floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Ons zonden vergheven voor thelsch verdommen.
Niet om swaerelts iugieren es hy ghecommen,
Maer om de waerelt te makene zaligh.
Laett ons met David dan zijn verhaligh:
‘In zynen pays zullen wy slapen in rusten‘.
Ende met Symeon magh ons wel lusten
Tkindt Iesus te nemene inde handt,
Dats ons betrauwen wt een gheloovigh verstandt;
Ende alzoo staervende zegghen voort:
‘Heere, nu laett uwen knecht naer u woordt
In payze leven met u zonder verganck‘.
Schriftuerlic Troost, u weetic danck,
Dat ghy met Redelic Ghevoel, constigh ghehelt,
My, Twijffelic Zin, hebt te vreden ghestelt
Ende met Gheestelic Bewijs my dus caemt leeren.
Oorlof, notabele wyze heeren,
Opstelders van deze tryumphante feeste.
Godt beschaerme altijts voor aerghs verzeeren
Den prince hier binnen den ghendtschen foreeste.
Ghedaen by broeders vanden helyghen gheeste,
In ionsten goethertigh, die schryven wt monden:
‘Mijn waerck es hemelick‘, te Brugghe bevonden.
Het beleg der stad Leyden
Lodewyk van Boisot
Don Francisco de Valdez
Een Weesjongen
Eerste Burger
Elizabeth van der Werf
Magdalena Moons
Tweede Burger
Jan Jansz van Baarsdorp
Jongkheer Jan van der Does
Pieter Adriaansz. van der Werf
Jan van Hout
Cornelis van Noorden
Cornelis Claasz. van Zwieten
Het beleg der stad Leyden.
Toewying aan de edele grootachtbaare heeren, schout, burgemeesteren,
					schepenen, vroedschappen en veertigen der stad Leyden, midsgaders derzelver
					ministers; uitmaakende het ligchaam der regeeringe van dezelve stad.
Regeerders van de Stad, waar door de Rynstroom vloeit,
Eer hy de zandige en met helm begroeide kruinen
Van Hollands strand genaakt, en naar de rustplaats spoeit
Waar hy zyn' loop vergeet, by Katwyks oude duinen!
Getrouwe Vaders van 't beroemd Bataafsch Atheen',
De Stad, die Spanje stuitte op haar bestreden wallen;
Den hoed der Vryheid won, twee Eeuwen reeds geleên!
Ik wyde u in dees blaên een deel der lotgevallen
Die Leyden onderging in dien benaauwden tyd.
Doorleest ze, en beeft op 't zien van haar geleden plaagen:
Neen, looft de hoogste Magt, waardoor zy wierd bevryd,
En na een' nacht van ramp den dag des heils zag daagen.
Waar leed, waar streed men ooit, der Vryheid ten gevall',
Met grooter heldenmoed, dan op haar zwakke muuren?
Haar braave Burgery stond onbeweeglyk pal,
In spyt van hongersnood, van pest en oorlogsvuuren.
Ziet hoe de Bondgebuur haar bystaat in den nood,
En wyde meiren vormt van weelige valeiën.
Juicht op 't gewenscht gezicht der voedzelryke Vloot,
Die, door Boisot geleid, het vlak bezeilt dier weiën.
Eert met verwondering de hulp der hoogste Hand,
Die Spanje door den storm haar almagt dwingt te aanschouwen.
Ziet door de Vaderliefde en zucht voor 't Vaderland
Het deugdzaam hart bezield van Nederlandsche Vrouwen.
Ziet door de min den ramp van Leyden afgewend;
Staat des aan Valdez toe naar haar gebeên te hooren;
Verschoont een zwakheid, die de Veldheer zelf erkent;
Een zwakheid, zonder wie de Vesting waar' verloren.
Zy heeft haar goed en bloed niet vruchteloos gespild;
En al wat Vryheid mint, wie Leydens naam hoort noemen,
Of roode Sleutels ziet op 't zilvren Wapenschild,
Zal haar als de eerste burg der Vryheid juichend roemen.
Beschouwt der Vadren zorg en vlyt en waakzaamheid;
Den moed van Van der Does, den Held der Batavieren;
De trouw van Van der Werf, wiens oordeelryk beleid
Het hart in wanhoop zelfs de driften leert bestieren:
Hy is de ziel des Raads, de hoop van 't Vaderland,
Een steun van 't vry gemoed, een dapper Staatsverweerder,
De toevlucht van het volk, der braaven rechtehand,
En 't achtbaarst voorbeeld van een' waardig' Volksregeerder.
