floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Verliesen, oft zijn Kint Diana ten gheval
Onnosel slachten, een van twee sal moeten wesen:
Want weygert hy 't te doen, dan staat hier voor te vresen,
Dat hy voor goddeloos ghescholden en ghevloeckt
Sal worden, en dat ist recht dat Vlysses soeckt.
Ick wenschte wel dat wy 't een wijl verhind'ren konden,
Dan 't schielke volck is vast aan haar Godsdienst ghebonden.
En is dit Godsdienst dan? 't schijnt my wel onbequaam.
't Sy Godsdienst, 't zijt oock niet, het heefter van de naam.
So moet het heylich zijn, al quam 't schoon vanden bosen.
Neen, heylich is het niet, dan 't worter voor verkosen
Van 'tmeeste volck, dat haar laat binden aan een stro.
Calchas!
Hoort daar de Vorst.
Calchas hoe gatet so?
Calchas staat ghy dan toe des last'raars misverstanden?
'K soeck Agamemnon niet als voordeel vande Landen.
Ist voordeel dan van 't Landt ghelegen in een moort?
Doet-men der Goden wil, men doet dan zoo 't behoort.
Willen zyt quaat, laat ons haar geven datze willen.
'K gheef dit haar node, neen, ze zijn zo niet te stillen.
Maar Menelaus, en ghy Chalchas, 'k wild ick wist
Waar uyt het volck en ghy der Goden gramschap gist.
Wel noemt ghy 't gissen Vorst: dit zijnder van de reden,
's Volcx mompeling, want 't schijnt haar veel te lang gheleden
Datse hier havenen, zonder te sien wanneer
En hoese raken aan verandering van weer,
En aan ghewenschte wint, want dit is haar vermoeden,
Dat dit verhindert de Godin der Watervloeden,
Wiens toren achten zy t'uwerts te syn soo groot,
Om dat ghy een van haar ghewyde Hinden schoot,
Dies gist het volck dat zy daar al om lyden moeten
So lang, tot dat de Vorst haar sal die misdaet boeten.
Waar me toch? met een Beer, die 'r voorheen wel gheviel?
Neen, haar ghevalt nu maar Iphigeniaes ziel.
't Afgodisch volck dat raast, en al de zo ghesinden,
Wat deed men eertijts als d' ondwingelijcke winden
In noch veel langher tydt, by schoone zomer dach,
Niet woeyen? deed men dus? neen men, maar met verdrach
Verwachten men den tijt, die 'k oock nu wil verbeyen
Met lijdsaamheyt, de wint zal 'tsynder tydt wel weyen.
Neen Agamemnon, 't is nu gansch een ander tijdt,
Een tijdt dat dese staat gheen uytstel langer lijdt,
Want 't Legher scheuren sal, 't Krijghsvolck sal verlopen,
En Agamemnon, wie zoud dat zo zuur bekopen
Als ick, die d'oorsaack ben dat ghy dees eer gheniet?
Zoud 't zo, so waart ghy my mijn oorsaack van verdriet.
Hoort Menelaus, wat sal ick u meer verstrecken
Als een ghekroonde knecht, daar ghy alleen van trecken
Sult voordeel en genot?
Ghy d' eer.
Die my beswaart.
Neen. Helena nocht ghy en zyt my dat niet waerd
Dat ick mijn dochters bloet so godd'loos zoud' verquisten.
Slaapt Menelaus, en dut Calchas die de listen
Van veel bedeckt bedrochs pleech kloeck'lijck te voorsien?
En ziet ghy niet dat dit gheen Goden en ghebien?
Maer dat Vlisses dit heeft door zijn loose treken
Door 't yv'rich volck en door de Geest'lijckheyt besteken?
