floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Verstakze zich, op dat haer niemant zoude zien
Beklaegen [leggende voor 't outer op de knien]
Den weduwlijken staet, en 't scheiden van haer vruchten.
Men hoortze t'elkemael weeklaegen, en verzuchten,
Zoo dikwijl zy 't geweer in haere handen nam,
Gelijkze was gewoon. dan wenteltze zich gram
En droevigh door de zael, en ziet een van 't gezinde,
Dienze uit een grooten trek begunstighde en beminde,
Dan schreideze, en verdaeghde een' geest, berooft van troost,
Beklaeghde hofgezin, en haer verlaeten kroost.
'k Zagh haer, na deze klaghte, in Herkles kamer streven,
En lette hoeze zat in eenen hoek gedreven
Heel duister, daer een vrou gedienstigh met haer hant
Alcides kleeders spreide op eene ledekant.
Toen sprongze op 't bedde, en ging in 't midden zitten schreien
Zoo veele traenen, datze, als beeken, zich verspreien.
Ten leste sprakze op 't bedde: ik lagh hier, als een bruit.
Vaer wel voor 't allerlest. mijn byslaep heeft hier uit.
Geen nachtrust staet me meer op deze stê te hoopen.
Zo sprakze, en rukte snel de borst en boezem open,
Ontgespt den gouden gesp, ontbloot de slinke zy.
Ik vliege, uit al mijn maght, naer heuren zoon hierby,
Verkunschap hem hoe zy zich aenstelt. onderwijlen
Wy heene en weder voort toeschieten, en ons ylen,
Verneemtmen hoeze zich met een tweesnedigh zwaert
Den dootsteek gaf in 't hart. de zoon, aen 't huilen, baert
En ziet te spa hoe zy, van 't menschepaert bedrogen,
Verrukt van toorne, zich verkorte, en dus bewogen,
Haer ooghmerk misschoot. hy mistroostigh smilt van rou
In traenen, en beschreit het jammer van mevrou.
Hy lagh'er, mont aen mont, en borst aen borst, weemoedigh,
En storte bitter zijn weeklaghten heet en bloedigh,
Dewyl hy, t'onrecht haer betightende, dus ras
Een vaderlooze en moederlooze weeze was.
Zoo staet het hier in 't hof, waeruit men licht berekent
Dat hy een dwaes is, die twee blijde dagen tekent
Of meer: want ons geluk voorby geen' morgen spoet.
Maer zie dat heden u geen zwaericheit gemoet.
Wat jammer zal ik nu betreuren,
Of 't onheil, dat men zagh gebeuren,
En niet betaemde? naulijx weet
Ik droeve, schoon ik 't overmeet
Met oordeel, hoe men dit zal achten.
Dit beurde in 't hof: het ander wachten
Wy noch t'aenschouwen. ongeluk
Te voelen, of aenstaenden druk
Te vreezen, is een zelve stuk.
Och of een voorwint op quam steeken,
Die my vervoerde uit deze streeken,
Eer ik van dootschrik heenesterf,
Alleen door Herkules verschijnen,
Geplaeght met ongeneesbre pijnen.
Men zeght de helt genaekt dees werf.
Hy is naby, niet ver te haelen.
Nu schreien vreemde nachtegaelen.
Een vreemde schaer genaeckt: en waer
Geleit men hem? men draege stillijk
Den kranken herwaert, dat is billijk.
Hy sterft, of slaept in doots gevaer.
Och och mijn vader, droeve vader,
Waer blijve ik nu? wie is mijn raeder?
Waer blijve ik nu? och och och och.
Zwijgh stil, mijn zoon, op datge toch
Uw lieven vaders bittre smart
Niet wekt. noch leeft het quijnend hart.
Bedwing uw tong.
zou hy noch leven?
Zegh raetsman.
staek geluit te geven.
Verstoor hem in zijn ruste niet,
En zwaere krankheit, en verdriet.
Een molensteen van zwaericheden
En rampen leght my op de leden.
