floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Te zien op een schavot een vrye Koningin
Haer Koningklijck cieraet, voor zulck een hofgezin,
Voor scherreprechter, en gemeente, nederleggen;
Doch Godes wil geschiede, oock zonder tegenzeggen.
Hy blijf mijn tuige: ick zweer u voor zijn aengezicht,
Dat ick mijn leven noit het leven van mijn nicht
Noch heuren staet belaeghde, of boosheit hebb' bedreven,
Die waerdigh zy om dus onwaerdighlijck te sneven;
Ten waer men 't oudt Geloof my opleide, als een vleck;
Waer voor ick gaerne sterf, en offre dezen neck
En lesten druppel bloets. Mijn eenigh welbehagen
Omhelst in 't beelt mijn' Heer, mijn' Godt, aen 't kruis geslagen:
Hy sterck' mijn hoop: ick hoop door deze korte doot,
Bezuurt te zijner eere, in dien gerusten schoot
Der endtlooze eeuwigheit onsterfelijck te leven,
By zoo veele Engelen en zielen, als 'er zweven,
En wachten om mijn bloet, het welck mijn vlecken spoel',
Gelijck een offerhant, te brengen voor Godts stoel.
Ick zie hoe d'Engelen haer plaets om hoogh bereien.
Men zagh hier op terstont zeshondert oogen schreien,
En onder al dien hoop, die Stuart vloeckt, en haet,
Is naulijcks een zoo boos, die niet zijn tranen laet.
Nu knielenze, en men stort gebeên van wederzijden.
Zy, met de haren, leest ons Lieve Vrouws getijden
Godtvruchtigh in Latijn, roept Godt en Kristus aen,
Zijn Moeder, d'Engelen, en al die om hem staen,
Gezalight en gereet de ziele te bejegenen.
Zy bidt dat Godt de Kerck, haer Rijck en Zoon wil zegenen,
De Seine, en oock den Teems, ja zelf de Koningin
Elizabeth, haer bloet, en errefvyandin.
Zy bidt voor schijngerecht, en scherreprechter mede,
En wenscht haer vyanden en vloecken rust en vrede.
Aldus beveeltze Gode, en Kristus haren geest,
Herkust het Kruisbeelt vast, om hem, die 't hart geneest,
En spreekt: O JESUS, wil u mijner toch ontfarmen:
En even eens ghelijck ghy hingt met opene armen
Aen 't bloedigh Kruis gehecht, zoo neem my, nu ick ga
Ten offer, in den schoot en arm van uw gena.
Gekruiste, eilaes! verhoor haer zuchten, en gebeden.
Hier op begintze zich voor 't allerlest t' ontkleeden.
De scherreprechter knielt, en bidt vergiffenis,
Hem gaerne toegestaen, die al te vaerdigh is
Om heiloos met zijn hant haer feestgewaet t'ontwijden;
Een snootheit, die te snoot, haer geensins staet te lijden.
z'Ontzeit dien snooden dienst uit edelmoedigheit.
De Joffers helpen dan vol drucks de Majesteit,
En Eruit, gereet om Godt in 't zaligh licht te kussen.
Zy kustze, en kruistze in 't einde, en zeit, om haer te sussen:
Misgun mijn ziel geen rust van al 't geleên verdriet.
Zy zegent blijdelijck haer dienaers, en gebiet
En wijst de schreiende te scheiden, te vertrecken,
Die met 't gewijde doeck haer vrolijcke oogen decken,
Ja zonder datze in 't minst, voor 't grimmen van de doot,
Haer levendige verf in 't aenschijn eens verschoot.
Zoo knieltze voor het block, en roept uit deze ellende:
O Heer! ick hoopte op u: bezwijck my niet in 't ende:
Ontfang, ontfang mijn' geest. Zoo buightze haren hals,
Noch trotser dan een zwaen, na zoo veel ongevals,
Op 't Puriteinsch altaer. Hoe kan het Godt verdragen!
Zoo scheit de moortbijl hooft en lichaem met drie slagen.
