floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Gy, die zyn misdaad weet, wil ook zyn vonnis spreeken.
't Is voor een Koningin genoeg, die ziet verbreeken
Haar strafb'ren aanslag, dat ze alleen belyd haar schuld.
Zeg dat men hem, tot straf van 't spoorloos ongeduld,
De kroon behoorde van het muitziek hoofd te haalen.
Neen, de edelmoedigen vergeeven licht het dwaalen:
't Is hen genoeg, wanneer zy hebben de overhand,
Hun vyand overtuigd te aanschouwen tot zyn schand'.
Men zou u lichtelyk tot vrede dan beweegen.
'k Heb van de Goôn een hart, vry van geweld, gekreegen.
Hoe! de onderdaanen op hun wettig Vorst met list
Vervloekt te schennen, en een doodelyke twist
Te zaaijen; 't vuur en staal de dolle muitelingen
Te geeven, om daar meê hun wettig Vorst te dwingen,
Wat is dat anders dan geweld?
Ik merk dat wy
Elkander niet verstaan, terwyl gy duid op my
Al 't geen ik heb gezegt op u. 'k Ben buiten schroomen
Voor my, en slechts, om u te zoeken, hier gekoomen,
Om u te hoeden, en in u de Majesteit
Voor het vergramde volk, dat, zonder onderscheid,
Ontzagh of breidel holt. Men laat' den Koning keeren,
Roepe Attalus te rug, om 't kwaad van hen te weeren,
En op dat ik den glans en 't heilige sieraad
Der Koningen in hen bescherm, eêr 't werd te laat.
Waar kan ooit hoogmoed, zo vervloekt als de uwe, wezen?
Gy, om wiens wil dat al dit oproer is gereezen,
Gy, die als myn Slaavin hier magt'loos leeven moet,
Gy, die my in zult staan, ten koste van uw bloed,
Voor alles dat my treft; gy durft zo stout noch spreeken,
Als of ik u moest om genade en vryheid smeeken?
Hardnekkig blyven, en te spreeken zulke reên,
Zo vol verwytingen, en groote spoorloosheên,
Is twyf'len aan de magt, die 'k hier heb tot regeeren.
Maar, zo 't my lustte, zou het straks, op myn begeeren,
Met u gedaan zyn. Leg my nooit te last, Mevrouw,
Dit oproer van uw volk. Zy schenden pligt en trouw:
En 't muitend vuur is waard om in al de Onderdaanen
Gestraft en uitgebluscht te zyn in bloed en traanen.
Maar voor myn deel, als zynde een Koningin, is 't my
Geöorlooft wat ik wil: 'k heb deeze muitery,
In ons verschil, om van uw list te zegepraalen,
Gemaakt. Het oorlogsrecht, dat nooit zich laat bepaalen,
Staat yder toe, in wat gelegenheid, alom
Zyn vyand schaâ te doen. Sints gy myn Bruidegom
My hebt ontrooft, zyt gy myn vyandin geworden.
'k Ben dan uw vyandin. Wie ons ook hier toe porden,
En hoe het uivall'; zo het volk, door stout bestaan,
De hofpoort inbreekt, is het ook met u gedaan:
Dat zweer ik u.
Gy zult dit nimmermeer volbrengen,
Of op myn graf, tot een zoenöfferhand', zien plengen.
't Bloed van al de uwen. Maar hebt gy, in deezen stand,
Meer Metrobatessen en Zenoos op uw hand?
Hoe! vreest gy niet dat, door myn heimelyk vermoogen,
Uw gantsche hofstoet draaft op 't wenken van myne oogen?
Weet gy wel ymand, die zich zelf zo zou verraân,
En 't licht zo moede is, om uw list ten dienst te staan?
Ik wil geenszins in uw Bithinië regeeren.
Men wyz'me een weg om naar Armenië te keeren:
En, tracht ge uw ramp te ontgaan, zo geef myn Bruidegom,
Die gy toch vruchteloos geboeid houd, wederom.