Jupijn, waer ben ik? in wat lant,
By welke menschen, overmant,
Gepijnight, en van smart bestreden?
De pijn, van boven tot beneden,
Verzwaert afgrijslijk. wee och wee.
Wel wistge niet door mijne bê
Dat rust en stilte was geraeden
Terwijl hy sliep, dus overlaeden
Van slaepzucht, en zijne oogen sloot.
Mijn tong borst los om vaders noot.
O Ceneus rotsstrant, nat van baren,
Waer zijn ons godtgewijde altaeren,
En wat gena gebeurtme? ô godt,
O Jupiter, met welk een spot
Beloontge my? och och ik lye
Van onverzoenbre razernye.
Hadde ikze noit met mijn gezicht
Aenschout! och och wat toverdicht,
Wat arts [de godtheit uitgezondert,
Die uit de lucht, vol weêrlicht, dondert,]
Geneest dees quael door zijne maght?
'k Zou meenen dat ik eene kracht
En wonder zagh. wee my, och arme!
Och laetme leggen. men ontfarme
Zich over my. och, geene rust.
Och laetme leggen naer mijn lust.
Wat reptge my? och och, wat stoortme?
Och reptme niet. gy moort, gy moortme.
Gy stoortme, daer ik stilte raep.
Gy stoort de krankheit haeren slaep.
Zy gaet haer' gang, gelijk te vooren.
Waer blijftge, onvromen, ingeboren
Van Grieken? ik die keer op keer
Uw zeen en bosschen op en neêr
Doordwaelde, en zuiverde van plaegen,
Verga, elendigh neêrgeslaegen.
Nu vintmen niemant niet, die my,
Ter doot toe krank van razerny,
Met vier of yzer helpe om 't leven.
Nu komt hier niemant herwaert streven,
Die mijn gebroken hooft verplet,
En my om 't leven halpe, en redt.
O zoon van dezen helt, ay helpme: want waerachtigh
Hier valt mijn kracht te zwak. ik ben het werk niet maghtigh.
Gy ziet noch wakker uit uwe oogen. tast dan aen,
En help hem redden, die van onmaght niet kan staen.
Ik sla de hant aen 't werk, maer kan hem, al t'elendigh,
Niet heelen van zijn smert, noch buiten, noch inwendigh.
Och zoon, och zoon, waer steektge, zoon?
Dus handelt Godt met ons, ô hoon!
Vertilme, hefme. och wederspoeden!
De dolle krankheit, weêr aen 't woeden
En razen, treftme veel te bang.
De pijn, ô Pallas, gaet haer' gang.
Och zoon, ontferm u over vader:
Dewijl my geen van allegader
Voorthelpen wil. sny af mijn' strot,
En heel dees smart op mijn gebodt,
Een smart, te lijden door de boosheit
Van uwe moeders godeloosheit.
Och zagh ik haer in zulk een' staet,
Gelijkze my ter neder slaet.
O Jovis broeder, Pluto, helpme
In slaep. uw slaepdrank overstelpme.
Verlosme, och arme, in dezen noot,
En helpme aen eene korte doot.
Vriendinnen, toenwe flus verstonden uit bekenden
Hoe fel de koning, zulk een helt, van veele elenden
Gedrukt wiert, schriktenwe in het binnenst van ons hart.
Och wat bezuure ik in mijn lichaem zulk een smart,
Een pijn, met geene tong t'ontvouwen, noch te melden!
'k Most stiefmoêr Junoos wrok zoo bitter niet ontgelden,
Noch ook Eurystheus drift berokkent zulk een leet,
Als Eneus eenige oir, die dolle, aen my besteet.
Ik ben onweetende in 't venijnigh net gevangen,
Dat aen mijn lenden kleeft, en knaegende blijft hangen,
En, als een kanker, long en ingewant bekruipt,
De geesten uitput, vleesch en bloet en mergh verzuipt.
Hierom bezwijken lijf en leden, fel aen 't quijnen.
Dit pestigh kleet vermoortme, en matme door veel pijnen.