Om my, zo 'k 'tweygrigh was, te brenghen inden naem
Van Godeloos, en voorts daer over onbequaem
Om dit hooft met een Kroon van Heerlijckheyt te decken:
En hem door 't Geest'lijck volck (dat veel vermach) verwecken
Stemmen by stemmen, om te kryghen voor zijn loon
Op zijn Godvruchtich hoofd', zo 'tvolc het noemt, de Kroon
Die my by stemmen is der Griecken toe ghevallen.
Wy loven 't dan ghy sult het nummer 'tvolck omtkallen:
Om dat de Geest'lijckheyt den volck' int openbaer
Dit leert en haer ghezegh hout elck voor Godt en waer.
De zotten ja. Maar hoort eens 'toordeel vande Wysen.
Zijnze volkomen wijs ze zullen 't hoogh'lijck prijsen;
Voorziende 'tquaed dat daer de Landen onverwacht
Wt zou bestaen, zo veer men 's Priesters mond niet acht.
Der Wijsen hoop is kleen om met dat volck te spotten,
Isser een Wijs daer zijn wel hondert duysent zotten.
Wacht u dies groote Vorst den Geestelijcken staet
Te terreghen; voor my 'k was liever inden haet
Van vry een groote Vorst als van een haarder leken:
Een Vorst wreeckt hem met stael, en zy met qualijck spreken,
En 'tvolck te schenden op haer Heer door vuyl ghesnap.
Waerom verruyl ick dan mijn Kronen aen gheen Cap?
'K ly haer vooghdy niet voor mijn ooghen zyn gheloken.
Rust Agamemnon, rust, 't is te ver in ghebroken.
Hoe Menelaus? wien is de vooghdy van God
Ghegeven? ons, of haer? zy zijn puur steken zot.
Zy niet, maar wy, die 'r in 't begin de vryheyt gaven,
En maackten Heeren van een hoope vreemde Slaven.
De Vorsten varen uyt, en al 'tghesegh haar past.
Met recht. Zy draghen oock des Werelts sware last.
Wie toomt den Vorste doch? wie derf hem teghen spreken?
Zyn Wetten tomen hem.
Die mach hy, wil hy, breken.
Daer teghens setten haer de Grooten van zijn Rijck.
Want door de Wet wert hy den Onderdaen ghelijck.
Wat mach de slechte Mensch sich selve dencke laten?
De Vorsten weet ick dat haer wedersprekers haten,
Die zo zeer nodich zyn, wanneerze zyn ghevest
Op waerheyt daer door zy ra'en tot 'tghemeene best.
De Vorst most haten die, die 'm sonder meenen vleyen
En hem van loghens en ghemaackte waerheyt dreyen.
Hoort Agamemnon. Sus, denckt niet dat ick sta toe
Dit ziele-moorden. Neen maer ick leg over hoe,
En oft oock mooch'lijck is door midlen te beletten,
Terwijl de Geest'lijckheyt so vast staat op haar Wetten.
Zo los zegt eerder. Hoe? wat is dan grooter ding,
De ghever van den Wet, oft die de Wet ontfing?
De ghever, dies wil ick ghewillich voor hem bocken.
Dat most oock hier niet eens in twijfel zijn ghetrocken.
Wel Menelaus, hoe? wat is 't dat ghy verzucht?
't Zuchten voecht my.
En my. Ick ben hier in beducht,
Ick zie te voren heen veel zwaricheyden komen,
Die 'k Agamemnon heb te zwyghen voor ghenomen.
En tot Vlisses koomst te nemen in beraad.
Ick ga, misschien de zaack daer tusschen beter gaat.
De Goden willen ons een goede uytkoomst gheven.
Ja ze, zoo 't volck van u de rugh niet wort ghesteven.
Wat reden zijnder toch dat ghy my dat vertrout?
Wel dubbelde, want ghy 't met de moetwilgen hout:
'K weet niet met wien ick 't hou. Ick ga, ghy wort te heftich.
Zet hevicheyt ter zy', en spreeckt als Prinsen deftich,
Met redelijck bescheyt, dat niet streckt tot verwijt.
