floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Neen, neen; Agrippa, zoo moorddadig omgebracht,
Was wel uw broeder, maar mijn minnaar. Welk verschelen!
Het was mijn eenige; ach! die schade is niet te heelen.
Zijt gy beklagens waert, schoon gy een Minnaar derft?
De Prins Mezensius, die om uw liefde sterft,
Verzet die schade. Uw oog maakt u ontelbre slaven.
Maar ach! mijn broeder, en mijn eenigste, is begraven.
Van al de minnaars, die ’k gehad heb tot dees tijt,
Minde ik maar eenen, en dien eenen raak ik quijt;
Maar Koning Tiberijn, eer hy uw Broeder moordde,*
Sprak u van trouwen, ’t welk u lichtlijk zoo bekoorde,
Dat, nu gy volgens plicht hem haten moet, de smart
’ Van ’t broederslachten wel de minste is in uw hart.
Zou my Lavinia zoo laf van moet vermoeden?
Neen, alle liefde is uit met my, en dien verwoeden.
Ik walge, ik schrikke voor den Koning; mijn gemoet
Verbant hem; want hy is bezoedelt met mijn bloet.
Ja ’s wreeden wederkomst in Alba rukt de wonde
Van mijn beleedigt hart weer open tot den gronde;
En, schoon hy in uw hart vernieuwe een groote pijn,
Mevrouw, zy zal, gestelt by mijne, lieflijk zijn.
Ook kan men in een jaar een minnaar licht vergeten.
Zeg eer: eens broeders rou is binnen ’t jaar versleten.
Opreghte liefde is veel te teder: de natuur
Is eer te troosten, als te dooven ’t minnevuur.
’t Verlies eens broeders is verzetlijk door het schreien,
En eindigt haast, als ’t graf de lichamen doet scheien;
Want z’ is geen zuster meer, die geenen broeder heeft;
Het bloet bemint het bloet zoo lang slegts, als het leeft.
Maar trouwe liefde weet van ondergaan, noch sterven,
En mint noch na de doot, al moet zy ’t oogwit derven.
Neen, d’ eer vervoegt zich by mijn liefde in dit geval
Tot meerdring van mijn haat en smerte. Hy was al
Het steunsel, daar ons huis en Vaders oude jaren
Op hoopten; maar die hoop is met zijn zoon vervaren.
’t Is waar, wy dalen uit den stam, die hier gebiet
In Alba; maar te ver; dit voorrecht helpt ons niet.
Doch gy zijt nader aan de kroone; en ’t septerzwaaien
Zal d’ eene of d’ ander dag die minnesmart wel paaien.
Mijn hart is vol van liefde, en wraakt het los geluk.
De kroon zoume in dees staat tot overlast en druk
Verstrekken. Als het graf besluit al ’t geenwe minnen,
Wort staatsi, pijn; de kroon, een last in onze zinnen.
Na Tiberinus, en Mezensius zijn neef,
Wil mijn geboorte, dat ik Alba wetten geef.
Maar gôon! de Koning in ’t bezit van dezen zetel,
Bevlekt die, en ons bloet, te godloos en vermetel.
Godvruchte Eneas onze outgrootvâar heeft geen dâan
Zo heerlijk uitgevoert, als hy wel schelms begaan;
Waar van de moort, die mijn Agrippa heeft doen vallen,
Het leste was, maar wel het wreetste stuk van allen.
Schoon hy hem na in ’t bloet bestond, en nimmermeer
Een onderdaan in trouw zoo uitblonk aan zijn heer;
Nochtans moest hy, en zelf in ’t byzijn van zijn vader,
Zo schendig sneuvlen door de hant van dien verrader;
En om niets anders, als om dat hy hem geleek.
’k Zou dan, om ’t maagschap, of uit plicht, noch maat en streek
In ’t haten houden? neen; eer alle wetten schennen.
’k Wil hem voor Koning noch voor bloetverwant erkennen.
d’ Ontmenste moorder mijns doorluchten minnaars wacht
Zich zelve, en vrees vry voor de wraak, die ik betracht.