Noit had de sterkste vuist zoo groot een maght aen my,
Noit krenkte een reus, 't gebroet der aertsche razerny,
Noit menschepaertsgedroght, in schutgevaerte ervaeren,
Dit scheutvry lichaem, noch geen Grieken, geen Barbaeren,
Geen volk aen 't uiterste endt der weerelt, waer ik toogh,
En wilden temde met mijn knods, en strengen boogh:
Nu moet ik van een vrou, van vrouwenhanden, sterven.
O zoon, betoon dat wy, wilt gy mijn' zegen erven,
Veel dieper in uw hart dan moeders staen geplant.
Ay sleurze herrewaert met uw godtvruchte hant.
Wie van ons beide schaft u lekkerder banketten?
Vaer voort, zoon, voort. beschrey mijn jammerlijke smetten.
Ontferm u. volk by volk wil schreien om mijn' val.
Och zal ik weenen, als een maeght, die sterven zal,
Ik, dien men noit om ramp een' traen, een zucht zagh geven?
Zal een verwijfde deught, dus neêrgeslagen, sneven?
Koom herwaert, zoon: beschou uw vaders droef gequel.
Beschou altzaemen uw' gescheurden vaders vel
En ingewant gescheurt. ô vader van de goden,
Dat my de donder sla, uw felle blixems dooden.
De sterke draeying dempt mijn zinnen en verstant.
De gloênde brant slaet voort. ô eertijts dappre hant!
O hart, ô vroome borst! ô armen, sterk van krachten,
Die den Nemeeschen leeu, dien bruller, kont versmachten,
Dat hy, schuimbekkende en knerstandende, verwoet
Den geest uitbraekte in 't endt, gemengt met vier en bloet.
Dees rechte hant kon eer de felle poelslang stikken,
En Lerne veiligen. zy liet zich niet verschrikken
Van eenen troep, die niet twee lijven vocht op 't lant.
Zy velde 't wilde zwijn, in 't bosch van Erymanth.
Zy sleepte Cerberus, afgrijselijk gebeeten,
Uit Plutoos hol, met zijn dry hoofden aen een keten.
Zy schoot den draek, die zich in duizent krullen krult,
En 't ooft bewaekt, dat in het west den hof vergult.
Zy louterde overal de landen van hun quaelen,
En niemant kon oit roof en prijs op ons behaelen.
Ik, zoon van godt Jupijn, gewonnen by Alkmeen,
Gevoele een binnekoorts verscheuren lijf en leên,
En spelle u, schoon ik smilt, zy zal, die my dit kuischte,
Mijn wraek gevoelen. brengze, en leer deze onbesuiste
Verkunschappen, dat ik, een doot en levend man,
Geen booswicht spaeren, en de boosheit straffen kan.
Onzaligh Grieken, wat verdriet staet elk te schroomen,
Indien u Herkules ontijdigh wort benomen!
Heer vader, laetge toe dat ik u iet vermaen?
Dewijlge krank zijt, hoor het stillezwijgende aen.
'k Zal bidden om het geen ons 't recht en ook de reden
Leert volgen. gunme dit, en laet om mijn gebeden
Uw gramschap zwichten: want gy weet de reden niet.
Zegh op, het zy gy groeit of lijdt in mijn verdriet.
Zegh op, en zwijgh terstont. 'k vervalle, en legge aen 't gijpen,
En kan uw duistre spraek niet vatten noch begrijpen.
Ik woude u melden hoe het nu met moeder gaet,
Ook hoeze uit misverstant u broght in dezen staet.
O booswicht, reptge noch van 't schendigh vadermoorden,
En perst en plaeghtge my met zulke lasterwoorden?
z' Is nu in zulk een' schijn, dat my geen zwijgen past.
Als ofze eerst niet genoegh verrichte, my ten last?
Gy zult niet zeggen datze iet aenrecht, waert gelastert.
Zegh op, doch wacht u dat gy niet van aert verbastert.
'k Zal melden hoeze storf: want moeder is om hals.
