floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Maar laas! heel anders is d'Eeuvv diemen nu beleeft:
VVant hy vvel g'luckigh is die vele Vrunden heeft.
Maar diese heeft van doen, die is seer ongheluckigh.
Qui-na Dieu, na rien.
D'Ontrouvve Vruntschap vverdt ghetoetst in het bedroeven,
Als in de nare noodt der Vrunden hulpe vliedt:
De trouvve niet besvvijct, maar jonstigh 'taanschijn biedt;
Dies moetmens' op den Steen als 'tsuyv're Goudt beproeven.
De vlugghe schrand're Bie (tot s'nootdrufts groot behoeven)
Niet om den scherpen vlim, of fellen anghel-spriet
Verdruckt vvordt: Maar om't Seem ghekoestert in't verdriet,
Die met een vollen svvarm gaat om haar korfkens loeven.
Soo smaalt niet uvven Vrunt om een te korslen vvoort;
Maar om voorgaande trouvv hem liefd en eer behoort.
VVien vont ghy die voor-vvint door vruntschaps meyren bruysten?
De voor-daadt siet al-hier van Brederood' verthoont;
VViens soet-vloeyend' gherijm de vvare Vrundtschap kroont
Van Rodd'rick en Alphons, soo lang sy't Aardrijck kruysten.
Non Nobis.
Inhoudt van't Treur-spel van Rodderick en Alphonsus.
Int eerste deel werdt ghehandelt de vrientschap van twee Edellingen, Rodderick en
					Alphonsus, die alleleens gesint zijnde, verlieven op Elijsabeth, de Nichte des
					Konincks Ferdinando, waar van sy den eenen grondigh lieft, ende den anderen
					hertelijck haat: Alphonsus dit vermerckende soeckt heul aan sijn Minne maat, die
					hem 'tselvighe in aller billicheydt weyghert ende af-slaat; waar door sy die
					Vrunden waren, dóódelijcke vyanden scheyden.
Ten tweeden, na des Konincks reden en voorslagh op d'aankomste der Mooren, neemt
					Rodderick een onbekende Knecht, en sendt hem looslijck aan Elijsabeth met sekere
					Brief, die sy ontfanght inde volle vergadering, waar in sy haar (soo 'tschijnt)
					dapper ontstelt, daar op haar den Brief-dichter neder set en tróóst, waar na sy
					alleen zijnde; met groot vernoegen den selfde leeft. Onder anderen wert haar
					noch een bestelt van Alphonso, die sy (schier onghelesen) stucken scheurt.
Ten derden, na de overwinninghe des Conincks over de Mooren, verschijnt in
					droeflijcken ghelaat den moedigen Roddrick, die sich beklaaght hoe dat twee
					Spaansche Edellieden hem inde hitte vanden Slagh geweldelijck hadden berooft
					sijn ghevanghen Moorsche Kapiteyn. De Koning op 'tversoeck vanden aanklagher,
					wijst het oordeel aan den wtkomst van den Tournoy: Waar van Elijsabeth bedroeft
					zijnde, 'snachts jammerlijck klaaght. Rodderick werdt bykans verslaghen, doch
					van den vermomden Alphonsus mannelijc ontset, en winnen de prijs daar toe
					gestelt.
Int vierde: Rod'rick ghewont legghende, wert daagh'lijcx vertroost van sijn Lief:
					Alphonsus dit bespeurende, vertreckt mismoedelijck, met een sijn Vrunt. De
					Ghelievers versoecken oorlof aan den Koningh, om haar trouwdagh by haar Ouderen
					te volvoeren, 'twelck haar werdt vergunt, ondertusschen werdt daar ghebootschapt
					de ghevanghenis van Alphonsus, die Rodderick voor sijn Moor verwisselt en
					verlost.
