floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Prologhe.In dit spel zijn zeven personagen: Vierigh apetijt, Broederlicke
                        liefde, Zonder aergh, Diversche opynye, Schriftuerlic verstandt, God de
                        vader, Waerheyt.
Tzoetmondigh groetzel dat Gabryel braghte
Der zuver draghte Maria beseven,
Gheve elc voetzel by daghe, by nachte,
Op dat elcx claghte magh werden verdreven.
God hoede ons Keyzer voor eenigh sneven
Ende al die ancleven zynen staten,
Die edel maeght, haren raedt verheven,
Prince beneven en u onderzaten.
Wy gaen beghinnen, wilt den zin wel vaten.
Vierigh apetijt.
Rijst Broederlicke Liefde, tes nu den tijdt,
Onzen dagh es hier, laet vroylic wezen.
Broederlicke liefde.
Ic oyt elcken gheriefde die my belijdt.
Rijst Broederlicke Liefde, tes nu den tijt.
Tghepeyns dat cliefde mijn vijf zinnen zeer wijt,
Maer duer u bestier zo ben ic ghenezen.
Rijst Broederlicke Liefde, tes nu den tijt,
Onzen dagh es hier, laet nu vrolic wezen.
Met herten fier zal ic u nu ghetezen,
Want duer my es gherezen deze feeste.
Och, helpt my dan schier, reyne wtghelezen,
Solveren, gheprezen met blyden gheeste,
Des princen vraghe, zoetmondigh van keeste,
Onder alle de meeste zeer hooghe befaemt.
Zonder aergh.
Ic moet nu ooc zijn bin dezen foreeste,
Niet als een beeste, maer Zonder AErgh ghenaemt.
Dien name wel tonzen accoorde betaemt,
Daer me onbeschaemt zullen wy ons bet voen.
Maer vrient, ghy en mueght ons hier gheen belet doen
Met uwen caute, of ic zou verstoort zijn.
Dyversche opynye.
Ic moet nu ooc in deis zake ghehoort zijn,
Want de menyghe oorboort mijns naems vermaen
Ende meenen op mijn toezegghen vaste staen,
Maer werden zaen duer des riedts name bedrouft.
Tes tijt dat hier werdt int beqwame gheprouft
Den zin der chaerten duer ons arguweren,
Op dat wy mueghen int clare solveren
Met apetyte ongheveynst; propoost es:
Welc den mensche staervende meesten troost es.
Diversche opynye.
Tgheloove en tdoopzele, dit hier beclijft,
Want zoo ons die Evangeliste beschrijft.
Hoort nu wel daer af den zin verhaligh fijn:
Die ghelooft en ghedoopt es, zal zaligh zijn.
Dit es den meesten troost by goeden beschee.
Dat en magh niet wezen, want ghy nomter twee,
En de vraghe es dwelc, zijt dit voordachtigh.
Zo eyst die belofte Gods; dats warachtigh,
Want de prophete zeght ons: tot wat stonden
Dat de mensche afstaet van zynen zonden,
Ic en zal die niet meer zijn ghedijnckende.
Sonder aergh.
Van vruecht es my den asem ontzijnckende,
Druck vermijnckende duer vruecht die in my wast.
Opynye, ic en betrauwe u niet vast
Van dit groot last hier nu tot dezer stede.
Zo eyst Gods groote ontfermhertighede,
Zoo ons de prophete zeght zonder sparen:
Ic zal den mensche eeuwelic bewaren
Mijn ontfermhertigheyt; en voort wy lezen
Dat zy es boven zijn waercken gherezen.
Ia, maer by dezen (zijt dit behertigh fijn)
Zaligh zijnze die hier ontfermhertigh zijn;
Te vergheifs zo en es dit niet verzweghen.
Ia, Ia, nu hebbic wel tverstant ghecreghen.
Den meesten troost (dit werdt u lieden tzienste)
Dat es alleene des menschen verdienste,
Want schriftuere zeght (den keest wilt nu smaken)
Dontfermhertigheyt zal elc plaetze maken
Naer de verdienste van zynen ghewaercken.
