floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Ozeas zeyter ghelijcke redene by:
Ic zal u trecken in scharitaten banden.
De ziecte beneimt my mijn verstanden,
De doot comt, daer ic tqwaet duer stranghe messe.
O God, de ziele wilt wter vanghenesse.
Ic dancke dynen gheest, die my heift duergoten,
Duer wiens tughen den hemel my es ontsloten
Ende nieuwen wegh ghemaect, zoo Paulus tuught vroet,
Duer sturten van Christus ghebenedijdt bloet.
Hope, gheloove ende charitate
Zijn in my wtcommen, al eyst late.
Niet by mijn verdiente, zoot goet es om weten,
Maer duer sgheests tughen groot onghemeten.
Hier in rustic my, want my therte grieft.
O heere, schuert den wegh, alst u belieft.
Mijn zinnen verfraeyen, dolende duer sdoots tempeest.
O God, dat doet uwen wonderlicken gheest.
Dus leyt hy vul dolijnghe in God wel ghesticht,
Metten helyghen gheeste claer verlicht,
Duerdroncken in Gods troost; niet magh hem mesvoughen.
Tharen brudegoom gaet haer de ziele voughen,
Dieze vast tot hem trect onghecesseirt.
Met Gods gheest leyt zou altoos gheoccupeirt
In sprake, kennesse, liefde en zoetheyt;
In zijn familyaerschap en in zijn goetheyt
Verzekert, vultroost, gherust eenpaerlic.
By figueren magh elc maercken claerlic,
Dat hem es ontdaen by gracelicker soorte
Gods eeuwigh rijcke ende shemels poorte
Ende den wegh van den eeuwyghen levene.
Figuere. Hier tooghtmen dlam nemende den bouck wt svaders handen, dien
							ontdoende.
Ghy ziet daer: den bouc metten sloten zevene,
Die niemant conste, hoe blyde hoe gram,
Werdt open ghedaen van tghedoodde lam,
Alzo dapocalips ons maect ghenezigh.
Met hemelsche dijnghen leyt hy al bezigh
Ende en contempleirt gheen ander zaken.
Hier op laet ons concluzye maken,
Slutende ons meenijnghe ter bester vauwen.
Edel spectatuers, bee mannen en vrauwen,
Hier mooght ghy schauwen en zijn contemplerende,
Als nu dezen mensche agonizerende;
Alzo zaen als hy ghevoelde de bitter doot,
Al dat vander waerelt was, van hem vloot.
Wy hebben hem anghegaen zeer feestelic,
Hem troostende zo wy best moghten gheestelic;
De helyghe gheest waerct in ons even staerck,
Och, duer den gheest zijn wy zelve sgheests waerck.
Maer den troost by onslieden gheexibeirt
En was niet volmaect, noch gheconsummeirt.
Shelighs gheests andwoorde, goddelic bedocht,
Was by charitaten an zynen gheest ghebroght
En heift, ghelijc hy alder dueght es ghewuene,
Hem verclaers ghedaen dat hy es Gods zuene,
Zo dat hem veil meer troosts es ghevallen
Van sgheest tughen dan van onslien allen.
Om dan te commene ter substancyen:
Naer dat den gheest niet zeyt wt ignorancyen,
Die doet dat hy belooft ende niet en lieght;
Die berau en dueght raedt en niet en bedrieght;
Presumpcye verdrijft, desperacye schendt;
Die volmaect betrauwen toe brijnght en zendt;
Die tgheloove verlicht, de hope conforteirt;
Die de waercken beghint ende continueirt;
Charitate inflammeirt, druc can minderen;
Die ons adopteirt tot Gods kinderen;
Die tonslien comt en zijn woonste in ons maect,
In ons blijft en naer ons welvaert haect;
Die es van onzer redempcyen den pandt
Ende den godspennijgh van thooghste landt,
Den pacyent verlichtende met dmeeste goet,
Als ghedoopt in Christus ghebenedijdde bloet;
Metter Gods gracyen zijn herte spyzende,
Verzekert dat hy zal zijn verryzende
En Gods glorye, zo elc Christen behoort,
Eeuwelic en altoos dan zal bezitten voort,
Volghende de beloften alle gadere
Ghedaen Abraham onzer alder vadere,
Als een van Gods kinderen daer naer verlanghende;
Die ziele, in haer brugooms aerms hanghende
En die wten lichame expirerende,
God den vader recommanderende,
Daer wy den gheest latende in zijn ghevromt;
Slutende: dat tghetughen des gheest voornomt,
Om dat hy den ziecken verzekert te wensche,
Den meesten troost es vanden staervende mensche.
