floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Aan ons voorzegd; en hoe haar wraak, verhit op moord
Der Medeminnares, met een haar Ega smoort
In zyn doorluchtig bloed. Zy voelt zig heftig prangen
Van naberouw; en valt, met razerny bevangen,
In onmagt onder al de naare dooden heen.
De tempel word vervult met zuchten en geween,
Daar de eene sterft van druk, en de ander smelt in traanen.
Terwyl zich yder poogt het spoor ter wraak te baanen,
Maakt u myn droeve tong den snooden moord bekent.
Ik zou vernoegd zyn, als ik, vry van alle elend',
En 't woeden des Tirans, mogt van de Goôn verwerven
Om voor uw oogen, na dit wreed verhaal, te sterven.
't Is lang genoeg gezucht: 'k merk wat myn Vader wacht.
'k Zie wat myn eer, en wat Kassandra van myn magt
En van myn pligt begeert. Laat ons met alle plaagen
Den wreeden Moordenaar vervolgen, en doen draagen
De straf van zyn verraad: laat ons met eed'len moed
Myn druk verzachten in het plengen van zyn bloed.
De gantsche waereld zal, gedenkende aan Mycenen,
Verbaasd staan voor myn wraak, en myne smart beweenen.
MDCLXXXIV.
Iephthahs ende zijn eenighe dochters
Abraham de Koning: Iephthahs ende zijn eenighe dochters. Amsterdam:
						Paulus van Ravesteyn, 1615.
Derde gesant
Eerste gesant
Eerste maeghd
Gevanghen
Herder
Iephthah
Knecht
Levyt
Miria
Propheet
Israel Rey
Sinesivs
Thola
Trochaevs
Tweede gesant
Tweede maeghd
Ivda
Zarezar
Ziziphvs
Iephthahs Ende zijn Eenighe Dochters
trevr-spel
't Amsterdam
Voor Abraham de Koning, Kunst-vercooper wonende op de Beurs, inden
					Konings-Hoet. Anno 1615.
d'Eer-waerdighe, Kunst-lievende, Hoofden of Regeerders, der Brabandsche
					Reden-Rijck-Camer (genaemt) 'tWit Lavendel.
Midtsgaders:
ICK en hadde noyt gedacht Achtbaere ende Konst-lievende Hoofden en Beminders, dit
					mijn U. E. opgedraghen en toeghe-eyghent Treur-spel, in lichten dach door den
					Druck yeder een ghemeen te maken: Maer twee oorsaken oft redenen hebben ons hier
					toe beweegt: d'eerste is, het begrijpt in sich verscheyden Leeringen, (neffens
					eenso heelseltsame bedenckinge niet, tusschen desen Jootschen handel, en den
					onsen begraven, onder den Regel onses Toonneels:
Vereenicht Land gedenckt: Als 'tGeluck op 'thooghst comt vleyen,
So mocht de Vrije-Maeghd haer Maeghdom wel beschreyen. Iudicum 11.
