floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Te steuren in zijn' plicht.
Een ieder moet zijn beurt bekleeden.
d'Eenstemmigheit van bey
Gaet lieflijck, als een rey
Van zang en dans, op maet van reden.
Zy onderhoudt den Staet,
Als 't zout der burgerijen,
En stelt het volck een maet.
Geluckigh zijn die tijen.
PIZANERS. BAZILIDES. SALMONEUS.
Is dit een stadt van Rechte, of woestheit en gewelt?
Wat jaeght u herwaert aen? hoe hijghtge dus ontstelt?
Jupijn, ô vader van de Goden
En menschen, help och help. waerheene best gevloden?
Waer bergen wy het lijf? waer vinden wy een wijck?
Daer komt de Koning aen, de toevlught van dit Rijck,
En alle vroomen. zijt goedsmoeds, en wilt niet schroomen.
Wie zijtge? van wat oort?
Van Pize eerst aengekomen,
In 't vallen van den dagh.
wat deert u dat gy klaeght?
Wy zoecken heul ten hove, en worden voorgejaeght
Van 't opgehitste graeu. heer Koning, bergh ons leven.
Jupijn heeft Koningen op zijnen troon geheven.
d'Onsterfelijcke maght, die klaer op 't voorhooft straelt
Der sterfelijcken, heeft alle aertsche maght bepaelt,
Uit stof in top gebeurt, met last aen zijn vertrouden
Dat zy rechtvaerdighlijck het Recht hanthaven zouden.
Wy, onderzaeten van uw leenrijck en gebiet
Te Pize, twijfelen aen uw genade niet,
Als aen een zelve wet verbonden en altaeren.
't Is Godtheên eigen den ootmoedigen te spaeren.
Wie heul zoeckt aen Jupijn, betrouw' hy is niet verr'.
Hier is de majesteit van Koning Jupiter,
Tot voorstant van oprechte en onderdaene zielen,
Die wieroock offren, en voor zijne altaeren knielen.
Maer hoe verstaenwe dit? wat gloeit'er in uw hant,
Dat als een roode gloet van slingerstraelen brant?
De gloende blixem, uit de vuist van 't beelt gesmeeten,
Omtrent de kopre sluis, door 't vinnigh graeu, bezeten
Van helscheit, en verhit op beeldestormery.
Wy berghden dit op straet.
Geef hier, ô razerny!
Hoe ving het oproer aen? verhaelt uw wedervaeren.
Terwijlwe bij de maen verwondert staen en staeren
Op 't wonderwerck der brugge, uit erts en klaer metael,
Zoo levendigh als oit Korinthus tot een prael
Aen eenigh Koning schonck, en meesterlijck gegooten;
Terwijlwe' t heiligh beelt, verbaest en onverdroten,
De Godtheit van Jupijn den gouden adelaer
Beschrijden zien om hoogh, en op den booghpylaer
Den blixem voeren, die de boosheit schijnt te dreigen;
Waerop de burgers uit ontzagh hun hoofden neigen,
En buigen voor dien Godt; zoo wort'er, van de poort,
In 't noorden, langs den vliet, een mompeling gehoort,
Een oproer. het gerucht, van verre, allengs wat nader,
Wint aen, en heldert op, als beeck by beeck te gader,
Naer eenen boezem bruischt, en, van den steenrots neêr
Gestort, ten leste groeit, en aenwast tot een meer.
Zoo groeide oock 't oproer aen, in menighte en geluiden,
Eer iemant vatte wat dit onweêr wou beduiden.
Ten leste dondrenze op; een toomeloos gespuis
Van allerhanden slagh, omtrent de Godensluis,
Daer schreeuwenze overluit: waer zijtge, ô Salmonisten,
Met uwen Jupiter? gy zuivere godisten,
Wy brengen wieroock aen. ô yverige rot,
Wy brengen wieroock aen: bewieroock uwen Godt:
Maer neen, wy zoecken hem. dees afgodt moet'er onder.
Heeft nu zijn blixem vier, en kan hy met dien donder
Zijn eer verdaedigen, het is verweerens tijt,
Het hagelt kaien. noch gewijt noch ongewijt
Wort aengezien: en wie deze onrust ondertusschen
Wil stillen loopt gevaer: dit vier is niet te blusschen.
De kaien klincken vast op 's Konings bruggeprael,
Tot dat een straetgerucht uit schrick hen altemael
Een wijl te rugge drijft. toen rustten al de steenen.
