floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Den vader vuldaen tot eeuwyghen tyde heift.
Dezen hooghsten priester medelyden heift
Uwer crancheyt, in als hebbende ghevoel zaen
Zonder de zonde; dus wilt tot den stoel gaen
Der ghenaden, ghy crijght van dat u noost troost.
Ach minnelicke troosters, op dit proppoost gloost
En laet my dit anschauwen figuerlic.
Figuere. ☞ Hier tooghtmen Christum zittende ter rechter handt zijns
						vaders als een warachtigh middelaer, met een rolle: Wy hebben eenen advocaet
						by God, Iesum Christum, die rechtvaerdigh es, 1. Ioan. 2.
Zietet, broeder bemindt, verstaerct schriftuerlic,
Uwer crancheyt certeyn zal moghen staercken.
Lof God, die my doet dit betooghen waercken,
Dat hy die iuge es van my mesdadigh,
Es voorsprake ende advocaet beradigh,
Die zelve ghenadigh voldoet mijn ghebreken.
Waer es oyt meerder troost ghebleken
My, mensche staervende duer tzondigh erreren?
Maer troosters, wilt my voorts exponeren:
Hoe ben ic verzekert, hier noch snevende,
Dat God my duer Christum es verghevende
Al mijn zonden, om dan naer mijn staerven
By gracyen tleven te hebben in aerven?
Die verzekertheyt moet ghy verwaerven
Duer sghelooven gave tot u verchiersele,
Dan van Christus bruut duer sgheests regiersele.
Dit een let Christi u es declarerende,
Duer Christus doot u administrerende
Dat edel bruloft cleedt wit blijnckende,
In Christus wonden gheheel verdrijnckende
U zonden stijnckende.
Niet meer ghedijnckende
En wiltse God zijn, maer gheheel vergheten,
Hebbende die achter den rugghe ghesmeten
Duer Christum Iesum, den zalighmakere.
Ach lacen, al wil ic, onloyaligh wakere,
My dan staervende op Christum betrauwen,
De vyant comt my weder benauwen,
Zegghende: ghy en hebt gheen satisfaccye
Ghedaen voor u zondyghe infraccye
Duer u zelfs dueghdyghe waercken crachtigh.
Ic dit voortstel dan zijnde ghedachtigh,
Ben onmaghtigh ende heel onverduldigh;
Want ghedaen hebbende dat ic ben schuldigh,
Vindic zorghvuldigh my noch te zyne
Een dienaer onnut voor Gods ooghen divine;
Dies ic ten fyne heel desperaet sta.
Als ic dies tot vele menschen om raedt ga,
Raden my zom anders dueghden te copene,
Of in zeker bullen te hopene;
Ander my in trooste om de ziele te lavene
Raedt: mijn doode lichaem te gravene
In vremde habyten, zoot blijct propoostelic.
Dus troosters, welc hier my meest es troostelic
Doch biddic wt minnen; op Gods gheschrifte let.
Ach broeder, verchiert met sghelooven ghifte net:
Houdt u an Christum, u eenigh verzoendere,
Die voor al swaerelts zonden es vuldoendere.
Sent Ian de dooper, wien van Christo lof staet,
Zeght: dits tlam dat al swaerelts zonden afdwaet,
Op Christum wyzende tonzen voorspoede.
Reyn van zonden met Christus bloede
Zijt ghy ghewasschen voor God ontfanghelic.
Niet duer gaud of zelver verganghelic,
Maer duer tdierbaer bloed Christi perfect,
Twelcke onnoozel lammekin onbevlect
U voorzien was voor swaerelts creacye.
Christus, verheven tuwer confortacye,
Daer hijt al te hemwaert naer zijn woordt trac,
Wt liefden staervende tot u confoort sprac:
Tes al vuldaen; vader, u bevelic mijn gheest.
Twelc zijn alle menschen noch in dit foreest,
Die met een crachtigh gheloove levende
Hueren gheest Christo zijn anclevende.
Om u verstaercken, die noch zijt bevende,
Heift Christus Iesus wter charitaten vier
Zijn vleesch teender spyze u ghelaten hier,
Zijn bloet voor dranc, op, als ghijt drijnken woudt
Ende nutten, daer by ghedijncken zoudt
Hoe dit bloedt naer zijn verheven lesse
Ghesturtt es tot der zonden verghevenesse;
Tfy, die duer twyfel noch verflaut sneift.
