floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Hooghnoodigh voor den staet [hoe schendigh sy 't misduyden]
En tot versekering der vorsten in 't gemeen,
Noch oordeel: dat 't gesagh op 't heylighdom alleen
Den sceptren toebehoort, en vorstelijcke banden.
En dat geen tempelier syn vingers en syne handen
Sal schenden aen dien toom, en teugel: als een recht,
En hoogheyd aen 's lands staet onscheydbaer vast gehecht.
Het is van aenvang oock by alle bontgenooten
Eenparigh so verstaen, verdedigt, en beslooten:
Soo dryf ick dan niet nieus, of selsaems, soomen 't noemt:
Maer 't priesterdom, dat slincx het wereldlyck verdoemt.
Genomen ick waer stom, en liet dien teugel slippen,
Tot wroeging myner siele, en schennis myner lippen:
Sou niet te duchten staen gewetens scharpe dwang,
Waer aen gekoppelt is der steden ondergang?
Na'et bannen van de deughd, na'et grouwelijck bestormen
Van raedhuys, en van kerck: na'et endeloos hervormen
Van tempel, tempeldienst: en wat aen 't outer kleeft.
Wat raedsheer is soo jong die 't niet en heeft beleeft?
De kerckers galmen noch. de kussens, en de salen
Ontbloot van grysen raed: het roocken van de palen,
Beschreyen hun geweld, en 't swaert van bloed bespat.
Hunn' dolligheyd die spoockt en roockt van stad tot stad.
Het hayligh parckement, met heerlijck wasch besegelt,
Betuyght hunn' rasery, te woest, en ongeregelt.
Vergevet my indien myn' vroomigheyd gezart
Na soo getrou een' dienst, uw' seeren raeckt te hard,
De Goden sullen tot gerechtigheyd bewogen
De klare waerheyd eens doen blincken, als de logen
Van d'Ithakois gesmeed, van Calches tong gevylt,
Gelijck een damp verstuyft, en als een roock verylt.
Men maeckt den veldheer diets, om ons als kaf te wannen,
Als waermen tegens hem met yver ingespannen:
Daer niemand bet als ick syne eer gevordert heeft:
Hoewel getrouwe dienst my quae' belooning geeft.
'T is waer ick duld'et noyt, noch sal het niet gehengen
Met myn' bestemming, datme' onordentlyck ga mengen
'T bysonder en 't gemeen, 'twelck groot geschil verweckt.
Het opperste gesagh, als hy te velde treckt,
Is met gemeenen raed syn scepter opgedragen:
Niet om 't bysonder recht der vorsten te belagen,
En dese maght so wyd te strecken, datter een
'T bysonder eygendom sou smelten in 't gemeen,
En als een dwingeland sich in den setel setten,
En schenden de van ouds besworen Griecxsche wetten.
Hoe kan ick schaemteloos dat onrecht met hem staen,
En tegens eer en eed myn vaderland verraen?
'T besetten myner tent, met meerder tal van wachten,
Geen wettigh voedsel geeft tot allerley' gedachten:
Vermits het is geschied door Ajax wysen raed.
Ick was alree gebrocht in veeier hoplien haet:
Men sagh nocht hoorde niet als blixemen, en dondren:
Men mompelde van moord, bloedstortingen, en plondren.
Wat vorst vermagh dit niet? wat raeckt het yemands kroon,
Dat ick voorsichtelijck verseker myn' persoon?
Dit maeckt geen' staet in staet, gelyck sy lastren darren,
Noch streckt niet om het heyr door tweedracht te verwarren:
Maer wel tot eenigheyd, dewyl myn lyfwachts eed
Noch tegens 't algemeen, noch' 's konings hoogheyd streed.
Dat wy de schatkist van 's lands middelen wtputten:
Waer door sich 't weerloos heyr niet langer kan beschutten,
Ia loopt geen kleyn gevaer van droeve nederlaegh,
Ten sy men met Priaem sich schandelyck verdraegh:
Is logen en versiert, 't sou waerheyt bet gelycken,
Waer dit gestroyt om hen die eerloos sich verrycken.
Maer daer en deert het niet. 't is niet soo seer om my.
Men tracht den vryen staet te quetsen door myn' sy'.
Men roept tot slaefschen dienst het vrygevochten Griecken:
En treckt bedecktelyck slaghveeren wt sijn wiecken.
Men gaet de vroomste na, op datmen 't recht verstom.
