floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
En t'onrecht voor een' vremdeling geacht:
Want hy is een inboorling, van geslacht
Een recht Thebaen, en burger dezer veste.
Elende is hem beschoren. blint ten leste,
En pracher, arm van middelen, zal hy
Met eenen stock in vreemde heerschappy
Vertrecken: en de waerheit wil betoonen
Dat hy is broêr en vader van zijn zoonen,
En teffens zoon en man, och al t'onwaert,
Der vrouwe, die hem heiloos heeft gebaert:
Dat hy, by haer in bloetschand dus gezeten,
Zijn vader heeft vermoort en dootgesmeten.
Vertreck nu, lust het u, en ga in 't hof,
En vorsch het na: en zoo gy endtlijck stof
Van valscheit vint, en u van my bedrogen,
Zoo achtme een' dwaes' waerzegger, stout op logen.
Wie magh het wezen, en waer steeckt
De man, van wien Apollo spreeckt,
En galmt uit Delfis holle klippen
Door zijn waerzeggers mont en lippen,
Dat hy met zijn bebloede hant
Het grootste schelmstuck van het lant
Bedreven heeft. 't is tijt met paerden
Te vlieden, en de vlught t'aenvaerden:
Want Godt Jupijns vergramde zoon
Wil, toegerust uit zijnen troon
Met vier en blixem, en 't verbolgen
Onschuwbre nootlot hem vervolgen:
Want van Parnassus top, vol sneeu,
Loopt een gerucht en lantgeschreeu,
Dat elck hem, die zich wil versteecken,
Vast naspoort in de steenrotsstreecken,
En bosch, en hol: gelijck een stier
In 't eenzaem omdwaelt gins en hier,
En loeit. dees balling, droef aen 't zuchten,
Pooght dus de godtspraeck snel t'ontvlughten,
Die hem verraet in alle steên:
Maer och, 't gerucht snort om hem heen,
Met zijne vlugge en snelle pennen.
Hy kan den naklanck niet ontrennen.
De wijze en ziende blindeman,
Melt gruwlen, grooter als men kan
Ontkennen, of met reden stuiten.
Ick twijfel wat my staet te sluiten,
Hang tusschen hoop en vrees gevat.
Ick sluit niet, zie nu dit, dan dat.
Wy hoorden noit voorheen, noch weeten
Wat twist alle eendraght heeft versmeten,
En Polybus, en Labdakus
In hunne zoonen fel aldus
Laet worstelen. op welcke blijcken
Zal ick met reden vonnis strijcken,
En Edipus, daer 't volck om zucht,
Verwijzen op een los gerucht?
Zal ick nu Labdakus hanthaven,
Om naer te vorschen, naer te draven,
Te zoecken welck een vreemdeling,
Ons onbekent, dien moort beging?
Maer Godt Apol, en Jupiter
Zijn wijs, zien elx bedrijf van ver.
Dat nu waerzeggers, hoe vermeeten,
Veel meer dan andre menschen weeten
Blijckt niet zoo klaer: dewijl gewis
d'Een snediger dan d'ander is:
Weshalve ick luistren zal geduldigh,
En niemant, wie den helt beschuldig',
Toevallen, eer men recht verstaet
Een grontbewijs, 't welck zeker gaet:
Want klaer is 't dat, om hem te schaden,
De rotsmaeght 't raedtsel gaf te raeden
Den man, wiens wijsheit bleeck zoo prat,
Tot heil van d'aengevochte stadt,
En vreught van Thebens burgeryen,
Door hem ontslagen van haer lyen;
Waerom ick zulck een' wijzen man
Niet voor een' booswicht houden kan.
O burgers, 'k heb verscheide hooren zeggen
Dat my de vorst veel quaets te last durf leggen.
