floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
En ick wil mij gaen versmoren
door dit aenhooren / mijn thart verseert / es
Onse fraudige voorstel nu heel verneert / es
om dat Saule bekeert / es / binnen wij dus clachtich
Hij was ons hooft......
Dats seecker waerachtich
maer hij is ons te machtich / die hier boven geseten / is
Hoe wel dat sij woort en leringe vergeten / is
en bij nae verbeten is door haer versierde advijsen
ick ducht het sal door desen saulus weder rijsen.
als hij begint te prijsen / daer sult ghijt Juijst // hebben
het woort van desen Jhesus die ons overste gecruijst // hebben
die wij verguijst / hebben met valscheijt van / binnen
Wadt gaen wij toch maecken....
Wadt gaen wij beginnen......
Noijt wonderlijcker saecken........
En machmen beginnen......
ick verlies mijn sinnen gelijck den desperaeten
Wadt mogen sij toch dencken onse potestaeten
onse geestelijcke prelaeten / met allen haer instellen
Wadt sullen sij toch dencken / dese geveijnsde gesellen
als saulus gaet vertellen / contrarij haeren intens vrij
ende dat desen Jhesus godt ende mensch / sij
noijt quader pestelens // ij / onder haer en broeden
Hoe sullen sij nu raesen......
Hoe sullen sij verwoeden......
Hoe sullen sij nu blaesen.....
Jae in boossheijt gloeden...
Tis voor onse vroeden / seer quaet om te verdraegen
Aij ijpocrijsie godt moet u plaegen
al waert ghij geslaegen ick en soude u niet beschutten
Waerom dat.........
Maer ghij begint te dutten
Laet stoppen u putten / ende oock u waterganck.
Dats selffde Litteijcken / dat onse pater sanck
doen onse maeter / dwanck dat sij haer soude stecken
Ghij hoer begint ghij met mij te gecken
so wil ick nu vertrecken / ende Laeten u alleen // blijven
Nu nu non fortse / wij moeten beij int gemeen // kijven
ende onder ons tween drijven / den tol op die sercken
Waer souden wij hem drijven...........
Bij ons overste / met haer geleerde clercken. /
Dus moeten wijse verstercken / met alle haer bullen
so dat sij saulus vervolgen sullen
dus moeten wijse vervullen / tot desen tijen.
ist niet waer fortse.....
Jaet ijpocrijsijen............
mijn hert wert blije door u aenschouwen
Ghij sijt een schoon man..........
Ende ghij een princeffe der vrouwen
wie sou toch sulcks betrouwen / op desen saulum van tarssen
Gheen meerder vervolger tussen hier en parssen
mijn dunckt mijn harssen sullen van boosheijt scheuren
Onse overste hebben daer veel aen verleuren
dus moeten wij speuren om haer te vercloecken
so dat sij Saulum vervolgen en soecken.
in allen hoecken waer dat sij hem mogen vijnden
Dan moeten sij hem cluijsteren
fortsich laboer..
So moeten sij hem binden
so mogen sij ten inden uuijt dit exploot raecken
Sij moeten saulum oock den doot doet smaecken
want het sij haer noot saecken / dus moeten wijse ontsteecken
Begint Saulum van desen Jhesus te preecken
ende onse overste heur gebreecken / begint op te haelen
als dat sij met haer Leringe het volck doen dwaelen
so soude altemaelen / heur proffijt verminderen
Het soude beschreijen wijff en kinderen
dus moeten sijt behinderen / waer dat sij mogen.
Daer weten sij wel raet toe.....
En dat met een groote Logen
want sij hebbent gesogen / uuijt haer ouders conduijten
Wij moeten daer bij sijn als sij den raet sluijten
om Saulum te vermuijten / moet hij haer gaen verstijven.
Wadt wonder sal hij indien gaen bedrijven
laeten sij hem dus blijven sonder te apphrenderen
Compt nichte gaen wij........
Dats oock mijn begeeren
tot ons heeren soet van eloquentije
Juvisijbel moeten wij haer gaen informeren
compt nichte gaen wij....
Dats mijn begeren.......
Hoe soude men bedt mogen veraccorderen
om saulum te verneren / geven wij sentencij
compt nichte gaen wij.....