Beschermers van de Stad, die thans, in blyder tyd,
Voor de eedle Vryheid waakt, naast God door hem behouên,
En u volyvrig voor Stads Recht en Handvest kwyt!
Wat roem, moogt ge in 's Mans beeld uw eigen beeld beschouwen!
Der Vadren glori strekt het nageslacht tot eer.
Betreed hun loflyk spoor als rechtgeaarte Zoonen;
Smaakt nooit hun bitter lot; de dag keer' nimmer weêr
Dat ge op zo zwaar een proef der Stad uw trouw moet toonen!
Mogt Leyden zonder einde in ons Gemeenebest
In welvaart, in geluk, in eer en zegen bloeijen!
Mogt de achtbre Hoogeschool in haar beroemde Vest,
Tot by het laatst geslacht, in lof en luister groeijen!
De Hemel hoed' de Stad en braave Burgery!
Nooit moet' haar hoofd den hoed der eedle Vryheid derven!
Dat Leydens achtbre Raad een baak in Holland zy,
En door alle eeuwen roeme op trouwe Van der Werven!
LUCRETIA WILHELMINA VAN WINTER,
geboren VAN MERKEN.
mdcclxxiv.
Onder de merkwaardige gebeurdtenissen, in welken de trouw en dapperheid onzer
					Voorvaderen, ter handhaavinge der Burgerlyke en Godsdienstige Vryheid, by de
					grondlegging van ons gezegend Gemeenebest uitblinken, verdient zekerlyk de
					dappere verdediging der Stad Leyden eene der eerste plaatsen. Hierom is, ter
					gedachtenisse van dit Staatsheil, in die Stad een jaarlyks plegtig Dankfeest
					ingesteld. Wy mogen thans, in den jaare 1774, het tweede Eeuwgetyde van Leydens
					Verlossing beleeven, en niet alleen elk' ingezeten van die plaats, maar ook
					ieder rechtgeaart inwooner van ons Gemeenebest, heeft reden om de wonderbaare
					bescherming des Allerhoogsten in de verlossing van Leyden te danken, en zich, in
					die redding, over de redding van het Vaderland ongeveinsd te verheugen.
Al voor langen tyd is my het beleg van Leyden als eene geschikte stoffe ter
					dichtöefeninge voorgekomen; en by de nadering van deszelfs tweede Eeuwgetyde
					besloot ik myn kunstvermogen daaräan te beproeven; en den braaven Burgemeester
					van der Werf, als een waardig Voorbeeld van een' rechtgeaart' Vaderlander en
					Regent voor te stellen.
Behalven van de Nederlandsche Geschiedenissen en de Beschryving en Historie der
					Stad, de Latynsche Gedichten van Janus Douza, en de naauwkeurige Werkjes van
					Zonhoven en Aldekerk, heeft het my mogen gebeuren gebruik te maaken van
					verscheidene schriftelyke aanteekeningen, die onder eenige oude en voornaame
					Familiën van Leydsche Regenten berustende waren, en my vriendelyk zyn
					medegedeeld; waarvoor ik de edelmoedige Begunstigers van mynen arbeid thans
					openlyk dankzegge.
't Zal, vertrouw ik, veelen myner Leezeren niet onaangenaam zyn, uit die
					berichten eenige byzonderheden aangaande den vryheidlievenden Burgemeester van
					der Werf te verneemen. Zyn Vader, Adriaan Vermeer, Lauwrens Maartenszoon, was
					Leeraar der Doopsgezinden; en is te Haarlem, werwaart hy zich begeeven had, om
					voor de gemeente aldaar te prediken, in den jaare 1537 om zyn geloof onthalsd;
					nalaatende eene Weduwe en vier Kinderen: Adriaan, Pieter, Nicolaas, en Barbara.
