floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Tu potes unanimes armare in proelia fratres.
Ghy kunt het eensgezinde en broederlijcke bloet
In 't harnas tegens een ophitzen als verwoet.
Liet Ioseph sich wat luider hooren, in stede dat men onverzoenelijck met styve
					kaecken de moorttrompetten blaest, wat zoud' er menighmael al onheils verhoedt
					worden. Hoe haest zouden de broeders, die nu aen alle kanten, te water en te
					lande, in 't blancke harnas, tegens een gekant staen, dien vervloeckten degen
					afleggen, en malkanderen omhelzende, liever, als Gots eere onze wapens vorderde,
					dien algemeenen erfvyant zijnen onrechtvaerdigen roof doen slaecken, dan hem, en
					hunne plaegen noch verder inroepende, Gots rechtvaerdige zaeck in 't uiterste
					gevaer stellen. Maer deze beternis magh men eer wenschen dan hopen, in een
					uitgeteert en uitgemergelt lichaem, 't welck, ademloos op zijn verscheiden
					leggende, alle oogenblicken schijnt den geest te geven; ten zy d'almaghtige
					wonderlijcker wyze zijn genadige hant daer aen sla. Ondertusschen zullen wy
					hier, d'oirzaeck van het groote jammer in 't kleen ontwerpende, ons gemackelick
					leeren spiegelen aen deze gebroeders en aertsvaders, welcker schande Moses niet
					heeft willen bedecken, om ons t'ontdecken, wat schelmeryen zoo vroegh onder Gots
					bontgenooten nestelden; en hoe deught en onnozelheit van outs her van haet en
					nijt verpickt en verbeten werden; op dat de vrome nakomelingen, zich aen geene
					schandaelen nocht ergernissen keerende, even mannelijck zouden houden de rechte
					en koningklijcke heirbaen, die tot den hemel de gotvruchtigheit en de deught
					leit: waer toe ons wijst het uitnemende voorbeelt des onbesproken, eerst
					verdruckten, en namaels verheerlijckten aertsvaders, Ioseph; naest Moses mede
					een van de treffelijckste Heiligen des ouden Verbonts, en derhalven van koning
					David gezongen en gespeelt; van den schryver tot den Hebreen, onder de geloovige
					helden, op den triomfwagen des geloofs, als een' profeet, omgevoert. Wy voeren
					vrypostich dezen Iongeling, zoodanigh hy is, t'huis uwe beleeftheit, gewoon
					zijnde t'onthaelen al wat eerlijck en loflijck geacht wort; en die de poëzy
					gaerne plaets gunt, onder andere schatten van uitgeleze boecken, brieven,
					beelden, schilderyen, penningen, printen, teeckeningen, en diergelijcken
					zinnelijcken huisraet; waer mede uw huis zoo rijckelijck gestoffeert is, als het
					lieftalligh open staet, voor alle braeve zielen. De heer Professor Kasper van
					Baerle, die uwe E., als een rappier van Philosophie, dagelix voegelijck op de
					zijde hangt, zal helpen oordeelen (zijn wy des waerdigh) wat hier wel, wat
					qualijck gestelt zy, en de misslagen beterende, oirzaeck geven, die in den
					naesten druck te verbeteren. Ondertusschen wenschen wy, alreede in uwe
					beleeftheit gehouden, te blyven,
Ioseph, des aertsvaders Jakobs en Rachels zoon, van zynen vader gezonden, uit
					den daele Hebron, naer Sichem, om te zien hoe het al stont met zynen broederen,
					en het vee; ontmoete op wegh, daer hy vast omdwaelde, eenen man, misschien een'
					Engel, die hem te recht holp, en wees naer Dothan: van waer de gebroeders, den
					uitgestuurden ziende genaecken, raetsloegen [uit haet en vyantschap, om zijn
					aenbrengen, en nayver, over zijn droomen, oock om de groote liefde, die de vader
					dezen, boven andere zoonen, toedroegh] om hem te dooden, en 't lijck in eenen
					kuil te worpen; waer tegens zich Ruben, d'outste broeder, zettende, by hen
					aenhiel de handen met zijn bloet niet te besmetten, om alzoo den gehaeten uit
					doots gevaer te redden. Joseph, ondertusschen aenkomende, wert den veelverwigen
					rock uitgetrocken, en in eenen droogen put gelaten. Dit beschickt zijnde, zagen
					zy, onder het eeten, de Ismaëllers en Madianners, van Galaad komende, met hunne
					kameelen, geladen met balsem, myrre en kruiden, voorby trecken naer Egypten: by
					welcke gelegenheit Judas riedt Josephs leven te verschoonen, en hem aen deze
					vreemdelingen te verkoopen, gelijck geschiede. Ruben, hier niet tegenwoordigh
					zijnde, quam daer na by den put, en den broeder missende, scheurde van
					weemoedigheit zijn kleet, en beklaeghde zich hier over by d'andere broeders;
					die, om dit stuck te bedecken, eenen bock slaghtende, en den rock met bloet
					bestrijckende, hunnen ouden vader gingen vroet maecken, dat een wildt gedierte
					Joseph verslonden had.
