floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Hé bien! dat ’s niemendal, een est qu’un bagatél.
Wat gruw’len hoor ik?
Moei, wie zou dat dénken?
’k Moet antwoord hébben, óf jy my zult contenteeren
Of niet, op dat ik my daar na kan reguleeren.
Wat contenteeren, he!
Ouy, ze moet ze zék,
Of ze zou protesteer.
Snoert gy altyd de bék.
Que diantre....
Quoi Monsieur.
Laat my maar mét hém spreeken.
Ik mag mijn hoofd niet mét die bagatélles breeken.
Hoe! bagatél, myn Heer, hébt gy dan niet gehoort
Wat ik gesprooken héb; ik zég, dat gy me voort
Zult moeten téllen acht en twintig duizend gulden.
Wat, hébt gy in Parys gemaakt zo groote schulden?
He bien! wel, wat is dat?
Matante, wat?
Zou ik dat achten? c’est un bagetél, pour dire,
Gelijk het is.
Wél Moei!
Ha, vous me faite rire.
Ik acht die som niet meer als gy een ducaton.
’t Is wél gebeurt dat ik mét éénmaal Va, meer won,
En ook verloor.
Dat ’s wél, maar zult gy my betaalen?
Ouy.
Maar deezen dag, zie daar most niet aan faalen.
Zou Neef u dézen dag zo mérkelyken som
Nóch téllen?
Ja Mevrouw, hy moet.
Korstance.
Daar lach ik om.
Wat dunkje Moei?
Hy wacht nóch wél wat meerder daagen,
En krygt hy ’t dan nóch maar, zo heeft hy niet te klaagen.
Vous rie, bon, ik zal ook lachchen, a mon tour,
Als ik getrouwt zal zyn mét La Comptés; l’un jour,
Ou l’autre* zal my wél occasion fourneeren,
Om al dit lachchen, én dit schamperlyk raljeeren
Nóch eens hier na u weêr te bréngen in de zin.
Zou ik niet lachchen? Gy roept zo van die Gravin,
Het is al La Gomptés, heeft hy u al beweezen
Dat hy een Graaf is? is ’t niet menigmaal voor dézen
Gezien dat iemand hier hoog op gegeeven heeft,
Die in zyn vaderland had van de ploeg geleeft?
Wat zékerheid hébt gy dat hy ’t niet heeft geloogen?
Daar zyn wel gaauwer lui op déze wys bedroogen.
He quoi, Matante, hoe, meen jy dat ik niet kan
Aan iemand zien, óf hy een vórst, óf édelman,
Een Hartog, Prins, een Graaf, óf Burger is; de trékken
Van ’t weezen, konnen my dat dadelyk ontdékken.
Com men, ik zou zo lang zy na la cour geweest,
En dat niet konnen zien? weest daar niet voor bevreest,
Ik weet dat op een haar. Ha vous me faite rire.
’s Is zéker een Gravin. ce la c’entand sans dire.
Zy hoeft geen blyken van haar staat, en Graaflykheyd,
Haar Mines toonen ’t klaar, pour moi, ik bén bereid
Haar onder eeden, een getuigenis te geeven
Datze een Comptés is. Ha hoe beau weet zy te leeven!
Je vous assure dat de Graaffelyke staat
By haar voorvaders, ja zélfs in den hoogste graat,
Gevoert is, ik kan dat zo zéker in haar handen,
En oogen zien, dat ik daarvoor wél dérf verpanden
Myn hals,
Couzyn, gy waagt uw hals al vry wat licht.
Non, Ma Couzine, non, ’k ga vast op myn gezigt;
Daar boven heeftze my zo klaar een preuf gegeeven,
Dat nu geen twyffeling meer over is gebleeven.
Een schoone ring, die haar meer komt te staan
Als duizend dukatons, zie, ik héb die nóch aan.
Maar hébt gy al verstand van steenen, én van ringen?
Que me demande vous? zég tóch eens van wat dingen
Héb ik geen kénnis. ’k bén in alles geverseert,
En in juweelen is geen ménsch die my passeert;
Ik kén de fouten, ’k weet hoe dat me’een steen moet zétten,
’k Héb in Parys alleen wél duizend pistolétten
Aan Diamanten, én Juweelen gespéndeert.