'k Verschijn hierom als een wiens eer het raeckt:
Want heb ick 't zoo met woort of werck gemaeckt,
Zoo lust het my, te schandelijck betegen,
Niet langer 't licht t'aenschouwen, als een' zegen:
Want zulck een klanck bevleckt mijne eer en faem
Te gruwelijck, en brantmerckt mijnen naem
Ten hooghste, mits my elck en gy moght heeten
Een stedepest, en bozen ingezeten.
Misschien wort gy betight door onbescheit
Van gramschap, niet uit errensthaftigheit.
Wie drijft dat door mijn raet en welbehaegen
's Waerzeggers mont valsch antwoorde op zijn vraegen?
Dit wort gezeght, doch 'k weet niet met wat hart.
Betight hy my van 't schelmstuck, dat elck smart,
Met meeninge, en ernsthaftigh, zonder veinzen?
Dat weet ick niet, die 't hof in zijn gepeinzen
En daeden niet doorzien kan, als 't behoort.
Maer zie, daer komt de koning uit de poort.
Hoe nu? wat jaeght u herwaert, zonder schroomen?
Durft gy verwaent noch hier ten hove komen,
Daer 't blijckt dat gy den vorst hebt omgebraght,
En my van 't rijck beroven wilt met kracht?
By Jupiter, zegh op: toen gy vermeeten
Dit voornaemt, hielt uw heerschlust, dol bezeten,
My voor een dwaes, en suffer? dochtge dat
Ick zinneloos, gansch geen gevoelen had,
Noch merckte dat men toeleide om door laegen
My uit den troon, en buiten 't rijck te jaegen?
Of schijnt dit noch geen zinneloos bestaen,
Ontbloot van volck, en gunst, de hant te slaen
In iemants rijck, waer naer men plagh te poogen
Door hulp van veele, en rijckdom, en vermogen?
Gy weet wel watge drijft. aengaende 't geen
Gy zeght: hoor toe: vat eerst de zaeck met reên,
En oordeel dan met kennisse, en bescheiden.
Gy weet een zaeck wijtloopigh uit te breiden:
My schort het slechts aen ooren nu ter tijt.
Ick merck hoe gy op my gebeten zijt.
Hoor eerst het geen ick zeg: de zaeck is 't waerdigh.
Ontken niet dat gy boos zijt, en quaetaerdigh.
Is onverstant, en heet hardneckigheit
By u een deught; gewis gy zijt misleit,
En zinneloos.
meentge uwen vrient t'ontmoeten
Dus smaedelijck, en niet dien smaet te boeten?
Gy zijt misleit.
'k beken uw reên zijn goet:
Maer toon waerin ick u met smaet ontmoet.
Hebt gy geraên of niet dat ick zou zenden
Een' bode naer den overal bekenden
Waerzegger?
ick beken dit gaerne mê.
Hoe lang is 't leên dat Laius?
wat hy deê?
Want ick versta dit niet.
geraeckte om 't leven?
't Is lang geleên dat Laius quam te sneven.
Was toen al mê's waerzeggers kunst in zwang?
Hy was by elck in eere al overlang.
Heeft hy wel oit van my gerept te vore?
Mijns weetens niet: dat quam my noit ter oore.
Hebt gy toen naer dien moorder noit getaelt?
Ja trouwen: maer hy bleef onachterhaelt.
Hoe? waerom quam dees wichlaer dit niet mellen?
Dat weet ick niet, en wil geen vonnis vellen
Van 't geen ick niet begrijp, noch kan verstaen.
Gy zoudt gewis by ieder danck begaen,
Indien gy 't wist, en rustigh openbaerde.
Wat's dit? zoo 't my bekent waer, ick verklaerde
Dit stuck, en zoud 't niet zwijgen, neen, ô neen.
't En waer gy eerst met hem quaemt overeen,
Noit zey hy dat ick Laius ley ter neder.
Of hy dit zeght, dat weetge: en ick wil weder
Uit u verstaen 't geenge uit my trecken wilt.
Doorzoeck het vry; ick zal, wat tijt gy spilt,
Noit moordenaer van Laius zijn bevonden.