Dats mijn begeeren
tot onsen heeren soet van eloquentije
die daegelijckx Leven in grooter abstinentije
Pausa Paulus vercleet ut comende om te preecken..
Met die gewoonlijcke groet ons meesters overleden
so wil ick u groeten groot met den // clenen
die hier vergaert sijn tot deser steden
graetije en vreden / dat is mijn meenen
hij die daer sloech waeter uuijt den // stenen
door moijses sijnen knecht met vast betrouwen
die wil u sijnen stercken geest verleenen
allen den geenen / die op sijn woorden bouwen
overpeijnst de weldaet diemen mocht aenschouen
die hij onse vaders bewees midts desen
als hij haer hemels broot / van boven Liet douwen
op mannen en vrouwen / so als ghij moocht Lesen
maer ondanckbaerheijt heeft haer ter maladicxij verwesen
dat sij sonder vreesen / daer hebben bedreven
maer doer sijn doot sijn wij weder al genesen
want hij is de wech de waerheijt ent Leven
Hij is die wech daer de propheten
in hebben gewandelt binnen haeren tijt
al worden sij gebannen verjaecht gesmeten
oock ter tdoot toe verbeten / om eenigen profijt
want christus Jesus ons selver belijt
sij hebben mij vervolcht onthout dese Leere
sij sullen u oock vervolgen des zeecker sijt
want die knecht niet beter en is dan sijn heere
alle die daer oijt sochten godtlijcke eere
die hebben sij verdruckt in allen Landen
Om haer te brengen in sdoots verseeren
want christus woort brengt haer tot schanden
o' Christen broeders vaet dit met verstanden
al leggen sij u in .u. banden / ende brengen in sneven
betrout inden heer als thooft der vaijlianden
Hij is de waerheijt en anders geene
in sijnen mont en is oijt bedroch gevonden
hij heeft ons vercoren uuijt Lieffden reene
neempt dit ten beene // ghij dobbelde van gronden
als een goet harder is hij tot ons gesonden
op dat hij sijn schaepkens sou connen bevrijen
In Lieffden vierich liet hij hem door wonden
en heeft ons ontbonden van sdoots pertijen
hoe soude ick mijn anders toch mogen verblijen
dan int Cruijs Christij vaet dit bediet
al quam daer den engel uuijt den hemel glijen
en preeckten u anders / en gheloofft hem niet
dan ick u nu preeck alle dwaelinge vlijet
schout affgoderij so daer staet geschreven
want het ons den heer so strengelijck verbiet
hij is de wech de waerheijt en tleven
Loff Levendich woort / diet al gefondeert // heeft
door Lieffden onentelijck soet heeft gebleecken
die noijt den doot des sondaers en begeert // heeft
maer die salicheijt geleert // heeft / door sijn vierich preecken
overpeijnst hoe dat hij was met Lieffden ontsteecken
die vloeijende fonteijn vol alder genaeden
als hij sprack compt tot mij die daer sijt vol van gebreecken
Compt tot mij die daer sijt belast ende belaeden
Ick sal u vertroosten versoeten versaeden
volcht toch die paeden / die ick u gae vuere
mijns woort accoort en wilt niet versmaeden
want ick ben van die schaeps coij / die rechte duere
die door mij niet In en gaet verstaet dat puere
dat sijn dieffs ende moordenaers sonder mij taencleven
betrout in hem ghij die daer sijt sijns beelts fijguere
want hij is de wech de waerheijt en tleven
Hij is den Prins die alleen die sonden can vergeven
hij is saechtmoedich / en ootmoedich van harten vrij
hij is ons eenige advocaet verheven
voort / smenschelijck geslachten int shemelsche melodije
denckt niet dat ick u preeck hoort toch nae mij
van tijtelijcke havene verstaetet Juijst
off om geeert te sijn in swerrelts crij
Maer off ick preeck u Jesum en die gecruijst.
van ons geleerde / elck verhart als een knuijst
vol haets vol nijts / en vol giericheijeden
hem vergensgense met een groot gedruijst
nochtans heeft hij voor haer gebeden
Oorloff gods vrienden ick moet u scheden
het godlijck bevreden / sij u altijt beneven
want hij is die wech de waerheijt en tleven
Pausa. Een Jode.
Wadt sullen wij doch peijnsen.....
Ander. Jode
Ick en cans niet bevroen....
Mij verwondert so seere.....
