floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Ic bid u laet ons gaen, wel Carel 'tschijnt ghy droomt?
Of zijt ghy voor de Krijch g'lijck anderen beschroomt?
'K had yets in mijn ghepeyns.
Maer laet de Graef niet wachten.
Gaet voor.
Waer zijn doch uw ghedachten?
Hertoch Aernout.
Reen wickende dat dit vergheefs niet was ghecomen
Waeromme zoud' ick dan met Vrancrijck 't oorloch schromen?
Het blind gheval niet heerscht, maer werelds schepper viert,
Diet al en alle is, en alle ding bestiert,
Tot ellicx heyl heb ick met buychzaem hert en leden,
Om't nutst' dien al-beschick, en opper-Voogt ghebeden,
Hier comt de Hertogin.
Hoe is mijn hert ontstelt,
Hoe trilt mijn teere ziel. ha Hertoch hoe't my quelt
Kan deze laffe tong van schaemte niet verbreden.
Ach, veel ramps.
Zeght my, mijn lief, de reden,
Is't om dit oorloch? zeght, dat Vrancrijck my aenbiet?
Neen Hertoch, laes, ten is om Vrancrijcx oorlogh niet,
Maer't oorloch dat uw vrouw, uw vrouwe wert bewesen.
Hoe? isser tusschen vrouwen oorloch nu gheresen?
Ondeckt my doch de grond, Casandra, zecht waerom?
Als lust tot spreken terght zo werdt mijn tonge stom,
't Is raedzamer ick zwijch, God wil gheduld verleenen.
Wel wilt ghy dat ick dan u droefheyt help beweenen,
En zonder dat ick weet de oorzaeck uws ghetreur?
't Schijnt ick mijn hert van spijt uyt dese boesem scheur,
Ick die het beelt uws zelfs int mids mijns herte draghe,
Heeft die gheen oorzaeck, Heer, ick jammerlijcke beklaghe
't Verraet t'gheen d'Hertogin Casandra is ghemoet?
Wat is het, liefste, stater yemandt nae mijn bloed?
Als't land is vol oproert, ontroeren oock de zinnen
Der onderdanen, laes, 'ken can niet wel uyt vinnen
Wat u mach zijn ghemoet, ick bid u, waerde vrou,
Zeght my waerom ghy treurt.
Dat ick het zegghen zou
Ick vrees het uw ghemoed te deerlijck zou ontstellen.
O neen, lief, zo ghy't heelt dat zal my meerder quellen
Door't vreemt vermoeden t'gheen my steets voorbeelden zal,
Wat is't? mijn schoon, ick bid.
O Hertoch een toeval
Te schrick'lijc, en behoort dat wy het daed'lijck wreken.
Zeght my wat dattet is 'tzal aen wraeck niet ghebreken.
Belooft ghyt my? mijn Lief?
Casandra twijffelt niet.
Maer zeght my is het t'gheen daer ghy van spreeckt gheschiet?
Gheschiet? veel eerder zou de lucht zijn zonder starren.
Ist niet gheschiet? ghy doet my int ghedacht verwarren,
Mits ick niet treffen kan wat dat het wezen mach.
Van s'werelds eerst begin men noyt dierg'lijcke zach.
Ghelijck men heeft ghewaent dat ghy, lief, zoud vertrecken
Heeft een booswicht ghepoocht my tot lust te verwrecken,
Om onze echte bed te schennen t'uwer schand,
En myne aldermeest, 'k zweer, u, by deze hand
Had flaut my niet belet, en my mijn moed ontogen
Ick had gelijck een Leeuw hem in't gezicht gevlogen,
Zo was mijn hert ontroert om die Godloose man,
Ja, dat ick noch helaes, niet wel bedaren can.
Noyt ongeluck alleen, het oorloch in mijn lande
En nu mijn echte bed te brengen in bloed schande.
Wie was't die't u voorleyd? by d'Hemel ick u zweer,
Dat ick het wreeken zal die trachte na mijn eere.