					Onze Burgemeester Pieter Adriaansz van der Werf (welken toenaam hy waarschynlyk
					verkregen heeft uit oorzaake van de groote Werf, die by zyne Zeemtouwerye lag,
					en van waar zekere straat te Leyden nog den naam van Werfstraat draagt,) was
					geboren in den jaare 1529. In den beginne van het jaar 1568 is hy, nevens zyne
					twee Broederen en veele andere welmeenende Lieden, om den Godsdienst, en uit
					vreeze voor den Hertog van Alva, naar Embden gevlucht; en, nevens zyn broeder
					Nicolaas, op den 31 sten Augustus des zelfden jaars door dien Hertog gebannen,
					met verbeurtverklaaring hunner goederen. Naderhand is hy, in den jaare 1570,
					1571 en 1572, Commissaris geweest van den Prins van Oranje, Willem den eersten,
					in Holland; en heeft zich in deeze en menigvuldige andere Commissiën, niet
					zonder merkelyke schade aanzyne goederen, en zelfs meer dan eens met het
					uiterste gevaar van het leven, altoos zeer yverig gekweeten ten nutte van 't
					Gemeenebest. Geduurende de beide Belegeringen, in de jaaren 1573 en 1574, was hy
					voorzittend Burgemeester der Stad Leyden; en heeft vervolgens nog tienmaalen de
					zelfde waardigheid bekleed. Tweemaalen is hy een Lid der Staaten van Holland
					geweest. Ook heeft hy, genoegzaam tegen zynen dank, toen in 1585 het Collegie
					van Gecommitteerde Raaden wierd opgericht, daar in zitting moeten neemen.
					Vervolgens nog in verscheidene gewigtige Commissiën gebruikt zynde, is hy
					overleden den 5den January, in het jaar 1604. nalaatende, van zyne eerste
					Echtgenoote, Aefjen Lauwrens, twee Zoonen en eene Dochter: Adriaan Pietersz,
					naderhand veertig in Raade, Burgemeester, en Ontfanger van de gemeenelands
					Middelen; en Dirk, en Elizabeth. By zyne tweede Echtgenoote, Ida van Tol, had hy
					geene kinderen. Uit zyne derde Echtgenoote, Maria Duyst van Voorhout, wierden
					hem twee Zoonen en twee Dochters geboren: Frans Duyst, naderhand Schepen;
					Adriaan, Geertruid, en Clara, gehuwd aan Bartholomeus van Assendelft, zoon van
					Jan Bartholomeus van Assendelft en Lucia van Banchem; by wien zy drie zoonen
					heeft nagelaaten: Jan, Pieter, en Adriaan; die, ter eere van hunnen Grootvader,
					Pieter Adriaansz van der Werf, een wit marmeren grafteeken hebben opgericht;
					waarschynlyk in den jaare 1660, in de Hooglandsche of St. Pancras Kerk; alwaar
					hetzelve heden nog gezien word.
't Is, dunkt my, onnoodig wegens de dichterlyke vryheid, die ik gebruikt heb, van
					den Bevelhebber Valdez en Jongkvrouwe Magdalena Moons binnen Leyden te brengen,
					voor den kundigen eenige verdediging te maaken; en ik vleie my, dat men, het
					stuk geleezen hebbende, over deeze schikking voldaan zal zyn.
Wat de Afbeeldingen der vyf Hoofdpersoonadiën van dit Dichtstukje betreft, die de
					Heer Pieter Meijer, met overleg van ons en andere goede Vrienden, uit
					hoogachting voor de verdiensten onzer Voorvaderen, heeft laaten vervaardigen, om
					voor of in hetzelve geplaatst te kunnen worden; dezelven zyn door den beroemden
					Houbraken, naar de bekende oude groote prenten gesneden: dat van Van der Werf
					door Philippe, en die van Jongkvrouwe Moons, Valdez, van der Does, en Boisot;
					door Cornelis Visscher gegraveerd; allen naar origineele afbeeldingen, en door
					Petrus Scriverius uitgegeeven, in den jaare 1649.
De Burgemeester van der Werf schynt in een ander gewaad verbeeld te zyn dan de
					Burgemeesterlyke tabbaard; een soort van toga, van zwart laken, van vooren ter
					wederzyde omgeslagen, en die omslagen ten voeten toe gevoederd met zwart satyn;
					verder met naauwe mouwen en opene armsgaten, waar men somtyds de armen doorstak,
					zonder de mouwen te gebruiken; ter wederzyde van het slinker zakgat van den
					tabbaard, hechte men met groote zilvren Romeinsche letteren den naam van Leyden:
					dus was de kleeding van Schout, Burgemeesteren en Schepenen van dien tyd; en is
					nog by sommige plegtige gelegenheden in gebruik.