Wat deêd gy daar mê Neef?
Voila! ’k héb die vereerd
Aan Dames, He! ce la c’entend, én zonder vraagen.
De Juweliers, geloof ik dat u gaerne zagen?
Ouy da par la vie.
Zy hadden groot gelyk,
Zy worden in het kort door zulke kooplui ryk;
Zo gy een valsche steen zo hoog by hen waardeerde
Als hier....
Quoi valsch?....
Ja, die u La Comptés vereerde.
Is valsch.
Het is een Amersfoorder steen.
Je rie, Amersfoord, Matante!
’t Is’er een.
Vous aves grand raison. Dat hébt gy wél gevonden;
Maar de Amersfoorder zyn de béste. ’k Héb gezonden...
Mais quoi? vous rie.
Wél wie óf niet lachchen zou
Om zulk een dwaasheid! Neef nu zie ik dat ik jou
Héb dwaaslyk g’éstimeert, nu toont gy uw gebreeken;
’k Zie gy weet nérgens van, én wilt van alles spreeken.
Wat ménsch, ’k zwyg Juwelier, was ooit zo zeer ontzind,
Dat hy de steenen, die men ’t Amersfoort hier vind,
Veel hooger achte als die wy uit het oosten krygen.
’k Zal me éxpliceeren, zo gy maar zo lang wild zwygen.
Ik zég doncq. t’Amersfoord, een stad dicht aan de zé,
Matante... Le Ocean... het heeft een schoone ré,
En grénst aan Pérsie, daar vind men diamanten,
Zo schoon... dit magtig vólk zénd alle jaar gezanten
In Ambassade...
Hoe, nóch slimmer, Amersfoort,
Ligt dat by Persie? Wél wie heeft ooit gehoort
Van zulk een stoutheid, dat gy nóch veel op durft geeven
Van Vrankryk, dat gaat heen, daar bén ik onbedreeven;
Maar zo te spreeken van een stad die hier omtrent
Gelégen is, die al de waereld is békent;
Een plaatze daar men in acht uuren tyds kan komen,
Dat dunkt my wonderlyk. Wat hébt gy voor genomen?
Matante, éxcuse Moi. Hoe is in Néderland
Dan ook een Amersfoort?
Maar, Neef, acht gy ’t geen schand,
Zélfs in zyn vaderland zo onbeként te weezen?
Non Ma Cousine, non, daar wérd men om gepreezen;
Geen Cavallier zal zich zo laag verneed’ren, om
Dit land te noemen, Non, ik was wel liever stom,
Ja ma Couzine, ik zou niet willen nomineeren
De stéden, schoonze my daar wilde voor vereeren
Al ’t Zilver, Goud, én géld dat in die stéden is.
Ik bén trop genereux, assurement, Gewis.
Ha le moudit pais.
APEKOOPSTER, FRANCOIS. KRISTINE, KONSTANCE.
Apekoopster.
DAt ’s nét van pas ekomen,
Monsieur Kezyn, had jy de reis zo veur enomen?
Quoi importune.
Ik héb jou flusjes alle zeid,
Dat ik gien Spaens verstae.
François tégen de Kruier.
Dat ’s wél epleid.
Wat mien jy deur te gaen? neen maat dat zél niet lukken;*
Wat bruit me jou Sinjeur, wél schytvalk als je zyt,
Zo ’k langer had gewacht ik was myn Aapje kwyt.
Op de loop. Ha importuin Canailje!
Geef dan het géld, óf ’k zweer, Monsieur Kezyn, ik haalje
De pruik straks van je kóp. Geef géld; geef gélt.
Commen!
Kom, kom, ik héb wél mier eplukhaert mét een man.
Zég jy me nóch kom an? ik zég je geef....
J’enrage,
Hoe éxpliceer ik my en ce vilain langage?
Ik kén gien Spaens.
Voila sont dix.
Dat ’s niet men dal.
Kom schiet je kuit, én ras, Monsieur Kezyn, of ’k zal....
Voila sont douze....
