floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Die smeeckt gy nu om gunst, en zoeckt my maar t’ontkoomen.
Met wat voor oogen derft gy my en deeze boomen,
En bloemen, kruyd en loof, die tuygen zijn geweest
Van ons verbond en trouw, beschouwen? slaat bedeest
En schaamrood u gezicht, meynedige, ter aarden,
Gy zijt de gunst niet waard, die ik voor u bewaarde,
Veel min dat ik my kreun aan ’t geen gy hebt gezeght.
Mijn langbeproefde min eens in de waagschaal leght,
En overweegh, of ik ooyt zocht u gunst te derven.
Vermoord hem, ’t za val aan verrader gy moet sterven
Ey my ik ben gewond
Ach droevigh ongeluck,
Hoopt gy noch op mijn pijn dees al te zwaaren druck!
Moord, moord, ach help, moord! wil niemand hem dan helpen?
Ful. van bin.
Ik zal u hulpzaam zijn, en koomen naa beneên
Paadje
Mijn heer, zy is al wech
’t Is wel, gaat hy nu heen
Daar meê breeck ik de band van haare min in stucken;
Al beurt het dat de Vorst mijn schrift en brieven ziet,
Dit welgeluckt bedrogh dat maackt zulx weêr tot niet.
Daar komt de Kooning met de leytstar van u leeven,
Treên wy wat aan een zy.
WIld haar doch niet begeeven,
Noch laat mijn kind alleen; want eenzaamheyd vermeerd
Het overlast gemoed; ey doet u best, en keert
Door geest en vrolijckheyd die quaalen uyt haar zinnen.
’k Hoop mijn genegentheyd haar droefheyd zal verwinnen
U zoete luym en geest geeft overvloed van stof
Tot vreughden; gy zult haar licht vinden in den Hof.
My docht dat hare stem my daat’lijk klonk in d’ooren
Vergeef het my, mijn Vorst, indien gy komt te hooren
Van my een droeve maar, daar’t gantsche Hof om weend,
Beklaaghlijck ongeval! wie is’er zoo versteend
Die niet verstomd zou staan? ik kan het naulijx uyten.
Het schijnt de droefheyd komt u hart en lippen sluyten
Mijn hart geslooten en heel overlaân van pijn
Sluyt my de mond, als ik ’t u wil te kennen geeven.
Zeg op, helas! ik voel mijn gantsche lichaam beeven:
Wat of my naakend is? wat toefd gy? vaar maar voort.
’k Gehoorzaam dan terstond het Koninklijcke woort:
Een ongeval! ay my! heeft gantsch’lijk weghgenoomen
Het goddelijck verstand.
Doch d’oorzaack weet ik niet
O jaa
Gy oeffend mijn gedult, zegh op
Octavia! mijn kint! hoe komt gy dit te weeten?
Zy heeft door’t gantsche Hof met luyder keel gekreten
Om bystand en om wraack, en zeyt, zy heeft gehoort,
Ia zelfs gezien, dat ik ben in de tuyn vermoort:
’k Heb strax by haar geweest, om deeze waan te stuyten,
En mit zy my vernam, begon zy daatlijck t’uyten
Zoo wonderlijcke reên met een vergramt gemoet,
Of ik haar vyand was; en naar mijn plicht en groet,
Ben weeder uyt de zaal tot in de tuyn gekoomen;
De reeden, dat zy zoo een haat heeft ingenoomen,
En tegens my ge-uyt, is deeze; toen my d’eer
Van Rijcxbestierder door u Majesteyts begeer
Wierd toevertroud, quam zy my in u afzijn spreeken
Voor zeeck’re zaack, waar ik ’t heyligh recht most breeken,
Zoo ik het naar haar zin en wil geboogen had;
Doch ’k nam haar ongenaâ veel liever, als een spat
Te geeven aan mijn eer, wel wetend dat den Koning
Gerechtigheyt bemind, en yder geeft beloning,
Naa dat hy heeft verdiend in ’t goede of in ’t quaad.