De kleeding, in welke Magdalena Moons is afgebeeld, naar het origineele
					schildery, toen berustende, nevens dat van haaren Gemaal, Francisco Valdez, in
					het kabinet van haaren Broeder, den Raadsheer Pieter Moons, verstrekt een bewys
					van haaren rang; zynde dit het gewaad der aanzienlykste Vrouwen van dien tyd;
					naar een gebruik, waarschynlyk hier uit Vrankryk overgekomen; gelyk blykt uit
					afbeeldingen in Les Monumens de La Monarchie Françoise, van B. de Montfaucon;
					waarïn Elizabeth van Oostenryk, gemalinne van Karel den Negenden, Koning van
					Vrankryk; en de Hertoginne van Montpensier, op de zelfde wyze gekleed zyn, in 't
					jaar 1570. Zelfs schynt die kleeding reeds vyftig jaaren te vooren aan de
					Spaansche Vorstinnen eigen geweest te zyn; gelyk in het bovengenoemde werk
					blykt, uit de Afbeelding van Eleonora van Oostenryk, Zuster van Keizer Karel den
					Vyfden, en Gemalinne van François den Eersten, Koning van Vrankryk.
De Afbeelding van Valdez is in de Spaansche kleeding van dien tyd; en die van Van
					der Does en Boisot vertoonen de oude Hollandsche Krygsmans kleedinge der
					Bevelhebberen; de Burgers droegen een pansier en yzeren hoed, musket en forket;
					die spietsen voerden, droegen een harnas met een krop en morion. Het gewaad der
					Weezen van Leyden was toen eenigzins anders dan tegenwoordig. De Jongens waren
					gekleed in roode Wambuizen, waarschynlyk van Leydsche karsaai; behalven de
					slinker mouw, die wit was, hebbende aan de schouderen, of by het aanvoegsel van
					den arm by het lyf, een dikke naad of rol, tot onder den arm toe omloopende.
					Voorts een vry wyden rooden broek, roode kousen, zwarte schoenen, en een'
					zwarten hoed. Gelyk blykt in zeker kaartboek van Landeryen de Weezen van Leyden
					toebehoorende, gemaakt by Simon Arentsz Bruiningen, gezworen Landmeeter van
					Rynland, in den jaare 1593.
Ten besluite hoop ik dat myne poogingen, om myne Tydgenooten by deeze plegtige
					gelegenheid aan de deugden onzer Voorvaderen, en aan de weldaaden door den
					Allerhoogsten hen bewezen, die de grondslagen zyn van het heil dat wy thans
					genieten, te doen gedenken, hen niet onaangenaam zullen zyn. De zelfde krachtige
					Arm, die Leyden verlost heeft van het geweld eens magtigen Vyands, bewaare, eeuw
					uit eeuw in, ons dierbaar Vaderland by het onwaardeerbaar genot van Vrede en
					Vryheid!
Pieter Adriaansz. van der Werf, Burgemeester.
Cornelis Claasz. van Zwieten, Burgemeester.
Cornelis van Noorden, Burgemeester.
Jan Jansz van Baarsdorp, Burgemeester.
Jan van Hout, Secretaris.
Jongkheer Jan van der Does, Bevelhebber der Burgery.
Lodewyk van Boisot, Admiraal van Vlissingen.
Don Francisco de Valdez, Spaansch Bevelhebber.
Magdalena Moons, verloofde Bruid van F. de Valdez.
Elizabeth van der Werf, Dochter van den Burgemeester.
Muitend Volk.
Een Weesjongen.
Adriaan Willemszoon, Admiraal van Zierikzee.
Stads- en Zeekapiteinen, Raaden.
Gewapende Burgery.
Het TOONEEL is in de Stad LEYDEN, in het Huis van den Burgemeester Pieter
					Adriaansz. van der Werf.
Myn Vader! waar vertoeft ge? Ach! wist gy hoe verlegen
Ik omzwerf door al 't huis, en uitzie allerwegen
Naar uwe wederkomst, terwyl uw wys beleid
't Belegerd Leyden schraagt! helaas! myn hart beschreit
Al 't leed der Stad, myn leed, het onheil myner maagen,
Maar meest uw ongeval, ô oorsprong myner dagen!
Ach! is 'er dan geen einde aan uwe elende en smart!
Wat leed uw jeugd niet reeds in 't ouderminnend hart,
Toen wreede zieldwang om 't geloof uw' vroomen Vader
Deed knielen voor het zwaard als ketter en verraader!
