floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
En bidt, en kermt, van 't een aen 't ander endt.
Ick Edipus, zoo wijt en zijt bekent,
Koom hier om dit, niet door een anders ooren,
Maer liever uit uw' eigen mont te hooren.
Stockoude man, u voeght het dat gy dit
Ontdeckt, en 't woort voert. zegh ons: waerom zit
Gy hier by een? Wat 's d'oirzaeck? wat's de reden?
Jaeght vrees u hier? of hebtge last geleden?
Ick wensch u by te staen uit al mijn hart:
Want zeker, zoo my d'algemeene smart
Der burgerye, in rouw by een gezeten,
Niet raeckte, ick moght wel onbarmhartigh heeten.
Priester
O vorst des lants, 's volx trouwe toeverlaet,
Gy ziet in welck een' jammerlijcken staet
Uw volck hier zit om 't hofaltaer benepen.
Gy ziet een deel de lenden naer zich sleepen.
De zommigen zijn priesters, out en grijs
Van jaeren. ick dien' Jupiter ten prijs,
Als priester. dit zijn alle jongelingen.
Al d'anderen, om 't hooft bekranst, omringen
Op 't merrecktvelt Minerves dubble kerck,
En d'outers van Ismeen, daer ieder sterck
Te rade gaet by d'offervinderyen.
Gy ziet het hoe de stadt aen alle zyen
Geschockt wort van een' plaeghstorm, slagh op slagh,
Zoo datze 't hooft nau uit die baren magh
Opheffen. al de vruchten zijn bedorven.
Het quijnend vee op 't velt is wechgestorven.
De zwangre vrou ziet d'onvoldraege vrucht
Wechsterven. al de stadt van deze lucht
En felle pest vergiftight, en geslagen,
Van huis tot huis, ziet dootsch, sterft uit door plaegen,
En Plutoos rijck bedijt by ons verdriet.
Ick, en dees schaer, uw kinders, die gy ziet
Om 't hofaltaer vergadert voor uwe oogen,
Gelijcken u in maght niet by 't vermogen
Der Goden, maer by eenen middelaer,
Die ons met hun kunt zoenen, in gevaer
Van 't leven, nu wy uwe hulp begeeren.
Gy kost wel met uw komst de rampen keeren
Van deze stadt, ontsloeghtze van het juck
Des halstols, daer zy, tot haer ongeluck,
Het moortgedroght, bekent door wichleryen,
Me paeide, en redde ons allen uit dat lyen,
Met hulpe van de Goden, ongebeên,
Onaengezocht. gy kost ons wel voorheen
En al de stadt verlossen uit dees zorgen:
De naem, dat gy ons leven hebt geborgen,
In noot ontstaet u niet. ô Edipus,
Doorluchtste helt, wy smeecken, 't aenzicht dus
Naer u gekeert, zoeck middel, ons ten goede,
Door inspraeck van de Goôn, of van een' vroede
Geraden: want geen vroede raet zoo vremt,
Of zijnen raet wort van de daet bestemt.
Befaemde vorst, welaen dan, help dees veste,
Herstelze weêr, gelijck 't gemeene beste,
Om d'oude deught en weldaet, waert gedacht,
Eenstemmigh u voor 's volx behouder acht:
Want al wat gy voorheene hebt bedreven
Blijft langer niet by ons in 't hart geschreven:
Zoo wy, van u te vore in staet gestelt,
Hervallen. bergh de stadt dan, braefste helt.
Gy boodt haer eerst de hant, ter goeder uure.
Verbaster nu toch niet van uw natuure.
Verrechtge dit: een ieder zal u zien
Een volckrijck lant regeeren, en gebiên.
Dat 's heerlijcker dan over dootsche wijcken
Gebieden: want daer mensch, noch menschgelijcken
In burgh, of schip, gevonden wort; wat baet
Hun burgh of schip, dat in zich zelf vergaet?