Ons submitterende zegghen wy int erruers:
Dezer feesten voortzetters ende spectatuers,
Bee edel en onedel, vol der consten,
Die ons spel hebt ghehoort wt rechter ionsten,
Neimt danckelic in u Ghendtsche lande gaerde
Ons vertoogh van u vrienden van Audenaerde.
Nieuport
B.H. Erné en L.M. van Dis (eds.), De Gentse Spelen van 1539, (two
							volumes). Martinus Nijhoff, The Hague 1982.
De mensche
Goddelicke waerheyt
Wtvloyende claergye
Nieuport.
Prologhe.In dit spel zijn drye personagen: De mensche, Goddelicke
						waerheyt, Wtvloyende claergye.
De mensche.
O virtueuze godtheyt, hoghe gheprezen,
Schepper der hemelen, der aerden, crachtigh,
Wie zal nu mijn leedtsman troostbarigh wezen,
Zo dat ic moghte gheraken by dezen
Ten hende mijns weighs wel ende voordachtigh?
Staet my in staden.
Goddelicke waerheyt.
Wie valt daer clachtigh,
Wtvloyende claergye.
Zeer onberaden?
O God almachtigh!
Wilt u ontladen
Der daden zwaermoedigh, zoo wy hier hooren,
Van uwer herten.
O vrienden vercooren,
Al vooren duerluchtigh, edel, manlic graen zoet
Ende u, zuver blomme, ic ommevaen moet;
Helzende goddelic, willic my bughen plat
Gheheel tuwen dienste.
U woorden ghetughen dat.
Metter Goddelicker Waerheyt nu tghehoor voet;
Onzen raedt achtervolghende u devoor doet.
Wy zullen u helpen (maect melodye)
Als vrienden beraedtzaem.
O Wtvloyende Claergye,
Uwer beeder namen ic claer ben maerckende.
Wilt ghy my als mensche hier zijn verstaerckende,
Duzent vout danck hebt met rypen verstande.
Waer light de reyze?
Ten helighen lande,
Daer ic ghaerne ware; stranghe es tpassage,
Vul van oultrage, een wilde bosschage.
Zal ic noch moghen Ierusalem anschauwen,
Noyt gheen zo blyde.
Hebt goet betrauwen
En wilt niet flauwen, tzijn swaerels perijckelen,
Doodelic, pijnlic, veil zware artijckelen.
De mensche duer Christum zulc wegh es lydende
By zijnder gracye.
Eeuwelic strydende,
Hier naer verblydende te lande kerende
Daer u de godtheyt eerst was formerende;
Nu, prezenterende hier, aerdtsch ghevonden,
Daer weder commende up peyne verbonden.
Schuut dwaerc der zonden, ten wert niet smertelic,
Tes onze beghaerte.
Och ia ic, zo hertelic.
Magh ic ten hemelschen lande gheraken,
Al dat bitter es zal my zoete smaken.
Naer uwen raedt levende, goet ende cort fijn,
My gheheel ic voughe.
Laet u gheschort zijn
U lendenen, schuwende zulc beletzele,
Tes dwoordt Christi dwelc wy u vermanen.
Bereedt tenweghe. .
Ia, niet stille te stanen!
Gheen blyvende plaetze, zo ons Paulus leert!