Een daer ghy't minst vermoeyd, ja dat het yemant zwoor,
Ten waer't uw' Vrouwe was, ick weet ghy gheen gehoor
Sout gheven om het stuck te kunnen recht gelooven.
Wat isser al onheyls in Princelijcke hoven?
Noemt my den loosen fielt die schaemt en eer verloor
Dat hy mijn Hertogin voor sijn gheboel verkoor.
Wie't is?
Wie't was?
Een van u Camerlinghen
Die van u Kamer op u bedde zocht te dringhen.
Wien ist doch vande twee?
Die 't alderminst betaemt.
Maer zeght wie't was?
Wie't is? u Carel onbeschaemt.
Was't Carel, hooghe God, was't Carel, wonder, wonder,
t'Schrickt mijn gehoor gelijck de bulderende donder
Doen ghy my noemden hem, 'tschijnt dat mijn herte breeckt.
Ha Carel die ick in dees narm heb opghequeeckt
Van Kinde tot een man is dit u danck en plichte,
By Jehova ick zweer, by't Godelijcke lichte,
Ick't op u wreecken zal?
En wreekt het om uw Vrou,
En zo ghy't ook niet wreeckt ick sterve van herts rouw'.
Doch Carel is zo loos hy zalt u loogh'nen willen,
En spreken teghens my, maer zo ghy u laet stillen,
End' hetten uwes toor'n door beuseling versmoort,
Maeckt reeck'ning dat ghy uw Casandra dan vermoort.
Neen, lief, stelt u gherust, want uw waerachtich zegghen
Sal niemant 't zy wie't waer met schoon-spraeck my ontlegghen,
Maer Carel sterven zal, dus laet my, lief, alleen,
Ick bid u Hertogin staeckt uw bedroeft gheween,
Bedaert u teere hert, en laet my inde hetten
Van tooren middel tot de wraeck terstont gaen zetten.
Casandra binnen.
Aernout,
Prudentio.
Ghy daedlijck flucx zult gaen
By myne Camerling.
Prudentio,
Carel, zeght hem aen,
Hy nae sijn Kamer gaet, en blijf daer in ghevanghen,
Gaet haelt twee Helbaerdiers, hoe zal mijn Vrou verlanghen,
Om weten wat ick doe, bewaert ghy Carel wel,
En zonder dat hy oock voet uyt sijn Kamer stel,
Tot nader last, maer zwijcht, en laet het niemant weten
Dat Carel is ghevanghen, en ick heb't geheten?
Helbaer.
Het zal, ghenaed'ghe Heer, met voordacht dus gheschien.
Prudentio, en de Helbaerdiers vertrecken.
Wat vreemde oord'len nu in mijn ghedachten vlien,
t'Is best ick my bedaer, want wat de tooren doet
Door't preutelende bloed, street zelden t'onzer goed.
Tvveede bedriif.
Feliciano, Prudentio.
Ick neem de tyden waer (die nimmer ick cost vinden)
Om d'Hertogin van Kleef die ick zo lang beminden
Te spreken vande liefd die ick me Vrouwe draech.
Graef Lood'wijck is nu wech, tis nu tijdt dat ick klaech
De woeling mijns ghezind, de vlam mijns borsten hetten
De razing mynes hert, 'tgheen Lood'wijck my beletten,
Mits hy heur heeft vervolght, nu heb ick heur ghezeyt
De liefde die ick draech, en hier verborghen leyt.
Feliciaen hoe durft ghy deze stoutheyt pleghen?
De blote lievert weyghert liefde lieve zeghen.
Maer had ghy zo veel moeds? tis meer ick gh'looven can.
Hoe is sy niet een Vrou, en ben ick niet een man?
Maer sy een Hertochs Weeduw', Suster sijns ghenade.
Prudentio daer in en ben ick niet belade.
De vrouwe liefde valt noch vreemder alsmen meent.
Wat antwoort heeft me vrou Feliciaen verleent.
Prudentio had ghy heur kaecxkens rood zien blosen.
't Scheen of op 't witte sneew uytdronghen tweeling-rosen.
En t'vriendelijck ghezicht uyt heusheyt was beschaemt.