En mij oock boven maten......
Wij en hoorden ons daegen......
Ja noijt sulcken sermoen......
Wadt sullen wij doch peijnsen....
Is dit niet desen Saulus....
Die hem so ginck spoen.......
Om die Cristiaenen te vervolgen...
Over al waer sij saeten.......
Wadt sullen wij toch peijsen........
Ick en cans niet bevroen..........
Mijn verwondert seere.......
En mijn oock boven maeten.......
Peijnst doch hoe dat onse geestelijcke prelaete
desen Saulum sullen haeten / door dees beroerte.
Daer en is niet mede te gecken.......
Tis seeckere geen boerte......
want al haer soerte salder door ontstelt // worde
O Saule hoe haest wilt ghij vernielt // worden
ende lasterlijcke gequelt / werden met alle u geblas
Hij seijde dat dese Jhesus warachtich messias was
van wiens consten men Las / int oude testament
En hebben wij desen Jhesus sijn ouders niet gekent
hoe is sauls dus verblent / ende haestelijcke bsmet
Hij is innmers selffs een doctoor inder wedt
dat hij hem dus verset tot sijnnen ongerieven
tegen ons overste....
En heeft hij niet ontfangen besegelde brieven
om de christiaenen te gerieven tot hier toe inder stadt
vande hooge priesteren van Jerusalem
dit weten wij pladt
peijnst toch in wadt gadt sal hij noch int Lesten raecken
Ick en cans niet verstaen......
Tsij wonderlijcke saecke....
ick en canse niet Laecke int hert van binnen
Het malcanderen Lieff seijde hij uuijt rechter minnen
dit en sijn immers geen vinnen die tegen godt steecken
Hij sal hem selven noch int haer slodt / preecken
wil hij tegens haer gebodt spreecken / en al haer statuijten
1. Jode
Wadt sullen sij haer doen segdij......
Maer sij sullen hem opsluijten
om sijn Leringe te vermuijten waer dat sij mogen
Sij en sullens niet Lijen.......
Noch oock gedoogen
dat hij hem sal pogen / dat weet ick bloot
dat hij van hem sal preecken / die sij hebben gedoot
met tormenten groot benamen sij hem tleven
Wadt wonderlijcke teijckenen werden daer bedreven
die aerden sachmen beven met grooter erroeren
die son Liet haer schijnen die bergen sachmen schueren
menich wasser in trueren / doort groot exempel
Oock die gardijnen scheurden die daer hingen inden tempel
totten Lesten rempel / so elck moch sien
1. Jode.
Noch seijde Saulus daer en mach niet geschien
sonder allien / door sijns meesters chrachten.
In hem seijt hij moet ghij u alleen verblijen
dies in mijn noosten vlijen / veel wonderlijcke gedachten
Gheen ander verlosser seijt hij en wilt verwachten
dan Christis Jhesus den almachtigen godt
die alleen verlost heeft alle geslachten
wilt hier op achten want het is sijn gebodt
Oorloff goods vrienden hier hebdij tslodt
van onse materij seer slecht om hooren
En wiltet toch niet ontfangen in spodt
Oorloff gods vrienden hier hebdijt slodt
Christus wil u verlenen sijn der gracijen Lodt
hij die daer van een reijnne maeget is geboren
Oorloff gods vrienden hier hebdij tslodt
van onse materije seer slecht om hooren
verchrijcht en swijcht / nae goods woort wilt altijt sporen
fimis Het spel is lang in dicht
.938 Regulen..
Trouwi Moet Blijcken
Monzongo
of de koningklyke slaaf
Pedro de Alvarado
Catharina de Xuares
Ferdinand Cortes
Melinde
Quantimoc
Semire
Monzongo, of de koningklyke slaaf.
...........Wreedäart, die de onnoozelheid verdrukt! Lig
							daar.......................................
Toen in den jaare 1763 de Colonie de Berbice door de slaaven was afgeloopen,
						en de verbaazende straffen daaröver geoefend waren, vond ik de gevoelens van
						sommigen myner Landgenooten, en zelfs van eenigen der kundigsten onder hen,
						zeer verschillende van de myne. Ik poogde hen de onbetaamlykheid der
						slavernye onder het oog te brengen; hen de stem der menschlykheid, en het
						recht der eenvoudige natuur te doen hooren, en hun medelyden op te wekken.