Daer op en willen wy ons niet verstaercken,
Want niet van ons zonder de hulpe van God.
Dats waer, nu verstae ic eerst dat rechte slot:
Tes de verdienste Christi, daer eyst vonden,
Want zijn bloet zuvert ons van allen zonden;
Ooc sprack hy an tcruce: tes al vuldaen.
Noch en willic daer op niet te vaste staen,
Wan schriftuere zeght totter slijncker zyde:
Gaet van my, ghylieden vermaledyde,
In teeuwigh vier ulien bereedt certeynigh.
Dat es tot donzuvere en onreynigh.
Wat helpt dan dien troost in tstaervens stacye?
Zo eyst dan Gods milde gracye,
Want Paulus zeght, zo ons claer staet beschreven:
Die gracye Gods es dat eeuwigh leven.
Stont hier beneven open ghegroyt, minne,
Ic lieper ter stont ghecaust, gheschoyt inne;
Ic vrueght bespoeyt winne duer de gheriefte.
Zo eyst den strael der godderlicker liefte,
Daer duere hy was gheboren, besneden,
Ghevanghen, bespott en heift veil gheleden,
Ghecruust, wt gherect ende die doot ghesmaect,
Begraven, ghezalft en ter hellen gheraect;
Dit was al duer liefde die tonswaert straelde.
Maer die in dootzonden staerft hier of faelde.
Ten zoude hem niet helpen, wilt dit maercken,
Want daer staet gheschreven: huerlier waercken
Zullen hen naervolghen; dit maect my zwaerheyt.
Hoort, Opynye, uwe wanckelbaerheyt
Es onslieder herte nu van u zwichtigh.
Want ghy zijt onvaste en onghestichtigh,
Daeromme lichtigh wy van u scheeden snel
En ons tot beteren raedt bereeden wel.
God wil ons bereeden el tot troostigh pant,
Wiens name dat es Schriftuerelic Verstant,
Wijs ende vaylliant, niet voor hem verborghen.
Figuere.☞ Hier tooghtmen de dryvuldigheyt boven in eenen throne.
Scheett van my ghereet, al liept ghy tot morghen,
Ic zalt bezorghen met cloucken moe legghen;
Alst past zal icker van tmyne toe zegghen.
Och almachtigh God, ic biddu minnelick,
Anhoort ons bede. al zijn wy zinnelick,
Laet ons tverstant der schriftueren ghenaken,
Dat wy den keest moghen zijn ghewinnelic
Van tsprincen vraghe, wt ionsten innelic;
Dat biddic u, O God, voor alle zaken.
Apetijt int herte doet vierigh blaken,
Om smaken voetzele zonder ontbaeren;
O heere, staet by die hulpe beghaeren.
God de vadere.
Die hulpe beghaert, hem werdt troost ghegheven
En niet verdreven als hy bidt ootmoedigh;
Die hem vernedert zal werden verheven,
Die my ancleven vercryghen overvloedigh.
Lof, God almoghende, van dwaerck voorspoedigh;
Ic zie ons trooster, reverencye doet.
Dat zal ic doen met u, Apetijt Gloedigh,
Op dat ons Gods gracye ancleven moet.
Een minnelic groet zy u God schijnckende
Met uwen ghetroude, reyn zonder vlecken.
Schriftuerlic verstandt.
Wat es inden moet? ben icx ghedijnckende,
Ic zal zonder fraude den keest ontdecken.
O waerde meester, hoort ons vertrecken.
Ons es ghevraeght om te tooghen puerlic
Een vraghe schriftuerlic, figuerlic:
Welc den mensche staervende meesten troost es;
En men vindt nu niemant die zuudt of oost es
Dan ghy, om te zegghen hier of bescheedt zoet.
Dus onslieden als nu een claer beleedt doet,
Metter waerheyt te tooghene u verclouct.
Naer dat ghy dit om weten an my verzouct,
Zal ict u verclaren, blust alle zwaerheyt.
Ic, Schriftuerlic Verstant met der Waerheyt
Zegghe en met verzekertheyt aervende,
Dat den meesten troost den mensche staervende
Es, dit houde elc zonder dissencye,
Een goe wel gheruste consciencye,
Zuvere en oprecht; dit es mijn belijdt.