Is zuster niet door trou aen u verbonden?
Ick lochene geensins het geen gy vraeght.
Bezitge niet een rijck met haer, en draeght
Den koningsstaf gemeen met uw verkoren?
z'Is in 't bezit, als zy bedong te voren.
Zoo kan ick met geen recht de derde zijn.
Hier hapert nu uw trou in allen schijn.
Geensins, zoo gy my hoort, als ick u hoorde.
Bedenck eerst of oit heerschlust, mensch bekoorde
In staetgevaer te leven, liever dan
Gerust en stil te slaepen, verre van
Bekommering. gewis my zou niet lusten
Te heerschen, en my zelven dus t'ontrusten.
'k Liet liever my gebiên, dat min bezwaert
Dan heerschen. dit 's een recht gemaetighde aert.
'k Gebruicke nu door u wat ick begeere
Gansch buiten zorgh. zat ick in staet en eere,
Dan stontme veel te doen door dwang met pijn.
Hoe zoume 't rijck dan aengenaemer zijn,
Als heerschen, en bevrijt zijn van verdrieten?
'k Ben niet zoo dwaes, of wil veel eer genieten
Het goet, dat my tot overwinst gedijt.
Nu kieze ick al wat mijn gemoedt verblijt.
Nu mint my elck. nu loopenze om my draven,
Dat ick by uw gena hen magh hanthaven.
Hoe zoude ick dan door heerschlust, als berooft
Van zinnen, al dit heil zien over 't hooft?
Een boos gemoedt is onwijs in 't bejaegen.
Die raetslagh liet ik nimmer my behaegen,
Zou niemant oock hanthaven in dat werck:
En eischtge klaer bewijs: vraegh Delfis kerck
Of ick niet recht die godtspraeck u ontlede:
En vint gy dan 's waerzeggers mont, my mede,
Op valscheit, en bedrogh, zoo strafme vry
Aen 't leven, door veel stemmen, u, en my
Veroordeelt: maer leer kloeck u zelf mistrouwen,
En my alleen hier schuldigh aen te houwen
Uit achterdocht: want hoe kan 't billijck zijn
De bozen vroom te noemen, zonder schijn
En wettigh blijck; en weder, zonder reden,
De vroomen, als misdadigen, te treden?
Een' trouwen vrient te bannen, is een quaet
By my zoo groot, als die zich zelf verraet,
En 't leven, dat wy 't allereêlst waerdeeren.
Maer nu de tijdt zal 't ons op 't zekerst' leeren.
De tijdt ontdeckt allengs den vroomen: maer
Een dagh alleen stelt boze in 't openbaer.
O koning, hy spreeckt recht. gy moet u hoeden
Te struickelen door reuckeloos vermoeden.
Wie schichtigh recht, beklaeght zich licht te laet.
Als iemant snel door heimelijck verraet
Het rijck belaeght, moet mijn beraet niet draelen:
Want zit ick stil, zijn aenslagh zal niet faelen:
Hy voert zijn loos beleit en kloeck besluit,
My ten bederve en val, volkomen uit.
Wat eischtge dan, dat ick ten rijcke uit vliede?
Geensins, maer sterf in 't rijck: want ick verbiede
Dat gy 't ontvlught.
wanneer bewijstge wat
U stof geeft tot dien haet, op my gevat
Zoo dootelijck?
zult gy my dan niet wijcken,
Noch zwichten voor 't gezagh van Kadmus rijcken?
My dunckt dat gy geensins ten beste raet.
'k Beoogh mijn nut.
en 't pastme in dezen staet
Dat ick my zelf bedachtzaem ra ten goede.
Maer gy zijt boos.
en of gy 't niet bevroede?
My past nochtans 't gebiet, by elck ontzien.
Geensins, zoo gy met onrecht wilt gebiên.
O stadt, ô stadt.
Dees stadt behoort my mede.
Niet u alleen.
gy koningen, houdt vrede.