						Uit deeze pooging is het dichtstukje of Treurspel, Monzongo, of de
						Koningklyke Slaaf, geboren. Ik heb in den kring myner bekenden daarvan eene
						aangenaame uitwerking van overtuiging gezien; en schoon de gesteldheid der
						waereld voor als nog geen hoop geeft dat onder het menschdom onderdrukking
						en slaverny geheel zullen ophouden, zien wy echter dat de stem der
						menschlykheid hier en daar kracht krygt, hebbende in den voorleden jaare
						1773, de Koning van Portugal, tot zyn' eeuwigen roem, de kinderen der
						staaven vry verklaard. Voor my, het zal my troost genoeg zyn, indien myn
						dichterlyke arbeid gelegenheid mogt geeven om het lot van eenige, of zelfs
						van één' ongelukkigen te verzachten.
Monzongo, Koning van Verragua, en Slaaf van Ferdinand Cortes, onder
							den naam van Zambiza.
Melinde, Kleindochter van den Koning van Zempaola, en Gemalinne van
							Monzongo.
Semire, Prinses van Hispanjola, Echtgenoote van Zambiza, en Slavinne
							van Catharina de Xuares.
Ferdinand Cortes, Spaansch Opperbevelhebber.
Catharina de Xuares, Gemalinne van Ferdinand Cortes.
Pedro de Alvarado, Spaansch Onderbevelhebber.
Quantimoc, Slaaf van Ferdinand Cortes, en Vriend van Zambiza.
Alonzo, Hoofdman der Spaansche Lyfwachten.
Twee Kinderen van Zambiza en Semire.
Gewapende Spanjaarden van de Alvarado.
Het TOONEEL is te VERA CRUX; het eerste, tweede en vierde Bedryf in een bosch;
						het derde en vyfde Bedryf in een vertrek van het Kasteel.
Zambiza
In slaaven gewaad, draagende een pak goud onder den arm, het welk hy
							nederlegt.
ô Blinkend slyk, besproeid met zo veel zweet en traanen!
Vloekwaardig voorwerp van de drift der Castiljaanen,
Verachtlyk goud! lig daar. Wat leed hebt ge ons verwekt
Nadat deeze oorden door die snooden zyn ontdekt!
't Is eindlyk hen gelukt dees waereld te overheeren.
Amerika! gy moet thans andre meesters eeren:
Wat zeg ik! meesters? neen, 't zyn monsters. Ach! het zyn
De snoodste beulen, die, door de uitgezochtste pyn,
Uw dappre Koningen naar 't vorstlyk leven dingen;
Uw vrygeboren volk, aan hun mishandelingen
Ten prooije, in ketens slaan; om goud, hun eenigst goed,
Te delven uit den grond. Beklaagenswaarde stoet,
'k Heb u ten grooten deele al zwoegende om zien komen,
Door dampen stikken, door het water overstroomen,
Door myngang en gewelf elendig overstort.
Rampspoedigen! gy zaagt uw deerlyk leed verkort;
By 't eind uws levens mogt gy 't eind uws lydens vinden;
Maar waar is 't einde van de rampen uwer vrinden?
Waar 't einde van myn' ramp? Ben ik het, die welëer
In 't groot Verragua gebood als Opperheer?
Wat lotverwisseling! Ik heb dan in myn staaten
Dees vreemdelingen, dees verraaders toegelaaten
Om van den troon als slaaf... Wat is myn onheil groot! ..
Waarom, myn Kroost! waarom, ô dierbaarste Echtgenoot'!
Verloor ik niet, toen ik u derven moest, het leven!
'k Heb vruchtloos dan getracht de wraak zyn' eisch te geeven,
En dertig Koningen vergeefs ten stryd gevoerd!
Zy sneuvelden; en ik, door geen gevaar ontroerd,
Ik zag my, onbekend, in yzren kluisters wringen.
Wat lot stond ik ten doel, wat wreede folteringen,
ô Dwingelanden! wierd Monzongo u bekend!
Maar ach! wat baat het dat ik zuchte om myne elend?
Gelukkig, niemand kent me; en zelfs de braave Gade,
My opgedrongen, en wier deugd in de ongenade
Van myn rampzaligheên my nog tot troost verstrekt,
Heeft nooit myn' naam of rang of lotgeval ontdekt.