Iephthah vertoont het Beeld van een kloeckmoedich Veldt-Heer, strijdt voor den
					waren Gods-dienst, en waeght zijn Ziele voor de vrywordinge der Joden, vind sich
					uyt een opgeworpen Capiteyn der Roovers, een Hooftman en Richter der Israeliten,
					siet, de grootste veranderinge (of Zieldroefste geschiedenisse) van zijnen tijt:
					Onwettich geboren, uyt eere verstooten, wederom aengenomen zijnde, en op't
					hooghste verheven, valt te schielick door een zotte belofte, uyt alle opgehoopte
					blyschap en glory, in een al te bitteren ongeluck. Somma, in hem is aen te
					merken, een levendige schilderije van d'ongestadicheyt deser bedriegelijcker
					Werelt. Ende gelijck Isaack (voor alle Godvruchtighe Iong-mans) is een Spiegel
					van waere kinderlijcke gehoorsaemheyt, tot Gode en zijn Ouders. Soo ist dese
					Iephthahs Dochter, voor alle Maeghden, die haer Vader so vrywillich gehoorsaem
					was, (ia selfs en 'tgene dat teghen de natuer, en 'tGoddelijck woordt streed) u
					leerende (O Dochters) wat ghy schuldich zijt te doen, in tgeen dat Gods woort en
					het Vaderlijck recht vereyst. Maer of Iephthah een onbesneden gheweest is,
					buyten de Ghemeynte Israels, en oft hy zijn Dochter gheoffert heeft, oft op wat
					wijse, waer over selfs eenighe treffelijcke geleerde twijffelen, wy laten haere
					achtbaerheyd in waerden, een yeders van ghevoelen, en houdent daer voor, na de
					oversettinge by I. Liesveld gedruckt, (en met de waerheyts reden best over een
					comende) dat hy haer doode, als hy geseyd hadde, en dat hy oock niet vreemt en
					is geweest van de Israelitische Kercke, blijckt hier uyt, dewijl den Apostel hem
					mede onder de geloovigen telt, Heb. 11. 32. dits de eerste Reden. De tweede is
					dese: Wy sien dat de Rijm-const hedensdaegs opstijght tot grooter eere, als voor
					heene geweest is, (of in sonderheyt tot sulcke volmaecktheyt en suyverheyt) tot
					welcken arbeyt wy hoochlijck danck weten, de Zin-rijckste Poeeten, oft Rijmers
					van onsen tijt, als D. Allegonde, D.V. Koornhert, H.L. Spiegel, K. van Mander,
					D. Heinzius, P.C. Hooft, die de Musen hebben geoordeelt te wesen ('tgeen zijn
					Name medebrengt) 'tHooft der Poëten. Dese ende eenige andere, hebben met haere
					Spelen, Ghedichten en Liederen, behaelt, ende behalen een onsterffelijcke naem,
					tot eere en cieraet, der verdruckte, en gheen
					uytheems-woort-behoevende-Nederduytsche Tale. Dese alle seg ick: Hebben my met
					haere Rijmerijen (Leer-gierigh zijnde) opgeweckt, dat ick door 'tversoeck van
					mijne goede kennisse, my liet raden, (met Apelles) dese mijne onvolmaekte Venus,
					ten toon te stellen, maer
Kon ick hooren, schuyl in stilt,
Wat de Schoeyer al bedilt.
ick mocht (oft gebeurden) op een ander tijt, mijn werck verbeteren, nae
					'tspreeckwoort: Berispt leert wel. Doch tegen de Streel oft Straet-Dichter
					Momus, en can oft en wil ick my niet be-schermen. Met sulcken begeerte en lust,
					als 'tspel ghesien en ghehoordt is E.V. Hoofden en Constlievende Beminders wilt
					het Lesen, 'tis volcomelijck het uwe, 'tversoeckt veylich te rusten onder de
					Vleugelen van uwe Toesicht. d'Almogende, verleene V. E. V. gheduyrighe
					gesontheyd, en een ghelucksalich lang leven. Vale. In Amsterdam, den 20. Meert.
					1615.
U. E. allen dienstwilligen Dienaer
A. de Koningh.
EVripides voor langhs dede al d'Aenschouwers weenen
Doen Iphigenia bebloeden zijn Toonneel,
En als een schoone Bloem van haren groenen steel
Geblixemt nederviel, gelijck een schauw verdwenen:
Doch Koning doet niet min wanneer hy't oud voorhenen
Droef Schouw-Spel ons vernieut, en 'tMaegdelijcke bloed
Van Iephthahs weerdste pant, uytstort als eenen vloed,
Dan stervet al met haer, dan bersten schier de steenen.
Zoo werd een oud geschicht vergetelheyt ontogen,
En levend' wederom gebootst voor yders oogen,
Zoo een uytheemsche daed met onze stof bekleed.
Treur-speler! o ghy had ons iammerlijck verraden,
(En doen de tranen van ons bleecke wangen dwaden)
Als ghy dien witten hals met een scherp Stael doorsneet.
