billard. } Hoofden der Camisards.
Charles, Vader } van Cavalier.
Marianne, Moeder } van Cavalier.
Charlotte, Zuster } van Cavalier.
Cadet, Broeder } van Cavalier.
Villars, onder den naam van d'Aygalliers, Fransch Opperbevelhebber.
La Lande, Fransch Bevelhebber. Zwygende.
Castanet. } Hoofden der Camisards.
Valmal. } Hoofden der Camisards.
La Plante. } Hoofden der Camisards.
Gui. } Hoofden der Camisards.
Bende van Camisards.
Bende van Fransche Soldaaten.
Het TOONEEL is een bosch, in 't gebergte van de CEVENNES.
Cavalier en Billard, met den degen in de vuist, gevolgd van een bende
						Camisards, schielyk opkomende.
Houd stand! Myn Broeders! staat. Wacht hier de vluchtelingen.
De wreede vyand, die in Nage ons dacht te dwingen,
Laat u, in weêrwil van zyn woeste razerny,
't Cevennesch steil gebergte en deeze bosschen vry.
Hervat uw' heldenmoed in spyt der zwaarste plaagen.
De snoode list mooge u verstrikken in haar laagen,
Het toomeloos geweld baade in uw dierbaar bloed,
Gy zyt in 's Hoogsten hand, en word door hem behoed.
ô Vrankryk, zo geducht voor de omgelegen Landen!
Zult ge eindloos wroeten in uw eigen ingewanden?
Word door uw dwinglandy, die eindloos slagt of boeit,
Het waar geloof verdelgd, zyn' invloed uitgeroeid?
Neen. Schoon de woede en moord uw blinde dwaaling sterken,
Het schuldloos martelbloed is 't zaad van onze kerken.
'k Besef, hoe juist myn geest de omstandigheden wikt,
Nog niet door wat bedrog wy heden zyn verstrikt.
't Gelukte ons meer dan eens in Nage rust te vinden.
De inwooners van die plaats zyn Hugenooten, Vrinden,
Van wier onkreukbre trouw zich elk verzekerd houd.
'k Heb echter u noch my hen onbedacht betrouwd.
Bewust dat Nages muur den vyand niet kon stuiten,
Zette ik de posten uit, en deed den toegang sluiten.
'k Had op den tooren-zelv', die 't omgelegen veld
In 't ronde gadeslaat, een trouwe wacht gesteld,
Opdat het minst gerucht in tyds zou zyn vernomen.
En ach! nog naauwlyks in myn Ouders huis gekomen,
Zag ik, den eersten nacht, des vyands list gelukt,
En met het ryzend licht hem in het dorp gerukt.
De Hemel weet alleen door wien wy zyn verraaden.
De wreede Montrevel, die door zyn gruweldaaden
Al 't Land met bloed vervult, heeft overäl zyn spiên;
Ligt is door een' van hen ons oogmerk afgezien
Om in 't gezegend Nage, in 't byzyn onzer Vrinden,
Nu hy naar 't hof vertrekt, een weinig rust te vinden,
Eer ons Villars, in 't kort in zyne plaats verwacht,
Op nieuw alöm bestook' met Vrankryks oorlogsmagt.
Deeze overrompeling zal onze elend verzwaaren.
Hoe kwaamt gy op de markt, door 's Konings digte schaaren?
'k Was naauw' op straat, of vond me omzet aan alle zy',
En zag slechts weinigen van de onzen nevens my.
Wy schoolden saam, getroost, zo onze hoop mogt faalen,
Voor 't minst ons schuldloos bloed met bloed te doen betaalen.
In deezen stand vergrootte een nieuwgekomen schaar',
Die de eerste benden sterkte, ons dreigend lyfsgevaar.
Haar Hopman riep haar toe, zyn' drom voorüit gevlogen:
‘'k Zie Cavalier. Schiet toe. Hy is in ons vermogen.’
Op deeze taal grypt me een dragonder woedende aan;
'k Zag hem door een' van ons den arm van 't ligchaam flaan;
't Gelukte myne hand een' zyner rotgezellen,
Die me aan de kleeders hield, door een pistool te vellen;
Een derde viel 'er by, getroffen door myn' dolk.