Zo meug jy je Zuster heeten,
Of dat schytpélsje, dat ’er bék flus zo het weeten
Te trékken, toen ik haar het Aapje bragt, ik bén
Geen douze wél, hoe is ’t? wat bruit me die Jan Hén.
Kyk, kyk, hy lacht ’er om, die alle mode pronker.
Wél schurk wat mienje wél, kom hier jou kaale jonker.
Kyk die smoddammen ook, die ouwe totebél,
En dat pérnatig dier, zég weetje zélver wél
Waarom dat jy nu lacht?
Ik kan me niet bedwingen
Van lachchen!
Kunje niet Moer toffels? Wat edingen,
Peet Jannetje!
Maar gy verstaat die heer niet récht,
Hy schélt niet, douze dat is twaalf in ’t Fransch gezégt,
Ik kén gien Spaens nóch Frangs, dat weet hy wél, die grillen
Mogt hy dan laeten, óf hy moet me sarren willen.
Geeft ’t Aapje óf ’t géld.
Het Aapje is in de stal.
Dat’s dan tót rouwkoop? Goet Kezyn, nou vat ik ’t al.
Daar ’s Aber Taber?
VIÉRDE TONNEEL.
Alle de voorgaande, én ABER TABER.
Aber.
IHr zeit skélmen! skélmen! hönden!
Ihr zint gebrantmérkt! ihr zint auf’t schavót gebonden!
Ihr! Aber enTaber ist ein skélm, ein hondendieb.
Jah! Aber en Taber is ’t ein skélm, és wart mihr lieb
Das Aber en Taber die skélm, wirt am ein galg gehingen.
Ter kleid’ren zól men mier al ouch dem mittach bringen.
Es sint man skélmen. Jah! hi aber is es hous.
Mihr kleid’ren, skélmen, kam, mihr kleid’ren kom her ausch.
Konst tégen Cristine.
’t Is Aber en Taber.
Alle behalven KONSTANTIA.
zi bleiben
IM hauze, kom her ausch Mihr kleid’ren, von dem liben,
Her ausch, ihr skélmen, ausch.
Maar Aberen Taber....
Bist Aberen Taber, dou bist ein skélm*, ein dieb
Wél hoe
Of déze vént zo raast? Je jure...
Skélm.
Que diantre.
Dieb, Skélm.
Je passerai mon epé par le ventre
Wasch, wasch? du dieb, du skélm ’k zaag blyb mihr von dem lyb,
Jah!
Je te donnerai cens coup.
Ich zaag euch blyb.
Blyb stein, du hondedieb, hilf, hilf, er wol mihr stichchen,
Es ist ein moorter, hilf, ’k zal ihm de beinen brichchen.
Stil, stil Monsieur Kezyn....
Par la vértu, ik zweer,
Jou Aber én Taber.
Du bist.
Hy is gék, myn Heer.
Ha c’est un Auter, dat’s wat anders.
Wil auf machen.
Ihr Skélmen, gibt herausch mier kleid’ren, ont sachen.
De Voorgaende én STOFFEL.
WAs is ’t, wie klóft man zo?
Mihr kleid’ren.
C’est un fou.
Gib mihr mihr kleid’ren, mit haer kélt, hilf mir nou,
Ich kan nicht warten, nou.
Myn Heer, wél héb je kleeren
Van hém gehuurt?
Commen, hoe zouden zulke Heeren....
Jah vreelich, das gescheet wél, oft maal blyb niet steen,
Gibt dyne kleid’ren, ont die von de Jonfer, zolt ihr gaen,
Ich warte, noe,
MAINSJE by de voorgaande.
MEvrouw, Mevrouw, nu héb ik ’t daar
Weer duidelyk gezien, Mevrouw, ’t is zéker waar.
Wat hébje weêr gezien? én wat is waar?
Meleeven
Meleeven dócht ik ’t niet, flus hebje my békeeven,
En uit myn huis gejaagt Mévrouw én dat kwam by,
Om dat Constansitie Mevrouw, ik bén zo bly.
Ik zei dat ik hier naast haar had gezien in de armen
Van een Monsieur, én dat zy zonder veel te schérmen,
Haar zoentjes geven liet, ik most het liegen, maar
Nou héb ik ’t weêr gezien, wél duidelyk én klaar.
Wasch?