Want 's Vorsten hevicheyt baart niet dan haat en nyd.
Eerste bedrijf. Derde toneel.
Calchas. Agamemnon.
Wat quaemt ghy Calchas my met Menelaus plaghen?
Ontmoetende kond ick niet van hem zyn ontslaghen.
Dan 't luckt noch wel dat hy zo tydelijck vertreckt,
Op dat mijn voorstel ward' den Vorst' in tijts ontdeckt,
'K heb vast al 't neen en 't ja, al 't zeggen en weer-zeggen,
Dus lang wel rypelijck gaen by my overlegghen,
En merck de guytery, als zelfs de Vorst wel weet,
Hoe statich dat ze schijnt int Geestelijcke kleed:
Dies ick gheen uytkoomst zie om 't volck int slaap te wieghen
En te doen stillen, als door loos'lijck te bedrieghen;
Ghelijck 't alreed' toch is bedroghen van die kant,
Die met Vlisses heeft een heymelijck verstand',
Misschien met and're meer, al machment noch niet zeggen.Aga. Eerlijcker
							ist een Vorst zijn twisten neer te leggen
Door macht en door ontzach, en drijf den muyter uyt
En jaagh den Onderdaen en schrick aen voor ghemuyt.
Een groote wort wel meer zo veer door noot ghedronghen
Dat hy om baat zeyt, Aap wat hebt ghy schoonder Jongen.
'K vertrou, ô groote Vorst, dat uwe moghentheyd
Groot is in beyd', in macht, en in medoghentheyd:
En wil de Vorst zijn macht aen 't volck wercke stellen
Hy zal ze dwinghen die 'm dus moeyelijcke quellen,
En haer doen komen tot ghehoorzaemheyt na wensch,
Dan zonder tranen niet van den onnos'len Mensch.
Dus laat medogenheyd veel eer de zaack beslechten,
En om der vroomen wil de qua'en ghenadich rechten:
Daerom zo raed ick dit dat men de Menschen zot
Voor dees tyt blyven laat in dat gheloof van God,
En dat men de Princes (zo veer 't niet goet wil weyen)
Goodts-dienstich en betreurt na 't bloegh' Outaer zal leyen,
Dan heb ick dit beleyt, dat dan een schoone Vrouw,Diana wel ghelijck, die
							'k al de zaack vertrouw
En wel heb onderrecht, zal tot verlossing komen
Van de Princes, die voort zal warden wech ghenomen,
Van die Diana, die dan roepen zal met een
'k Ben wel vernoeght, en met dees offerand te vreen.
En of het volck dan zach 't bedroch met open ooghen?
Het volck dat moet en wil met Poppen zijn bedroghen.
Oprechte Goods-dienst is van veel te weynich schijns,
Daerom vertoont men haer gheen Godtheyt zonder grijns.
Oock ken 't volck nummermeer afgodery bekennen
Wt Goods-dienst, door dien zy aen 'smoeders borst gewennen
Van Kintsch te zuygen in haar smakelooze gift,
Dat zich van langher hant int breyn der Mannen grift,
Die dan van dromen hun een slechte by-godt poppen,
En door verstants ghebreck den ware Godt verschoppen.
'K houw dat volkomen waer: Maer 't werc zo ver volbrocht,
Heeft Calchas dan wel eens om 't achterste ghedocht?
Want u Diana daer wel so veel zou bedryven
Dat 't moorden na bleef, maer waer zou mijn Dochter blyven?
Dien 't volck zou menen dat ten Hemel was ghebracht
Niet door ghebootste, maer door ware Godes macht.
Dat is de zwaricheyt daer meest voor is te zorghen.
Vervoeren uyt den Land, daer men haer hield verborghen.
Verborgen. En hoe lang zou ze toch blyven daer?
Tot een bequamer tydt.
En of dat nummer waer?
Dat hoop ick immers niet, 't zal met der tydt versterven.