Door wien? dit's wonderspraek, in zoo veel ongevals.
Zy heeft zich zelf verdaen. geen mensch benam haer 't leven.
Och had ik met mijn vuist haer dezen slagh gegeven!
Gy staekte uw' toorne, indien gy 't klaerder had verstaen.
Gy melt een gruwelstuk. hoe is dit toegegaen?
Zy dwaelde uit misverstant, en ley niet toe op boosheit.
O booswicht! zy vermoortme. is dit geen godeloosheit?
Zy broude een' minnedrank, om in uw gunst te staen,
Doch dwaelde, om zich en 't hof van uw boelin t'ontslaen.
Waer is in Trachin zulk een toveres te vinden?
Maer Nessus 't menschepaert wou haer aldus verbinden,
In schijn datze uwe min zou winnen door zijn bloet.
Helaes, ik ben om hals! 't is uit met my. ik moet
En kan het hemelsch licht voortaen niet meer aenschouwen.
Nu blijkt, nu zietmen ons bederf en doot gebrouwen.
Ga heene, zoon: vertrek: gy gaet uw' vader quijt.
Ga roep vry al 't geslacht, Alkmeen, vergeefs gewijt
Tot eene bedtgenoot van Jupiter. ga heene,
Op dat uit mijnen mont, terwijl een ieder weene,
Elk een de spelling van de godtspraek hoore en vatt'.
Vrou moeder is hier niet. zy reisde uit uwe stadt
Naer d'oude zeekust van Tyrinthe, om daer te woonen,
En nam ook kinders mede. een deel van uwe zoonen
Bewoont noch Thebe. wy, heer vader, hier vergaêrt,
Is 't noodigh, luistren wat uw leste wil verklaert.
Hoor toe, het is nu tijt, en wil toch niet vergeeten
Dat gy u manlijk draeght, en Herkles zoon mooght heeten:
Want vader Jupiter my spelde, dat voortaen
Geen levend mensch, wie 't waer, de hant aen my zou slaen,
Maer eene schim, die reê ter helle was gevaeren.
Dit menschepaert heeft my, naer vaders openbaeren,
Na zijne doot verdelght: en 'k wil, op dat het blijk',
Een nieuwe spellinge, deze oude heel gelijk,
Verhaelen. 'k zou [wanneer ik 't kerkwout van de Sellen,
Waer ingetreden, om mijn lot te hooren spellen,]
Ter aerde leggende, verneemen uit den tak,
Godt Jupiter gewijt, zoo dra de boschduif sprak,
Hoe ik, tot dezen dagh in 't leven, zonder zwichten,
In 't endt gevoelen zou mijn' moeden hals verlichten
Van zulk een' zwaeren last, te streng ons opgeleght.
Toen scheen het dat my veel gelux was toegezeght:
Maer 't melde alleen mijn doot, en 't ende van mijn dagen:
Want dooden rusten stil, van allen last ontslagen.
Dewijl dit openbaer nu voorvalt, voeght het, zoon,
Datge uwen vader helpt, en alle zijn geboôn
En wet, in haeren eisch, voltrekt, eer hy zich stoore.
O vader, 'k vrees met u te twisten. spreek, ik hoore,
Bereit getrou uw' wil te volgen.
geefme uw hant.
Hoe eischtge die dus streng?
ontzeghtge my dit pant,
En geeftge daetlijk geen gehoor? hoe is 't gelegen?
Daer is, daer is mijn hant. ik spreeke u geensins tegen.
Nu zweerme by het hooft van vader, godt Jupijn.
Wat zal ik zweeren, en waerin gehoorzaem zijn?
Gy zultme zweeren in te volgen mijn begeeren.
Ik zweere u by Jupijn, die kennis draeght van 't zweeren.
Bedrieghtge my, zoo treff' de vaders vloek uw hooft.
Dat treftme niet. 'k bedriege u niet, zoo gy 't gelooft.
Gy weet waer Eta rijst, gewijt Jupijn ten prijze.
