floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
maer godt die in haer menscheijt heeft aenveert
Merckt onnosel en simpel wadt den engel voort vercleert
dese sal groot sijn die woorden wel acht
niet dat hij te vooren in goddlijcker cracht
minder geweest is so sulck ketter meent
maer dat hij als godt met die menscheijt geeent
sienlijck begrijpelijck groot sal worden genoempt
midts dat haer d'Joots volck den vader alleen beroempt
so noempt hem hier den engel gabrijel
een soone des Alderhoochsten eercout dit wel
ghij onnosel en simpel int gronderen coel
De heijdenen dat sijn davidts sijns vaders stoel
hem tot een erffdeel vanden vader toegeseijt
hier over en Jacopbs huijs inder euwicheijt
dats d'Jootsch volck sal hij al conincks domineren
Op marijan vraegen wilt voorts comptempleren
niet dat twijffelde dat reijn maechdelijck engien
maer vraegende die maniere
Hoe sal dat geschien......
want ick genen man en bekinne
Dat een maecht sou als goods vriendinne
ontfangen en baeren hadse wel gelesen
maer in wadt manier niet hierom midts desen
so vraecht sij gabriel niet sonder verstant
dat sijt inde prophecijen niet en vandt
hoort voorts / nu salter gelden / smaeckt nu den keest
van Christus menschwerdinge
De heijlige geest
sal van boven comen in u.
en de chracht des Alderhoochsten sal u omschijnen
daeromme dat heijlijghe
dat uuijt u geboren sal worden
dat sal goodts soone worden genaempt
Ghij schalcksaijers sijdij nu niet beschaempt
is u dees antwoorde niet claer genoech
marija gebenendijt diet selver aendroech
is met dese antwoorde wel tevreden
Ghij melchers vol gronderender
                            boosheden
want ghij gronderende sijt eer ghij gelooft
so heeft u godt den rechten geest berooft
en van trechte verstant suldij dolende vasten
Ghij wilt sheijligen geests werck met vingeren tasten
u niet bevolen maer verboden veel meer
onnosel en simpel neempt hier uwen keer
ontfangt dese Leer // hier Leijt de poteerde
Siet hier den heijligen geest een groot wercman van weerde
sal hier wadt vreemts en wadt nieuws bedrijven
de gebenendijtste onder allen wijven
sal een man Omvangen door t'gelove stout
de genaede stoel van fijn en Louter gout
sal hier worden begrijpelijck gefaetsoeneert
In wadt manieren doch niet en grondeert
maer wilt dat die hoochste cracht liefflijck bevelen
tsal heijlich eerstgancx sijn / voorts suldijt helen
u houdende aen sint Jans bescheijt
ontfangt seijt hij dat u schristuer claerlijck seijt
en op datter geswegen wordt niet en Ledt
en grondeert oock niet
Siet Elisabeth.......
is oock bevrucht met een sone in haerder outheijt
en dit is haer seste maent
die daer onvruchtbaer heet
want bij godt en is geen dinck onmogelijck
Onnosel en simpel sijt nu hogelijck.
al siet ghij dat natuer hier wert gecrenckt
het is goods wille en tis hem mogelijck denckt
so sal u sinlijck vernuft gepaijt // werden
Verstaedij somtijts dit off dat niet wilt niet verdraijt // werden
off begrijpt ghijs niet off vaet ghijs bijcans
denckt het is bij godt mogelijck nochtans
en wadt boven u is en roert u niet
Smaeckt oock alle tot soberheijt wadt u geschiet
en gevoelt van godt altijt in goetheijt
met een simpel hert soeckt hem dat is vroetheijt
hem niet tempterende in alle sijn
                            wordere
hoe vreemt ons dit off dat Luijt elck bijsondere
is hem mogelijck / hoe / daer leijt ons niet aen
Waerom godt Jacopb Lieff Laet
                            hem begaen
schijnt esau nu te sijn een verworpen Lodt
sijn salicheijt is niet onmogelijck bij godt
hij doet en Laet buijten ons nae sijnen wille
Heeft hij marijan vander erffsonde geschille
bewaert / preserveert hij was dies machtich
grondeert niet maer verwondert sijn wercken crachtich
hoe ghij oock antwoorden sult wilt hier Leeren
Mariam.
