floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Lang lang leef Nero. lang moet helt Fonteius leven,
Als stedehouder van het keizerlijck gebodt.
Nu flux den broeder, eer een oproer t'zamenrot,
Te water opgevoert, zoo raeckt men aen een ende.
Geley hem heene, met ons halve lijfschutbende,
In volle veiligheit, bevrijt van alle schroom.
De jonge Vechter moet, als schiltknaep, zijnen oom
Bedienen op den toght, met eenen sleep van knechten.
Maer nu, hoe zal ick best de majesteit berechten?
De vorst, vol wraeckzucht, wil hoogh klaegen aen het hof,
En dingen voor zijn recht. hy is op zulck een stof
Geslepen.
Laet het stuck by Nero overweegen.
Berecht Nymfidius, en Tigellyn, genegen
Ter halsstraf, 't zy hoe 't zy, waerschijnelijck of valsch:
In 't spaeren schuilt gevaer. hy moet, hy moet om hals,
Of wy en gy staen los, en alle Romelingen.
Zoo fel een weêrstuit zoude ons voor de scheenen springen,
Indien dees vogel quaem t'ontglippen. hou hem vast.
Dien heer bewaeren is een zorgelijcke last.
Een groote toeloop van nieusgierigen wil komen
Geschoten naer den Rijn en Rijnkant toe, als stroomen.
Wy streven Kolen, zulck een hooftstadt, dicht voorby,
Een stadt gemengt uit Roomsche en Duitsche burgery;
Daer hy een' aenhang vint van Duitschen en Romainen.
Een zelve lantaert ziet zijn lantsliên noo verkleinen,
En allernootst een' vorst, uit koningklijck geslacht.
Liet gy hem ketenen, dat waer de trouste wacht,
Om niet op 't ongewis het rijck in hem te waegen.
Dat smaeckt naer wreetheit. 'k wensch my zediger te draegen,
Doch wil hem hooren, en zijn afscheit. vaert hy uit
In trotsheit tegens ons stadthoudery, zoo sluit
En keten hem. men kan die strengheit dan by heeren
En burgery en volck met schooner glimp verweeren.
Hy staet met zijnen neef toghtvaerdigh en gereet.
Men hoort een straetgeschrey en jammerlijcken kreet
Van vrouwen. al 't geslacht en maeghschap wil hem spreecken.
Laet flux de togtklaroen, voor 't hof, op 't mercktvelt steecken,
Zijn maeghschap en al 't volck vertrecken op dien klanck.
Nu spoe ter stede uit noch voor zonnenondergangk.
Geheimeschrijver, kom, en lever hem dry brieven,
Die 't hof berechten van ons ooghmerck en believen,
Een' aen den keizer zelf, noch twee aen Tigellijn
En heer Nymfidius. zy melden in wat schijn
Het hier geschapen staet, indienze 't halsrecht krimpen.
Men magh een' vorst aen goet beschadigen, maer schimpen
En raecken aen zijn eer, hem quetsen in zijn bloet,
Dat schiet een' wortel van een weêrwraeck in 't gemoedt,
Die met geen duizenden van zielen is te zoenen.
Nu hael hem met zijn' neef. laet al de toghtklaeroenen
Opklincken voor het hof. hier komt de krijghsraet aen.
Spoe voort: het is hoogh tijt: de zon wil onder gaen.
Wat valt het lastigh zulck een' opstant neêr te zetten,
En in zijn hoofden met voorzichtigheit te pletten.
Het rijck te winnen eischt een' Cezar, noit in rust;
Maer 't rijck te veiligen, een' nazaet als August.
FONTEIUS. BURGERHART. KRIJGHSRAET.
Myn heer, ontschuldigh ons, en leer uw leedt verdraegen.
Wy kunnen min niet dan uw' grooten rou beklaegen.
Van Rome quam die slagh, en niet by onzen wil.
Geruchten vliegen heene en weder. zat men stil,
't Waer onverdaedighbaer voor Cezar en zijn raeden.
