floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Om deez' tijdt s'jaars ist hier te landt noch al wat kout:
't Sa dienaar, stoockt wat op, dit telgh-rijcke wout
Dat levert houts ghenoech. Leg aan al, laat ons branden
En blakeren, terwijl wy hier inde waranden
En stille wildernis, ontrent het schuwe Vee,
Dus eensaam toeven. Sa, elck Ridder neem zijn stee.
Wel aan mijn mannen! ghy voortreffelijcke Ridd'ren,
Die door u daden doet het trotse Vranckrijck sidd'ren,
Zijt vrolijck met u Vorst, wiens eel ghemoedt en sin
Verheucht is door de Wijn, ontsteken door de min
Van Isabella, diens gelijck ick noyt ghevonden
En heb in schoonheyt: 'k meen dat Venus haar ghesonden
Heeft op de Werelt, tot een proef, of eenich man
So koudt is van natuur die onghevoelijck kan
Haar minne wederstaan, die 't alles gaat te boven.
Neen Isabella, neen, al most ick u beloven,
Dat ick u nummermeer na deze tijdt en sou
Meer quellen om 't ghenot van uwe liefd', Me-vrou,
't Is waar, ick hebt ghedaan, dan sonder eens te letten
Datmen de minne niet verbinden mocht met wetten,
Maar datmen de natuur, die ons een God verstreckt,
Moet volgen allesins, waar heen datz'ons oock treckt,
So voel ick my dan door des goe natuurs behaghen,
Nu gantschelijck van mijn beloften weer ontslaghen.
Want beter breeckt-men een ghedaan belofte zot,
Als datmen wederstaat de goe natuur en Godt,
Wiens wetten niet en staan de menschen te versuymen.
Sa dienaar schenckme daar, laat nu de beker schuymen,
En vultse bellent tot de rand toe dat het bruyst,
't Is nu de beste man die 't aldermeeste buyst,
En my verheughen kan met juyteren, dansen, springhen!
Maar wat gheluyt is dat? daar hoor ick ljeflijck singhen.
Hola, wat zal dit zijn? dit is mijn lieve Bruyt.
Wat zal dit toestel zijn? wel wat of dit beduyt?
Maar sacht. Wien sou sy toch het herte niet bekoren
Met haar ghevallicheydt? sus, luystert eens, laat horen.
Viifde bedriif. Vierde tooneel.
Isabella. Rodomont. Schilt-knaap.
Yd'le wereltlijcke mensch, die na wensch
Soeckt gherustich lustich leven,
In den pracht en overvloedt, die 't ghemoet
Niet dan alle quelling gheven:
Zijt met 't geen u God toe voeght, wel vernoeght,
Soeckt de rust zo by u selven:
Maar betracht niet met ghewelt, onder 't ghelt
V gherustheyt te bedelven.
Niemant leeft van 't overschot: maar de Godt
Die 't gheliefden u te schencken,
Gaft u niet als eyghen goedt; neen, ghy moet
Daar den armen me bedencken.
Och of ick dat had bedocht, en volbrocht
In mijn weeld' die niet mocht derven,
'k Maackte dan ter Werelt niet, gheen verdriet,
In dit mijn aanstaande sterven.
Mijn Isabella, Lief! al u ghevallicheden
Verdienen dat ghy wordt van Princen aanghebeden.
Ick zweer u dat Me-vrou dat ghy my hebt gherooft
Het hert wt deze borst: had ick het niet belooft
V kuys te laten, 'k sout u wislijck niet beloven;
Maar wt u bosem dat u vriend'lijck hertge roven.
Minlijcke Vrou! gheteelt by Venus en Jupijn,
Segt my, mijn waarde, wat zal deze toestel zijn?
Dit werck en ken alleen niet zijn volbrocht door kruyden,
Maar oock door anders wat, of 't sou niet veel beduyden.