Zambiza, Semire.
Myn Echtgenoot! ik mag u dan begroeten.
Hoe heeft myn hart verlangd naar dat gewenscht ontmoeten!
Maar ach! wat baat me een heil dat ik zo duur betaal?
'k Zie u, myn Wederhelft! veelligt de laatstemaal.
Wat zegt ge? ik vleide my dat u myn komst zou streelen;
Dat my Semire in 't leed haar' troost zou mededeelen;
Maar gy omärmt my met de traanen in 't gezicht.
Wat heeft de wreedheid in myn afzyn uitgericht?
Ik bid, verklaar u.
'k Wist dat thans, na vierpaar weeken,
De tyd uws arbeids in de mynen was verstreken.
'k Hoopte op uw wederkomst. 't Verlangen niet alleen
Dreef, daar de dag reeds daalt, my angstig boschwaarts heen.
Ik wenschte, eer 't wreed geweld my al myn' troost doet derven,
Met u te schreijen, en voor uw gezicht te sterven.
Hoe dus wanhoopig?
'k Zal u alles doen verstaan.
Door Sempaolaas Vorst wierd aan den Costiljaan
By 't vreêverdrag vergund een vesting hier te bouwen.
Gy zult dat vreemd gesticht byna voltooid aanschouwen,
En Cortes, op den val van Mexico bedacht,
Is thans gereed, versterkt door Sempaolaas magt,
Om door 't nabuurig Ryk der stoute Tlaskalaanen
Zyn onbepaald gezag een bloedig spoor te baanen.
Dit wierd door myn Meestresse in stilte my gemeld.
Zy, die haar' Echtgenoot alöm getrouw verzelt,
Wil dat ik volgen zal met onze Huwlykspanden,
En Alvarado krygt hier 't hoog gebied in handen.
'k Heb, myn Zambiza, 'k heb reeds alles onderstaan
By Catharine om my van deezen togt te ontslaan;
Ik smeekte dat men my van u niet wilde scheiên;
Maar ach! men noemt dit gunst en keert zich aan geen schreijen.
Uw Meester, haar Gemaal, wien ge eertyds in den nood
Met eigen lyfsgevaar een' trouwen bystand bood,
Kent uw beleid eo moed, en wil u in dees staaten,
Ten dienst van 't nieuw gezag, by Alvarado laaten.
Zou ik, beroofd van u en van ons dierbaar Kroost,
Een slaaf zyn van dien wreede?
Ons blyft noch hoop noch troost.
De ontmenschte zal den last uws arbeids wreed verzwaaren,
En u doodschuldig op het minst verzuim verklaaren.
Hy keurt het leven van zyn honden, van een paard,
Veel meer dan 't uwe, dan ons - aller leven waard';
Zyn wreedheid zal gewis u jammerlyk doen sneeven.
ô Cortes! moet uw gunst ons beider heil weêrstreeven!
Die gunst werkt ons bederf. Zambiza, uw verdriet
Is 't myne, en zonder u behaagt my 't leven niet.
Dit zyn gevolgen der gevloekte slavernye.
Zo 't waar is, Cortes, dat de waereldheerschappye
Een Wezen toebehoort 't geen slaaf en dwingeland
Het leven schonk, zyn wy gewrochten van zyn hand.
Mag dan de Castiljaan dit deel der waereld stooren?
Helaas! waarom zyn wy, zo vry als hy geboren,
Zyn slaaven? Woedend Spanje! Ontmenschten! zouden wy
U immer domplen in gevloekte slaverny?
Wie kan de reden van ons ongeval doorgronden?
Hun trotsheid waan' dat zich de Hemel heeft verbonden
Tot staaving van hun goud- en bloeddorst. Neen, ô neen.
De Hemel moord ons niet, 't is hun geweld-alléén.
Ach! hun geweld rooft dan myn Gade en Kindren tevens!
Men heeft my dan aan u, ô dierbre Troost myns levens!
Doen huwen, om, als ik uw waarde kende, ons weêr
Vanéén te scheuren?
Ach! myn Hartvriend! 'k sterf veelëer.
Leef voor ons dierbaar Kroost!
ô Deerniswaarde Spruiten!
Gy zult haast wezen zyn, tenzy men mogt besluiten,
Vermurwd door myn gebeên en met ons lot begaan....