Gy moet hem op den weg naar Romen wederhaalen:
Flaminius leid hem daar heen, en kan uw kwaalen
Verlichten; hem aan weêrgeeven. Doe met vlyt
Hem straks naroeijen. Hy 's in zee reeds: spil geen tyd.
Ach! kan dit zyn?
Ja, 't is de waarheid.
Wil dan beeven
Voor al de woede daar myn ziel toe word gedreeven.
'k Heb, na deeze euveldaad en doodelyken slag,
Geen edelmoedigheid, noch deernis, noch ontzagh:
Gy zult my borg staan voor zyn leeven, tot myn handen
Hem hebben vry gemaakt. 'k Zal zyn vervloekte banden
Tot binnen Romen gaan vermorzelen, met al
Uw volk, en 't myne: want de groote Hannibal
Nam 't voor onmoog'lyk, en een spoorloosheid der zinnen,
Om Romen elders meer te willen overwinnen
Dan in Italiën. Elk zal my zien, in 't hart
Van haaren staat, myn woede uitvoeren tot haar smart,
Met duizend, duizenden van helden haar bestryën,
En, onder myne wraak, haar vuige dwinglandyën. . . .
Gy wilt dan eind'lyk in Bithinië gebiên;
En, wezende zo dol, als wy u heden zien,
Zal u de Koning wel voor hem gebieden laaten.
Ja, 't zal gebiên, en doen geen onrecht aan zyn Staaten:
Want Koning zynde in schyn, heeft hy geen onderscheid,
Of ik, of Romen, voor hem heersch'. Maar 't lot geleid
Een tweeden Gyzelaar gelukkig in myn handen.
Arsinoë, Attalus, Laodise, Cleone.
Prins, hebt gy hun vertrek gezien van deeze stranden?
De Hemel stort ons noch in dieper druk!
Prins Nicomedes is 't ontvlucht, tot zyn geluk.
Mevrouw, vrees nu niet meer voor myn gerechten tooren:
'k Voel de edelmoedigheid weêr in myn ziel herbooren.
Schept gy vermaak in my te ontstellen?
Neen, Mevrouw;
Vlei u hier meê niet dat ik zelfs dit denken zou.
Araspes was met hem tot aan de deur gekoomen,
Waar uit Flaminius zyn weg reeds had genoomen,
Als d'ongelukkigen wierd, van een sterke hand,
Een pook in 't hart gedrukt: hy valt, in deezen stand,
Al schreeuwende en verbaasd, voor Nicomedes voeten;
En zyn gevolg, bevreesd van 't zelfde lot te ontmoeten,
Nam straks de vlucht.
Wie of aan deeze deur den moord
Heeft kunnen doen, waar door onze aanslag is verstoord?
Een weinig krygsliên, die hem scheenen te bewaaren,
En 's Prinsen . . . .
Ach! men vind alom veel moordenaaren,
Verraader, schelmen, die hun koningen verraân,
En weinigen die hen getrouw ten dienste staan.
Wie zeide u deeze maar'?
Araspes voor zyn sterven.
Maar daar's noch meer waar door men alle hoop moet derven.
'k Liep naar myn Vader, om hem tegen het geweld
Te hoeden; doch te laat: de Vorst, van vrees bekneld,
Was in een boot gestapt, ontvluchtende zyn kwaalen,
Om noch Flaminius, waar 't moog'lyk, te achterhaalen,
Die licht geen minder schroom, noch smarten hebben zal.
Prusias, Flaminius, Arsinoë, Laodise, Attalus, Cleone.
Neen, neen, hier ziet ge ons beide, om, in dit ongeval,
U te beschermen, of te sterven voor uwe oogen.
Neen, laat ons sterven: laat ons sterven, onbewoogen;
Ons leeven eindelyk onttrekken, 's vyands wraak,
Aan hem belettende de glory en 't vermaak,
Dat hy aan ons niet zyn geweld kan laaten blyken.