't Is niet alleens, mijn Heer! wie dat de kruyden pluyckt,
Ghepluckt ist niet alleens hoe datmense ghebruyckt.
't Is oock niet eveleens waar me men die gaat koken,
Noch oock niet eveleens waar me men 't vyer gaat stoken:
Neen Ridder, maar men moet op alles nemen acht,
Oft anders was het kruyt hier toe van geender kracht.
Een Maget moet het zijn beneen de sesthien jaren,
Die 't moet ontrent der Zonnen ondergang vergaren.
't Moet zijn ghekoockt, mijn Heer, in eenen aarden vat,
Daar noyt te voren in gheweest is eenich nat.
't Moet zijn gekoockt, mijn Heer, in 'twater vande stroomen,
En luchtich op-ghezoon by hout van pop'le boomen,
Tot dat het koockt, mijn Heer, en schuymend' over ziet,
Of al de krachten van de kruyden waren niet:
Maar dit alzo ghedaan, en dan daar me ghewassen,
Behoeftmen noch op staal noch op gheweer te passen,
Ghelijck mijn Heer zal sien: want 't maackt de huydt zo stijf,
Datmen noch pansart noch geen rusting hoeft om 't lijf.
Hout op Vulcanus van meer rustinghen te smeden,
Ghy moocht u leghe tijdt aan anders wat besteden.
In plaats dat 'tlichaam was zo moeyelijck bekleet,
En zo beslommert met u ysere gheseet,
Datmen den armen nauw na wil en konde roeren,
Zo salmen nu zo veel te grooter sweerden voeren,
Daar me men onweerstandelijck ten strijdt zal trecken,
Nu, nu de taye huydt een harnas zal verstrecken.
Mijn Isabella, 'k sweer dat ick u voor u loon
Zal setten op het hooft de vrye Fransche Kroon.
Wel aan dan Rodomont. Mijn mannen 't was niet wonder
Dat ick my, eer niet lang, de Werelt brachte t'onder.
Voor wis: het water koockt, 't heeft nu zijn volle kracht.
Mijn Heer, men moet voor al hier op wel nemen acht,
Datmen dit nat wel dicht besluyt in aarde kruycken,
En datmen 't alle maants ten minst eens moet gebruycken,
En betten 't lichaam van het hooft af na-beneen,
Voorseker blyven dan onquetsbaar all' de leen.
Ziet daar, mijn Heer, ick zal my met het nat bestrijcken,
En dan zal deze proef aan Isabella blijcken,
Aan niemant anders, op dat ghy Heer Ridder wis
En seker daar in gaat dat dit de waarheyt is.
Nu ben ick vaardich, en mijn neck is oock van buyten
Staal hart, zo dat u zweert weerom te rug zal stuyten,
Hoe sterrick dat ghy slaat. Mijn kunst en is niet vals.
Ziet daar beproeft het vry op deze blancke hals.
Zerbijn! Zerbijn! Zerbijn!
Helaas! ick ben bedroghen.
Helaas! ha Rodomont! ha blixem scheurt mijn ooghen
Toch wt den kop. Jupijn komt kneust my 't beckeneel:
Komt onder-aarts ghedrocht en dompelt my gheheel
In Lethees drabb'ge poel, en doet my zo vergheten
Dat ick dus reuckeloos dit hooft heb afghesmeten.
Dit hooft, ha Rodomont! dat daar leyt als een klomp,
En hier het lichaam als een maxelose romp.
Wat hebt ghy Rodomont door dronckenschap bedreven?
Waarom en breng ick oock my selver niet om 't leven,
En offere my op de kuysche Vrouwe weer?
Bedaart mijn Heer, bedaart.
Bedaren? nimmermeer.
Neen, Rodomont en kan zo lang hy blijft in 't leven
De schand' vergeten niet dus sinneloos bedreven.