Om dat ghy zeyden t'gheen u moghlijck niet betaemt.
Hoe weet ghy dat de Graef met heur was in vryage?
Vermits hy vaeck aen my gheclaecht heeft sijn quellage.
En voor de Graefs vertreck wat was hunliens besluyt?
K'hebt hem veel mael ghevraeght, maer t'quammer nimmer uyt
t'Welck my ghelooven doet het niet gaet nae sijn wenschen.
Door't weynich spreken blijckt de cloeckheyt van de menschen,
De meeste zwaricheyt die'k in u voorneem vin,
Is dat ick meen me vrou ghestelt heeft uyt heur zin
t'Weer-huwen, dus sy wil de Graef zijn liefd niet voeden,
Graef Lodewijck is groot, en machtich, rijck van goeden.
De Vrouwe passy vaeck op grootheyt niet en ziet,
Verkiesen nae hun ooch en achten rijckdom niet.
Feliciaen ick wensch gh'yets vruchtbaers moocht bedryven.
Prudentio laet doch mijn zegghen by u blyven.
'Kzwijgh zoo ghy zwyghen kunt, wat heeft u doch verwreckt
Dat ghy my ongevraeght t'secreet uus hert ondeckt.
Vermits dat ick u acht een van mijn grootste vrinden?
Wat weet ghy of ick niet de Hertogin beminden,
Feliciaen vertrout op niemandt, zijt ghy wijs.
En met dees raed ick u mijn vriendschap recht bewijs.
Mijn herte was zo vol dat ick het u most boogen
Zins ick de gunst genood van Leonoras ooghen.
Ick wensch u al 'tgheluck en tgheen ghy zelfs verhoopt
Vaert wel, ick moet nae't Hof, want myne tijd verloopt.
Prudentio vaerd wel.
Leonora. In Boermans kleeding.
Ha zichteloose vrou, fortuyn wat's u bedryven?
Ha kribbich ongeluck, helacy, al mijn stryven
't Welck ick zes jaren lang gheduldich heb verzust
Maeckt ghy nu vruchteloos door wrevelighe lust,
Om dit vermoeide hert (als't hoopeloose teken)
Te wringen uyt zijn kluys. het bitterlijc uytbreken
Mijns laeuwe tranens tocht kan dat vermurwen niet
De Neroniste aert die tijd bedructlijck ziet
Zo vinnichlijck int werck op Leonora stellen?
Bewegen niet de vlieten die bloed-zodich wellen
Vyt dese ooghens-beecken langs dit bleecke vel?
Maer wilt ghy dat ick zo veel tranen u toe tel
Gh'lijc Tagus zanden heeft? en off'r' op zo veel zuchten
Dat Ziel en hert gelijck arm' Leonoor ontvluchten?
Doch is dit u besluyt is dit u wrede wil
Dat ick dit weenen, laes, en 'tzuchten niet en stil
Voor dat de laeste snick mijns doods-braeck is gegheven?
Laet my die slaverny, ghedurende mijn leven,
Verslyten int gezicht mijns Carels, en uw quel
Zal my een Hemel zijn in't diepste uwes hel.
Zes Jaren heeft geduurt dat steelwijs ick moet spreken
Mijn lief, en om dat luck op my, helaes, te wreken,
Zo hebt ghy nu bemuurt, en in bewaer ghestelt
De afgod mynes ziel, Fortuyne, wat gheweld
Is't dat uw tooren teelt? is't om een arme Vrouwe
In uw geboey, en juck slavinnelijck te houwen!
Vermoedicht Leonoor, uw klacht is vruchteloos,
In spijt van u fortuyn ick deze kleeding koos,
Waer in my niemant ken, op hoop ick mochte vinden
Het venster open van de Camer mijns beminden,
En dat ick maer 'tgezicht mach hebben van die held
Die nu ter onschult, laes, gevangen is gestelt.