Zo Christus in tgheloove zijn bruut ghetraut heift,
Al zijn goet met haer ghemeen makende,
Haer schuldt duer zijn dood alleene slakende,
Zoo werdt hier weder duer doprechte meenijnghe
Vernieut de broederlicke vereenijnghe;
In Christo werdt ghy gheincorporeirt daer
Ende Christus in u, zoo hy doceirt claer,
Als rancken des wijngaerts in elc termijn fijn.
Zoo veil granen een broodt, veil druven een wijn zijn,
Zoo werdt ghy dan een met Christo dueghdelic.
Dus mueght ghy in Christo ten hemel vrueghdelic
Clemmen, want hy vanden hemel ghedaelt es.
Ach Christus, duer wien mijn schult betaelt es,
In dezen strijdt wilt my by vaylliant staen.
Met Abraham wilt vroyelic wt u landt gaen,
Op Christum, Gods woordt, betrauwende vastelic.
Treckende wt tdiensthuus van Pharao lastelic,
Nutt Christum met wilder letuwen keestelic
Als paeschlam, staende int gheloove gheestelic.
Wilt den verslaenden ijnghel tempeestelic
In Christo den eersten gheboren waeren van;
Met slammekins bloede wilt besmaeren dan
De posten ws huus duer sghelooven cracht reen;
De verslaende ijnghel heifter macht gheen,
Maer tlandt van beloften zuldy anschauwen zoet.
Lof God, die my zoo gracelic bedauwen doet
Met uwer gracye, die my eerzame daeckt,
Dat ghy in Christo my dus beqwame maeckt
Om hier staervende met hem weir te verryzen.
Figuere. ☞ Hier tooghtmen Christum, onder hem hebbende alle zijn vianden,
						met dezer rolle: Wanneer hy dat ryke God den vader over leveren zal, als hy
						alle heerscapye te niete doen zal, ende alle overheyt ende ghewelt, de
						laetste vyandt die dan werdt, es de doodt. 1. Cor. 15.
Ia ende om in gloryen veriolyzen,
Die om vulpryzen God noyt te vooren broghte
In smenschens herte, noyt oore hooren moghte,
Noch tonghe hier in swaerelts ghezichte sommen;
Noyt en moghtet voor smenschen ghezichte commen,
Wat God bereed heift die hem beminnen vranc.
Om noch dies te staercken u zinnen cranck,
Ziet (als Stephenus) Christum in zijn glorye,
Die over zijn vyanden heift victorye;
Teender voetbanc light elc in verzijcke.
Daer gheift hy den vader over zijn rijcke
Als een bruut, met gloryen verchiert minnelic.
Nu roupic met Symeon, duer viert innelic:
Heere laet nu naer dijns woordts loyaligheyt
Uwen dienaer in payze, want u zaligheyt
Mijn oghen ghezien hebben als mynen troost meest.
Discrete heeren, die u dit propoost eest
Heift inghesturt duer zijns gheests regieren,
Die wil u met dezen troost verchieren,
Als hy u roupt tzijnder aerven iueghdigh
Om eeuwigh zijn glory te verwaerven vruechdigh.
Voor den meesten troost om staerven dueghdigh
Wy Christum Iesum elc by zonder vaten,
Als Royaerts van Loo, u dienstbaer onderzaten.
Joseph In Egypten
J.F.M. Sterck, H.W.E. Moller, C.G.N. de Vooys, C.R. de Klerk, B.H.
					Molkenboer, J. Prinsen J.Lzn. en L. Simons (eds), De werken van Vondel.
					Vierde deel 1640-1645. De Maatschappij voor goede en goedkoope lectuur,
					Amsterdam 1930
Joost van den Vondel: Joseph in Egypten. Amsterdam: Abraham de Wees, 1640.
Staetjoffers
Jempsar
Nusquam tuta Fides.
t'AMSTERDAM, Gedruct by Dominicus vander Stichel.
Voor Abraham de Wees, Boeckverkooper op den Middeldam, in 't Nieuwe Testament. Anno CIƆ IƆ C XL.
Den Heere Ioan Vechters of Victorijn, Rechtsgeleerde.