Tzelve volghic en mijn zuster Apetijt.
Ghebenedijt zo zy uwen name goet;
Int onderwyzen maect ons beqwame vroet,
Schriftuerlic Verstant, en werdes niet moe voort.
Tzal u ghebueren, zeer naerstelic toe hoort.
De heere die zeght (blusschet u ghepijn al)
Zeght den rechtvaerdighen dat hem wel zijn zal,
Want hy zal ghespyzet werden met der vrucht
Zijnder vindijnghen; dat es claer, zonder ducht,
Zijn goede consciencye wel gherust.
Och eerwaerdyghe meestere, boet onzen lust,
Tverlanghen blust ende leert ons te wensche.
Sente pieter zeght: die verborghen mensche
Des herten, in zuverheyt wandelende
Des gherust gheest (zijt dicwils handelende)
Die es in de ooghen Gods rijcke vermaert.
Ia zo rijcke, zoo ons Salomon verclaert,
Dat de conijngh hem een vrient zijn zoude.
Ooc zeght Paulus: hy es (neimt dit in onthoude)
Warachtigh, hy en magh hem niet ontzegghen.
Noyt en hoorden wy bedt den zin wtlegghen.
Maer waerde meestere, hier noch bet op gloost.
Met der waerheyt zegghic: dits den meesten troost,
Want Paulus die zeght, dat en es gheen abuus:
Christus schoon, zuvere, die es in zijn huus.
Ooc zeght hy dat den tempel Gods es heligh,
Twel therte es gherust, zijt niet vervelich.
Spelich zo ben ic in vruechden verheven.
Ic ben verzekert dat noch doot, noch leven,
Noch ynghel, noch heerschappye, noch maghten,
Noch dat teghenwoordigh es (wilt dit achten)
Noch dat toecommende es, hoogheyt noch staercte,
Noch diepte, zoo Paulus zeght diet wel maercte,
En zal ons scheeden van die charitate
Die in Christo Iesu es; elc dit wel vate,
Dat hy dit van dezen meesten troost wtt.
Och, dit zeer wel tot onzen propooste sluutt.
Maer wie es zo verzekert, ons verleght dat.
Een goe consciencye. Want Iob zeght plat:
Mijn herte en straft my niet, dit es puere,
Van alle mijns gheheels levens weghe duere.
Ooc stater: die heere anziet dat herte.
Sente Luuc ons claer zeght (blust al u smerte)
Pays es den goetwillyghen inder aerden.
Moght ic hier ooc den clap nu wat anvaerden,
Druck met onwaerden werdt vry tonder gheghespt.
Eyst dat ons therte hier niet en berespt,
Zo hebben wy tot God een vast betrauwen.
Wat wy beghaeren zullen (wilt onthauwen)
Dat zullen wy van hem ontfaen; u verblijdt.
Paulus zeght: ic hebbe eenen goeden strijdt
Ghestreden, ic hebbe mynen loop vulhent,
Tgheloove ende trauwe ghehouden gent;
Waerom my es bereedt die edel croone
Der rechtvaerdigheyt, de welc my te loone
Gheven zal den rechten iuge inden dagh.
Ooc zeght de prophete, anhoort mijn ghewagh:
Dwaerck der rechtvaerdigheyt dat zal goe pays zijn,
En houffenijnghe van dien int palays fijn.
Dat es stilligheyt (hoort zonder fleeuwigheyt)
En verzekerheyt tot inder eeuwigheyt.
En die verzekert es, staet alder vast.
Het es waer, maer eyst dat u niet en mespast,
Wilt dit noch bet prouven duer u goet opstel.
Paulus die zeght: wy betrauwen ons zo wel,
Want wy hebben een goe consciencye.
Ooc zeght hy voort naer ons intencye:
Ic ben naerstigh om hebben (maerct wel dit slot)
Een oprechte conscyencye voor God
En voor de creatuere naer ons wenschen.