Siet hier ben ick die dienstmaecht des heeren
mij gheschie ghelijck ghij hebt geseijt
O siele o' mijn siele Ja welcken soetheijt
gevoel ick nu in mijnen consientije
wech wanen en vernust met u intentije
wie ben ick dat ick goods werck sou ondersoecken
Marija marijam wee hem die u vervloecken
welcken wonder heeft godt ons uuijt u gethoont
godt en mensch twee naetueren eens gepersoont
hebdij boven natuere wonderlijcke gebaert
Nu Onnosel en simpel dit bij u bewaert
wacht u altijt voor waenen en belijals vernuft
sij sijn schier so diep verwert en versuft
door misbruijck en der doodender Letters geblas
dat haer twederkeren ducht ick op dit pas
genomen is spiegelt u dan sijt dies bedocht
hoe wel Esau met tranen penitentije socht
hij en vantse niet dit int herte prent
O mijn vrienden twee / goods booden ecxcelent
dese vermaninge wij noijt en verdienden
Met gebogen knien gevouwen handen vrienden
tot een Leere voor alle diet hoorden en aenhooren
danckt en Looft godt en mensch van een maecht gebooren
want hij wondere / en al om u heeft gedaen
Hem sij prijs die ons dit werck heeft doen bestaen
ende onse tongen so heeft geregiert
en u ooren tot hooren so heeft gemaniert
als datter rechte kennisse uuijt is gesproten
van sijn oprechte menscheijt en uuijt is gesloten
vernust en waenende wetens gronderen.
schriftuerlijcke. zin
Slaet nu u ogen op en wilt u verneren
Onnosel en simpel siet hier en aenschout
moeder en kint der genaden stoel van gout
de spruijte uuijt Jisaijas wortele gegruuijt
Siet hoe Lieffelijck de spruijte haer vrucht hier uuijt
de vrucht haers buijckx reijn en gebennendijt
seght hem een nieuw Loff het is nu wel tijt
Menich Onnosel mensch op sijn knien
Loff woort dat inden beginne was waerachtich
bij godt en godt selffs / gelijck godt almachtich
goods woort / goods soon sonder begin voorwaer
voor die morgensterre / en nochtans heden crachtich
in des vaders schoot ghegenereert eendrachtich
sonder middele hier sonder eijnde hier naer
Loff woor aller woorden cracht crachtich daer
hemel en deerde door is tmaecksel gegeven
Loff der vrouwen saet d'oude testaments pijlaer
dwelck tserpent vertreden hebt en verdreven
Loff arcke / der salicheijt noe beneven
Loff regenboge teijcken des vreets geswooren
Loff Abrahams saet ende belofte verheven
Loff douwe en broot des hemels uuijtvercoren
Loff propheet dien moijsis beval datmen sou hooren
Loff metaelen serpent / boete tegen de doot
Loff Emanuel de vrucht Isaijs gebooren
van een maecht / maecht blijvende sonder stoot
Loff wonderlijck woort vleijsch geworden bloot
uuijt een vrouwe al tot onser vromen
Loff goods Levendige soone des vaders groot
Loff Christij Jesu inden vleijsch gecomen
Loff straffinge der pharaseuscher dromen
Loff paeslam geoffert voor smenschen sonden
Loff die den vijant den rooff weer hebt benomen
inden vleijsch stervende met diepen wonden
Loff des menschen soone gehoorsaem bevonden
tot den doot des cruijs voor ons sucadich
Loff woordt godt en mensch sijt ons genadich
O marija heel schoon wie sou u volprijsen
daer toe bedroeft doet ghij verjolijsen
daemen u noempt en van u singt is heul omtrent
met geen gelijck machmen u weerde bewijsen
alsomen de deucht boven sjaspis siet rijsen
so sijdij stercke vrouwe spiegel reijn excelent
voor moeder en maecht / voor een moeder bekent
Des heeren / wadt salmen dan bij u
                            gelijcken
der hemelen en der eerden fondament
en al datter in is moet u dan wijcken
wech sonne wech mane sterren gaet oock strijcken
marija de moeder Jesu is schoonder veel
vol graetien / met godt wat mach haer dan beswaeren
gebenendijt onder die vrouwen geheel
o' marija een goede vrouwe een goet deel
Sara rachel rebecca sijn bij u seer cleijn
Judith geeft u den prijs / hester dat schoone Juweel
dient u bersabea is bij u niet reijn
den prijs draechdij als de moeder Jesu alleijn
met sterren gecroont met die sonne omset
die maenne stelt met u tot een voetbanck certeijn
daer ghij den bosen vijant metde verpledt
o spruijte des wortels suijvers Jisaijas en nedt
die de vrucht droecht waer door de doot
                            is verjaecht
wadt van u mogen schrijven veel ketters besmet
ghij sijdt en sult blijven moeder ende maecht
want ghij dwoordt gelooft hebt van gabriel gewaecht
consenterende met volder gedachten.