Wat ondervond gy niet toen Neêrland door 't geweld
Des wreeden Alvaas wierd in rep en roer gesteld;
Toen die ontmenschte u doemde om huis en haard te derven,
En met oom Nicolaas in ballingschap te zwerven!
Ach! vind gy meer geluks, nu gy, van zorg doorknaagd,
De Stad een burg verstrekt, den last van allen draagt,
En, zelfs, in wederwil van weiflende Amptgenooten,
't Hoogmoedig Spanje 't hoofd nog voor dees Vest doet stooten?
Hoe duur, helaas! zal u uw moed en yver staan,
Indien de bange Stad in 't eind moet overgaan!
Hoe zal van Zwieten, hoe van Noorden zegevieren,
Als zy de Spaansche vaan van onzen wal zien zwieren!
Zy stooken in 't geheim het vuur der muitery,
En Baarsdorps woeste drift versterkt die razerny.
Myn Vader! al uw trouw kan Leyden niet behoeden,
En Spanjes dwinglandy zal hier haast toomloos woeden.
Elizabeth, Magdalena Moons.
Helaas! myn Hartvriendin! moest gy door uwe trouw
In Leydens deerlyk lot, in d' algemeenen rouw
Ook deelen nevens ons! ach! waart ge weg gebleven!
De zucht van 't bloed heeft my naar deeze vest gedreven.
Ik deelde, na 't ontzet, verheugd in uw geluk;
En deel, by 't nieuw beleg, vrywillig in uw' druk.
Het waar' my ligt geweest naar 's Graavenhaag te keeren,
Zo gy besloten had, op 't Vaderlyk begeeren,
Met my de ontroerde Stad te ontwyken in dat uur;
Doch niets bewoog uw ziel, dan de inspraak der natuur.
Zou ik, terwyl myn trouw myn' Vader meest kan baaten,
Myzelf beveiligen, hem in 't gevaar verlaaten;
Nu 't onverwacht beleg zyn nieuwe Gemalin,
Het waardig voorwerp van zyn trouwe huwlyksmin,
En myne Broedren, die als ik hunn' Vader eeren,
Belet van Rotterdam naar deeze Vest te keeren;
Nu hy, door deezen ramp beroofd van allen troost,
Zyn zwangre Gade mist, en, buiten my, zyn kroost?
Myn waarde Vader is het leven van myn leven.
Kan ik, om my te hoên, hem in dien staat begeeven?
Neen; schoon ik sterven moest als 't veege Leyden zwicht,
Nooit, nooit rouwt my een blyk van liefde en kinderpligt.
'k Misprys uw teêrheid niet: uw yver is rechtvaardig,
En de eedle Dochter van zo groot een' Vader waardig.
Ik bleef om u en hem vrywillig in deez' Wal,
Daar ik u beiden hoên, of met u sterven zal.
Ach! mogt, daar gy me om u en hem myzelf ziet waagen,
Hem myn verworpen raad in 't eind zo ver behaagen,
Dat ik 't verdrag bewerkte; en gy 't behoud der Stad,
By dat uws Vaders, aan myn zorg te danken had!
Neen, waarde Magdalene! ik prys uw loflyk poogen;
Doch 't redden van de Stad is buiten uw vermogen.
Men denke aan geen verdrag; te wel, helaas! geleerd,
Dat zich de Kastiljaan aan woord noch eeden keert.
Hoe dier het staat met Spanje in vreêverdrag te treeden,
Getuigt het rookend bloed van de overheerde Steden;
Dat bloed, 't welk nog om wraak aan 's Hemels vierschaar schreit,
En Leyden toeroept: Beef; zie Spanjes trouwloosheid.
Men wyte aan Spanje niet 't geen Alvaas razernye
Bedreef, tot vestiging van 's Konings heerschappye.
Hy koos een' slinkschen weg; en gaf, door spoorloosheên,
Tot wederspannigheid, en zelfs tot afval reên.
De nieuwe Landvoogd zal eerlang, door zachter wetten,
De Steden veiligen, het krygsvolk paalen zetten.
Mogt Valdez de eerste zyn, by 't mindren van de klagt,
Die hem de sleutels van 't gehoorzaam Leyden bragt!
Wat zou 't zyne eedle ziel een zuivre blydschap baaren!
Hy zoekt, ik ken zyn' aart, der burgren bloed te spaaren;
En stelt zyn glori in 't behouden van een Vest,
Die hoopeloos verzinkt in hongersnood en pest.