Rampzaligen, mijn kinders, jongelingen,
Gy eischt van my geene onbekende dingen,
Maer welbekende. ick weet wel in wat staet
En droeven schijn gy alle in arbeit gaet.
Zoo menighmael u wederspoên genaecken,
Gedenck vry dat die niemant feller raecken.
Uw droefheit voel ick eerst in mijn gemoedt.
Die kommer wort in mijne ziel gevoedt.
Mijn ziel besteent al teffens 't bitter lyen
Van u en my, en al de burgeryen.
't Is noodeloos dat gy my weckt, en port.
Gy weet wat ick, och arme, al traenen stort:
Hoe ick de stadt, ten uiterste verlegen,
Wou redden door zoo veelerhande wegen:
Doch 't eenighste, dat by mijn reden gelt,
Is endelijck by my te werck gestelt:
Want om eens klaer deze oirzaeck te doorgronden
Heb ick beducht naer Delfis afgezonden
Meneceus zoon, mijn' zwager, om den Godt
Apollo zelf, en zijn orakellot
Te toetsen, wat ons toestaet in dit lijden,
Om volck, en stadt te redden, te bevryden:
En reken ick den tijdt en d'uuren na,
'k Verlange naer bescheit hoe hy zoo spa
Van Delfis keert, en wat 'er magh gebreken,
Naerdien de tijt voorby is, en verstreecken.
Indien hy keerde, en ick Godts raet niet zou
Uitvoeren, most het schorten aen mijn trou.
Gy spreeckt als 't is: want zoo ick heb vernomen
Is Kreon voor de hant, en weêrgekomen.
Geef, Febus, dat zijn komst zoo wel beslaet,
Gelijck het blijckt aen 't uiterlijck gelaet.
Hy toont zich bly. waer 't hart met rouw beladen,
Hy quaem niet t'huis, bekranst met lauwerbladen.
Men zal 't strax zien, en hooren: want de man
Genaeckt zoo dicht, dat elck hem hooren kan.
Meneceus zoon, mijn zwager, trouwe bode,
Wat tijding, wat geluck brengt gy van Gode?
Kreon
Ick breng wat goets: want school 'er zwaericheit,
Men keerde 't licht tot heil door wijs beleit.
Wat spraeck is dit? wat zal men hier op bouwen?
Ick schep hier uit noch vrees, noch goet betrouwen.
Ontvouw ick 't u, dat elck het magh verstaen,
't Is my gelijck? of laet ons binnen gaen.
Spreeck openbaer, voor al deze ommestanderen:
Want ick zorgh min voor my dan voor alle anderen.
'k Zal melden wat Apollo my beduit:
Want Godt gebiet het ons, en zeght recht uit,
Men moet den man, een' oirsprong aller plaegen,
Verdelgen, en met maght ten lande uit jaegen,
En langer niet met een onheelbaer quaet
Strijt voeren.
wel zegh op: waerin bestaet
Dees zuivering? wat 's d'oirzaeck der elende?
Men doeme hem in ballingschap, en wende
De lantplaegh dien dootslager op zijn' hals.
Dees manslaght treft de stadt, vol ongevals.
Wien wort dees plaegh, dit jammer toegerekent?
Wie is het, dien de Godt hier me betekent?
O koning, hoor. eer gy aen dees vooghdy
Geraeckte, stont 's lants opperheerschappy
Aen Laius.
recht: dat quam my oock ter ooren,
Hoewel ick hem noit kende van te voren.
Apollo wil uitdrucklijck door zijn woort,
Dat wy al die bevleckt zijn met dien moort
Voort straffen.
wel waer zijnze dan gebleven?
Waer vint men nu van zulck een overgeven
Out schellemstuck lidtteken, ofte schijn,
En blijcken, die niet licht te vinden zijn?
Men vintze hier te lande, naer zijn zeggen:
Want wat men zoeckt wordt door kloeck overleggen
Gevonden: maer daer niemant acht op slaet,
Dat raeckt voort in 't vergeetboeck, en vergaet.