’t Is Mezensius; om u zijn vlam ’t ontdekken,
Kan hy mijn byzijn wel ontberen; ’k zal vertrekken.
LAVINIA, MEZENSIUS, FAUSTUS, KAMILLA.
GY ziet, dat uwe dienst my weinig vrindschap doet;
Want gy verschynt niet, of men vliet my.
MEZENSIUS.
’k Doe u goet,
Indien ik door mijn komst Albina doet vertrekken;
Dat voorwerp komt uw smart maar wetten, en verwekken.
De neef des dwinglands, dien ik al mijn hartzeer wijt,
Tergt mijne droefheit eer.
Met welken wreetheit zijt
Gy ingenomen, dat gy my de straf doet dragen
Van ’t geen een ander dêe; hadde ik uw helt verslagen,
Zout gy my smaadlyker onthalen, als gy doet?
Hoe weete ik, of gy niet, uit minnenijt verwoet,
Gestiert hebt ’s Konings arm, en zijn vervloekten degen;
Toen hy mijn minnaar zoo erbarmlijk heeft doorregen.
Want op Agrippa was hy nooit voorheen gestoort.
De Koning leende u licht zijn hand tot deze moort.
En liet zich ’t schelmstuk niet aan ’t hart gaan, noch verdrieten;
Slegts op dat gy de vrucht der misdaat zout genieten.
Mevrou, de Koning heeft zich gistren op dit stuk
Verklaart ten vollen, dat Agrippas hoog geluk
En aanzien hem te zeer in ’t oog stak, en dêe vreezen;
Ook, dat hy al te zeer den Koning leek van wezen.
Dies had hy hem, eer eens een doodlijk misverstand
Die vrees reghtvaardigde, geholpen aan een kant.
Want hun gelijknis was onmoglijk ’t onderscheien,*
En kon d’opmerking van ’t naauwkeurigste oog verleien.
Ik zelve, die hen bei gezien heb dag op dag,
Bedroog my, als ik hen niet by malkandre zag.
Natuur vergat licht in hun aangezicht te sluiten
’t Verschil, dat in haar werk gemeenlijk blijkt van buiten.
Zulk een gelijknis in twee menschen is zy nooit
Gewoon te storten. Maar schoon zy hen heeft getooit
Van buiten eveneens, nochtans heeft zy van binnen
Geplaatst het onderscheit van beider ziele en zinnen.
Mijn Minnaar had een ziel zoo edel, zoo bemint,
Als die van Tiberijn is trouwloos, en ontzint.
En lichtlijk was hy niet moorddadiglijk doorsteken,
Had hy dien dwingeland, dien schelm wat meer geleken.
Ik prijs die hevigheit van uw vervoertheit; Ja
De Koning kent zijn schult, en vreest uw ongena.
Want gistren, na dat ik hem even had ontfangen,
Vermaande hy van u met droefheit, en verlangen;
En horende, in wat zee van rou Agrippas doot
U had gedompelt, en hoe zwaar die was, en groot,
Verzuchte hy, en wiert weemoedig; Ja ’t beloven,
Dat hy u troosten en bezoeken zou, quam boven.
Helaas! geen grooter quaat quam my ooit over; die
Ontmenschte, wil hy noch, dat ik hem spreke, en zie?
Of komt hy lichtlijk, tot meer quelling, aan mijne oogen
De hant, geverft in ’t bloet van mijnen helt, vertoogen?
In d’eerste slag nam een gestoorde pijl de wraak,
En trof zijn regterhand, tot voorstand van uw zaak.
Het lot, door dit begin van meer verdiende plagen,
Doet zien, dat zonder straf u niemand kan mishagen.
Zoo ’t bloetvergieten van d’onnozelen u quetst,
Rechtvaarde gôon, zoo hebtge uw wraak alleen geschetst;
En deze schicht, die hem de hand trof, is maar effen,
Zoo ’k hoop, een flaauwe straal uws blixems, rêe tot treffen.