Uw zucht voor Valdez doet u 't best van hem vermoeden.
Zyn gunst niet, maar de gunst des Hemels zal ons hoeden.
Hoe hoog gy hem verheft, wy steunen in 't verdriet
Op 's Lands gerechte zaak, maar op zyn goedheid niet.
Ik schat waarlijk Valdez hoog; myne achting is rechtvaardig,
En maakte hem den naam van mynen bruîgom waardig.
'k Was reeds aan hem verknocht, indien 't beleg der Stad
Ons huwlyk tot dit uur niet opgehouden had.
Maar schoon ik hem bemin, gy weet hoe diep myn harte
In 't heil van Neêrland deelt. Gy weet met welk een smarte
My Alvaas wreedheid trof; en hoe ik, naar myn magt,
In Leydens zwaar beleg myn pligten heb betracht.
Romero wilde lang de Vest door storm doen bukken:
Ik deed zyn oogmerk door myn' Held tot nog mislukken.
Zo Valdez voor zyn' pligt hierin gevaar voorzag,
Hy had reeds meer dan eens gestormd voor deezen dag.
Hy kent de hagchlykheid der wisslende oorlogskanssen.
Hy heeft de Stad omringd met twee-en-zestig schanssen.
Tienduizend krygsliên, die vast vlammen op den buit,
Zien naar 't bevel des storms met roofzieke oogen uit;
Des onweêrstaanbren storms, die Leyden zal vernielen.
De burgery smelt weg in 't uitzien naar de kielen,
Waardoor ze ontzet verwacht in 't alleruiterst wee:
Al 't Land is vruchteloos herschapen in een zee.
Het water wast niet aan; en hoe 't Boisot moog' deeren,
Hy zal, zelfs voor zyn oog, de Vest zien overheeren.
Gy maalt my vruchteloos de grootheid van 't verdriet.
'k Vrees dat myn Vader-zelf ons lot te klaar voorziet.
Hoe bleek is zyn gelaat door 't zorgen, vasten, waaken!
Hoe dikwerf vind ik hem met traanen op de kaaken!
En als ik hem omärm, en troost naar mynen pligt,
Kust hy me, al zuchtend', met de traanen in 't gezicht;
En toont me, in weêrwil van zyn harte, wat gedachten
Hy heimlyk voed van 't lot dat Leyden staat te wachten.
Myn waarde Elizabeth! wat baat vergeefsch beklag?
Indien ge uw' Vader mint, beweeg hem tot verdrag.
Ik eer zyn vryheidzucht; doch met iets toe te geeven
Behoud men hen, die thans door pest en honger sneeven.
Helaas! waar of hy toeft? De raad was nooit voorheen
Zo lang...
Van Hout genaakt.
Elizabeth, Magdalena, Jan van Hout.
tegen van Hout.
Ach! keert ge dus alleen?
Waar liet ge uw' trouwsten Vriend?
van Hout
Ik dacht hem hier te aanschouwen;
Ik liet hem by 't Stadhuis; ligt word hy opgehouên.
De Vest is vol gewoels; en elk, die hem ontmoet,
Smeekt hem om troost of raad in zynen tegenspoed.
De Stad erkent in hem haar' allertrouwsten Raader;
De burgers eeren hem als hunn' geliefden Vader;
Als hy zyn' mond ontsluit hoort elk een hemelstem;
't Smeekt all' om zyn behoud, en alles oogt op hem.
Stel des uw hart gerust; hy zal terstond hier weezen.
Hoe staat het in de Stad?
Wy hebben 't ergst' te vreezen.
De Raad vergaêrde by het ryzend morgenlicht,
Om tot het uiterst' zich te kwyten van zyn' pligt,
Wanneer van Noorden straks elks deernis zocht te wekken
Door al 's Volks rampen op 't beweeglykst ons te ontdekken.
Hy maalde hoe de pest in wyk by wyk regeert;
Hoe 't volk, dien ramp ontgaan, door honger word verteerd.
Wy hebben, voer hy voort, in spyt van ons verlangen,
Geen' bode van Oranje of van de vloot ontfangen;
Ten zy de Hemel 't keere, is 't met de Stad gedaan.
Terwyl hy ons de elend' der burgren deed verstaan,
Wierd ons geboodschapt, dat een bende muitelingen,
Oproerig saamgerot, dreigde in de zaal te dringen.