En oft dus eeuwich bleef, zoud ick haer eeuwick derven?
Die van twee quaden een moet kiesen kiest het kleen,
En dit is ver het kleenst.
Daertegen zeg ick neen.
Ick laet my dencken dat ick 't grootste zou verkiesen,
Want 'tvolck ghelieven is ontzach en macht verliesen.
Lijcwel blijft ghy haar hooft.
Niet meer als met den naem.
Dat denckt my voor een Vorst wel dapper onbequaem,
Een ander make zich met zulck een Prinschap vrolijck,
Men maack my nummermeer zoo'n zieleloze molijck.
T'ontsach en derft ghy niet dan voor een korte tijdt.
Die 't in begin verliest, die blyft het eeuwich quijt.
Ben ick niet, Calchas, die, die onder zyne wiecken
Heeft t' zaam vergadert al de groten van de Griecken?
Ben ick niet, Calchas, die, dien zy dan trouw en eer
Ghezworen hebben als hun Opper-Vooght en Heer?
Ghewisselijck. En meest al de bescheyden Helden
Doen my oock d' eer daer in ze my eendrachtich stelden.
Dan d' onbescheyden hoop, 't eersuchtige gheboeft,
D'eenzyicheyt, die Prins noch Wetten en behoeft,
Ghelijck ze waent, tracht my, my zeg ick dus te toomen?
En 's daachs te doen, doen, datze 's nachts bestaen te dromen?
'K meend' ick in Griecken hadd' 't volkomene ghebied,
Dan 't isser ver van daen, 'k hebt boven half noch niet.
Zijn 't reden, Calchas, niet daer door men alle Luyden
Hoe slecht ze zijn het recht voor 't onrecht ken beduyden?
Ja 't immers. Leert haer dan door reden en bescheyt,
Dat haer Eurypylus dus lelicke verleyt,
Die haer in handen zoeckt afgodery te steken
Voor ware Goodts-dienst door zyn daghelijcksche preken.
Onmoochelijck. Ick praat haar dat niet uyt het hoofd.
Ghy machticht my te laat, dan hadmen my ghelooft
In tijts, 'k had wel verhoedt de lasterlijcke loghen
Die 't volck nu smaack'lijck heeft voor waerheyt inghesogen;
Ghelijck een min met onghezontheyt zeer besmet
Haer zuyg'ling dat ze zoocht, met 'tzelfde quaet bezet
Zo grift een dwael-geest van ontsich in 's volcks ghemoeden
Zijn dwaling, zo men 't niet in tyts en ken verhoeden:
En dat alleen daer meed', dat d' Opper-vooght van 't Land
Den dwaler uytroey', voor zyn schaad'lijck misverstand
Den volcke, om mompen licht, schijn' heylicheyt te wesen.
Want datmen 't volck wil van afgodery ghenesen,
Die 't eenmael aennam voor behoude Goodts-dienst claer
Is zotheyt, en men stelt s' Lants orbaer in ghevaer.
Wat zal ick Calchas hier dan veylich in beginnen?
Maer min u zelver als 'tghemeene best beminnen.
Zo raedt ghy zoud' ick dit dan aensien met gheduld.
Mijns oordeels ja. Noch geeft niemant hier van de schuld
Als u Voorzaten slap, die 't Geestelijcke zetten
Ghemackelijck en vry, uyt dwang van alle Wetten.
Ze waren slap noch straf, maar vroom Regeerders waerd.
Maer dit volck heeft misbruyckt haer goedertieren aerd.
Wel aen. Ick sal my op u overleg beraden,
Dan zal geen afgodts haat met 's Menschen bloet verzaden.