't Gebloemt ick onlanghs koft zal ick te koop gaen zetten,
Te minder zalder yemant op my kunnen letten,
En stellen my hier neer, en houden steeds het oog
Nae't venster oft op gaet, helaecy, 'tis te hoog
Om raken syne handt, doch kan my spreken hooren.
Ha Carel waerste man, mijn hert, mijn ziels verkooren,
Stoot doch uw venster op, of vreest ghy dach te zien
Door droefheydt die u knelt, ha Carel en verdien
Ick niet, ghy ziet dat liefde Leonoor kan leden
Als Hertogin, uw vrou, en bloem-vercoopster mede.
Prudentio. Feliciano.
Den Hemel doet zijn wil, en daer meed is't gedaen.
Prudent
Daer zie ick versch' ghebloemt.
'K bid laet ons derwaerts gaen.
Boerinneken laet zien 'tgheen ghy te mart comt brenghen,
Geeft my van die soort yets om onder dees te menghen.
Hoe veel voor al te zaem.
Drie stuyvers met een woord.
Ziet daer uw' volle eysch.
Zoo raeckt mijn waere voort.
God gheve u gheluck.
Dat heeft my lang ghebroken.
Maeckt my een tuyltien 'kzalt u nae uw' eysch afkoopen,
Maer cierlijck, voeght daer in van alderhande kleur
Vant schoonst ghebloemt ghy hebt.
Zeer garen, neemt uwe keur.
En stelt dat roosken recht int midden vande andere
En met dit tuyltien zal ick nae mijn liefken wandere,
En schencken't aen die schoon.
Voeght doch daer in wat groent.
Op dat ghy spoeden meugt in d'hoope uwes doent,
't Groen is de kleur van hoop.
't Blaeuw moeter oock in wesen.
Dats Jalousy.
Is die in u gheresen?
Noyt wasser reyne liefde zonder Jalousy,
Voor al zo voechter oock een lief penseken by.
Ick hebber nu niet een, want heb het wech gegheven
Aen een diet waerdich is. daer is een bloemken even
Oft een penseken waer.
Felician.
Waerom:
t'Is geel,
Dat is wantrouheyds kleur.
Wel is uw' lief uw' deel
Het teere bloemken can de voorzicht niet beletten.
Neen, neen, in plaets vant geel machmen wat roods in zetten.
Dat's wreedheydt, is sy wreed?
Niet wreed, maer laes zy heeft.
Feliciaen.
Een afkeerlijcheyt die my te kennen geeft
Yets dat misnoechlijck is.
t'Welck amoreuse zinnen
dan wreedheyd noemen.
Om dat sy niet wil minnen.
Soeckt oock wat wits.
Leonoor:
Ghelijc een reyne maeght
't Wit zuyverheydt betoont.
t'Waer best dan dat ghy zaeght
Nae een'ghe andre k'leur.
Ghy zelven mooght verkiesen.
Feliciaen u spoeyt want wy ons tijdt verliesen.
Feliciaen
'Ken vin niet nae mijn zin.
gh'Hebt mogh'lijck te veel keurs?
Prudent,
Comt, comt, betaelt de Vrou, treckt uyt een milde beurs.
Feliciaen,
Wel, bindt het al te hoop.
Ick zalt u net gaen binden,
Zo ick maer mocht een snoerken inde mande vinden,
Die zoect die vind.
t'Is geel, die k'leur wil ick niet.
Neemt zwart.
Om dat die k'leure rouw' bediedt,
't Schijnt dat hy't zelfs voorzeydt, sijn liefde is verlooren.
Prudent:
t Waer beter dat ghy had een ander k'leur verkooren
Ghy weet wel sy in zwart noch daegh'lijcx gaet ghekleet.
Zo ken hy dan uw lief, zoo hy heur kleeding weet.
t Swart is standtvasticheydt.
Wel wat wilt ghy bedryven?
K'wil zegghen dat ick steets in liefd stantvast zal blyven.
En of zy nam voor heur het teken van het swart,
En standtvast was in liefd die nu is in heur hart,
Wat sout met u dan zijn? voor my ick ben te vreden,
En bindt te zaem met swart, my dunct ick hier beneden
De reste vant ghebloemt noch een zwart snoerken zach.