Elizabeth, nu drinck uit deze oprechte borst
Mariaes bloet, en lesch dien ongeleschten dorst.
Dat Godt haer vyandin dit tot geen bloetschult reken.
Triomfe: lof zy Godt, zy heeft den palm gestreken.
Ick kniel uit danckbaerheit: zy heeft dien strijt volstreên.
MARIE, eilaes gedenck uw dienaers hier beneên.
De scherreprechter grijpt het hooft op by de vlechten,
Dat hooft, door geen berouw aen 't levend lijf te hechten,
Dat bloedigh hooft der ree gekroonde Kristheldin,
En roepende overluit: Godt hoede ons Koningin;
Wordt vrolijck toegejuicht van Graef en Deken t'zamen:
Zoo moetenze vergaen. De Kentenaer spreeckt: Amen;
Terwijl een jeder weent van rouw en hartewee,
Dat scherper dan de bijl zoo menigh hart doorsnee.
Noch speelt en leeft de ziel in bey de diamanten
Der oogen met haer vier, en blinckt aen alle kanten.
Het laeuwe en roockend bloet in zilvre beckens stremt.
Ick weet naeu wat ick zegh, zoo wort mijn hart beklemt.
Dit Martelbloet roept wraeck, en houdt niet op van tergen.
Dat zich Herodias uit schaemte ga verbergen,
Versteken in het hof: zy heeft dien wrock gebluscht,
Al veinstze zich bedroeft, gesteurt en onbewust.
Zy koelde haren moedt: maer 's overledens assen
En geest zal haer op 't bed des midnachts noch verrassen;
Des middaghs aen den disch vervolgen, dootsch en bleeck;
Verandren haer bancket en wijn in gal en eeck;
Den slaep en zachte rust in gruwelijcke spoocken.
Het knagend hart wil haer ten brein, ten kop uitroocken,
Bezwalcken al het hair met bang en bloedigh zweet.
Zy zal by naere nacht verbaest, met kreet op kreet
Verschricken hofgezin en hof en kamenieren,
En, als een Razerny, door zael en kamer zwieren;
Tot dat haer struick verdorre, en elck Maries zoon,
Geheel Britanje door, geluck wensche op den troon.
Wat zien wy? och! het lijck, door d'opene gordijnen,
En Joffers daer rontom, die by de lijcktorts quijnen,
REY VAN STAETJOFFEREN. BIECHTVADER.
Ontfang ons klaghte en lijckgebeden,
O Roomsche Roos, noch versch gesneden
Van uwen steel; hoe knap
Verliest ghy geur en sap!
Hoe ras verwelcken en verslenssen
Uw bladers! Sterfelijcke menschen,
Het schoonste, dat ghy ziet,
Wat is het schoonste? niet.
Een oogenblick, een blick gaet strijcken
Met d'eere en 't licht der Koningkrijcken.
Een buy ontkleet die bloem
Van al haer pracht en roem.
Een nevel, och! voor ons te duister,
Berooft die zon van al haer' luister,
Benijt ons droef gezicht
Dat hartverquickend licht.
Die flonckrende oogen zijn geloken,
't Aenminnige gezicht gebroken,
Die scherpe stralen stomp,
Het lichaem slechts een romp;
Dat lichaem, 't welck Valois verwarmde,
Dat den Dolfijn Francois omarmde
Met zulck een' gloet en zwier,
Is kout, en zonder vier.
Zoo veele op een gehoopte gaven
Zijn t'effens onder 't kleet begraven.
Schenkaedien van Natuur,
Wat zijt ghy kort van duur!
Het purper ziet zijn' glans versterven:
Hier moet de kroon haer' luister derven.
O gaven van 't geluck,
Hoe smelt ghy wech in druck!
't Is al vergeefs wat wy vermanen,
Vergeefs gestort een' dauw van tranen;
De lentetijt komt weêr,
Dees telge nimmermeer.
Gedult, ô klaghtgenoten!