Ha, soete zieltje dat zo vriendelijcke keeckt
Wt deze oogen. Ha! ha lippen! lippen spreeckt,
Of rept ten minsten eens. Ha Rodomont! lichtvaardich,
Wtzinnich zijt ghy, haar t'aanschouwen gantsch onwaardich
Ha dienaars! dienaars deckt de Vrou voor mijn gesicht.
Ha Rodomont! gaat heen! en schuwt het held're licht
Der Sonnen. Ha! gaat heen versteeckt u inde kuylen
Vol nare duysternis, daar moocht ghy u verschuylen,
En wroegend' eyndigen u daghen in ghetreur,
Die 'k wou dat snelder als ghedachten gingen deur.
Helaas! ach Isabel! van alle kuysche Trouwen
Het waartste voorbeeldt, ick zal hier ter steed u bouwen
Een graffenis, ick zweert, zo prachtich en zo groot
Als noyt Princesse noch ghebouwt is na haar doot.
Ken ick u schoone lijf gheen ziele weder gheven,
V heuchenis ken ick in eeuwicheyt doen leven
In de ghedachten der nakomelinghen al,
Daar Isabella met veel meerder eeren zal
Noch worden opgehaalt als wel de kuyst' van Romen,
Die'r selfs, de schandt te wraack, het leven heeft benomen.
Wel aan dan Rodomont gheeft deze 't leven weer,
Dat ghy haar gheven kunt: dat is de grootste eer,
Die ghy zijt schuldich aan die Vrouw' insonderlinghe.
Bout haar begraeffenis, doet de Poeten singhen
Haar onbesmette lof met held're vaarsen wt.
Hola, hoe Rodomont! Wat hoor ick voor gheluyt?
Helaas! wat zal dit zijn? een yselijcke donder,
Schijnt 't aardtrijcks opperste te willen stolpen onder.
Schrickt niet mijn mannen van dit wonder datter beurt,
De Wolcken went'len om, den blauwen Hemel scheurt,
En stiert van boven af de lieffelijcke boden,
Om Isabella te vereenen met de Goden.
Wat beurter Goden? Goon! o wonder noyt ghesien.
Viifde bedriif. Viifde toneel.
De dinghen Rodomont die ghy nu siet gheschien
Zijn godd'lijck. Wijckt ter zy, wijckt, seg ick, met al d'uwen,
Die door haar godloosheyt de ware Godheyt schuwen.
Ick koom van boven af beneden op der aardt,
Om Isabella op te nemen, die te waardt
Is om te rotten in een graf dat ghy doen houwen
Wt Marber steenen wilt, by Gode zal ick bouwen
Haar onvergancklijckheydt, daar zy zal rusten met
De sal'ghe zielen kuys, en Maachden onbesmet.
Onkuysche dronckaart wech, ghy moet van hier vertrecken,
En deysend' rugge-waarts u schand'lijck aansicht decken,
Beschaamt voor dese glans. Gaat heen verlaat de plaats
Daar ghy zo reuck'loos hebt bedreven zo veel quaats.
Gaat ongheloovich mensch, gaat heen en stopt u ooren,
Want ghy niet waardich zijt der Engh'len sang te hooren,
Veel minder noch de plaats t'aanschouwen daar sy leyt.
Gaat heen dijn is de vloeck, de seg'ning haar bereyt:
En voort-aan sullen u oock alle maachden haten.
Ick ga, dan nimmermeer zal ick de plaats verlaten,
Dat zweer ick Isabel, maar hier doen bouwen een
Begravenisse van de beste Marber steen,
Ronts-om verciert met alle Ridderlijcke schilden,
Schoon of icker mijn kroon en selfs Argier aan spilden.
Viifde bedriif. Seste toneel.
Vorstinne der kuyscheden
V komen wy ten Hemel opwaarts halen;
V vyerighe ghebeden
Doen ons dus inde Wolcken neder-dalen.