Ey zoeckt.
Daer ist.
Nu bind.
Met zo veel knoopen mach
Heur herte blyven vast in reyne liefd ghebonden
Als ick om dit ghebloemt nu keerskens heb ghewonden,
Nu ghelt.
Niet minder als een Kroon.
Een Kroon?
Een Kroon.
Dat waer goed arbeyds loon,
K'had liever al t'gebloemt te treden met de voeten.
t Schijnt zo ghy't hebben wilt de kroon zult gheven moeten
K'en gheefse niet, het scheen 'tverstant my waer ontrooft.
Daerom is't ick het u een kroone heb belooft,
Al gaeft ghy my nu dry, Ja driemael hondert kroonen,
Zo is 'tghebloemt niet vayl.
Maer hoort:
Wilt my verschoonen
'tGhebloemt is nu niet vayl.
Zo mogen wy wel gaen.
God zy met u.
Comt laet ons dan niet blyven staen.
Lang duurt de Comste van mijn herts gewenschte hoopen?
Wat zie ick Hemel? 't schijnt daer gaet het venster open,
Ick zie hem, lieve hert', 'tis nu tijd dat ick rijs,
En aen mijn lieve lief liefds-teeken nu bewijs:
Wie ken doch dezen rock? allenskens moet ick naken,
Ghelijck een visschen om in't waters zoet te raken.
Karel int venster van zijn ghevange-Kamer.
Ick zie mijn Leonoor, Ha liefd' ghy toont uw' kracht,
Mijn Engel, Lieve Vrouw', wat heeft u hier ghebracht?
De liefd, zo haest ick wist mijn herte was ghevanghen
Aenvaerden ick dit kleed.
Had ghy zo groot verlangen?
Om zien de zonne waer mijn leven in bestaet,
En om te weten hoe't met uw' ghezontheid gaet.
Hoe is mijn waerde lief?
Helacy, hoe kan't wezen
Als mijn zon was ghezet? die nu weer is gheresen.
Ach dat u niemant ken.
Weest daer voor niet bevreest,
'tVoorzichtelik belay my helpen zal, Maer 'tmeest
Dat my becommert is, dat ghy hier dus alleene
En van my zijt.
Helaes, en ick alleen beweene
De quelle die u knaeght.
Ach dat ick vleug'len had,
Of dat ick, waerden held, by u ghevanghen zat.
En hulpe draghen 'tzwaertst' dat u mach overkomen,
Ter wereld niet en is dat Leonoor zou schromen
Als ick maer by u waer. Dit is noch 'tgrootst' verdriet
Dat oyt ons overquam.
Mijn Engel, queld u niet
't Moet eens op't hooghste zijn om bet'ring te verwachten.
Ach, mocht ick heymelijck by u, mijn hert, vernachten,
't Verzoeten all' mijn ramp.
Voor dees' tijd neemt gheduld,
Mijn hert is wel gherust.
Want ghy zijt zonder schuld.
'K meen zijn Ghenade zal my morghen willen hooren,
En hoort hy my zo is de Hertogin verlooren,
Ghy weet hoe dat zy heeft my tot heur lust verzocht.
En dat ghy, lacy, noyt om heur liefd' hebt ghedocht,
Maer om uw Leonoor.
Ghelijck mijn hertens plichten.
Den Hemel hoop ick zal ons droeve staet verlichten.
Daer hoor ick volck, vertreckt.
En zonder myne lust
Om, lief, voor mijn vertreck van u te zijn ghekust?
Die lust belet de tijd.
Heeft liefd' dan gheen vermoghen?
Dat ghy my kussen kunt door't gluuren uwes ooghen?
Kust, waerde, door't ghezicht.
En door mijn hertens beeld.
Noch vind ick raed, mijn lief, dat liefd een kusse steelt,
Op dees' verweende roos zal ick mijn lippen drucken,
En uw voorbeelding mach de kus daer weer af rucken.