I. V. V.
GHelyck den dapp'ren handt des Maalders Taeffereelden
Den Agamemnons Moordt, vermengt met wijn en bloedt:
So dat het oogh verschrack, en keef tegen 'tgemoedt,
Oft' twesen was of schijn van Ameloose Beelden.
O Koning! van gelijck so twisten en krackeelden
De zinnen onderlingh, van de geheele stoet
En menichte des volx in grooten overvloet
Oft' spel of errenst was dat hier u Iephthah speelden;
Als met de Vaders handt de Dochter werd' onthooft
Doen wierd' de schaduw voor het eygen stuck gelooft
Van 'tVrouwelijcke hart dat buys van medelijen
Haer tedre traanties swalp. Doch ghy, O Koning treedt
Den Koning David na: dien heyligen Poëet
Die Geestlijck heeft gedicht veel schoone Rijmerijen.
Garbrandt Bredero.
Klinck-veers
G'Lijck Nyls Sprengh-Ader 'tgansch Egypten vruchtrijk voed,
Aest ons dijn milde geest, O Reed ners kloeck beschrijven,
En vroomt der vromen deughd ter Heyl, Volstandich blijven
Ten uyterst, 'taertsch verwint, als vry-Heer van 'tGemoet.
Comt spiegelt, laeft 'sgeeft dorst uyt s'Konings suyvre vloet,
Die d'vaste Waerheydt mindt, geen tijts schae laster drijven.
Siet op't gehoorsaem, laet geen eygen waen verstijven
'tWeetgier vernuft, u schult aen Gode doch voldoet.
De Geliaditsche Maeght vrywillich treet ten Offer
Op deuchts toets, waere feest. En zijt int minst niet sloffer
Na 'theylich Altaer, waer volmaeckte rust en eer
Heur marber-blaeu-gewelft, ontspant vol heerlijckheden,
Zijnde verrijckt, wel die, hier 'tswerrelts so vertreden,
Staende gelaeten, ons almachtigh Vorst en Heer.
Ian Sieuertsen Kolm.
Bemint de Waerheyt.
ALso de Joden van den Eenigen God Israels afgevallen waren, door hare hoererije,
					met de Afgoden der Philistijnen en Ammonyten, diese hart drucken, en hun noch
					met een tegenwoordich Heyr leger verschricken, in dien angst en noot, soekense
					wederom den Alhelpende en Almoghende God, diese bestraft en hare sonden (soo wy
					wanen door een Propheet) voor ooghen stelt. Maer also zy ernstich aenhouden,
					door Gebeden en wercken der boetveerdicheyt, verwerpende al hare afgodische
					Beelden. Soo beraden hun de outste der Geliaditers (speurende noch de groote
					liefde en barmherticheyt Godes t'hunwaerts) en al soo't oock den hooghen noot
					vereyschste, sy willen de Ammonyten 'thooft bieden, (met hulpe der
					Bondtgenooten), naest de Hemelsche bystant. Halen derhalven uyt den lande Tob
					hunnen uytgestooten en veriaeghden Iephthah, de sone Geliadts een strijdtbaren
					Man zijnde (doch onwettigh geboren.) Desen doen zy Eet van ghetrouwicheyd,
					hulden hem voor 'tvolck, en setten hem tot een Hooft en Rechter over Israel te
					Mispa. Iephthah inden aenvangh zijnder regieringe sent ten eersten en ten
					tweedemael Boden aenden Koningh der Ammonyten, vragende de oorzake en waerheyts
					Reden, die hy heeft om Israel te beoorlogen? daer hy d'eerste mael Reden van
					schijnt te gheven. Doch ten tweeden mael int minste (als verhart zijnde door
					zijn ghewaent recht) en wil de Reden noch de waerheydt hooren noch aennemen.