't Ken-teken vanden aertschen Heylich is
Bescheydenheyt, die niet doet by de gis
Maer al met rypen raad
Die middel-maat
In alle zaken hout:
En dat is 'theylich oudt
Des rechters, van dit Lant, bescheyden
Van vvien vvy heul alleen verbeyden
Die rechter stelt 't ghemoet noch maat, noch vvet
En midler tydt vvel op 's Lants orbaer let
Op deze vryicheyd
Een-zyicheyd
Der Kercken smaalt aleen
Die gaeren anders gheen
Had by haer met der vvoon. Godt gheve
Dat niemant haer bestier beleve
Woelichen hoop, rust onder de voochdy
Dyns rechters oudt, dien Godt de Heerschapy
Gaf over al 't beleyt
Van Wereltscheyt
Noch laat u dencken niet
Dat ghy ter Werelt yet
Zo Goddelijc beschout met ooghen
Als 't heylighe gherechts vermoghen
's Volcx Goodts-dienst is aan haren rechter vvaert,
Ghehoorsaemheyt en Liefd' hier op der aerdt
Die vvy, ó Menschen, staach
Hem even graach
Mosten met Lijf en ziel
Op Off'ren, hoe 't oock viel
Al quetsten u gheloof na gissen
Gheeft u de schuld, hy ken niet missen
Protesilaus. Achilles.
Noodiche Goods-dienst die zo nut is voor 't ghemeen,
Hoe loos misbruyckt een boef die tot zijn baat aleen?
Most dan een wijs Man, als hy 't misbruyck zo ziet wercken
Niet dapper straffen? of moet hy 't niet wille mercken?
Was hy meer vroom als wijs, hy saacht niet over 't hoofd,
Maar als hy wyser is als vroom, als dan ghelooft
Wart vanden meesten hoop, dan laat hy zoet'lijck sloeren
De zaack die 'y ziet dat hy niet uyt zou kennen voeren.
Ick zie zo 't misbruyck, en ick swyghe lijckwel stil,
Dan heb mijn redenen. Toch uyt gheen quade wil
Ghelijck Vlisses, die door staat-zucht wort ghedreven,
En wenscht eer oproer als Iphigení om 't leven.
Dit hoopt hy, dit 's zyn wit, dat Agamemnon trots
Sal teghen staen te doon zijn Kint tot boete Godts,
Die (mijns bedenckens oock, oft schoon veel Papen willen)
Met het onnosel bloet een's Maacht niet is te stillen.
Let op de swaricheyt die daer dan uyt bestaat,
Dat 's yv'raers vloeck die 'n guyt sticht om zyn eygen-baat.
Dat zulck een guyt, van wien 't volck heeft zo goet ghevoelen
Dat zy hem (zo de Vorst daer hart wil teghen woelen)
Wel licht'lijck worpen op tot Vooght, en drucken neer
Met groot ghevaer van 't Rijck haer Wettelycke Heer.
Waer dan de zaack zo staat daar oft volck moet verkiesen
Een nieuw geloof, oft daar 'thoofd moet zijn Kroon verliesen,
Wat dunckt Achilles daer dan veylichst in gedaen.
Bedencken, zo de tijt gheeft uytstel van beraen.
De Vorst lett' wel, eer hy de zaack zich schijnt te kreunen,
Wie dat d'oproerge zyn, hoe veel, op wien ze steunen.
't Syn ver de minsten, beyd in tal en in waerdy.
't Ontsach des Voochts leyt dan 'tverschil haest aen d'een zy.
Ten waar een groot' haer steef de saec was wel te slechten.
Dien groote moetmen zien met reden t'onderrechten.
'tIs te vergeefs, hy zoeckt verandering van staat.
Gaet ghy daer vast in zo beklaecht hem voor den raed.
'K vermoedt, en blycken zalt ken 't wijsheyt niet verhoeden.
Men recht hier maar uyt blijck, en uyt gheen los vermoeden.Pro. So rasch
							zijn aenslach blyckt, dan is hy selver Vooght.
Belettet hem daer hy bederfelijck na pooght.
Daer teghens mosten haer dan all' de groote zetten.
Ze mosten wel, maer wie dwingt haer daer toe met Wetten?