Dees hollende eeu misduit oock d'allerbraefste daeden
En trouste diensten zelfs ten slimste: en wy staen vast
Te zwaer geladen met een' stedehouders last.
Een ander overtreet: een ander moet het boeten.
Wat diep begraven leght, weet afgunst op te wroeten,
Te haelen voor den dagh, eer 't iemant denckt of raemt.
Zoo wort 's rijx amptenaer bestreden en gepraemt,
Gelijck een baer in zee geperst wort van een ander.
Der menschen woestheit klampt het eene quaet op 't ander.
Hoe kan men anders dan zich schicken naer den tijt?
Heeft hier een staetheer schult, zoo scheltze rustigh quijt.
Vervloeckte dwingelant, van eer en trou verwildert,
Gy hebt u zelven recht naer 't leven afgeschildert.
Het is onnodigh dat een ander u misverf.
Deelt iemant heden diep in 't algemeen bederf,
Zoo magh het algemeen met reden u misdancken.
Doortrapte huichelaer, wy kennen uwe rancken,
Uw geile gierigheit, die goet verschoont noch bloet,
En Godt noch mensch ontziet. wat toef ick? kan mijn moedt
Dit dulden? moet een vorst, een lantsheer, vry geboren
Ter heerschappye, noch zijn' aengeterghden toren
Inkroppen, eer hy van gevangenis verhuist?
Heruit Tyran, heruit. 'k verdaege u voor de vuist
In 't vechtperck hier voor 't hof. waer staenwe? wat wil 't worden?
Een vrouweschender dorst my 't zwaert van 't lijf afgorden,
Een, die den riem van een Vestaelsche ontgespen wou,
Een boschnon, Welda zelf, in 't bosch ontwijden zou:
Men zwijgh' den overlast van zijne wulpsche knaepen.
Moght ick hem in den schilt, en in zijn bastertwapen
Eens vaeren naer mijn' wensch; al tradt hy voort in 't perck
Met vijf schiltknaepen; 'k zou dien blooden weerwolf werck
Beschaffen, en tot gruis vermaelen voor mijn voeten.
Een stedehouder op zijn heuscheit dus t'ontmoeten,
Heer Burgerhart, dat lijdt zijn eer en staetampt niet.
Het zy hoe 't wil: gy staet alleen tot zijn gebiet.
Hy gunde u uitstel, om voor 't recht der majesteiten,
Tot voorstant van uwe eere en staetrecht zelf te pleiten.
Betoom uw hevigheit ten minste een korte wijl.
Hy raest kranckzinnigh, naer 's Baethouwers ouden stijl.
Trouwanten, rept u flux, en ketent dezen dollen.
Het hooft is los: verstant en zinnen slaen aen 't hollen.
Nu schroomt niet: ketent ons: het is Fonteius eeu.
Der dieren koningk, een afgrijsselijcke leeu
Wort in een houte kou getuchtight en gegijzelt:
Maer, in een ysren hock gesloten, breeckt en brijzelt
De staele keten, en een trali van metael.
Wy gunnen u dees maght, en staen gelijck een pael.
Kornellen, leit hem wech: de dagh begint te scheiden.
Heer Fronto komt den oom met Vechter t'scheep geleiden.
Het wilt geval bestuurt den weereltlijcken staet.
Zoo zienwe hoe 't een op, het ander onder gaet.
Andromaché
Nil Volentibus Arduum: Andromaché. Amsterdam: heirs of J. Lescailje,
						1715.
ORESTES
PYLADÉS
PYRRHUS
ANDROMACHÉ
HERMIONÉ
KLÉONÉ
ANDROMACHÉ. TREURSPÉL.
De twéde Druk, overgezien, én merkelyk verbéterd.
[Vignet: Nil Voléntibus Arduum]
Gedrukt voor het KUNSTGENOOTSCHAP, én te bekomen by de Erven van J.
					LESCAILJE, énz.
Met Privilegie. 1715.
Ter Ordonnantie van de Staaten,
AANSPRAAK AAN DEN LEZER.