Mevrouw, ik zal ’t je uit gaan léggen.
Ik acht u zien niet veel.
Mevrouw, laet my eens zéggen.
Ich hool de kleid’ren.
Behalven STOFFEL.
HOor, Mevrouw, ik zócht myn goet
By een, docht by my zélfs dat ik verhuizen moet,
Dat is dat Kleuters schult, mét zie ik haar zélfs komen,
Zy leek verbaast, én heeft de sleutel voort genomen
Van haare Kamerdeur, zy hadze in haare zak;
’k Riep Juffrouw, maar zy wou niet hooren, én zy stak
de sleutel by’er, wie zou dénken zulke dingen.
Zy smyt de deur weêr toe, óf ’t slót niet af wou springen,
Of dat iets anders dat belétten, ’k zie de deur
Staat aan, toen dócht ik strak nou heeftze wis wat veur,
Ik vólg, én zie dat zy sluipt achter de tapyten,
Ik loop’er schielyk na, ik dócht ik wil me kwyten
Van myne last, én zien... Mevrouw, ik vind de muur
Daar door geslagen, wél wat dunkje van die kuur?
Maar, Mainsje, is hét waar?
Mevrouw, kan ’t zélve kyken.
Kouzyn, waar dunkt jou dat die dingen na gelyken?
Gehuurde kleederen!
Ha, Matante, croye vou
Dat dit zo is? Monsieur le Compte heeft die fou
Voort willen hélpen.
Daar komt hy nu zal men ’t hooren.
STOFFEL mét de voorgaande.
DAar zyn de kleeren.
Had er auch etwes erlooren.
Wo is het swartze kleid, ich habes scheun gezeen.
Tast Kornelis aen.
Der hat es an den lyb Herausch, nicht lang zu steen.
Ik zal ’t je geeven, wacht.
Kouzyn, hoe staan die zaaken
Jou aan? voor my ’k weet niet wat ik daar van zal maaken.
Myn Heer, waarom hébt gy de muur...
Heer Rynhert zal
U alles zéggen, die...
’K zie hém al.
RYNHART, én de voorgaande.
MYn Heer, Mevrouw vraagt my...
Quoi, wat is dat te zéggen?
Hoe Ryntje, vous myn Heer?
’k Weet dat niet uit te léggen.
Is Ryn een Heer?
Mevrouw indien gy maar gedult
Wild neemen, ’k weet dat gy het haast begrypen zult.
Ik bén een édelman.
Ha vous me faite rire!
Vous, vous un Gentilhom, commen vous l’ause dire.
O ja ik zég noch ééns ik bén een édelman.
Voila...
Ik bid je zwyg dat hy ’t verhaalen kan.
Rynhert.
Heer Eelhart, die gy weet, Mevrouw, mét hért én zinnen,
Al over lang uw nicht Konstantia te minnen,
Kreeg door de meid, die hier haar Juffrouw had gebragt,
De tyding dat zy wierd mét zulk een naauwe wacht
Bewaart, dat zy geen brief ontfangen kon nóch schryven,
Dat zy voor eeuwig hier misschien zou moeten blyven,
Dewyl dat gy haar aan uw neef had toegelégt,
Hy most na Méch’len, om een zaak die daar in récht
Was hangende, waar aan zyn wélvaart was gelégen,
Hy vond zich zélf benard, zyn hart was wél genégen,
Om zyn Konstantia, zyn lieve minnarés
Te zoeken t’Amsterdam, maar dan liep zyn procés
Gevaar, hy vraagt my raad in déze zwarighéden,
Ik ra hém dat hy trék na Méch’len, om veel réden,
En ik beloof hém zélfs na Amsterdam te gaan,
Al aan te wénden wat my dunkt te zyn geraân,
Hier komende kon ik nooit eenig middel vinden,
Om mét Konstantia te spreeken, nóch door Vrinden
Een brief te geeven, dóch ’k vond haast bekwaame stóf,
’k Had voor zés jaar Francois gezien aan’t Fransche hóf,
Ik kénde zyn humeur, ’k verklé my, zoek te raaken
In zyne dienst, het wélk ik lichtelyk kon maaken,
Mét hém te pryzen, én te spreeken na de mond;
Ik was nóch naauw in huis, óf ik ontdék terstond
My aan Konstantia, die my daar op verklaarde
Hoe alles stond, én dat gy haar zoo naau bewaarde.