Ooc zeght sent Ian van dusdanyghe menschen,
Sprekende omme des zins verhooghen al:
Wy weten, als de heere hem vertooghen zal,
Dat wy hem zullen ghelijc zijn en hem zyen
Zullen ghelijc als hy es. dits claer belyen.
Ic moet verblyen duer deze ghevoughte.
Die wyze man zeght: daer es gheen ghenoughte
Boven sherten blijschap; elc dit in zughe.
Paulus zeght: ons blijschepe es tghetughe
Onzer consciencyen; hoort ent u lust.
Salomon zeght ooc, dat een herte gherust
Es ghelijc der gheduerygher maeltijt goet,
Daer wy al tzamen verre ende wijdt zoet
Ghenoodt zijn; voort staet ons noch claer bescreven:
Die vruecht des herten es des menschen leven,
Tshertens schat, rijcdom; tzelve dit tastigh zeyt;
Zonder beghevijnghe der vastigheyt.
Waer ic daer gastigheyt, hoe zoudic smullen
En van die maeltijt mijn buucxkin op vullen!
Sent Ian ons vander gheruster herten zeght:
Dit es tbetrauwen dat wy tot God oprecht
Hebben; wat wy beghaeren lude of stille
Zullen wy vercryghen naer zynen wille.
De zelve ooc zeght: hier in zo es vulmaect
De liefde Gods, op dat wy betrauwen naect
Hebben zouden inden dagh des oordeels zwaer,
Want ghelijc hy es, zijn wy hier ooc, dats claer.
Goe gherustigheyt waerpt wt alle vreeze.
Wilt hier noch wat trecken van uwer sneeze,
Als dat tverstant gheheel op ons welve.
Dat dit den meesten troost es wt God zelve,
Want, zo Paulus zeght: hy roupt, dats in deze
Hy doet ons roupen (dit es nu de peze)
Vader, vader; en zijn wy zijn kinderen,
Wy zijn aerfghename, niet magh ons hinderen.
Druck moet verminderen vruecht in sayzoene;
Pijnt ons hier inne noch wat te bevroene.
Sente Paulus zeght coene (dit binden zal)
Den gheestelicken mensche vonnesset al;
Wie hem zelven vonnest zonder verterden,
Die en zal van niemant gheoordeelt werden.
Een zuver consciencye, wiet verleyt,
Goet ende oprecht gheen iuge en verbeyt,
Ende in teecken van dien, zo ic ghewaghe,
Zal Christus ooc zegghen ten ioncxten daghe,
Tot dezen sprekende met herten blyde:
Comt alle te zamen ghy ghebenedyde,
Int rijcke mijns vaders dat u es bereedt.
Dezen troost alle troosten onder hem spreedt,
Als troost boven alle troosten strijckende.
Dat dit den meesten es, dats claer blijckende,
Zoo ons Paulus wel es den vont ghevende,
Hier op de waerelt noch ghezont levende,
Verzouckende tstaerven duer stroost oorconden,
Zegghende: ic beghaere tzijn ontbonden
Van tstaervelic leven; ooc zeyt verduldigh:
Want ic en vinde my in gheen dijngh schuldigh.
Tverstandt magh elc wel claerlic verwaerven,
Dat dit den meesten troost es int staerven,
Want wt dezen trooste beghaertmen de doot.
Al ware den troost noch zevemael zo groot,
Ic en zoude daer omme die doot niet pryzen,
Maer caemze ic zouze mijn moerkin wyzen;
Ic ware lievere by mynen schapen.
Ic en hebbe vry altoos niet gheslapen,
Ic comme vercnapen eer ic verdoove.
Schriftuerlic, wat zeght ghy van tgheloove
En van goede hoope, dits niet gheqwist vry,
En alder meest vander verdienste Christi,
Vander liefde en donfermhertighede
Gods en vander verryzenesse mede?
Dits al grooten troost naer onzen propoosten.
Deze en zullen al den mensche niet troosten,
Ten zy dat hy heift (verstaet al nu dit snel)
Een goe consciencye gherust zeer wel.
En daer die niet en es (hier op zo gloost fijn)
En magh tgheloove daer gheenen troost zijn.