DE Heer Racine zegt in zyn bericht, gesteld voor dit Treurspel, dat hy de stóffe
					genomen heeft uit het derde boek van Virgilius Eneade, daar Eneas in zyn verhaal
					aan de Koninginne Dido deeze woorden spreekt:
Linquere tum portus jubeo, & considere transtris.
Certatim socii feriunt mare, & aequora verrunt.
Protinus aërias Phaeacum abscondimus arces,
Litoraque Epiri legimus, portuque subimus
Chaonio, & celsam Buthroti adscendimus urbem.
Hic incredibilis rerum fama occupat aureis,
Priamiden Helenum Grajas regnare per urbeis,
Conjugio Aeacidae Pyrrhi sceptrisque potitum:
Et patrio Andromachen iterum cessisse marito.
Obstupui: miroque incensum pectus amore,
Compellare virum, & casus cognoscere tantos.
Progredior portu, classeis & litora linquens.
Sollemneis tum forte dapes, & tristia dona,
Ante urbem in luco falsi Simoëntis ad undam
Libabat cineri Andromache, Maneisque vocabat
Hectoreum ad tumulum: viridi quem cespite inanem
Et geminas, caussam lacrymis, sacraverat aras.
Ut me conspexit venientem, & Troïa circum
Arma amens vidit, magnis exterrita monstris
Diriguit visu in medio: calor ossa reliquit,
Labitur, & longo vix tandem tempore fatur:
Verane te facies, verus mihi nuntius affers,
Nate dea? vivisne? aut, si lux alma recessit,
Hector ubi est? dixit, lacrymasque effudit, & omnem
Implevit clamore locum. vix pauca furenti
Subjicio, & raris turbatus vocibus hisco.
Vivo equidem, vitamque extrema per omnia duco;
Ne dubita: nam vera vides.
Heu, quis te casus dejectam conjuge tanto
Excipit, aut quae digna satis fortuna revisit?
Hectoris Andromache Pyrrhin’ connubia servas?
Dejecit vultum, & demissa voce locuta est:
O felix una ante alias Priameïa virgo. &c.
Het welk wy met den Heer Vondel op deeze wyze vertaalen.
’k Beveel myn volk daerna de haven uit te vletten,
Te zeilen, en zich op de doften neêr te zetten.
Maetroos, aen ’t roeien, vaeght de vlacke zee om strijt.
Wy zijn het hooge slot der Feacenzen quijt,
Eer iemant ommeziet, en vaeren, langs Epyren,
Chaonjes haven in, en gaen den bergh op zwieren,
Wiens kruin Butrotum draeght, en opbeurt naer de lucht.
Hier hooren wy wat nieus, een nau gelooft gerucht,
Dat Helenus, de zoon van Priam, hier ten leste
Noch Pyrrhus gade troude, en over ’t Griecksch geweste
Met zynen scepter heerscht, en Hektors gemaelin,
Aen een’ Trojaen hertrouwt, hem koestert met haer’ min.
Ick sta verbaest, en stom, verwondert om die maeren,
En blaeke om dezen man te spreeken, en t’ervaeren
Zoo groot een avontuur. ik laet de haven staen,
En vloot, en strant, en juist reght voor de stadt, vooraen
Was hier Andromaché vast bezigh, en zy wijdde
Aen Hektors koudt gebeente, op ’t heilig jaergetijde,
Lijckoffer, spijs, en dranck den lijcke, voor de stê,
En muuren, in het woudt, by eenen lantstroom, mê
Naer Simoïs genoemt. zy riep den geest, die waerde,
Naer ’t schijngraf, opgebouwt van groene zoôn, en aerde,
Waerover zy een paer altaeren had gewijt,
Om met beklagh het lijck te volgen op zijn’ tijt.