Maer zegh my eens: quam Laius hier om 't leven,
Of buiten 's lants, en wijt van huis te sneven?
Toen hy vertrock, en naerspoorde iet van veer,
Maer keerde noit, naer zijn vertreck, hier weêr.
Edipus.:
Quam reisgezel of bode noit iet mellen,
Die ondervraeght iet uitsloegh in 't vertellen?
Zy zijn al voort, behalve een man alleen,
Die, dootsch van schrick, de vlught nam, en liep heen,
Niets zagh, maer slechts een zaeck alleen verhaelde.
Wat 's dat? een zaeck, indien men hier naer taelde,
Geeft veel bewijs, en hoop om eens dit quaet
Te vinden, als het kluwen by den draet.
Dees zagh hem niet van luttel moordenaeren,
Maer van een' hoop, op vrybuit uitgevaeren,
Na dat hy zey, vermoorden op het velt.
Indien de vorst niet reisde met veel gelt
Gelaên, hoe zou hy in dees moorders handen
Vervallen? wien hem lusten aen te randen?
Het wort vermoedt: en niemant vont men daer,
Die Laius holp, en redde in doots gevaer.
Wat ramp belette u vlijtigh naer te spooren
Hoe uw lantsheer quam in zijn bloet te smooren?
Diepzinnige en verwarde vraegen van
De wreede Sfinx beletten 't raetgespan
Op zwaericheên, die toen voorhanden waeren,
Te dencken, dies zy 't onwis lieten vaeren.
Welaen, ick zal dit schelmstuck van 't begin
Naerspooren. Godt en gy hebt, naer mijn' zin,
U in dees zorgh gesteecken, en beslommert,
Met 's konings doot en neêrslagh dus bekommert:
Waerom ick u hanthaven zal, en staen
Voor 't lant, gelijck Apollo heeft geraên.
Oock lustme niet, ten dienst van verre vrinden,
Maer om my zelf 't moortkluwen gansch t'ontwinden:
Want die hem broght om 't leven op het velt,
Moght my oock stout aenranden met gewelt.
'k Beschut dan in den doôn mijn leven mede.
Mijn kinders, staet nu op van deze stede.
Leght neêr den tack: houdt op van uw gebeên.
Vergaêrt het volck van Kadmus hier by een.
Wy zullen dit naerspooren met ons allen,
Geluckigh zijn met Godt, of t'zamen vallen.
Mijn zoonen, rijst: want zoo de koning zeght
Dees t'zamenkomste is hierom aengeleght.
Godt hoede ons, die ons wees de bron der plaegen,
Wil dezen vloeck en pest ten lande uit jaegen.
Rey van oude Thebaners
O lief orakel van Jupijn,
Hoe openbaert gy u ten leste
Tot heil der wijtvermaerde veste
Van Thebe, in dezen droeven schijn,
Uit Delfis rijck gebouden tempel!
Ick sta verbaest in mijnen geest,
En beef van schrick. Apollo weest
Gegroet, ge-eert op uwen drempel.
Eilander, Pean, vol gena,
Die zwaere kranckhêen kunt verdrijven,
Wat weldaet zult gy schuldigh blijven
Aen mijne bede? schut ons scha.
O dochter van de goude hoope,
Onsterfelijcke Faem, ontvou
My dit, die in den noot uw trouw
Aenroepe, en naer uw godtheit loope.
Minerve, spruit van Jupiter,
Ick roepe u aen, met een d'alwaerde
Diaen, uw zuster, over d'aerde
Gestelt ten schutsvrou wijt en ver,
Die, op de merckt ten toon gezeten,
Haer' ronden kerckstoel rijck stoffeert:
O Godt Apollo, waert ge-eert,
Gy schutter, noit tot noch vergeeten
In mijne bede; ô hemelsch trits
Van schutteren, waer voor venijnen
En pesten vlughten, wilt verschijnen
Op mijn gebedt met uwen flits.