Die wanhoop kan den Prins veel meer verongelyken,
Dan of gy hem noch eens naar Romen zond. Mevrouw,
Gy moest hem kennen, en, terwyl hy heeft myn trouw,
U zelf verzekeren dat hy myn deugd is waardig.
'k Verachtte hem, indien zyn hart niet zo rechtvaardig
Als edelmoedig was, en aan het myne niet
Voldeed alle achting, die hy voor my blyken liet,
Zich altoos toonende gelyk van ziel en zeden.
Maar 'k zie den Held voor u verschynen: gy kunt heden
Oordeelen, of ik ken zyn deugd, en hy zyn pligt.
Prusias, Nicomedes, Arsinoë, Laodise, Flaminius, Attalus, Cleone.
't Is alles stil, myn Heer: een wenk van myn gezicht
Kon, op een oogenblik, het volk in rust doen keeren.
Hoe! komt gy in myn hof my noch zo trots braveeren,
Gy, Muitemaaker?
Dit 's een naam, dien 'k niet verdien.
'k Verschyn hier niet om u een Slaaf te laaten zien,
Die ongehoorzaam heeft verbrooken zyne banden,
Maar zulk een Onderdaan, die trouw, in uwe handen,
Uw ryksgezagh op nieuw herstelt in rust en vreê,
Dat ander staatsbelang, als 't myne, wag'len deê.
Niet dat ik Romen hier een misdaad aan wil wryven:
Neen, 't volgt haar spoor op van staatkundige bedryven;
En haar Gezant voldoet zyn pligt en trouw, als hy
Tracht onder ons verdeeld te zien uw heerschappy.
Doch laat u nimmer hier toe dwingen. Wil my geeven
Uw gunst, en Romen zal voor uw vermoogen beeven.
Vergeef ook d'yver van uw volk: 't verviel alleen
Uit deernis met myn ramp tot deeze spoorloosheên.
Vergeef een schuld, die zo noodzaakelyk moest wezen,
Waar door uw heil eerlang zal zyn in top gereezen.
Tegen Arsinoë.
Geef gy my ook uw gunst, genade in plaats van straf;
Gedoog dat ik u mag aanbidden tot myn graf.
Ik weet door welk een drift dat gy my dus waart tegen:
De moederlyke zucht, tot 's Broeders roem genegen,
Wenscht hem tot Koning; en ik zweer u, dat ik zal
Daar zelf toe helpen, zo ge alleen, in dit geval,
Gedoogen kunt, dat hy die werd door myn vermoogen.
Ja, 't weet in Asië, door duizend zegeboogen,
Noch Ryken, met dees arm, te winnen, om daar meê
Zyn hoofd te kroonen. Kies, Mevrouw, myn hand is reê;
Kies van wat Ryk gy wilt dat hy zal zegepraalen:
Gebiê my, en ik zal u daar de kroon van haalen.
Wilt gy uw zegen dan zien onbepaald, myn Heer,
En, hebbende in uw magt myn leeven en myn eer,
Met uw grootmoedigheid, die 't al kan overwinnen,
Noch triomfeeren van myn hart en van myn zinnen?
Dit hart is, tegen zo veel deugd, ontbloot van kracht:
't Verlangt om zich van zelf te geeven in uw magt.
Voeg by drie Scepters, die gy wint, ook deeze zegen,
En 'k zal gelooven dat ik heb in u verkreegen
Een tweeden Zoon.
Mevrouw, 'k geef me, in 't gezicht der Goôn,
Meê over, en geloof dat deeze groote Zoon
Myn grootste glory is. Prins, laat ons heden hooren,
In deeze vreugde, van den Hemel ons beschooren,
Aan wien wy zyn verpligt dat gy 't ontkoomen zyt.
Die Held hield zich voor my verborgen op dien tyd,
Maar eischte van my af, na 't redden van myn leeven,
Myn zegelring, die hy me op morgen weêr moet geeven.
Laat toe dat ik u met myn hand dien aan mag biên.