Sy stond my toe dat ik u alle list, én vlyt
Aanwénden op dat zy wierd van Francois bevryd;
Dat ik, indien ik kon een eerlyk middel vinden,
Haar overleev’ren zou aan Eelhart, óf zyn vrinden,
Zy was verzékert dat haar Oom én Voogd alré
Mét Eelharts mid’len, én geslacht wél was te vreê.
Wat dunkt Matante?
Aber en tabor.
Gibt mier kleid’ren.
Zélt lukken
Kezyn, het aapje.
Strak.
Matante, dat zyn stukken!
Laat hém verhaalen.
’t Huis hier naast stond nóch te huur,
’k Zag dat het mét uw huis had een gemeene muur;
Ik huur het door myn knécht, én hébbende vernomen
Op zék’re dag dat gy moest op uw’ hófstê komen,
En dat Francois u zou geleiden, héb ik ras
In een vertrék, dat naast dat van Constances was,
En uitkwam achter haar tapyten, door doen breeken
De muur, en in der haast het heele wérk besteeken.
Ik héb uit ’s Gravenhaag ontbooden deeze man,
Die veel gereist heeft, én verscheide taalen kan;
Hy heeft zyn ról voor Graaf zo konstig kunnen speelen,
Dat onze toelég is gelukt in allen deelen.
Zyn Dóchter heeft hier mêe niet weinig toe gedaan.
Mevrouw, daar komt uw nicht mét haaren Bruigom aan.
Mevrouw, héb ik nu misgekeeken?
Ik zei dat zy het was, óf dat ze élkaar geleeken.
XI. TOONEEL.
ABERTABER, APEKOOPSTER, KRISTYN, JACOMYN, EELHART, én voorts alle de
						andere.
MOei, ’k bid ontschuldig my, ’k verzéker u, de tyd
Zal toonen dat gy niet wél onderrécht en zyt
Van Eelhart, nóch Francois.
Mevrouw, gy zult niets vinden
Dat u mishagen zal, ik bén aan al uw’ Vrinden
In Zéland wél bekénd. Ik bid vergeefme dat
Ik héb op deeze wys...
Voila Matante!
Al wat
Hier in mag zyn misdaan vergeef ik u van hérten,
Nicht heeft gelyk gehad. het zou my zélve smérten
Dat zy getrouwt was aan een lichtmis als Kozyn.
’k Héb hém niet récht geként. hy heeft my door de schyn
Bedroogen: Rynhert heeft zich als een Vrind gekweeten.
Francois.*
Matante....
Zwyg. Myn Heer nu wénsch ik nóch te weten,
Hoe die Notaris, aan de Smous zyn kleeren komt.
Het is myn knécht Mevrouw.
Uw knécht, ik sta verstomt.
Al het geenze uw neef te lasten léggen,
Is waar, hy zal’er zélfs niet dérven tégen zéggen.
’k Bedacht die vond om u de zaak te doen verstaan,
En is het nu gemaakt. ’t zal haast natuurlyk gaan,
Mét de eerste fransche póst zal hy de brieven krygen,
Daar zy van spreeken, ik behoef het niet te zwygen.
Hy heeft het zélfs gezégt.
Is ’t waar Kozyn?
Matante, óf ik het al wil loochenen, je sui
Au deséspoir indien gy my geen raad kunt geeven.
Ik hoor nu eerst hoe die Méssieurs in Vrankryk leeven.
Maar daar bedénk ik wat, waar door gy zéker kond
Uw Krediteurs ontslaan.
Waar mé?
Gy moet terstond
Na ’t warm Oostindiën, wy zullen zien te maaken,
Dat gy voor assistént, óf zo iets aan zult raaken.
Zyt gy te vréde?
Ja. Mais par nécéssité.
Geluk, heer Eelhart, mét Konstantia, ga mé
In huis, gy moet my die gebrooke muur eens toonen.
Ay Juffouw bid Mevrouw dat ik mag blyven woonen.
Korstantia.
Myn Aap.