salich seggen u marija alle geslachten
Dats recht op sulcke kennisse sal godt achten
gegront inde oprechte schristueren
wel hem de also te biddene voldueren
en alle gecke devocije affsnijen.
De seven sacken en sullen niemant verblijen
en diergelijcken. gecksmeer / die gront is gruijs
Jae al stont oock tusschen elck Letterken een cruijs
ten sal niet van weerde sijn voor goods ogen
Op sulckx staen noch veel simpel menschen bedrogen
Op sulck menich onnosel sijn bedde noch maeckt
Nu daer aff genoch vrienden siet dat ghij noch waeckt
nae dat met goet saet uwen acker is besaijt
hoe haer ijsaijas spruijte met haer vrucht verfraijt
hebdij gesien dat wilt in u herte sluijten
Nu suldij aenschouwen hoe groot van viertuijten
die vruchte gebloeijt heeft en noch daegelijckx bloeijt
waer door wij al verlost sijn en weder gegoeijt
met tgeen daer tserpent ons had aff berooft
Hier doet schriftuerlij die gardijn op ende thoont den
                                heer hangende aent Cruijs end' spreeckt.
Siet hier mijn heeren al in Christus bloede
                            gestrooft
die bloemme die schoon Jisaijas vrucht
en des buijckx marija siet hier staen inde lucht
den regenboge / het teijcken der genaeden schoon
bloeijende met getackte doorne croon
die alderwerrelt sonde heeft gedraegen
inden vleijsche van sijnen vader geslaegen
maer niet als de schalcke saijers seggers
Dit is hij waerachtich na paulus uuijtleggen
die hem ons sijn / sijn broeders niet en heeft geschaempt
maer heeft ons nae den vleijsche sijn broeders genaempt
en den Loff sijns vaders ons heerlijck vercondicht
tot glorien gevoert die daer hadden gesondicht
veel g kinderen / als een prince haerder salicheijt
Nae dien dat nu dees kinderen so paulus seijt
vleijsch en bloet hebben / so is hij oock waerachtich
desgelijckx en der selffder geworden deelachtich
op dat hij vernielen soude door den doot
den duijvel die des doots regement had groot
vrij maeckende die des doots eijgen waeren
Want hij neempt niet aen nae paulus verclaeren
den engelen / maer alleenlijck Abrahams zaet
daerom most hij dat ghij dit wel verstaet
in allen sijnen broederen worden gelijck.
op dat hij in barmherticheden seer rijck
een trou overste priester soude sijn voor godt
om ons godt te versoennene want sonder spodt
daer hij ingeleden heeft en oock becoort is voort
can hij te hulpe comen die daer worden becoort
die heijlicht / heijlich worden comen beij uuijt een
Melchijsidech geleecken bij den goots soon reen
sonder vader off moeder off der daegen begin
off eijnde des Levens nae schriftuerlijcke zin
die heeft abraham geoffert broot ende wijn.
een fijguere van dese offerhande fijn
die daer offert en dat offer sijn dat niet twee
Het woort de soone goods verstaet dit met beschee
heeft in marija aengeveert een knechts habijt
dat is sijn vleijs en sijn bloet gebenendijt
dwelck de hooge priester Christus die euwich Leeft
voor ons hier tot een versoening offer geeft
daer wij alt tleven weer door hebben verworven
so is dwoort godt sijnde als godt niet gestorven
maer alleen inden vleesche off petrus Liecht
siet hoe dat u melchioors seckte bedriecht
onnosel en simpel wilt dit cnouwen.