Gy hebt zeer wel gedaan: maar Fulvius, wat raad,
Om een oprechte hulp voor deeze quaal te vinden?
My dunckt, indien men haar in Hymens band liet binden
Met zoo een wyze Prins als Admiratus is,
Het licht verand’ren zou, dat houd ik voor gewis.
Men zal door een Gezant de Prins ten Hoof doen halen,
En zien of zijne komst zoo veel verand’ring broud.
Ik ben verzeekerd dat hy zich alhier onthoud
In onbekend gewaad, gansch zonder stoet of luyster,
Gelieft het u, dat ik hem zoeck? geen plaats hoe duyster
Mijn naarstigheyd ontschuyld.
Ik geef u deeze last
Indien het, groote Vorst, voor my u dienaar past,
Vergun my doch een beê, ’k ben uyt u bloedt gesproten,
Ey wild dees groote eer door noch een eer vergrooten,
En gun my voor mijn dienst Metilla tot een vrouw,
’k Blijf u een dienstbre slaaf, en eeuwigh haar getrouw.
Laat haar Hoogheyd eerst geneezen,
’t Is nu geen tijd tot vreughd.
’k Zal u gehoorzaam weezen,
En wachten dan met smart die zoo gewenschte gaaf:
Ik gaa en zoeck de Prins. Mevrouw, ik blijf u slaaf.
Zoo yder onderdaan het vry staat aan den Koning
Te eysschen in het recht, ’t zy straffe, of beloning
En dat de Majesteyt naar eysching van de zaack,
Barmhartigheyd vergun, of recht en strenge wraack;
Zoo kom ik heeden tot mijn Koning en mijn vader
Verzoecken wraak en straf voor een vermomd verrader,
En uw medogentheydt dan weder voor een vrind,
Die gy als eygen zoon zoo hert’lijck hebt bemind:
Door heel Italie gaat men uw deuchden roemen,
Met uw barmhartigh en rechtvaardigh steets te noemen:
Nu is ’t de rechte tijt, wilt recht en wraack voldoen.
In ’t lieflijck lustpriëel, omzet met jeugdich groen,
In Fulvius vermoord, door twe verraders handen,
Twe dienaars van de Prins, die in dit Hof, ô schande!
Uyt spijt en afgunst hem beroofden van het licht;
Zoo kom ik, en verzoeck, gy nu voldoet uw plicht,
Ey wilt aan ’t stervend hart u hulp em bystant geven,
Of zoo die trouwe ziel verlaaten heeft dit leven,
En naar zijn oorsprong is; het lichaam moet ter aard,
’t Verraat gestraft zijn: hoe! maackt dit u niet bezwaard!
Ey my wat starcke band houd u de tong gebonden,
Dat gy niet eens en spreeckt? gund gy dan aan zijn wonden,
Of aan mijn traanen en gebeên geen enckel woord?
Doet dan een teecken; ach! wend u doch tot medogen,
Metilla weest mijn hulp; ey ziet hoe dat mijn oogen
Van weenen zijn vermoeyd, uw aart zo zacht en zoet
Zal zich erbarmen met mijn druck en tegenspoet.
De vrintschap had uw hart wel eer aan ’t mijn gereegen,
Ontbind de tegenspoed die dan zoo onverwacht?
Dit zwijgen speld my iets, ach! ’t is voor my verdacht.
Wat pijn beklemd u ziel? ey, staack doch u geween.
Wat zoo mijn vader; spreeck, gy zijt noch rots noch steen,
Ontferm u dan, en wilt voor my u hart ontsluyten.
Bedwing u doch, en geeft de reden weer gehoor:
U tooren brand te fel op Fulvius zonder reeden,
Hy was aan my en ’t recht door al te zwaare eeden
Verplicht, om, wie ’t mocht zijn, het recht geweld te doen,
Hy heeft zijn plicht voldaan.