Ach! dat myn Broeder, die my liet dit proefstuk zien,
Steeds vorstlyk is, om nooit die eerzucht te verkleinen!
Neen, Attalus is nu geen Slaaf meer der Romeinen,
Maar een grootmoedige Verlosser van zyn bloed.
Gy hebt, myn Broeder, door uw eed'len helden moed,
Met my, den Koning en de Koningin ontslaagen
Van boeijens, u en haar van eeuwig die te draagen.
Maar waarom u bedekt in 't redden van den Staat?
Om, zonder my, uw deugd volmaakt te zien den haat,
En de onrechtvaardigheid verwinnen onbezweeken;
Ja, om, waar' dit mislukt, u en my zelf te wreeken.
Maar 'k bid, Mevrouw . . . . .
Het is genoeg; 'k zie nu de list
Volbragt, die gy voor my zo te verbergen wist.
Tegen Nicomedes.
En nu myn Zoon het kwaad, dat ik u toe wou voegen,
Belet, schep ik hier in een dubbel vergenoegen.
Nicomedes, tegen Flaminius.
Daar is geen eed'le ziel die niet op 't hoogst begeert
De eer van uw vriendschap, en als een geluk waardeert;
Maar wy verfoeijen die met zulk een last te draagen,
Daar de Romeinen steeds de Koningen meê plaagen:
Wy eischen die, doch vry van uw geweld en magt;
Of uwe vyandschap, die ik zo wreed niet acht.
De Raad moet hier meê naar zyn welgevallen leeven;
Doch ik durf midd'lerwyl u wel verzeek'ring geeven,
Dat gy zyt de achting der Romeinen dubbel waard,
En dat zy zullen, ziende uw edelmoedig' aart,
Gelooven, dat ze in u een dapper Vyand vinden,
Zo ze u aan zich niet, als een trouwen Vriend, verbinden.
Laat ons, nu dat wy weêr verëenigd zyn, myn Zoon,
Danköfferhanden gaan bereiden voor de Goôn,
En smeeken hen dat wy, by dit geluk, bekoomen
De vriendschap en de gunst des Raads en volks van Romen.
MDCXCII.
van Sophokles
Sophocles, Joost van den Vondel (trans): Elektra van Sophokles.
						Amsterdam: Dirck Cornelisz Houthaeck, 1639.
Leermeester
Klytemnestra
Aegisth
Pylades
I.V. Vondels
Sola Sophocleo tua carmina digna cothurno.
Ghespeelt in de Amsterdamsche Schouwburgh, in November,1640.
Gedruckt by Nicolaes van Ravesteyn.
Voor Dirck Cornelisz Hout-haeck, Boeckverkooper op de Nieuwe zijds Kolck,
					Anno 1639.
Aen de Wijze en vernuftige Ioffrouwe Maria Tesselscha Roemers,
VVijze en vernuftige Ioffrouw,
Gelijck een vryer met overlegh, en oordeel zijn hart, en liefde zet op een jonge
					vryster, die, om haere natuurlijcke schoonheid, aengebore bevalligheid, en
					voegelijck cieraed, bekoorlijck is; eveneens kreegh ick een' treck tot deze
					princes Elektra, of liever Electa, een uitgeleze dochter, uit dien naemhaftigen
					koning, en gezongen veldoverste, Agamemnon, geboren; en herboren uit de
					harssenen van dien Atheenschen en zegenrijcken veldheer, Sophokles, die haer,
					tot verwondering zijner en der navolgende eewen, van ouds, op het tooneel, te
					voorschijn broght,
Met vaerzen, schoejende op den leest
Van zijnen goddelijcken geest.