De kleenen en de grooten
Zijn onderworpen 't lot
Der sterflijckheit, van Godt
Hun opgeleit op d'aerde;
Toen d'eerste misdaet baerde
De bleeke en bange doot,
Daer Eve, uw moeder, vloodt
(Van d'oude slang bedrogen)
Voor d'aldoordringende oogen.
Of treurt ghy om de wijs
Van sterven? Dees heeft prijs
En eer by Godt hier boven;
Daer d'Engelen haer loven,
Die by MARIE zit,
In 't onbesmette wit,
Gekroont met martelstralen;
Daer hemelsche koralen
Verheffen Stuarts deught,
In 't licht van 's hemels vreught,
Door dicke droeve dampen
Van tranen bloet en rampen,
Gestegen by Sint Jan,
Den ongeveinsden man,
Wiens heiligh hooft verzade
De dertele ongenade
Der booze Tirannin,
Die, als een looze spin,
Hem ving in 's kerckers netten,
Om namaels haer bancketten
Te kroonen met dien kop,
Gestooft in 't bloedigh sop
Van zijn godtvruchtige aderen.
De Martelaers vergaderen,
Na veel verstroitheits, daer,
By deze ontelbre schaer:
Triomfe volght het lijden
Van hun, die WETTIGH strijden.
Men wisselt wijsselijck
Het aertsche om 't eeuwigh Rijck.
Geluckigh zijnze, die de schatten
Des rijcken hemels hier omvatten
Met d'overleên, die trots,
Gelijck een vaste rots,
Van 't Puriteinsche schuim bedolven,
Ontzagh noch storm noch watergolven
Van Babels razerny,
En dolle kettery,
Uit Wyklefs helsche borst ontsprongen;
Ontzagh geen zee vol lastertongen
En adderen vergift,
Gezogen uit de Schrift;
Maer stack het hooft uit gloende baren
Van kercken en verwoeste altaren,
Beschimpt door 't nieuw geloof,
Verhit op outheits roof.
VOLSTANDIGE, verhoor ons smeken.
Vertroost uw weezen, die noch steken
In dezen paddepoel,
En offer voor Godts stoel
Ons tranen, die uw lijck besprengen,
Waer onder wy het zuchten mengen
In ons benaude lucht.
Het schreien, het gezucht
Verlicht het knijpen van de smerte.
Het schreien zet den druck van 't harte:
Het doet Maryen wel,
Daer zy Emanuël
Met tranen op zijn graf beschreien,
Met liefdetekenen geleien,
Als wy, een klein getal,
Maries lijck. Waer zal
d'Onzatte Wraeck het rust vergunnen?
Wy doen, helaes! al wat wy kunnen.
Al wat ons overschiet
Zijn tranen, anders niet.
Verbijt uw droefheit wat: ick zie de Graven komen,
En tronien, van schrick en boosheit ingenomen.
Zy sidderen uit angst, en schijnen onversaeght.
My dunckt ick voel wat worm hun boos geweten knaeght.
DE GRAVEN. BIECHTVADER.
Die last is uitgevoert, al 't Rijck aen ons verbonden.
Heer Talbot, voort te post, te paerde hene, om Londen,
Van hoope en vrees beknelt, te zeegnen met dees maer,
Waer op het heeft met smart gevlamt zoo menigh jaer.
Wat opspraeck hier op vall' by Koningen en Heeren,
Dat staet niet ons, die slechts bedienaers zijn, te keeren;
Maer zelf de Koningin, en 't gansche Parlement.
Oock is het hoogh verraet de weerelt door bekent.
Laet vry den Roomschen Draeck met zeven hoofden lastren,
En die, van Godt veraert, den puren teckst verbasteren;
Rechtschapen Engelsman weet beter, en beseft
Den noot en 't Rijcksgevaer, eer 't ongeval hem treft.
Hy weet hoe noode wy ons dierverplichte necken
Begaven onder 't juck van 't nootrecht te voltrecken.
Ja zelf tot belgens toe der wijste Majesteit,
Die met haer eige hant ons dit heeft opgeleit.