De Godsdienst streckt een grijns, en 't schelmstuck gaet voor mom.
Wat kael is en beroyt tot Agamemnons voordeel
De saecken handhaeft, niet uyt wetenschap en oordeel:
Maer puur wt eyge baet. 't geraes, 't gedrangh, 't gewoel
Is om den Hayligh niet, maer om den haylgen stoel.
Ick sal gedaghvaert dan voor Agamemnon treden,
En tegenwoordigh self den loosen raed bekleeden,
En uytstaen met gedult, het sy oock wat het sy.
Koom lasters logentael, ick ken my selven vry.
Koom overjaerde wrock, koom langgedreyghde wraecke.
Ick steun op myn gemoed en op myn' goede saecke.
Ick stap mijn' dood te moet: sy streck' 'tgemeen tot baet,
Als ick mijn bloed vergiet ten offer voor den staet.
PALAMEDES. AGAMEMNON. NESTOR. DIOMEDES. ULYSSES.
Ick ben op uw ontbod, beheerscher van Mycenen,
En overste van 't heyr, hier in den raed verscheenen.
Wat onraed drijft u op, en daghvaert ons by nacht?
Ghy Palamedes waert van overlangh verdacht,
En 't quaed vermoeden groeyt, als of ghy met de Phrygen
Had heymelijck verstand.
d'Onnoosle te betygen
Was oyt geringe kunst, en sotte kinderklap:
Daer 't overtuygen is eene hoogre wetenschap.
Wy hebben niet gemeens met dat meyneedigh Trojen.
Hoe koomt ghy dan berucht?
Dat vraeght hen die dit stroyen,
Tot schennis mynes naems.
Gemeenlijck wilt soo gaen,
Waer yemand word belast, daer is een weynigh aen.
Soo maeckt de lasteringh dan vroome luyden schuldigh?
Dat volght niet: maer 't geroep is nu soo menighvuldigh
In aller krygslien mond, en selfs in Priams stad:
Soo datmen vast gelooft daer hapert dit of dat.
Onseker landgerucht moet logen syn of waerheyd.
Dat elck 't bedencken schorte, en wacht op meerdre klaerheyd.
De staet en lyd het niet, het leger loopt gevaer.
Wat eyscht dan d'oppervorst, dat ick de waerheyd spaer,
En logentael verdicht, en valsche stricken breyde,
Myne eyge siel verworgh, en soo van hier verscheyde?
Spreeckt waerheyd, meld ons flucx wat in dien boesem steeckt.
Een vroom en oprecht hart, dat ware deughden queeckt,
Dat noyt en was gekrenckt door konincklijcke giften.
Ghy soon van Nauplius men sal uw' woorden siften,
U selven niet bedriegh, nocht hael geen'swaerdre straf
Uw' misdaed op den hals: men heefter tydingh af.
Heeft Paris met een g'lay u niet aen boord gelegen?
Siet daer, hy staet verstomt: hy heefter op geswegen:
Hy set sijn' doodverw: hy besterft in 't aengesicht:
Het quaed geweten wroeght: het schellemstuck betight
Syn' eygen meester. soo, soo sal ick 't kluwen krygen,
Wy hebben 't end alree: hy staetet toe met swygen.
Niet schellems sta ick toe, nocht ben in 't minst bewust
Van meyneed of verraed, nocht innerlijck ontrust.
Neen Agamemnon, neen: maer ben al heel verwondert
Om dees' beschuldiging, die in myne ooren dondert.
Ick merck uw' valscheyd dingt na mijn onnosel bloed:
Dat mooghtghe storten, maer 't vryspreeckende gemoed
Uytblusschen nimmermeer. myne onschuld 't hooft sal heffen
Ten golven uyt, of schoon haer lasterbuyen treffen.
Is 't om mijn' dood gedaen, soo spaer dese ydle reên,
Koom koel uw' moed aen my, en leydme daetlijck heen.
Hy maeckt sigh selven t'soeck, ja derf den koningh tergen,
Ontkent 't bekende feyt, en waentet te verbergen.
Wy moeten strenger gaen. voorts brengt de pijnbanck hier,
En parst de waerheid uyt met water en met vier:
Het is hardneckigheyd. brenght herwaerts hayre koorden,
En reckt hem kruysgewijs. hy past op niemands woorden.
Wy hebben dat wel eer halsterckere verleert.