Aulus Gellius in het zevenste boeck, en vijfde
In Grieckenland was een wijd vermaert tooneelspeelder, die in gebaer,
					bevalligheid, en heldere uitspraeck alle anderen overtrof. Men noemde hem Polus:
					Hy speelde der doorluchtige poëten treurspelen meesterlijck, en onbeteutert. De
					dood benam hem zijnen zoon, op wien hy al zijn hart gezet hadde. Toen hem docht
					dat de rouw uit, en zijn kind genoegh beweent was, begaf hy zich weder tot de
					kunst, om wat te winnen. Zullende in dien tijd t' Athenen Sophokles Elektra
					speelen, most hy quansuis Orestes doodbus en gebeente draegen. Het inhoud van
					dit treurspel brengt mede, dat Elektra, quansuis haer broeders overschot
					draegende, beschreit en betreurt de dood des genen, dienze meent by ongeval
					omgekomen te wezen. Polus dan Elektraes rouwkleederen aentreckende, haelde zijn
					zoons gebeente en doodbus uit den grave, en gelijck of hy Orestes noch omhelsde,
					bootste zoo die droefheid na, niet met eenen gemaeckten schijn, maer
					natuurlijcke lijckklaghten, en waerachtige traenen, en verweckte door dit
					middel, onder het spelen, zijn eige droefheid.
Justus Lipsius, het licht der geleerdheid zijner eeuwe, spreeckt door Langius,
					in het eerste boeck van zijn Standvastigheid, aldus:
Men zeit van Polus, dien vermaerden tooneelspeelder, toen men t'Athenen zoude
					speelen het spel, waer in men droefheid most uitbeelden, dat hy heimelijck zijn
					overleden zoons gebeente en doodbus op het tooneel broght, en den geheelen
					schouwburgh met waerachtigen rouw vervulde.
In deze fabel word de grijze Voestervader of Leermeester vooraen gestelt, die
					Orestes ontdeckt al 't geen t'Argos gebeurde. Want Elektra, een groothartige
					dochter, verzend haren broeder Orestes, noch een kind heimelijck gestolen, en
					den voestervader gelevert, naer Phocis, by Strophius, van waer hy endelijck,
					twintigh jaeren na 's vaders dood, wederkerende, wraecke neemt over zijn vaders
					moord.
De Fabel word t'Argos gespeelt. De Rey bestaet uit inlandsche Maeghden. De
					Leermeester spreeckt de voorrede.
Leermeester.
Elektra.
Rey van inlandsche Maeghden.
Chrysothemis.
Aegisth.
Pylades, een stomme personagie.
O Zoon van Atreus zoon, die 't opperste gezagh
In 't Griecksche leeger had, toen hy voor Troje lagh,
Nu zietge zelf het geen, daer staegh u hart naer haeckte.
Dit's Argos, d'oude Stad, daer uw gemoed om blaeckte.
Dit 's 't woud van Iö zelf, dat dolgeprickelt dier.
Het Wolfsveld van Apol, den wolvenschrick, is hier,
En dees vermaerde kerck, die Argos Iuno wydde,
Rijst ginder hemelhoogh, aen uwe rechte zijde.
Orest, wy zijn geraeckt, daer ghy nu Pelops Stad,
Het rijck Mycaenen, ziet, en 't Hof met moord beklad;
Van waer ick eertijds, toen uw Vader raeckte om 't leven,
U, die my van Elektre, uw zuster, werd gegeven,
Heb weghgedragen, stil geberght, en opgevoed,
Tot datghe maghtigh waert te wreecken Vaders bloed.
Orest, en Pylades, mijn huisvriend, nu met zinnen
Eens haestigh overleit, hoe wy dit best beginnen;
Nadien de voglezang zoo schel, en zoetgebeckt,
In 't kriecken ván den dagh, de zon ten bedde uitweckt,
En ree de zwarte nacht de starren heb verdreven.
Eer zich dan eenigh mensch ga buitens huis begeven,
Zoo overlegh het stuck; want wy zijn t'zaemen daer
Dien aenslagh dient gespoeit, en 't marren geeft gevaer.
Mijn waerdste dienaer, o wat is door menigh teecken
Uw onvervalschte zucht te mywaert klaer gebleecken!