Toen zag ik verderäf verscheiden van ons volk,
En riep: Verzamelt u. Laat ons te saam verëenen.
Dringt op de benden aan, en slaat 'er stout door heenen.
Men volgde dit bevel met onweêrstaanbren moed.
Dus raakte ik op de markt, met myn' getrouwen stoet;
Waar ik u vond, aan 't hoofd van uw bestreden bende.
Ik kreeg al vroeg bericht van de opgedaagde elende,
En had, zo goed ik kon, een vriendenrei vergaêrd,
En op de dorpmarkt hen in haast ten stryd' geschaard,
Of 't ons gelukken mogt den vyand daar te stuiten;
Doch 't viel zyn overmagt niet zwaar ons in te sluiten.
Wy waren 't leven kwyt indien uw onderstand
Ons niet ten juisten stond gered had uit zyn hand,
En ons de kans verleend om 't veege lyf te hoeden.
Dan ach! hoe zal de wraak op onze broedren woeden!
Hoe veel rampzaligen zyn nog in 't dorp bezet!
Hoe veelen omgebragt! hoe weinigen gered!
Ginds zie ik Catinat. God lof! hy is behouên.
Cavalier, Billard, Catinat, een bende Camisards.
Ach! Broeders! mag ik u op de aarde nog aanschouwen?
Myn Hartvriend! welk een ramp treft ons in deezen stond!
ô Bloeijend Languedoc! Nu gaat uw heil te grond!
Nu zal het Bygeloof, dat doof is voor uw klagten,
Uw ongelukkig volk als lammren deerlyk slagten!
Hoe staat het in het dorp?
Het schriklyk moordgerucht
En jammerlyk gekerm vervult de ruime lucht.
Wy hebben 't all' verricht wat trouw en moed vermogten;
Een' stoet van vrouwen en van kindren vrygevochten;
Een troostelooze rei, die in het wreedst verdriet
Of vader, of gemaal, of broeder achterliet.
De dappre Castanet geleid hen naar de holen,
Waarïn, naar uw bevel, de onweêrbren zyn verscholen.
Een deel der onzen heeft nog tydig zich gered,
Eer 's vyands ruitery de dorpbrug had bezet.
Maar ach! by onze vlucht wierd daar reeds post genomen;
Dus heeft geen mensch meer hoop om uit het dorp te ontkomen.
ô Vaderlyk Gezin! hoe treft me uw deerlyk lot!
Tegen Catinat en Billard.
Myn Vrienden! laat ons saam het treurig overschot
Dat nog behouden bleef, voor 't woên des krygsvolks dekken.
De vyand zal gewis naar dit gebergte trekken,
Opdat hy met den schrik der neêrlaag voordeel doe.
Tegen Catinat.
Bezet het bosch alöm, en sluit de paden toe,
Met dit manhaftig volk, totdat wy hulp erlangen.
Clari zal haast Rolland de tyding doen ontfangen
Van onzen wreeden ramp, en is alrede op weg.
Zo stuit men 't verder leed door moed en overleg;
En kan de Camisards, die 't nog gelukt te vlieden,
In 't wyken naar dit oord gereeder bystand bieden.
Ik keur uw oogmerk goed, en zal daaräan voldoen.
Mogt uw getrouwe zorg ons nog in 't uiterst hoên!
Tegen de bende Camisards.
ô Helden! volgt myn spoor. Ach! mogt het ons gelukken
De vluchtelingen nog aan nood en dood te ontrukken!
Cavalier, Billard.
Ik speur uw bittre smart, en deel in uw verdriet.
Myn diepgetroffen ziel verbergt haar droefheid nier.
Het krygsvolk zal gewis zyn' ouden aart betoonen,
En niets dat leven heeft in 't schuldloos dorp verschoonen.
Myn waardige Ouders! ach! wie zal u bystand biên?
Hoe zult gy 't moordend staal of 't martellot ontvliên?