Men stuitte hen een wyl, en pleegde inmiddels raad,
Wat best te doen stond in dien zorgelyken staat.
Doch eer men onderling tot een besluit kon komen,
Kwam 't volk, gelyk een vloed, ter raadzaal' binnen stroomen.
Een troostelooze hoop, verzwakt en uitgeteerd.
De wanhoop had hun hart en zinnen overheerd.
Een van hen voerde 't woord, en wekte elks medelyden
Door 't maalen van 't gebrek, waarmeê men had te stryden,
En eischte vrede of spys, tot mindring van den nood.
Fluks rees een groot geschreeuw, van vrede, vrede, of brood!
Maar 't geen de welgezinde een billyk omzien baarde
Was dat een deel des Raads zich voor hunn' eisch verklaarde.
Dit is de vrucht, helaas! van Baarsdorps woeste reên.
Hy houd de Spaansche zy'.
Hield hy die slechts alleen,
En had de Vesting niets dan zyne drift te schroomen.
Maar ach! van Zwieten zelfs is eindlyk uitgekomen.
Hy sterkte 't muitziek volk, met loosbelegde taal;
En zwoer, met dieren eed, dat hy, die menigmaal
Naar vrede had gewenscht, 't verdrag had aangeprezen,
Geen heillooze oorzaak van der burgren moord zou weezen;
En dat, indien men hem gehoor gaf, deezen dag
Getuige weezen zou van 't sluiten van 't verdrag.
Maar 't kleenste en beste deel van Leydens achtbre Raaden,
Bewust dat ons de vreê min baaten zou dan schaaden,
Vertoonde 't volk den ramp die hen te wachten stond
Zo Spanje hier zyn woord, als korts in Haarlem, schond.
Dan waar' 't beklag te laat en 't onheil niet te ontwyken:
Romero had zyn roof- en moordzucht steeds doen blyken;
Maar boven allen toonde uw Vader 't volk hunn' pligt,
Beklaagde hunne elend met traanen in 't gezicht;
Verhief hunn' moed, en zwoer, dat zy die hen vertzaagden,
Veel minder dan hyzelf hun deerlyk lot beklaagden;
Dat hy het volk beminde, en, tot bewys van trouw,
De Stad beveiligen, of met haar vallen zou.
Hy stelde toen al 't schoon der vryheid hen voor oogen.
Het naadren van de vloot; de magt van 't Alvermogen;
En won in 't eind zo veel, door zyn welspreekendheid,
Dat deeze storm bedaarde, en hy, door zyn beleid,
De burgery bewoog zich met veréénde krachten
Te kwyten van haar' pligt en op 't ontzet te wachten.
Terwyl door Raad en Volk hem eerbied wierd betuigd,
Vertrokken we in triomf, van allen toegejuicht.
Ligt heeft het muitend Volk iets ergers voorgenomen.
Helaas! hy toeft te lang. Zyn afzyn doet my schroomen.
Schep moed; daar is hyzelf.
Elizabeth, Magdalena, van Hout, Pieter Adriaansz van der Werf, Cornelis
						Claasz van Zwieten, Cornelis van Noorden, Jan Jansz van Baarsdorp.
Myn Vader! welk een vreugd!
van der Werf
Hoe dus beschreid myn Kind! Bedwing uw ongeneugt.
Gy ziet, door 's Hemels gunst, my weder in uwe armen.
Ligt zal zy over ons en Leyden zich erbarmen.
Men steune op haar-alléén, en kwyt' zich van zyn' pligt.
Tegen van Hout.
Na 't scheiden van den Raad ontfingen wy 't bericht,
Dat niets Romeroos drift tot stormen kan bepaalen,
En Valdez zich in 't eind' door hem liet overhaalen.
Wy hebben deeze maar' den Hopliên meêgedeeld;
Doch ze is voor 't weerloos volk, zo veel men kon, geheeld.
De burgers zyn getroost den aanval af te wachten.
Wat weêrstand wacht gy toch van hun verzwakte krachten?
Vergeef myn ronde taal; 'k doe ze u uit nood verstaan.
Een enkle storm doet ons, doet al de Stad vergaan.
Ik durf myn woord, myn hoofd, voor Valdez deugd verpanden:
Sluit een verdrag met hem. Vertrouw u in zyn handen.
Beschouw wat deerlyk lot de Stad te wachten staat
Indien ze in 't stormen aan den Spanjaard overgaat.