Ick zie mevrou Jokaste uit 's konings hof,
Ter goeder tijt, hier aentreên, die dees stof
Van tweedraght zal wechneemen naer 't betaemen.
Jokaste
Rampzaligen, hoe wecktge hier te zamen
Te reuckeloos dit stadtgerucht op straet?
Of schaemtge u niet, daer 't lant in arbeit gaet
Van zwaericheên, te razen, en krackeelen
Om uw byzondre en eigene verscheelen?
Mijn heer, naer 't hof: gy broeder, naer uw huis.
Verweckt om kleen belang geen lantgedruis.
Och zuster, och uw man, een hart moet yzen,
Betight me, en durf by andren my verwijzen,
Op dat men my strafschuldigh 't rijck uit stoot',
Of met een' glimp veroordeele ter doot.
'k Beken dat ick vernam op welcke gronden
Hy mijnen staet belaeght door loze vonden.
De donder my, als een' verwaten, sla,
Quam ick, gelijck gy zeght, uw' stoel te na.
By Jupiter, mijn heer, mijn uitverkoren,
Geloof hem om dien dieren eedt, gezworen
By al de Goôn, in 't aengezicht van my,
En 't byzijn van dees gansche burgery.
O koning, ick verzoeck het, wil toch hooren,
En overweegh de zaeck wel rijp te voren.
Wat wiltge? dat ick voor hem wijcken zal?
Dat gy hem, noit gerekent in 't getal
Der dwazen, en die heiligh heeft gezworen,
Beschut, en houdt in eere naer behooren.
Weet gy wel watge wilt?
dat weet ick, ja.
Epidus
dat gy met ongena
Een' vroomen en onnooslen vrient om dingen,
Die doncker zijn, zoo schandelijck wilt dwingen
Het gansche lant te ruimen.
weet dan vry,
Wanneerge dit met ernst verzoeckt van my,
Bestaetge zelf my uit het lant te jagen.
By al de Goôn, en 't licht van Febus wagen,
Dit drijf ick niet, of moet, van Godt en al
Mijn vrienden droef versteecken, gaen ten val,
Is dat mijn wit: maer 't jammer, en de smerte
Des vaderlants quetst my zoo diep in 't harte,
Oock dat dit quaet uit uwen boezem vloeit,
En d'eerste elende aldus noch wast en groeit.
Hy ga dan heene, en moet ick gansch bederven,
En, schendigh uit mijn rijck verdreven, zwerven,
Ick eere noch uw aenzicht, dat gy wascht
In tranen, maer versma dien snooden gast:
Want waer hy is, mijn haet zal op hem kleven.
Gy blijft verhardt, al schijntge toe te geven:
Maer zwaerder viel 't gaeft gy uw gramschap toe:
Want zulck een aert streckte eerst zijne eige roe.
Vertreck, ga heen: gy hoort wat wy u heeten.
'k Zal heengaen, en by u, op my gebeeten,
Versmaet zijn, doch by 't volck niet ongeacht.
Mevrou, waerom vertoeftge door uw maght
Hem uit het hof, en uw gezicht te leiden?
Byzonder nu ick klaer verneem in 't scheiden
Hoe jammerlijck het hier gelegen is?
Een ongelijck gevoelen, ongewis
En los, is hier gerezen onder 't spreecken.
Onbillijcke beschuldigingen breecken
Mijn hart van rouw.
komt dit van wederzy?
en wat broght een ieder by?
Ick heb genoegh, genoegh: nu alle staeten
In lijden zijn, is 't beter dat wy 't laeten
Daer zy 't gespreck by lieten, en den strijt.
Gy ziet waer toe uw drift vervalt, die zijt
Of gaet voor vroom, en in dit bitter lijden
Ontsteltge noch mijn' geest, en laetme glijden.