Isser ijemant infeckt hier Laetet hem
                            berouwen
siet den offer aen / en u misdaet bekent
sijdij gebeten siet tmetaelen serpent
hongert ijemant dorstende met appotijte goet
siet hier broot ende wijn waerachtich vleijss en bloet
vanden hogen priester ons geschoncken
Geestelijck begrijp..
Laet vernust en waenen vrij snorcken en roncken
haeren slaep sal niet sijn tot goods glorije
onnosel en simpel houdt dit in u memmorije
met gevouwen handen met gebogen knien
wilt hem reverencije en Loff eerlijck bien
die onse tonge so heeft geregiert
en u oren tot hooren so heeft gemaniert
Laet het u niet verdrieten theeft hem niet verdrooten
Loff Ciborijen der godtlijcker majesteijt
sempel Trouwe op haer knien
Loff offer der onfermmende barmharticheijt
aent cruijce geoffert met vijff diepe wonden
Loff asschen Coeckxken van Helijas gevonden
Loff Calephs druijve en sucadijgen wijn
Loff straffinghe der pharijseeuscher honden
Loff der publijcanen soete medecijn
Loff soete samarijtaen oprechte churgijn
die met olije en wijn die gequetsten geneest
Loff der versoeningen stoel van gout Louter en fijn
Loff regenboge vreets teijcken in allen tempeest
Loff gedoot naeden vleesch......
Loff Levendich nae den geest
Doort uuijtstorten van uwen dierbaeren bloede
neempt onnosel en simpel doch in uwen
                            hoede
Ghij goe mannen die hier staen neempt int goede
ons ootmoedich en minlijck devoor
compt Letters vernuft tot u geeft hem geen gehoor
Laet waenende weten gaen plucken biesen
Ghij sout waenen winnen maer verliesen
volcht christum in sijn kercke wildij niet dwaelen
Sultx ghij van ons hier hebt hooren verhaelen
heeft de sulck van ons met vernuft gehandelt
Nu Onnosel en simpel siet dat ghij nu wandelt
na dat exemplaer hier nu voor oogen is gespeelt
al ist wadt Lange gevallen ten heeft ons niet veerveelt
maer nemet in dancke
Wij doen Oock also.......
volcht de Concluijsie.
que pars al bedreten......
.2. Doodende Letter.
Waij Imterlectio.......
Cuius Causus de broeck is vol
Affleckt ghij het commuijn.....
Waer nu doch heenen.....
Waij tis mij schier toetuijn
so mij dunckt men sal hier niet spinnen ter sijen
Waij Ick wil weer gaen naer Eemderlant glijen
Maer ist daer oock veijlich........
Jaet Langs geenen cant.......
Ick wil nae munstere........
Egoij daer niet / want
den smallen creen hoor ick daer verwarren den tol.
Waij manneken ick weet mij een ander hol
Eij waer doch Lieve......
Hoort int secreet..............
verstaedij die tong wel..........
Jae ick bij gans sweet.....
En daer sijdij oock wel driedubbelt geswaegert
Maer wisten / die poorcie hoor ick daer
                            gemaegert
want het riemleer werdt seer goede coop.
Op een goet gewas man.......
Daer sluijt ghij den cnoop
noch al beter roggen dan haveren broot
Maer hoe snappten de desaerts
Ja sij bij gans doot......
tscheen sij hadden den geheelen bijbel geslickt
Ick Looff haer wadt anders
Ick hebt oock so gemickt.....
off tsal mij aent stofferen // gebreecken
Nu willen wij op reijs en absolveren // ons spreecken
ghij end ick mogen doch niet gescheijen // sijn
Men wil doch hier ons ordineeren // versteecken
nu wij willen op reijs en absolveren / ons sprecken
Nochtans moeten wij Laboeren / met treecken
dat wij te met binnen dees hameijen // sijn
Nu willen wij op reijs // en absolveren ons spreecken
ghij en ick moogen doch niet gescheijen // sijn
Dus Laet ons gaen daer de beste en vetste weijen // sijn.