Voor elcmensche hem weder daer presenteert,
Als pilgrem warachtigh, zo hem magh lusten,
Een plaetze beghaerende daer hy magh rusten.
O Ierusalem, schone woonstadt hier boven,
Vul melodyen.
U moet ic loven,
Duerluchtighe, hoghe persoonen vul waerden,
Ende eeuwigh dancken.
Noch moet ghy anvaerden
Tcruce Christi, zonder eenigh inducye
Christum volghende ter persecucye,
U zelven loogghende, gheheel ontvremende,
Goetwilligh up den hals u cruce nemende;
Zo zult ghy een pilgrem warachtigh bekent zijn,
Naer Marcus leere.
Ic wil obedyent zijn,
Al moet mynen gheest wat duer den gru qwellen.
Ic en weit waer den eersten voet nu stellen
Ten rechten weghe, zoo ic ben ontslutende,
Duer de aerme crancheyt.
Hieremyam utende:
Ic weit wel dat in de mensche alvooren
Zijn wegh niet en es, noch inden man vercooren
Dat hy wel wandele in alder manieren,
Zo dat hy zynen ganc te rechte can stieren,
Hoe subtijl dat hy ooc es van liste,
Dan duer God alleene.
Hoort den Psalmiste
Tot hemlieden die op den wegh verkeeren:
Ic zal u tverstandt gheven ende leeren
Den wegh dien ghy gaen zult, doet vry u besten,
Ende mijn ooghen zal ic op u vesten;
Zo zult ghy ten Ierusalemschen bedelve
Zeer wel gheraken.
Christus zeght zelve.
Staet op, ende anziet wel ghehandelt
Welc den goeden wegh es en daer in wandelt,
Een wegh zeer zoete den pilgrem verblydende.
Es God met ons, wie werdt ons bestrydende?
Dezen wegh ten hemel binnen es streckende,
O, wegh der zaligheyt!
Ghy zijt ontweckende
Tuterste mijnder zielen lustighe rancken;
Der dueght en magh ic u nemmermeer vuldancken.
Maer dit voyage lydelick, vul schronden,
Zalt langhe ghedueren?
Vaett Iobs vermonden:
De mensche, aerm vander vrauwe ghebooren,
Levende een corten tijt, zoo elc magh hooren,
Vervult met vele mizeryen (dit es de somme)
Die hem eerst vertooghde ghelijc een blomme,
Wegh varende ghelijc een schauwe lydelick,
Als hoy vergaende.
O leven tydelick,
Broosch, cranck, vul zondighe inclinacyen,
Anvecht des vleeschs duvelsche inspiracyen.
Qwa ghedachten my an, int secrete, leken,
Gheheel afgryzelic.
Hoort de prophete spreken:
Levende menschen, zieck zijnde, staervelick,
Niet anders en es dan een anvecht aervelick,
Eeuwigh strydende duer svleeschs influccye,
Altijts gheduerende.
Uwe instruccye
Verwint in my de menschelicke crancheyt;
Maer als ic duergaen ben deze aerdtsche strancheyt,
My zelven ghevende int lyden verduldigh,
Benaut, als pilgrem warachtigh ghehuldigh -
Want claer noyt niemant zo broosch een schaerf zagh-
Maer lacen, ic duchte voor mynen staerfdagh,
Daer den vyandt zal commen trecken en teezen,
Den inganc belettende.
En wilt niet vreezen,
Al valt de tydelicke doodt wat daerlick,
Hoort Augustinum spreken: o doodt beghaerlic,
Die een hende zijt van tqwaet hier teghenwoordigh,
Een opslutijnghe vanden aerbeyt discoordigh,
Tbeghinsele der rusten tot elcx playzance,
Ia, Gode beqwame.
O zuver monstrance,
Edel Wtvloyende Claergye iueghdelic,
Ende u, Goddelicke Waerheyt dueghdelic,
Die de vreeze des doodts in my verborghen
Nu zijt verdryvende.