O koning, ick zey menighmael voorheen,
'k Most onwijs zijn, en afgedwaelt van reên
En recht begrijp van 't nut des staets te weeten,
Begaf ick u, in zulck een' last gezeten:
Want gy hebt volck, en vaderlant, verdruckt
Van jammeren, geredt, den noodt ontruckt,
Zoudt gaerne, was 't in uw vermogen, heden
Uw ampt en staet met eere en deught bekleeden.
By Jupiter, ô koning, zeghme voort:
Hoe zijtge dus afgrijsselijck gestoort?
'k Zal zeggen [want ick eere u boven allen,]
Wat Kreon voor een' raet, naer zijn gevallen,
Nam tegens my.
verhael 't, zoo 't u behaeght,
Indien gy hem rechtvaardigh hebt beklaeght.
Hy zeght ick dorst vorst Laius nederleggen.
Zeght hy 't uit zich? of uit een anders zeggen?
Tiresias, die schelm, vlieght van zijn hant,
Geeft elck dit in den mont door 't gansche lant.
Al wat gy van u zelven zeght laet vaeren,
En hoor my: leer dat geen, hoe rijp van jaeren,
Geen sterflijck mensch waerzeggery verstaet.
Dit zultge uit my verneemen in der daet:
Want Laius liet voorheen 't orakel spreecken,
In Delfis kerck: dit laet ick hier nu steecken,
Behoudens dat ick zegh hoe hy verstont,
Uit Godt Apol, of uit zijn Priesters mont,
Dat hy, gelijck het lagh by nootlots orden,
Van zijnen en mijn' zoon vermoort zou worden:
En zoo de faem ons aenbroght, als iet waers,
Is Laius van uitheemsche moordenaers
Verslagen, op een' drysprong: maer den jongen,
Dry dagen out omtrent, liet hy, gedrongen
Van zorge, met een koorde door elck been
Geslagen, van de dienaers ergens heen,
Bezijden 's weeghs, op woeste bergen draegen.
Doch Godt Apol, berechter op uw vraegen,
Heeft op die wijs geensins te weegh gebraght,
Volvoert dat zich de zoon door vaderslaght
Vergrijpen zou; noch Laius, bang voor 't sneven,
Dat hem zijn zoon zou brengen om het leven.
Dies, schoon dit van 't orakel wert gespelt,
Zijt hierom niet bekommert, noch ontstelt:
Want Godt kan naer zijn wijsheit licht ontdecken
't Geen hy verstaet tot nodigh heil te strecken.
Mevrou, hoe wort mijn ziel en geest ontstelt,
Nu ick verneeme en hoor wat gy vertelt!
Wat kommer perst u dus ontstelt te spreecken?
Uit uw verhael is ons dan klaer gebleken
Dat Laius op een' drysprong wert ontzielt.
Dit wert gezeght, en duurt.
En waer geviel't?
In Focis, daer de wegen vry en open
Van Delfis en van Daulis t'zamenloopen.
Hoe lang geleên? wanneer gebeurde dit?
Recht eer gy raeckte op stoel, in 's lants bezit,
Quam deze stadt die droeve maer te hooren.
O Jupiter, wat hebtge my beschoren?
Wat schiet u in het hooft, dat gy dus vreest?
Ay, vraeghme niet. maer hoe was hy van leest?
Hoe oudt was hy?
Heel groot: het haer aen 't grijzen:
Van opzicht u niet ongelijck.
Nu rijzen
Mijn haeren: want ick duchte voor mijn ziel,
En dat mijn vloeck onweetende op my viel.
Wat zeghtge? ick zie, ô koning, met medoogen,
Verbaest van schrick en angst, u onder d'oogen.
Hoe beeft mijn hart, van vreze dat misschien
Tiresias te verre heeft gezien!
Doch klaerder zult gy my dit stuck verklaeren,
Zoo gy my noch een zaeck wilt openbaeren.
Ick schricke me. wat vraeghtge noch? gewis
Is 't my bekent, 'k zal zeggen als het is.
Ging hy langs 't velt alleen met dry of vieren,
Of volghde hem een lijfstoet van staffieren,
Gelijck een' vorst en koning voeght voor al?