Heel wel, en offerde daer dikwijl, naer 's lants wijze.
Gy zult mijn lichaem daer heendraegen, met uw hant
En hulp van vrienden, hier geroepen uit het lant,
Dan van veel lijkhout, uit het eiken bosch gehouwen,
En vet olijfhout my een' hoogen stapel bouwen.
Legh hier mijn lichaem op, getroost en onbelaên,
En steek het lijkhout met de dootse lijktortse aen,
Doch zonder eenen traen te laeten, en te schreien,
Gelijk 't mijn 'zoon betaemt, of 'k zal u zonder beien
Opkomen, vloeken, om u waeren by den tast.
Wat zeghtge, vader? och wat leghtge uw' zoon ten last?
Het geenge schuldigh zijt: of weigert gy 't vermeten,
Zoo zijtge een anders zoon, niet waert mijn zoon te heeten.
Och vader, 'k vraegh noch eens, wat eischtge met een woort,
Dat ikme smette met een' vuilen vadermoort?
Gy zult geen' vadermoort bedrijven onbescheiden,
Maer in mijn lijden my een artseny bereiden.
Hoe heel ik 't lichaem, zoo 't verbrande en ga tot niet?
Bestel al 't ander werk, indienge u dit ontziet.
Om 't lijk te draegen ik mijn dootplicht u niet weigere.
Ontzietge 't lijkhout ook te staplen, dat het steigere?
Behoudens dat ik 't met geen lijktorts steeke in brant:
In 't ander staenwe reede, en gaen u aen de hant.
Het is genoegh, mijn zoon. betoon den overleden
Dien kleenen dienst noch, na zoo veel gedienstigheden.
Al waer 't een zwaerder last: ik volgh wat u behaeght.
Gy kent de brave telgh van Eurytus, een maeght.
Meentge Iöle?
dat 's recht. 'k beveelze u voor mijn sterven.
Zoo gy godtvruchtigh zijt, en noode zoudt bederven,
Dewijl u d'eet verbint aen vaders liefde en trou;
Aenvaertze, na mijn doot, gewilligh tot uw vrou,
Op dat geen ander man haer, die aen mijne zye
Geslaepen heeft, dan gy alleen, omhelze en vrye.
O zoon, bewaer deze echt, en luister naer mijn reên:
Want gy stont vader in gewichtiger voorheen
Ten dienst: en weigertge in een kleener hem te hooren,
Zoo zultge reukloos al uwe oude diensten smooren.
Het voeght niet dat men een' op zijn verscheiden stoor.
Maer zulk een streng gebodt klinktme al te hardt in 't oor.
Gy spreekt, als ofge ontzeght te volgen mijn behaegen.
Wat mensch ter weerelt zou haer lijden en verdraegen,
Die vader broght om hals, en moeder holp van kant,
Ten waer een zinneloos, berooft van zijn verstant?
'k Wil liever sterven dan met een vervloekte leven.
Hy schijnt om vader, die vast zieltooght, niet te geven.
Doch zijt verzekert dat, volhardtge in dit geval,
Uw vaders vloek uw hooft afgrijslijk treffen zal.
Wee my. het schijntme dat gy raeskalt zonder reden.
Gy terghtme in mijnen slaep noch eens tot heftigheden.
Wat twijffelmoedigheit bestrijtme in dezen staet!
Acht gy 't onbillijk in te volgen vaders raet?
O vader, zal ik uit uw' mont godtloosheit leeren?
't Is geen godtloosheit in te volgen mijn begeeren.
Is 't billijk 't geenge my dus streng ten laste leght?
Laet goden tuigen van mijn billijkheit en recht.
'k Zal 't volgen, nademael de goden dit getuigen,
En onder uw gebodt my zelven gaerne buigen.
Het kan niet quaet zijn, zoo ik vaders wil voltrek.
Dat is een braef besluit. nu hecht aen dit bestek
Deze eene weldaet: breng mijn lichaem daetlijk buiten,
Eer ik aen 't razen sla van pijnen, niet te stuiten.