En gy, myn Zuster! reeds in wanhoop neêrgedompeld,
Om 't smartlyk onheil dat uw' Gaê heeft overrompeld,
Wat lot wacht u; wat lot de jeugdige Cadet!
Is niemand van ons huis uit deezen nood gered?
Ach! had ik, meer bedaard, door myn getrouwe zorgen,
ô Magen my zo waard! u allen eerst geborgen!
Myn pligt dreef my naar 't volk dat my bevolen is;
't Behoud der Godskerk hing aan hun behoudenis.
Vertrouw op 's Hoogsten hulp, in weêrwil der gevaaren.
Gy zorgde voor Gods huis, hy zal uw huis bewaaren.
Toon dat ge in 't woên der smart uw hartstogt meester zyt;
Denk dat ge u-zelv' aan 't heil der kerken hebt gewyd.
Denk hoe veel duizenden u aanzien als hunn' hoeder.
Gy vind in elk van hen een' Vader of een' Broeder.
Al 't Land, door 't Bygeloof gestort in 't aakligst wee,
Ziet uit naar 's Hemels hulp en die van Cavalier.
Myn trouw zal in den nood myn Broedren niet begeeven.
Helaas! wie ziet hen ooit aan hunne elende ontheven?
De gantsche landstreek is vervuld met brand en moord,
Sints wreede Chaila 't eerst den Godsdienst heeft gestoord;
Sints hy, gelyk een wolf, de lammrenkooi beloerde,
En 't Godgetrouwe volk gevangen met zich voerde.
Perrier verloste hen ter liefde van zyn Bruid.
't Is waar; dan ach! wat heil wrocht die verlossing uit?
Een listig vreêverbond, om 't volk met wisser slagen,
Terwyl 't den schroom verbant, in zyn verderf te jaagen.
Totdat Perrier op nieuw voor hen ten stryde trok,
En zelf het offer wierd van d'opgekropten wrok.
Nog wierd het Bygeloof geen meester van deeze oorden.
La Portes heldenmoed weêrhield het schriklyk moorden.
Hy liet het leven in een' ongelyken stryd?
De Hemel heeft nochtans den Hugenoot bevryd.
Rolland trad in zyn plaats, en wist met onze benden
Den zieldwang reis op reis kloekmoedig af te wenden.
En zelfs, schoon Nages ramp ons hart zo billyk deert;
Wy zyn verrast, 't is waar; maar zyn niet overheerd.
Wy hebben volks genoeg, men kan den kryg verduuren;
Wy hebben wapenen, gevulde voorraadschuuren,
En klederkamers in de holen van 't gebergt';
Ons gasthuis opent zich voor dien ons bystand vergt.
Rolland zal met Clari haast volk en voorraad zenden.
Och! of zulks strekken mogt tot stuiting van de elenden!
Wy rekken 't leven nog voor 't minst door tegenstand:
Zo die bezwykt is 't uit met Kerk en Vaderland.
Het Bygeloof is doof voor smeeken en vermaanen,
En baad zich in het bloed van deugdzaame onderdaanen.
Wat heeft die pest in 't Ryk al onheils aangerecht!
Hoe veele sterkten zyn door haar geweld geslecht!
Wat steden deelden niet in de algemeene elende?
Wat dorp bleef vry van moord? Wat kerk bleef overënde,
Sints haar ontzinde drift 't verdrag van Nantes schond,
Waardoor de Hugenoot zyn' staat verzekerd vond?
Gezegend Langedoc, dat in geruster tyden
Uw onbesmet geloof vrymoedig mogt belyden!
Hoe diep hebt gy gedeeld in dit rampzalig lot!
Cevennes hoog gebergt' behoed het overschot
Dat in den springvloed, dien ge al 't land zaagt overstroomen,
Het moordrad, zwaard of koord of brandstaak is ontkomen.
Dat overschot, met ons getroffen door 't geschrei,
Dat naar den Hemel stygt uit dorp en uit valei,
Geeft nog den moed niet op zyn Broedren vry te stryden,
Die allen zyn gedoemd om 't martellot te lyden.