Een roep ging op: vertreckt, het hof is op de beenen.
Wy naderen, en zien het heiligh beelt geschent.
De hemel schenn' dien schelm, van niemant noch bekent.
Wy vinden dit geweer der Godtheit, en vertoonen
Dees schennis zommigen, die by de godtsbrugh woonen.
Het graeu omcingelt ons. een woest baldadigh gast
Vlieght toe in al dien hoop, en schuift zijn schelmstuck vast,
Helaes, op onzen hals. dit baert een strijt van monden.
Geen onschult baet, men schreeuwt: gy zijt op 't stuk bevonden,
Op 't plonderen betrapt. in zulck een straetgeschrey
Roept een: houdt stil: dit zijn Pizaners alle bey.
Houdt stil: verschoontze toch; het zijn ons ledemaeten.
Zoo worden wy geberght, en naulijx vrygelaeten,
Ontslippen 's doots gevaer, eer iemant ons verrass',
Heer Koning, bergh ons lijf.
voort Bazilides, pas
Gewelt te keeren met een' drommel hofsoldaeten.
Treck heene: stil dien twist, men zal u niet verlaeten:
Pizaners, volght hem. nu zal 't blijcken dat men schent
Een Godtheit, die geen aerdtsch noch bluschbaer element
Tot haeren scepter voert, maer eenen staf, die reuzen,
Bestormers van de lucht, het beckeneel kan kneuzen,
Bestulpen, onder klip, en steenrots, en geberght,
De radelooze maght, die onzen donder terght:
Men dient nochtans wel rijp dit opzet t'overweegen.
In zwaere zaecken staet den wijsten raet te pleegen.
Vertreckt, trouwanten, daer verschijnt de Koningin,
Ons Juno met haer sleip. zy treet als een Godin.
FILOTIMIE. SALMONEUS.
Filotimie
Wat onraet hooren wy? wie wederstreeft ons wetten?
Men gaet d'oploopenheit van 't graeu wat nederzetten.
Het is geraden dat zich ieder hou gerust.
De brant van oproer wort in 't opgaen licht geblust,
Maer zwaerlijck als de vlam ten daecke is uitgeslagen.
Dat dit geen voorspel zy van ongemack en plaegen.
Hoe nu toe? zwicht een Godt, zoo trots en groot als gy?
Wat vrees ontstelt uw brein? dit schijnt wel suffery.
Getrouwe bedtgenoot, gy zoudt bedachtzaem spreecken,
Indien uw wijsheit lette op dit rampzaligh teken.
Wat teken?
Wist men wie ons beelt heeft aengerant.
Jupijn, mijn brughbeelt, is de blixem uit de hant
Gekloncken met een' steen. ons Godtheid mist haer wapen.
Daer zietge Godts geweer. hoe is 't met ons geschapen,
En 't Rijck? wat brommen wy met dezen hemel hier!
Mijn donder heeft geen kracht, mijn blixem vlam noch vier
Wy kennen deze nuck. dit spelen ons die gasten.
Dit oproer wort gestoockt van 't schuim der Theofrasten,
Op dat men 't hooghtijt steure, ons opzet overschreeuw'
Maer laetze toezien: want zy tergen geenen leeuw,
Noch brullende leeuwin, door 't steuren van haer nesten,
Maer onze almogentheên, die rechte burgerpesten!
Zy dienen uitgevaeght, als vloecken van den Staet.
Pizaners raepten by geval dit op van straet.
Men leght de schult op hen. wat zullen wy gelooven?
De schult wort dickwijl op onschuldigen geschoven,
In zulck een dwarreling van zinnen en verstant.
Die stout zich tegens d'eer van uwe Godtheit kant,
Heeft, zonder twijfel, dit door iemant loos besteecken,
Op dat het u aen hart en yver zou gebreecken
Om 't godtgeheilight beelt te voeren op 't altaer,
Uit schrick en angst voor moeite, en oploop, en gevaer.
Wort dit gestuit, zoo legh den scepter uit de handen,
Met een den blixemschicht. zy wetten vast hun tanden
Op uw lafhartigheit, die bouwt de stercke brugh,
Waer langs de Wraeck u dreight. men lacht u achter rugh
Wel schimpigh na. zie om: zy schuifelen, zy schimpen
Met dezen Jupiter, om straetgerucht aen 't krimpen.