Dies Iephthah in yver God soeckende (die hy de sake opdraeght) en de Geests Gods
					verkrijgende. Treckt door 'tgeheele Lant Geliadts, en d'omligghende Steden,
					versamelt een groot Heyr, en comt zijnen en Jsraels vyandt onder d'oogen. Doch
					uyt eenen onbedachten yver en brandende begeerte om den so gewenste Zege,
					belooft hy God de eerste die in zijn wederkomst (na de overwinninge) hem te
					ghemoet comt (uyt zijn Huysdeure) toe te heyligen, tot een Brant-offer: Hier op
					trekt hy voorts en hy slaet de Ammonyten van Aroer tot Minnith, eenen seer
					grooten slach, en vercrijght een heerelijcke Zeghe, waer in hy twintich steden
					verovert. Maer laes! zijn vreuchde en blyschap over dese overwinninge, verkeerde
					haest in al te groote droefheyt: Siet, als hy zijn huys naderde: so ontmoet hem
					de eerste, zijn eenige Dochter met Reyen en Tamborijnen (na de wijze der
					Jootsche Maeghden.) Waer om desen verheven Krijsch-helt zijn kleederen
					verscheurt, zijnde in zijn Ziele beroerdt, en roept met bedeckte woorden: Dat
					dit gheval haer Treur-spel veroorsaeckte, beklagende zijn eygen dwaesheyt: Maer
					de Godvruchtige Dochter, betoont Gode en haer Vader ghehoorsaemheyt, ja wil dat
					hy de woorden zijns monts volbrengt, dewijle de belofte Gode, maer gheen
					Menschen ghedaen en is: Versoeckt daer over twee Maenden tijdts aen haer Vader,
					om met haere Ghespeel Maeghden haer Maeghdelijckheyt te beweenen, op alle Bergen
					Jsraels, twelck hy haer vergunt: En nae den gesetten tijt wederom comende, so
					doet hy haer, als hy belooft hadde.
Wat voorder hier aen ontbreeckt, sal de Graeg-lustige-aenschouwer in de
					Handelinghe, naer kleyn vermoghen, voldaen worden. Gunt ons maer stilte, in
					'tgheen de Lavendels Vyt Levender Ionst vertoonen, en behoudt voor u selven een
					onpartidigh en bescheyden Oordeel.
Ioden.
Chooren.
Iephthah, Hooftman.
Thola} Outste.
Zarezar} Outste.
Israel Rey.
Ivda. Vrou.
Miria Iephthahs Doch.
Silpa 1. 2. Maeg. Gespelen.
Knecht.} Geliaditers.
Gevanghen} Geliaditers.
1.2.3. Boden.of Gesanten.
Levyt.
Fame} of 'tGeruchte.
Bode} of Trompetter.
Ammoniten.
Ammon Koning.
Sinesivs. Hooftman.
Serach. Raet
Ziziphvs onder Hooftm.
Vierling
Den Drucker tot de
Rym-Rymers so ghy vindt een Foutjen hier en daer
Gheschreven, of misdruckt, of Woorden wat te quastigh,
Dat Argvs weder quam, 'k acht dat hy't nau gewaer
En wirt (veel mijn de Pars,) dus valt ons niet te lastigh.
P. van Ravesteyn.
Iephthahs Ende zijn Eenighe Dochters trevr-spel.
Eerste Handelinge. I. Vytcomste.
Ammon Koning, Sinesivs Hooftman, Serah Raedt.
Amm.
ICK Ammon die mijn Hooft met Ophyrs goudt becrans,
Bral met mijn heerlickheydt, en gloryrijcken glans:
De Rijck-staf die de Goon my peirlen in de handen,
Ghebied en heerst so wijt tot Traconitis lande.
Het Purpur dat mijn leên so Konincklyck becleet,
Weerstraelt de ronde Son int Middach-schijnsel heet:
Den Marmer-vloer waer op dees' bree Tapyten beeldich
Gespreyd zijn voor mijn Troon, bewysen self hoe weeldich
Den grootsen Ammonyt sich in't verweend gebou
Wel als een aertsen god der goden roemen sou.