Zoo dra zy my vernam, bestuwt met eene bende
Trojaenen, scheen ’t verstant geraekt door deze elende:
En dees bejegening, zoo plotsling onverwacht,
Versloegh haer zulx, dat zy stockstijf stont, zonder kracht,
En, over al haer lijf zoo koudt als ys bevroze,
Hen aenzag daerze stont, en, als een levenlooze,
Ter aerde zeegh, en sprack in ’t ende van verdriet:
O Venus zoon, wat zienwe, uw’ blooten schijn, of niet?
Of zijt gy zelf de bô, en in der daet in ’t leven?
Of uit der tijt? waer is mijn Hektor dan gebleven?
Zoo spreektze, en weent, en huilt, zoo droef, dat dit misbaer
Door al het kerkwoudt klinckt: en naulijx kan ick haer,
Wiens hart van droefheit sluit, antwoorden, en, van zinnen
Ontstelt, sta stil, en stom, en hou de woorden binnen,
En stamer woort voor woort: noch leef ick op deze uur,
Doch ’t leven in dien staet valt lijdig zwaer en zuur.
Nu twijfel niet, gy wort hier geensins uitgestreecken.
Och, wat geval heeft u, van zulk een’ man versteecken,
Hier dus te recht gebroght? wat avontuur geredt,
En weêr in uwen staet, gelijk voorheen, gezet?
Verwarmt hier Hektors weeu het bed van Pyrrus weder?
Zy sloegh beschaemdelijk en droef haere oogen neder,
En sprack flaeuhartigh: och Polyxena, gy spruit
Van Priam, gy alleen waert d’allerblyste bruit,
Toen gy verwezen wiert op ’s vyants graf te sterven,
Voor Trojes hoogen muur, om niet dus om te zwerven,
En uitgelot in echt te treên met uitheemsch bloet;
Aldus in slaverny, na zoo veel wederspoet,
Een’ zegenrijcken heer t’omhelzen, als zijn slave:
Wy, na ’et verbranden van ons vaderlant, en have,
Door veele zeen gesolt, gesuckelt, mosten noch
Een vrucht in slaverny ter weerelt brengende, och
Achilles nazaets hoon en wrevlen aert gedoogen,
Een’ trotsen jongelingk, een’ vyant hier naer d’oogen
En ’t aenzicht zien, die na, te Sparte Hermioon,
De telgh van Leda, troude, en my slavin den zoon
Van Priam, Helenus, zijn’ slave, heeft geschoncken:
Maer dolle Orest, (verhit door gloet en minnevoncken
Op zijn geschaeckte bruit, en aengehitst met kracht
Van Razernyen, die hem om zijn moederslaght
Vervolgen,) komt bedeckt den wreeden Pyrrus nader,
Vermoort hem voor ’t altaer.
Wy hebben deeze vaerzen van Maro wat verder uitgebreid en vervólgd, dan de
					Fransche dichter gedaan had, om den saamenhang der historie te beter aan te
					wyzen. Uit deze vaerzen dan zegt Racine, dat hy den inhoud van zyn Treurspel
					heeft opgesteld, noemende de plaats, daar de geschiedenis voorvalt, nochte te
					kort doende aan de geschiedenis, en houdende de naamen der vier
					hoofdpersonaadjen, en derzelver karakters: als men alleen uizondere dat van
					Hermioné, wiens minyver en oploopendheid genoegzaam in de Andromaché van
					Euripides uitblinken. Want dit bekent hy schier het eenigste te zyn, dat hy van
					den Grieksen Treurdichter ontleent. En schoon zyn Treurspel den zelven naam
					voert, echter is het voorwerp daar van geheel verscheiden. Den Nederduitsche
					lezer zal zyn zeggen toestemmen, indien hy ook der Griekse taale magtig dit
					Tooneelstuk met dat van Euripides zal vergelyken. Wat ons belangt, wy hebben dit
					schoon Treurspel in onze taale overgegoten met zoo veel arbeid en
					naaukeurigheid, en zoo vele misslagen in deezen lesten druk verbeterd, dat wy
					niet twyffelen of de kenners zullen stóf tot vergenoeging vinden.
OP HET TREURSPÉL van ANDROMACHÉ.