Gy sterckt mijn quaat vermoên;
Nu gy d’ontzielde romp ten graave zoud geleyen,
Zoekt gy mijn droevig hart met woorden maar te peyen;
Maar, neen, ik blijf getrouw, gy struykeld als een mensch,
Vergeet gy zoo u vriend, wel eer u hart en wensch?
Bedaar u, mijn Princes, de Tijd die zal ontbinden
Dees zoo verwarde en voor u al te droeve knoop.
Daar is geen lossen aan, en voor my heyl noch hoop
U hart door yd’le waan te hevig ingenoomen,
Zal zich door reeden en beleyd weer laaten toomen:
Ey stel u wat ter neer; weet dat zachtmoedigheyd
Een maagd veel beeter past, als de wraack-gierigheyd;
De wreetheyd en het bloet is ’t leven van de dieren:
’t Medoogen doet de mensch meer als veel kroonen vieren.
Mijn Iulia, kunt gy uyt al dit iets verstaan?
’t Zijn raatselen voor my te duyster om te raân:
Wat zoeck ik, ’t is mijn lot, dat heeft my dit beschooren:
Gebreekt my menschen hulp, kom bomen wilt my horen,
Kom bergen weent met my, en toont medoogendheyd
Aan een die vaders hulp beklaag’lijck word ontzeyd,
Kom aarde scheur van een, en bergh my in u wonden.
IK heb de schuylplaats van de Prins ten laatst gevonden;
Gelieft zijn Majesteyt men hem begroeten gaat?
Mijn ongeluck heeft nu d’ondanckbaarheyd doen paaren
Met het vermomd bedrogh, d’afkerigheyd vergaaren
Met list en snoot verraad: wat krijght mijn min tot loon,
Afkerigheyd voor gunst, voor weldaat smaat en hoon!
’k Heb hem gewond gezien, en deerlijck hooren steenen
Om hulp, ik heb zijn lijck zoo droevigh gaan beweenen;
En zie hem nu gezont met een geveynsd gelaat.
Ondanckbare, ik voel mijn min verkeert in haat,
Mijn bloet van tooren koockt, ’k zal my aan u zoo wreeken,
Dat zelf de Faam niet zal als van u rampen spreeken;
Uw val is al bestemd; mijn wraaklust is bereyt;
Geen straf is zwaar genoegh voor u meyneedigheyd,
Die my door ziel en bloet zoo bitter komt te treffen.
Haar razerny begint zich weeder te verheffen
Ik wensch dat al de smart, die my het hart zo schroeft,
U zoo doorknaagen mach, gy rusteloos gaat swerve,
Ontrooft van staat en eer, u asch nooyt graf verwerve,
Ia dat u naam gehaat by yder een mach zijn,
Dat elcken dagh vermeer uw rampen en uw pijn.
Stel u ootmoedigh aan, en zoeckt door zoete reeden
En minnelijck gebaar haar gramschap wat te kneeden.
Kund gy met recht, Princes, my wenschen zoo veel straf,
Wijl mijn getrouheyd noyt tot zulx u reeden gaf?
Mijn schuld bestaat alleen in ’t vierigh onderzoecken,
En ’t toetsen van u min; en gy gaat my vervloecken:
Verzekerd u, Mevrouw, dat die de min bespied
Van zijn beminde, zoeckt haar gunst, en geen verdriet,
En die stantvastigh zoo in ’t minnen blijft volherden,
Kan geen verrader zijn, schoon hy die schijnt te werden,
Het veynzen, om te zien, nooyt misslagh is geweest.
Zijn antwoort dunckt my dat haar gramschap wat geneest
Zy staat verzet, en zucht vol droefheyd en gepeynzen
Ik bid u, mijn Princes, wilt doch u leet wat veynzen;
Herstel u wat, dewijl uw bruyloftsdagh genaackt,
Maackt dat gy u geboort door dwaasheyd niet verzaakt;
’k Zal op dien zelven dagh Metilla doen verbinden
Met Fulvius in echt, hy zoeckt haar voor beminde;
Door deeze dubble knoop zal ’t Rijck geluckigh zijn.