Het treurspel begint met den dagh, en eindight na den middagh. De 23 24 Rey van
					Engelen spreeckt de voorrede. Het toneel is in Dothan, een 25 zeker lantschap in
					Kanaan.
Rey van Engelen.
Simeon.
Iudas.
Vrachtmeester.
Zwygende
d' Andere zes Broeders.
Joseph In Dothan. Het eerste bedryf.
REY VAN ENGELEN. IOSEPH.
Ziet Joseph, Rachels zoon, en Jakobs staf en stut,
Hier slaepen in de hey, by dien bemoschten put;
Waer langs de heirbaen loopt naer Dothan, en die weien,
Daer hy zijn broeders zoeckt: terwijl wy hemelreien
Door last des hemelvooghts hem naerstigh gade slaen,
Die zich, te nacht heel spa, toen d'ondergaende maen
In 't gras viel, hier, vermoeit van reizen, neêr ging leggen,
In 't woest en eenzaem veldt, begroeit met ruighte en heggen;
Als of hy d'Engelen en Godt, die overal
Met zoo veel starren waeckt, alleen de wacht beval,
En onbekommert was voor onraet, en voor dieren,
Die, in dees wildernis, van dorst of honger tieren.
O hemelkint, ô zorgh der Englen, slaep vry heen,
En wandel dan gerust: wy tellen alle uw treên.
Wy baenen u den wegh, door steenrots ruighte en doren,
Naer 's werelts heerschappy, en hoogheit, u beschoren
Tot wasdom van 't geslacht, het welck zijn' oirsprong nam
Uit uw' stantvastigen outgrootvaêr Abraham;
Wiens hoop een keten smeedt van endelooze schakelen,
Der neven, hem belooft door onverzierde orakelen;
Waer van ghy, eedle spruit, het wercktuigh strecken moet,
En leggen d'eersten steen en grontsteen, aen den voet
Van 't stamhuis, 't welck, eerst laegh van top en naeuw besloten,
Ten leste met zijn hooft, de starren komt te stooten,
En reickende voorby den op- en ondergangk,
Het aerdrijck en den doot en afgront houdt in dwangk:
Dies of u in den slaep yet naers zy voorgekomen
Van 't naeckende ongeval, dat doe uw' geest niet schroomen.
Maer ziet, hy reckt zijn leên, en geeuwt, om met het licht
Te heffen in de lucht dat jeughdigh aengezicht.
Hy rijst, de zon met hem. Daer staet hy op zijn voeten.
Laet hooren, hoe hy Godt en 't morgenlicht zal groeten.
Ioseph
De zon verlaet de kim, veel schooner danze plagh.
Zy weckt my uit den droom met een' gewenschten dagh,
En schittert in den dauw en bloemen, nat van droppen.
Daer doet zich 't lantschap op, en Dothans steile toppen,
Met bey zijn heuvelen, van klaver dicht begroeit,
Beplant met vijgh olijf en wijngaert, en besproeit
Van bronnen om end om, waer uit de beecken spruiten.
De harders, op voor zon, gaen koy en stal ontsluiten,
En trecken beemdewaert. my dunckt, ick hoor alree
Het loeien en 't geblaet van 't broederlijcke vee.
Hoe strijckt my dat geloey van 't hart dees zwaerigheden,
Waer van mijn geest te nacht benart scheen, en bestreden.
Wat droomt men zomtijts niet, dat luttel nadruck heeft;
En 't moet een bloohart zijn, die veel om droomen geeft.