Maar gy Prins, die met hem, wie grooter schelm zy, strijt,
En meer door zonde, als ’t bloet, aan hem vermaagschapt zijt,
Verbidt de goden vry in hun getergden tooren,
Dat, met uws Konings doot, uw val niet zy beschooren;
Maar gy gelooft aan gôon, aan hemel, noch aan hel;
Gy lacht met d’oppermacht, en meint, het staat u wel.
Al heb ik nooit gelooft; de schoonheit van uw oogen
Verplicht me eerbiediglijk uw godheit vol vermogen
Zoo klaar te kennen, dat ik my tot offerhand
Aanbiede, en op ’t altaar van uw volmaakthêen brand.
Ja, schoon ik had gedwaalt in nimmer te geloven
Aan goden, die ik dacht door ’t brein verziert daer boven;
Al had ik altijd met alle andre goon gespot,
By u is my de Min geen onbekende god.
Mezensius, hoe ’t zy; ik wil ’t u niet verzwygen;
’k Zal na Agrippas doot nooit zin in andre krygen.
De milde hemel had besloten in dien Helt
Al wat men op der aard voor schoon en minlijk telt;
D’ onwederstaanbre macht van ’t Nootlot stak mijn zinnen
Op ’t felst in brand, om ’t beelt van alle deucht te minnen;
En Min wil, dat men hem eens een rechtschapen hert
Opoffre, ’t is te veel, zoo ’t meer getroffen wert.
Wie twijffelt, wreede, datge uw haat te mywaarts heelen,
Of uwe liefde tot Agrippa kunt verdeelen?
My schiet niets over, als uw stuursheit. Hy beviel
U zoo, dat zelf zijn schim noch heerst in uwe ziel.
Gy schynt my, hoe ’k u meer bemin, hoe meer te haten.
Verlaat uw liefde dan.
Hoe kan ik die verlaten,
Ondankbre? neen, bewaar veel eer uw haat voor my;
En ly slegts mijne min, hoewel ik hooploos ly.
Al zag ik eeuwig die schoone oogen vol van tooren;
Al dreigenze mijn doot, noch konnenze bekooren.
De Hemel vormde ons lot verscheidentlijk, Mevrou;
’t Uw, minnelijk te zijn, ’t mijn, dat ik minnen zou.
En zeker ... Maar gy hoort na my niet eens, uwe oogen
Zijn moe vanme aan te zien, en schuuwenme onbewogen.
Daar is de vader mijns rampzaalgen Helts, wat haast,
Wat zorgen quellen zijn gemoet? hy schynt verbaast.
DERDE TOONNEEL.
TIRRENUS, LAVINIA, MEZENSIUS, FAUSTUS, KAMILLA
TIRRENUS tot MEZENSIUS.
IK bid den Prins, hy wil toch onvergramt gehengen,
Dat ik, hem storende, Mevrou de maar moog brengen,
Dat Tiberinus, reets uit zijn palais gegaan,
Mevrou bezoeken komt.
LAVINIA tot MEZENSIUS.
Ach Prins, wat gaat my aan!
Verlos my van die pyn, hebtge eenig medelijden;
En wilme, ist in uw magt, doch voor de straf bevryden
Van zulk een hatelijk aanschouwen.
’k Vlieg, Mevrou,
Tot teken van wat waarde ik uw geboden hou.
TIRRENUS, LAVINIA, KAMILLA.
TIRRENUS.
DE Prins doe vry zijn best, hy zal ’t hem niet beletten;
Ik ken den dwingeland; hy is niet te verzetten.
Hy vaart slegts voort, hy is hartnekkig in zijn wil;
En staat, hoe meer men hem weerstreeft, hoe minder stil.
Ik zoude u raden zijn bywezen zelf te vlieden.
Vertrek doch; hy zal zich wel wachten te gebieden,
Uw hofpoort met gewelt van hamers op te slaan.
Die booswicht vreest het volk, en ’t volk hangt u meest aan.
Maar gy...