Int vijfde wordt Elijsabeth, die haar wat verlustighde, ghegrepen en ghevanghen
					ghevoert van ses Moorsche Róóvers, doch wort eyndelingh ontset vanden dwalenden
					Alphonsus, die haar daar nae met grooter droefheydt aanboodt sijn bloedigh
					Swaart, op datse hem als haar vyandt van 'tleven souw beróóven, waar op sy hem
					dient: Onderwylen verstaat den wackeren Rodderick sijn swaar verlies, en komt
					ylingh ghewapent, den nauwelijcks levenden Alphonso doorstóóten. Elijsbeth
					vlucht, hy bekent sijn schult aanden stervenden, en valt op hem in swijm, sy
					nader, ende hy bekomende, raast met een al te groote onghebondentheydt. Dit
					leste maackt het hele Treur-spel volkomen droevigh: Sluytelijck, sy trouwen;
					maar leven niet lang t'samen. Hier op is gemaackt een uytlegh, Geestelijcker
					wijs: daar toe is hier by ghevoeght een toegiftje.
Namen vande Personen van dit Spel.
Alphonses } Edelmannen.
Rodderick } Edelmannen.
Elisabeth de Ioffrouvv.
Nieuvven-Haan, de Knecht.
Griet Smeers, Dienstmaarte.
2 Chooren, Staat-dochteren.
Coningh, Ferdinandus.
Al-mijn } Edel-lieden.
Haal-na } Edel-lieden.
Geeraldus, een verliefde Vryer.
Orondatus, den Indiaanschen Rover.
Alphonsus eerste uyt-komste.
Eerste Handelinghe.
'T Herdencken vande vreught, van ons voorleden leven,
Plach 'tonghetroost ghemoedt somtijts wat vreughd' te gheven:
Soo doetet oock an my die vaack hier voormaals plach,
Met d'opgangh vande Son, in't kriecken vanden dagh,
Op een gheoeffent Paart, met snelle Hase-winden,
Te ruyschen door het Bosch, om 'tschuwe Wildt te vinden,
Dat mijn snuyvende Iaght al snoffelend' doorsmuyght,
En jaaght het schichtich Hart verbaast uyt wilde ruyght,
Na die bekende laagh, of vanghen't inde tacken.
Ick plach de bloode Haas in't Legher te verlacken.
De doóve Quartel ick, met een ghemaackte stem,
Bedrieghelijcken broght in dunne Netgis hem.
Ick sagh mijn soetste lust an Sparwers en an Valcken,
Die Reygers en Petoors kon inde Lucht veschalcken.
Inde Broeck-landen by het staande Water stil,
Had ick van Voghel-vangst de aldermeeste wil;
Door dat mijn loose Valck zijn gauwe list ghebruyckte:
Hy greep d'Endvoghels vet; gheen Teyling hem ontduyckte:
Wat Pijlstart, Duycker, Koet, wat maar voor hem verscheen,
Hy ving het met een snap, en vloogher voort mee heen:
Daar zijn druckend' gheklaauw, en bloedigh fel ghekrabbel,
Haar móórden hallif doodt, en wurpse voort te grabbel.
Het frayste weyt-spel dat oyt mensch met ooghen sagh:
Kort om, ick had al 'tgheen een Weyd-man hebben magh.
Op dat gheen traagheyt slap ons leven souw bekladden,
Tot Lichaams oeffening wy veel tijdt-kortingh hadden.
Des Sondaaghs runden wy uyt wedding oft om eer,
Wie inde volle loop stack 'tnetste met de Speer.
Het werpen met de Steen, en 'thand'len van't Gheweer:
De Wortel-kunst; ja noch wel duysent dinghen meer,
Die wy naar eysch des tijts oock sonderling verdeelde,
Veraarden soo door dwangh de Piemgal geepse weelde.
De vry willighe last herschiep ons sterck en rat,
Daar zyne Majesteyt veel dienst van heeft ghehadt,
Eer wy't Rijck vande Swart met spring-reysen en tochten,
Onder de Kroone tot zijn wijt-ghebieden brochten.