Om u o Vrouw',
Kuysch en ghetrou,
Te voeren in de wooning,
Die God bereyde
V en uw' Zerbijn beyde
Tot beloning.
Waar vindt men ws ghelijcke
In liefd', in trouw', in maat, in Godes vresen,
In hoop, die ghy doet blijcken
Door u gheloof en u kloeckmoedich wesen:
Want ghy ontsiet
V leven niet;
Maar eerder koost ghy 't sterven,
Als dat ghy woude,
Maar een der seven oude
Deuchden derven.
Wel aan, wel aan ghetrouwe,
Daar voor sult ghy den Hemel nu bewoonen:
Daar voor sult ghy, o Vrouwe!
Van Gode weer ontfanghen al de kroonen
Van ware deucht,
Daar me ghy meucht
Ten Hemel in gaan streven,
En statich brallen:
God heeft een wel-ghevallen
In u leven.
V leven God behaachden
En daarom zal 't in eeuwicheyt oock blyven
't Voorbeeldt van alle maachden,
En 't voorbeeldt oock van eerelijcke wyven:
Die trou en kuys
Haar man en huys
Voorstaan in swaricheden:
Die sullen poghen
V seden, watse moghen,
Na te treden.
Op Isabella, op, ghy die zo trouw' volherde
In kuysheyt, doen ghy van oneer bestreden werde
Met list en met gheweldt. Op Isabella, op.
Rijst op, beklimt met my des Hemels hooghe top,
Die ghy besitten sult voor een zo goeden gave.
Zerbijn! de sware sarck die went'le vanden grave.
Zerbijn! rijst op Zerbijn! en met deez' reye zweeft
Ten Hemel op. Zerbijn en Isabella leeft.
Leeft met u beyden nu by Gode' in eeuwicheden.
Leeft ghy vereende twee, voormaals van lijf en leden.
Leeft nu, mengt ziel in ziel, maackt van twee zielen een.
Komt hier gheseghent paar ghy sult met mijn betreen
De Kristalynen vloer van 's hemels gulden salen,
Die 't de Almogentheyt ghelieft heeft te vermalen
Met 't levendighe goudt, daar rey by reye springt,
Daar saal'ghe ziel by ziel den lof zijns Scheppers singt.
Daar vreucht op vreuchde wort in eeuwicheyt bedreven:
Verlaat de droeve aard', en komt daar vrolijck leven.
Verheucht u Hemel en verwelkomt deze Bruyt,
En galmt haar groote lof met held're keelen uyt.
Viifde bedriif. Sevende toneel.
Zerbiin. Isabella. Hemel-lieden.
De Werelt daar wy maar als vreemdelinghen swurven,
Mijn Lief! hoe salich zijn wy die nu afghesturven?
Mijn Isabella! Lief! ziet hier volmaackte wensch.
Wech aartsche leven, wech! o God! hoe mach de mensch
Het Wereltsch' ongemack zo reuck'loos toch verkiesen,
Dat zy dit leven, voor dat leven, nood' verliesen?
Daar 't nochtans van u ware Godheyt is voorseyt,
Dat dit den vromen is van eeuwicheyt bereyt
Die vast ghelooven, en met nederighe zielen
Voor uwe Godheyt groot ootmoedelijcken knielen.
De nederighe mensch die zo volhart in deucht,
Gheeft ghy te loon deez' onverbreydelijcke vreucht,
Daar na de salighen zo goddelijck verlanghen.
In dat u Rijck, o God! daar worden wy ontfanghen
Met allerleye vreucht van 's Hemels burghery,
Daar worden wy op nieuw' ghekoppelt zy aan zy,
En zo verbonden in den Echte met ons beyden,
Dat nimmermeer de doodt ons wederom zal scheyden.
Wech aartsche leven, wech, u lust is schijn van lust:
Hier isset inder daadt: hier is daar lust en rust
Duurt eeuwich, noch en wort niet vande tijdt versleten.