So wijt als Iabocx Beeck zijn Kristalynen stroomen
Te kronck'lich went en buyght: 'kheb by my voorgenomen
Dat ic mijn Lust-hof hou noch by 'tIordaens Ephra,
G'lyck ic by wylen doe in Phyladelphia.
O Wijsgier leerdy ons geen Koning wert doorluchtich,
Geroemt noch aengebeên, ten sy hy leeft Godvruchtich!
Heeft oyt Manhaftigh Prins, geboortich eel van Bloet
De goden so gedient, gelyc als Ammon doet?
Ic Offer en ic rooc op't plat van mijn Altaren,
Ic doe het Heylich Vyer ter lichter Wolcken varen;
d'Inheemsche zijn gewoon, ziel-vreuchdich met hun stem
Te wenschen Heyl en g'luck mijn purp're Diadem:
d'Uytheemsche verr' en wijt, eerbiedich voor mijn voeten
Met Konincklijck geschenck, mijn aengesicht begroeten.
Alleen halstarrich boos, verneem ick zijn de Ioòn,
Een vreemt verschoven volck, die nu de hooge goòn
En my hun rechte Prins: (ô trilt vergulde Astren!)
t'Onwaerdich en te sno beginnen stout te last'ren.
Ick sweer by Iovis Troon, de Ioden of d'Hebreén
Die hier te Geliad zijn, of aen de Iootsche Zeén
In Gad, by Iabocx beeck en Arnons hooge berghen,
Verleer ick Prins en goón te last'ren en te terghen.
Galaads dubb'len top, en noch die van Sineyr
De grensen van mijn rijck, daer wil ick dat mijn het heyr
Uyt Iaïr opwaerts treckt na Gerasener strande,
En die mijn Schepter eert, by d' Arabische zande.
'tRijck Zoba, en 'tlant Hus, 'tlant Adrah weygert my
Geen will'ge dienstbaerheyt, en die aen d'ander zy
Van Coele-Syrien heerst, die is tot my genegen.
Alleen streeft my een hoop van cryg'le Ioden tegen;
Dit hert-geneckte rots 'tis wonder en wat vreems!
Een slaefs Egipts geboeft, een volck so wijt uytheems,
Als uyt 'tCaldeesche Vr, verdruckt in slavernijen,
Soeckt door hun muytery mijn hoocheyt te bestrijen.
Pharáo is mijn vrient, en Helipolis Vorst,
Hoe preuts hy is in't heyr, my noyt bestrijen dorst:
In't Zuyd d' Amalechit, en Moabiters willen
In't minst hun Pijlen meer op d' Amoniters spillen.
Alleen dees Ioden zijn't, die wanen (so ic meen)
Hun God is d'Heere selfs, die heerst en anders geen,
Hy straft hun na verdienst, (sy willen't graeg belijen)
En soecken lijf en ziel Hem wed'rom toe te wijen.
Help Camos! Help mijn Heyl! voor wiens Beeld dat ic kniel;
Komt stort dit hoofd'loos volck in haer onnut gekriel!
So hoeft zijn Majesteyt geen man daer om te waghen,
Dewijl sy hebben lust (soo't schijnt) te zijn verslagen.
Gelijck den luijen knecht, die teder licht verwijft,
Een Ioncker worden wil, en dertelheyt bedrijft;
Also heeft Israel door knechtelijcke weelde,
Een strafbaer quaet begaen, als 'tbreecken van mijn beelde,
Tot laster van ons Goon, en d'alderhoochst' Iupijn!
En van mijn groote Kroon, by hun geschiet most zijn!
Ha goddeloos bedrijf! Wat soeckty slaefsche slaven
Dan u geschapen Roe? Wildy de Braefste braven?
Wildy den liefsten Broer, van onsen bloet-god Mars
Trotseren in het Velt? So toetst zijn Harrenas!