Zy waren vijf te zamen: in 't getal
Was een heraut, en Laius op een' wagen
Reedt heene.
och, och, 't begint hier op te daegen.
Maer wie heeft u dees tijding aengebraght?
Een dienaer, die het nau ontliep met kracht.
Is dees oock t'huis, en by der hant te krijgen?
O neen: maer toen hy u ten troon zagh stijgen,
Na Laius doot, greep hy my by de hant,
En badme of hy moght trecken op het lant,
Om daer het vee te hoeden in woestijnen,
En zelden hier ten hove te verschijnen.
'k Gaf hem verlof, die waert was grooter eer.
Bestel dat hy hier haestigh wederkeer'.
Het zal geschiên: maer zeghme eens: om wat reden?
Ick ben beducht, en vreze 'k hebbe heden
Te veel gehoort, en wil dees zaecken klaer
Naspooren.
Hy zal haest verschijnen: maer
Magh ick het geen u pijnight nu niet hooren?
Ick zal 't u niet verbergen, mijn verkoren,
Naerdien ick schier mijn wit beschieten kan.
Want wien zoude ick dit liever melden dan
Aen u, nu ons dit lot is toegevallen?
Mijn vader, een Korinter, en by allen
Zoo groot geacht, was Polybus genaemt,
En Merop hiet mijn moeder. ick befaemt,
Was in de stadt, by al de burgerye,
Gezien, tot dat my dit ['t welck ick belye
Verwondrens waert,] gebeurt, maer mijnen staet
Niet paste: want een heer, door overdaet
Van dranck vervoert, steeckt op, vaert uit, en lastert,
En scheltme voor een' vondeling, een' bastert.
Ick, dus gehoont, verkropte 't nau dien dagh:
Maer 's andren daeghs genaeckte ick met beklagh
Mijn 'vader, en vrou moeder, ondertaste
De zaeck: en zy, dewijl men my belaste
Met dit verwijt, vergramden, meer dan oit
Voorheene, op hem, die dit had uitgestroit:
En ick, hoewel mijne ouders my beminnen,
Krop dit verwijt in mijn gemoedt, van binnen
Vol hartewee. ick reis naer Delfis kerck
Zoo stil, dat geen der ouderen het merck':
En Godt Apol, wiens antwoort ick quam hooren,
Voorspeltme niets, uit zijne donckre kooren,
Dan schricklijkheên, en jammer, en hoe 't lagh
By nootlot, dat ick noch mijn' bruiloftsdagh
Zou vieren, en in moeders echt my mengen,
Een gruwzaem kroost by haer ter weerelt brengen,
Vermoorden zelf mijn' vader, die my teelt.
Ick, die my al dees schricklijckheên verbeelt,
Sloot, dus gedreight van mijn geboortestarre,
Korintenlant t'ontwijcken, en heel verre
Van daer te vliên, om dit schandael t'ontgaen,
Het welck ick uit Apollo had verstaen.
'k Vertrecke, en koom, [zoo 'k heb uit u vernomen,]
Daer Laius is vermoort, en omgekomen:
En toen ick nu ['k beken het u recht uit,]
Ter plaetse quam, daer zich de drysprong sluit,
Bejegentme een heraut, en op een' wagen,
Een oude [zoo gy my hebt voorgedraegen,]
Van runderen getrocken. dees bestaen
My uit den wegh te drijven, en te slaen.
Ick toornigh, sla den voerman, die braveerde,
My uit den wegh te rugge stiet, en keerde:
En d'oude sloeghme, als ick quam tot hem treên,
Met kracht op 't hooft, wel tweemael achter een,
Wert ruim betaelt met mijnen staf geslagen
In eene reis, dat hy steil uit den wagen
Ter aerde stort: voorts velde ick al den stoet.