Zoo hoop al ramp op ramp, en dubbel zoo mijn pijn
U Nicht met Fulvius zal trouwen
Metilla doet dat niet, het zou u eeuwigh rouwen;
Zoud gy uw schoone leên en rust aan een besteên,
Van wien de danckbaarheyd werd op het hart getreên;
De plicht en nedrigheyd verjaaghd door trouloosheeden?
Zijn Majesteyt heeft my met dat geluck gaan kleeden:
En voegh u gunst daar by, en schenckt aan my u Nicht;
Zoo blijf ik voor dees eer altijdt aan u verplicht.
Derft gy in mijn gezicht Metillas trouw verzoecken,
En zelfs mijn gunst daar toe? zijt gy niet te vervloecken?
Daar ik en deeze plaats getuygen zijn geweest
Van u gegeeven Trouw: het schijnd gy niets en vreest:
Gy hoond my niet alleen, maar gy bedrieght den Koning;
Gy zult van hem en my oock krijgen uw beloning:
Ik zweer u andermaal dat ik my wreeken zal.
Haar razerny vermeerd
Ik zal
Vaar wel mijn Nicht
Den heemel leng uw daagen
Zy vlieght al razende, gelijck als een Bacchant
Op straat en wegen hold door Bacchus geest vermand;
Of als het woeste graauw, wanneer ontzagh en vreeze
Verkracht leyt en vertreên.
Zy zal dogh nooyt geneezen;
Daarom al is zy schoon, steld haar vry uyt uw zin,
En zoeckt een ander, die gy offerd uwe min.
Indien haar Hoogheyds quaal u niet te zeer verblinde,
Ik meen, Mevrouw, dat gy gelijkenis zoud vinden
In dit gebroocke beeld met die daar ginder staat.
Daar is Metilla, zy veranderd van gelaat
Of zy de zelve is, die ik te nacht ging spreeken?
Ghy krijght misschien van haar daar van wel enig teeken,
Om zulx te weeten, Heer, zoo spreeckt haar nu eens aan.
Krijgh ik het kluwen vast, ik laat de draat niet gaan;
’k Zal met beleeftheyd dan en list haar eens gaan groeten,
Mevrouw ik ben u slaaf.
Gy komt my wel ontmoeten
Door dien nieusgierigheyd my heden maackt belust
Te weeten, of de Prins zijn min is uytgeblust,
Of hem de schoonheyd van Octavia doet branden,
En haar welspreekentheyd en wijsheyd, als twee banden,
Zijn ziel noch heeden boeyd; of hy naar vryheyd tracht?
Wie twijfeld of zy is de zelve van de nacht?
’k Vertrouw, wanneer de Prins haar Hoogheyd zal beoogen,
Dat hy daar vinden zal een schoonheyd van vermoogen,
Om elck wie dat haar ziet te trecken tot haar min,
Z’is schoon en wijs, wie vond daar geen behaagen in!
’t Zijn gaven die de Prins uytnemende verlocken
By dagh-licht in de tuyn, en als die is vertrocken,
Zoo vind hy niewe lust, en schept het zoetst vermaack
In schaduw van de nacht, in wijze vensterspraack;
Hy vind hier t’allen tijd veel stof om te bekooren,
By dagh-licht door ’t gezicht, by avond-stond door d’ooren.
Wat een welspreekentheyd! hebt gy daar op gelet?
Dees reeden van een dwaas die maaken my verzet;
Want d’alderwijste man zou die niet konnen laacken.
De Prins die zal gewis door uwe schoonheyd blaaken,
Wanneer hy maar beooghd dat toverend gezicht.
Dat hart is al bezet door liefde tot mijn Nicht
Gy spreekt veel eer uyt waan als welgegronde reeden
Dewijl Irene hem met zoo veel vierigheeden
Bemint heeft, zou hy dan zoo dwaas zijn, en zoo mal?