De Schouburgen, t'Athenen en Rome, zaten van outs als voor 't hooft
		geslagen, en opgetogen van verwonderinge, over Hippolytus, die de
		vleieryen en aenlockingen van Phaedra, Theseus gemalin, zijn stiefmoeder,
		rustigh en onbeteutert afkaetste; en lieten tranen, langs hunne kaecken,
		biggelen, over den rampzaligen val des onschuldigen jongelings, sneuvelende 
		van den wagen, langs het strant, daer 't zeegedroght, opgeweckt
		door 's vaders vloeck en bede, opborrelende, en opbruizende, de paerden
		aen 't hollen broght: zeker een deerlijck onnozel erbarmenswaerdigh
		ongeluck, indien men 't gelooven magh: maer wie dit stuck wat naerder
		inziet, zal lichtelijck bevinden, dat, in 't afslaen der onkuische, d'Amazoner
		niet zonderlinghs nocht lofwaerdighs uitrechte, waerom hy den
		tittel van Gekroonden Hyppolytus verdiende: eendeels, overmits
		de stiefzoon, niet zonder bloetschande, zijn stiefmoeder kon misbruicken;
		anderdeels, om dat hy uit den aert Μισογάμος en Μισογύνης, een huwelixhater 
		ja vrouwenhater was; gelijck Venus by den poeët zeit:
Hy schelt my d'aldersnootste smet
Van alle de Godinnen,
En schuwt, vervaert voor 't minnen,
Het huwelijck, en 't bruilofsbedt:
'k Vervloeck verwensch en vluchtze altzamen,
't Zy reên, natuur, of razerny;
Ick haet met lust haer vleiery.
Anders is 't met mijn' godvruchtigen en allerkuischten Ioseph gelegen,
		die, van Godt en de natuur niet misdeelt, nae 't uitharden van dien
		schrickelijcken storm der bekooringen, in de bloem en hitte zijner jaeren,
		na zijn onverdiende tweejarige gevangenis, op den troon van eere geraeckt, 
		in huwelijck trat met Asnath, des Aertspriesters dochter; waar by
		hy Manasse en Ephraim winnende, wel dede blijcken, dat hy stock nochte
		block was, gelijck Xenokraet de philozooph, van wien d'overgoelijcke
		en dartele Phryne [die Venus kerck beschonck uit heur lijfrent met een
		autaerbeelt en Venus van louter gout] ging uitroepen, datze, al den nacht,
		by een kout en zieloos stokbeelt gelegen hadde; na datze by hem onder
		gekropen, 's morgens, ongekust en ongerept, van zijn bevroze zyde opstont: 
		want zy besloot, het moest een Godt of steen wezen, die geenen
		treck tot Ioffers gevoelde, daer zoo schoon een gelegentheit hem terghde
		om zijne menschelijckheit te betoonen. Het beliefde de heilige Geest
		onzen degelijcken Ioseph, als een' zuiveren spiegel van onverzettelijcke
		kuischeit, op te hangen, in de slaepkamer der jongelingen, die, van  
		moeders lichaem aen, met schoonheit en bevalligheit overgoten, menighmael, 
		in de lente van hun leven, door den toverzang dezer meerminnen,
		schipbreuck lyden, naer gelegentheit van landen en plaetsen, maer meest
		in der koningen hoven; daer godtvruchtigheit, kuischeit, temlust, zedigheit 
		en matigheit wiltbraet, en dickwils qualijck te vinden, d'ongebondenheit 
		volghlust en reuckeloosheit wellekom zijn.
Wat al gevaer en zorgh is aen de schoonheit vast!
Een lichaem, overlaên van schoonheit, streckt een last
Ondraeghlijck voor de ziel, die onder 't pack gaet stenen,
En hoeft een stercken staf van deught, om op te lenen,
Indien zy 't ongeschent, en zonder ongeval,
Langs 't glibberige pat des levens, torssen zal:
Want schoonheit streckt een wit van elx bekoorlijckheden:
Een yeder vlamt 'er op: men vleit haer met gebeden,
Bezit van eere en staet, genot van weelde en vreught:
De schoonheit, die dan treet in 't bloeienst van haer jeught,
Is reuckeloos en teer, en laet zich licht verleien
Van 't lockaes, daer bedrogh haer loos meê weet te vleien;
Verkiest het schijnbre goet, met eenen dommen zin,
En slaet, al wulpsch en blint, den ruimen doolwegh in;
Wiens ingang lieflijck schijnt in 't eerst, maer in het ende
Hoe langer enger wort, met doornen van ellende
En zwarigheên begroeit, wanneer men, met beklagh
En tranen voortgesleurt, niet weêr te rugge magh.