Helaas, wat vreest een troostelooze vader!*
Wiens bloed, en ’t edelst hy getapt heeft uit deeze ader.
Ach! ’t weinig overschot verdient niet, dat ik my
Bedwinge, een oogenblik, en bang voor ’t storten zy.
’k Zal hem dat godloos stuk in elks gezicht verwijten.
Maak, dat hy u niet zie, hy komt; ik zal my quijten.
AGRIPPA, onder den naam van TIBERINUS, MEZENSIUS, LAUZUS, ATIS,
						TIRRENUS.
AGRIPPA tot MEZENSIUS.
Spreek daar niet van, ’k wil haar bezoeken.
Mezensius gaat weg
Gy geef last,
Dat op de pleghtigheit word na den eisch gepast,
Om dankbaar offer aan het godendom te branden;
Wyl ’t ons de vreede heeft verleent door mijne handen.
En gy, gaat al van hier. Ik wil niet zijn gestoort.
Keer niet, voor ik u roep... Hoe sluit men my de poort?
Ondankbre, ja, men sluitze, en ’t is mijn raat.
AGRIPPA.
Mijn Vader....
Ik ken u naauwlijks voor mijn zoon. Maar kom wat nader
Wy zijn alleen. Men vrees geen spie. ’t is al in slot.
Durft gy Lavinia, en tegens mijn gebod,
Bezoeken? zultge dus uws vaders last vergeten,
Door wiens beleit gy zijt op Albaas Troon gezeten.
Of heugt u niet, dat mijn voorzichtigheit u gaf
Na ’t leven, d’ oppermacht, de rijxkroon, en de staf?
Wat ik u schuldig ben, zou my dat zoo ontschieten?
Toen onze grenzen fel bestormt den moet verlieten;
En Tiberinus tot haar hulp op dezen tocht,
Die nevens ons, alleen drie dienaars met zich brocht,
In d’ Albula verdronk, terwijl hy die doorwaadde;
Spraakt gy my, ik beken ’t, die moet in ’t lijf, en raadde
My aan, dat ik, door ons gelijkenis, in schijn
Na hem zou heerschen, en als Albaas Koning zijn.
Gy wist de tuigen van zijn dood ook te belezen;
Dat ik door hen, in staat en naam, zoo wel, als ’t wezen,
Den Vorst geleek, en in het gantsche heir bequaam
De rol van koning speelde op d’aangenomen naam;
En hier weerkomende, om ’t noch beter schijn te geven,
Hebt gy hem uitgemaakt als rover van mijn leven.
Maar toen ik u, om min ontdekt te zijn, verliet,
Den Koning vloekte, en zei, dat u zijn arm doorstiet;
Was niet den last, die ik zoo beval op ’t leven,
(Toen gyme uw woort tot ons behoudnis hebt gegeven)
Dat gy Lavinia vergeten zout? spreek op.
En op uw komst krijgt uw belofte flux de schop?
Gy waagt, in plaats van u te toomen, door het voeden
Van uwe min, een zeer gevarelijk vermoeden.
Hoe licht zou d’oude liefde en openbare vlam
Ontdekken, in wat hert zy eerst haer oorspronk nam.
In ’t klimmen op den Troon moest gy dien brand versmoren,
Regeeren over uw hartstochten na behooren,
Een regte koning zijn, en bannen uit uw zin....
Zijn dan de Koningen schoovryer voor de min,
Als anderen? heeft dan een Koning geen gevoelen?
En kan op hem geen schicht der minnegoden doelen?
Meint gy, dat koningen niet onder het gebod,
Noch wetten leven van d’ontzagbre Minnegod?
Verban die dwaling van de minnerazernyen.
Laat zulken zwakheit een gemeene ziel bestryen;
Wijlze aan een man, die ’t volk hun wetten geeft, niet voegt.
Geen liefde, als grootsheit, is ’t, die koningen vernoegt.
Agrippa moet zich nu als Tiberinus houwen.
Mijn zuster wierd van hem gemint, hy zou haar trouwen.