Verschijnt, ô Godtheên, die de vieren
En brant van d'eerste nederlaegh
Der stadt verdreeft, de zwaere plaegh
Des lants verjoeght door uw bestieren:
Want ick verdraege ontelbaerheên
Van jammeren. al 't volck aen 't zuchten
Gaet kranck, besmet van boze luchten.
Ick zitte troosteloos alleen,
En hulpeloos: mits ons de vruchten
Van dit gezegent lant ontstaen;
Geen vrouwen, die in arbeit gaen,
Verlossen, flaeuw van ongenughten.
Gy ziet het een op 't ander lijck
Neêrstorten, of een' vluggen vogel
Van 't ongenadigh vier den vlogel
Bezwijcken, en in 's afgronts rijck
Verzincken; maght van stedelingen
Heensterven, met een droef geschal.
De velden krielen overal
Van doôn, die onbeklaeght vergingen.
De jonge en oude vrou op strant,
Voor d'outers, om de kracht te breecken
Der lantplaegh, hier en ginder smeecken.
Men roept bedroeft gelijckerhant
Apol om hulp met luide keelen.
O goude dochter van Jupijn,
Gy schoone, red ons, magh het zijn.
Drijf Mars, die, buiten krijghskrackeelen,
En zonder schilt, ons klampt aen boort,
En, zonder zwaert en speer, komt plaegen,
Met al te zwaere nederlaegen
Van pesten. drijf hem uit de poort.
Verdrijf hem flux uit deze landen,
Naer Tethis hof van kristalijn,
Of naer de rotsen van Euxijn,
En naer de Thraciaensche stranden:
Want wat gebouwt wort in der nacht,
Wort 's daeghs daer na om ver gesmeten.
Jupijn, sla Mavors, dien vermeeten,
Met uwen donder naer uw maght.
O Godt van Lycie, of gy heden,
Gewapent met uw' gouden boogh,
Uw pijlen neêrschoot van om hoogh,
En redde 't volck op ons gebeden.
Och, of Diaen met haer geschut,
Waer me zy, op Lyceesche rotsen
Ter jaght, het wilde zwijn durf trotsen,
Ons holp, van krachten uytgeput.
O wijngodt Bacchus, die u haeren
Met eenen gouden mijter ciert,
En in dees kercken wort geviert;
Die uwen rey met wijngertblaêren
Ten reie voert, u roep ick aen.
Verzuim niet Thebe by te staen.
Verdrijf dees lantplaegh, deze pesten
Met uwe fackel van ons vesten.
'k Hoor uw verzoeck: maer volght men mijnen raet,
Om artseny te vinden voor dit quaet,
Zoo zult gy hulp en lichtenis bekomen.
'k Zal zeggen 't geen ick nu eerst heb vernomen,
Die van de zaeck gansch vreemt ben: want vertrou
Dat ick zoo lang met ernst niet dringen zou
Op 't onderzoeck, zoo hier geen tekens waren.
Nu wil ick dit den burgren openbaeren,
Die mede voor een' burger ben gekent.
'k Belast met ernst, dat ieder, wie omtrent
Den dootslagh was, en Laius neêr zagh leggen,
My alle deze omstandigheên koom zeggen.
Vreest iemant of men hem betighten moght:
Ick hou hem vry van schult, en achterdocht.
Hy heeft geen straf te lijden, als te trecken
Ten lande uit, vry en vranck, naer andre plecken.
Weet iemant dat een vreemdeling den moort
Beging; laet hem niet zwijgen: 'k wil het voort
Beloonen, en men zal zijn trouheit prijzen.
Maer zwijgtge: schroomt'er een dien man te wijzen,
Beducht voor zich, of zijnen vrient: zoo hy
Hierom mijn' last durf zetten aen een zy;
Hoort wat ick dan terstont in 't werck zal stellen.