Want eveneens, gelijck een edelmoedigh paerd,
Hoe oud het zy, nochtans in onspoed niet veraerd
Van zijnen tuck, maer briescht met opgesteecken ooren,
Zoo vangt ghy 't stuck zelf aen, en noopt ons, als met spooren:
Derhalven zal ick u ontdecken mynen zin.
Nu luister scherp, en is'er yet ontydighs in
Mijn reên, verbeter dat; want toen ick God ging spreecken,
Te Delphis, op wat wyze ick Vaders dood moght wreecken,
Ried my Apollo zelf, en antwoorde op mijn vraegh,
Dat ick niet met een heir, maer heimelijcke laegh
De moorders straffen zou rechtvaerdighlijck aen 't leven.
Nadien die God my dan dees antwoord heeft gegeven,
Ga by gelegenheid bespieden, hoe het staet
Ten Hove, en wat'er toch al by hen ommegaet,
Op dat ghy ons ontdeckt, en meld uw wedervaeren.
Ten Hoof zal niemant u, die omzworft zoo veel jaeren,
En grijs zijt, en ontmunt, meer kennen kunnen, nocht
Uw uitheemsch kleed, en draght geeft niemant achterdocht.
Geef u voor vreemdling uit, en ga voor een' Phocenser,
Die afgevaerdight werd van hunnen Phanotenser;
Want dat's hun beste vriend, en trouwste bondgenoot.
Ga boodschap hen, en sterck met eede Orestes dood;
Hoe hem de renzucht broght, daer Griecken renfeest hielen,
Aen 't sneuvlen, en ten val, met barrenende wielen.
Laet dit uw boodschap zijn. na dat mijn Vaders graf
Gekroont zy, naer den raed, die ons 't Orakel gaf,
Met afgesneden hair, met offerwijn te plengen,
Zoo zie ons hier te moet; wanneerwe medebrengen
Die kopre bus, in ruight gestopt, gelijckghe weet:
Op dat men door gerucht, met waerheids schijn bekleed,
En blyde tyding hen bedrieghelijck verrassche;
Hoe 't lichaem van Orest verbarrent zy tot assche:
Want dood te heeten deert my toch op geene wijs,
Indien ick leef, en zoo met grooter eer verrijs.
Ick kan een' nutten klanck niet lastren noch misprijzen.
'K heb menighmael gezien, dat doodgeheete wijzen
Het hoofd met meerder roem verhieven in hun lucht;
En hoop oock desgelijcks, na dit gestroit gerucht,
Voor myne vyanden verscheenen, van zoo verre,
Te blincken, op een nieuw, gelijck een klaere starre.
Maer o mijn Vaderland, en vaderlandsche Goôn,
Verwellekoomtme zoo, en baent den wegh zoo schoon,
Dat d'aenslagh my geluck; en ghy mijn erfpaleizen,
Laet my met schande niet van dezen bodem deizen;
Nadien ick u ter liefde, en van de Goôn geport,
U wasschen koom van 't bloed, op uwen troon gestort.
Maeckt my nu eigenaer der Koningklijcke goeden,
En heiland van dit huis: dat bid ick. Nu aen 't spoeden,
Stockoude man, volvoer het geen u is belast.
Wy gaen oock; want 't is tijd, en 't is de tijd, die vast
Het meeste zeggen heeft in menschelijcke zaecken.
Wee my ellendigh mensch!
Mijn zoon, ick hoor genaecken,
Daer binnen, zoome dunckt, een dienstmaeghd, die dus steent.
Zou 't wel Elektra zijn, die om heur rampen weent,
Wat dunckt u? zullen wy vertoeven, om te weten
Waerom zy klaegt?
geensins, men moet zich niets vermeeten
Te doen, voor dat men hebbe Apolloos last voldaen.
Men vang van Vaders lyck, en moordgety eerst aen;
Want hier aen hangt de kracht en zege van dien aenslagh.