Par Reijnier vanden Putte fecit ende is lang het spel. in dicht .1450. Regulen
Trouw Moet Blijcken.
Geeraerdt van Velsen
Pieter Corneliszoon Hooft, Geeraerdt van Velsen. Baeto, of oorsprong der
						Hollanderen (ed. H. Duits). Bert Bakker, Amsterdam 2005
Pieter Corneliszoon Hooft: Geeraerdt van Velsen treurspel. Amsterdam:
						W.J. Blaeuw, 1613.
DE VECHT
EENDRACHT
GEERAERDT VAN VELSEN
DE GEEST VAN VELSEN
GEWELD
GIJSBERT VAN AEMSTEL
GRAAF FLORIS
HARMAN VAN WOERDEN
HELSE GEEST
MACHTELT VAN VELSEN
ONNOZELHEID
REI VAN AMSTELLANDSE JOFFEREN
REI VAN HEMELLIEDEN
REI VAN NAARDERS
SCHILDKNAAP
TIMON
TROMPETTER
TROUW
Geeraerdt van Velsen Treurspel
Inhoud
Nadat Floris de Vijfde, grave van Holland, de gemeente lang gekweekt hebbende om
					den adel te onderdrukken, de ongelijken en wederwaardigheden denzelve
					toegedreven opgehoopt had met het verkrachten van de huisvrouw des heers van
					Velsen, zo is de hatelijkheid van dit stuk waargenomen van de voornaamsten van
					den ouwling verbitterde ridderschap voor een gelegenheid om de gemoeden van het
					volk van den vorste af te keren, en onder enen naam haar aller leed te
					wreken.
Daarover Geeraerdt van Velsen man, Harman van Woerden vader, Gijsbert van Aemstel
					neef van de onteerde vrouwe, met verscheiden anderen der voortreffelijksten des
					lands, in heimelijk verbond getreden zijnde, niet zonder haren raad met
					uitheemse en gebuurvorsten te mengelen, hebben den grave onder deksel van ten
					vederspele te varen, buiten Utrecht, in de lage der gewapenden gevoerd en
					gevangen, eerst op 't Huis te Kronenburg, voorts in de nacht naar 't Huis te
					Muiden. Aldaar is de vrouwe van Velsen, zonder van den aanslag te weten, haar
					man verbeidende. En terwijl dit werk uitgevoerd wordt, rijst de Twist uit de hel
					en hitst zijn trawanten Geweld en Bedrog aan ten bederve des lands.
De gevangen grave wordt te Muiden op het slot gebracht en, na veel scheldens, in
					ijzers geslagen. Waarop Eendracht met hare gezellinnen Trouw en Onnozelheid den
					aardbodem verlatende, ten hemel, wel ontvangen, innevaren.
De heren van Velsen en Woerden ontdekken den heer van Aemstel 't verborgen des
					aanslags, en hun mening van den grave naar Engeland in 's konings handen te
					brengen. Waarvan hij een afkeer hebbende, en drijvende dat de zaak bij de
					Staten, 's lands opperste, behoort afgehandeld te worden zonder met uitheems
					gezag de vrijheid te verzeren, scheidt twistig van hen om elk te ruste te gaan
					op nader beraad. Ondertussen de schildknaap des heers van Velsen, door last
					zijns meesters, vraagt enen tovenaar naar den uitgang des aanslags en krijgt
					onzeker antwoord.
De geest des broeders van Geeraerdt van Velsen verschijnt den grave in zijn
					slaap, hem verwijtende de onschuldige dood die hij geleden heeft, onthalsd door
					zijn bevel. Waarover de grave, geslagen in zijn gemoed, aan Velsen zijnen zoen
					en vergiffenis verzoekt, zonder verwerven. Ondertussen daagt het en openbaart
					haar de gemeente in wapenen als om 't slot te beleggen. 't Welk de verzworenen
					raadt af te trekken met den gevangen.