Hier ist daar wy des Werelts jammeren vergheten.
Danck zy de goede God, die ons na zo veel drucks,
Ghenadelijck verghelt met dies te meerder lucks.
Danck zy de goede God die ons gheeft voor belooning
Den Hemel tot een onverganckelijke wooning.
Verlaat den tijdt en plaats daar in
Dus onghebonden
Heerschen de sonden.
Als haat, bedroch, en vuyle min,
De winst oneerlijck,
De wraack, die deerlijck
Het quaat met quaat beloont,
In gramme toren.
Maar Isabella die betoont,
Dat haar de snoo ghewoont
Niet kan bekoren.
Wel aan, wel aan ghy Hemel-lien,
Komt de twee vromen
Verwellekomen.
Wel ann, wel aan, komt haar aanbien
Het Hemelrijcke,
Komt al ghelijcke
Ghy Hemel-lieden goedt
Met uwe snaren,
En lieffelijcke sang te moet,
Deez' twee goe-lieven soet,
Die opwaarts varen.
Die opwaarts varen na den troon
Der kuysche zielen,
Die noyt vervielen
In hoererye vuyl, oft schoon
De lust haar terghden,
En dwang 't haar verghden.
Neen, zy weerstonden het,
En zijn ghebleven
In Goddelijcke vreez' en wet
Van 't suyv're houlijcks bet
Gheheel haar leven.
Drijft op, drijft op, vaart metter woon
Ten Hemel binnen,
Daar u beminnen
De zalighen, die u de kroon
Der onbesmetten
Op sullen setten.
Drijft op, drijft op met my,
Ghy sult betreden
De lieffelijcke zalen bly,
Met 's hemels Burghery
In eeuwicheden.
Wel koom gheseghende hier inde gulde salen
Des wyden Hemels, daar zo vriendelijck onthalen
Der Eng'len reyen u met sang en met ghespeel,
Besit deez' saal'ge plaats voor u verdiende deel.
De Cid
Pierre Corneille: De Cid (trans. Johan van Heemskerck). Amsterdam: Erven J. Lescailje, 1697 (reprint).
Don Alonso
Don Arias
Don Diego
Don Ferdinando
Don Gomes
Don Rodrigo
Don Sanche
Dona Urraca
Elvire
Staatjongen
DE CID,
Uit het Fransch van den Heer Corneille.
Vertoond of de Amsteldamsche Schouwburg.
Te Amsteldam,
By de Erfg: van J: Lescailje, op de Middeldam, op de hoek van de Vischmarkt,
                        1697.
Voorreden.
HEeft ooit Boeksken in zyn eigen taale met een gunstig onthaal
                    door de waereld gewandeld, of is ooit Schouwspel met volkomene aangenaamheid op
                    de tooneelen vertoond geweest, 't is de CID; die zynen eersten uitgeever, de
                    Heer Corneille, ook geen minder lof dan belooning heeft toegebragt. Het verzoek
                    der zodanige, welker bidden by my gebieden was, heeft 'er my over ettelyke
                    jaaren de eerste verhandeling van doen in onze Taal brengen, om eens te zien hoe
                    na men de Fransche aardigheden in ons Duitsch zoude konnen komen; en myn eigen
                    lust, die door de aanvalligheid van stoffe in 't werken wakkerde, by gebrek van
                    beter bezigheid, het overige. Dat ik te liever deede, door dien ik my liet
                    dunken een Hollandsch hert in een Spaanschen boezem gevonden te hebben; dat is,
                    een onverzettelyken voorstander der Vadelandsche vryheid, en een onvertsaagd
                    tegenspreeker van den opdrang der uitheemscher heerschappye: die deze CID
                    afweerd met woorden, recht waardig om door een vryen Hollander tegen den
                    heerschzucht der hedendaagsche Spanjaarden uytgesproken te zyn: en des te
                    aanmerkelyker, om dat ze de CID door de pen van een Spaanschen Jesuit (heftig
                    onder de hevige) in de mond gegeeven werden. Dit wilde ik niet, billyke Leezer,
                    dat u onbewust zoude zyn, nadien ik niet konde beletten dat u deze malligheden
                    in de hand zouden komen.