Aber taber.
Gébt mirh myn kleideren ont géld.
Reinhart tegen Kornelis.
Draag zórge dat het hém voort wért ter hand gestéld.
Jacomyn tégen Francois.
Wél spreekt gy uw Gravin nu niet eens aan?
Kanaalje.
Mais je te peyerai.
Jacomyn.*
Myn équipagie, bréng die dadelyk maar weêr
In huis, téné, bougrés.
Ik lach mét jou myn heer.
Casimier
Of gedempte hoogmoet
Catharina Questiers: Casimier, Of gedempte hoogmoet. Amsterdam: Gerard
						Smit / Gabriël à Roy, 1656.
Clorinde
Feransky
Olensky
Otrosky
Ragotsky
Rombotsky
Sigismondus
Smolsky
Stanuslaus
Tebandro
Usebia
Alsame
Gespeelt op d'Amsterdamse Schouburgh.
T'AMSTERDAM,
Voor Gerard Smit, Boeck-verkooper, in de Papenbrugh-steegh, Anno
					1656.
MENTEM MORTALIA TANGUNT.
't Geval is eind'lijck moe de Poolse Vorst te plaage
zij doet hem, naa veel Ramp en Hoon, de Kroon werdraagen
Clorind' en Sigismont, zjn weederkomst bestempt
dies, Casimiers verraat en Hooghmoet wert gedempt.
Opdraght Aen Me-Vrouwe, Me-Vrouwe Anna van Hooren,
Me-vrouwe,
DE genegentheyt tot mijne sex, derdt my zoo veel spoors openen, dat ick zonder
					eerbiedigh verloff al voorens te verzoecken, U Et. deze ruwe en onghesleepe
					Vaarzen, derf koomen op-off'ren; hoewel verzekert zijnde, dat het alderbeste van
					dien, 't alder-geringste op-slagh van U Et. keurigh en door-dringent oogh, niet
					en dient verwaardight; eghter my keerende tot U Et. gewoone bescheydenheyt, zoo
					kom ick mijne, om ne-velde Vaarzen, blaack'ren in de straalen van U Et. helle en
					doorlughte Zon: ten ende die (gelijk d'albeschijnende Zon, het Zee-waater om
					hoogh treckt, ende vervarst, en alle dampen van 't Aart-rijck verschuyft.) ook
					mede van mijn Dight magh verschuyven, alle 't geen het zelve zoude mogen t'
					onder houde, of onoogzienlijk maaken. Aanvaart dogh, door-letterde Vrou dees
					Gedempte Hoogmoet, van Loope de vega Carpio: na de stijl van ons
					Neederduyts-Toneel en Taal hervormt: zoo zal ik voortaan betoonen, wat werck ick
					maacken zal, om de naam te mooge bekleede
Van ME-VROUWE
V E. Ootmoedige Dienaresse
Ladislaus, Gevluchte Koningh.
Casimier, Sijn bastart broeder.
Tebandro, Verbanne Hartogh Ladislaus Oom.
Sigismondus, Ongerse en Poolse Stad-houder.
Stanuslaus, Ongerse Hartogh.
Olensky, Ongerse Graaf.
Otrosky, Geheymschrijver van Casimier.
Clorinde, Ongerse Prinses.
Usebia, Staat-Iuffer van Clorinde.
Irene, Tebandros dochter gemalin van Ladislaus.
Smolsky, Kluchtige Boer.
Feransky, Ongerse Edellieden.
Ragotsky, Ongerse Edellieden.
Rombotsky, Dienaar van Tebandro.
Flora, Smolskys Vrijster.
Clorinde in rougewaat met Vsebia, Sigismondus en Stanuslaus uyt.
DE saack die leyt Me-vrou, gelijck ick daa'tlick zeyden,
Het geeft my wonder dat den Adel soo ken scheyden,
Van haer gerechtigheyt.
Wat soude wy dogh doen?
Sijn hooghmoet is zoo groot, dat hy begint te woên,
Ja dreyghtse met de doot, die hem wil weder-streven,
Maer't meeste dat ons dwinckt om hem de Kroon te geven,
Is om ons Vaderlant niet meer verwoest te zien,
Van't gruulijck Oorloghs vuur.