O koesterende bron der daegen,
O lucht, geparst om 's aerdrijx korst,
Hoe dickwils hoorde ghy my klaegen,
En slaen voor mijn gekrabde borst;
Wanneer de morgen was herboren:
Want al wat 's nachts bedreven word
Gezin en ledekanten hooren,
In dit paleis, met bloed bestort;
Daer ick betreur mijn Vaders euvlen,
Die niet, op den uitheemschen boôm,
Door wreeden oorloogh quam te sneuvlen;
Maer door mijn Moeder, los van toom,
En door AEgisth, onkuisch van zede.
Dees kloofden 't Koningshoofd zoo stout
Met d'ysre moordbyl, scherp van snede;
Als d'ackermans een eick in 't woud.
En, o mijn Vader! o mijn smarte!
Zoo schelmsch, zoo schendigh omgebroght,
Niet een neemt uwe dood ter harte:
Maer ick zal mijn gejammer, nocht
Mijn kermen, en geschrey niet staecken,
Zoo lang de zonne ryze, en dael,
En starren aen den hemel blaecken:
En even als een nachtegael
Besteent het plondren, van zijn jongen,
Zal ick, voor Vaders Hof, en poort,
My laeten hooren onbedwongen,
Zoo luide, dat het yeder hoort.
O onderaerdsche heerschappyen!
O aerdsche Godstolck, gaeuw en kloeck!
Gods Dochters, felle Raezeryen,
En ghy, ontzaghelijcke Vloeck,
Slaet d'oogen neder. koomt ons redden.
Aenschouwt dien ongerechten moord,
En die ter sluick een anders bedden
Berooven; koomt, en helpt hen voort.
Koomt straft mijn Vaders nederlaegen,
En stuurt mijn' Broêr. ick ben te zwack,
Om langer dus alleen te draegen
Mijn' druck, een al te lastigh pack.
O Kind der jammerlijckste Vrouwe,
Elektra, droeve Dochter, ach!
Waeromme quijntghe, nacht en dagh,
Van onverzaedelijcken rouwe,
Om Agamemnon, eer verdaen
Door list en schalckheid, noit verwoeder,
Van uwe goddelooze Moeder,
En met haer booze hand verraên?
De donder sla hen, en wil 't wreecken;
Indien't hier vry staet zoo te spreecken.
O spruit, van vroomen voortgebroght,
Koomt ghy my troosten in ellende?
Ick weet het wel. 't zijn welbekende
En dingen lang by my bedocht:
Maer 'k wil niet laeten te beweenen
Mijn Vaders jammerlijcke dood.
Laet my begaen, ghy die in nood
My bystaet, om al 't goed voorheenen
Van my genoten. laetme toch.
Ick ben verloren. och och och!
Ghy zult nochtans met al dit krijten
En kermen Vader op zijn' stoel
Uit den gemeenen jammerpoel
Niet wecken, maer u zelve slijten
Door endelooze droefenis,
En ongeneezelijcke smarte.
Wat lichtenis verwacht uw harte
Uit leed, dat niet te boeten is?
Wat staetghe, door geduurigh klaegen,
Naer't geen ghy niet vermooght te draegen?
Een zot vergeet zijn ouders haest,
Die omgekomen zijn zoo snoode:
Maer 't vogelken, de zomerbode,
Dat altijd Itys Itys raest
En kermt, gelijckt my gansch in dezen.
Rampzaelge Niobe, o ick acht
U een van 't goddelijck geslacht.
Ick acht u een Godin te wezen,
Die yslijck in een steenen graf
Roept, wee en wach, en laet niet af.
O Dochter, onder die verschoven
Gaen treuren, zijt ghy 't van uw' stam
Alleen niet, die dit over quam;
En nochtans gaetghe in rouw te boven
Uw gansche maeghschap, en u bloed,
Daer binnen, als Iphianasse,
Chrysothemis, en d'onvolwasse,
Die stil zijn ramp betreuren moet.
Orest, van hoogen stam geboren,
Ter goeder uur zult ghy ten toon
Eens, op Iupijns verheughden troon
Gekeert, tot Koning zijn gekoren,
Van 't wijd vermaert Myceensch gezagh.