Valt aen: tast aen: heftme op. dit is mijn leste wensch,
De rust van zwaericheên, het ende van den mensch.
O vader, zijt gerust: wy volgen uw begeeren.
Nu gy 't beveelt, zal ons geen zaek ter weerelt keeren.
Vaert voort, eer ik verzwakt berooft wort van verstant.
O harde ziel, met welk een' taeien ysren bant
En strik hangt gy gehecht aen 't lichaem. staek dit klaegen.
Nu wortge, al valt het zwaer, gedient naer uw behaegen.
O makkers, draeghtme heen. vergeeft mijn ongedult.
Gy weet hoe my de goôn mishandlen, zonder schult
Verlaeten in dien noot, en hoeze, die my toomen,
En ik mijn vaders noem, mijn lijden vast zien koomen.
En noch ziet niemant wat hier na op volgen zal.
Het tegenwoordige een te deerlijk ongeval
Gedijt hun zelf ter schande, en bitterst valt het ende
Hem, die beproeft wort van dees jammerlijke elende.
Bewaer zorghvuldigh 't hof van Herkules, ô maeght,
Die zoo veel lijken van doorluchte mannen zaeght,
En alle jammeren, te zwaer in 't wederstreven,
Waer van Jupijn alleen de schult wort toegeschreven.
De ontdekte schyndeugd
David Lingelbach, De ontdekte schyndeugd. Amsterdam: Jakob Lescailje
						(erven), 1687.
1 Dienaar
2 Dienaar
Agata
Bely
Filibert
Geertruy
Kniertje
Kristoffel
DE ONTDEKTE SCHYNDEUGD,
D. LINGELBAGH.
By d' Erfgen: van Jakob Leskailje, op de Middeldam; op de hoek van de
					Vischmarkt, 1687.
G. FAGEL
De tegenwoordige Regenten van de Schouwburgh, hebben het recht de: bovenstaende
					Privilegie, voor de Ondekte Schyndeugd, vergund aan de Erfgenaamen van Jacob
					Lescailje.
Den 15 December. 1687
Kristoffel. een Roffiaan.
Lichthart, een Muzikant. Verscheide Danssers.
De ontdekte schyndeugd,
Geertruy Bely, Bely zit en naayt by een kleerbén mét Linden én
						zingt.
Gy ziet vrolyk de harten in pyn,
Wilt niet minnen, maar minnelyk zyn, enz.
WAar ben je, Bélitje? is Joris weêr gekomen?
Wél wat is dat wachten een verdriet
Die guit die schaamt hém langer niet.
Ja wél, onmooglyk kan het langer zo bestaan,
Die réchten Lomp zoekt niet als stóf om my te plaagen,
Ik kijf vast op hem alle daagen,
Maar zonder vrucht; hy is na Vólkert Neef gegaan,
En laat me wachten na bescheid meêr als twé uuren,
Ik kan van ongeduld niet duuren,
Want zo men Man Kozyn 't niet spreekt,
Is 't zéker dat hy, nóch de kat in 't reizen steekt.
Licht dat hy door de Stad loopt zoeken naar men Heer;
Maar zie, daar is hy zélf al weêr.
Wél nou, zél 't eind'lijk eens gelukken
Jou rechten onbeschaamden bloed?
Is dat uit blyven? dit zyn weêr jou ouwe nukken,
Dit gaat al weêr op de oude voet;
Maar, wacht ik zé 't je weêr betaalen.
Wel ja ik, Jakhals, maar was dat twê uuren wérk,
En langer?
Na dat ik 'et mérk
Zoek jy weêr reeden om te kyven.
Je weet wél dat men Man van huis moet, én hy staat
Op heete koolen, 't word vast laat,
En eer hy gaat moet hy Kozyn noodzaaklyk spreeken
Maar, wacht ik leer nou al je streeken
Ik zél die potzen weêr gedenken.