Dats strydigh tegens recht.
Geen oorloogsvorst sigh keert
Aen yemands recht of wet. de vorsten vol en droncken
d'Handvesten nu en dan de Griecxsche steden schoncken:
Hy neemtse diese gaf den volcke in eygendom:
't Is heerengift, een heer die eyschtse wederom.
Indiense ons dienstigh sijn, wy willen datse spreecken:
Maer swijgen, soose ons 't hoofd met tegenstribben breecken.
Men heefter dan vergeefs vaeck oorlogh om gevoert:
Vergeefs 't aenpalend rijck sijns nabuurs om beroert,
En ydel op gestoft. uw vader in sijn leven
Sprack dickwils: waer toe 't recht in parckement geschreven,
Met letters rood van goud, gestarckt met heerlijck wasch:
Wanneer geen burger oyt des sellefs vruchten las,
Nocht deel had aen 't genot. och overheerde Argiven!
Wy staen op 's vyands boôm, myn willen, myn believen,
Is aller Griecken wet. acht yemand myne stem
Een' krachteloosen galm, myn degen geeftse klem.
Nu antwoord op ons vraegh. hier geld geen tegenstreven.
Ick ben heer koning u noyt antwoord schuldigh bleven.
Voorts rand den booswight aen. ghy pynigers komt voort.
Wat voer ick woorden stryd met desen schelm, hy hoort
Noch luystert na myn reên. voorts leght hem 't vier wat nader:
Daer is niet aen verbeurt al sneuvelt de verrader.
Ghy heeren siet voor u, ick ben in uwe macht:
Gebeurtme leed of smart, dat is geweld en kracht.
Ghy mooght met luyd gebaer de ruyme locht vervullen:
Maer denckt daer levender die 't van u eysschen sullen.
Belydenis door pyn uyt yemands mond geparst,
Word selden vast gelooft, en schoon ghy 't heelt, het barst
Ten dicken muuren uyt. hy overtreed de palen
Van billijckheyd die soo waent yemand t'achterhalen.
Indien het u gevalt, o veldheer, gaet met my,
Op datwe ons onderling bespreecken aen d'een' sy'.
Wat seyd de vader goeds?
Ick sal grootmachtig koningh
Van u niet bidden 't geen' mach dienen tot verschooningh
Van meyneed, of verraed: is hier de minste schuld,
Hy draegh verdiende straf, en peenen met geduld:
Maer dat ghy niet en tracht, door pijnigen en recken,
Een' misdaed uyt den mond van desen vorst te trecken,
Tot quetsing van de grooste, en van 't bysonder recht
Des vorstelijcken naems, en soo u self' bevecht.
Men heeft oock op dit stuck nu langh genoegh gedrongen.
Misschien is 't giftigh spogh van bitse lastertongen:
Maer isser anders yet, men legge hem dat te last,
En geef sijne onschuld plaets.
De booswight die is vast,
O roem van Neleus stam, het schelmstuck sal ons scheyden.
Wy vonden 't goed hem so een weynigh om te leyden:
Maer of hy 't loochnen dorst, al waerder blijck en schijn,
Sou dan de pijnbanck niet ons' jongste toevlught sijn?
't Geen blijct dat spreect van self: wie vuyl is moet sigh schamen,
Daer vele teeckenen een' saeck bestemmen t'samen.
Men neem soo kort een' wegh alsme' ymmer nemen kan.
Sleept hier den dooden spie. wat dunckt u van dien man?
Het is een sielloos lijf.
Dat is 't niet datwe vragen.
Is 't niet de spie die vaeck het leger quam belagen?
'T waer mogelijck.
't Is hy self, die dickwils was gewent
Te duycken in de schaeu van Palamedes tent.
Mijn aengesicht dien mensch met kennis noyt aenschoude.
Uwe oogen sagen hem, doen ghy hem toevertroude
't Geheym van brief aen brief: of als hy van Priaem
U schriften brachte, en groete in 's grysen konings naem.
Myn hayr moet als Megeer van swarte slangen krielen:
Myn schimme namaels drage alleen, 't geen alle sielen,
In onderaerdschen poel van Dis is toe gedoemt:
Myn naem die sy een vloeck waer dat hy word genoemt:
Of als Prometheus moet ick 't leverpicken lyen:
Indien ick kennis heb aen dees' verraderyen.
Spaer uw' meyneedigheyd, o boos verraders hart!