En wilt niet zorghen,
Want Christus zeght zelve, ons hoorende clachtigh:
Ic ben de eerste en de laetste warachtigh;
Ic hebbe doodt gheweist, o mensche snevende,
Ziet, ic ben nu inder eeuwigheyt levende;
Die slotel des doodts, der hellen mede,
Heb ic in handen.
O ziele, hebt vrede,
Met Matthaeo zegghende, wilt dit gronderen:
Op den vasten steen willen wy ons fonderen,
Dwelc Christus es, ons in gloryen aervende,
Ons hope, ons troost, ons toevlucht staervende;
Zonder hem zo en esser zaligheyt gheene;
Zijt vast betrauwende.
Hy eyst alleene
Duer wien alle zaken zijn gheschepen,
Want wt hem, duer hem, in hem, eyst al begrepen.
Hem zy inder eeuwigheyt glorye onbezwijckelic,
Als zone des vaders.
Zo eyst claer blijckelic
Datter gheen ander en es; dus luut tpropoost fijn:
Christus moet alleene des menschen troost zijn
Inde huere des doots, als therte zal breken;
O troost beghaerlic!
Den vader hoort spreken:
Dit es mijn beminde zone naer tghewaghen,
Inden welcken ic hebbe mijn wel behaghen.
Hoort hem, o mensche, en wilt u niet ontvremen.
Dit es den troost, gheen ander en wilt nemen,
Vanden vader belooft ons, breeder int wezen,
Een troost ghenadigh.
Paulum wilt lezen
Totten Hebrein, dit zal ons vromen:
Want hy nerghens ynghelen heift anghenomen,
Maer tzaet van Abraham onzen behoedere;
Hy moeste ghelijc werden zynen broedere,
Op dat hy zoude zijn, ontfermigh adere,
Een ghetrauwe bisschop tot den vadere
Om te reynighen de zonde vanden volcke;
Noyt zulc een toevlucht.
Onder shemels wolcke
Gheen anderen troost en es, wilt hem anschauwen.
Daeromme laet ons toe gaen met groot betrauwen.
Tot den stoel zijnder gracyen, als wy staerven,
Op dat wy moghen bermherticheyt verwaerven,
Gracye vindende, een hulpe beqwame,
Naer Paulus leere.
O troostelicke name
Christus Iesus, wilt zo in my waercken
Dat gheloove, hope, liefde magh verstaercken,
Inde laetste tijdt, hier zijnde beneden,
My wel van noode.
Tes wel ghebeden.
Maer al hadt ghy tgheloove zo groot, dit anziet,
Dat ghy baerghen versteldet, zo en eyst al niet,
Esser gheen liefde in u ghevonden.
Ia, al waren alle dueghden in een ghebonden
In u, waer naer elc goet kersten magh lusten,
Zo en zult ghy op u eyghen dueght niet rusten;
Al ware tgheloove, liefde in u gloyende,
Zult ghy de waercken boven Christum verchieren,
U daer betrauwende?
In gheender manieren.
Alleene in Christo, daer niet falende,
Es u eenighe gracye toe dalende
Van tgheloove, liefde of zulcke zoetheyt.
Dijnct alleene: tes zijn ontfermighe goetheyt;
De cracht uwer zielen daer me wilt voen.
Zonder my, zeght hy, en mooght ghy niet ghedoen,
Want hemel ende aerde zal zijn vergaende,
Maer mijn woordt eeuwigh zal blyven staende,
Tgheloove, hope, liefde in hem slutende,
Als troost alleene.
Isayas utende
Zegghende tot den mensche (dit woordt ghesomt):
Ziet zijn loon es met hem, u zalighmaker comt
Ende zijn waerck voor hem, daer gracye wtleict.
Zijt ghetroost, mijn volc, dit de heere zelve spreict.
Wie zal hem dan op een ander troost verlaten?
Gheen zijns ghelijcke.
O ziele, wilt vaten,
Vast betrauwende in dezen troost warachtigh.