Daer toe dwingt haer de Liefd tot de ghemeene rust.
Maer denckt dat eyghen Liefd meer zoeckt zyn eygen lust.
Te meerder mosten wy 't beletten zo wy konden.
Dat zou gheschien zo wy elck and're wel verstonden.
De Vorsten die verstaen elck and're meestendeel.
Zo lang daer een ghebreeckt, maackt een hier al 't krakeel.
De meesten kennen die gheen eenes moetwil temmen?
Ja. Maar in Kerck verschil en ghelt gheen overstemmen.
Godt hoedt dan haer ghekijf. Wat 's dat Achilles? Hoe!
Selfs stont ghy dat int eerst van u regeering toe.
Int kleedt van Goods-dienst ken een schijn-deucht dan wat wercken.
Men moet der voor zijn zo men quaet begint te mercken.
Daer overstemming niet en gelt, wat 's daer voor raed?
Dwang. So zyn sporling streckt tot quetsing van de staat.
Best ist door een 's bederf rust en ontsach verwurven,
Als dat 'tgheheel om een herschickt wort en bedurven.
Bedurven zeg ick is de staat van 't gansche Landt,
So der herschicking ons eens aenkomt van die kant.
Ons sal het Heerschen best, 't g'hoorsamen haar best voegen,
En laet haar dan noch aen haar deel al wel ghenoegen.
Dat haer Vlisses styft, die zie wel toe dat hy
Daer door niet op en laed' der grooten Jaloesy,
En dat zyn staat dan zo den neck niet word ghebroken.
Heeft dat Achilles tong oft zijn ghemoet ghesproken?
Ick meent, en spreeck het uyt een onbeveynst ghemoed.
Hoe qualijck heeftmen dat gans anders dan vermoed.
Hoe na word ick by een Vlisses vergheleken?
Ontsichelijcke Grieck, terwyl wy daer van spreken
Sal ick 't u zeggen nu hier by ons twee aleen
Watmen van u vermoedt, en wat ick van u meen.
Veel meenen oft ghy wel nae 't Houwelijck mocht poghen
Met 's Konincks Dochter daer ghy nu me wort beloghen.
Wat Houwelijck, 'k heb noyt om 't Houwelijck ghedocht.
Iphigenia wort nochtans voor u verzocht.
Het is dat niet. Ghelijck de grooten al wel weten.
Neen toch niet, dan terwyl wy hier den tyt versleten
In ledicheyt, die toch is d'oorsaack van veel quaats,
So staken sommegen, vol staats en eygen-baats,
De hoofden t'samen, om by deze tydt te komen
Tot 'tgheen ze langh al noch eens hadden voorghenomen,
Dat is verandering van staet, en ziet dit werck
Besteeckt Vlisses onder decksel vande Kerck,
Diez nu op hem zeer los bedrogen yv'raers bouwen.
Dats waer. Maer wat gemeenschap heeft dat met mijn trouwen
Met 's Konincx Dochter? die tot mijn leetwesen groot,
Vast is verlooft, en zit ghehandt-trout met de dood.
Dit ist Vlisses stroyt dat by meest al de grooten,
En dat op u verzoeck, dit Houlijck is beslooten:
Met dat bescheyd is hy oock na Mycena toe
De Bruyt te groeten, en om wijs te maken, hoe
Dat ghy haar Bruydegom haar voor u Bruyt zult Kronen,
En zoeckt de Maget zo door logens hier te tronen,
Ghebruyckende de naem om 't aenzien, dat veel geld,
Van Thetis zoon, de kloecst' en ons strijd-baersten Held,
Een hater van 't bedroch, by elck dies in groot achting.
Men lette nu waerom Vlisses deze slachting
Bedocht heeft, oft het is om eyghen zelfs ghenot,
Oft om Achilles, oft om 't volck, oft om zijn God?
Godt ken hy niet, en 'tvolck dat acht hy niet met allen.