Hy ziet op perckement, getuigen, blijcken, zegels,
Op nootwet, erfgewoonte en welgegronde regels,
By oude ervarenheit beslepen, vast gestelt,
Tot nootweer tegens moort en lagen en gewelt,
En wat men wijders brouwe, om listigh in te sluipen,
Het Recht van Godts gemeente en staten t' onderkruipen.
Heer Amias, bezorgh dat al het overschot
Van toestel, bijl en block, en kussen en schavot,
Behangsels, beckens, bloet, en wat de scherreprechter
Van kleedren of cieraet genoten hebbe, of echter
Verwacht, gezuivert werde, en gansch tot asch verbrant,
Op dat afgodery en haet en misverstant
Geen stof tot kerckschandael of weerwraeck hier uit vissche;
En dit begraven blijf met haer gedachtenisse.
Hoe nu, wie breeckt ons 't hooft met huilen en gezucht?
Dit jancken is onnut, dit ydele gerucht:
Men staecke al dit gesteen: Mevrouw verlost van pijne
Is doof voor uw gekerm. Men schuive de gordijne,
En drijfze van het lijck. De ziel vooruitgetreên,
Bevint geen baet of troost by Babels lijckgebeên.
Ghy Heeren, matight toch en toomt wat uwen toren:
Wy zijn in dat geloof gewonnen en geboren,
En droncken 't met de melk van moeders borsten in.
De Joffers, doot van rouw, om haere Koningin,
Ontlasten het gemoedt, en zijnze 't zielrecht schuldigh.
Zy heeft haer schult betaelt: wat raest ghy ongeduldigh
En steurt de rust van 't huis! dit kermen komt te spa.
Ons bloode hoope drijft voortaen op die gena,
Dat ons 't gebalsemt lijf, wiens ziel met Gode ruste,
Naer 's overleêns verzoeck, magh vrijstaen van dees kuste
Te voeren in den schoot der moeder, of het graf,
Daer heur gemael Francois zijn kroonen met den staf
Zoo vroegh heeft afgeleit, en wacht zijn wedergade.
't Verzoeck is kleen: gedenckt of hy en zy 't u bade.
Wat grafstede, of wat graf, wat staetsi 't lijck verbeit,
Dat staet het minste aen ons, maer aen haer Majesteit,
En eischt beraet en tijdt: men magh u eer niet slaecken:
Terwijle blijf de kist, van niemant te genaecken,
Besloten in de zael, bewaeckt met wacht en slot,
En wachte t'zijner tijt het hoffelijck gebodt:
Doch magh ons gissing nu een wijl voorhene draven;
Wy zien de doode haest te Petersburgh begraven
Met overdaet van pracht, by Koningin Katrijn,
En dezen sleep, in rouw en jammerlijcken schijn,
Haer volgen achteraen; daer drang van menschen leere,
Hoe licht het wanckel radt der hoven ommekeere.
O zalige Katrijn! ô bloem van Arragon!
Die nu zoo lieflijck slaept, men zagh u, als een zon,
In tranen ondergaen, terwijl uw deughden bloncken;
En zal uw wederga, Marie, neergezoncken
Beneffens uwe kist, en onder eenen zerck,
Verzellen uw gebeente, in Godts ontwijde kerck;
Zoo troost malkandre noch. Hoe past ghy twee te gader,
In leven en in doot! De moeder en de Vader
Verdruckten u te hardt, ja buiten schijn van schult;
De dochter leerde dees de lessen van gedult:
Het strecke u beide om hoogh tot rijcker martelzegen;
Terwijl wy hier benaeut, gekerckert, en verlegen,
Ons spieglen aen uw kruis, der vromen eigen lot.
Zoo groeie en bloei de Kerck: zoo ga men recht naer Godt.
Loon naar wérk
Nil Volentibus Arduum: Loon naar wérk. Amsterdam: heirs of J. Lescailje,
						1709.
LIKKEPÓT
MAROTTE
HARTMAN
ZOETJE
[Vignet: Nil Volentibus Arduum].
Gedrukt voor het KUNSTGENOOTSCHAP, én te bekomen bij de Erven van J.