Mijn Engel kust de roos, schiet my die toe, ick vanght,
Want na't kus plaetskens zoet uw Karels liefd verlanght,
Lief, laet uw athems geur de bladekens bedouwen.
Zult ghij't my gheven weer?
Ja ick ter goeder trouwen.
Ick kus u lieve bloem, doet ghy uw' bootschap stom.
Zult ghy my, lief, het roosken gheven dan weer om?
Na dat uw' lippen zijn gheprint op heure bladen.
Na dat mijn liefde heeft zijns kussens kraghts verzaden.
Ick kust, mijn hert, en kus met zulken lieven smaeck,
't Schijnt ick 'trobyne rood uw's lieve lippen naeck,
Doch 'tzoetste mijn ghebreeckt.
Wats dat mijn waerde Enghel?
'tGheen daer ick graeghgelick en erenstlick na hengel,
Vw' weer kus, lieve Karel.
'k bid gheeft my de bloem.
Rechtvaerdich ghy de roem
Des roeslaer draghen mooght, mits gheene uwes roosen
Voor kusse-draeghster oijt ghetrouwer was verkoosen,
Ick kus u lieve bloem, vangh't, liefste, neemtse wis.
Ach waerdste roos die my de alderwaerdste is,
Ick voel noch op uw' blaen de lieve azems geuren,
Bodinne die verzoet de quyning mynes treuren.
Ick bid' uw', liefste, gheeft my nu het roosken weer,
Op dat ick daer van neem het gheen ick nu onbeer,
Vernoeght uw' Leonoor, 'tverzoet heur hertens rouwen.
Ick bid mijn Enghel laet my doch het roosken houwen.
Zo bleef ick onghekust. Ick bid u, lief, 'tmy gheeft.
Wilt ghy dan dat ick scheyd' van't gheen mijn hert op leeft?
En wilt ghy dat ick quijn mits ick uw' kus moet derven?
En wilt ghy dat zo haestich al mijn vreughden sterven?
Ick bid u, liefste, laet doch mijn verzoeck gheschien.
Daer is de roos, mijn hert, 'k buijg onder uw' ghebien.
Gentiele lieve bloem, ha glorieuse aerde,
Sy kust het roosken.
Die't roosken heeft geteelt, wat hooger luk en waerde
Kost ghy ghenieten bloem? die smaeklik hebt gheraekt
Mijn lieve Karels lippen waer mijn ziel na haeckt.
Gheluckigher zijt ghy als dese Hertoginne,
Op uwe bladen ick mijn zielens vreughde vinne,
'k Ontroof uw glory weer Ach ghy ghekuste roos.
Gheeft my 'tgheen myne is, en blijft ghy kusseloos.
Van zyne lippens drucking, brenght ghij't lieve teecken.
Doch om my van uw' luck wraeck-gierichlik te wreken,
Mits ghy in glory braldt dewijl ick leef in smert,
Zal ick u plaetsen nu int naeste mynes hert.
Zy steeckt het roosken naest haer hert.
Ontschuylt ghy my de roos? wat wilt ghy, lief, bedryven?
Ick bid u, liefste, laet het roosken by my blyven,
Een ander ick u gheef om boeten uwe lust.
Maer, Enghel, dat het roosken eerst doch zy ghekust.
Ick kus het, lief, ziet daer.
Verheughghelike blad'ren.
Ontwrecksters zijt ghy van dees sluymerende ad'ren,
Bloedtochten mynes hert, hoe nu mijn glory braldt.
Besturuen lippen ziet hoe uw' ghelucke valt
In onverwacht gheluck mits ghy nu kunt ghenieten
Door roose kussen t'staeken uwes quels verdrieten.
Ach Leonoor, mijn schoon, ziel houdster mynes ziel,
'tIs nu bestemde tijd dat ick met dank-zeg kniel
Voor d'al-beschicker die ghenaed'lik wil ghehenghen
Dat uwe liefdens liefd verheughelik zoud' menghen
't Baldaede mijns onluck met heughelike vreughd'.