Wél, je ziet
Ik héb geloopen dat ik swiet,
En kan noch pas men adem haalen,
Nóch kyfje; maar 't is wel, ik zeltje eens' weêr betaalen
Niet; 'k spreek niet een woord
Ontkén je dat ik zélver héb gehoort,
En durf je nóch in 't heim'lyk morren?
Ik zeg niet aârs als van je knorren,
Dat dat schier onverdraaglijk is.
Ei! kyk dien vlégel, hy heeft nóch gelyk na 'k gis,
Jou réchten, druiloor, 'k zou voor jou dan moeten swijgen?
Wél, wél, ik zél men haast ontslaan van zulk een kruis;
Men man die gaat nu juist van huis,
Maar wacht, als hy is weêr gekomen,
Dan zél je eerst van de drommel droomen.
AL weêr kwaad water! wel de moord!
Het is zen leeven niet gehoord,
Ze raad, én tiert, én dreigtme zonder reeden.
Nou, nou, ontstélje daar niet om vaar, weest te vreeden,
Je weet 't is Juffrouws haastigheid.
Is 't Juffrouws haastigheid? wél zéker, schoon bescheid,
Men zou de drommel zo niet plaagen;
Dit ky ven duurt vast alle daagen;
Maar élk een drommel heeft zen maand; ik zei 't 'er weêr
Vergelden, die schynheilig; ja, ik zweer.
Dat ik hier in men woord zél houwen,
Al zou 't men ook daar na nóch honderdmaal berouwen.
Is dat fatzoen
Zo laelyk op een ménsch te graauwen?
Weest maar te vreên, 'k zél 't heur betaalen, én misschien zél jy het in
							het kort wél zien.
Wel Joris, schaamje datje zo lang uit durft blyven,
Waar komje nou zo laat van daan?
Sinjeur, Kozyn was uit, én 'k héb bylo geloopen
Om hém te zoeken, in hét Heerelogemént,
De Graaf, het Hof, de Zon, en waar hy is beként,
Dat men het sweet heeft by het Lichchaam neêr gedroopen,
Op 't lést vernam ik dat hy in de brakke grond
By vrienden was, én 'k dorst niet gaan voor ik hem vond,
Toen hy men boodschap had vernoomen,
Beloofde hy aanstonds hier te komen,
Toen bén ik straks na huis gegaan.
Wél, wél, je hébt je zaak heel wyzelyk gedaan,
Kom, maakje vaardig, én wilt alles wél bestéllen,
Je zéltmen op de reis verzéllen.
Laat zien ereis daar schietme iet in,
Ik héb op Rotterdam geschreeven,
Loop kopieer de brief, en kom dan weêr.
Wél, Hartjelief, wél twéde leeven,
Hoe staaje zo bedrukt?
Wat is het ook een last
Neu juist te reizen by de Winter, konje blyven:
O neen! 'k moet zélver zien hoe dat men zaaken staan.
Ey! Laat 'er iemand anders gaan.
Je hébt te Leiden eerst geweest voor drie vier weeken,
En in den Haag.
Dat 's waar, maar 'k kryg daarom geen géld;
'k Word ieder post vast uitgestéld.
Van dag tót dag, én 'k moet ook géld betaalen
Dit is reeds by my in 't verschót
Vier duizend gulden, én hy wilder geen genót
Van trékken, 'k héb hém nu ontboden,
Om dat ik nóch wat kasgéld héb van nooden,
Dat morgen vroeg betaalt moet zyn;
Zo dat ik gaan moet om men géld ook in te krygen.
Men hart is zo benaauwd, och! och! Na alle schyn
Zie ik je niet gezond weêrom.
Ey! Wilt dat swygen;
Wat, ik héb meêr van huis geweest,
Maar nimmer was je zo bevreest.
Dat loof ik wél, zo naar te droomen,
Gewis my zal iet overkomen,
En raakten ik jou kwyt, zie daar ik stierf van rouw.
Dat is eerst liefde! och! kon het weezen,
Ik lietme waarelyk beleezen.