Veniam pro laude.
Den 15. April, 1640.
Don Ferdinando, de eerste Koning van
                            Castilien.
Dona Urraca, Infante van
            			Castilien.
Don Diego, Vader van Don
                    	Rodrigo.
Don Gomes, Grave van Gormas, Vader van
                    	Chimene.
Don Rodrigo, Zoon van Don Diego, en Vryer
                    	van Chimene.
Don Sanche, Minnaar van Chimene, en
                    	medevryer van Don Rodrigo.
Don Arias, } Castiliaansche
                    	Edelluiden.
Don Alonso, } Castiliaansche
                    	Edelluiden.
Chimene, Meestersse van Don Rodrigo, en
                    	van Don Sanche.
Leonora, Voedstervrouw van de
                    	Infante.
Elvire, Staatjuffrouw van
                    	Chimene.
Een Staatjongen, of Pagie van de Infante.
Het Tooneel moet uitbeelden 't Hof van den Koning, en de Stad van Sivilien. Het
                    Spel begind 's morgens, en eindigd 's anderen daags tegen de middag.
De Cid,
Eerste Bedryf.
Elvire, De Graaf.
Elvir.
VAn al deez' Vryers, die met dagelyks verkeeren
Uw Dochter zoeken aan, en myne gunst begeeren,
Betoonen van haar min wel 't aldermeeste blyk
Don Rodrig' en Don Sanche, in dienst en plicht gelyk.
Niet dat Chimene leend het oor aan haare klagten,
Of met een lonkend oog gaat streelen haar gedachten;
Maar buiten onderscheid aan ieder een beleefd,
Zy niemand hoop beneemt, noch niemand hoop en geeft,
En zonder hun te straf of ook te zacht te weezen,
Verwacht van uwe keur haar Echtgenoot na dezen.
Zy doet zo als ze hoord; en beide zyn z' haar waard,
Beide Adelyk van Stam, en bei door deugd vermaard;
Bei jong, maar die voor 's hands doen in haar oogen leezen
Der overoud'ren roem in manheid zo gepreezen.
Rodrigo boven al en heeft niet eenen trek
In 't aanzicht, die zyn moed ten vollen niet ontdek',
En die niet uit en beeld de Ridderlyke daaden
Van zyn manhafte huis, met Lauw'ren overlaaden.
Zyn Vaders dapperheid was zonder wederpaar,
Zo lang zyn kracht hem duurde, en zelfs ook noch daar naar
Men in de rimpels van zyn voorhoofd vond geschreeven
Wat dat hy eertyds was, en wat hy had bedreeven.
Zyn Zoon beloofd niet min; en in een woord, myn kind
Dat mag wel hebben lief dien ik heb zo bezind.
Gaa spreekt 'er daar eens van, maar laat uw aanspraak strekken
Te heelen mynen zin, en haaren zin te ontdekken.
Wanneer ik weder kom vang ik dit weder aan,
Myn uur dat roept my nu om na den Raad te gaan.
De Koning zal zyn Zoon een Voedsterheer erweelen,
Of my veel eer daar toe verkiezen onder veelen:
Want 't gunt myn arm verricht tot voordeel van het Ryk,
Maakt dat ik (zo my dunkt) hier niemand in en wyk.
Elvire, Chimene.
WAt blyde boodschap breng ik aan deez' jonge Lieven!
Hoe voegd zich alles na haar wensch, en herts believen!
Elvire, wel wat is 't? zeg hoe de zaak toch leid;
Wat hoop! wat hulp! wat heeft myn Vader u gezeid?
Twee woordjes daar uw heil geheel is aangelegen,
Hy acht zo zeer Rodrig' als gy hem zyt genegen.