Algoede Hemel! stuit der boozen overmoed!
Verhoor het wraakgeschrei van al 't onschuldig bloed!
't Valt braave Rechters zwaar zelfs schuldig bloed te plengen:
Zou de Opperrechter dan der vroomen moord gehengen?
Neen, neen. Men steune op hem in al ons ongeval;
Verzekerd dat de straf de boosheid volgen zal.
Wie zie ik herwaards spoên?
Gy hebt geen stof tot vreezen;
Het bosch is wel bezet, het zullen Vrienden weezen.
Wat heil! 't Is Ravanel.
Cavalier, Billard, Ravanel.
Zyt welkom, waarde Vrind!
't Verkwikt my 't hart, dat ik u beiden leevend vind.
Hoe zyt gy 't woên ontvlucht?
Niet zonder stryd en zorgen.
Ik hoorde 't krygsgeschrei by 't ryzen van den morgen,
En zag des Konings volk, geschaard aan drom by drom,
Door d' Aygalliers geleid, genaaken van rondöm.
'k Begaf my fluks op weg om vrienden op te spooren,
En schreeuwde vast: Verraad! waakt op! wy zyn verloren!
Terwyl ik bystand zocht, gedacht ik aan de wacht
Die ge op den toren had gezonden voor den nacht;
En riep hem driftig toe, hy zou de dorpklok trekken,
En door het noodgeklep al 't volk in Nage wekken.
Vergeefs, helaas! hy-zelf, door diepen slaap geboeid,
Hoort niets van 't krygsrumoer, schoon 't onöphoudlyk groeit.
ô Doodelyke rust, die zo veel rampen baarde!
Terwyl ik vast ons volk, zo goed ik kon, vergaêrde,
En met een deel van hen, op 't roepen aangesneld,
Alreeds het woest geweld te keer ging met geweld,
Wierd ons getal gesterkt door jonge dorpelingen,
Met spade of zigt of knods, in steê van speer en klingen,
Gewapend in den nood. De jeugdige Cadet,
Uw Broeder, had aan 't hoofd dier bende zich gezet,
Blootshoofds en half gekleed; nog wist hy niet van zwichten.
'k Heb in dien bangen stryd hem wondren zien verrichten.
Doch 's vyands overmagt verstrooide ons van elkaêr;
En daar ik deinzend vocht met myn getrouwe schaar',
Om zo het mooglyk waar' de naaste straat te sluiten,
En 't woeden des soldaats voor 't minst zo lang te stuiten
Totdat die wykplaats, reeds met dorpvolk opgepropt,
Met pak en zak en kist en kassen wierd gestopt,
Ontdekte ik dat die straat bereids was overrompeld,
En al 't verlegen volk in 't schriklykst wee gedompeld.
Toen was het meer dan tyd het veege lyf te hoên.
Ik riep: elk zou met my zich naar de dorpbrug spoên.
Dan ach! het was te spaê, de brug was ingenomen,
En alle hoop had uit om 't woên des moords te ontkomen,
Die vast ging weiden met een toomeloos geweld.
Geen kunne wierd verschoond; 't wierd alles neêrgeveld.
Verbeeld u onzen schrik; ons hartlyk medelyden,
Daar 't ons aan magt ontbrak de onnoozlen vry te stryden.
ô Ongelukkig volk!
Wie weet wat deerlyk lot ons huis getroffen heeft!
Hoe ging 't u voorts?
Ik vlood met weinig lotgenooten,
Die van myn dapper volk my toen nog overschooten,
Tot aan den muur van 't dorp, en sprong 'er over heen.
De vyand, wien die sprong te volgen hagchlyk scheen,
Joeg ons niet yllings na; wy zyn 't geweld ontkomen
In 't hoog kastagne-woud, dat met de olyveboomen
Aan Nage schaduw leent. Hier hoorden we, aan 't gekryt,
Het duuren van den moord, en zagen wyd en zyd
Den schrikkelyken brand, die 't woedend krygsvolk stichtte,
En 't woud met rook vervulde, of door zyn' gloed verlichtte.