WAs ooit de Kinderliefde in Schildery te maalen,
Die het geneegen hart der ouderen beroert,
En uitgelaaten tot de sterkste drift vervoert,
Dan zou ANDROMACHÉ den hoogsten prys behaalen;
ANDROMACHÉ, die op den Schouwburg voortgetreeden,
Haar droeve klagten stort, en smelt in hartewee,
Terwyl de gramschap woedt, en brengt Hermioné,
Der minnenyd verrukt, ver buiten ’t spoor der reden.
Waar op Orestes, door de vlammen aangedreeven
Van zyne dolle min, en eindeloozen gloed,
Zyn wreeden last volbrengt, moordaadig en verwoed
In Pyrrhus eigen Hof, en brengt hem om het leeven.
Dus wordt de Weduw’ van Held Hektor allerweegen
Door ramp op ramp gedrukt, en ziet haar nieuwe Kroon
Van bloed bemorst, en vindt geen’ troost dan in haar Zoon.
Dus is opt ’t Schouwtooneel de rouw in tóp gesteegen.
ORESTES, Zoon van Agamemnon, minnaar van Hermioné.
PYLADÉS, Boezemvriend van Orestes.
PYRRHUS, Zoon van Achilles, Koning van Epieren.
PHOENIX, Zédemeester van Achilles, én daarnaa van Pyrrhus.
ANDROMACHÉ, Weduwe van Hektor, gevangene van Pyrrhus.
CEPHISE, Voedster en vertrouwde van Andromaché.
HERMIONÉ, Dóchter van Helena, verloofd aan Pyrrhus.
KLÉONÉ, eerste Edeljuffer én vertrouwde van Hermioné.
GEVÓLG } van Orestes.
SÓLDAATEN, } van Orestes.
Het Tooneel verbeeld het Koninglyke Hóf van Pyrrhus te Buthrót, Hoofdstad van
					Epieren.
ANDROMACHÉ, TREURSPEL.
ORESTES, PYLADES.
JA geen gemeene gunst, ô trouwste myner vrinden,
Geniet ik van ’t geluk, nu ’t my u weêr doet vinden;
En zyne gramschap schynt ter deele alreeds verzoet,
Nu hier Orestes dus zyn Pyladés ontmoet.
Wie durfde ooit hoopen dat ik u op deeze stranden,
My zo rampzalig, zoude aantréffen in het landen?
Dat ik mijn vriend naa ruim zés maanden weêr zou zien,
En deeze ontmoeting zoude in Pyrrhus hóf geschiên?
PYLADÉS.
Ik dank den Hémel, die, met steeds myn’ reis te stuiten,
Den wég na Griekenland mét kracht scheen toe te sluiten,
Sints die bedroefde dag, dat dichte by Myceen
Door ’t onweêr onze vloot gescheiden wierdt van één.
Helaas wat leed ik niet om zulk een bitter scheijen!
Wat heeft uw ongeluk myne oogen niet doen schreijen!
Ik vreesde, dat u steeds ontmoette nieuw gevaar;
Dóch ’k wénschte een deel daar van, én dat ik by u waar.
Voor alles vreesde ik uw’ zwaarmoedige gedachten,
Die uw’ verliefde ziel begroeven in uw’ klagten;
En dat de Hémel u zyn’ wreede hulp niet brógt.
En schonk een’ dood die gy aan alle kanten zócht.
Maar neen, myn Heer, ik zie u wéder, én ’t bestieren
Van ’t noodlót voert u heel veranderd in Epieren:
Want al die toestel, al die staatelijke stoet,
En hófsleep toont niet dat ge uw dood loopt in ’t gemoet.
Wie weet, óf het noodlót my goed is, óf verbólgen?
De liefde doet my een’ meêdogenlooze vólgen.
Wie weet, óf zy myn’ beê begunstigt, óf verstoot,
En ik hier vinden zal myn leeven óf myn’dood?
Hoe, zyt ge op nieuws een slaaf der liefde? wilt ge uw leeven
Weêr aan de zórg van zulk een’ dwingland overgeeven?