Noch hy hoe loos hy is, zal 't nummermeer zo kallen
Dat ick, of red'lijck Mensch, het ummer loven zal
Dat hy yet zoude doen Achilles ten gheval.
Sich zelfs heeft hy te lief, daer by zo dol van yver,
Dat hy naer yders eere gulsich 'tquaad te styver
En styver aendrijft, dat gheen Prince wel betaemt:
Dan wat betaamt hem niet, die zich geen dinck en schaemt?
En Godloos zijnde, zich een yveraer ken veynsen?
Daer by zeer liefelijck zijn woortgens weet te kleynsen,
Om zo zijn minder, alst daer op zou komen aen,
Te vleyen, maer 't komt den ghevleyde dier te staen,
Dien hy maar lief-koost om daer voordeel van te trecken.
Hier moet een Man een Man, gheen kakelaer verstrecken,
Ghelijck als hy is, die uytwendich groote moet
Heeft in zijn tong, en is inwendich maer een bloed.
Hoe moeloos dat hy is, Achilles, heeft ghebleken
Doen hy uyt Vrouwe vrees zich garen had versteken
Om niet na Troyen met de Griecksche Princen al
Te trecken, veynsden hy zich daer benevens mal,
En onbequaem te zijn ten oorelooch te varen,
Om hem voor ongheval zo veylich te bewaren.
Dan Palamedes, die zo loos wel is als hy,
En ruym zo deuchtelijck, liet hem alzo niet vry:
Maer om dat hy niet aen die zotterny ghenoechden,
Heeft hy tot wisse proef, terwijl Vlisses ploechden,
Thelemacus zijn zoon doen legghen inde veur,
Daer bleeck doe wat hy was, hy ploechdender niet deur.
En daar me was hy van zijn mallicheyt ghenesen,
Dien hy bekenden doe maar veynsery te wesen,
Wt hope datmen hem so lichtelycke zou
Verschonen, en daar om t'huys laten by zijn Vrou.
Wat laffer uytvlucht! hoord een Krijchs-man dat ta zeggen?
Behoort een Prins niet eer int Veldt op stro te leggen
Als t'huys te bedden in 's Princesse warme schoot,
Daer hy toch me niet is versekert voor de dood?
Dat dat de blootaert docht, hy zou dan oock niet durven
Te bed gaen slapen daer meer Menschen zijn ghesturven,
Als oyt door storm en windt, of oorlooch zyn vergaen.
Doe 't mal niet locken wou, wat heeft hy doe ghedaen?
Maer dit heeft hy ghetracht, om al de grote Griecken
Met zijn blootherticheyt me lelijck te bekliecken,
En gaf door Papen uyt, dat d'eerste die de voet
Voor Troyen op het Lant zoud zetten, zoud zijn bloed
Den doot op off'ren, om de Griecken te doen vresen
En dat der gheen daar om zou d'eerste wille wesen:
Maer datse zouden weer t'huys keeren door die schrick.
Hy vrese dat die wil, Protesilaus, ick
En vrese dat niet eens, neen. Niemant sal my dwingen,
Dat ick niet d'eerste, of met d'eerst aen Lant sal springen,
Ghelovende nochtans aen Godt, en Godlijckheyd,
Maer niet al wat een nauw ghezette Paap ons zeydt.
Doen hy niet bracht te weegh met zulcks en dat te preken,
Heeft hy ten lesten nu wel Goddeloos besteken,
(Dat onder 'tdecksel noch van heylicheyt, en Godt)
So gruwelijcken moort, en dwingt door 't volck ons, tot
Iphigeniaes dood, om daer door tot zyn mening
Te raken, dat is tot een scheuring, oft verklening
Van Agamemnons eer, die wel veel beter past
Dien zo beminden Vorst, als zulcken bloten gast,
Die, nu hy 't hert niet heeft zich manlijck t' openbaren
Int Velt, zoeckt hy zich door die middel te bewaren.