Hoe dat ghy hooger sweert, hoe dieper ghy verwart.
Lees self den loosen brief van 's konings ring gezegelt,
Geteeckent met syne hand, en vloeck niet ongeregelt.
Het schryven is Priaem nocht Hector niet verboon.
Noch streckt my tot geen' vleck. ghy kentet, goede Goon,
Die veer syt van 't bedrogh in uwen troon geseten,
Hoe suyver dat ick ben, en heyligh van geweten.
Nu Diomedes tuygh.
Wat eyschtmen voor bescheed?
Tuyg wat u wedervoer als ghy de ronde deed.
't Was over middernacht, de bleecke starren vielen.
Eerst ging ick strandewaerts besichtigen ons' kielen:
Maer alles was in stilt: doen namen wy ons pad
Na Ida, tusschen 't heyr, en tusschen 's vyands stad:
Van derwaerts hoorden wy 't geruysch van yemands voeten,
En hielden stal, belust wat of ons soude ontmoeten:
Of spoock, of dier, of mensch. 't gerucht quam nader aen.
Mijn oor begeerigh vingh het ritselen der blaên,
Van 't lisch, en 't groene kruyd. by scheemerschaeu ten lesten
So worde ick hem gewaer, het dien den Grieck ten besten,
En roep: wie daer? hy swijght, en ruckt geswind voorby.
Ick volgh met blanck geweer, en quets hem in sijn' dy,
En vat hem na den kraegh: hy duyckt, en, of het God gaf,
In 't duycken ick den spie steeck bottelingh den strot af:
Met sneuvelt op het veld de schelm en loose dief.
Men ruckt sijn' boesem op, en vindter desen brief:
Waer uyt de boodschap blijckt, en wien hy was gesonden.
Tot meerdre sekerheyd, om alles te doorgronden,
Soo heeftmen nagevorscht wie dese lagen brout:
Wie schelms genoten heeft het vyandlijcke goud,
En 't loos geheym ontdeckt. Ulysses doe ons open,
En toon waerme' men tracht den krijgsraed om te koopen.
Ick bidde ontschuldight my.
Voorts open ons den schat,
Op dat de saecke blijcke, eer yemand ons beklad.
Daer sietghe, o vorsten, 't goud tot ons bederf beschoren:
Wiens glans het oogh verblinde, en schendigh kost bekooren
De vaeckbeproefde trou, tot soo vervloeckt een feyt,
Als oyt is in Euroop bejammert en beschreyd:
't Meyneedigh Troje voed met sulck een lockaes wolven,
En tygers in ons heyr. dit heeftmen opgedolven
Daer Palamedes korts sijn leger had gespreed.
Ach! dat een' grootse siel sigh selve dus vergeet.
Te hoogh hy 't goed waerdeert, die 't ydel werelds goed schat
Als waerdigh om een heyr te stellen in een bloedbad.
Ick hoor, ick denck, ick sie. Jupijn ghy kent mijn wit,
Soo deedghe, o Themis, oyt, die voor sijn' voeten sit:
Wiens Godspraeck ick besweer in dese mijn' verkleeningh,
Datse in Boeotien van mijne oprechte meeningh
Getuygenisse geef: soo lang haer' Godheyd spreeckt,
En langs hare heylge kerck Cephisus stroomt en leeckt.
Wy nemen 't voor bekend. 't verraed is ons gebleecken.
Ga voorts in hechtenis, tot datter word gestreecken
Een vonnis over 't feyt. legh af't meyneedigh sweerd.
Ontwapent hem terstond. wat draelt ghy? ick begeer't.
Dits openbaer geweld.
Scheyd desen van de vroomen
Door scharpe vangenis. laet niemand by hem koomen,
Tot dat hy 't rechte loon na sijn' verdienste ontfangh.
Een die niet dencken derf is wonder bloode, en bangh.
Alree het dun gesaeyt gestarnt
Verflaeut, en niet soo vyerigh barnt.
De schaduwe is aen 't overleenen.
De nacht het opgeeft. voor sigh heenen,
De morgenstar drijft's hemels heyr.
De voerman van den grooten beyr,
Op dat hy sijne beurt verwissel,
Die vlucht met omgekeerde dissel.
De goude Titan rijst alree
Met blaeuwe paerden uyt der zee,
En schittert over bosch en duynen,
En Idaes bladerrijcke kruynen.
O wellekoome morgenstond!