Doen heeft dees flucxse handt, die noyt zijn kracht ghebrack;
Die noyt verloren sloegh, noch noyt vergeefs en stack:
Soo datter veel verschróóckt, en hallef-gare Mooren,
In't braacken van haar bloedt de snóóde ziel verlooren.
Na 'tverwoesten van't Landt, wy moesten trecken of;
'Tvolck werdt gheleydt in rust, en wy in 's Konings Hof.
Daar voor een Rustingh hart wy sachte Kleeren draghen;
Dies d'oud' ghewoonte wy door't nieuw ghebruyck verjaghen.
In plaats van Wapens wreedt, sien wy de Maaghden soet,
Die met een vriend'lijck sien verheeren ons ghemoedt.
O krancke kracht des Mans! die sich soo laat vervrouwen:
Een Vrouw brengt meer te weegh, als duysent Mannen souwen.
Siet hier de gheen die soo onsach'lijck is gheweest!
Siet hier de ghene die van yder was ghevreest!
Siet hier de ghene die Krijghs-helden heeft ghedwonghen!
Die suft, die schrickt nu voor een eungjer naackte Ionghen:
Die gulde Pijltjens an mijn blonde Iuffrouw biedt;
Die sy uyt haar ghesicht in mijn weeck hertje schiet,
Daar sy my onghehart en sonder Pantsier siet:
Al waar het Harnas staal, ten keert de Minne niet.
Ach Hemelsche Princes! Goddinne der schoonheden!
Die van my wert gheviert, ghedient en aenghebeden.
Ach! mijn verwonnen ZIel die roept om u ghena:
Troost u ghevanghen, eer het u berouwt te spa.
In alles waart ghy, Lief! seer heerlijck uytghenomen,
Ia de volmaackste die ter Werelt soude komen,
Indien ghy maar 'tghebreck van uwe strafheyt liet,
Waar met ghy my bereydt een doodelijck verdriet.
S'óóck yets van u versoeck met minnelijcker vraghen,
't Wert my gheweyghert dreuts en spytigh afgheslaghen.
Wat magh de oorsaack zijn? Maar doch, ick heb verstaan,
Dat Rodderick u mint; dan dat sal wel vergaan,
Soo haast ick hem vertel, hoe ick in Minne blake,
Sal hy afstaan uyt Liefd', om mijn Min plaats te maken.
Rod. uyt
Doch het verwondert my dat hy zijn Minne deckt.
Ghemeenlijck is ontrent de gheen daarmen van spreckt.
God groet u Roddrick.
Rodderick.
Die moet u eeuwigh sparen:
Mijn dunckt ick sagh u niet in hondert duysent Iaren.
Wat goet g'luck, of quaat landt, heeft my van daagh tot nu,
Ontrooft de soete vreughd', die ick gheniet door u?
Die ick gheniet door u vermakelijck by-wesen?
Ick twyfel an u jonst met achterkousich wesen,
Dat ghy een ander hebt verkoren boven mijn,
Die eertijts in u hert de liefste plach te zijn:
De Fenicx soo ghy spraackt, die ghy alleen beminde:
Want het valt alsoo swaar een ware Vrunt te vinden.
Stoort u Alphonsus niet an dit klachtigh vermaan,
De grootste Liefde heeft de grootste arrigh-waan:
Alphon.
Gheen Eeuw, mijn Rodderick! en sal mijn Liefd' verdryven:
Mijn Liefd' (soo't u belieft) sal altoos Liefde blyven.
Maar den verkeerden Mensch, van Reden gantsch berooft,
Veel eer de Loghen-vals, als Waerheyt klaar ghelooft.
Wt dese Moeder komt dat schandelijck wan-trouwen,
Die doet ons onghegrondt 'tquaatst' van een ander houwen.
Dit is meest door Natuur by yder een ghemeyn.
Door't groot begrypen wert de groote Liefde kleyn.
De Liefd' is de Fonteyn van Broederlijcke Minne.
De Liefd' vermagh het al. De Liefd' kan't al verwinne.
De Liefde is niet licht; sy hoopt, verdenckt gheen quaat.