De bybelsche en weereltsche historien waerschuwen de jongkheit, als
		met vierbakens, door d'ongelucken en rampen, waer in zy vervielen, die
		de wulpsche lusten den vollen toom gaven: en of men van Herkules
		verziert, dat Deught en Wellust hem tot ongelijcke wegen noodighden,
		nochtans streckte hy zelf, dickwils in wellusten verzopen, en endelijck
		daer door deerlijck om hals geraeckt, een onstichtelijck voorbeelt voor
		anderen, die dien verliefden vrouwenheldt, als een Heiligh, op 't altaer
		zagen staen. Oock kunnen min tot stichtinge dienen de stuure en zuure
		Melanion, die, in wildernissen en woestynen, het schuwe wildt op de
		hielen zittende, van alle vrouwenaenzichten, als van gruwelijcke grijnzen
		en ondieren, al bevende en doots van schrick, voorliep; oock zommige
		Heidenen, die, de weelde van hun natuur met vergiftige drancken uitblussende, 
		of met steene messen besnoeiende, al schaemroot moeten
		aenzien, dat dees Hebreeusche propheet en heldt, in 't worstelperck en
		en de loopbaen der kuischeit, met den prijs strijcken ga; nadien zylieden
		door uiterlijcke middelen, dees alleen uit kracht van zijn geloof en godtvruchtigheit, 
		vrywilligh, midden in een koninglijck hof, midden onder
		een ledigh lecker en jofferachtigh volck (dat in de roozen en violetten
		der vleiende wellusten tuimelde) die zoetprickelende lusten temde; niet
		gelijck een opgevoede by Pittheus, of in Pythagorische, maer in de volmaeckte 
		leeringen en schole des allerheilighsten Meesters, van wien hy,
		zo veele eeuwen te voren door zijnen onbesproken wandel vernederinge
		en verheffinge, een schets en schaduwe verstreckte. Stichtelijcker zal dan
		mijn onverzierde Hippolytus, op 't gewyde toneel tredende, uwe E. en
		anderen laten oordeelen, of mijn tooneelyver hem naer 't leven uitbeelt;
		en of zijn schoone ziel ten schoonen lichaem oogen en aenschijn uitstraelende, 
		en myne tooneelbeelden eenen luister byzettende, zoo de
		gunst der aenschouweren verdient, dat men dan van hem magh zeggen:
Tutatur favor Euryalum, lacrymaeque decorae,
Gratior & pulchro veniens è corpore virtus.
De lieve tranen op de wangen,
De deught, aenvalliger en kuisch,
In 't overschoone lichaem t'huis,
Aen Joseph hier den loopprijs langen.
Mijn Ioseph verblijt zich en lacht alreê, om dat hy valt in uwe handen,
		die hem zo groot eene gunst toedroeght, gelijck bleeck in 't vertalen van
		Sophompaneas; toen uwe boeckkamer, gelijck voorhenen en sedert
		menighmael, ons voor een' Parnas diende: want uwe bezigheit, t'elkens
		het heur beroep toelaet, gaerne met de Zanggoddinnen uitspannende,
		zelf Apollo vaerzen offert, of gedienstigh een slaghveêr streckt, aen de
		wiecken der zwanen, die, gryze en afgezonge vogels van verre nastrevende, 
		den hemel ter eere zingen; waer van eeuwigh getuigenis zal
		geven hy, die eeuwigh wenscht te blyven
Ioseph, van Madianners en Ismaëllers in Egypte gevoert, en verkocht
		aen Potiphar, koning Pharoos kamerling en hofmeester, wort door zijns
		heeren gunst vry gemaeckt, in kunsten en wetenschappen opgetrocken,
		en ten leste gezet in 't opperste bewint van 't huis, door Godt merckelijck
		gezegent, onder 't opzicht dezes jongelings, wiens wijsheit en deught in
		een schoon en welgeschapen lichaem uitmuntende, de Hofmeestres zoo
		verleckerden, datze menighmael die godtvruchtige en allerkuischte ziel
		tot onkuischeit zocht te bekooren; maer t'elckens, zoo stantvastelijck als
		godtvruchtelijck, afgeslagen zijnde, en gelegentheit bespiedende, op
		zekeren feestdagh, op hare schandelijcke begeerte drong, en aenhiel, ja
		hem by zijn kleet greep: waer over hy ten huize uitvliedende, het kleet
		ten beste gaf aen haer, die, al 't huisgezin te zamen roepende, den
		Hebreeu gewelt en schennis te last ley, 't welck by haeren gemael zulx
		gelooft wert, dat hy den beschuldighden in 's konings gevangenisse smeet.