Een Vorst, die 't spel begint, en 't spel ten halve staeckt,
Wat wonder is 't zoo hy ons have en hals geraeckt?
In groote zaecken draeft een wijs regeerder zachter.
Zoo raeckt men niet den stroom te boven. hy raeckt achter,
Die niet zijne armen rept, daer 't water voor de boegh
Geweldigh bruischt, en ruischt. dan kan men niet genoegh
Zijn krachten spannen, en zich reppen in het roeien.
Liet Theofrastus na zich met dit stuck te moeien,
Het gansche Priesterdom ging willigh aen de hant.
Geloof dit onweêr komt ons op van dezen kant.
Men ziet hem naer den mont alleen, en niemant anders.
Een lastertong ontsteeckt zoo veele stokebranders.
d'Orakels staen verstomt voor zijne orakelstem.
Wat raet in dit geschil? hoe wint, hoe stilt men hem?
De Tempelier wil noo voor Majesteiten duicken.
Volhardt dit hooft, zoo moet gy flux uw maght gebruicken.
Gebruicken? dat ziet verre: en zoo het ons misluckt?
Een ingewortelde aert wort langsaem onderdruckt.
Hier gelt geen langsaemheit: wy zijn te hoogh geloopen.
Hier gelt beleit, dat zet de heirbaen voor ons open.
Indienge deist uit schrick, zoo wint uw vyant velt.
Men wint door tusschenspraeck dat met geen aertsgewelt
En volle krachten wort gewonnen en verkregen.
Door tusschenspreecken krijght hy maght op uwen degen.
Hy vlamt op uw geweer, de Godtheit van uw kroon.
Dat winnende, zoo voert hy uw gezagh ten toon,
En speelt met eenen Godt, gelijck met een' gevangen.
Daer zouden wy ons kroon en 't gansche Rijck aen hangen.
Wat Rijck? wat kroon? dan zijtge een Koning, zonder Rijck.
Dan stelt rechtvaerdigheit party in 't ongelijck.
En zoo Rechtvaerdigheit voor 't ongelijck moet bucken?
Dan staen de wetten stom: dan springht die draet in stucken.
En echter blijft de heer vermeestert van den knecht.
Wat heet dan Recht?
al wat de Koning wil, is Recht:
Dat lijdt geen tegenspraeck, besnoeien, noch bedillen.
Gezagh kan met een' slagh den knoop van hooftgeschillen
Ontwarren, en zoo leght de weerelt. neem vry acht
Op 't geen ick zegh: gebruick uwe onbepaelde maght.
Mijn trou is uit, (indien gy 't vat, en kunt beseffen,)
Om u tot zulck een' Staet van glori te verheffen,
Daer noit geen Koning, geen Monarch toe steigren kon,
Terwijl hy leefde, schoon hy al de weerelt won.
Wat glans van eere sta te winnen na dit leven,
Dat is van geen belang. wat lust ons hier te streven
Naer een onzekere eer? en wat vernuft verstaet
De zekerheit, hoe 't met de ziel ten leste gaet,
Wanneerze eens uit de schors des lichaems is gevaeren?
Of zy aen lucht verdwijne, of in een dier loop' waeren,
Terwijl het lichaem vast in asch verteert, of rot?
De Grooten scheppen hier hunn' hemel, hunnen Godt.
Dit 's d'eerste wijsheit: dit 's de hooftdeught van de Wijzen.
Laet ooren jeucken om hun deught te hooren prijzen;
Terwijl de dootbus rust, begraeven in een naelt,
Of marmeren gewelf, ten hemel opgehaelt:
Laet dwazen deze pracht en ydelheên bevolen,
En volgh mijn rechtsnoer: dit 's de streeck om niet te doolen.
Mistroutge dit, bera u vry met Hierofant.
Natuur beschonck zijn jeught met goddelijck verstant.
De Weetenschap is niet in 't grijze hair gelegen:
Want ouden suffen, door een stuck te zwaer te weegen.
Spreeck 't hoforakel aen, daer komt hy, juist van pas.
HIEROFANT. FILOTIMIE. SALMONEUS.
Ick twijfelde waer Godt Jupijn en Juno was,
Om hunne Godtheên met gedienstigheên te volgen.