Helaes! zal't dan geschien
Dat in dit vruchtbaar land een Bastart zal gebieden!
Elendigh Koninghrijck, wat smaat zal u geschieden,
Wy vinden in dees smart een weynigh lichtenis,
Om dat dees Vorst de Broer van Ladislaus is.
O wel beminde Vorst wat doet u doot mijn treuren,
Den Hemel weet Me-vrou, hoe noo dat ick kost keuren!
Dees dwingelant die als Tyran ons Wetten stelt,
Ick had noch al gehoopt dat die doorlughte Helt
En wettigh erreft-vorst van't Rijck eens weer zou komen
Die drie Iaer is gemist, wat dat ick heb vernomen,
En over al gezoght mijn moeyte is te niet
Dus om mijn Vaderlant te helpen uyt 't verdriet,
Van twist en Burger-krijgh; heb ick mijn woort gegeven,
De Bastaart Casimier met hoop dat hy zijn leven
Door dees veranderingh van Staat verand'ren sal,
O Ad'lijck Ongers bloet, ghy die gelijck een wal
Heel Christenrijck beschut, en vaack het zelve storten
Voor't heyligh waar geloof, het zal u eer verkorten,
Dat ghy een bastart broer, die van de deucht ontaart,
Verheft tot op den Troon, hy is de naam niet waart;
Van Vorst, maar van Tyran, wilt dit wel over-wegen,
Door dien ick hoor mijn ziel, die altijt zigh genegen
Tot Ladislaus toont, noch zeggen dat hy leeft,
Vermits het Ongers Rijck, niet langer zoo veel dooden
Die om dees tweedracht zijn gesneuvelt, noch dees snooden
En onverzoenbre haat, gedulden ken: 't getraan
Der Weduwen roept wraak, en duysent plaagen aan.
Die geen zy wenssen die, is oorzaak van haar karmen,
De schaam'le Lant-man ziet; (wie zou zigh niet erbarmen
Wanneer hy dat maar denckt,) zijn langh-gewenste graan
Verbranden en vertreên, van paarden en waar aan
Ons meest gelegen is; en dat wy dapper vreezen,
Den Turckzen inval die, men zeyt dat haast zal wezen
Met macht van Oorlogs volck, tot dicht voor deze wal.
Nu't zoo gelegen is, Stad-houder wel ick zal
Met groote pijn en smart, zijn kroningh dan beoogen,
Hoe wel dat ick hem haat.
En hy is op-getogen
Wanneer dat hy u ziet, ja brant van Min tot u,
O ja Princes tot blijck zoo kom ick nu
Om u, door last van hem, zijn Rijck en Kroon te bieden,
Zoo daatelick Me-vrou, en hy verwacht my voort,
Wat geeft ghy voor bescheyt?
Gaat zeght dat ick het woort
Dat my zijn Vader heeft, al sterrevent gesproocken
Wel onderhouden zal.
Ick zal u vars ontloocken,
En schoone Lente-blom, hoe wel ick 't niet verstaa,
'T hem zeggen gaan, vaart wel.
Dat ick oock derwars gaa
Is noodigh, 'k moet met smart, zijn kroningh by gaan wonen,
Ick gaa met u verlof, wilt mijn vertreck verschoonen.
Wat dunckt Usebia van mijn bedroefden staat,
Vsebi.
Helaas! hoe ken ick nu, ick d'oorzaak van mijn leven
Niet meer beoogen ken, zal ick my dan begeven
Te Minne die ick haat? mijn bloet en lijt geen hoon,
Nochtans Me-vrou hy komt, u off'ren Rijck en Kroon.
Die heeft hy niet ge-erft, maer met gewelt verkregen,
Hoe wel't een bastart is, ghy moet oock overwegen
Dat hy de broeder van, Vorst Ladislaus is.
Wel hoe Usebia; my dunckt en't schijnt gewis,
Dat ghy u stelt om voor den dwinger my te spreecken,
Me-vrou ick zoeck u heyl; dat is altijt gebleecken.
Helaas ghy zoeckt mijn doot! ô Ladislaus Vorst,
En Koningh van mijn ziel; hoe pijnt u doot dees borst
Met duyzent smarten ach! Ick ken u niet vergeten,
Me-vrou dit is zijn broer, ghy schijnt het niet te weten.