My docht ick wert omringt van negen wreede slangen,
Zich stellende in 't gelit en schrap, om my te vangen.
Zy geesselden in 't eerst malkandren met den start,
En sarden haeren wrock door stramen, en door smert.
De gramschap steegh allengs in 't hooft, en quam gevlogen
En sloegh, gelijck een brant en lichte vlam, ten oogen
Als door twee vensters, uit in 't ende, en dreef en drong
De groene gal en 't blaeuw vergift tot op de tong;
Geslepen als een pijl, toeleggende om te micken,
En drillende in de keel, verhit om bloet te slicken.
Dat gaf een naer gezicht. de duisternis verdween,
En wert geklooft, waer 't vier door d'ope blicken scheen.
'k Zagh blaeu en scheemrend gout den rugh vol schubben spickelen,
En 't lange lijf zich uit en in met krullen wickelen.
Ick hoorde 't sissen van haer becken, geel van zucht;
Als moeders geest (zoo 't scheen) het hooft in onze lucht
Opsteeckende uit den put, met nagelen en handen
Heur slordigh hair de borst en 't aenzicht aen quam randen,
En stooren mynen slaep met heesch en droef misbaer:
Op zoon, op op, vlie wegh. uw leven loopt gevaer.
'k Vloogh op verbaest. ick zagh verbaest rontom my heenen,
Maer zagh noch hoorde niets, als driemael deerlijck steenen
Uit dezen put, toen ick my weer te ruste ley.
Daer na scheen 't of 'er een al fluisterende zey:
Schep moedt, ô jongeling, Got zal uw reize zegenen.
'k Wil dan, getroost in Got, mijn' broedren gaen bejegenen,
En groeten hen van verre, ootmoedigh en beleeft,
Uit vaders naem, die my tot hen gezonden heeft.
Een heusche groetenis kan onlust en krackeelen
En huistwist, tusschen bloet en broeders zomtijts heelen,
En harten strengelen door onderlingen vreê
En vrientschap; en misschien waer in ick hun misdeê
Door onbedachtzaemheit, waer uit yet quaets moght wassen.
Zulck een bejegening wil my den jongste passen.
Mijn Vader maeckte my wel eer dat vredespoor,
Won zoo zijn broeders hart, en ging zijn zoonen voor.
Doch 'k wil mijn trouwe broêrs niet by mijn' oom gelijcken,
Die, wildt van aert, zijn' broer veel jaren dwong te wijcken
Naer Laban onzen oom; wiens vee hy dreef te wedt
En wey, tot dat de tijdt dien wrock had neergezet.
Indien 't mijn lippen aen bevalligheit moght faelen;
Zoo wil die milde Got, wien zoo veel nachtegaelen
Nu, met hun nuchtre keel vol orgelen, om strijt
Vast groeten mynen mont, zyne eere toegewijt,
Met paradijsdaeuw toch besprengen, om te spreecken,
't Geen d'ooren lecker smaecke, en eendraght op kan queecken:
Godts Engel, die weleer mijn' Vader heeft geleit,
Geley my eerst naer stat, om 't zekerste bescheit.
REY VAN ENGELEN.
O Bronaer der alziende zorgen,
Wat leit uw oirsprong diep verborgen
En duister, niet alleen voor 't oogh
Der menschen, maer oock zelf voor Engelen,
Eer zy zich onder menschen mengelen;
En nederdaelen, van om hoogh;
Daer d'allerhooghste zit gestegen,
Om naer zijn wijsheit t' overwegen,
Wat na ter werelt zal geschiên;
Het welck hy zomtijts spelt door droomen,
Op dat zijn wit, in 't licht gekomen,
Hem tot een grooter glori dien.
Laet haeters slincke hant vry zaeien,
Godts rechte weet de vrucht te maeien.
't Gaet boven menschelijck vermoên,
Dat wy met Joseph herwaert reizen
Naer Dothan, en van Memphis deizen,
Om derwaert grooter sprong te doen.
Ja Vader, laet de menschen ruicken,
Hoe ghy de quaden kunt gebruicken,
Ten goede van het aertsch geslacht;
Als ghy violen onder doornen
Gaet plucken, en uwe uitverkoornen
Door uw beleit zet in hun kracht.
De deughden en de huisgebreken
Dus by malkanderen geleken
Vertoonen klaerder elck heur aert.