'k Gebiede dat geen lantzaet zulck een' fellen
Dootslager, wie 't oock zy, ontfang' noch kenn',
In 't gansche rijck, waerin ick koning ben,
Noch met hem spreeck', noch in gemeenschap trede,
In offerhande, of kerckdienst, en gebede,
Noch zegene met heilge bron in noot:
Maer dat hem elck met smaet ten huize uit stoot':
Want naer Godts stem en antwoort op ons vraege,
Is hy alleen de lantsmet, en de plaege.
'k Besloot aldus Apolloos stem en woort
En uwen vorst, zoo jammerlijck vermoort,
Te houden in hun waerde: want wy vloecken
Den moorder; 't zy hy een is, en te zoecken
In 't schuilhol; 't zy hem veelen boôn de hant,
Op dat hy zwerf, gebannen buiten 't lant.
'k Vervloecke zelf mijn hof, zoo by mijn weeten
Hy zich in 't hof verschuile, al stil gezeten.
'k Beveele u dat gy dit, het welck ick flus
Gebeden heb, om my, en Godts wil, dus
Stip uitvoert, oock, 's rijx halve, dat eerst heerlijck
Aen 't bloeien, nu bedorven is te deerlijck:
Want schoon noch Godt, noch geen der Goden hiet
Dit straffeloos te laeten, 't voeght ons niet:
Naerdien zoo braef een koning ging verloren.
Apollo zelf belast dit naer te spooren.
Nu ben ick die 't beveele, en 't rijck regeer,
Dat Laius voor my kende, als zijnen heer.
Zijn bedgenoot viel my daer op ten deele,
Op dat ick by haer wettige erven teele:
En hadze met zijn kinderen gemeen,
Zoo hy niet kinderloos waer overleên.
Nu stont hem met zijn ongeluck te wrijten;
Dies zal ick my, als voor mijn' vader, quijten,
Ten dienst van hem, en onderzoecken 't al,
Tot dat men vint de bron van 't ongeval
Des dooden helts, uit Labdakus gesproten,
En Polydoor, en Kadmus, en den grooten
Agenor. zoo dit een weêrstreven wou,
Zal ick de Goôn bezweeren, en hun trou,
Dat zijn landou geen vruchten langer draege,
Geen vrouwe baer', maer dat zy van dees plaege,
En droeve pest heensterven algelijck.
Thebaners, en gy burgers van dit rijck,
En allen, dit dit toestemt, en moet loven,
Ick bidde dat de milde Goôn daer boven,
En 't hemelsch recht, op 't hooren van mijn klaght,
U alle gunst betoonen naer hun maght.
O koning, 'k zal 't ontvouwen voor uwe ooren,
Gelijckge my met eede hebt bezworen:
Want ick hem niet ter neder heb geleit,
Noch weet van dien dootslager geen bescheit:
Maer billijck waer 't dat Godt, die d'oirzaeck melde
Van 't onheil, oock den gast ten toone stelde,
Die zulck een' moort en dootslagh heeft begaen.
Dat 's recht gezeit: maer niemant durf bestaen
Noch heeft de maght de Goôn, in 's hemels plecken,
By weigering, te dwingen dit t'ontdecken.
Nu hoor oock wat my in de zinnen schiet,
Den tweeden raet.
Verzwijgh den derden niet,
Zoo gy 't bedenckt.
Ick weet het, en magh 't mellen,
Tiresias is rijck begaeft in 't spellen
Van 't ongebeurde, als Febus. wie met hem
Te raede gaet, wort door 's waerzeggers stem
Geholpen, en gered in 't onderzoecken.
'K verzuimde niet te taelen naer dien kloecken
Waerzegger, en zondt flux door Kreons raet
Twee boôn om hem, in dezen droeven staet:
En 't geeftme vreemt dat hy niet is verscheenen.
Al 't ander, dus lang uitgestroit voorheenen,
Is ydel, en in 't wilt en los gezeit.
Wat 's dit? ick toetse al wat men heeft verspreit.
Het reizend volck verhaelde dat hy doot was.