Ik staa in twijfel, wat ik hier van zeggen zal,
Zijn woorden en zijn doen zijn wijs en wonder aardigh,
En ’t lichaam braaf van stant wel beter zinnen waardigh.
Dat hy niet zot en is, zulx blijckt uyt al zijn doen:
Ik heb een list bedacht, die buyten haar vermoên
Gelucken zal, en ons hier in veel lichts zal geeven;
Hoe vaart Pasquin?
Mevrouw, tot u dienst is mijn leven;
Zy noemt my by de naam, wel wat of dit beduyd?
Nu dat wy zijn bekendt, zoo heeft het veynzen uyt:
Vergun my dan, Mevrouw, dat ik als overwonnen
My offer tot u dienst, uw oogen zijn de bronnen,
Waar uyt mijn hart door ’t oogh eerst dronck de soetste brandt,
Ey gun dat ik mijn mont druck op u schoone handt.
Waar of dit heenen zal? ik word als opgetoogen
Uw woorden van de nacht zijn van zoo groot vermoogen,
Dat ik om u te zien geen moeyten heb gespaart,
’t Geluck heeft deeze gunst aan my geopenbaart;
Mijn komste was alhier, om my te gaan verbinden
In Hymens lieve knoop; maar toen ik quam te vinden
Voor wijsheydt onverstandt, voor oordeel razerny,
Verliet ik dit verbond; doch nu ’t geluck aan my
In plaats van d’eerste toont zoo schoone leên, met reeden
Heel rijckelijck begaaft, zal ik daar aan besteeden
Mijn overtrouwe dienst zoo lang ik adem haal.
’k Beken zijn zotterny is al te klaar gebleecken
’k Heb door mijn aanspraack zoo laatdunckent hem gemaackt,
Hy is niet waart, dat gy in gramschap daar om raackt
Wie meent gy dat ik ben? of veynst gy ’t niet te weeten?
Ik ben Metilla, en Milanes Hartogin:
Ik ken u oock zeer wel: en streckt de Prins zijn zin
Tot deeze boertery? hy houdze voor zich zelven,
Indien ’t my lusten, ’k zou uw dwaasheyd heeden delven
In eene poel van ramp, ja straffen met de doodt:
’k Voel dat de tooren my van reeden schier ontbloot;
Waart gy een Edelman, ik zou dit aan u wreeken.
Mijn Heer, hoe blijfje stom? lust u niet eens te spreeken?
Dees vreemde warringen, dunckt my, dat Hydraas zijn,
Zoo draa ik d’een verwin met moeyelijcke pijn,
Zoo koomen zeeven weer haar aanschijn tot my keeren.
In deeze stadt daar moet een wondre zon regeeren;
Want al de vrouwen zijn by dagh heel zot en dom,
En ’s nachts staat voor haar geest zelf d’allerwijste stom;
Ik geef dat raatseltjen aan yder een te raaden.
Nu zy my heeft gekent, gaat zy my zoo versmaaden:
Mijn aangebooden dienst en min die wort veracht.
Verstoor u niet, zy spaard haar wijsheyt voor de nacht,
Om als een vleermuys dan in vryheyd weêr te vliegen,
Zy vinden lust, mijn Heer, om ons hier te bedriegen.
ZIet wat verandering de Tijd aan ons al geeft,
In plaats van liefde nu de wraack-lust in my leeft,
En daar barmhartigheyt in my eer plach te woonen,
Bemin ik wreetheyt, om meyneedigheyd te loonen;
Geen afgeschoote schicht, of drift van vlam of wint,
Is zoo te vreezen, als een maaghd, die eer bemint,
Nu om een andere versmaat word. geen meer vreeze
Of twijfel quelt mijn hart, nu vry, als wel voor deezen;
Mijn min verkeert in haat, hyght nu niet als naar wraack;
Ik mick wel lang, maar ’t is, op dat ik wisser raack.