Mulciber na zijn konst den Blixem heeft gedreven,
In zijn gestaelden schilt, die niemant is gegeven
Na out Natuer en recht te voeren als Ammon:
Een Sone van Iupijn, en bloet vrient vande Son:
In't Westen met u list ghy diefsche wijs ontslipten
Den heerscher vande Nyl, en Scepter van Egypten:
Ghy roemt dat 'tRoode Meyr sich scheyde haest van een,
En vluchte als verbaest voor u gemoede treén:
En dat de blau Iordaen u solen niet dorst lecken,
Wanneer men soveel duyst daer midden door sach trecken:
Het wit gevlerckte Iacht, stond boven d'Horizont
By Capricorno stil, wanneer u Hertoogs mont
Sich opent, en beriep den Wag'naer in zijn dalen:
En Luna door zijn beed' vertrat niet van haer palen.
Ick kent, u Godt die heeft u crachtelijck bevrijt;
Maer waer is u gedenck, dat ghy hem danckbaer zijt?
Wy sien ons offer vyer styght na de hooghe Polen,
Wy sien t'ondanckbaer volck verstooten inde holen,
Gebogen en geknielt devotich van gelaet,
Maer niet dat hun gesmoock op na den Hemel gaet.
De goden sydy zat, wat soudens'u verhooren?
Voor sulcken sondaers heeft ons Iupiter geen Ooren.
Maer ist dat uwen God sich dyner noch ontfarmt;
Ic lever u den strijt siet dat hy u bescharmt.
Senesi, desen Rinck ontfanght tot Eeren-teecken
Van Hooftmanschap, trect op en wilt ons smaetheyt wreecken,
So wijt als BenIamin, Iuda en Ephraim
Begrenst den Philistyn en woonen inde Schim
Eens anders Rijck-en-Land door eygen waen vermetel,
En sitten sacht en stil in d'Elpenbeenen Zetel.
Benaut, bedruckt, benart hun Ziel door Ammons sweert,
En door het hong'rich Vyer hun vaste Steén verteert:
Gaet Legert u rontsom, en wilt het Land vernielen.
Maer of sy noch verhert my niet te voet en vielen,
So sal het vlugg' gerucht (na wijs en rijpen raet,)
Dy Booden, wat u dan te doen of laten staet.
Sinesivs.
Sines.
Wien soud' in't minste niet groot Koning dienen willen
Dijn Majesteyt? daer self de Astren voor u trillen.
Onwaerdich is u knecht dijn goedertieren Ionst,
Uyt Levender Natuer, men siet Bellonae Konst,
Wanneermen door haer Weet in vael bestoven Velden
Den Vyand slaet en keert, met d'onverwonnen helden.
Wie leyt 'tvierkantich Heyr aen Mars verwoede Rey?
Dan die met dullen brand' in 'tdonderich geschrey
Den Hemel kraecken doet, door Iupijns vlam te bootsen
Op't krygel-moedich Rot; Als onlangs noch den grootsen
En Al-verwinder quam (in't Oosten den Sirier)
En stre met d' Ammonijt en wilden Arabier.
Zijn Majesteyt rees op, gelyck men Sol siet klimmen
Uyt Thetis vest, en rijt haest boven onse kimmen,
En braeft den grooten Al met 'taldergrootste licht,
'tGeen oyt den hoochsten God aen d'Hemel heeft gesticht.
Ic seg also den Nyl d'Egyptse dorre Stranden
Besproeyt, bedeckt, verdrinckt, tot inde Mooren-lande,
So sachmen d'Amonyts ontelbaer Heyr geswind
Versamen, eer de Son ons d'halven dagh afwind,
En eer m'Aurora sach haer roose kaecken blosen,
Den preutschen Ammonyt het strijden had verkosen.
Hy quam, hy streed, hy won, en druckte Syriers roem,
En Arabiers door 'tsweert. Siet, g'lyck de Lentsche Bloem,
Blyverwich soet van reuck, gepluckt men siet verslensen:
Also en is niet meer van Syriers heyr te wenschen,
Noch oock van d' Arabier, berooft van d'Eeren-kroon,
Dan Iarelickx Tribuyt den gulden Ammons Troon.