Dus is de moeloosheyt, die eer vergete pry,
De Moeder vant bedroch, van wraack en moordery.
Vw' reden begont ghy Protesilaus deftich,
Maer eyndicht die voorwaer mijns oordeels, wat te heftich.
En zeyde ghy niet dat een Man van raad en staat
En wijs zich niet verziet, om zo een noodich quaad?
Ja 'k. Maer een vroom man zal der zich al om verzetten.
Ghy zeyde doe daer by, zo 'y 't veylich kon beletten.
Dunckt u nu dat ghy ziet de middel, waer door ghy
Vlisses aenslach zo kent breken, doet het vry.
Hier me. Waert dat wy maer elck andere eerst spraken
En op Vlisses wys de hoofden t'samen staken
Wanneerder inde zaack iet noodichs was te doen.
Maer neen, wy schromen dat, elck hout hem uyt 'tvermoen,
Noch zoud niet garen in der Papen wan-gunst wesen,
Daer zy nochtans veel meer reens hebben om te vreesen,
Als wy dat volck, dat maar door ons aleen bestaat.
Protesilaus, rust weet ghy gheen ander raad.
Dat volck past noch op u, noch op gheen dwang van Heeren.
Sy zyn haer eyghen Vooght. Dies onser gheen zal keeren,
'Tgheen dat Vlisses wil: begint hy 't maer met haer
Hy voert het uyt tot spijt der Griecken alle gaer.
Dat volck van zulcke macht? 't is ver ghenoch ghekomen.
Dat volck van zulcke macht, dat niemant haar kan tomen?
Dat volck van zulcke macht? Waer is toch nu 'tverstand
Der Edelen van dit ons vrye Vaderland?
O wel gheboren volck! dat noyt en wierd ghedwongen
Van 's Werelts dwingelandt! werdt ghy nu noch gedrongen
Te moeten buyghen onder 't moeyelijcke juck
Van malle Papery? Snorckt nu vry vant gheluck
Daer ghy de Werelt deur u loflijck van beroemden,
Zo dat de Buren u de vrye Luyden noemden.
Tis slimmer als het was, want zeker meerders last,
Was niet zo lastich als nu minders, dies 't niet past.
ô Helden! d'oorloch was veel beter niet begonnen,
Daer is met vechten meer verloren dan ghewonnen.
Nu ziet hoe zot wy zijn ghelijckmen van ons zeyt,
Nu blyckt wel wat wy zijn aen onse slecht beleyd,
Dat wy de grootheyd in den oorelooch gaan zoecken,
Daer die t'huys mack'lijck wort ghevonden inde boecken.
Wat ist, Achilles, of u Moeder Thetis was,
En Hercules mijn Oom? Wat komt het oock te pas
Dat wy ons hebben in den oorelooch begheven
Voor 't Vaderlandt, met veel perijckels van ons leven,
Wt twederleye lust? Om vyanden te doon
En voorts te kryghen waerd eertekens tot een loon:
Dan deze gaen met eer en al 'tghebieden strijcken,
En wy staen buyten om, en moeten der op kijcken.
Dies ick, o trotse Grieck, my wel verwonder zeer
Dat iemant noch van al de grooten tracht om eer,
Om naem, om aenzien, uyt den oorelooch te halen:
En dat de Edellien na de bescherming talen
Int bloeyenst van haer jeucht, uyt hoop van door de daad
Tot eer te komen, dat zy haer ervaren raad,
Des waerdich, mochten in den dienst vant Land besteden,
Namaels bejaerd, en oud, en afgheslooft van leden,
Daer der van honderd een, of gheen schier over schiet,
Die 't luck daer hy na tracht, eerlijck ghenoch gheniet:
En als hy 't al gheniet, mach hy noch maar verstrecken
Een Meester-knecht van asche-vysters, en van gecken,
Van straat maar op gheraapt, en uyt medoghentheyd
Kostloos von goede Luy macklijck ter School gheleyt.