Het Treurspel begint en endight met den dagh. Potiphars huis is het
Voester.
Staetjoffers.
Jempsar.
Joseph In Egypten. Het eerste bedryf.
REY VAN ENGELEN:
Daer schijnt de zon op 't hof, en zijn vergulde tinnen,
En weckt heel Memphis op, en schiet heur straelen binnen
Dit hoffelijcke huis, en alle zalen van
Den grooten Potiphar, dien koningklijken man;
Wien Joseph, Jakobs zoon, als een gewenschte zegen,
Weleer lijfeigen wert; toen hy van verre wegen
(In Kanaän van zijn gebroederen verkocht,
Aen Arabiers, en over Nijl te merckt gebroght,
En weder opgeveilt) te hoof in dienst geraeckte,
By Pharoos amptenaer, die hem goetwilligh slaeckte,
En zette dien Hebreeuw, geleert, van elck bezint,
En zynen meester trouw, in top van 't huisbewint.
De heer, door 's dienaers trouw, ontlast van alle zorgen,
Hecht, nacht en dagh gerust, den avont aen den morgen;
Maer niet zijn gemaelin, vrouw Jempsar, die, ontroert
In haeren geilen geest, zoo schendigh wort vervoert,
Om, buiten spoor van eere en van betaemlijckheden,
Het vier van deze pest (die ziel en lijf en leden
Zoo dootelijck besmet) te koelen met een' kus
Van Josephs schoonen mont, en kuische lippen: dus
Verslingert op zijn jeught en deught, en zuivre zeden,
Heeft zy nu, dagh op dagh, den jongeling bestreden;
Die noit op haer geboôn noch lockaes acht wou slaen,
En nu den jongsten storm groothartigh uit moet staen.
Het huis van Potiphar wil een tooneel verstrecken
Van 's helts godtvruchtigheit, die wy om strijt bedecken,
Met deze vleugelen, waer meê wy zijn gedaelt
Op d'aerde, uit 't eeuwigh licht, dat van Godts aenschijn straelt,
In Josephs aengezicht, en elckontvonckende oogen,
Waer uit dees Hofmeestres haer koortsen heeft gezogen.
Heel Memphis recht van daegh een afgodts stacie aen,
En al de stat reedt toe op 't prachtighste uit te gaen;
Maer Ioseph [binnens huis gezint Godts troon te naderen,
En zich vast kleedende] reedt toe den troost der vaderen,
Den eenen waeren Godt te groeten met gebeên,
En biddende met hem als in gespreck te treên;
Uit goddelijcke zorgh, voor geen onnutte droomen,
En 't geen hem in den slaep te nacht is voorgekomen:
Op dat hy het gemoedt met zulck een voetsel stijf,
't Welck aen het lichaem niet, maer aen den geest beklijf:
Want eene ziel tot Godt en 't goddelijck gedreven,
Behoeft, als 't lichaem, spijs en voetsel om te leven;
Om onder 't juck van 't vleesch, het welck den geest vermast,
Niet eens te struickelen, maer boven haren last
Te streven naer om hoogh, naer 't eenigh wit der vromen,
Van waer alleen de ziel beginsel heeft genomen;
Dies zy, in 't slijck gespat van 's levens oirsprongk af,
Vast woelt, en hijght naer hem, die 't al zijn wezen gaf.
Maer ziet die Jongeling daer uit zijn kamer stappen.
Hoe zweemt hy naer de deught en al haer eigenschappen!
Nu luistert wat die wyze en heldre mont ons zeit,
En hoe voorzichtigh 't hart zich tot den strijt bereit.
Zijt wellekom, herbore straelen,
Die schemering en duisternis
Het hooft beschaemt doet onderhaelen;
Vertoont ons al wat zichtbaer is,
Paleizen, naelden, lanen, stroomen;
En weckt het al wat adem schept.