Wilt gy, dat ik die eght voortzette, en bloetschand doe?
Neen, zulk een misdaat daar verzoek ik u niet toe.
Al mijne vreugde is, dat ik u de Kroon zie dragen;
Maar waag zoo onbedacht, en roekloos mijn behagen,
En vreugt niet; maak, dat steeds mijn bloet blijf op den troon.
Wat quaat doet mijne liefde aan uwe heerszucht? gôon!
Lavinia is ’t wit van mijn verliefde zinnen.
Kan ik de troon en haar gelijklijk niet beminnen?
Zy mint my; wat gevaar, ontdekte ik my geheel?
Z’is jong, en z’ is een maagt; een maagt spreekt licht te veel.
Vertrou u my alleen. ’k Vreeze alles, en met reden,
Lavinia, u zelf, en uw uitsporigheden.
De Liefde is t’onbedacht, een minnaar veel te stout;
’t Geheim wordt zekerder een Vader toevertrout.
Ja schoon Lavinia de konst kon van te zwijgen;
Men zouw uit u gebaar volkomen kundschap krijgen,
Als zy geen walg toonde aan uw diensten, wie gy zijt.
Duld om de Septer dan haar haat, en haar verwijt.
Met zulk een kleine prijs kunt gy de Kroon betalen.
Mijn Vader, ach! de Kroon mach by die prijs niet halen.
Zy heeft die wellust, noch die ydle zoetheit in
Diege u verbeelt. Want, sint ik leefde naa uw zin
Heb ikze niet gesmaakt. Maar ’t godendom in toren
Heeft ons veel eer de straf van ons vergrijp beschoren.
Want die my hielpen aan de Kroon in ’s Koninkx schijn,
Weet gy hoeze altesaam in d’eerste Veltslag zijn
Gesneuvelt, dat ik ’t zag; en wijl ik daar op staarde,
Trof eene schicht mijn hant, die my met recht vervaarde,
Als of de Hemel haar wou straffen, dat zy dorst
De Septer zwaaien, die ’k gerooft had van den Vorst.
De Hemel is u veel te gunstig om te vrezen;
Want al hoewel hy u van een gestalte en wezen
Als Tiberinus schiep, zo konden echter noch
d’Oogtuigen van sijn doot ontdekken ons bedrogh,
Indien hy door hun doot u niet had begenadigt;
Ja zelf uw eige hand ter goeder uur beschadigt
Hadde u doen kennen aan het schrijven, zoo de gôon
U niet bevestigden op d’ingenomen Troon.
’t Lot zorgt voor u, mijn Zoon, en zegent uw bestieren.
Het heeft u zeeg op zeeg doen winnen, uw laurieren
Met palm doorvlochten, toen de Rutulees gedwee,
Na zijne nederlaag, u smeeken quam om vrêe.
Des schroom niet ’s Prinçen plaats als koning te bekleden;
De Hemel bietze u aan, om zijne afgrijslijkheden
Te straffen; want gy weet, dat hem zijn gruweldâan,
En zught tot heerschen dreef om alles te bestaan.
Ja zoo ver; dat indien de liefde der Vorstinne
Dien brand niet had gelest, en ’t hart vervult met minne,
Hy Tiberinus zelf, hoewel zijn bloetverwant,
Vol van verwoetheit, had geholpen aan een kant.
Behou den Septer dan, en zwaait die, meer reghtvaardig
Als Prins Mezensius; de Hemel aghtze u waardig.
En wijl de koningen ’t afbeeltzel zijn der gôon;
Zoo maak, dat gy hen meer als hy gelijk, mijn Zoon.
De Troon zouw zijn gewoonte en hem licht beter maken.
Zijn stam wil ons ontzag, schoon wy zijn misdâan wraken.
Want hy, bezoedelt met verraat en moordery,
Is doch Eneas bloet.
Wy zijn ’t zoo wel, als hy;
Maar ’t godenbloed, dat we uyt Anchizes zoon verwurven,
Is in Mezensius verbastert, en gesturven.