Wie kan uw smeeken, wie uw traanen wederstaan?
Beweegen die hen met om naar uw beê te hooren,
Dan hebben ze al 't gevoel van 't menschlyk hart verloren.
Ons teder hart deelt in eens anders zielverdriet,
Maar 't Spaansche vloekrot kent het mededoogen niet;
Zelfs Cortes en zyn Gaê, schoon ze in ons onheil deelen,
Doen 't zwichten, naar belang en staatzucht zulks beveelen.
Is Cortes, trouw verknocht aan zyne Halsvriendin,
Zo wreed van hart dat hy den band der huwlyksmin
Vanéén durft ryten; ach! wat staat ons dan te vreezen?
Zal Alvarado niet onëindig wreeder weezen?
Zyn vrekke goudzucht trapt onnoozlen op het hart;
Maar dat de ontmenschte beev' zo hy hun wanhoop sart!
Zambiza, dat de smart u niet te sterk beroere;
Dat wanhoop, te onbedacht, u niet tot wraak vervoere,
Hier in een vreemd gewest! Men bood u ligt de hand
Waart ge in Verragua. Waart ge in uw Vaderland,
In ieder landzaat zoud ge een' vriend, een' wreeker vinden;
Hier, vreemdeling en slaaf, wat wilt ge u onderwinden?
'k Ben ligt zo onbekend in Sempaola niet.
Ontmoete ik slechts een' vriend aan wien ik ons verdriet
Ontdekken dorst, op wien myn ziel zich dorst vertrouwen,
Wie weet wat uitkomst dit geluk ons deed aanschouwen!
Slechts weinig tyds geleên kwam by den Castiljaan,
Van Sempaolaas Vorst een stoet van Maagden aan,
Veelligt om 't vreêverbond te grooter kracht te geeven.
Een deezer Maagden word, als meer in rang verheven,
Door de andren hoog gevierd. Haar houding toont haar' staat.
Ze is schoon; maar altoos heeft ze iets droevigs op 't gelaat.
Dit word in haar naar 't schynt uit eenig leed geboren.
Beminnelyker Maagd kwam nimmer my te vooren.
Zy draagt my vriendschap toe; en smeekte my, zo dra
Ze uit myn bericht vernam dat ge in Verragua
Geboren wierd, om u by uwe komst te spreeken.
Men poog', zo veel men kan, die vriendschap aan te kweeken.
Maar wierd de Castiljaan ons onderhoud gewaar,
Dan raakten we allen in het uiterste gevaar.
Doch heeft zy moeds genoeg, Semire, om, op uw schreden,
Deez' nacht, als alles rust, hier in dit bosch te treeden,
Dan zal ik, als zy my haar oogmerk heeft ontvouwd,
Besluiten of ook 't myne aan haar kan zyn betrouwd.
Haar zal, op myn bericht, hiertoe geen moed ontbreeken,
Dewyl zy iemand uit dat landschap wenscht te spreeken.
Myne achting voor uw deugd bekoort haar heusch gemoed,
Zodat ze alreeds voor u een billyke achting voed.
Maar ach! waag niet te veel door roekloosheid gedreven;
Myn leven en myn rust hangt aan uw rust en leven.
Ons scheiden! .. Wreedaarts! rukt ge een' man van zyne vrouw,
Een' vader van zyn kroost?
Helaas men breekt myn trouw
Ten tweedenmaale!
Ach! tracht uw gramschap in te toomen!
'k Zie Cortes, Catharine en Alvarado komen.
Bied hen het goud en keer, opdat ik u verkwikk',
Naar onze hut.
Vaar wel! slechts voor een oogenblik.
Hy neemt het goud op.
ô Goud! kost gy voor 't minst my zo veel heils bereiden,
Dat ik van myn Semire en Kroost niet wierd gescheiden!
Zambiza, Ferdinand Cortes, Catharina de Xuares, Pedro de Alvarado. Alonzo
						en Lyfwachten in 't verschiet.
Cortes het goud geknield aanbiedende.
Ik kom op uw bevel hier uit de mynen weêr.
't Geluk begunstigde ons. Ontfang deez' schat, Mynheer!
Die my ons opperhoofd beval u op te draagen.
Cortes
Geevende aan Alonzo een teeken om het goud aan te nemen.