Serah.
Cieraet van onse Eeuw, en Iupyns liefsten Sone,
Die wel als een Monarch dijn heerlickheyt condt toone,
De Peirel-Roe die is een speeltuygh uwer hand,
Wanneer ghy met een woort d'Uytheemsche volcken band,
Zijn Majesteyt gebiet: de Krijghsluy sullen vechten,
En by Abelkeraén Gedenck-Tropheén rechten,
Hoe wijt den Ammonyt door zijn onsichlick Heyr
Doet vallen uyt de handt de Sweerden, Lans en Speyr,
De Bogen hy verbreeckt, en dwingt de wapen-lieden
Te luyst'ren na zijn woort, zijn Wetten en gebieden.
O goon! wats voor u Prins een Adem-loos gespuys,
Een krachteloos geswarm, by u meer als een gruys?
By u ist Iootsch geslacht veel minder naer mijn wanen,
Als dese handt vergaert des Hemels koele Tranen.
Gelijck't niet mog'lick is dat ick de Sonne keer,
Ofstut der Manen loop. Al even min of meer,
Geen Reusen-strijt vermocht den Hemel te bestormen,
Veel minder can d'Hebré u krachten niet ontformen.
Nochtans ontsiende Prins, sy werden sno en vals,
En soecken 'tSlaefsche Iock te scheuren van den hals.
'Tgebries van Ammons Ross, can boeven waen niet schricken,
Ten sy den Krijsch-godt doet geslepen sweerden blicken,
Ten sy den Wimpel swiert met krijgers roode vaen,
En sal der Ioden trots noch ouden roem vergaen.
So lang Mulciber niet smeet d'Ammonytsche schilden,
En sal des Koninckx God, die voor geen goden trilden
Gewroken mogen zijn, en Israel gestraft,
Wiens goddeloose tong' so vinnigh op ons blaft.
O al vermogend heyl! met gulde woorden deftich
Gebiet, ziet hier u knecht:
De wrevel-moet die heftich
Den redelijcken Mensch beroert, onstelt mijn geest;
Ha, Lust tot rechte wraeck! So wie my niet en vreest
In Woorden? Sal mijn sweert en scharpe Pylen vruchten.
t'Is lang genoech gehoort, den Hemel bleeckt door 'tsuchten
Aen Ammons, Camos. O Saturni Vader, staeckt
U toorne, door de sond' die Israel nu maeckt.
Siet s'hebben eerst geroockt al d'Ammoniters Beelden,
En knielden voor d'altaer van Moloch, maer uyt weelden;
Sy komen wederom te last'ren onse goòn,
En soecken jvrich weer hun Godt: O snoode Ioòn!
Wat porden u, segt my: Dijn Schepper te verlaten?
En socht ons goon, die ghy als hulpeloos wilt haten:
Nu leert u Wet het goet? Hoe wildy niet eens dan
Verlaten 'tquaetste quaet? Segt andermael: waer an
Verbind sich uwen God? ist aen u vaste trouwe,
Die ghy maer soeckt in noot, en in u swaer benouwe?
Sydy de groost van macht? Of zijn u armen g'lijck
Een Iovis Soon? die oyt droegh s'Hemels wijde rijck.
Of Mindt u God alleen, om uwe bruyne Ooghen?
Of is dijn rechter handt veel stercker in't vermoghen?
Als al den Ammoryt, Moabyt, Philistyn,
Pherezyt, Edommyt? So sal de zege zijn,
Gelooft vry slim gedrocht, en rechte schuym van Boeven,
Dijn machteloose macht. Tsa, 'k wil ras sonder toeven:
Sinesi, dat ghy u met 'sKonincx macht vermant!
En dat ghy al de Steên in Gilead verbant:
So wijt als de Iordaen, men siet haer armen krommen,
So Legert u, treckt heen. En keert niet wederomme,
Ten sy ghy Israel, als in het stof vertreet.