Terwijl gy oorzaack zijt, dat hy zoo is gereezen,
Kunt gy oock tot zijn val wel weder d’oorzaak wezen,
Door u beleyd alleen hy zoo veel gunst genoot;
Maack, dat de Koning hem door u weêr van hem stoot;
De zon die leeven geeft aan bloemen en aan looven,
Die kan door ’t zelve licht hun stracks daar van berooven,
Dat gist’ren bloeyend stond, werd heeden weêr vertreên:
Hy treckt de wolcken t’zaam, en scheytze dan van een,
En naar een held’re lucht vergadert donderbuyen,
Die horten teegens een van ’t noorden en van ’t zuyen,
Dat van die krack en schock ’t gebergt en aarde beeft:
Zoo grijpt hem, die nu als een Icarus hoogh zweeft,
En smijt die Lucifer tot pletteren ter aarden;
Zoo houd u grootheyt stand, en blijft in kracht en waarde:
My dunckt, dat ik zijn druck en naberouw al zie.
De wraack wort afgebeelt door eene honigh-bie,
Die om een steeck te doen, haar leeven gaat verachten;
Naar d’uytgevoerde wraack zal ik dit meê betrachten;
Want zoo ik eens ontdeck zijn lang geveynsde min,
Zijn vleyen, en al wat zijn stoute en losse zin
Met schrift en woorden heeft zoo listig uyt gaan werken;
Wie treckt in twyfel? of de Koning zal wel mercken
Dat hier bedroch in schuylt; ’k vrees dan en hoop zijn straf,
Maar quets mijn eygen eer, mits ik hem oorzaack gaf
Tot zoo een stout bestaan; doch ’k moet die hoon nu erven,
En wreecken naar mijn wil, en naar die steek dan sterven.
Princes, den heemel zal wel in die zaack voorzien;
Ik bid u, zoo ik iets door uwe gunst verdien,
Dat gy u met uw nicht Metil wat wilt verlusten,
Ey geef u geest wat lucht, en laat u hart wat rusten.
Tot noch toe heb ik vreught en alle lust versmaat;
Maar ’k wil om uwent wil wel volgen deezen raat.
IK vind u hier naar wensch, door dien ik ben belaaden
Met een bedruckte zaack, waar in ghy my moet raaden:
De Koning die volhard in ’t huwelijcks besluyt
Van my met Fulvius, ja spreeckt my aan als Bruydt;
Doch eer ik hem mijn min en trouw zou overgeeven,
Verzeecker u Princes, ik liet veel liever ’t leeven;
Want nimmer zal mijn hart voor hem ten besten zijn.
Om dat ik heb uw min bespeurt uyt al de pijn,
Die gy geleden hebt; dus wilt voor my niet vreezen;
Maar opent my u hart, ’k zal u behulpzaam weezen,
En tot de doot getrouw.
Schoon dat het zwijgen is
In liefde d’eerste les, zal ik belijdenis
U doen; ’k heb hem bemint, die zwackheyd is bedreeven,
Maar nu die is in haat verkeert, staa ’k hem naar ’t leven,
Om zijn meynedigheyd; wilt gy my hulpzaam zijn?
Ik draagh met hart en ziel de helft van al u pijn;
De rechte vriendschap kan gevaar noch moeyte vreezen.
Princes, u vader komt
Helaas wat zal dit weezen!
Hy toont daar meê, Princes, hoe zeer hy u bemint
De vaderlijcke zucht die trock ons hier, mijn kint,
En ’t hart, door u verdriet gepijnt met groot bezwaaren,
Mocht weeten, of gy waart aan ’t rusten of bedaaren;
Hoe is ’t Princes, is nu de ontsteltheyd wat gesust?
De droefheyd is in my zoo haast niet uytgeblust,
Hoewel de middelen daar toe wel zijn te vinden;
Mijn heyl bestaat in u, gy kunt mijn leet ontbinden,
Nu ziet naar welck een zy uw gunst en liefde helt.
Kan ik u helpen? spreeck, en wilt my niets verbergen.