En of hem ’t godendom wat nader is, nochtans
Zoo blinkt in ons meer uit die herelijke glans.
Het zuiver heldenbloet door deugdens spoor geprikkelt
Is ’t godenbloed wel waart, dat zich in quaat doen wikkelt.
Hy is zoo godloos, dat hy met de wetten lacht,
’t Autaar ontheiligt, en d’onsterflijkheit veracht
En lastert; dies de goon, om deze smaat te wreken,
En hem van ’t Septerreght met eenen te versteken,
U hebben, om hen hulp te bieden, uytgekeurt.
Dewijl dan door hun gunst de Kroon u valt te beurt;
Zoo duld die op uw hooft, en stel voor vast met eenen;
Dat gy dat hooft daar toe den Goden zelf zult leenen.
Vereen de Min dan met het koninklijk gezag.
Ik zal regeren, zoo ’k haar slegts beminnen mag.
De liefde der Princes is vol gevaar; verander
Die schadelijke liefde, en zet die op een ander.
Ach! ik vind buiten haar niets minnelijk noch schoon.
Hoe schoon zy ook moog zyn, noch schooner is de Kroon.
De liefde en kroon blinkt ons verscheidentlijk in d’ogen;
De staatzucht heeft op u, de liefde op my vermogen;
De Rijkxtroon kan in my gants geen behagen vôen,
Soo ’k mijne liefde daar geen voordeel mee kon doen;
Want Prins Mezensius bemint die schoonheit mede,
En won haar gunst ligt, als hy zulk een plaats bekleedde.
Hy mint haar noch; hou gy daarom de Rijkxtroon in.
Gedoog dan, dat ik haar in ’s Koninks schijn bemin.
Zy zal u in dien schijn verachten, haten, mijden.
Ach! onder deze naam is ’t zoet haar haat te lijden.
Want in gedaante van den Konink, wien zy, als
Den dwinglant aanschout, die haar minnaar bracht om hals,
Zal haare tooren my in blijdschap doen herleven;
En haar versmadingh blijk van haer getrouwheit geven.
Als medeminnaar van my zelve, en moorder t’zaam,
Vinde ik haar stuursheit en haer gramschap aangenaam.
En om haar teedre min noch klaarder my t’ontdekken,
Zal dees gewenste haat haar liefde een tolk verstrekken.
Wel vlei uw vlam dan met dit ingebeelde zoet.
Geniet haar haat, nu gy haar liefde ontberen moet.
Peil haar het herte, en zie hoe diep uw min het griefde;
En smaak, in schijn gehaat, de zoetheit van uw liefde.
Inmiddels heb ik u iets heimlijks van gewicht
t’Ontdekken, dat u dient tot nodig onderricht.
Maar hier een lang gesprek te houden, kon ons krenken.
Gy weet, toen ik het lijk des Koninx, naa ’t verdrenken
In d’ Albula, den dienst van d’* uitvaart in uw schijn
Aandede, en zijne geest, omwarende, als vol pijn,
De rust verleende, hoe ik ieder dêe geloven,
Dat Tiberinus u van ’t licht had doen beroven.
Ik zelf heb hem alleen zijn stapel toebereit;
Zijn afgewassen lijk op ’tlijkaltaar geleit,
En voorts tot asch verbrandt, die ik vol rou vergaarde,
Als d’ asch mijns zoons, en zeer zorgvuldiglijk bewaarde.
Dit heeft veel muitend volk misleit, en opgewekt,
Dat my hun opzet, en mêestanders heeft ontdekt.
Gy moet my ’t middel, van u weer te spreken, geven;
Des doe my vangen; sta geveinsdlijk na mijn leven;
Daarna verhoor my; ik, in dees gelegenheit,
Zal u haar namen, en hunne aanslag, zoo die leit,
Naakt openbaren. Toon u midlerwijl vol toren;
Zeg dat Lavinia door mijne raat u hooren,
Noch zien wil, voorders moetge op lijfstraf my gebien,
Dat ik my wachte, haar of u ooit weer te zien.