Breng 't goud in myn vertrek.
Tegen Zambiza.
Uw vlyt kan my behaagen.
Rys op. Neem rust. Verwacht dat ik in 't kort u toon',
Misschien op morgen zelfs, hoe ik de trouw beloon.
Cortes, Catharina, Alvarado. Alonzo en Lyfwachten in 't
						verschiet.
Ik wil, dit oogenblik des volks gezicht ontweken,
U van ons staatsbelang hier openhartig spreeken.
De Raad stemt in myn' eisch, en schenkt u 't hoog bewint
Na myn vertrek. Ik deel in uw geluk, myn Vrind!
De togt naar Mexico is vast by my besloten.
Des trek ik met ons heir en dat der bondgenooten,
Het eerst naar Tlascala; die trotsche natie bukk'
Eerlang voor ons gezag; en buigt zy onder 't juk,
Dan zwicht haast Mexico, of zal om vrede smeeken.
Uw dapperheid is ons in stryd op stryd gebleken;
Ik ken uw trouw' en stel dees nieuwgebouwde vest,
Den sterken sleutel van dit ryke wingewest,
Met krygsbehoefte en volk en voorraad u in handen.
Voer in myn afzyn 't hoog gebied in deeze landen,
En toon door uw bestier, dat gy, als Cortes vriend,
Dees gunst, zyne achting, en deez' trap van eer verdient.
Mynheer, hoe zal ik ooit dit gunstbewys vergelden!
Toon, door een wys bestier, dat ik, uit al myn helden,
Met recht u koos tot dit gewigtig landgebied.
Maar 'k weet, gy kent den aart van deeze volken niet
Zo wel als ik, myn Vriend, die byna twalef jaaren
Dees waereld heb doorkruist met myne waterschaaren.
'k Heb Hispanjolaas kust en Cubaas huilend strand
Betreên, en 't heilig kruis by Spanjes vaan geplant
Hier in dit ryk gewest, in Sempaolaas Staaten.
Hoor dan naar mynen raad. Doe nooit deeze onderzaaten
Te klaar bemerken hoe volstrekt gy hen verheert.
Gy zult hen, trouw van aart, zien doen wat gy begeert
Zo gy hen met beleid en goedheid weet te winnen.
Breng u, op mynen raad, breng altoos u te binnen
Dat ze, op onze aankomst in hun ryke heerschappy,
Zich vreedzaam boogen voor de Spaansche Monarchy;
En dat, indien zy ons hunn' onderstand doen derven,
Ik nooit op Mexico de zege kan verwerven.
Hou 't krygsvolk streng in toom, bepaal hunn' euvelmoed;
En Sempaola zal, terwyl het lyf en goed
Opöffert in uw' dienst, u 's vyands roof vergunnen.
Kwets hun vertrouwen niet, niets zou het heelen kunnen.
Onttrek hun zielen aan de snoode afgodery
Door overtuiging, niet door schrik en dwinglandy.
't Voegt my uw' raad zo wel als uw bevelen te eeren.
Maar al de slaaven...
Schik hunn' dienst naar uw begeeren.
Denk echter dat het lot hen nederstortte in druk;
Denk dat zy menschen zyn: verzacht hun ongeluk.
Laat Spanjes naam geen' schrik voor deeze waereld strekken.
Zambiza, die...
Mynheer! gun hem met ons te trekken!
'k Heb aan Semire, die reeds troostloos is van rouw,
Beloofd dat ik by u zyn voorspraak weezen zou.
Die voorspraak heeft van my reeds meer voor haar verkregen
Dan zy vermoedde; ik ben Zambiza toegenegen.
Een' slaaf genegen zyn!
Dewyl ik 't levenslicht
Alleen aan zyne trouw en bystand ben verpligt;
Die bragten my op 't strand, behouden uit de baaren,
Al dobbrende op een plank, na duizend doodsgevaaren.
Tegen Alvarado.
Ik wil hem van den last des arbeids voorts ontslaan.
Beveel het opzicht van de mynen hem vry aan:
Dit zal voor altoos hem op 't hoogst aan u verpligten.
Gy zult dan in uw' dienst hem voor geen' dood zien zwichten;
En myne Gemalin bewaart ons, in zyn vrouw
En kinders, 't onderpand van zyne onkreukbre trouw.