Ghy voert hem spelen in den mond
Van endeloose salighede,
Die rustigh, lustigh, wel te vrede,
Beschout wat ons natuure geeft:
Wat schoonheyd in haer aenschyn sweeft:
Wat Godlijck word, door alle haer' leden,
Van 't diep verwondren aengebeden.
Die in een liefelijcke streeck,
By 't ruysschen van een' silverbeeck
Sijn landhuys sticht, en boersche wooning:
Wat is dat een gesegent koning!
Die niet en vlamt op ydel lof,
En sijne lusten met sijn' hof
Vernoeght en indrinckt met sijne ooren
Den vooglensangh, die sigh laet hooren,
Als d'uchtent dou langworpigh leyd
By druppels hier en daer gespreyd:
Op roosebladen versch ontloken:
Wanneer sigh opdoen duysend roken,
En duysend kleuren, voor het oogh,
Van bloemen als een regenboogh,
Als Iris bruylofs-kleed geweven:
Een' schildery die swijmt na'et leven.
Hy plant, hy poot, of hy verset:
Belaegt de voglen met sijn net:
Of overlenende met yver,
De spartel-visch treckt uyt den vyver,
Met sijn' gebogene hangelroe:
Of is hy sulcke spelen moe,
Hy spant sijn' paerden in voor't daghen,
En gaet met honden 't knijn belagen:
Of rijd by klaren sonnen-schijn
Door wegen, die gestrengelt sijn
Als voormaels der Cretensen doolhof.
Hier bloeyt een af-getuynde kool-hof:
Daer lacht een' beemd, een klaverwey,
Omcingelt met een' boomenrey:
Men leeght de koeyen uyers wacker:
Hier swoeght en ploeghtmen op den acker,
En ginder hooptmen op 't gewas:
Daer saeytmen boeckweyt: ginder vlas:
Hier groeyt en bloeyt het weeldigh kooren,
Omheynt met steeckelige dooren:
Daer spoeyt een speeljaght over 't meer:
Hier roockt een dorrep: ginder veer
Een slot wil in 't verschiet verflaeuwen,
En hooger op 't geberghte blaeuwen.
Ver dwaelt hy van dit leven af,
Dien d'onrust nagaet, tot in 't graf:
Die tot den avond van den morgen
Geknaeght, geplaeght word van de sorgen,
Van sorge, die niet rusten laet
Die slaef word van een' vryen staet,
En tot gemeene best sal ramen,
En brengen soo veele hoofden t'samen.
Hy word gebeten van de nyd,
Hoe vroom en eerlijck hy sigh quyt.
De tabberd, ick beken 't is eerlyck,
En 'tkussen deftigh, en raedsheerlijck:
Maer och wat is 't een lastigh pack:
Wat moeyte nestelt onder 't dack,
Daer yeder vlamt na hoogre stoelen,
En allerley' gebreken woelen.
Die ramp vermyd myn burgerboer.
Hy drinckt uyt goud nocht parlemoer
Geen aconith, nocht spoch van draecken:
't Welck 't hert de siel doet quynendbraecken.
Oock schuylt hy voor de poegnerts vry,
Die, achter de tapissery,
Den man van staet het lyf ontseggen,
En syne voorspoed lagen leggen.
Geen' vreese maeckt hem 't leven suur.
De gunst des volcx, dat wispeltuur
En wuft nu stroockt, nu steeckt syne heeren,
Hy sonder hertseer mach ontbeeren.
Van 't bedde hy niet word opgeklopt
Half suysebollend: nocht men stopt
Syne hand vroeghmorgens niet vol schriften.
Men sal syn' ommegang niet siften.
Syne huysgoon niemands wrock bespied.
Men mat hem door veel aenspraecx niet:
Noch' sit beschanst in syn' pampieren,
Die door de slaefsche sinnen swieren.
Hy ziddert niet voor 's priesters stem,
Die al syn vuylnis veeght aen hem,
En scheld syn' landsheer voor een' bengel,
En veynst sigh Gods gesant en Engel.
Door soo veel' klippen en gevaers,
Door 't onweer, dat de wichelaers
Met lastertongen wecken stedes,
Dryft d'afgesloofde Palamedes.
Syn' schipbreuck sietmen te gemoet:
Ten sy Neptuyn syn wettigh bloed
Verschoone, en, aengebeen om bystand,
De zee besadigh met den drytand.