De Liefde is een dingh dat nimmermeer vergaat.
De Liefde, daar sy magh, vermijdt het weder-wreken.
De Liefde die beeckt veel sonden en ghebreken.
De Liefde is lijdsaam, soo wel in lief als leydt.
De Liefd' is vriendelijck, en vol langmoedicheydt.
Verschoont door Liefde mijn gantsch onvoorsichtigh spreken.
V vruntschap en u jonst is menighmaal ghebleken
An u op-recht ghemoedt: Want vrientschap die bestaat
Niet in lief-koossery; maar inde vaste daadt.
Veel konnen meesterlijck als vrienden haar ghelaten,
Voor d'ooghen vande gheen, die sy van herten haten.
Maar dat verdoemt bedrogh wort door den Tijdt bekendt.
Hy bedrieght sich selven, die 'tbedrieghen is ghewent.
Roderic.
De Pluymstrijckers meest van groote Liefde klappen:
Maar ons vereende jonst begonst van d'eerste trappen;
Ia van ons kintsheydt af, tot heden op dees uur.
Versochtheyt heeft ons Liefd' gheproeft in't soet, in't suur.
't Vernuwen van ons tijdt doet my noch seer verblyen,
Door't stoeyende gheraas der kintsche sotternyen.
Hoe nieus-gierigh pleegh ick de Paarden te beryen.
Hoe plechtigh pleghen wy op d'Hase-pat te tyen,
Datmen van stoff en sweet ons nauw bekennen mocht.
Hoe dickwils heb ick u met springhen wel verpocht.
Hoe dickwils pleegh ghy ons buur-jongens uyt te locken,
Om teghen ons te slaan met kneppels en met stocken:
Daar ghy als Capiteyn het hóóft waart vande strijdt,
En sontse vaack bebloedt naar huys met groot ghekrijt.
Wat had ick oock een vreughd' in ander beuselinghen.
De Tijdt, die niet en rust, verandert alle dinghen.
Dit docht ick in mijn selfs soo ick vast herwaarts gingh:
Het leven vande Mensch is een verkeerd'lijck dingh:
De kleyne Kintsheyt is onwetend' en verghetel.
De Ionghlingschap is stout, lichthertigh en vermetel.
De Manheyt is bedaart, sorghvuldigh dagh en nacht.
De laatste Ouderdom met pynen door-ghebraght.
Wat doet den sotten Mensch soo stijfsinnigh volherden,
In't recken van zijn Tijdt, die pijnn'lijck oudt doet werden?
Selden Alphonsus, Heer! ter Werelt yemant leeft,
In sulcken staat daar hy volle vernoegingh heeft.
Voorts 'tgheen dat ons ontbreeckt, dat hooptmen te verwerven:
En 'tqualijck leven maackt een gruwel voor het sterven.
Dat's waar, mijn vrunt! ick werdt op ewen ghelijcke tijdt,
In't hert nu seer ontsteldt, bedroeft, en seer verblijdt:
Want siet den Mantuaan, en Florentijnsche Heeren,
My lieten bidden thans, met eerbiedigh begeeren,
Dat ick haar over Disch wat verselschappen souw,
'Twelck ick niet kon afslaan, hoe ongaarne ick wouw.
Het moeyt my, O mijn vrunt! dat ick van u moet scheyden.
Rodde.
Dewijl het soo moet zijn, de Heer wil u gheleyden.
'Khem sich! houw! Alphonsus! mijn trouwe Liefd' vol sorghen,
Die vraaght nu waar ick u sal moghen vinden morghen?
Maer inde Bogaart, byde Lust-hof vande Prins.
Vaart wel, en leeft met vreughd': maar latet doch gheensins.
O gulde vrye Tijdt! ghewenschte Eenigheyt!
Om wien het minnend' hert hem vande menschen scheyt.
Hoe veyligh magh ick nu met lusten over-weghen,
De Gaven die daar zijn in mijn Ioffrouw gheleghen.
Ach mijn aartsche Godin! Bevooghtster van mijn hert!