Hope, verdienste, ontfermhertighede,
Belofte, liefde, bloet, ia Christus mede
En zijn al gheenen troost (dit my wel verstaet)
Der ongheruster consciencyen qwaet,
Want zy hier noch hier namaels troost en verbeyt,
Maer al dat wreet es, zoo de wyze man zeyt.
Ooc genereirtse qwa desperacye,
Den meesten ontroost in tstaervens stacye
Diemen peynzen magh binnen sdoodts foreesten;
En by contrarye zo es den meesten
Troost zuver gheruste consciencye goet;
Gheenen ontroost en heift zou (zijt dit wel vroet)
Dus moet dit boven allen troosten ryzen.
Lof God, die can den hongheryghen spyzen,
Wilt ons staervende dezen troost verleenen,
Want zonder dezen en es negheenen.
Maer waer wt spruut hy? laet ons dat vernemen.
Zo zegghic, volghende der eerster temen
Met verzekerthede en met der waerheyt:
Goe zuvere consciencye (dits claerheyt)
Spruut wt God, alder goetheyts beghinsele,
Vader der troostijnghen (neimt verzinsele)
Ende alder bermhertigheyt; dits tgheests nope.
Ooc es zy claer sprutende wt der hope,
Allen ontroost midts dezen een cranckere,
Als wt een vaste verzekert hanckere
Rustende in die goddelicke mildtheyt.
Met rechte men nu wel des ontroosts schilt zeyt,
Want noyt ontroost dezen troost en verbofte.
Spruut ooc wt der goddelicker belofte,
Daer duere dat zy ghewect en verstaerct es
Wt tgheloove, als een licht dat bemaerct es
Alle de Christelicke creatueren;
Als een goet fondament tot elcker hueren
Der gheestelicker ghestichtijnghe beleift,
Welc gheloove dat hy verzekertheyt heift
Vander waerheyt, die niemant (hoort dit ghewagh)
En bedrieght, noch ooc bedroghen zijn en magh.
Mijnder herten gheclagh es zwaer stacye.
Zy spruut ooc wt der milde Gods gracye,
Als wt een specyael hulpe voor elcke;
Wt der liefde, als een teecken duer dwelcke
Die creatuere van God ontfanghen werdt,
En gheordonneirt zonder verlanghen terdt
Ten eeuwyghen levene, welc teecken claer
Scheedende es de kinderen (dits openbaer)
Des rijcx, van al den kinderen des verlies.
Noyt creatuere ter waerelt op en wies,
Die staervende hier mede werdt gheqwetst vry.
Wt die verdienste en passye Christi,
Als wt die generaelste, waertste rooze;
Verdienste, die ons waercken (elc dit glooze)
Waerdigh beqwame Gode es makende.
Wy zijn naer uwe leerijnghe snakende,
Ghelijc daerde van twater niet en werdt zadt.
Wt bloedt Christi, als wt een ghemeene badt,
Zuverende ons consciencye van
Alle vlecken, om wel te dienene dan
Den levenden God; dit es al warachtigh.
Dus zegghic, volghende mijns woorts eendractigh,
Dat dit den meesten troost es daermen af spreict.
Waer zuvere consciencye ghebreict
Goet en oprecht, daer zo moet troost deynzen,
Want alle de troosten diemen magh peynzen
En troosten niet een qwaet ongherust herte,
Wantt niet en verbeyt dan wreedtheyt en smerte,
Als den meesten ontroost die daer magh ryzen.
En by contrarye (hoort mijn bewyzen)
Es zuver consciencye, zoot blijcke,
Verzekert teeuwigh onhendigh rijcke.
Dits den meesten troost, des ontroost slechtere,
Ontziende iuge, oordeel noch rechtere,
Ghetooght metter waerheyt, zo elc magh maercken.
Wats hier, Schriftuerlic wilt my versnaercken
Met der waerheyt? al moet ic nu wijcken,
Alst past ic zal noch mijn curen doen blijcken.
Gaet henen strijcken, ghy zijt verwonnen.