De vierde handel.
OATES. AJAX.
Oates
O Chalcis! die de strand bekleed met prael van huysen:
En t'elckens sevenwerf hoort in een etmael bruysen
Euripus Pekelschuym, so vaeck met sand vermengt,
Hy uyt d'AEgeesche zee geweld van golven brengt,
En steeckt sijne hoornen op, en komt uwe hooge muuren,
En Aulis havendiep, en weersijds d'oevers schuuren:
O vaderlijcke stad! hoe luttel voeltghe noch,
Hoe Argos wrock, en wraeck, en 't Cephaleensch bedrogh
Myn' ongerusten geest afmatten, en vermoeyen:
Hoe vrees en hoop in my nu ebben, nu weer vloeyen.
Ach vader Nauplius! uwe afkomst is in nood:
Men dingt hem na den hals: hy worstelt met de dood:
Men toetst de lastering, men schout hem vroom, en echter
Men gaet hem na, en stelt syn' vyand tot syn' rechter.
Hy die de tong, de mond, en schild der vryheyd is,
Syn vrydom nu ontbeert, in sware vangenis.
Hoe kan Ulyssis doch een wettigh vonnis spreecken?
Wiens haet niet lievers wenschte als sigh aen hem te wreecken,
Van zedert dat hy sleepte uytsinnigh 't ploegespoor
Aen strand, doen Palameed het kind leyd in de voor:
Waer door hy syne bruyt Penelope most missen,
Om, Sparten te geval, de schandvleck uyt te wissen
Van Menelaüs bed. en namaels als de Thrax
Hem afsloegh syn versoeck, en mynen broeder stracx
Afveerdighde met graen, doen 'tschier was omgekomen,
Heeft d'oude wrock allencx in felheyd toegenomen:
Meer saecken ick verswygh. wat Tydeus soon belangt,
Dats een soldaet, die gants aen Agamemnon hangt,
En van sijne handen vlieght. maer weert voor al, o Griecken!
Dat doch de rasebol, dien niemand quaelyck riecken,
Of luchten magh, en scharp twee woorden spellen kan,
Ter vierschaer niet en ga, nocht over sulck een' man
Nocht over sijne daên een onryp oordeel stamer:
Syn domheyd word bereen van onsen vogelraemer:
Thersites buldert wt wat Calches denckt of droomt:
d'Onwetentheyd die maeckt hem stout, en onbeschroomt.
Kortom, loftuytery, en baetsucht sien wy heden,
En loshoofds dommekraght den rechterstoel bekleden.
Dit wichelt my niet goeds, myn broeder is verraen:
Syne haeters meesters zyn. hoe of dit wil vergaen?
Maer sie ick herwaers niet den grooten Ajax treden:
Syn aensicht is vol viers: hy mort, en schynt t'onvreden.
Best soeck ick heul aen hem. o soone van Iupyn!
Wat tyding brenght ghy ons? sal heden onder schyn
Van recht, d'onnoselheyd myns broeders sneuvlen moeten?
De noyt verdiende peen, en straffe sal hy boeten,
'Ten sy het word geschut.
Wat sal ick best bestaen?
'Kben raedeloos, wat raed?
Myn neef de Peleaen
Te Lesbos word verlet: 't syn d'Ithakoische treecken:
Men heeft met voordacht door d'Atryden dit besteecken:
Maer sonder dat, wy twee doorhieuwen met ons stael
'sGevangens banden, selfs in spyt van logentael,
En valscheyd, die doortrapt dit nae haer wensch beschicken,
En 'svorsten braeve siel en wackerheyd verstricken
Met openbaer geweld, sy willender me voort.
Foey, dat dus Atreus saet de vorsten ringeloort.
Foey, dat so groot een man voor sulck een' snoode vierschaer
Betrocken, plengt syn bloed: dat naderhand soo dierbaer
Sal worden gewaerdeert, als 't klaegen is te laet,
En Grieckenland de lucht met droeven weergalm slaet
Van klaghten, en gehuyl: wanneer de vlechten hangen,
En handen gaen in 't hayr: de traenen langhs haer wangen
Af-biggelen bedruckt, en 't schelmstuck word verfoeyt.
Maer dat d'aertswiggelaer geveynst hier onderroeyt,
Met sijn' doortrapte tong, en koestert onse plagen,
En baeckert ons bederf: dats sonde te verdragen:
Dat in so fel een' brand hy voedende oly giet:
Dat een verloopen Phrygh gants Griecken doet verdriet.