Maar tot bij Muiderberg getogen en aldaar van een lage Naarders besprongen
					zijnde, en door zulks genoodzaakt den grave te verlaten, wordt dezelve, nadat
					hij van Geeraerdt van Velsen dodelijk gekwetst was, uit een sloot getrokken, en
					op 't hoge gebracht, alwaar hij zijnen geest geeft. 't Welk de vrouwe van Velsen
					geboodschapt, in zware bekommering brengt en van gelijken hare staatdochteren.
					Dewelken, na veel droeflijk klagen in slape gevallen, de Stroomgod van de Vecht
					zien verschijnen, die lerende dat deze zwarigheden den weg banen tot den wasdom
					van Amsterdam, haar tegenwoordige tegenspoed vertroost met verhaal der
					toekomende voorspoedigheden van die stad en staat des gemenen vaderlands.
Het treurspel begint van den avond na 't vangen des graafs en eindigt in den
					morgen daaraan met zijn dood en beklag daarop volgend.
Het toneel is op en om het Huis te Muiden.
HEER GEERAERDT VAN VELSEN
GRAAF FLORIS VAN HOLLAND
VROUWE MACHTELT VAN VELSEN
HEER HARMAN VAN WOERDEN
HEER GIJSBERT VAN AEMSTEL
GEEST VAN VELSEN
TIMON, TOVERAAR
EEENDRACHT
DE VECHT, STROOMGOD
Eerste bedrijf
Wie zou geloven dat de glorie overvloedig
des heugelijken zons, wie, dat de schenker goedig
van 't aangename licht ter wereld, 't welk gewis
de zoetste zuster des gewilden levens is,
wie, dat de schoonste der geschapenen verveelde
een schepsel waar of ziel of ziels gelijk in speelde?
Gekomen is 't zo ver, helaas, met mij, die, in
het bloeien van mijn jeugd en 't weder, dat mijn min
zo minnelijk toeloech, al had het min gedragen,
de bliksem schielijk heeft en onvoorziens geslagen,
verzengd, verdord, en neergesmeten in het slik
tot een uitveegsel snood, op enen ogenblik.
Zinkt, gouden zonne, zinkt en gaat u lang vergeten
bij 't gruwelijke wild, en dieren ongemeten,
die daar geschoold, zo wijd en zijd te weide gaan,
onder de golven van de grauwe oceaan.
En is uw fakkel schuw van boosheids lelijkheden,
gij zult in dat vertrek uw marren bet besteden,
dan of uw hemels oog voortvarend', alle dag
der mensen goddeloos geslacht' in 't aanzicht zag.
Zinkt gouden zon, en wendt vrij elders heen uw brallen,
nog veel te helder mij de duisternissen vallen.
En tintelt er een ster, die repp' haar hoofd gekruifd,
mij dunkt z' een nevel neer tot op mijn harte schuift,
zo naar vind ik het licht en zozeer is 't mij tegen.
Och, of de hemel droef afstort' een dichte regen
van nachten uit de lucht, dan dunkt mij, droeve vrouw,
dat het benauwd gemoed lichtenis voelen zou.
Of waar' dit levend lijk gemetst met dikke muren
in onderaardse tomb' om d' ongelukkig' uren
te brengen aan een eind, en d' overmaat van tijd,
die 't straffe noodlot mij weigert te schelden kwijt.
Nu kan ik niet alleen aanschouwd te zijn niet dogen,
maar ben, 'k en weet niet hoe, schuw voor mijn eigen ogen.
En elk gezicht vernieuwt, waar 't op mij valt, gering
mijn eerlijk' huwelijks schandlijk' ontheiliging.
Neen, neen, ik weet het wel, wie dat mij komt t' aanschouwen,
die schiet voort in 't gedacht: dit 's ene van de vrouwen
die 's Roomsen konings zoon...o smart! o droefheid! ach!
Graaf Floris, dat nu op, de koning Willem zag.
Hartzweer vol schaamte zou een vloed van tranen dringen
uit zijn genadig oog en deze woorden wringen
uit zijn oprechte tong: ‘Hoe ondiep schiet in 't bloed
de deugd haar wortel! Zoon, geen zone naar 't gemoed,
maar die mij naar den vleez' alleen bestaat, niet nader,
en in het beste deel verloochent uwen vader.