Gy weet dat Fulvius mijn gramschap heeft gaan tergen,
En mijn geduldigheyd, gepijnt door zoo veel smart;
Mijn liefde en zijne gunst die woonen in u hart;
Ik heb my met de trouw en deughden daar gaan vlyen,
En zulck gezelschap kan daar geen verrader lyen,
Zy zijn daar nooyt gerust, ten zy de minste wijckt,
’t Is billick dat verraat voor trouw de wimpel strijckt.
Verban hem uyt u hart,en voer my weer daar binnen:
Wat zeyt mijn vader dan?
Het vrouwelijck geslacht dat voeght barmhartigheeden,
De schoonheyds ziel bestaat in zoete en zachte zeeden.
Zoo meent gy dat dees haat noch dolheyt is? nu kiest,
Of gy hem straffen wilt, of liever my verliest;
Want zonder dat en zal ik nimmermeer bedaaren.
Geen andere als die
Wel als ’t dan zoo moet zijn,
Zoo moet ik dan van twee voor my het beste kiezen!
’t Is lichter noch een vrient, als dochter te verliezen,
Hoewel dees zaack bestaat in recht noch billickheyt.
Zoo ik voor u dees zaack met reeden zoo bepleyt,
En klarelijck bewijs, dat hy moet schuldigh weezen.
Zoo gy my dat bewijst, zal ik u pijn geneezen,
En geeven al zijn staat uw tooren tot een roof.
De Koning zie dan zelfs, en geef zijn oogh geloof
Dees brief is d’oorzaak van mijn quaal en droevig leven,
Doen gy naar buyten waart, heeft hy die my geschreven;
Mijn Vader kend zijn hand, daar is geen twijfel aan,
Zoo gy met aandacht maar ’t gezicht daar op wilt slaan.
NU gy my hebt gewondt met uwe schoone oogen,
En dat het Rijcksbestier nu staat in mijn vermoogen,
Door afzijn van de Vorst; zoo gun my dan, als Heer,
Dat ik, wanneer de zon zal neemen zijne keer
Naar ’s werelts and’re deel, u in de tuyn kom vinden;
Of ’k neem die stoutheyd aan my zelfs, mits een beminde
Dees daat door zijne min altijt verschoonen kan;
Mijn leytsman is de min, dies ik de vrees verban.
Zijn hooghmoedt hiel niet op met zulcken brief te schrijven;
Maar wijl ’t verhaal my smert, zal ik het laaten blijven.
’t Is een vermetele, die gansch van schaamt ontbloot,
My heeft iets waards ontrooft, dat ik hier binnen sloot:
Wat stoutheyd zou die gast niet hebben voorgenoomen,
Indien uw Majesteyt niet was te rugh gekoomen?
Octav
Mijn opgetoogen geest spruyt uyt een andre zaack,
En niet uyt twijfeling, door dien ik nooyt verwachte
Van Fulvius dit leed, noch dat hy zijn gedachten
Zoo hoogh ooyt stieren zou: dat hielt mijn geest verwart,
En in verwondering, vol lijden en vol smart;
En dees verwondering veranderd zich in tooren.
Ik voel een naaberouw in mijne ziel gebooren,
Door ’t vord’ren vand dees wraack: hy raackt de gunst maar quyt,
Doch ik het leeven; ’k voel de min zoo niet en slijt,
Haar wortels zijn te diep; heeft die eens plaats genomen,
Den arbeyt en de tijd kan nau zijn machten toomen.
Hou stand, volvoer u werck, en geef u zelven moet,
De zaack loopt nu op ’t end.
Ik wensch het niet te weeten
Gy hebt het zelfs gezocht
’t Is waar, maar tot vergeeten
Van zoo een lange min, wat langer tijd behoord.
Geeft gy aan zulx geloof, ’t zijn krachtelooze krachten,
Die maar een oogenblick beheerschen de gedachten,
En naauwelijx ge-uyt, of voelen naaberouw.