Een storm van oploop stack zoo heftigh en verbolgen
Omtrent Penejus op, van waer allengs 't gerucht,
Dan luit dan flauwer, quam gebuldert door de lucht,
Dat d'oude torenwacht, om onheil te beletten,
Geraên vont uit den trans te wapen te trompetten,
Daer hy zijn wacht bewaerde, om hoogh in top van 't hof:
Wie brant wil stichten is beholpen met dees stof,
Een klein begin, om dus wat grooters uit te wercken.
Men kan hier aen den aert van Theofrastus mercken,
En zien naer welck een wit hy dus by doncker schiet.
Heer Koning, het wort tijt dat gy hier in verziet.
Hofpriester, zie dien gloet van negen blixemstraelen.
Jupijn, ten spot gestelt, zal moedeloos zijn praelen
Vergeeten; magh men zoo in 't beelt de Majesteit
Ontwapenen: daer dient niet langer op gebeit.
De plonderaer zal dit voor geen godtschennis neemen,
Om dat hy 't gulden beelt ziet naer Salmoneus zweemen.
Wanneer een Godtheit wort dus ongestraft veracht,
Dan valtze met haere eer. de glori volght de maght:
Waer deze blijckt, daer wortze ontzien, en aengebeden.
Men wint een hooghte allengs, by trappen en by treden,
En raeckt al stil op stoel, terwijl het niemant merckt.
Hoe kan men zeggen dat hy rust, die doorgaens werckt?
De waterdrop wint traegh, noch wintze op steen, en yzer.
De schaduw gaet haer' gang ront om den zonnewijzer:
De starren spoeden wegh, en niemant merckt de vaert.
Het oogh bedrieght wanneer de torens achterwaert,
En onder 't vaeren bergh en oever zich beweegen,
En deizen: dan is schijn van reden reden tegen:
Doch een halfziende merckt wat zich beweeght of niet,
Die gaslaet welck van beide uit zijne plaets verschiet.
Indien de Majesteit, na dat wy dit begonnen,
Door toeven in gezagh en aenzien had gewonnen,
Het most nu blijcken: en wy zien het tegendeel.
Uwe eer lijdt afbreuck, en zy blijft niet in 't geheel.
De tempel weigert noch 't geheilight beelt t'ontfangen.
Het brughbeelt staet geschent. de meeste burgers hangen
Aen Theofrastus: en zoo veele u gunstigh zijn
Zien om naer hun fortuin. zy speelen met den schijn,
En weifelen, vermomt al stil van wederzijden,
Om naer de beste kans, de kerck of 't hof, te glijden.
Men dreef dit stuck in 't eerst met kracht en yver aen.
Nu schijnen wy verbaest (wat zegh ick stil te staen?)
Te deizen. laet de vorst zijn' scepter dus verguizen,
Zoo wort het tijt dat wy verhoven, en verhuizen,
En naer een vaster wijck en vrybrugh ommezien:
Want durf men Theofrast niet eens de tanden biên;
Zijn hoovaerdy, gewoon op geene maght te passen,
Zal u met heiligh en onheiligh haest verbassen,
En zetten uit den troon. ick breng mijn inzicht in.
Indien mijn oordeel dwaelt, laet vry de Koningin
Verbeteren, waerin my kennis moght ontbreecken.
De Koning antwoorde u, dan is 't mijn beurt te spreecken.
Dit stuck, gelijck gy zeght, wert heftigh aengevat.
Penejus koopre brugh, en 't brughbeelt, om de stadt
En 't Rijck een heerlijckheit en glori te verleenen,
Behaeghden elck in 't eerste, en al de Priesters scheenen
Vernoeght, zoo lang ons wit hun noch verholen bleef.
Maer toen gy quaemt ten hove, uw aenzien boven dreef,
En Theofrastus glans in 't licht stont aen ons zijde;
Viel elck aen 't mompelen, gewijde, en ongewijde,
Noch heftiger, naerdien wy, Theofrast ten trots,
Ons zetten wouden in den troon des Dondergodts,
Het wieroock voor ons beelt, de pleghtige offerhanden
Ontsteecken, dien men plagh voor Jupiter te branden.
Dit liep gelijck een vier. wat bleef' er ongeroert!
Nu berst het teffens uit, terwijl men dit volvoert,
En wil volvoeren, en wy zien de donckre wolcken
Ons hangen boven 't hooft. wat raet om alle volcken,
Die Jupiter zijn eer ophouden, met gewelt
Den mont te stoppen? wat dees blixemstrael ons spelt
Of niet; dit voorspoock kan gewis geen heil bedieden.
Men vondt wel Wijzen, die wat nader zich berieden.