Ha Leonoor ghy voed de lenten mynes jeughd'
Door't aenghename licht uws tintel-sterren-ooghen,
De glory mynes hert, ick zweert, is op ghetooghen
Verr' boven mijn begrijp, dus d'Hemel 'tal verzoet.
In nood de liefdens aert zijn liefde blijcken doet.
Nochtans zo zietmen vaeck dat onluck liefd doet mindren.
Gheen onluck 'tzy hoe groot kan reyne liefde hindren.
Waer't ongheluck verzelt men vaeck geen liefde vond.
Zo wasser gheen herts liefd maer liefde met de mond.
De uwe zielich is, ghy doet het my bevinden.
Mits ick u liefden meerder als ick u beminden.
Ach waerdste Leonoor, ghy toont uw liefdens trouw.
Ick doe niet meerder als de plichte uwes vrouw.
Daer hoor ick volck
En wel voorzichtich zijt.
Al 'toeval vande Werld stilt zelfs de zelfde tijd.
Ha trouwe Leonoor, wat heeft uw' liefd' vermoghen?
Dat ghy niet ziet 'tghevaer 'twelck u verschijnt voor ooghen.
In boere kleen u kleet, stelt alles aen een zy,
't Gheboeijdste herte kan de liefde stellen vry,
Wat kan de liefd' niet doen? wat kan de liefd' niet wercken?
Ghy kundt het flaeuste hert stoutmoedelick verstercken.
Hertoch Arnout.
Met voordacht heb ick Karel nu aen laten zegghen
(Om dit stuk met bedaerdheid wijslick te beleggen)
Dat hy vrywillich, zonder hem te tasten aen,
Gevangen na zijn kamer in mijn naem zoud' gaen,
Waerom? dits mijn bedenck, want zo mijn Karel duldich is,
En doet 'tgeen ick gebied, 'tis teken hy onschuldich is.
Dan had hy my misdaen (het schuldige gemoed
Teelt zulcken vrees en angst en schrickinge des bloed)
Dat hy niet hebben zou hem willich'lik begeven,
In hecht'nis en gevaere van zijn Jonge leven.
Ten tweden zo bedocht ick dat mijn vrou mijn zay,
Ick niet geloven zou verschoning of ghevlay
Van Karel, daerom zy moet zijn verschoning vreesen.
Maer zal ick van mijn vrou dan oock wantrouwich wezen?
Neen? 'tkan wel zijn dat sy hem qualick heeft verstaen,
All' offering van dienst is niet om min ghedaen:
Waer over my verlanght Prudentio te spreken,
Of hy in Karels wesen gheen verbaestheids teken
Bemerckt heeft doen hy hem eerst en ten tweede sprack,
En offer met een bloosken op zijn vel uyt brack
Als hy hem zeyden dat ick vande Hertoginne
Verstaen had 'tstout bestaen zijns godeloose minne.
Prudentio die komt.
Wat hebt ghy uytgherecht?
'K wil dat ghy my van woord tot woorde klaerlick zegt
Al wat u is ghemoet.
Prudenti.
'Kheb breed met hem ghesproken,
En hy heeft oock zijn hert met my gansch uyt gebroken.
Als ghy hem d'eerste mael aen zeyde dat hy zou
Na zijne kamer gaen, en dat zijn Heere wou
Hy daer gevangen bleef, wat waren zijne woorden?
Met groote gh'latenheid hy al mijn zeggen hoorden,
En zeyden dat zijn hert en wil ootmoedich boog,
Alleen met ondr'uw' woord maer na 'tgewink uw's oogh,
En dat hy niet en was zijn zelfs, maer uw's genade,
Ja vond in hem een moed gantsch vry en onbelade,
My zeggend' zo zijn Heer hem wezen had gegeven,
Zijn vryheyt niet alleen, maer nemen mocht zijn leven,
(Als zijns Heers eyghen) niet om eenige misdaet
Van ontrou, yets onheyls, ondienste of verraet.