Gy gunt zijn valsche min een al te groote trouw
Hebt gy wel ooyt gezien twe leerelingen vechten,
Of schermen uyt vermaack? wanneer zy dit beslechten
In zoetigheyt en lust, dan zwijght de meester stil,
Maar als in tegen-deel zy raacken in geschil,
En elck in ernst en drift sich schrap zet tot verweeren,
Dan komt de meester zelfs om deeze twist te keeren:
Zoo gaat het nu met my, de Tooren en de Spijt
Die daagen strengelijck d’Ondanckbare ten strijt,
En schieten op hem toe, als juyst de Min komt scheyden.
Daar komt den Hartogh aan
Wijck wat ter zy, gy beyden,
Door dien u zoet gelaat mijn tooren toomen zou.
Wy gaan op uw gebodt
Maar ach! met naaberou
TErwijl de Koningen zijn gooden op der aarden,
En dat zy straf of gunst, een yder naar zijn waarde,
Beschaffen kunnen, zoo gebiedt rechtvaardigheyt
Men aan uw trouloosheyt gena en gunst ontzeyt;
Gy zocht de starren, die zoo schoon en helder glimmen,
Met uw verwaande voet hooghmoedigh te beklimmen;
Maar zulcke straalen zijn te glinstrend voor uw oogh,
De wieken zijn verbrand, daar gy zoo hoog meê vloog;
Gy zult naar deeze stont geen Hartogh langer weezen;
Ik maack u minder als gy immer waart voor deezen;
Die u verheeven heeft, die werpt u weêr ter neêr;
Zoo wort verraat gestraft, zoo krijgt de trouw haar eer.
Ik zie geen middel, om u weder op te helpen
Dit onheyl heeft alleen Octavia gebrouwt
Voor u ondanckbaarheyd; en schoon u dat berouwt,
Wat middel, om weêr in des Konings gunst te raacken?
Gy hebt hem zelfs gezien van spijt en tooren blaacken,
En dat vervaarlijck vuur wert noch al meer gestoockt;
’k Heb u zoo dick gezeyt, de haat die smeult en roockt,
Een teeken is, die haast in lichte brant zal raacken;
Nu streckt gy in de zee van ’t Hof als voor een baacken
Van snoode ondanckbaarheydt: had gy gevolght mijn raat!
Die woorden zijn vergeefs, dat is nu al te laat:
’k Heb die te licht veracht, nu moet ik het bezuuren,
O wanckelbaar geval, hoe weynigh is u duuren!
Gy heftze hemelhoogh, en plotst die weeder neêr,
Ia laager als gy haar te vooren had verheeven;
Zoo gy nooyt voorbeelt zaaght, zoo ziet het in mijn leeven,
En spiegel u daar aan.
U ramp doet my zoo leet,
Als of het ongeval my met die zelve beet,
Daar ’t u meê heeft gequetst, oock even zoo verwonde;
Gy hebt mijn trouw oprecht tot u al lang bevonden,
Ia eer ik voordeel zag uyt uw verheeven staat:
Nu gy gevallen zijt, en yder u verlaat,
Zal ik u evenwel getrouwe diensten toonen,
En zelfs mijn leeven voor u heyl oock niet verschoonen.
In dees mijn droeve staat ik noch vertroosting vind,
Terwijl die laat aan my zoo overtrouwen vrind,
En, is het in mijn macht, ik zal u dat beloonen.
Panf
Mijn Heer, ik moet door dwang my nu gehoorzaam toonen,
Wijl het de Koning was, die dit bevel my gaf,
Om u te zeggen, dat uyt welverdiende straf
Hy goet vind, dat gy oock u goed en Hof zult derven.
Wil hy mijn leeven meê? ’k ben wel getroost te sterven
’k Heb daar niet van gehoort; maar ’t goed dat is verbeurt:
Het is my leed, mijn Heer, dat ik nu ben gekeurt,
Om aan uw Edelheyd dees droeve maar te draagen;
Stelt, als een kloeck piloot, u tegens deeze vlaagen;
Licht wat verandering van tijd u geeven zal,
Naar storm de kalmte volghd, ’t geluck naar ongeval.