Ick kinderlooze, en ongehuwde,
En ongeluckige, en geschuwde,
U wachtende, van dagh tot dagh,
Met droeve traenen op de kaecken,
Verga terwyl van al 't verdriet;
Maer ghy gedenckt mijn weldaên niet,
Noch d'ongelijcken die u raecken.
Wat valsche maren hebben wy
Van u niet, reis op reis, vernomen?
Ghy dreight, en zult te voorschijn komen,
Maer zet uw komste aen eene zy.
Hou moed, mijn Dochter, tot het ende.
Iupijn met zijn alwetende oogh,
Die 't al bestiert, zit daer om hoogh.
Beveel hem uwe groote ellende,
En weest op henliên, dien ghy haet,
Niet ongeduldighlijck gebeten,
Ghy zult nochtans dit niet vergeten.
De tijd is langsaem van beraed:
En Agamemnons zoon, te Krisse,
In 't weiland, vlughtigh door zijn lot,
Kan wel eens keeren, oock de God
Des afgronds, en der duisternisse.
Een groot gedeelt van's levens tijd
Is door, en noch zal hy verschynen,
En ick, die ouderloos ga quynen,
Heb niet een' vriend die voor my stryd,
Noch kracht genoegh, om 't quaed te keeren:
En moet, gelijck een kamenier,
Verschoven, Vaders kamer hier
Bedienen, en in slechte kleeren,
Die my niet voegen, heenen gaen,
En dus voor lege tafels staen.
O droeve spraeck van Vaders komen,
En wederkomste uit Priams oord.
O naere kreet, die in dien moord
Uit Vaders kamers werd vernomen;
Toen hy dien slagh met d'ysre bijl
Op 't hoofd ontfing. Bedrogh bedocht het.
De Liefde trof hem, en volbroght het.
Zy stroiden schricklijck in der yl
Een schelmsch gerucht, en waren reede,
Als of een God of mensch dit deede.
O dagh, dien ick vervloeck alleen,
Het zy wat dagh oock dat'er ryze;
O nacht, o moordbancket en spijze,
Wat brouwt ghy ons al zwaerigheên?
Wat snooder dood is hy gestorven,
Toen twee verraêrs hem randden aen.
Die klaeuwen hebben 't my gedaen,
En met mijn' Vader my bedorven.
De groote God des hemels zet
Hen dit betaelt, en straf rechtvaerdigh,
Noch maeck hen eenige eere waerdigh
Die met dit schelmstuck zijn besmet.
Zie toe, verloop u niet met spreecken.
Of mercktghe niet uit welck een' staet
Ghy, tot uw eige scha, en smaed,
Vervalt, en blijft van gunst versteecken?
Ghy baert, door wraeckzucht, die u drijft,
U zelve vyanden en hinder.
Het is geen wijsheid, dat een minder
Met maghtiger krackeelt en kijft.
Ick word geperst van 't schendigh lijen.
Ick weet het wel, en ken mijn' kop;
Maer 'k zal mijn leven lang, mijn' krop
Uitschuddende, niet konnen myen
Mijn scha, om 't schendigh moordgeschrey:
Want wanneer, om mijn' rouw te zachten,
Heb ick een troostlijck woord te wachten
Van dees gelieven allebey?
Van wien die pit heeft achter d'ooren?
Mijn troosterssen, verlaetme toch.
Verlaetme vry. dees droefheid, och!
Is niet te dempen noch te smooren.
Mijn zwaerigheidt duurt voor altoos,
Zoo is 't geklagh oock endeloos.
Maer 't is uit gunst, dat ick's my moeie:
Gelijck een trouwe moeder doet,
Op dat uw wellende gemoed
Niet d'eene ellende uit d'ander broeie.
Nu zeghme, met wat maet, hoe kort
Zou ick mijn jammer zien gesleten?
Is 't voeghlijck dooden te vergeten?