Dit es de belofte des vaders crachtigh,
Waer wt de zaligheyt des gheloofs es gheschiet.
Zonder de belofte tgheloove en es niet,
Welcke belofte Christus ghebenedijdt,
Ons alder troost es.
En psalmo belijdt;
Daer staet: die heere heift David toe ghezworen
De waerheyt, ende hy, o mensche vercoren,
En zal hem niet bedrieghen (dit es tghevoel)
Vande vrucht zijns buucxs te zetten op zynen stoel,
Twelc de vader beloofde; o troostelic woordt,
Hier in vast rustende.
Micheam nu hoort:
Ghy zult gheven, zeght hy, dat ghy warachtelic
Iacob toeghezeyt hebt met eede crachtelic:
Die ontfermhertigheyt, die ghy naer tbelyden
Abraham ghezworen hebt van ouden tyden.
Deze zal onze ongherechtigheden
Afdoen, ende alle onze zondighe zeden
Zal hy wegh waerpen inde diepte der zee;
Noyt zulc een troost.
Tverlanghen doet wee.
O ziele, die hier nu naer tgoddelic vermonden
Den troost Christum hebbe ghevonden,
Gheen ander voor ons, die aerdtsch ghemul zijn,
Dan hy alleene.
De gheschriften vul zijn.
Hoort Hieremyam spreken (dit woordt verzint):
In eeuwigher liefden zo hebbic u ghemint;
Hier omme zo hebbic, ontfermigh int locken,
U zo hertelic tot my ghetrocken;
Met dezen troost ghy naer Ierusalem gaen moet
Ende gheen ander.
Ozeas vermaen doet:
Ic zal u my trauwen, o lief vercoren,
In eeuwigheyt, ende oordeelen al voren
In rechtvaerdigheyt, in warachtigheyt, mede
In gheloove; dan zult ghy bekennen vrede,
Dat ic, de heere, ben troostbaer en machtigh;
In my zijt rustende.
Ezechiel clachtigh
Zegghende: ic en wil, die sterft zyne doot niet;
Keert weder ende leift; an uwen noot, ziet,
Tonswaert zynen troost hy zoetmondigh laet leken,
Vul van ghenade.
Den mont Gods hoort spreken
Duer Isayam, onslieden anschauwende,
Zegghende: die op my vast es betrauwende,
Zal de aerde beaerven en zal by dezen
Mynen helighen berch bezittende wezen,
Ons troost, ons toevlucht als aerm crancke weezen.
Wie zal dan twyfelen?
Wie wilt dan vreezen?
Mijn ziele duer gracye nu iubileirt!
O troostelic troost, ons gherestitueirt
Wt den schoot des vaders, een troost beqwame,
Ons zaligh makende.
Gheen ander name
En esser onder den hemel ghegheven
Daer duere dat wy zaligh zullen leven,
Dan de name Iesus, goddelic gheeert,
Ons troostelic lief.
Wel gheadvizeert
Totten Philippensen, daer wijsheyt wilt zughen:
Inden name Iesu alle knien die bughen,
Hemelsche, taerdtsche, ia de helsche draghte,
Een name boven alle namen van crachte;
Zullen wy ons dan niet vast betrauwen
In zulc een die maght heift?
Hoort zonder flauwen:
Anroupt my inden tijt des noodts, int verzeeren,
Ic zal u verlossen, zo zult ghy my eeren.
Dits twoordt des heeren duer den Psalmiste
Tonzen confoorte.
O subtijl van liste,
Hoort Hieremyam duer shelighs gheests vermonden:
U ziele in zaligheyt zal zijn ghevonden,
Want ghy hebt in my betrauwen ghehadt
En troost der zielen.
O dierbaer schadt!
Tzint dbeghinzel des tijts ter eester hueren
Alle de teeckenen, alle de figueren,
Ia, al dat de propheten oyt en spraken,
Tes al tonzen trooste, zoo ic can smaken;
My zelven ter dueght wil ic verstaercken.