					LESCAILLE, énz.
DE genégenheid én achting die Uw Edt. in ’t algemeen voor het opbouwen der
					Néderduitsche taale, én het voortzetten der Dichtkunst, voornaamentlyk voor zo
					verre zy het Schouwtooneel betréft; én in het byzonder voor de Dichtkunstige, én
					andre Wérken van ons Kunstgenootschap betoont, hebben my aangezét, om dit gering
					geschénk, één myner uitspanningen, Uw Edt. op te draagen: ’t wélk ik met te
					meerder vrymoedigheid besta, om dat ik weet met hoe groot een lust Uw Edt. zich,
					névens andre Heeren van aanzien én oordeel, verleedigt heeft om dit Kluchtspél
					te zien vertoonen op den Haagsen Schouwburg, daar het, gelyk op andre plaatsen,
					sedert négen jaaren verscheidene reizen vertoont is niet zonder genoegen der
					aanschouwers.
De gunst uwer Edt. ons hier in toegedraagen, zal ons nóch meêr opwekken tót het
					bewérken van dingen van meêrder waardy: én de kunst zélve zich meêr én meêr
					verheffen, als zy bevind dat Uw Edt. treedende in het voetspoor van haaren
					Oud-Oom den Edelen Grootachtbaaren Heere Burgermeester JOAN SIX, die onder
					andere loffelyke Weetenschappen, niet alleen de Hémelsche kunst der Poëzy
					begunstigde, maar ook zélf met grooten roem oeffende én handhaafde, gelyk aan
					Medëa, én andere stukken gebleeken is, zich gewaardigt haar te strekken voor een
					beschérmheer, om af te weeren wat haar hinderen, óf deeren kan door
					onbedreevenheid, óf afgunst van ménschen, die in de wéér zyn om haare glorie te
					démpen, én het nut, én leerzaam tydverdryf des Schouwburgs door onhebbelykhéden
					te bedérven, een zaak die Uw Edt. niet minder mishaagt dan andere liefhebbers,
					én my, die het voor een eere réken te zyn,
MYN HEER. Uw Edts. gehoorzame Dienaar Y. VINCENT.
Den 2e. van September, 1709.
OP DE TITELPRÉNT.
HIer ziet men Loon naar Wérk.
Parnassus wét, én kérk
Stélt ons, voor alle zaaken,
De straf én loon tót baaken.
Geen ondeugd word’ verschoont.
Die ons een Spél vertoont
Daar ’t kwaad zyn meester loont,
Zal stichten én vermaaken.
LIKKEPÓT, Huisknécht . . } van Hartman..
MAROTTE, Dienstmeid . .} van Hartman.
HARTMAN, Vader van Zoetje.
KAREL, Kantoor knécht } van Hartman.
ZOETJE,Dóchter . . . . . } van Hartman.
Het Tooneel verbeelt een kamer in het huis van Hartman.
De Geschiedenis van het Kluchtspél begint omtrent ten zés uuren in den avond, én
					eindigt vervólgens, zonder tusschenpoozing, op dezélve plaats.
LIKKEPÓT, met een leege roemer, van de eene,
MAROTTE met een fles wyn,
						van de andere zyde.
LIKKEPOT, zingende:
WAt is het likken, likken, likken,
Wat is het likkepotje zoet! énz.
Bloed! waar mag de meid nou toeven?
Kom, laat eens proeven
Of hy is van ’t échte béd:
Geef; deez’ drieling is zo nét
Als kristal: kom geef Marotje.
Niet zo haastig Likkepotje,
Je bent al te zeer verhit:
Luister, Karel zend je dit
Op veurwaarde dat je zédig
Drinkt, én in het veurhuis sneedig
Oppast: want indien men Heer
Karel bij zen dochter weêr
Eens betrapten, ô gants wonden,
Hoe zou ’t met ons allen honden!
’t Zal geen nood doen, wees gerust:
Hoor, terwyl hy Zoetje kust,
Zal ik heur gezondheid drinken.
Neen ik Potje. Maar je denkt
Niet dat jy m’ ook weêr eens schenkt
Van... je weet wel.