Och! heeten ikje al wéllekom,
Dat zou men droevig hart verlichte.
Goe'n avond, Neef, goe'n avond, Nichte,
Kozyn, die gaat van huis gelyk ik héb gehoort?
Ja, voor het sluiten van de poort,
Ga ik op Haarlem, én dan mórgen
Op Leyden, en den Haag, maar, Neef, eer dat ik ga
Héb ik een béde, ót gy my woud verzórgen
Mét eenig kasgeld, want ik zal, zo dra
Ik weêrkom, alles mét 't résteerend wédergeeven,
'k Héb al men bankgéld van de mórgen afgeschreeven.
Wél, 't zél der morgen weezen,
Begeerje iet meêr, je kunt hét krygen alsje spreekt.
Wilt niet vreezen,
Spreek onbeschroomt.
Neen, Neef, ik dankje, 't is zo wél,
'k Zél aan men Vrouw het hand-schrift geeven,
Waar in ik zoveel schuld bekén, hét is by leeven óf stérven.
Al, ik kom straks weêr, ik zél
't Gaan schryven, stél terwyl men Vrouwje wat te vreden,
Zy is mistroostig door een droom, én heel belâan
Mét vrees, nu ik van huis moet gaan.
Myn Heer, dat is niet buiten reeden,
Zy heeft u lief.
Daar heb ik blyken van gezieu,
Zy mind my krachtig.
Niet waar, maar 't bést van allen,
Zyn knecht gaat meê, en 'k bén verzékert van myn Meid,
Die trouw blyft door uw mildigheid,
Kan ooit de zaak wel béter vallen?
Men man die heb ik door myn vleijen gantsch verstrikt,
Hy zou my voorstaan, schoon dat alles wierd verklikt,
Myn zedigheid heeft hem alle achterdocht benoomen;
Ik veinsde my bedroefd, maar kan me niet betoomen.
Hy is op u gantsch niet verdacht,
Gy zyt zyn Vriend.
O neen! 'k begeerder
Geen klaarder blyken van, ik zie die reets zo groot.
Wél zonder u, Neef, was ik zéker liever dood;
Wat vreugd genoot ik in dit leeven,
Mocht ik zomtyd myn hart aan u niet overgeeven?
Maar 'k was geen kleentjen in de ly;
Toen Joris uit bleef, 'k dagt hy zal Kozyn niet vinden,
Die zit al by zyn goeije vrinden,
En denkt nu langer niet om my.
Ey! zie my daar voor tóch niet aan;
Gy weet wél wat ik heb om uwent wil gedaan,
En dat ik u nooit zal begeeven;
Had ik gweeten dat uw Man van huis zou gaan,
Ik had gevloogen om te passen op uw wénken;
Maar wie zou dit van daag juist dénken?
Gy zult my de eer van uw gezelschap dan vergunnen,
En my verzéllen déze nacht?
Wél, twyfelt gy? zou ik iet béters wénschen kannen?
Maak maar de toestél reed, zég Kniertje dat ze niet
'T geen ons vermaaken kan ontziet,
'K heb lust om uit de band te springen,
Ik moet tóch als men Man in huis is my bedwingen,
Nu wil ik uit de borst mét u eens vrolyk zyn.
Maar 't moetal mét een schyn
Van deugd geschieden, dóch men kan licht midd'len vinden,
Om de oogen van de Waereld te verblinden;
Voor my, myn slécht, én stemmig kleed,
Maakt dat geen ménsch van my iet dénken kan, óf weet.
Kund gy myn Vrouwtjen overreeden
Heer, Vólkert? stélt ze 'er wat te vreeden?
Myn Heer, zo tamelyk, 't schynt datze uw byzyn niet
Wél missen kan, uw reis verwékt haar veel verdriet;
'T is wél een swakheid, maar zy mind u als haar leeven.
O! haar deugd
Is ongemeen, zy strékt een voorbeeld aan de jeugd.
Ay! zie, hoe staatze daar, hoe drukkig.
Och! wat 's opréchte liefde teêr.