Wie tijt wint, is noch van zijn ooghmerck niet verdwaelt.
De Koning heeft ons met deze antwoort niet betaelt,
Noch in het minst vernoeght. wie wijs is en voorzichtigh
Heff' geensins aen een zaeck zoo zwaer, en zoo gewightigh,
't En zy hy eerst doorzie en inzie dan en dan
Wat tegenspartelen hier over vallen kan.
Het is een klein bescheit te sluiten met gedachten:
Wie zou uit dezen hoeck dien zwaeren storm verwachten?
De Wijze weet op 't naeust, voor 't ende, en voor het slot,
Wat op dien terling loopt. o licht verblufte Godt!
De maen rijst hooger uit de kim, gelijck de starren:
Wy dienen nacht en dagh niet onder een te warren
In dees verwarringen van raet en daet. de spoet
Is noodigh, zal de Staet op eenen vasten voet
Geraecken. laet de zaeck berusten, of besluiten.
Indien dit stuit, het wil op onze borst afstuiten,
En allereerst op u. wy staen al even schoon,
En deelen in 't gemeen wat vast hangt aen de kroon.
Heer Bazilides komt: laet hooren wat die wachter
Van 't oproer brengt, en of wy voorwaert gaen, of achter.
BAZILIDES. SALMONEUS. FILOTIMIE. HIEROFANT.
Gelooft zy Jupiter, dat onweêr is bedaert.
Gy hoftrouwanten, treckt nu weder slotewaert,
En past op uw geweer: het is geen tijt te slapen.
Een ieder hou zich reede, en vaerdigh in zijn wapen.
Wel Bazilides, leght de razerny aen bant?
Zoo vast niet, of men vreest van eenen andren kant.
De wacht bezet de brugh.
verhael uw wedervaeren.
De gansche stadt gewaeght en dreunt van nieuwe maeren,
Gestroit tot laster of tot glorie van het hof.
De logentael ontbreeckt geen voedtsel noch geen stof
Met waerheit ondermengt. dit oproer was besteecken
(Gelooven wy de Faem,) door een' der woeste leken,
En wies zoo maghtigh aen, in stoutheit, en getal,
Dat, zonder mijn ontzet, het heilighdom lagh al
In onzen stroom geplompt. alreê zat een geklommen
Den boogh op by het beelt. ontsteecke fackels glommen
Uit alle tralien, en lichtten 't oproer toe,
Als een godtsdienstigh stuck. wanneer het volck de roe
Der straffe ontwassen schijnt, valt schennis noch godtloosheit
Noch geen verwatenheit te snoode voor zijn boosheit.
Mijn bende broght den schrick in dien verleiden hoop.
De schrick verstroitze flux. de beeldestormer sloop
Behendigh door den drang, die naer ons toe quam dringen.
Dit voorspook dreigt uw vuist den blixemschicht t'ontwringen:
En blijft dit haperen, ick zweer u by Jupijn,
Gy zult noch Jupiter, noch t'Elis Koning zijn.
Heer Bazilides heeft de zaeck op 't hooft getroffen.
Hy treft het op een hair: men magh niet langer sloffen.
De hofaltaeren staen al vaerdigh by de brugh,
En hondert stieren, wit als sneeuw, de witte rugh
Met eickenloof bekranst. het gout vergult den horen.
d'Altaerbijl is gewet, en zout noch offerkoren
Noch offerbant ontbreeckt uw' Priester, die vast wacht
Op d'aenkomst van Jupijn, om datelijck met pracht
Van Goden uit het hof, en reien van Godinnen,
Op uw beveelen dit triomfspel te beginnen,
Zoo ras 't gestarrente uit de kimme ons hooftpunt raeckt.
't Is noodigh dat men spoe: de middernacht genaeckt.
Is d'offerstaetsie in 't geheel noch ongeschonden?
Uwe amptenaers, die blanck gewapent om haer stonden,
Beschermden het gewijde, en weecken niet een' voet.
Zy zien uw Godtheit vast met yver te gemoet.
En wachten Hierofant, die tot een heerlijck teken
Van uwe Godtheit zelf den offer aen zal steecken,
Zoo dra men het geluit des donderwagens hoort.
Wy stonden lang gereet, alleen ontbreeckt'er 't woort.
Kan u dees reden niet, laet u de noot beweegen
Om voort te vaeren, of de terling loopt ons tegen.