Dat hoorde ick oock: en schoon 't gerucht heel groot was,
Tot noch verscheen geen die den moorder zagh.
Wie straf ontziet, zal geensins toeven, magh
Hy uwen eedt, zoo hoogh bevestight, hooren.
Hy zal zich niet of min aen woorden stooren,
Die onbeschroomt een schelmstuck durf begaen.
Daer komenze met dien waerzegger aen.
Hy zal hem haest ontdecken naer ons wenschen:
Want dees alleen, uit zulck een tal van menschen,
De waerheit spreeckt door inspraeck van de Goôn.
Waerzegger, die het alles stelt ten toon,
En blindling al het weetbaere op kunt vissen,
De hemelsche en oock aertsgeheimenissen,
Begraven diep in d'aerde, ziet, en vat;
Gy kent den noot, de pest, die al de stadt
Zoo deerlijck plaeght. wy hoopen en vertrouwen
Dat gyze alleen zult helpen, en behouwen:
Want Febus, of 't u onbekent waer, gaf
Den afgezant, om d'oirzaeck van dees straf
Gezonden, dit tot antwoort op zijn vraegen,
Dat deze stadt te vryen stont van plaegen,
Indien men kon opspooren wie den heer,
Uw' koning, dus onnozel velden neêr,
Hen strafte aen 't lijf, of dreefze in ballingschappen
Ten lande uit. gy die Godts verborge stappen
Ontdeckt, en u op wichlery verstaet;
Verbergh ons niet uw inzicht, uwen raet.
Ick bid bevry u zelven, en dees stede,
En my met een, en wasch den dooden mede
Van zulck een smet. wy allen stellen nu
In dezen noot ons hoop alleen op u:
Want heerlijck is 't, en een godtvruchtigh teicken,
Naer zijne maght het volck de hant te reicken.
Helaes, hoe zwaer is 't wijs te zijn in raet,
Daer wijzen raet den wijzen helpt noch baet!
Ick, die dit zagh en wiste, moght wel schroomen,
En had geensins behooren hier te komen.
Wat's d'oirzaeck dat gy droevigh herwaert quaemt?
Ontslame. gy en ick, gelijck 't betaemt,
Onze avontuur veel lichter zullen draegen,
Zoo gy my hoort.
dat waer niet recht. de plaegen
Der stede, noch haer heil gehengen 't niet.
Zy voede u op. zoudt gy, in dit verdriet,
Van 't ooghmerck des orakels haer versteecken?
Ick hoore u niet bequaem en tijdigh spreecken,
En duchte dat my 't zelve niet gebeur'.
Om Godts wil, zwijgh toch niet, ziet gy hier deur;
Naerdien wy alle u dus ootmoedigh smeecken.
Gy zijt niet wijs genoegh hier in te spreecken:
Ick zal geensins dit melden, om u niet
t'Ontvouwen uwe elenden, en verdriet.
Wat zeght gy? zwijghtge, en weet gy 't? wiltge ons allen
Verraeden, en de gansche stadt zien vallen?
Ick zoecke my noch u tot last en leedt
Te strecken. hoe? hoe zijt gy zoo gereet
My dit te last te leggen, en te vergen?
'k Heb geen gehoor by u.
gy zoudt met tergen
Den besten wel vergrammen. booswicht, wat?
Zult gy het niet ontdecken, en dus prat
Volharden, stijf en onverzet van zinnen?
Gy schelt my voor weêrbarstigh, en daer binnen
In uw gemoedt heeft wrevel haer verblijf:
Dat zietge niet, en noemtme stuur en stijf.
Wie steurt zich niet, als hy van u moet hooren,
Dat gy de stadt verkort, en laet verloren?
Dit zal geschiên, al sprack ick niet een woort.
Wat zal geschiên? ontdeck dit, als 't behoort.
Ick zegh niet meer, al zoudtge my bezwaeren.
Nu raes vry, lust het u dus uit te vaeren.