Niet ruwe, maer geslepe steenen
Een' kostelijcker glans verleenen.
Een puicksteen is wel slypens waert.
De puicksteen heldert op door 't schuuren,
En kan de proef en 't oogh verduuren.
Zoo zal oock Josephs braeve jeught
Dan d'allerdomsten op doen mercken,
Als zy verstreckt, om op te wercken,
De puick- en proefstof van de deught.
Zoo verre en uitheemsch van zyne ouders,
Verwacht het dienstbre juck dees schouders,
Die, onvolwassen en noch zwack,
Geschapen zijn een Rijck te schragen;
Een' koning zelf te helpen draegen
Dat onverdraegelijcke pack,
En weelige oeghsten op te laden,
Om magre jaeren te verzaden.
SIMEON. LEVI. IUDAS.
Ter goeder uure wy, om 't vee volop te geven
Van gras en klaver, dat van Sichem herwaert dreven.
Hier lacht de groene beemt de graege kudden aen,
Die, om den heuvel, tot den buick in klaver gaen.
Maer broeders, 'k bid u, ziet. wie ylt daer stewaert heenen?
'k Zie 't hooft, nu 't halve lijf, nu knien, nu bey de beenen.
Daer stijght een op den top des heuvels, langs dien kant.
Zoo doet hy, Simeon, en heeft in d'eene hant
Den staf. wie magh dat zijn?
hy spoet met luchte sprongen.
Ay Levi, zie eens toe. wien lijckt dat, man of jongen?
Het hupplen, Iudas, past een' wuften jongen eer,
Als een' volwassen man. hy draeit zich heen en weêr,
Recht of hy yemant zocht van harders en van hoeders.
Bedrieght het oogh my niet, 't is een van onze broeders.
Zou 't wel de droomer zijn, die naer ons ommeziet?
't Gelijckt den droomer wel.
ô pest, ô huisverdriet!
Gewis de droomer komt. wat jaeght hem naer dees hoecken?
Ick gis, hy wort gestuurt, om ons en 't vee te zoecken,
Om te doorsnuffelen, hoe 't hier ontrent al sta.
Op dat hy ons verklick? dat hem de hagel sla.
De donder sla dat hooft, 't welck altijt maelt van droomen.
Versteur u niet te vroegh. hy is van pas gekomen,
Om loon naer zijn verdienst t' ontfangen. zet u wat,
Of slaet een' ronden ring. hy neemt den wegh naer stat.
Wy hebben tijdts genoegh, om van zijn straf te spreecken.
Hier valt gelegenheit om al ons leet te wreecken.
En als 't gewroken zy, verantwoort dan die wraeck.
Wie kennis draeght van 't stuck, geef reden van zijn zaeck.
Ontkennen is ons 't reetste, en wisser dan 't verweeren.
't Is beter zonder scha dan met zijn scha te leeren,
Wie gelden moet in 't stuck, moet oock ter zaecke raên.
Men stel de misdaet voor. wat heeft dat kint misdaen?
Wat heeft dat kint misdaen? ay schaem u zoo te vraegen.
Hoe dickwils heeft hy ons gehekelt, en bedraegen,
En listigh aengebraght, om plasdanck te begaen,
En als een troetelkint in vaders hart te staen.
Dan zagh men d'oude man zich over ons versteuren,
En Joseph kreegh een' rock van veelerhande kleuren,
Als een verdienden loon, voor zulck een' kinderplicht.
Wy hadden al 't geknor, het graeuwen, 't zuur gezicht.
O onrust van 't geslacht, zoo lang ghy, als een doren,
Ons in de teenen steeckt, zie ick geen rust geboren.
De jongen is noch dom en wulpsch, en vader suft.
Neen domheit is het niet, dat blijckt aen zijn vernuft.
De jaeren zullen hem noch leeren en betoomen.
Als hy zich meester maecke, en waer maecke al dees droomen,
Waermeê zijn tong al 't huis ja zelfs zyne ouders sart?
Hy raeskalt.
of ontdeckt al 't geen hy broet in 't hart,
Arghlistigh poogende zijn broeders te verpletten.
Waer 't zoo, men zou 'er zich eendraghtigh tegen zetten.
Zoo is het meer dan tijdt.
dat opzet blijckt niet klaer.