Geen bastaart zal zijn bloet, oyt mengen onder't mijn,
Me-vrou daar komt hy zelff.
Helaas! wat zal dit zijn.
HOe-wel dat ick ô blom, en puyck van al de Joff'ren,
Den Hartogh heb belast, om u mijn Rijck te off'ren.
Zoo kom ick eghter zelfs, u biede ziel en Kroon,
'Tis rede groote Vorst, dat ick my danckbaar toon.
Maar ick voel my verplight u Vaders woort te houwen,
't Geen ick hem stervent swoer, dat is, u broer te trouwen
En nevens hem het Rijck gebiên in vree of noot,
Wat's dit gezeyt Me-vrou, mijn broeder die is doot.
Met reede blijft ghy dan, van uwe eedt ontslaagen,
Legh af dit rou-gewaat, en hout eens op van klaagen
Terwijl mijn hart getuyght dat Ladislaus leeft,
Stem ick u wil niet toe, wat reden dat ghy geeft.
Nochtans zijn moedigh Ros, waar meê hy plagh te jagen,
Dat geeft ons volle blijck, zijns doots om dat wy 't saagen
Al hygent en vermoeyt, den dolle Doonau stroom
Door-swemmen; en noch nau bereyckt zijn harde soom,
Of heeft van kou beklemt, de geest terstont gegeven:
'K geloof mijn broeder is ter Zee-waart in gedreven,
En in een aar gewest onkundigh aangespoelt.
Wat ken een spraackloos dier, dat niet als loopt en woelt
Doch eenigh kunschap doen?
Ach! was hy noch in 't leven,
Gewis Me-vrou hy had zigh harwarts aan begeven.
Nu twijf'le wy niet meer, mits hy in 't waater viel
Aan sijn gewisse doot.
Sijn geest leeft in mijn ziel,
Die als een Fenicx staag sijn lichaam doet verrijsen.
Die naem die doet my ysen,
De staatsucht heeft mijn ziel, noch nimmermeer bewoont,
Helaas! wort dan mijn gunst, en smeecken zoo beloont!
Mijn sin ô Vorst sal voor u minsught nimmer duycken,
Geen dwingelant mijn hart of gunst genieten sal,
'K ben voor u klaght een rots, voor u gewelt een Wal,
Daar tijt noch krachten zelfs, in't minst niet op ken winne,
Den Hemel weet oock wel, hoe zeer dat ick u haat,
Me-vrou geeft reede plaats, en stelt u wreetheyt maat,
En nu te meer om dat ick daatlick zal genieten,
De langh gewenste Kroon. laat ghy noch traane vlieten,
In d'algemeene vreught, Princes verhoort mijn beê,
Legh af dit rou-gewaat en bant u harte-weê,
Ten bangen boesem uyt, laat vreught u weer beheeren;
Noch bid ick dat ghy u ter Kaamer waart wilt keeren,
Al waar soo datelick mijn Kroningh zal geschien,
Denckt ondertusschen op het geen ick u quam bien,
Vermits 't geen reden is, een Kroon soo te versmaaden,
Vaart wel, Prinses ick gaa, wilt u dogh wel beraaden.
Me-vrou waarom gaaft ghy aan hem niet een goet woort,
Om dat dit hart niet veynst, of hem mijn glans bekoort,
Dees' tongh heeft evenwel mijn harts geheym ontsloten,
Ick veyns mijn meenigh niet, daar is te grooten wrock,
Wat sult ghy doen Me-vrou,
Eens-deels gehoorsaem wesen,
Sijn Krooningh zal ick gaan be-oogen maar met desen
Getuygen van mijn smart, mits ick die niet verlaat,
Soo langh de doot des Prins my noch aan't harte gaat.
Door zulx te doen Me-vrou, sult ghy sijn haat verwecken,
Dat soeck ick maar om hem soo van mijn min te trecken,
Ja wensten dat zijn haat op my soo heevigh wardt,
Dat hy mijn beeltenis verbanden uyt zijn hart.
Dan sou ick weer gerust, en vreedigh kenne leven,