Heer Bazilides, ga, spreeck Theofrastus aen,
Terwijl we op 't hof voor 't lest noch eens te rade gaen.
Hy zal op uw verzoeck misschien van zellef strijcken.
't Is hem geraeden: want het past ons niet te wijcken.
THEOFRASTUS. BAZILIDES.
Wat brouwt men al ten hoof? het Priesterdom verlangt
Naer d'uitkomst van dit pleit, dat in de weeghschael hangt,
Die twijfelt naer wat kant zy noch wil overhellen.
Het schijnt haer tong bezwijckt, en durf geen vonnis vellen.
Gewislijck d'overslagh wil treffen, door 't gewight
Van zulck een hooftzaeck. valt de Majesteit te licht,
De Heiligheit zal haer dien hoogen sprong verleeren.
Wy zien den ganschen Staet het onderst boven keeren.
Bedrieght ons 't oogh niet, by den heldren maneschijn
En schemering, dit zal een van de Grooten zijn,
Die heene en weder hier, met wolcken overlommert,
Om dezen Jupiter zich zelven vast bekommert.
Gewisselijck het is heer Bazilides zelf.
Het schijnt hy zoecktme, en treet eerbiedigh naer 't gewelf
Des tempels herwaert aen.
Veel heils, eerwaertste vader,
Gy zijt het dien ick zocht.
wel zoon, ay tre wat nader.
Wat port u hier dus spa te mijmeren voor 't hof?
O vader, is dit vreemt? wat levert men al stof
Aen een godtsdienstigh hart tot zuchten, en tot treuren,
Om deze nieuwigheên! wat wil 'er noch gebeuren,
Zoo dit gebeure, daer heel Griecken van gewaeght!
Misschien wort heel Europe om zulck een stuck geplaeght.
Het hof te dienen, daer de Godtsdienst heeft te lijden,
Valt lastigh, hoe men 't stelle en schick', van wederzijden:
Doch hoe het ga of niet in hof- en kerckgeschil,
Mijn raetslot is gesmeedt. ick draegh mijn hart en wil
Geheel den godtsdienst op, die, zonder eindt van jaeren,
Jupijn by eere hielt, met kercken, en altaeren.
Nu koom ick hier door last en wil der Majesteit,
Om Theofrastus, die den Vorst zijn' eisch ontzeit,
Te troonen dat hy schick' den Koning te believen,
En met dien afgodt d'eer des Dondergodts te grieven:
Maer 'k wensche eer duizentwerf dat my de donder sla,
Eer 't grijze Priesterdom de Godtheit koom' te na.
Vergeefme, ô vader, dat ick uw godtvruchtige ooren
Ontheilige, nu zy dees lasterbootschap hooren
Uit Bazilides mont. o kerckschandael! o smart!
Ick uite 's Konings wil: de vader kent mijn hart.
Zoo doenwe, zoon. gy strijt voor Jupiter stantvastigh.
Men kent den stijl van 't hof, dat valt zijn dienaers lastigh,
En leertze weifelen tot zoo vervloeckt een stuck.
Jupijn heeft uit by alle aenbidders van 't Geluck.
Wie hem den neck toekeer', wy zullen niet bezwijcken.
Men drijft zoo licht geen' Godt den troon uit van zijn Rijcken,
Dat zal Salmoneus zien, en dit hoovaerdigh bloet,
Zijn Juno, die verblint een nieuw tooneelspel broet,
Om op den hoogsten trans langs dezen trap te steigeren.
Al stont Jupijn dit toe, noch durven wy het weigeren.
Dat 's 't antwoort. eisch niet meer: belief hun, schoon 't u smert,
Wy zijn gerust, gy draeght de kerck met al uw hart.
Waer zullen wy belanden,
Zoo scheuring van de kerck gedijt
Tot tweedraght in den staet?
Zoo tweedraght haere handen
In 't bloet der burgren verft uit spijt
En onverzoenbren haet?
De braefste stylen wancken,
En waggelen van wederzy.
De suffers vallen af.
Wat leggen 'er al krancken
Op hun verscheiden, als in ly,
En op den kant van 't graf!
Hoe barnen ons gepeinzen!
Hoe leert het voordeel veinzen!
Noch heiligh noch onheiligh
Wert van de Staetzucht oit ontzien,
En nimmer min dan nu.
Ons Godtheit staet niet veiligh.
Men durfze trots den rugge biên,
Van wieroock wars en schuw.