En als ick hem doen zeyd 'tgheen hy van my verwachte,
Aengaende d'Hertogin, hy onbekommert lachte,
Oft hem een fabel scheen, ja zonder dat ick zach,
Beveynstheid 't onder lachgen in zijn herte lach,
En zeyde onder al my dese zelfde reden,
Prudentio ick bid u gund my mijn gebeden,
't Eerst is, ghy met mijn Heer om my zoo veele doet
Hy my gund dat ick zijn genaede val te voet,
Ten tweede, dat ick bid, zijn gh'nade wil geloven
Dat ick de Hertogins ghezeg zal staen te boven.
Zijn Karel is te eel, te vroom, te goed, te trou
Als dat hy zijn Heers bed met bloedschand vlecken zou.
'K en kan't zo cierelick in woorden in verhaelen
Als't Karel zeyde, die beval'keer is ter taelen,
G'lijck uw' ghenade weet.
Prudentio, terstont
Zult ghy na Karel gaen, en dat hy by my comt,
Gaet spoeydt u, ende voor al beleght het zo secrete,
Dat niemant in mijn Hof van deze doente weete.
Mijn Heer ick gae.
En laet hem gaen aen uwe zy,
En zonder dat ghy daer neemt ander dienaers by,
Zo maecktmen gheen gherucht.
Zo dit verbreed waer onder de gemeene lieden.
Elck oordelden het zijn, en 't snootste eerst voorbeeldt,
Waerom? vermits verdurventheid dat misbruyck teelt
In't menschelick ghemoed. Voorzichticheid my leyden
Dat tooren reden niet van afterdencking scheyden.
Wat can bedaerdheid doen? zeer veel vermach de reen
Als zy in ons gemoed heersk'resse geblijft alleen.
De trotse mensch waendt vaeck door torens haest uytbreken
Ghenoecht te raepen, maer hy quelt zich zelfs int wreken,
In steurnis haet en nijd, meer als hy lust ghevoeld,
Hy waent, hy eet, maer werd gegeten die dus woeld.
De Hertoginne meent dat ick my laet verlayen,
Door Karels pluymstrijck'ry, en schoonspreeck-tongens vlayen
Ick haet mond'speeling zeer, is't meer als slaverny
Die rechtelick beziet de valsche Vleyery?
Een kleyn en bloot hert is't die eeuwich gaet vermomme
Om winnen grooter eer alleen is haer waeromme.
Diogenes heer prinslick (zittend' in zijn ton)
Zijn knechts knecht Alexander wijcken uyt de zon,
Dees grootste werelds Voocht, die moet zijn krijgslien smeken,
Noch sturf hy an Verghift, zijn moeder wiert doorsteken.
Sijn wijf en kindren me: maer die het veynsen snood
Wil afgebeeldt zien zie eerst op Augustus dood,
(In Tacitus) en na, de grootste, ja de Keyzer,
Elck vaynst vol angst-maer hy is zelfs de grootste Veyzer.
Ja vleyen durftmen niet die vleijens aert begrijpt
Het veynsen zelfs de veynsert int laest doodlik nijpt.
't Is Spiegel daer ick 'tlas, en zijn Eraet doet spreken,
Dies ick het houde als een spiegel, baeck en teken.
d'Hertoginne Casandra.
Is dit nu wraekx genoch dat Karel kamer houd?
Ha prins, ick heb uw ernst veel meerder wraeck vertrout,
't Schijnt dat ghy meer ontziet uw dienaer als uw vrouwe,
Ick zweer u Hertoch dat ick u zal doen berouwen
Ghy zo kleen acht de eer van die u hertlik eert:
Zo ghy flaeuwt inde wraeck mijn toorn en haet vermeert.
Ha dat ick Hertoch waer 'k zou meerder manhaft toonen,
Gheen reden machtich waeren die fielt te verschoonen.
Wat hebt ghy in uw zin?
Casandra houd u stil,
Ick zweer u dat ick zo met Karel hand'len wil
Dat ick voor God en u my zelven wel zal quyten.
Waer nae vertoeft ghy dan? wat wilt ghy tijd verslyten?
Gheeft vonnis zijns misdaed, ende helpt hem aen een kant.
Waer is uw moedicheid? waer vlied nu uw verstant?