Reviere van mijn vreughd'! Spring-ader van mijn smert!
Hoe lang sal hoop en vrees mijn jonghe borst bestormen?
Ach! oft u wille waar mijn droefheyt te vervormen.
Ick stroy hier inde Wint een vruchteloose klaght;
Veranderlijck en wust is 'tvlieghende ghedacht.
Ay eenigh Paragon! schoonste van alle Vrouwen!
Of die ten minsten daar van my wert voor ghehouwen.
Ach lief Elisabeth! van Koninglijcker aart;
Doorluchtigh, edel, wijs, reyn-hertigh, net en tzaart:
De gracyen die u verweende schoonheyt cieren,
Die werden noch verrijckt door u heussche amnieren.
V Hoffelijcken Gheest, 'tparmantigh schoon ghelaat,
Kundight aan't slechte volck u hoogh afkompst en staat.
Doch u bescheydenheyt die schickt met juyste maten,
De grootsheyt van u hert na alderhande staten;
En deylt meewarigh om dijn eerelijcke gunst,
Door aangheboren deughd', en Vrouwelijcke kunst.
Als ghy u óógjens slaat op de ghemeene lieden,
Kunt ghy met wencken my stil-swyghende ghebieden.
Het schijn aan u ghebaar dat ghy my gaarne siet;
Doch ick en seyde't u om al de Werelt niet:
Want ghy moght seer versteurt, my een roem-dragher noemen;
Elisa. uyt
Ick haat verwaantheyt, en 'tweldunckende beroemen.
Siet hier de Dochter van voor wylen 'sKonings raat,
Die om zijn ouderdom 'toneenigh Hof verlaat,
En soeckt met lust zijn rust op zijn ghebouwde Sloten:
Zijn Soons van Adelrijck, zijn Princen, Bondtghenoten.
Dees waarde suyver Maaght, die ick van herten min,
Die is de hooghste Vrouw van onse Koningin.
Ick magh my wat ter schuyl hier inde ruycht versteken,
Moghelijck salse hier van haar Vryagie spreken.
Mijn teeder hertjen is soo gaarne inde lucht,
Om dattet loost aldaar mijn lastigh swaar ghesucht:
Maar doch ick ben beducht, met Maaghdelijcke schromen,
Dat yemant onverwacht my hier moght overkomen.
Ach Boomen! luystert toe, hoe ick met smerte // klaagh,
Verborghen Minne die ick in mijn herte // draagh,
Tot d'eelste Ionghelingh, in schoonheyt uytghelesen,
Die de Nature pronckt met een braaf Prinslijck wesen:
De deughd verciert met eer, zijn treffelijck ghemoedt,
'Twelck yder een (als my) seer vaack verwond'ren doet,
Over den grooten Naam van zijn uytlandsche daden;
Als oock de hooghe kunst van zijn voorsichtigh raden.
Rodderick d'edel Heer
Is 'tHoofs voornaamste eer:
Een spoor der Ionghelinghen:
Want hy is nu ghestelt,
Een Meester van het veldt;
Om dat zijn jonghe jaren
Soo dapper zijn ervaren.
Maar meerder heerschappy
Soo hebdy over my,
Mijn Veldt-heer! ghy gaat leyden
Na u mijn sinlijckheyden.
Ghy borrelt uyt mijn grondt,
Tot in mijn cleyne mondt;
Daar ghy mijn tong met missen,
In't noemen doet vergissen.
Ach! als ghy my ontmoet,
Verwandelt my mijn bloedt:
Dat door 'tkrachtigh opstyghen,
Een eerbaar schaamt doet krygen.
Soo yemant van u praat,
Verandert mijn ghelaat:
Ick stamer in mijn spreken:
Mijn redens blyven steken:
Want daar ick eerst van sprack,
Is my vergheten strack;
Soo dat de grove mensche,
Bespeuren wat ick wensche.