Indien ick nu een spruit ben uit het bloet
Van Laius, waer is ergens zulck een snode
Als ick? wat mensch leeft zoo gehaet van Gode,
Nu my geen vreemde of burger bergen moet,
Noch staen ter spraecke? elck stootme met den voet
Ten huize uit. 'k heb met zweeren al de vloecken
Op mijnen hals gehaelt door 't onderzoecken.
Geen ander, maer ick zelf heb dit verweckt,
En 't bed des doôn met deze hant bevleckt,
Waer door hy quam te sneven. wie is bozer?
Of ben ick noch, by wien geen godelozer
Geleken wort, niet heel en al besmet?
Is 't vliedens tijt? ick balling uitgezet
Zal vaderlant noch vrienden met mijne oogen,
Na dezen dagh, niet meer aenschouwen mogen.
Moet ick slechts niet mijn moeders bruitbed flus
Ontheiligen, en zelf oock Polybus,
Mijn' vader, die my teelde, en won, en voede,
Ombrengen? of sluit hy niet als een vroede,
Die zeght dat my fortuin dit overzent?
O oppergoôn daer boven, keer en went
Het zoo, dat ick dien dagh niet magh beleven,
Maer eer den geest en lesten dootsnick geven
Dan mijne ziel zoo schendigh wert besmet.
Dit hooren valt verdrietigh: doch ontzet
U niet, noch geef den moedt niet gansch verloren,
Voor dat gy komt bescheit uit hem te hooren.
Dees hoop schiet my noch over, anders geen,
Dan dat ick wacht bescheit uit 's herders reên.
En als hy komt, wat wiltge dan toch maecken?
'k Zal 't zeggen. spreeckt hy dan van deze zaecken
Als gy, zoo ben ick vry van dezen moort.
Wat hebtge uit my voornaemelijck gehoort?
Gy zeght hy melt dat dees van moordenaeren
Is omgebroght. zoo hier veel schelmen waren,
Hebbe ick hem niet vermoort: dewijl een man
In veelen niet gerekent worden kan.
Maer zoo een man alleen hem heeft verslagen,
Kan elck met recht van manslaght my beklaegen.
Hou dit voor vast. oock kan hy nimmer dat
Veranderen, het welck de gansche stadt,
Niet ick alleen, gehoort heeft met haere ooren:
En wijckt de knecht van 't geen hy sprack te voren,
Noch spreeckt hy van vorst Laius doot niet recht,
Gelijck Apol te Delfis had gezeght,
Dat hem mijn zoon most doôn: nu liet dees 't leven
Voorheene, en quam voor 's vaders doot te sneven:
Dies ickme aen geen waerzeggery vergaep.
Gy spreeckt zeer wel: doch zent om hem een' knaep.
Verzuim dit niet.
'k zal 't doen: maer treênwe binnen.
'k Wil zonder uw behaegen niets beginnen.
Och, ofme 't nootlot gunnen wou
Dat ick d'eerwaerdigheit en trou
Der heilge spreucken, en elck werck
Volbroght, van 's hemels wetten sterck
Bezegelt, en die overal
Ontfangen zijn, als hemelval,
En Godt den vader anders geen'
Voor oirsprong kennen: daer niet een
Der sterfelijcken deel aen hadt:
Daer tijt noch ouderdom op vat.
Het onrecht baerde dwinglandy,
Die reuckloos packt haer rovery,
En wat men inhaelt met gewelt:
En, als zy zit in top gestelt,
Nootwendigh neêrstort uit haer' staet,
Dewijlze slimme gangen gaet.
Ick bidde Godt dat hy dit pleit
Der stadt niet tot ons onheil scheit:
Want om te raecken uit dees klem
Laet ick hem gaerne d'eerste stem.
Wie 't heiligh recht met werck of woort
Schoffeert; en geensins eert, als 't hoort,
Noch weiniger des hemels raet,
Vervalle elendigh van zijn' staet,
Zoo hy bekoort van snoode min,
Noch vlamt op schandelijck gewin,
Het hart van geen godtloosheit spaent,
De hant, moetwilligh en verwaent,
En zonder vreze voor Godts troon,
Durf slaen aen dingen, hem verboôn.