Rotje Joris
Drinkt geen wyn, maar brandemoris
Mag ze als brood.
Hoor, elk zyn meug:
’k Drink een halfje in eene teug.
’k Heb van iemand hooren zeggen
Die ’t nóch béter óf kon leggen,
En terwyl ’t twaalf uuren sloeg,
Twaalef mutsjes binnen sloeg.
Wel, wil jy ze ’er aan verkyken,
’k Hoop ik zal ze ook binnen stryken.
Zacht Marot! ik hoor den baas!
Vlieg. ’k Zal, zonder veel geraas,
U, myn broertje, hier versteeken,
Daar ik jou flus weêr zal spreeken:
Want zo Hartman my hier vond
Met het lurkglaasje aan de mond,
Zou hy wis, met slaan en trappen,
My de wyn ten rugge uittappen.
FLuks van hier jou snoode guit,
Pak je voort ten huizen uit:
Want ik wil je voor myn oogen
Niet meêr zien, nóch hier gedoogen.
Als jy met jouw slimme streeken,
By myn Dochter zit te smeeken;
Als jy haar met listigheid,
Streelend om een kusje vleidt,
En met drift de ról van Minner
Aardig speelt, om zo verwinner
Van haar gunst te worden, ziet,
Dan is daar geen kwaad geschied!
’k Wil wel zweeren dat...
Onnoodig:
’t Zweeren is hier overboodig;
’t Is van gist’ren, nóch van daag,
Dat ik dit van jou verdraag:
Zég my eens, ’k word langs hoe boozer,
Flikkeflooijer, minnekoozer,
Wat je by myn dóchter doet,
Als zy haar verkleeden moet?
He? nou zonder veel gestamer,
Spreek, wat deedt jy in haar kamer?
Jy slacht al die looze fransjes,
Die op zulke liefde-kansjes,
Staadig loeren, en de Jeugd
Lokken tót die laffe vreugd;
Maar dit zyn verfoeide zaaken,
Om daar door fortuin te maaken:
Want die vroom is... Doch waar toe
Maak ik hier myn harssens moê?
Voort dan, zonder tyd te rekken,
Of ik zal je doen vertrekken.
Likkepot, myn Heer...
Zwyg stil:
Want ik jou niet hooren wil;
Daarom, zonder meer te snappen,
Zulje straks ten huize uit stappen;
Of zo jy ’t niet willig doet,
Zal ik jou op staande voet,
Met deez’ rotting om de lénden,
Voor den droes om raapzaat zénden.
,,OCh wat ramp! wat tégenspoed!
Is dit op het veurhuis passen,
Opdat niemand ons verrassen,
Nóch by een zou vinden?
Waar van praat je? Benje zat?
Heb je my gehuurd tot wachter,
Om hier voor, (als jy daar achter
Onze dóchter kust, en vleidt,)
Op te passen? schoon bescheid!
Om eens aan de slurf te komen;
’k Had van daag geen wyn geproeft.
Neen, de Drommel moet me haalen,
Voor dat jy ’t me doet verstaan.
Och! heeft onzen Baas beslooten
Jou te laaten gaan?
Zo strak
Gaf hy my in toorn’ de zak:
Denk óf ik ben te beklaagen!
Och! durft hy jou dus verjaagen?
Och! wil hy jou in huis
Niet meer zien?
Neen. welk een kruis!
Armen bloed! De zak gegeeven?
Ja hy. Och! wat gaat my aan!
’t Is my leed dat hy met eenen
Jou den hals, én arm, én beenen
Niet gebrooken heeft: want ziet
Jy bent maar een deugeniet,
Die hier al ons vólk deed vreezen:
Hy mogt wel bezéten weezen
Zo hy jou behield; loop voort
Aan de gallig, daar je hoort.
Rékel, heb ik m’ooit gedraagen
Dat hy over my kan klaagen?
Dat hy wist, lyk ik weet, Vriend,
Al jouw staaltjes en legénden,
Bloed, hoe zou het met jou énden!