O zon, die, met uw goude toomen,
Den hemel tot een renbaen hebt;
Van waer ghy al des weerelts oogen
Bekoort, met dat bekoorlijck licht,
Welx ondergang wy noo gedoogen:
O alverquickende aengezicht,
Wanneer zal uwe fackel baeren
Den dagh, dien lang gewenschten dagh,
Dien ick geheele twalef jaeren,
Verdaghvaert heb met mijn geklagh;
Den dagh, die mijn verdriet koom slaecken,
En vaders vrolijck aenschijn toon;
My kussen doe der broedren kaecken,
Oock Benjamins onnoosle koon,
En och den gront van mijn geboorte;
En zet my op mijn grootvaêrs erf,
Vernoeght voor Mambre en Hebrons poorte,
Eer d'oude man van hartzeer sterf:
Terwijl ick hier worde aengevochten
Van Jempsar, 't heete en dartle dier;
't Welck, raezende van minnetoghten,
Niet blussen kan dat heiloos vier,
't En zy in mijn bederf en schennis.
O blinde ô breidelooze vrouw!
Hoe breng ick uw gemoedt tot kennis,
Voor dat vergrijp, vol naberouw?
Wat zwarigheden of'er naecken?
Wat of die nare droom beduit?
't En zy Godts Englen my bewaecken,
'k Raeck zonder schipbreuck hier niet uit.
'k Was, docht my, in een schip getreden,
En stack van lant: een storm stack op,
Een kille schrick beving mijn leden,
En gaf de vrolijckheit de schop:
Dan scheen my d'afgront te verslinden:
Dan zwichten wolcken voor den mast,
Gesolt geslingert van de winden:
De kiel raeckte op een zantplaet vast:
Daer zat ick eenzaem en verlaten,
En klaeghde vast mijn' noodt de zee:
Maer klaght noch kermen moght hier baten:
De zee voelt niemants hartewee.
O hemel, zoo die norsse buien,
Waermede ick droomende overvoer,
Al weder strijt en ramp beduien;
'k Beveel, ô stuurman, u het roer
Van mijn gemoedt: ghy kunt my stuuren
Behouden aen een stille kust;
En of ghy 't onweêr lang liet duuren,
Noch slaep ick in uw' schoot gerust.
Mijn Godt, mijn toevlught, uw geboden
Gaen my ter harte in dit geschil:
U eere ick, maer geen valsche Goden,
Noch os, noch hont, noch krokodil,
Gelijck dees domme Egyptenaren:
Behoe mijn ziel in deze baren.
VOESTER. STAETJOFFERS.
Wie klopt hier aen de kamerdeur?
Doe op, de Joffers staen 'er veur.
Och raeckt aen grendels noch aen sloten,
Ick koom u by.
Hoe, slaept mevrouw?
Haer oogen, effen wat beschoten
Van vaeck, my, vol van angst en rouw,
Vast houden waeckende, en verlegen.
Zy heeft te nacht een koorts gekregen,
En niet een oogenblick gerust.
De brant in 't beckeneel gestegen,
Neemt af, maer is noch niet gebluscht.
Wy quamen om het hair te poeren,
Te krullen, en met goudt te snoeren,
En haer op 't cierelijckst te kleên.
Verciert u zelfs, en gaet vry heen:
z'Is niet gestelt om uit te komen.
En of dit qualijck wert genomen,
Dat wy, haer latende in dien staet,
Ons durven geven op de straet.
'k Blijf borgh, laet my alleen betyen:
'k Weet u van opspraeck te bevryen,
En ken haer luimen al te wel.
Zoo durven wy, op uw bevel,
't Gezicht van deze feest genieten?
Gaet heen, 'ten zal haer niet verdrieten.
Och Isis loone u deze deught,
O oude voester, die ons jeught
Vergunt met andren te vergaren.
Voester;
'k Bedanck als noch mijn jonge jaeren,
Met lust en weelde doorgebroght,
En gun u gaerne dezen toght.
De roozen blozen om te pluicken.
Wie tijdt heeft moet haer tijdt gebruicken.
Ick draegh de joffren haet noch nijt.
Gaet henen, bezight uwen tijdt;
Daer tranen lijckzang en gebeden
Zich mengelen met vrolijckheden.
Sluit voor Begeerte uw graegh gezicht;
Zy loert, zy loert om in te vaeren.
Sluit d'oogen, vensters van het licht,
Indien ghy wilt uw hart bewaren:
Want zoo Begeerte eens binnen sluipt,
Zy zal bederf en jammer baren,
Dat eeuwigh smert, en eeuwigh druipt.