Zoo klaer, gelijck de dagh. hoe, is 't niet openbaer?
Let op die droomen eens, dien hy noch lest vertelde.
Hem docht, wy bonden vast de schooven in den velde.
Zijn schoof rees overendt. was Iudas oor toen doof?
Ons schooven neighden 't hooft eerbiedigh voor zijn schoof.
Wy schudden vast den kop en d'ooren, die 't zich belghden,
En zulck een' bittren dranck des booswichts noo verzwelghden.
Wy riepen: ghy alleen zoudt onzer aller hooft
En koning zijn?
ghy zijt te zot, die dat gelooft.
En hy loegh in zijn vuist, en terregde ons noch echter,
Zijn ouders, en al 't huis, en maeckte 't zoo veel slechter.
Ick droomde, sprack hy, 'k zagh te nacht de zon en maen,
En ellef starren, met gebogen hoofden, staen
Om my, en voor mijn' glans haer heldre straelen strijcken.
Wat dunckt u, Broeder? zegh, zijn dat noch donkre blijcken
Van heerschzucht, die hem drijft? wy hoorden euvel toe,
En klaeghden 't Vader zelf; die keef quansuis: wel hoe,
Wat droom is dat? zult ghy, gelijck een vorst in 't midden,
Uw moeder, broêrs, en my uw hoogheit aen zien bidden?
Zwijgh stil van zulck een kout. berocken my geen' strijt.
't Is kinderwerck. gaet heen. meer volghde 'r niet. o spijt!
O spijt! hy heult met hem, die noch zijn schult verdaedight.
Ick wensch alleen, dat ghy uw zinnen wat bezadight,
En reden plaets vergunt. Dit is het jongste kint,
Naest Benjamin. wanneer steeckt jongkheit naer bewint?
Wat broêr verkloeckt zijn broêr?
ay broeder, loop niet verre,
Dees aerdt naer vader, die hem voorlicht, als een starre.
De looste en gaeuwste maeckt den domsten tot zijn knecht,
Gaet met den zegen deur, en het geboorterecht;
En Esau boet te spa dat groot verlies met traenen.
Ick had dat op mijn tong, en docht u op te maenen
Met vader, uitgeleert in dees doortrapte kunst;
Die wist zijn moeders, dees weet nu zijn vaders gunst
Tot smaet der broederen behendigh te misbruicken:
En schut men 't niet, 't gaet vast, wy zullen moeten duicken,
En buigen onder hem. wie dat niet ziet, is blint.
Wie anders slaef wil zijn; ick ben zoo niet gezint.
Ick laet my langer met geen droomen ringelooren.
Wy zijn zoo goet als hy, en van een' stam geboren.
Met reden. trapt hem, eer hy ons op 't harte trap.
Lacht al die droomen uit: beschimpt zijn wetenschap.
Dit stuck wil over 't lant uit alle torens kraeien.
Hier is geen haen ontrent.
Hoe zal men vader paeien?
Met logens en bedrogh. zijt hier voor onbevreest.
Wie niet stoffeeren kan, ontbreeckt of brein of geest.
Men stroy dat eenigh wildt hem levend heb verslonden.
En komt dit aen den dagh; en wort dit valsch bevonden?
Dan wyder raet geleeft. nu nergens in gedut.
Men breeck hem strax den neck, en offer 't lijf een' put,
Veel jaeren noit gebruickt, daer niemant koome, of zelden.
Wie melt dat stuck, indien wy zelfs het slechs niet melden?
Al lang genoegh beraên. een yeder geef zijn stem.
Zoo 't Ruben niet bestemt, heeft al dit werck geen klem.
Het moest eenpaerigh gaen, of deze koort zou breecken.
Men vraegh den outsten raet. hy komt. ick ga hem spreecken.
Ga heen, maer zie wel toe, noch maeck het niet te lang:
Want wie ons tegenstemt, gaet licht den zelven gang.
IUDAS. RUBEN.
Ghy komt nu recht van pas, om meê u stem te geven.
Waer toe toch?
Joseph komt. men raetslaeght om hem 't leven
Te neemen, en een' poel te dempen met zijn lijf.
Mijn hairen staen te berge, en al mijn leden stijf.
O gruwelijcke daet! sta van my. tre niet nader.