Och meester, wilt ons nu wt liefden ionnen
Om tvuldoen der reynder chaerten puerelic,
Als nu te tooghene hier figuerelic
Dwelc ghy schriftuerlic nu wel hebt gheprouft:
Dat zuver consciencye onbedrouft
Den meesten troost es; wilt u hier toe pooghen.
Tzal ulien ghebueren; ontsluut u ooghen,
Sdrucx verdrooghen zal ten gherake daken.
Ziet binnen, zo mueght ghy de zake smaken.
Figuere.☞ Hier zalmen tooghen Iacob de patryarcke staervende.
Laet ons tverstant hier of zijn verwaervende.
Wie was hy die ic zagh ligghen staervende?
In zijn bedde hy lagh, twelc my wel behaeght.
Twas Iacob, de patriarcke, die ghy zaeght,
Duer zuver consciencye ongheblaemt,
Want hy zeyde staervende: ic werde verzaemt
Met mijn volc; dit nu zeer wel ten zinne zwemt.
Dezen troost al andere te boven clemt.
Maer tooght ons noch figuerlic staerckere.
Figuere. ☞ Hier tooghtmen de zeven Machabein naect om te doodene.
Tzal u gheschien, zijt een naerstigh maerckere
En vraeght my vryelic, ic zal u payen.
Ziet binnen, zo magh u den gheest verfrayen.
Wat zeght ghy van dien, hoe eyst dat u behaeght?
Ey lacen, wachaermen, noyt aldus versaeght.
Ic werde gheiaeght gheheel wt den zinne,
Ic crope van vreezen ter caven inne,
I, zoudeme my alzo nemen tlijf?
Zwyghet Zonder AErgh, maect hier nu gheen ghekijf,
Tmotijf es tonzen verstande gheleghen.
Dus waerde beminde, laet niet verzweghen
Tbeweghen des zins, ons liefden voeders.
Die daer naect waren zeven ghebroeders
Ende haer moedere, zo ic dit wel weet,
Ghevaen vanden Conijngh Anthyocus wreet,
Dieze met tormenten braghte ter doot fel,
Om dat zy niet en deden zo hy gheboodt snel
Int eten tzwynen vleesch; den troost vermeerde,
Want deerste die hem daer inwendigh keerde,
Zeyde wt der gheruster eendrachtigheyt:
Die heere zal anzien die warachtigheyt,
Dats goe consciencye zuver, oprecht.
Ooc stater gheschreven (dit hier an noch zeght)
Dus storven zy alle zeven int ghemeene
Reyn, zuver, onbesmet; zeght groot en cleene,
Es dit den meesten troost niet? ic zegghe iaet.
Dezen troost alle troosten te boven gaet.
Maer tooght ons noch wat tot onzer meenijnghe.
Figuere.☞ Hier tooghtmen onzen heere ant cruce tusschen twee
                        moordenaers.
Ziet binnen, tzal zijn u sdrucx vercleenijnghe.
Het anschauwen magh elcken wel ghenoughen,
Maer hoe wilt ghy dit ten propooste voughen
Van onzen zinne, datt elc magh vaten vroet?
Tcomt tonzen propooste wter maten goet,
Vanden moordenaere die ter rechter hant hijngh.
Ic noyt zulc begrypen in mijn verstant vijngh,
Want de moordenaere int slevens iuechden
En dede noyt gheene of niet veil dueghden,
Totter tijt toe dat zijn leven werdt gheblust;
Was zijn consciencye doen wel gherust
En ghevest in God? zijt dit ontbindende.
Iaze, want al tzamen in hem vindende
Daer wt dezen troost spruutt (dit fraey oorcont es)
Tgheloove, hope, liefde, dat vermont es
Al tzamen vooren, den ontroost gheblust was.
Zijn consciencye werdt doen gherust ras,
Zuver en oprecht, dat tooghdy warachtigh,
Zegghende: heere, zijt mijnder ghedachtigh
Als ghy comt in u rijcke; hoort dit hende:
Christus zijn consciencye bekende
Zuver en gherust, zeyde naer zijn advijs:
Heden zult ghy met my zijn int paradijs.