Door wélk een’ tovery, naa dat gy zoveel druk
Hébt uitgestaan, bréngt hy u wéder onder ’t juk?
Hérmioné, die gy te Sparte niet kost winnen,
Zou die te Buthrót nu omzet’lyk zyn van zinnen?
Ik meende, dat ge uw’ min gehaat ziende, én verächt,
Een’ afschrik van haar hadt, én niet meer om haar dacht.
Bedroogt gy my?
O neen, ik heb my zélf bedroogen.
Bestraf my niet, zyt eer met uwen vrind bewoogen.
’k Verborg u nimmer myn verlangen, hoop, én hart,
Gy zaagt den aanvang van myn’ liefde, én van myn’ smart.
Toen Ménelaüs aan den wreeker van zijn’ schande,
Achillés dapp’ren zoon’ Hérmioné verpandde,
Zaagt gy myn’ wanhoop, én hoe ik van zee op zee
Myne eerste kluisters, én die wanhoop voerde meê.
Gy, weet, hoe noode ik leêd, dat gy me alom verzelde
In dien bedroefden staat, om ’t hartzeer dat mij kwelde
Te maatigen, én in die onverdraagb’re plaag,
My te beschérmen voor my zélven alle daag.
Maar toen ik zag, dat haare aanbiddelyke lonken
Hem al haar’ vriendlykheid, my al haar stuursheid schonken,
Toen scheen het, dat myn hart in toorn om zulk een’ smaad,
Myn min vergeeten wilde, in weêrwraak van haar’ haat
Haar’ wreedheid vloekende, én de krachten van haare oogen
Verkleinende, dreef ik den spót met haar vermoogen.
Ik maakte u wys, ’k had my verwonnen, ja ik dócht
Het zelf, en nam myn tógt van haat voor minnetógt.
Dus, meende ik, had myn’ min den laatsten snik gegeven,
En ’k landde in Grieken, daar ik liefd’loos dacht te leeven.
Maar al de Vórsten, daar vergaderd, hielden raad,
Om voor te komen, zo het scheen, een dreigend kwaad.
Ik voeg me ’er by, en dénk, de roem, én de oorlóg zullen,
Nu de onbezette plaats des harten weêr vervullen;
Of schuilt ’er nóch een’ vonk der halfgebluschte min,
Die wordt gedoofd, zo haast komt eerzucht daar niet in.
Maar let eens op den loop der waereldlyke zaaken;
’k Vlieg régelrecht in ’t nét , daar ik meende uit te raaken.
Ik hoor van allen kant, hoe dat het Pyrrhus geldt,
Op wien heel Griekenland met dreigen mort, en scheldt;
Mits hy verbasterd zijn belófte schynt te breeken,
En in zyn Hóf den vloek der Grieken op wil kweeken,
Astyanax, den zoon van Héctór, ’t overschót
Van zo veel Koningen, zyn buit, en oorlógslót.
’k Hoor, hoe Andromaché haar zoontje had verschoolen,
En listig aan den schrand’re Ulysses had ontstoolen,
Terwijl ze een ander kind liet rukken uit haare arm,
En overgaf ter dood met nagebootst gekarm.
’k Hoor, hoe Hérmioné den Vórst niet kan behaagen,
Dat hy zyn hart, én kroon een’ andere op wil draagen,
’t Geen Ménélaüs spyt, schoon hy ’t voor logen houdt,
Omdat Hérmioné dus lang blyft ongetrouwd.
Maar wyl zyn’ ziel, gesóld van onlust, is vol vreezen,
Gevoel ik myne ziel in tóp verheugd te weezen:
Ik triomfeer van vreugde, én meen, dat my de wraak
Die uitgelaatenheid verschaft, én dat vermaak;
Maar ’t is de ondankb’re, die my ’t hart weêr komt ontsteeken,
Een half gebluschte vlam die weêr komt door te breeken.
’k Voel dat myn haat alreeds ten einde is van zyn loop,
Of liever, dat my steeds gevleid heeft liefde, én hoop.