Wy broeders voortgeteelt, van eenen zelven vader,
Wy tacken van een' stam, de klaeuwen zoo verwoet
Aen onzen broeder slaen; te plassen in dat bloet;
Het vaderlijcke hart in broeders borst doorstooten;
Dien ouden kouden man van 't waertste pant ontblooten.
My gruwelt dat ick 't hoor. om Godts wil, zwijgh toch stil.
En of ick zwijgh of spreeck, 't is aller broedren wil.
Het vonnis wort gevelt. men zal 'er recht meê doorgaen.
Meê doorgaen? laet eens zien. ick sal dien jongen voorstaen,
En eerst verdaedigen, zoo lang ick adem schep;
Zoo lang ick hart in 't lijf, en bloet in d'adren heb.
Vervloeckter stuck wert noit van menschen voorgenomen.
Zy roepen vast: slaet acht op zijn verwaende droomen.
Hy arbeit elck den voet te zetten op den strot.
Die blinde vader eert, gelijck een aerdschen Godt,
Dat troetelkint, 't welck ons zoo eerlijck af kan maelen,
En lust schept, om 't gezin en yeder te behaelen.
Wat Ioseph doet, dat's wel. wy hebben 't strax verkerft.
Wat schelmstuck recht men aen, dat niet en wort geverft,
En met een' glimp verciert? maer of men 't cier met woorden;
Hoe schoon men dit vergult; men leit met broedermoorden
Geen eer in, alzoo lang men ergens menschen vint,
Die noch in reden staen. de droomen van een kint
Bestellen die nu stof, om dus, als woeste dieren,
Als wolven op een lam, te huilen en te tieren?
Misgunt men 't gryze hooft, dat het met Rachels kroost
Wat spelende, voor 't endt zijn' ouderdom vertroost,
Met zulck een wintervrucht? wat hindert dat ons allen?
't Is vaders zinlijckheit, die is op 't kint gevallen.
Natuur heeft dezen knaep wat meer dan ons gegunt.
't Gewas valt niet aleens: en acht men dit een punt
Wel waerdigh, om zoo zwaer te wegen en te wicken?
Om 't hart tot woên, de vuist tot moorden aen te pricken?
Heeft hy den vader yet gulhartigh aengebraght;
Zijn meening was noit quaet, of niet, gelijck men 't acht,
En opneemt, om terstont zoo grimmigh op te stuiven.
Dat kint is zonder gal, gelijck de simple duiven.
Een bloem, van zestien jaer, of naulix zeventien,
Te trappen op het veldt, daer 't Godt en d'Englen zien?
Ay broeder, hoor naer my. laet die gedachten vaeren.
Al had hy schult, verschoon den jongen, om zijn jaeren,
Om zijn onnozelheit, om vaders halven, of
Om Godt, die 't leven gaf, en adem blies in 't stof.
En (heb ick yet verdient) verschoon hem mynent halven,
En help my, naer uw maght, dien wrock die wonden zalven.
Zal ick, om Josephs wil, my steecken in gevaer
Van 't leven? neen, dat pack valt mynen hals te zwaer.
Lust u een proef te doen, tot redding van zijn leven;
Begin vry. ick zal u daer in niet tegenstreven,
Noch 't vonnis hinderen; maer aanzien met gedult
Het algemeen besluit, zoo draegh ick scha noch schult.
Biet ghy my niet de hant, die vlack zal op u kleven.
Laet kleven, eer men my met Joseph helpe om 't leven.
Zult ghy dien broedermoort met drooge wangen zien?
'k Moet zien, al 't geen ick niet kan hindren noch verbiên.
Ghy hebt u zelven niet, gelijck 't betaemt, gequeten.
Ghy weet wel, hoeze zijn van outs op hem gebeten.
Maer niet tot moordens toe. wat grover onbescheit!
'k Heb al zijn feilen in de beste ploy geleit.
Kunt ghy de harten niet tot mededogen neigen?
Zy borsten echter uit met u en my te dreigen.
Het koste oock wat het koste, ick zal 'er tegens woên.
Ghy zult u zelven leet, den knaep geen voordeel doen.
Daer komenze. ziet toe. bedenck uw onvermogen.
Zy dreigen u den doot, en moorden met hun oogen.
RUBEN. SIMEON. LEVI.
Wat hoor ick, broeders, hoe? 'k geloof 't is schimp en spot.