Ick aengeterght, zal onbewimpelt nu
Ontdecken wat mijn geest gevoelt van u.
't Leght zoo by my: wy houden en vertrouwen
Dat gy de hant hebt aen dien moort gehouwen,
Den neêrslagh zelf met uwe hant volvoert.
Zaeght gy den moort begaen, die 't lant beroert;
Ick zegh, gy hebt dat stuck alleen bedreven.
Is 't waer? ick zegh uw vloeck, elck toegedreven
Zoo gruwelijck, beklaeght u: want voortaen
Geen burger magh u meer ter spraecke staen,
Noch ick, die u voor godtloos schatte, een peste,
Een schantvleck van het algemeene beste.
Dus schaemteloos en los en onberaên
Te spreecken? meent gy noch uw straf t'ontgaen?
Ick benze ontgaen, en steune op kracht van waerheit.
Wie leerde u dus te spreecken? sproot dees klaerheit
Uit wichelkunst?
Uit uwen mont. gy praemt
En dwingtme klaer te spreecken, als 't betaemt.
Wat dwing ick u? laet my dit noch eens hooren,
En beter, en veel klaerder dan te voren.
Verstontge dit niet klaer genoegh met smert?
Of vraegtge, op dat gy my noch terght, en tart?
Ick vraege naer geene openbaere stucken:
Maer echter pas het noch eens uit te drucken.
Ick zegh gy zoeckt den moorder, en voorwaer
Zijt zelf alleen de koningsmoordenaer.
Niet ongestraft zultge op uw vrye voeten
My tweemael stout beschuldigen, maer boeten
Dit lasterstuck.
Zal ick dan noch al meer
Beschuldigen, op datge u feller weêr
Op my vergramt?
Zegh wat u lust te zeggen:
't Is toch vergeefs.
Gy gaet onwetend leggen
Op 't bedde met de waertste, die u smeeckt,
En ziet niet in wat zwaericheit gy steeckt.
Meentge ongestraft dit stadigh uit te smijten?
Zo waerheit gelt, noit bang voor tegenwrijten.
De waerheit gelt, of menze in u niet vint:
Want uw verstant, gehoor, en oogh zijn blint.
Rampzalige, gy durft my dit toebijten,
Dat elck eerlang u smaedigh zal verwijten.
Uw blintheit dient tot uw behoudenis.
Ontbrack 't u niet aen oogen, hou gewis
Gy zoudt niet lang noch my, noch die vermogen
Het licht te zien, aenschouwen met uwe oogen.
Het nootlot laet niet toe dat gy my doot:
Dit hangt aen Godt Apol, mijn hulp in noot.
Kunt gy zoo braef, of Kreon dit stoffeeren?
Neen, Kreon geeft geen stof om u te deeren:
Maer gy alleen zijt oirzaeck van uw leedt.
O rijckdom, rijck, en kunst, die wijt en breet
De kunst beschaemt, wat moetge al nijts verdragen,
Terwijl 't geluck ons dient by onze dagen!
Nu Kreon, eerst mijn vrient, zoo trou voorwaer,
Ophitsende dien snooden guichelaer,
Lantlooper, en bedrieger, die op gunsten,
En eige baet gestelt, doch blint in kunsten,
Al heimelijck door loze laegen my
Versteecken wil van deze heerschappy;
My, zonder dat ick vorderde door laegen,
Van al de stadt vrywilligh opgedragen.
Waerzegger, nu zegh op dan, het wort tijt.
Zegh op hoe gy hier van verzekert zijt:
En waerom hebt gy niet, [toen Sfinx, zoo vinnigh,
Zoo fel van aert, zijn vraegen dubbelzinnigh
De burgery te raên gaf,] door uw' raet
Den burger opgeholpen met de daet?