Al waert dat ghy daedt alle de ghewaercken
Die elcken doen magh hier op der aerden,
Ghetroost u in Christo alleene, vul waerden,
En wilt niet wijs wezen in u eyghen zaken;
Niemant en can tot eenigher dueght gheraken
Dan duer ghenade, ons troostelic anghehecht
By zijnder godheyt.
Hier op Lucas zeght:
Al daedt ghy alle dueghden die moghelic waren,
Ghy zult u voor een onnut knecht verclaren,
Niet van u zelven dan int leven ieuchdelic
Vuyl ende onreyn.
Onze waercken dueghdelic
Zijn onreyn voor God, want hyze zulc heet,
Ghelijc een vuyl onreyn menstrualich cleet
Van eender crancker vrauwe hier int wezen,
Gheen waercken verdienelic.
Hier wt by dezen
Zegghen de zulcke, haer zinlickheyt zouckende:
Weir wy goet of qwaet doen, gheen zonde rouckende,
Den hemel behoort ons toe, o onbekende,
Bedwellemde gheesten.
Ey aerme blende,
Dit zijn wolcken zonder water int waerck verkeert,
Dwalende sterren duyster ghenoteirt,
Wilde golven wt schumende eyghen schande,
Dolende menschen van cleynen verstande;
Maer zy die in Christo vast zijn groyende,
Tooghen wt wien zy ter dueght zijn vloyende;
Vander eender dueght in dander elc gaen moet
Duer Iesum Christum.
Ioannes tvermaen doet:
Ic ben die wijngaert, ghy zijt de rancken crachtigh;
Die in my blijft ende ic in hem warachtigh,
Deze brijnct veil vruchts vort om sdueghs verchieren,
Niet zonder Christo, in gheender manieren,
Maer wy als greffyen in hem ghehint
Duer zijn ghenade.
Wie heift meer bemint
Dan die tleven voor zynen vriendt es ghevende?
Twy wordt een bevende
Als hem die tydelicke doot comt bestoken?
Al zaeght ghy die aerde onder u ghebroken,
Ia die baerghen vallen van boven nedere,
Den hemel verwernen duer tgroot onwedere,
De elementen smelten ende vervaren,
Ghetroost u in Christo, hy zal u bewaren,
Want wy zijn nieuwe hemelen verwachtende
Hier naer dit leven.
Niet anders achtende
Dan Christum den troost die ons can verblyden,
Alle benautheden stellende bezyden;
Dies mijn ziele hem glorye bien moet.
Eere,
Waerdigheyt,
Hem eeuwigh gheschien moet.
Betraut dan in Christo, gheift hem de eere,
Want hy zeght zelve naer Isayas leere:
Ic bent, ic bent zelve, die alle uwe zonden
Wtdoe ende ic en zalze niet vermonden,
Niet meer ghedachtigh zijn om niemants wille.
O Mensche, dit es den troost luut ende stille:
Ic ben de heere, daer en es anders gheene,
Die tlicht maect ende deze dusterheyt cleene,
Als troost tonzen trooste hem openbarende.
Regum verclarende:
Hy die doodende es ende levende maect,
Inde helle es waerpende (den keest wel smaect)
Ende daer wt verlost tonzen wensche;
Wie zal dan vreezen?
Daer omme, o Mensche,
Keert u tot my, alle henden vander aerden,
Ende ghy zult zaligh werden groot van waerden.
Dit spreict de heere tonzer confortacye,
Hy wilt onzen troost zijn.
Welc een gracye
Es ons gheschiedt, o godtheyt divyne!
Duer den troost en ontzie ic aerbeyt noch pyne.
Al camen hondert dooden my an ghedreven,
Ten magh niet hinderen.
Bemindt ghy tleven,
Hoort wat Christus zeght: ic ben int vulsommen
Den wegh des levens, duer my wilt commen;
Ic ben de waerheyt reyn, ongheloghen.