Ik hield een and're weg toen 't vliegende gerucht
mijn loffelijke naam uitbromde door de lucht,
zodat, daarmee bekoord, de grootsten van der aarden
mij riepen om de staf van 't Roomse Rijk t'aanvaarden.
Geeft zeker 't jeugdlijk bloed en 't hoogste luk wat toe,
men bezigt in de ploeg geen Spaans genet. Maar hoe?
Verkrachten? Een gehuwde, een welgeboren vrouwe,
een dochter van zijn vriend, een lief van zijn getrouwe,
uit minnes dulheid niet, maar om de rauwe smaak
van een gulhartig woord? En dat een boel te wraak?’
Hoe zoudt gij, graaf, hierop uw vader antwoord bieden?
Hoe anders als met van zijn aangezicht te vlieden.
Gelijk gij zeker zoudt, tenzij gij onberaên,
en eer en schaamt gelijk ter aarde hebt gedaan,
op d'ongelukkig' uur, die bitter te vernuwen
de grond leidd' om al mijn ellende op te stuwen.
Wat is het sterfelijk geslachte zwak en broos!
O God, hoe licht vergrijpt een uur, door 't radeloos
bestaan van moedwil slinks, 't geen eeuwigheids verlengen
met alle 's wijsheids raad niet weer terecht kan brengen!
En die een schakel trok uit mijner dagen reeks
om z' uit te spoelen in 't nat des vergetelbeeks,
dat hares heugde vriend noch vijand noch mij zelven,
wat zou hij argernis en ramps de weg opdelven.
Nu is er niemand van mijn magen, noch mijn man
die 's lasters heugenis, helaas, afleren kan,
maar gramschap ziedend brouwt den schendere, met wrokken,
't bederf, al zou m' er zich en al de zijn' in brokken.
Duur zal, Hollandse vorst, u uwen hoogmoed staan!
En voorbood' is mij 't hart van schrikkelijke kwaên!
Maar men beveelt ze mij diep in mijn borst bedoven
te sluiten. Ja, de rouw, die alzo kwalijk hoven
en passen haren gang kan naar geveinsdheids rij,
te dwingen binnenwaarts, om na te bootsen 't blij
gelaat met dit aanschijn, 't welk door verdriet en vrezen
in treurens kreuken nu al moest bestorven wezen.
Maar waar ik steelsgewijs van 't zelschap wend mijn tred,
dan is 't dat eenzaamheid de sluizen open zet
voor mijnen vollen moed, dan komt met groter krachten
de droefheid barsten uit aan troosteloze klachten,
aan zuchten al te diep, aan tranen ziedend heet,
dan zijg ik t'enenmaal en smelt ik in mijn leed.
Men laat niet toe dat ik aflegge de sieraden
des weelds, om aan te doen zo treurige gewaden
als mijn rampzaligheid wel passen; en men lijdt
niet dat ik, mits in druk en kommers nood, versmijt
zorgen, en zinlijkheên, waar voorspoed blij van wangen
en groene frissigheid des jeugds mee zijn behangen.
Maar, o mijn bruidegoom, mijn uitverkoren schat,
mijn uitverkoren heer, hoe zere ducht ik dat
gij 't weeuwelijke kleed verbiedt in uwen dagen,
opdat ik 't korteling heb om uw dood te dragen!
Dat ik verwachtend', hier, op 't Huis te Muiden, bleef,
't welk in bewaring heeft Van Aemstel, mijnen neef,
was uw bevel. Maar in wat schijn ik zal aanschouwen
uw wederkoomst, dat heeft verholen mij gehouwen
de hemel, die de mens zo weinig uitzichts laat
in zaken waar de tijd nog eerst mee zwanger gaat.
Gij weet het, rijke God, Wiens ogen 't al ontsluiten
wat dicht is voor de zon, die, waar zijn stralen stuiten,
passeren zonder moeit', ogen die t' genen keer
en wemelen van vaak, ogen die nimmermeer
bezwalken van de nacht, ogen die t' genen vlagen
en schemeren van 't licht der schitterige dagen.
Och slaat ze, slaat ze toch met een bewegen teer,