Zou ik de plicht eens zoons zoo schaamteloos vergeten?
Al wat ten beste dient, wort t’ onrecht schand geheten.
’k Verbiede u, dat gy my in ’t allerminst verschoont.
Ik stel mijn grootste vreugd in u te zien gekroont.
TWEEDE BEDRYF,
ALBINA, JULIA.
DIt hof vernieuwt uw ramp, die beter waar ontweken.
Wat dryft ons hier?
’t Is om Lavinia te spreken.
Zy heeft haar wettig deel in mijne droeffenis;
En mist en minnaar, in den broeder, dien ik mis.
Dit ongeluk vereent noch vaster onze harten.
En dees gemeine smart vermindert onze smarten.
Mezensius heeft flus te ras ons scheiden doen;
En, voelende van daag mijn hartzeer feller wôen,
Woude ik door haare troost mijn bittre druk verzoeten.
Maar vind de hofpoort in het slot op mijn ontmoeten.
Licht troost de Konink haar in haar bedroefden staat.
Indien ik dat geloofde, ik zou hem vol van haat
Afwachten, en in ’t leet, dat al mijn vreught verkorte
Hem reeden vragen, van het bloet, dat hy verstorte.
Ik wil.... maar gôon? kan ik u melden hoe ’t hier staat.
Wat doet u stamelen, vreest ghy voor my u haat
t’ Ondekken? en dat u een ongemene tooren.....
Ach! hoe ik haat, kunt gy wel uit dit staamlen hooren.
De moorder van u Brôer, aan wien u ’t bloet zoo na,
Verbind, behaagt u die?
Ik vrees het Julia.
En mijne quaal zoekt zich t’ondekken aan uwe oogen,
Op dat uw raat my zou daar van genezen mogen.
d’Ondankbre! met wat vreugd heb ik hem eer bekoort!
Denk nu, mevrou, dat hy uw broeder heeft vermoort.
Ach! hy berooft my meer als ghy gelooft, zijn harte
Ontrooft my d’ongetrouwe in broeders doot, wat smerte!
Want sint dat wreede stuk, daar hem mijn Vader mee
Beschuldigt, hy niet eens zijn onschult aan my dêe.
Die wreede stelt niet eens mijn droevig hart te vreede;
En is mijn broeder doot, zijn liefde is die ’t niet mede?
Is dit uws broeders doot, zoo rijk van lof en eer,
Zoo ’t voegt, beschreien?
Ach! hy was my waart, en meer
Als gy gelooft. Natuur deed nimmer het gevoelen
Van teerheit in een ziel, zoo als in mijne, woelen.
Zy zelf, zy zelf beval my hem te minnen, want
Zy had hem ’t wezen van mijn minnaar ingeplant.
Van harten minde ik hem; en deelende in zijn quaalen,
Kom ik zijn doot noch steeds eene offerhand betaalen
Van traanen; maar helaas! die minnaar zoo volmaakt,
Die ik verlies, en ’t hart my met zijn schoonheit blaakt,
Doet door de kracht der liefde, en hun gelijkenissen,
Mijn broeder, ’k zeg ’t recht uit, veel van mijn traanen missen.
Die beul, noch aangenaam aan mijn begeerte, rooft
My ’t zuchten, dat ik aan zijn dootbus had belooft.
Wie kander voor? wat raat? Want als de plicht komt dingen
Na mijne traanen, komt de spijt my die ontwringen.
De min, mijns ondanks, met mijn rou vermengt, verdeelt
Mijn tranen met mijn bloet, zoo dat het niets verscheelt.
Herroep, om d’ oorzaak van uws broeders doot te haaten,
’t Geen u uw Vader van zijn moort heeft hooren laten.
Door Vader aangeport, haet ik hem, als de doot,
Hoewel hy my voorheen het minnen zelf gebood.
En zo ik qualijk min, ik minde eerst zonder zonden;
Een wettelijk bevel had my daar toe verbonden.