Of hy zegghen wilde: wie wertter bedroghen?
Ic ben tleven, en wilt niet vreezen
Ooc eenigh staerven.
O aerme weezen,
Hy heift de doodt gheheel te nieten ghedaen!
O doot, ic ben u doot, naer Ozeas vermaen.
O ghy doot, waer es nu uwe victorye?
Waer es nu uwen pryckel, u memorye?
Ghy beromdet u zeere in twreedt verstranghen,
Maer nu verwonnen.
Hy heift ghehanghen
De chyrograffe ghenaghelt an tcruce vast;
Gheschuert, te nieten ghedaen tvyandigh last;
Ia doot, helle, zonde, tes al verslindert
Duer den troost beqwame.
Wie wertter behindert?
Mijn ziele die vlieght ten hemel binnen.
O zalighen staerfdagh, wilt haest beghinnen!
Ic moet u beminnen, wel ghetroost int scheeden.
Waer blijft ghy? wilt my in Ierusalem leeden,
Daer hem elc ootmoedigh voor die godtheyt buught.
Wie cant begrypen?
Ioannes noch tuught
Tonzen trooste, vast in Christo ghebonden:
Hij heift ons ghewasschen van onze zonden
Int precieus bloet, liefde bewyzende
Noyt zulcke gheene. .
Canonicum pryzende,
Daer staet: hy heift ons eerst lief ghehadt vulvaerdigh
Ende zynen zone ghezonden prijswaerdigh
In een verzoenijnghe voor onze ghebreken,
In hem ghepayt zijnde.
Hoort hem noch spreken
Die de heere bemint heift in gracyen wijt:
Ic hebbe u ghezeyt dat ghy vrienden zijt.
Al dat ic van mynen vadere hebbe ghehoort,
Dat hebbic u te kennen ghegheven voort.
Ghy en hebt my niet lief ghehadt naer tbehoren,
Maer ic hebbe u alleene wtvercoren,
Op dat ghy vrucht voort brijnghen zoudt menighfuldigh,
Troost ons ghevende.
Paulus ghehuldigh
Den Ephesen dit woordt te vooren gheift:
Ghelijc als hy ons in hem vercooren heift
Eer de waerelt began, in liefde gheprezen,
Op dat wy heligh, onbevlect, zouden wezen
Voor hem, duer de liefde ons voren gheschict,
Vercoren kinderen Gods (mijn ziele verschrict)
In twelcke wy hebben verlossijnghe crachtigh
Duer zijn bloet, tvergheven der zonden claghtigh,
Naer trijcdom zijnder gracyen overvloedigh
Die hy ons ghedeelt heift.
O ziele ootmoedigh,
Met Christo, uwen troost, ten hemel wilt vlieghen;
Gheen troost zo zoete.
En laet u niet bedrieghen,
Al hoordet ghy int staerven wonder ghewaghen.
Ia, al dat God niet en es, wilt van u iaghen,
Maer alleene in Christo bin dien bedelve
U vast betrauwende.
Hoort Christum zelve:
Hy en zendt niet tot Ian, Iacop beraden wijt,
Maer hy zeght: comt alle tot my die verladen zijt
Met aerbeyde, ic zal u last ontbinden,
Ende u ziele zal ruste vinden.
Hy en wilt niet dat wy zijn betrauwende
Op yemandt anders.
Voorder anschauwende:
Ic ben de heere, dats mynen naem verheven,
Ic en zal mijn glorye gheenen anderen gheven.
Want hy en wilt niet duer tgoddelic vercloucken
Dat wy an yemandt anders troost zouden zoucken.
O Staervende Mensche, dit en es niet cleene,
Ghetroost u in Christo.
Ic ben alleene
Uwen God, ghy zult my crachtelic beminnen,
Wt al uwer herten, wt al uwe zinnen.
Hy wilt onzen troost zijn gheexalteirt;
Gherust u in dezen.