De Maaght die by gheval te nacht eens by my sliep
Bedroogh my in mijn droom, juyst doen ick Rodd'rick riep:
Sy sprack in plaats van u, seer veel door-trapte woorden,
Waar met allengkens sy my listelijck uyt hoorden,
En lachten doen soo hart, dat ick sprong uyt mijn slaap:
Ick straften haar verraat met een grauwende schraap.
Maar waar toe haal ick op al dese malle dinghen?
Wel wat belet my nu een vrolijck Liedt te singhen?
Op dat de treuricheyt, die door mijn sinnen snuyft,
Soch menghet inde Wint, en inde Lucht verstuyft.
Vvaar dat kleyne Guytje blint ,, g'lijckmen't uytgheschildert vint.
Ick leed' dan in mijn Ziele niet ,, dit lieffelijck en swaar
							verdriet.
Maar 'tloose Boefjen siet seer snel, 'tonsichtbaar hertjen raackt hy
							wel.
De krijgslien stout hy niet en vreest. Doch d'onbesorghden treft hy
							meest.
Sijn boog', sijn pylen, sijn geweer ,, die quetsen diep ,, maer doen
							gheen seer.
Sy comen vaack al lachend' an: Geen blaauw lit-teycken blijfter van.
Nu 'tPottertje my heeft ghewondt ,, nu biedt het my sijn lieve mondt:
Nu wil hy peys: hy looft en sweert ,, te gheven wat mijn hert
							begheert.
Cupido! wel dit is mijn eysch: Tot borrichtocht van onse peys,
Begheer ick nu gheen ander dingh ,, als Rodderick de Ionghelingh.
Het Schelmje is nu soo voldoent ,, nu't hier me magh weer zijn
							versoent:
Hy seyt my toe dat ick eer langh ,, sal kryghen mijn begheerts
							ontfang.
Hierom mijn hert, u troost en denckt ,, dat grooten druck het leven
							krenckt;
En dat de sorgheloose vreught ,, ons Macht verneerdert en verheught.
Vvel op mijn Ziel, in vreughden leeft ,, de droefheyt stracx sijn
							af-scheyt gheeft;
En plaatst u Rodd'rick in de stee ,, van uwe minlijck herten-wee.
Dan waar dat kleyne Guytje blint ,, ghelijckmen't uytgheschildert
							vint:
Ick leed' dan, in mijn Ziele niet ,, dit lieffelijck en straf
							verdriet.
Hoe machter swaarderpack ter Werelt zijn te draghen
Als heymelijcke Min, en niet te moghen klaghen?
Ach! wat een harden Wet stelt ons de wreede schaamt,
Waar door 'tversoecken ons in't minste niet betaamt.
V streng heyloos Ghebodt! ghy dwingt de swacke Vrouwen,
Dat sy haar hóóghste lust gheblint-hockt moeten houwen.
De sorghe voor mijn eer, die voor de schande vreest,
Heel stribb'ligh wederstreeft, de Min, die in mijn gheest,
Soo vinnigh brandt en blaackt op Rod'rick d'uytverkoren,
Die vant vermaart gheslacht des Keysers is gheboren,
Vant Huys van Arragon, de naasten ande Stoel.
Hoe ick de Min meer deck, hoe ickse meer ghevoel.
O wond're brant, ghy brand' staagh, sonder te verteeren:
Het hart ghy gloeyend' stoockt, en senght niet eens de kleeren.
Ach Edel Rod'rick! ach! ick smoor de vlam met smert,
Merckt op mijn voorhóóft maar, die 'tboeck is van mijn hert,
En op mijn óóghjens die my deden gantsch verlieven;
Op V, die die al mijn liefd' u lieff'lijck overbrieven
Al soeck ick nu met vlijt te dóóden uyt mijn lust,
Dit Vuyr; mijn Min en sal niet werden uytgheblust:
Of schoon ghewoont en eer verbieden my te schryven,
Ghy zijt mijn Liefste, en ghy sultse eeuwich blyven.
Ick gaa naar huys, 'tis tijt, wel an mijn voetjes stapt,
Eer yemandt my alleen hier in dit groen betrapt.