Het lustme ditmael eens sijn leven te doorloopen.
Syn vader Thestor hiet: wiens harssen had doorkroopen
't Half levende ingewand der dieren, soo hy sey,
En noemde sigh een' soon van Phoebus, en Agley,
En lette op voglesang, op spoock, en ydle droomen,
Op drift van God, en geest, op 't ruyssen van de bóomen,
En 's Hemels aengesicht, in 't aldernaeste dorp,
't Welck roockte by het leck, ontrent een' slingerworp.
Hier queeckte hy Calches breyn, en leerde hem deftigh klappen,
En grollen mengen in landnutte wetenschappen:
En ramen op een hayr, na d'hayren van een dogh,
De korlen van een' vygh, de biggen van een sogh,
Die rond en swangher gingh, na'et maecksel van haer' jonghen:
En oeffende sijn' geest op drie, op sevenspronghen,
En 't wettelyck gebruyck van woord en letterkracht,
Seef, becken, en gebeent. vaeck leyde hy hem by nacht
Op Idaes hooge kruyn, en staerende in de starren,
Gaf diepe raedsels uyt, en liet syn' soon ontwarren
Verwarde vragen, en ontstricken knoopen, daer
Een Godschalck Arabier, of oud Egyptenaer
Of Indiaens Branman om sweeten soude, en hygen.
Hier prachte Calches meê, om nooddrufts eysch te krygen,
En bedelde achter land, gelijck hy was gewent:
Tot dat Laocoön, en Panthus hem in 't ent
Verworven gunst by 't hof: dit wist hy soo te smeecken,
Door ydel lof, en door 't opproncken der gebreecken,
Dat hy verkoren werd aertswichelaer van 't rijck:
Doen blies hem hoovaerd op: doen achte hy sigh gelijck
Een' Hayligh van 't outaer: en die soo korts ging beedlen
Hoonde alle tempeliers, en bengelde 's lands eedlen.
Sijn' trotsheyd borst terstond tot boose stucken uyt:
Door gaylheyd hy ontmaeghde een streng verloofde bruyt,
Den bruygom te geval: dit tuygt de gryse Nestor.
Den schimmen vloeckte hy toe sijn' ouden vader Thestor.
Eens anders bedgenoot, al t'eerloos van gemoed,
Tot schennis hy versocht, en maeckte haer' kuyscheyd vroet,
Dat niemand Minos heeft nocht Cerberus te vruchten:
Dat Styx en Acheron sijn moolocken, en kluchten.
Eurypilus bedeckte het overige vuyl
Sijns meesters, tot soo lang hy bloo, gelijck een uyl
Van yeder een verpickt most Ilium begeven.
Doen quam hy al beroyt in Grieckenland gedreven
Aen Agamemnons hof, en vlamde op 't oud genot:
Uytgevende: hoe hy 's nachts door inspraeck van den God
Apollo was vermaent uyt Trojens slot en wallen
Te vlieden, om t'ontgaen de dreygende ongevallen,
Die 't stamhuys van Dardaen nu hingen over 't hoofd.
Dit nam ons priesterschap soo in, en 't werd geloofd
Van 't volck. de faem ging voorts door alle steden stroyen
Hoe Calches had gesien den hoogen burgh van Trojen
Verweldight, en de wacht in 't sluymeren gedood,
En van 't Palladium Minervaes kerck ontbloot:
De Sceesche poort beroofd van wylen konings asschen:
'tPallays met vlam omringt, en 'tGriecksche swaerd verrasschen
De stad, van wijn en slaep bedolven op haer' feest:
Ja tot waerteecken noch, hoe sijn ontwolckte geest
De vyandlijcke Goon op Ilium gebeten
Sagh waeren. Pallas op de kruyn van 't slot geseten,
Met helm en beuckelaer, vast drilde haer' taeye lans,
En schudde haer' Pluym. Belloon die blies van 's toorens trans,
En stack haer moordtrompet. de vader heet ontsteecken
Door wraeck self d'armen steef, en zenuwen der Greecken:
Verschafte hun moed, en dreef de Goon op den Dardaen,
En op sijn wapenen met kracht en yver aen.
Sijn' wreede Juno, met den aengegorden degen,
De Sceese poort besette, en hiel alsins de wegen
En toepaen veyligh, langs de zee en waterkant,