Mijn ziele iubileirt
Duer u, Iesu Christe, trooster ghename,
Een troost boven alle troosten beqwame,
Fonteyne des levens; mijn aerdtsche bekere
Zeer wel ghetroost es.
Zijt dat zekere:
Van al dat oyt was, es of wezen magh,
Men noyt gheen zo heligh gheprezen zagh.
Al ware een int gheloove staerck ghefondeirt,
In hope, in liefde (dit wel noteirt)
Ia, al waren veil dueghden in hem bloyende,
Tes al wt Christo Iesu vloyende.
Niet zonder hem, schuut zulcke abuzye,
Of ghy werdt bedroghen.
Hoort de concluzye,
Op dat den troost Christi elcx ziele magh baten:
De Epistelen Pauli achter ghelaten
Zijnze niet al die hy was zendende,
Duer den heere Iesum Christum hendende,
Ons troostende metten goddelicken waercke
Als de alder meeste?
De helighe kaercke
Gheen sacramenten heligh en administreirt,
Noch bedijnghen, collecten daer gheuzeirt,
Zy henden al met dien woorde crachtigh;
Uwen eenighen zone met u levende,
Duer wien ghy zijt alle zonden verghevende,
Onzen meesten troost als wy zijn staervende
Zonder ghelijcke.
Laet my zijn verwaervende,
Duerluchtighe gheesten vul der schriftueren,
Wilt my doch tooghen eenighe figueren
Tonzer materye, up dat ic zie wat
Met ooghen staervelic.
Figuere. ☞ Hier tooghtmen Christum ant cruce met een rolle: Consummatum
						est. Boven tcruce God den vader metten heligen gheest, met een rolle:
						Propter scelus populi mei percussi eum.De gheestelicken ende waerlicken
						staet, met een rolle: Adoramus te Christe, etc.Voor den toogh: Nemo venit ad
						patrem nisi per me, etc. Item een zittende met eenen bouc met zeven zeghels,
						een ynghel daer by met een rolle: Quis est dignus aperire librum? Daer by
						een lam tusschen vier dieren, ende een ouderlingh met een rolle: Ecce venit
						leo de tribu Iuda, etc. Voor den toogh dit gheschrifte: Ecce agnus dei, ecce
						qui tollit peccata. Item boven boven al, Christus in de perse met een rolle:
						Torcular calcavi solus et de gentibus non est vir mecum. Daer by een
						prophete met een rolle: Quis est iste qui venit de Edom, etc. Noch een ander
						prophete met een rolle: Vulneratus est propter iniquitates nostra. Voor den
						toogh dit gheschrifte: Torcular calcavit dominus virgini filie.
						Iuda.
Tzal u gheschien dat.
Ziet hier den troost der zaligheyt autentijcke,
Den pays des vaders.
Zonder replijcke
Dit lammekin bloedigh zo ghemaniert leift,
Twelc de vader voor ons eewigh ghepayziert heift,
Den bouc ontslutende es hy gheworden,
Gheen zo beqwame.
Hu heift ghetorden
De persse alleene voor onze zonden,
Ende gheen man en was met hem ghevonden,
Onzen troost hem zelven gheheel verclaersende
Wt grooter liefden.
Met bloede bespaerzende
Den priester, in Sancta sanctorum gaende
Voor hem ende tvolc, zoo Paulus vermaende,
Twelc niet en was dan figuere al voren;
Maer Christus, in zijn eyghen bloet vercoren,
Die helighe dryvuldicheyt daer vergadert,
Es in ghegaen, God ende mensche gheadert,
Inde helighste heligheyt; hy verzoende,
Ons troost warachtigh.
Hy wast al vuldoende.
‘Consummatum est’, dit was hy sprekende.
Of hy zegghen wilde: esser yet ghebrekende,
Ic ben bereedt, o vader, luut en stille;
Ziet ic comme om te doene uwen wille.
Noyt mensche en was zulc een troost ghegheven.
Wtvloyende clargye.