Wat mensch, vergeet dees al zijne eer,
Bedwingt door reden zijn geweer,
Als ondeught stout in staet blijft staen?
Wat lust het my ten rey te gaen?
Men heeft dan echter geene reên
Godtvruchtiglijck naer Delfis heen,
Het hart van Grieckenlant, voortaen
By Godt Apol om raet te gaen,
Noch naer Olympia, 's lants wijck,
Zoo niet de waerheit ieder blijck.
O Jupiter, verstaetge dit,
In 't albestierende bezit,
't Welck eeuwigh duurt; betoon in 't endt
Dat u dees dingen zijn bekent:
Want Godt Apolloos eer heeft uit,
En Delfis overout besluit,
Gespelt aen Laius in zijn kracht:
Leght in den gront, en gansch veracht.
Lantsheeren, ick nam voor een' geur te branden,
Met wieroock en kerckkranssen in de handen,
Ten offer naer der Goden kerck te treên:
Want Edipus wort van zorghvuldigheên
En veelerley bekommeringen kraftigh
Gedreven, en hy draeght zich niet manhaftigh,
Gelijck het voeght een' man, die al 't verleên
En wat'er voor de hant is tegens een
Kan weegen, maer hangt gansch aen quaede maeren,
Die enckel schrick in zijn gedachten baeren.
Dewijl dan al mijn onderwijs niet baet,
Neem ick, Apol, u tot een' toeverlaet,
Als allernaeste, op datge mijn gebeden
Verhoorende, ons, dus droevigh aengestreden,
Wilt redden: want wy vrezen algelijck,
Naerdienwe zien den stierman van het rijck
Dus moedeloos.
Forbas
gy heeren, kuntge ons wijzen
Waer 's konings hof en hooge tinnen rijzen?
Doch zeght vooral, zoo gy het trouwen weet,
Waer hy zich houdt.
daer toont zich 't hof zoo breet.
Hy zelf, ô gast, is binnen, 's volx behoeder,
En dees mevrou is zijner kindren moeder.
Ick bid dat al haer doen tot heil gedy,
En datze altijt verheught verkeere by
Geluckigen, dewijl hy is haer gade.
O gast, ick wensch u zegen en genade,
En welvaert om dien aengenaemen groet.
Maer zeghme: wat's uw bootschap? op wat voet
Verschijntge hier?
uw' heere, en 't hof ten goede.
Wat goet? zegh op, dat ick het klaer bevroede,
En uit wat hoeck gy herwaert komt dit pas.
Ick koome van Korinthe. 'k zal 't u ras
En met een woort beknopt en kort verklaeren.
'k Breng teffens u heel blijde en droeve maeren.
Wat's dit gezeght? wat twijfelachtigheit
Van spraeck is dit?
ick spreeck, gelijck men zeit
In Isthmus, dat hem 't volck zal koning kroonen.
Wat's dit? bezit dan Polybus de troonen
Van 't rijck niet in zijn' ouderdom?
neen wis,
Want hy al doot, en oock begraven is.
Wat zeght gy, bode? is Polybus verscheiden?
Is 't valsch, zoo sla de moort my.
zonder beiden,
Staetjoffer, voort. wat toeftge dit terstont
Uw' koning aen te zeggen? Delfis mont,
Apolloos mont, waer zijn uw wichleryen?
Want Edipus, beangst voor lange tyen
Dat hy dien man moght dooden, al te snoot,
Wert balling, en vorst Polybus is doot,
Zijn eigen doot gestorven, niet verslagen
Van Edipus, gelijck men hoort gewagen.
Jokaste, mijn getrouwe gemaelin,
Wat roeptge my by u door 't hofgezin?
Ick bidde u, hoor dien man eens met verblyen.
Waer blijven nu die schoone wichleryen?
Dien man? wie is 't? wat tijding of hy heeft?