Wy dorsten niet te ras uit onzen schuilhoek treên,
Doch waagden 't in het einde, en vlooden herwaarts heen.
Ach! hebt ge in Nage van myne Oudren niets vernomen?
Zaagt gy myn Zuster niet? Is geen van hen ontkomen?
'k Liet, toen ik van hen scheidde, uw' Broeder nog gezond;
En weet niet welk een lot uw Moeder ondervond,
Of hoe 't Charlotte ging. Ik bid u, vraag niet nader.
Helaas! 'k lees in uw oog den dood van mynen Vader.
Hy leeft.
En gy, gy zucht, en zwygt wat hem weêrvoer?
Ik zag, in 't midden van al 't oorelogsrumoer,
Een deel der Overheên, door 't krygsvolk aangegrepen,
Met onbesuisd geschreeuw gebonden heenen sleepen.
Uw Vader was 'er by, begruisd van bloed en stof,
Bestorven op 't gelaat. Denk hoe my 't schouwspel trof,
En welk een deerenis 't in alle harten baarde
Te denken dat de moord voor wreeder moord hen spaarde.
Gevangen! .. Weggesleept! .. ô Deerniswaardig lot! ..
ô Vader! zult ge u ook op 't heilloos moordschavot
Als bloedgetuige door de boosheid zien verpletten!
Neen. 'k Zal met 's Hemels hulp dat gruwelstuk beletten;
U redden van den dood, of nevens u vergaan.
Myn traanen zullen 't Ryk, ik zweer 't, op traanen staan.
Ik zocht de moorders-zelf, die ik verwon, te hoeden;
Maar dat zy beeven zo de wanhoop my leert woeden!
Bedaar, myn Vriend! ligt dat de Hemel hem nog red.
Verberg uw smart. Zie wie u nadert met Cadet.
Cavalier, Billard, Ravanel, Marianne, Charlotte, Cadet.
in de armen van Cavalier.
Myn Zoon! myn waarde Zoon!
ô Myn geliefde Moeder! ...
Tegen Charlotte.
Myn dierbre Zuster!
Cavalier omhelzende.
Ach! myn teêrbeminde Broeder!
Is 't mooglyk dat gy 't woên des moords ontkomen zyt! ...
Heeft myne ziel dien troost te danken aan uw vlyt,
Gelukkige Cadet? dat u de Hemel hoede!
Hoe hebt ge ons dierbaar bloed ontrukt aan 's vyands woede?
De Algoede Hemel-zelf heeft myn ontwerp bestierd.
Toen ik van Ravanel door dwang gescheiden wierd,
Nam ik den kerkhof in aan 't hoofd van myn gezellen,
Of 't ons gelukken mogt ons daar te weêr te stellen;
En ons door muur en kerk aan de eene en de andre zy'
Gedekt te zien voor 't felst van 's vyands razerny.
De kerkhof strekte een wyk voor mannen en voor vrouwen.
'k Zag daar myn Moeder met Charlotte nog behouên,
En beefde op 't denkbeeld van haar nadrend doodsgevaar.
Een bende Camisards zocht vast de droeve schaar
In deezen jongsten nood des vyands magt te ontwringen;
Als ik, genaderd met myn jonge dorpelingen,
Hen toeriep: Broeders! voegt de onweêrbre digt byéén;
Schaart u ter wederzyde, en volgt my brugwaarts heen.
De helft der mynen zal ten achterhoede u strekken,
En ik met de andre helft kloekmoedig vóór u trekken.
Verlost uw magen uit dees doodelyke plaats.
Bevryd hen, zo gy kunt, voor 't woeden des soldaats.
Komt. Volgt. De Hemel-zelf beloont het mededoogen.
Men schaarde zich terstond; en wy, voorüit gevlogen,
Verdreeven, door de trouw en wanhoop aangezet,
Een' woesten hoop, door wien ons 't vordren wierd belet.
De brug was sterk bezet; doch nood leert alles waagen.
Myn bende trof alöm met doodelyke slagen;
Ploegyzer, spade en zigt, gesterkt door 't zwaard en 't vuur