De dingen zijn niet als zy schynen:
De worm zit binnen lecker ooft,
En levent kleur bedeckt venynen.
Hy doolt zeer licht, die licht gelooft:
In paradyzen nestlen slangen:
De slangen hangen boven 't hooft,
Daer goude en blozende appels hangen:
Dies wacht uw vingers, wacht uw hant,
Noch vat de Doot niet met uw' tant.
't Godtvruchtige geslacht van Seth
Lijt schipbreuck op korale klippen,
Op een albaste en streelend bedt;
En strant op 't zachte strant der lippen,
Die vleien kunnen, als weleer
Haer moeder, die met Adams slippen
Den ganschen aertkloot ruckte om veêr.
De voorgang in 't wellustigh Eden
Wort nagevolght van tijdt tot tijdt:
Men schept vermaeck in 't overtreden:
d'Oprechtigheit versmelt en slijt.
De hemel, opgeweckt door 't sarren
Van zulck een' opgehoopten spijt,
Verheft tot boven aen de starren
Een zee, van geen geberght gestuit:
Een zee wischt alle vlecken uit.
Wat ziet men schoone naeckten zwemmen,
En dryven op den weereltvloet.
Al 't water blust en temt dien gloet,
Niet maghtigh om zich zelf te temmen.
Of vrouwelusten veel beloven,
Men ziet hoe dier die lusten staen;
Men ziet de weerelt onder gaen;
En komt verbode lust noch boven?
VOESTER. IEMPSAR.
Zy slaept, doch ongerust: 'k wil zachtjes nader treên.
Hier leit het hooft: zy smijt haer armen staegh van een,
En naulix halfgedeckt kan 't bedt de leden houden.
Best deck ick 't naeckte lijf, dat anders moght verkouden.
My dunckt zy droomt: 'k wil stil bij 't hoofdeint blyven staen.
Hoe raeskaltze in den slaep: nu laet haer eens begaen.
Iempsar
Al gaf my het geluck te dragen
Den scepter met den tullebandt,
En d'eige kroon, die Pharo spant;
Al zat ick op des konings wagen,
Ge-eert als koningin van 't lant;
'k Had tienmael liever te behagen
Uwe oogen, bruin als diamant,
Dan 'skonings oogen, en de zielen,
Die voor deze aertsche Goden knielen,
En hen verheffen hoogh in top.
Ick nam de kroon van mynen kop,
En kroonde uw hooft met puick van stralen.
Een kus zou 't altemael betalen.
't Genot van eenen kus is meer
Dan al 't genot van staet en eer.
Helaes! voor 't minnent hart is rust noch vre geschapen;
Want Min houdt scherpe wacht, als al de zinnen slapen.
Duur lang, ô liefelijcke pijn
Van minneschichten, diep geschoten.
Smelt Venus vier uw hart in 't mijn?
Heeft zy uw hart in 't mijn gegoten,
En bey de harten, eens geaert,
Ononderscheidelijck gepaert?
Genoegelijcke droom, kunt ghy dees vlammen blussen;
Ick wil, in Josephs plaets, haer mont en wangen kussen.
Dat 's artseny van yemants mont.
Wie kust mijn quynent hart gezont?
Verzoet ghy zoo dit bitter lyen?
Och Joseph, duick mijn morgenstar:
Och vlught: daer dreight u Potiphar.
Hy komt ons deze vreught benyen.
Daer moort hy u in mynen schoot.
Waer heen gevloden voor de doot?
Och voester, help, hy moort, hy woet, om my te krygen.
Wat razerny is dit? dus uit den bedt te stygen?
En langs de kamer naeckt te vliegen in het hemt,
De vlechten om het hooft, als dol en ongetemt?
Wat razerny is dit?
Helaes, waer zijn mijn zinnen?
Die zijn van huis, mevrouw.
Och haelze weder binnen.
Hoe hijghtge dus ontstelt? bedaer wat, en bekoel.
Nu koom, en zet u hier wat neder in dien stoel,
Nadien ghy op de koets niet langer kunt geduuren.
Koom schiet dien tabbert aen.
Waer ben ick? in wat muuren?
Mevrouw, ghy zijt in huis. hoe zietghe zoo beroert?
Hoe hangt dit hair om 't hooft, zoo wildt en ongesnoert?
Nu koom, laet my begaen: ick zal 't een luttel schicken.