Want zulck een vraegh en raetsel recht beseffen,
Kon geen gemeen verstant verstaen, noch treffen
Recht op zijn hooft. dat raetsel eischte een' man,
Die waerheit zien, en openbaeren kan:
Dit hebt gy niet ontdeckt door wichlerye,
Noch door uw' Godt: maer ick alleen, een vrye,
Ick Edipus quam onbekent en vremt,
Trof's raetsels zin, en heb 't gedroght getemt
Door mijn verstant, en niet door vogelteken.
Nu wiltge my van rijck en troon versteecken,
Om zelf de naeste aen Kreons zy te staen:
En 't schijntme toe [wil hier geluck toe slaen]
Dat gy, en hy, die groeit in dit stoffeeren,
Tot groote scha des burgers zult regeeren:
En zoo ick, lang door ramp beproeft alom,
Geen acht sloegh op uw' hoogen ouderdom,
'k Had u dees drift alree verleert met smerte.
Wy neemen uw gespreck met ernst ter harte,
En 't schijnt ons dat de toorne u bey vervoert:
Doch 't past niet dit te handlen, dus ontroert,
Maer liever ga te slaen, en t'overweegen
Waerin de zin der godtspraecke is gelegen.
Schoon gy regeert, noch voeght het u naer reên
Te spreecken, en te hooren. dit's gemeen
En even schoon, en recht van wederzye.
Ich diene u niet, maer 't hooft der wichlerye,
Apollo, noch verlaetme op Kreons maght.
Dit zegge ick u, dat gy, die onbedacht
Mijn blintheit my verwijt, en met uwe oogen
Het licht ziet, niet eens ziet, van mist betogen,
In welck een ramp gy steeckt, noch waer gy zijt,
Noch met wat bloet gy woont, tot uw verwijt.
Of weetge niet van wien gy zijt gesproten,
En hoege u draeght, als vyant van uw loten?
Hoe levenden, en dooden te gelijck,
Uw moeders en uw vaders vloeck, u 't rijck
Ontzeggen, en afgrijsselijck verwijzen?
Gy, die nu klaer het hemelsch licht ziet rijzen,
Zult blint eerlang omdwaelen dagh en nacht.
Wat haven, wat geberghte zal uw klaght
Niet hooren, en nagalmen op dat kermen,
Als gy verstaet wat bruit gy naemt in d'armen,
Rampzaligh met een koningin verknocht,
En welck een' staert van rampen onbedocht
Gy nasleept, en wat jammeren uw vruchten
En u noch staen te vrezen, en te duchten!
Behaeght het u, tast my en Kreon aen.
Geen snoder schelm en booswicht zal vergaen,
Als gy alleen.
staet ons die smaet te doogen,
Te hooren? vlught gy noch niet uit mijne oogen?
Vertrecktge niet ten hove uit naer uw stê?
Ick was niet dan op uw ontbieden ree.
Ick wist niet datge uw dwaesheit dus zoudt uiten:
'k Had anders traegh u hier gedaeght van buiten.
Wy schijnen dwaes by u, en zonder prijs:
Maer scheenen by uwe ouders kloeck en wijs.
Wie zijnze? zegh, wie kent ons voor zijn telgen?
Dees dagh zal u voortbrengen, en verdelgen.
Gy spreeckt bedeckt, en duister te verstaen.
Gy zijt de man, die raedtsels best kont raên.
Verwijtge my daer prijs door is verworven?
Uw avontuur heeft u alom bedorven.
'k Getrooste 't my, beschutte stadt en lant.
'k Ga heen. gy knaep, nu leime by de hant.
Hy ley hem wech: want langer hier te toeven,
Verwert dit werck, daer wy eene uitkomst hoeven.
'k Ontga door uw vertreck dees moeilijckheên.
'k Vertreck, nu ick u klaer ontvoude 't geen
Waerom men my ten hove hadde ontboden,
En vreesde u niet: want gy my niet zult dooden.
Dit zegge ick u met errenst, dat dees man,
Dien gy dus zoeckt, hem dreigende met ban
En vloeck, en straffe, om Laius moort t'ontwinden,
Die zelve man is hier in stadt te vinden,