’t Rasphuis, óf Oostinje zou
Wis jou veurland zyn.
Buffel, zulje stout met schélden,
Al myn goed doen dus vergelden?
Goed doen, jy my? niet een zier.
Ai waar meê toch? kom eens hier:
Als ik alle daag most loopen
Om smulnoepery te koopen,
Dan veur Zoetje, dan veur jou,
Naar dat élk wat hebben wouw,
Of naar dat de tyd van ’t jaar was;
Als ’er nieuwe Kaviaar was,
Dan was ’t: loop eens al je best,
Haal een Doos vol in de Nest.
Dan om zoete Most te brengen
Als’er nieuwe wyn aan kwam.
Dan was ’t: ga eens na den Dam,
Haal daar zés óf acht Limoenen,
App’len China en Sitroenen;
Maar zeg tégens Ytje dat
Zy jou geeft daar ’k lest van had,
’k Zal haar morgen wel betaalen.
Kreeg men somtyds tot Garnaalen
Drooge Schol, óf Krabben lust,
Dan had Likkepot geen rust,
Maar most na het Ykant wand’len.
Dan weer: loop, haal suik’re Amand’len,
Spaansche waafels, Snippeling
Van Oranje, óf ander ding.
Suik’re letters, en Sukkaden,
Koffikoekjes, Marmeladen,
Pruimen van... van Sint Katryn,
En Pruimellen zo ze ’er zyn.
Was men moê dat tuig te schranssen,
Dan moest ik al verder danssen
In de Kalverstraat, naa ’t énd,
Om wa lakkers: sellement,
Ik moet lachchen, ô gantsch duiker!
Om Pistasjes in de suiker,
Op de Italiaansche wyz’;
Karrewei, en suik’re Annys,
Om op boterhammen te eeten.
Dan was ’t: ga by Karsten Kwaeks,
Haal ons daar tien twaalef kaeks,
Met drie bottels bottelbiertjes.
Dan eens: loop je best na Kniertjes,
Om een schaal van ’t beste fruit;
Maar zoek ’t allerschoonste ’er uit.
Nou most ik eens om Framboozen,
Perzik, Pruimen, Abrikoozen.
Dan weêr om een goê Meloen:
Altyd was’er wat te doen.
Nou om Neuten, óf Moerellen;
Dan om rype Muskadellen.
Wierdt ’et dan weêr wintertyd,
Kreeg men straks nieuwe appetyt
Tot heel and’re snoep-ragoetjes,
Die men Heer én Jufvrouw, zoetjes
Binnen schooten, zonder dat
Iemand daar een beet óf had.
Nou moest ik om Olikoeken,
Taart, óf Waaffels op te zoeken.
Dan eens na ’t Begynhóf, om
Pannekoeken in de kom
Koud gemaakt, die de Begyntjes
Lekker bakken, en wel fyntjes
By het pond verkoopen. Dan
Most ik eens na de Oesterman;
Als ik dan met twé drie bakken
Engelsche Oesters aan kwam sakken,
Dan was: ’t slurf! Ik, malle gék,
Most dan daat’lyk weêr, om Sék,
Ypekras, óf Spaansche wyntjes,
Ondertusschen dat Jan Tryntjes,
(Die may niet een ogenblik
Rust liet,) vrolyk in zyn schik,
By onz’ dóchter zat te prachchen,
Smullen, likken, stoeijen, lachchen,
Zoenen, sabben , naar zyn wil.
Als’er dan een spéld neêr vil,
Of haar halsdoek lós geraakte,
Hoe zy ’t ook met weig’ren maakte,
Was ’t: Mejufvrouw, laat my toe
Dat ik hier myn’ plicht voldoe;
Neen, ik wil ’t nou niet verduist’ren.
Schelm, zulje ook in ’t eind eens luist’ren
Wat ik tot jouw laste al heb?
Als ik daar vermaak in schep,
En dat ik niet meer wil praaten,
Zal ik jou ook spreeken laaten;
Maar ’k heb nóch niet half gedaan.