De grootheid van 't geluk doet dat ik het mistrouw,
Maar mag geloofd zyn, 't geen gy zegt, en ik wel wouw?
Uw Vader verder gaat, en tot uw vergenoegen
Zal hy u lasten u na dit verzoek te voegen:
Hy staat zyn vryen toe; nu oordeeld, nademaal
Zyn Vader even flus, in 't komen van de Zaal,
Na 't scheiden van den Raad de zaake voor zal stellen,
Of hy een beter uur kon op de wyzer tellen:
En of niet uw gebed, uw wensch, uw's herten lust,
Zal weezen haast voldaan, en gy daar door gerust?
't Schynt echter dat myn ziel, met onlust ingenomen,
Deez' vreugde niet en vat met daar als voor te schroomen;
Een enkel oogenblik luks rad te draaijen plag,
En in een groote spoet vrees ik te grooter slag.
Gy zult uw vreeze zien op 't wenschelykst bedroogen.
Kom, gaan wy dan, en zien wat wy verwachten mogen.
De Infante, Leonora, Staatjongen.
LOop na Chimene toe, en zeg haar uit myn naam,
Dat zy in haar bezoek den tyd wat beter raam,
't Valt vry wat laat van daag, ik heb 's my te beklaagen.
Mevrouw, een zelfde zorg u altyd weêr komt knaagen,
Ik zie u vol gepeins, en droevig elken dag,
Bevraagen hoe het al met haare Min gaan mag.
't Is recht ik daar na vraag, ik heb ze zelfs bewoogen
De pylen doel te staan die haar in 't herte vloogen.
Zy mind haar Don Rodrig', en heeft hem van myn hand,
En door my Don Rodrig' haar ys verkeerd in brand.
Dus die van 't zoete paar de boeijen eerst ging smeden,
Heb tot de ontboeijing (zo my dunkt) gelyke reden.
Mevrouwe, niet te min in 't midden van haar vreugd
Zo ziet men u vergaan van enkel ongeneugd.
Die liefde, die haar bei kan zo blymoedig maaken,
Doet die uw treurig hert zo diepen droefheid smaaken?
En deze zoete zorg, die gy dus voor haar neemd,
Kan 't zyn dat die u zelfs van alle zoet vervreemd?
Maar ik ga al te verre, en werd wat onbescheiden.
Myn droefheid die neemt toe door 't heimelyk belyden;
Hoor, hoor doch eind'lyk eens, hoe dat ik heb gestreên,
En laakende myn lot, zo loofd myn deugd met een.
De min een dwanggod is, die niemand vry laat leeven.
Dien jongen Edelman, die ik heb weg gegeeven,
Dien min ik.
Mind gy hem?
Leg op myn hart uw hand,
En voel hoe 't zich ontsteld in 't melden van zyn brand,
Hoe 't zyn verwinnaar ken.
Vergeef het my, Mevrouwe,
Indien ik breek myn plicht met u dit voor te houwen;
Te kiezen voor uw lief een enkel Edelman!
Wat zal de Koning, als hy 't hoord, hier zeggen van?
Een Erfgenaam van 't Ryk haar dus ver te vergeeten!
Bedenk wie dat gy zyt; gy schynt het niet te weeten.
Neen, neen, ik weet het wel, en zal myn bloed veel eer
Uitstorten, dan myn zelfs zo laag te smyten neêr.
Ik kon wel zeggen, dat in de edelste gemoeden
Al een verdienst heeft recht de waare min te voeden,
En zo myn neiging hier haar onschuld zoeken wou,
Zy duizend dingen tot haar voordeel vinden zou.
Maar neen, al dit zal my tot geen verkleining strekken,
Noch wil met anders vuil myn schennis niet bedekken.
Waar ach op eer heeft plaats, lust uitgeslooten werd;
En is myn liefde groot, noch grooter is myn hert.