Haer deught en weldaên worden
Vergeeten, en de gunst van 't hof
Nu boven Godt gestelt.
De noot verdeelt onze orden,
En geeft den wuften weiflaer stof.
Godtvruchtigheit versmelt:
Schijnheiligheit staet boven.
Gevoelen heet gelooven.
De godtsdienst wort geprezen,
Als d'eerste hooftdeught, waert by Godt.
Zoo lang dees ampten geeft,
Aenbidt elck een dat wezen:
Maer geeft het staeten, noch genot,
Daer 't weeligh lijf by leeft;
Vaert wel, godtsdienstigheden.
Jupijn moet duicken voor 't geluck;
Die tempel valt te kleen,
Te naeu in alle steden.
't Geweten viert den toom in druck.
De mensch is stael, noch steen.
Wien viert men dan ten leste?
De miltste is d'allerbeste.
Al valt het hof ons lastigh,
Godts Priesters dienen evenwel
Te streven voor 't altaer,
Geduldigh, en stantvastigh.
Al valt de Koning Godt rebel,
Men vreeze geen gevaer.
Jupijn den blixemstrael t'ontwringen,
Heeft endeloozen arbeit in,
Eischt meer dan reuzekracht.
Den hemel uit zijn as te dringen,
Te wricken naer zijn' eigen zin,
Bestaet in niemants maght.
De trotse mensch moet buigen.
Laet d'uitkomst dit getuigen.
HIEROFANT. FILOTIMIE.
Nu Bazilides niets op Theofrastus wint,
Die zijn hardtneckigheit, te krachtigh boos en blint,
Verdadight, staet ons eens het uiterste aen te vatten.
Een werck, zoo zwaer als dit, loopt groot gevaer van spatten,
Indien men 't ondermijne, en ramme slagh op slagh.
Wat middel dunckt u dan het uiterste.
Uw gezagh
In 't werck te stellen.
Och, hoe ick den Vorst bejegen,
Hy zwicht van achterdocht, en stemtme t'elckens tegen.
Gebruick zijn mogentheit. hy volge u met zijn stem
En scepter eenen nacht.
Hoe overstem ick hem?
U past het hem, die niet wil luisteren, te dwingen.
Zoo most ick verder dan mijn staet en paelen springen.
Ia sleip hem, wil hy u niet volgen met gemack.
Dan gaef ick zijn gezagh en Godtheit eerst een' krack.
Wat tusschen u en hem gesmoort wort, blijft verholen.
De kroon is eerst aen hem, en lest aen my bevolen.
En of hy suffen blijft, en geen gevaer beseft?
Hy zal 't beseffen, maer te spade, als 't onheil treft.
Dat treffen zult gy zwaerst bezuuren, en gevoelen.
Rechtschapenheit zal aen een vrou haer moedt niet koelen.
Gy zijt by Theofrast te schendigh in den haet.
Die slijt wel, wort hy slechts gehanthaeft by zijn' Staet.
Hy dreight het lasterstuck der Godtheit fel te wreecken.
Zijn grimmigheit bedaert, indien het werck blijf steecken:
Men zoent het Priesterdom met afstant niet zoo licht.
Het springt niet verder dan 't besteck van zijnen plicht.
Dees eischt vergoeding van geleden schimp en schade.
De Priesters drijven op der Koningen genade.
Zy stellen wetten zelfs den Vorsten, en hun Rijck.
In 't punt van godtsdienst is de Vorst hun naeste wijck.
Hier over kraeit men, dat het hair te berge rijze.
De Godtsdienst blijft de zelve, al scheelt het in de wijze.
Zagh Theofrastus dit ick zagh den Staet geredt.
Geen tong verzet hem, wort hy door geen maght verzet.
Dat is het eenigh punt, waer op deze as moet draeien.
Ons dreight een felle storm.
Die zal wel overwaeien.
Men steeck' maer rustigh af in deze bare zee.
En waer in 't endt belant?
Op een geruste ree.
Ick zie van verr' den mont van een behoude haven.
Folotimie
Behouden, of te gronde, en levendigh begraven.
Ick toetste u slechts, getroost al wat my wedervaert.
Wie omziet, en noch vreest, is zulck eene eer niet waert.
Een hemel hier op aerde, een Godtheit verre ons leven
Opweegen: maer al wat ick naer mijn oogh besteven
Bezeilt mijn moedt, die zwicht voor wederspoet, noch last,