Ontbloot u blanck geweer, en sweert my by een Eet:
Dat ghy sult Camos smaet, en my uw's Koninckx wreken.
Dees handen mogend Heyl, die voor geen snoode weken
Die sweren aende Kroon van uwe Majesteyt:
Wiens lof den Hemel self aen 'teyndt des ronts verbreyt.
De goden straffen my, en druck ick niet de Ioden.
Lof, roem, prijs en eer, sy d'Amonytsche Goden:
Die straffen na verdienst, en wreecken door ons macht.
Wel hem die Godes Eer beivert dagh en nacht.
Eerste Handelinge. II. Vytcomste.
Outste van Geliad, Thola. Zarezar.
Ach! dat de goetheyd Gods ons eenmael noch vergaf?
Ach! dat zijn g'naed' ons noch wou Vaderlijck ontfarmen?
Wij hebbent Heer verdient, de sonden maken't graf!
Wy kennent, 'tis ons schult, wy moeten heden karmen!
Rechtveerdich is u straf, gerechtich is u werck,
Ong'rechtich is u Volck, niet weert dat ghy hun Bede
Verhoort: Maer nu, ò Godt! verschoonet dijne Kerck:
Ach! Heer, om Dy selfs wil, want sweert is uyter scheede.
Zarez.
Den Ammonyt die raest, en dondert met zijn schrick,
'tSchijnt dat hy d'Hemel wil, met al zijn Heyr vertrotsen,
'tSchijnt dat hy stormen wil, op d'altersteylste Rotsen,
En keeren Iuda om in eenen ooghenblick.
Wie sal ons Scherm-heer zijn? dan ghy ô grooten God!
Wie vangt den strijt eerst aen? dan uwe kloecke handen!
Want so ghy niet en helpt, wy werden heel tot spot,
Tot smaet, tot schimp, en roem van alle ons vyanden.
So waerlijck als u woort heeft d'Hemelen gemaeckt,
So waerlijck als u hand de eerste palen leyde
Van 'tblaeuw Asuurs gegolf, dat ghy van d'aerde scheyde.
So heeft tot onser schand u Israël versaeckt,
Doch om u snaems wil Heer, vergeeft ons onse sonden:
'tIs ons van herten leet, dat wy u sien vergramt.
Wy zijn maer Stof en Asch! hoe haest is Hoy verslonden,
Als uwen toorn' ontsteeckt? die om de sonde vlamt
Verschooninge Eerste Handelinge.
Rey der Ioden, Propheet.
Achtbaere Outste: siet, wy off'ren onse Tranen,
Aen dijne voeten, laes! en bidden met ootmoet:
Dat ghy een heyl opwerpt, die ons den wech mocht banen
Van onse vryheyt, d'wijl den Ammonyt verwoet
Sich wapent, en vermeet, dat hy wil Israëls Bloet
Door wrevelmoedicheyd, van zijn vermoghen storten;
En off'ren onse Steén Mulcibers roode gloet.
Ach! wie sal d'hoverdy van zijne vleugelen korten,
Dan ghy ô Harder trouw? Aen wien het noyt en schorte,
Wiens rechter handt voorheén, vernielden Memphis kroon,
In 'tgolvich roode Meyr onsalich. Maer wat port-den
Ammonyt, dat hy sich rust op d'Harderloose Ioòn?
De Hoeder Israels is wech, en Geliads soon
Geneert sich op den Buyt, met snoode rooverijen.
Ach! Israel wat raet? dits sonde uwen loon!
Soo wie zyn GOD verlaet, verlaet hy oock in lijen.
Siet, d'Hem'len zijn niet reyn, in d'Eng'len vindy dwaesheyt!
Hoe veel temeer, ô God! zijn wy sondich in als,
Om ons bedreven quaed? het kleene Kind eylaes, schreyt!
En d'Ouders suchten Heer, met een gebogen hals:
Nu ist, nu ist den tijd, dat ghy de Ammoniten
Bewijst dat uwe handt in't minst niet is vercort