Dies kuip ik ’t in de Raad door vrienden, én door vonden
Dat ik voor Afgezant aan Pyrrhus word gezonden,
En de eisch is, dat hy ’t kind van Héktór overgeev’,
Opdat de Griek om hem niet staâg in onrust leev’?
O Hémel, zo deeze eisch hem gram maakte, en verbólgen,
Dat hy my ’t kind ontzeide, en myn’ Prinsés liet vólgen,
Zo zégende ik het vuur der nieuw ontsteeken’ vlamm’,
En geen gevaar zo groot, dat ik niet overkwam.
Nu ’t in myn’ magt niet staat myn’ min te wederstreeven,
Wil ik my blind’ling aan dien hartstógt overgeeven:
Ja, Pyladés, ik min, en zal Hérmioné
Omzetten, schaaken, óf omkomen hier ter steê.
Maar gy, die Pyrrhus kent, hoe, dunkt u, staan de zaaken
Ten hove, en in zyn hart? hoe verre zal ’t hem raaken?
Mint hy Hérmioné, óf haat hy haar? zal hy
My haar ontstoolen hart weêr schenken? zeg het my.
Beloofde ik u, dat hy zo van zyn’ Bruid zou scheiden,
Haar stellen u ter hand, ik zoude u licht verleiden.
Niet dat hy is voorzien met uw’ Hérmioné;
O neen, in zyne ziel mint hy Andromaché.
Elk ziet het; maar die trótse, in plaats van hem te hooren,
Betaalt zyn min met haat; hy kan haar niet bekooren.
Wat hy ook aanwend, zy blyft eveneens geneigd;
Hoe néd’rig hy haar smeekt, hoe toornig hy haar dreigt.
Vaak veinst hy haaren zoon van kant te willen helpen;
Dan smelt ze in traanen, die hy straks weêr weet te stelpen:
Hérmioné heeft zelf hem honderd maal verwoed
Van spyt gezien, én dat hy haar weêr viel te voet,
Haar ófferde zyn hart, én zuchtte, min uit liefde,
Dan kwaadheid, om de smart, die hem de ziel doorgriefde.
Wie durft, wie kan u dan verzeek’ren van een hart,
Zich zelfs geen meester, en dus wéderzyds benard?
Hoe ligt kon ’t weezen, dat hy dol, bestond te kiezen
Zyn’ haat te trouwen, en zyn liefde te verliezen?
ORÉSTÉS.
Maar kan Hérmioné verdraagen, dat haar staat
Zo lós veracht word, en haar schoonheid dus versmaad?
Hérmioné doet aan de gansche waereld blyken,
Als óf zy, lachchende met dat verongelyken,
Verzeekerd was, dat hy zal blyd zyn nu, óf dan,
Dat zy hem weêr neem’ in genade aan, en tot man.
Maar in het heim’lyk heeft zy haar hart ontslooten,
Hoe bitter haar die wrók een jaar lang heeft verdrooten.
Geduurig reisreede, en tóch blyvende in zyn land,
Wenscht zy Oréstés vaak te hebben by der hand.
O Hémel, zo ik dat gelooven durfde, ik rende
Straks na haar toe.
Gints komt de Koning, maak een ende
Van uw Gezantschap. Spreek en toon, dat Héctórs kind
De Grieken tegens hem in een eedgespan verbindt.
Met hem den dood van zyn’ bemindes zoon te vérgen
Zult gy ’t verliefde hart tot spyt en weig’ring térgen.
Twist rókk’nen tusschen hen, is vereen, dés
Eisch alles maar, om niet te erlangen. Pers, en pres
Hem aan, hy komt.
En gy, maak, dat ik haar mag spreeken
Om wiens wil ik alleen ’t Gezantschap heb besteeken.
ORÉSTÉS, PYRRHUS, PHOENIX.
EEr ik myn last voltrék, in ’t openbaar, staa toe,
Myn Heer, dat ik vooraf myn’ plichten hier voldoe,
En u begroet’ met vreugde, als winnaar der Trojaanen,
Achilles dapp’ren zoon, en naazaat; ja wy waanen
Dien Held in u te zien, als óf hy ’t zelve was.