Die last valt zachter voor het maagdelijk gemoet,
Die ons tot min beweegt, als die ons haaten doet.
Mijn min is eerst uit plicht, nu uit gewoont geboren.
En zoekt men ’t vuur, dat eerst in ’t hert komt, niet te smoren,
ô Julia, dan blaakt die nieuwe vlam zoo zoet,
Dat niemant willig derft die aangename gloet.
’k Ontschuldig veel; maar zulk een laf besluit te strelen,
En ’t geen u hoont, kan my geen inzicht aanbevelen.
Ja, ’t was verraat, indien men vleide uw dwaas bestaan.
’k Heb ’t u gemelt, op dat ghy ’t fier te keer zout gaan;
En, zijnde alleen te zwak mijn vlammen te bestrijden,
Roep ik u raat te hulp, om ’t snoot gevolg te mijden.
Om zulk een schandlijk, en gevaarlijk vuur t’ ontgaan,
Behoorde gy....
Swijg stil; gints komt mijn Vader aan.
TIRRENUS, ALBINA, JULIA.
O Harde tiranny! ô wreede onmenschlijkheden!
Albina, kom uw deel in mijne smert bekleeden.
Mijn Heer, wat ’s d’oorzaak doch van deze onsteltenis?
Een nieuwe hoon, die my de Koning doet. Maar is
’t Hier veilig Julia? kan ons ook iemant horen?
Want ik kan ’t zonder luit te schreeuwen, zonder toren,
Noch wraakzucht melden; en indien het Tiberijn
Vernam, die klachte zou by hem een misdaat zijn;
Zo hoog is hem de woede in ’t dulle brein gesteigert.
Lavinia heeft hem straks haar bezoek geweigert,
En hy, gelovende, dat ik haar tegens hem
Opruie, snaaut my toe met een vergramde stem;
Dat ik voortaan my nooit weer by haar zal vervoegen,
Of dat ik ’t met de doot zal boeten. Zijn genoegen
Vint zich noch met de doot uws Broeders niet voldaan;
Hy kan daar mede noch zijn bloetdorst niet verslaan,
Ten zy hy’t tot de bron, die ’t voortbracht, uit koom putten.
Ik klaag dit niet, om my het leven te beschutten;
Maar ziende u jong, ontbloot van hulp, en bystand, moet
Ik uwenthalven noch zorg dragen voor mijn bloet.
Wijl hy u maar verbiet Lavinia t’aanschouwen,
Zo wil doch, mag het zijn, u zelve ’t lijf behouwen.
Of zoo gy haar weer ziet, verbint haar doch, mijn Heer,
Dat zy haar by zijn aan de Vorst gunne, om hem neer
Te zetten, en op u zijn wreetheit in te toomen;
Ly, dat zy veinze, al is ’t uit valsheit voorgenomen.
Dat zy zijn liefde vlei, zou ik dat raden? ach!
Zijn liefde?
Ja, ’t geheim raakt endlijk aan den dag,
Waarom hy de Princes alleenich wilde spreken;
Want brandende van spijt, om dat zy ’t is ontweken,
Heeft hy, vervoert van zijn verwoetheit, my ontdekt,
Dat haar volmaaktheit hem tot liefde had verwekt;
Dat hy mijn zoon niet slachtte, als om dien buit te strijken;
Dat hy zijn doot lei op de schijn van hun gelijken;
Maar dat de Liefde alleen die doodlijke oorsaak gaf,
Dat hy als minnaar hem geholpen had in ’t graf;
Zal ik Lavinia zich aan een vlam, die ’t leven
Uws Broeders heeft gekost, aanraden t’overgeven?
En levren, om wat hoop van leven, om wat heul,
’t Hart van zijn Minnares in handen van sijn Beul?
Neen, die lafhartigheit zou al te schandlijk schijnen.
Doe liever die onwaarde, en snoode vlam verdwijnen;
Hits haar eer op hem aan; maak heden, dat de schrik
Als zy hem ziet, verdubble op ieder oogenblik.