Geen schimp, maer louter ernst.
dat keer die goede Godt.
Het vonnis leit gevelt. hier helpt geen tegenstreven.
Ick heb tot dat besluit mijn stem noch niet gegeven.
't En hangt niet aen uw stem.
zoudt ghy u zulck een daet
Vermeten, buiten mijn', uw outsten broeders, raet?
Is 't u om d'eer te doen, zoo sluit het geen wy sluiten.
De stem is dwangeloos.
een stem kan dit niet stuiten.
De meesten draegen 't wech. wij stemmen 't hooft voor hooft.
Indien ick, in dit recht, zoo veel magh zijn gelooft,
Laet redens schael zijn schult, met zinnen overwegen.
Noit rechter rouwde 't raet en overlegh te plegen
In halsrecht. vint ghy dit dan evenwel geraên,
Zoo neemt zijn bloet op u: ick wil 'er niet voor staen.
Vertrouw het vonnis ons: 't is buiten u gestreecken.
Laet ick in vaders naem dan eerst mijn hart uitspreecken.
Wel spreeck uw hart vry uit, en zwijgh dan lang genoegh.
Wat liefde vader staegh dien loozen jongen droegh,
Tot smaet van ons, die eer en ouder zijn geboren,
Verdroot my meer, dan u. oock spelde ick lang te voren,
Eer 't noch dus verre quam, dat liefde zonder maet,
En ongelijcke gunst tot zulck een' bittren haet
In 't endt gedyen moest, en enkel jammer baeren.
Ick badt hem menighmael, by zyne gryze hairen,
Hy zou zich maetigen. 'k vermaende menighwerf
Hem tot onzydigheit en vre; het zekerste erf,
En d'allerbeste schat in zoo een huis vol kinderen.
Ick riedt, hy zou 't een kint om 't ander niet verminderen:
Dat dit genegentheit en liefde bluschte en brack,
En allen broederen vast tegens 't harte stack:
Maer 'k ging ten achteren, met vader aen te porren.
Hy sloegh my t' elckens af met graeuwen en met knorren;
En, toonende openbaer, waer hart en zin naer trock,
Bestont, ô blintheit, noch met dien schakeerden rock
Te tergen ons gedult, in plaets van zich te toomen.
Toen quam de kleinste noch braveeren met zijn droomen,
Wel tweemaal achter een, zijn dick verklickte broêrs,
Ia zelfs zijn ouderen. al 't huis was vol rumoers.
Zoo Ruben, vaer zoo voort, gelijck ghy hebt begonnen.
Dat is hem recht op 't hooft. nu zie ick 't spel gewonnen.
Wel twyfelt Ruben noch te stemmen in zijn doot?
Hy brenght zijn vonnis meê. de nucken leggen bloot.
'k Zagh vaders misgreep wel: het moght mijn harte moeien:
Wat zou ick doen? 'k en kon zijn vryheit niet besnoeien,
Waer door, vast d'een wat meer en d'ander min bezint,
Hy meer verdiensten zagh in 't een dan 't ander kint.
Ick kon den kleinste, die de grootsten scheen te grieven,
Niet afraên, dat hy zocht zijn' vader te believen;
Die ongelijck meer hoops uit hem te scheppen scheen,
Aan wien natuur bestede al haer bevalligheên
En gaven, nut voor een, die 't al gebruickt met oordeel,
En vordert 's anders nut, gelijck zijn eigen voordeel;
Dies wert ick ziende blint, en hiel my stil en stom;
En weet dit Josephs jeught, en vaders ouderdom.
d'Een schort wat tijdts, om van zijn wulpsheit te bedaeren,
En d'ander neemt vast af, door aenwas van de jaeren.
Laet loopen docht ick: maeck het huis geen ongemack.
De kreuple hoeft een' stock: zijn beenen worden zwack.
Wat schaet ons, dat hy zich wat houde aen Josephs schouders.
Men vont noit huis, of 't schorte aen kinders, of aen ouders.
My dunckt ghy slacht den kreeft, en kruipt al achterwaert.
Hy slacht het scorpioen: 't vergift leit in den staert.
Ay broeders, geeft gehoor, en elck twee lijdzaeme ooren.
Mijn spraeck luidt niet zo vreemt, of z' is noch waert te hooren.
'k Sloegh dickwils d'oirzaeck ga, waerom der oudren zin