Een edel hovaardy gaat my deez' lesse leeren,
Dan zynde een Konings kind, een Koning my moet eeren,
En al wat minder is, onwaardig is voor my.
Dies zynde 't hert verheerd door 't lyden dat ik ly,
Zo gaf ik zelver weg 't geen ik niet mogt behouwen,
En stelden in myn steê Chimene, op 't betrouwen,
Dat, dit te weeg gebragt, 't ontsteeken van haar vlam
De myne dooven zou eer die meêr voedzel nam.
Vind dan niet langer vreemd dat myn gepynd verlangen
Verwacht, met ongeduld, haar blyde Bruiloftszangen.
Gy ziet dat myne rust alleen daar in bestaat:
Want liefde leefd by hoop, en buiten hoop vergaat.
Het is een krachtig vuur, maar moet zeer haast vervallen
Door onderhouds gebrek, dit is 't verzet voor 't mallen.
Zo dat, in spyt van 't geen myn onheil immer kan,
Indien Chimene krygt Rodrigo tot een Man,
Myn hoop is daar meê dood, myn hert daar door geneezen,
En ik zal weder zyn die ik eens plag te weezen.
Doch ly ik midlerwyl oneindelyke smert,
En tot haar trouwdag toe leid my Rodrig' in 't hert.
Ik poog hem kwyt te zyn, en kan het niet ontbeeren,
Ik ben ten einden raad, nu Min my zuchten doet
Om 't geen dat ik verwerp, en zelfs stoot met de voet.
Ik voel myn bange ziel in tween zich te verdeelen,
En of myn moed is groot, het kan myn hert niet heelen.
Die trouwval is te vreemd, ik wensch het, en ik vrees 't,
En 't geen ik daar door hoop daar ben ik voor bedeest.
Myn eer en myne min gebruiken zulke streeken
Van onderling geweld, dat zy my 't hert doen breeken,
En ik 't besterven moet, 't zy dat dit voortgang heeft,
't Zy dat het achter blyft; geen ding my troost en geeft.
Mevrouw, ik weet u hier niet anders op te zeggen,
Dan dat ik met u treur om 't geen niet is te ontleggen:
Ik laakten u terstond, maar ik u nu beklaag;
Dan nademaal dat in zo bitterzoeten vlaag
Uw deugd dus tegenstreefd mins nypen en mins streelen,
Zal deugd in uw gemoed ook weêr eens ruste teelen;
Heb daar op vry uw hoop, en op de hulp van tyd,
Die alle hertenleet en onheil zagjes slyt.
Den Hemel is u meê, en zal niet lang verdraagen
Dat Deugd onschuldig ly het harde Noodlots slaagen
Myn alderbeste hoop is hoopeloos te zyn.
Staatjongen uit.
Staatj.
Mevrouw, op uw bevel zo volgd Chimene myn.
Ga, onderhoud haar wat in geene galderye.
Wilt gy noch blyven dan in deze raazernye?
Neen, ik wil maar alleen, in spyt van myn verdriet,
My wat bezadigen eer my Chimene ziet.
Ik volg u datelyk. O Hemel! hoor myn klagten,
En wil eens eindelyk myn lyden wat verzachten,
Zet eens een perk aan 't leet dat my dus drukt ter neêr,
Verzeker myne rust, verzeker doch myn eer:
Want door eens anders heil myn heil moet zyn verkeegen,
Aan deze trouwdag is ons alle drie gelegen,
Vervroeg daar de uitkomst van, of geef myn ziel meêr kracht,
Tot reine tegenstand van geile liefdens magt.
Deez'minnaars vast aan een door echtenband te voegen,
Is 't breeken van myn boei, het wit van myn vernoegen.
Doch ik maak 't al te lang; wel gaan wy na Chimeen,
Haar onderhoud zal licht my stellen watte vreên.
De Graaf, Don Diego.