Rodderick van achter 'tgroen, seyt dit volghende.
Ay my! ick sterf van vreught, ick kan my niet bedaaren,
Ick sorgh dat my mijn ziel van blijdtschap sal ontvaaren.
Wat ist, ofmen de Min met moeyten nauw bewaart,
Haar klaerheydt metter tijdt hem selven openbaert.
Mijn Lief! mijn Licht! mijn Son! die socht haar Min te decken,
En komt my opentlijck haar reyne jonst vertrecken.
O wenschelijckste vreught! O onverwacht gheluck!
O soete weder-loon! van mijn gheleden druck.
O triumphante Min! O Heerschap van mijn sinnen!
Ick socht, maar ick en moght u groot gheweldt verwinnen.
Maar na dat ghy met my, spronght omme soo ghy wout,
Versoet ghy nu mijn smart wel hondert duysenfout.
Ach! mijn ghedachten al haar inde vreught verstroyen;
Mijn ziel verneuckelt haar met innerlijck verfroyen;
Mijn hart springht in mijn lijf; mijn vrolijck aanghesicht,
Sal, vrees ick, den waerom noch brenghen in het Licht.
Ick twijffel menighmaal int heughlijck overlegghen
Rod. bin
Of mijn vreught, of mijn min mijn lichter valt om segghen.
Alph. wt
Des sapigh lustigh nat datm' uyt de Druyven treet,
Is aan d'ondanckbaar Mensch in gheener wijs besteedt.
Want den gaaf-rijcken God, en Bouw-Heer aller dinghen,
Heeft inden Wijngaart een groot wonder willen bringhen:
Den quaden is sy quaat; den goeden is sy goedt;
Den siecken seer ghesondt; den slappen gheeft sy moet;
Sy wackert het vernuft; sy ciert met val de spraken;
Sy jaaght de droefheyt wegh met lieffelijck vermaken.
De lasters legghen niet in d'edele Wijnstruyck:
Maar in de overdaat van't gulsigh snoot ghebruyck.
Wy Spangjaarts wy verstaan uyt taal-kundighe Tolcken,
Dat wy in soberheyt verwinnen alle Volcken.
Maar ick voel nu in mijn een groot Mirakel; want
door de killende Wijn lijd' ick een heeten brandt;
Sy zengert mijn verstandt met nuw vlammende pynen.
O wonderlijcken brandt! O wonderlijcke Wynen!
Hoemen meer koude vocht al leperent instort,
Hoemen van Vrouwe lust wert hittigher gheport.
Soo d'Oly in het vuyr, de vlam stijght inde hóóght,
De Minnaars ist niet vreemt van drincken kryghen dróóght.
Elisabeth mijn Lief! Mijn Lely! Ach mijn Enghel!
Siet, hoe dat ick ter sluyp de straat met kruycen strenghel:
Ick swier vast heen en weer, en soeck by u te zijn.
Ghy brandt en blinckt, helaas! tot ongheval van mijn.
Maar hertsen waarde Lief! mijn schoon onder de schóóne!
Ach! tot mijn achterdeel gaat ghy u glants vertóóne.
O levendighe brandt! ghy kruypt, ghy woelt, ghy sweeft;
Daar ghy my mede doodt, maackt dat een ander leeft.
Mijn Leyt-ster en mijn Licht! ick volligh uwe stralen,
En hoop voor mijn verdriet wat lichtenis te halen.
Maar uwe Kamerier, die soete slechte slóóff,
Die doet nu dat ick schier mijn twyfelingh ghelóóff;
Want soo sy juyst alleen my uyt de lien ghemoeten,
Soo lusten't my eens haar erentfest'lijck te groeten;
Waar op sy proper neech een hallif-uur schier langh,
Soo dat beleeftheyt my tot haar te komen dwangh:
Ick gaf haar doe een handt-vol goude Pistoletten;
Het was doch al te vreemt hoe sy haar wesen setten.