Van schoonder bewijs zo en hoorden wy noynt,
Wel accorderende op onslieder poynt;
Maer laet u leerijnghe noch op ons dauwen.
Figuere. ☞ Hier tooghtmen sente Steven, alzoo men steende.
Ziet binnen en willet tverstant onthauwen.
Duer dat anschauwen willet sluuprat draghen,
Want vreeze zou my wel duer tcuupgat iaghen.
I, zoudic zo mijn leven henden? eylaes!
Zwyghet Zonder AErgh met uwen zotten praes.
O beminde, tooght ons den zin int clare.
Twas sent Steven, den eersten martelare;
Die tooghde daer zeer vast in zijn propoost ras,
Dat doen zynen alder meesten troost was
Zijn goe consciencye; dits den cloot ziet.
Wel gherust vindende, ontzagh de doot niet
Noch al tlyden, maer hy starf doen onbevreest,
Zegghende: heere, ontfanght mynen gheest.
Vliedt twyfelic tempeest wt allen zinnen;
Dits den meesten troost diemen magh ghewinnen,
Want den troost van binnen es tprincipale;
God gheif ons dien staervende al te male.
Datt den meesten troost es, blijct by zondere
An die martelaers die hebben ghestreden,
Verdraghende pyne; dats gheen wondere,
Haer consciencyen waren in vreden,
Goet, zuver, wel gherust in tstaervens steden,
Ghevestigh in God (hoort dit bediet snel)
Dus hebben zy alle dooden gheleden,
Niet ontziende lyden of verdriet fel.
Dit es den meesten troost zoo elck nu ziet wel.
Maghmen dit by redene niet wel verstaen?
Men heescht de zommyghe van lyve ter doot
In vierscharen; men zeght: zy hebben mesdaen.
Deene staet gherust, dander met vreezen groot.
Die heift gheruste consciencye bloot,
Goet, zuver van tsanzegghens invencye,
Es zo ghetroost van binnen (verstaet den cloot),
Hy en vreest iuge, recht noch sciencye.
Maer die qwa cnaghende consciencye
In hem ghevoelt, dat hy in mesdaden sneift,
Hem dijnct de iuge in zijn presencye
De wreedste te zyne die ter waerelt leift;
Hy en verbeyt gracye, hy zucht, hy beift,
Ontziende tvonnesse; ancxt zijn propoost es.
Met de ‘waerheyt’ zo es dit van my ghetooght,
Naer dluden der chaerten, goed en manierigh,
En ‘zonder aergh’ wt ‘liefden’ den zin verhooght;
Verzekert ooc met ‘apetyte vierigh’
Goet propoost met vereenijnghe bestierigh,
Met beghaerte om leeren wt doctryne
Den wegh en tleven in wijsheyt regierigh;
Zo commen wy hier om bekent te zyne.
Tot dezen termyne tpropoost wy sluten,
Der vrueghden conduten nu druck verslaet.
Lof, reyne fonteyne, diet al doet spruten,
Neimt danckelic, prince, met al uwen raedt.
God beware die maeght en gheheel den staet
Van Ghendt; God wille zijn gracye elc deelen,
Bidden dartisten wt den vier melc teelen.
Koning David Herstelt
J.F.M. Sterck, H.W.E. Moller, C.G.N. de Vooys, C.R. de Klerk, B.H.
						Molkenboer, J. Prinsen J.Lzn., L. Simons, C.C. van de Graft, L.C. Michels,
						J.D. Meerwaldt en A.A. Verdenius (eds), De werken van Vondel. Negende deel
						1660-1663. De Maatschappij voor goede en goedkoope lectuur, Amsterdam
						1936
Joost van den Vondel: Koning David Herstelt. Amsterdam: widow of Abraham
						de Wees, 1660.
JOAB
SOBI
REY
DE VEERWACHT
ABISAÏ
AMASA
BERSEBA
JONATHAN
ACHIMAÄS
CHUSI
J. V. Vondels
Den weledelen en gestrengen Heere Cornelis van Vlooswyck,
Weledele en gestrenge heer
Uwe weledele gestrenge dienstwillige