’k Moet eens loope drinken;
Wilje volgen, dat ’t je voor.
Zacht, zo niet te loopen, hoor:
Kom eens hier, wees wat geduldig;
Je bent my tien kroonen schuldig,
Die ’k jou leende, toen je hier
Eerst kwamt woonen; de manier
En discretie beide, willen,
Zonder ’t allerminst’ bedillen,
Dat men opgeëischt, zulk géld
De eig’naar weêr ter handen stéld.
Hoor: indien dit de discretie
Dus verëischt? is dit een spetie
Van affront, dat jy ’t, zo bout,
Weêr durft eisschen, schaamtl’oos stout.
Hoor, je zult myn géld weêr geeven,
’k Wou jou veel liever wat
Anders geeven, vat je dat?
Hoe? ben jy, die zo veel jaaren
Hebt gediend, zo onérvaaren,
Dat je nóch niet weet, jou bloed,
Hoe m’een groot Heer maanen moet?
Al wie my om géld wil spreeken,
Moet heel vriend’lyk bidden, smeeken,
En myn noemen Grootvórst, Heer,
Graaf, Markies, én Hoogheid, eêr
Dat hy om zyn géld durft dénken.
Hoe! zou ik myne eêr dus krenken,
Om een vagebond?
Die nou iets van groote Heeren
Hebben wil, moet vleijen leeren:
Wilje dat ik jou betaal,
Noem my Maarschalk, Generaal,
Prys my, vlei my, door die zaaken
Kan men nou tót staat geraaken.
,,Zélden zietmen dat het mist,
,,Daar den eenen hond aan pist,
,,Zullen de and’ren ook aan zeiken;
,,Wil ik dan myn wit bereiken,
,,Naar het hier geschaapen is,
,,Moet ik veinzen, of ’t is mis.
Heer Markies, waar ’t uw believen,
Kost gy makk’lyk my gerieven
Met wat géld, ik ben in nood.
Zo zyn Hoogheid maar geboodt
Aan zyn Eêlheids Sekretaris,
Réntemeester, Pensionaris,
Tresorier, óf Kamerling,
Daar ik straks myn géld ontfing.
Deeze naamen luijen déftig
In myn ooren: ga al voort,
Met’er tyd word ik bekoord
Tót meedoogenheid, nou rustig,
Vaar al voort met vleijen, lustig.
Zo ’t zyn Hoogheid dan geviel...
Bloed! dat woord raakt me aan de ziel!
Hoogheid? Niemand van zyn leeven,
Heeft my ooit zo hoog verheeven!
Dat zyn Hoogheid nóch van daag
Ordre door zyn vólk deed stellen,
Dat men my myn géld mogt tellen.
Ha! jouw géld? Hoe veel?
Niet meêr
Als tien kroonen, Ed’le Heer,
Zo zyn Hoogheid die wou langen:
’t Is voor hem een kleinigheid.
Maar, myn Vriend, ben je al bereid,
Als ik ’t géld geef, met jouw luizen
Dan straks daat’lyk te verhuizen?
Ja Prins. Hélp my uit de ly.
IS het waar, moet gy vertekken,
Charles? óf is ’t om te gekken?
Hoe! zel je dan zo van haar
Zonder hartseer kunnen scheijen?
Wel beijen
Tot de gramschap van de Baas
Over is; wel word je dwaas?
Foei! je hoort ’et jou te schaamen
Dat je ’t dénkt, ’t kan niet betaamen.
Je hebt geloogen,
En my duizend maal bedroogen
Door geveinsde vleijery:
Jy bent maar een Huisharpy,
Die door jouw vergifte réden
Als een pést, de goede zéden
Van de Jeugd bedéft, én ’t kwaad
Aanstookt, dat hier ommegaat:
’k Wil myn huis dan nóch deeze avend,
Heel gezuiverd én gehaavend
Zien van zulk een snood gespuis.
Hoor men Heer, zo ’k uit jou huis
Moet vertrekken; ’t zal geschieden;
Maar je zult dan ook gebieden
Dat hy die dit spul verwékt,