Ick stondt langh in beraadt, dat ick mijn selven vroegh,
Wat dat de Dienst-maaght deed', of sy huylden of loegh?
Ick danck u Heerschap (seyse) ick souw wel op u wachten
Aende Poort vanden Hof; maar siet, meest alle nachten
Ist dat een groot Seigneur hier loosselijcken komt,
En hy is alsoo weytsch, bedeckt, bepluymt, bemomt:
En dat mier, mijn Vrouw ontfanght hem alsoo lodderlick.
Wt had de Maarte. Maar ick vermoedt op Rodderick.
Ick moet de sekerheyt hier nu eens of bespien.
Mijn hert wan-trouwt het óór, en hout veel meer van't sien.
De klock, jae het is tijdt, 'kwil my tot gaan verstouten:
Soo ick mijn Ioffrouw sie, ick sal wat met haar kouten.
Ay nydigh stalen slot! die my hier buyten sluyt.
Nu klopt, mijn handen klopt: 'ken durf, ick scheyer uyt.
Ick wil de Neering sien, hier in een hoeck of winckel.
Daar stoot ick onverhoets an die bellende Rinckel.
Elisabeth boven uyt het venster.
Wel wat gheraas is hier dus inde stille Nacht?
Mijn Vrouw! siet hier u slaaf, die u ghena verwacht.
Alphonsus keert naar huys gheeft u gherust tot slapen.
De rust Elisabeth is voor my niet gheschapen;
Maar wel voor u, mijn Lief! mijn Ziele van mijn Ziel!
Alphonsus soo'cket niet voor gróóte dreutsheyt hiel,
'k Sloot u 'tvenster voor't hóóft, om my tot rust te vlyen.
Heeft noch gheen endt (denck ick) u grove sotternyen?
Hoe dickmaal heb ick u in errenst afgheseyt,
Dat ick u niet begeer, noch sal in eeuwigheyt.
Want my en komt als noch het Huwen niet // gheleghen:
Veel min ben ick tot u, in't minsten yet // gheneghen,
Daarom soo bidd'ick u, Alphonsus, Heer! dat ghy
V Minne stelt op een, dies' liever is als my.
Alwaardighe Princes! wilt my (bid ick) toelaten,
Dat ick een ooghenblick by u voor 'tlaatst' magh praten.
Ick praat met niemant niet, 'tis teghen mijn manier,
Nu inde nare Nacht te spreken yemant hier.
Bedrieght u selven niet, door pluymstrijckende sinnen;
Mijn onverkeerlijck hert en suldy nimmer winnen.
Dus staackt dit lóópen, en u moeyelijck gheschrijf,
Soo ghy niet wilt dat ick u Vyandinne blijf.
Vaart wel, en leeft met vreught, ick ga nu weer na binnen.
Hoe ghy my harder valt, hoe ick u meer beminne:
Het gheen men suurlijck wint, wert hoogher hier gheacht.
V strafheyt noch 'tgheval, heeft op mijn Min gheen kracht.
Dus sal ick eeuwighlijck, u dienen ende eeren:
En hoop dat door den Tijdt, u sinnen sullen keeren.
Nieuvven Haan, en Ioffrouvv Griet-smeers uyt.
Isset nou al weer gien deegh? Wat isser inde weegh,
Dat al dit malle volck soo byster bril // siet?
Wel wat schortje, seck kack-neysters, of ist noch na jou wil // niet?
Een mensch magh met vreen hier niet jens gaan byde straat,
Besonder as-men dus wat uytwendigh ghekliedt gaat.
Ick vrees een deghelijck pack aan mijn lijf te trecken,
Om dat dese versóórde luy staagh mit-me gecken.
Heb ick ien reys, gort wous! an mijn lijf iens wat moys,
Sy roepen't over de buurt; kijck dat's op zijn parmafoys.
Ay siet toch Kyeren! Kyeren! jae wel, hoe souw jijt versieren?
Hoe komt Nieuwen Haan an sulcke fyne verweende Klieren?