Door hem kwam Héktor om, door u legt Troje in de asch;
En gy bewyst door al uw’ daaden tot op héden,
Dat gy alleen zyn’ naam zyt waardig te bekleeden.
Maar hy zou nooit, ten spyt der Grieken, Héktórs bloed
Verheeven hebben in dien staat, als Pyrrhus doet;
En, zich érbarmende uit een av’rechtsch meededoogen,
’t Gevaarlyk overschót dier oorlóg opgetoogen.
Vergeet gy dan zo haast, wie Héktór is geweest?
Wien nóch het Grieksche vólk tot in ’t gebeente vreest;
Wiens naam alleen het háár aan weeuw, en weez’ doet ryzen;
Ja, in gantsch Grieken is geen huis, óf ’t zal bewyzen,
Dat Héktór het een’ zoon, óf vader kóst; dus wil
Een ieder, dat de dood zyns zoons dat klaagen still’.
Myn Heer, wat staat ons min van Héktórs zoon te vreezen,
Dan dat hy zo, gelyk zyn vader deê voor deezen,
Met toortsen in de vuist in onze havens kom’,
De scheepen steeke in brand, én brenge ’t alles om;
Ja, zo ik zeggen mag, het gene ik wel durf denken;
Vrees voor het loon, dat hy u voor dien dienst zal schenken,
Wees op uw’ hoede, dat die doodelyke slang,
Die ge in uw’ boezem kweekt, u zelv’ niet straffe eerlang.
Wil dan der Grieken eisch, myn Heer, niet weederstreeven,
Verzeeker hen de wraak, en u uw’ eigen leeven;
Maak u dien vyand kwyt, die ligt, door ’t ongeluk
Van uwe dood, zou doen zyn proef, zyn meesterstuk.
PYRRHUS.
’k Ben aan de Grieken voor hunn’ voorzórg zeer verbonden;
Dóch meende, dat ze op iets van meerder nadruk stonden:
Te meer nu een Gezant, als gy, hunn’ last verricht,
Verbeeldde ik my, het was een’ zaak van groot gewigt,
Want Agamémnons zoon dus staat’lyk in Epieren,
En uit den naam van al de Grieksche magt te stieren,
Belooft iets anders, dan ’t belachchelyk bewind
Der boodschap, dat men wrókt op een onnozel kind.
Maar schoon het sneuv’len moest, voor wien zoude ik het slagten?
Komt hy den Grieken toe, óf my? hoe moet ik ’t achten?
Is my alleen verboôn te hand’len naar myn’ zin
Met mynen krygsbuit? met den zoon van myn’ Slaavin?
Toen wy, nóch bloedig van den moord voor Trojes wallen,
Vast rookende, den buyt ons daar ten deel’ gevallen,
Omdeelden, vonniste de kans, dat Héktórs zoon,
En weeduw’ my ten deel zou weezen, en ten loon.
Was Hékuba niet voor Ulysses? is Kassandre
Niet nóch in Argós, by uw’ vader, onder andre?
En maak ik eisch op hen, óf hunnen buit, myn Heer?
Misgunde ik hen die vrucht des oorlògs immermeer?
Maar Troje, zegt men, zal zich dus eens weer verheffen,
’s Beschermdens staal misschien eerst zyn’ beschermer treffen;
Dat overleg is wel met groote zórg verzéld;
Ik kan zo diep niet zien wat ons het noodlót spelt.
Want overdenkend, hoe weleer die Stad der stéden,
Zo sterk bemuurd, zo vol van hélden, aangebeeden
Van al de waereld, gaf gansch Azië de wet;
En hoe dat al die roem zo deerlyk legt verplet;
Haar tròtse torens diep in ’t gloeijend puin bedólven,
’t Plat land verlaaten, en van bloed de stroomen gólven,
Kan ik niet denken, hoe men een gekluisterd kind