floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Wat dwaalt, hy volgt, en speelt, daar vreed is daer is Godt.
So moetmen doen, dat zijn in noot des Princen krachten,
Dat hy ken veynsen, en gelegentheyt verwachten.
Achilles zoudt ghy my dan tot dit veynsen raan?
Jaa'k, anders zie 'ck daar ons nu qualijck redden aan.
Dat Menelaus is tot sulcken raadt gheneghen,
En nieuwt my niet, maar dat Achilles my me teghen
In dese saken valt, en raat my tot een moort,
Dat vreemt te meerder daar 't Eurypylus noch hoort,
Die wetende 'tverstant van u en uws ghelijcken,
Ghesteven wort dat hy een voet-stee niet zal wijcken.
Rey van Griecksche Soldaten
Rey van Grieckse Soldaten
Myceensche Vorst 'k hoor uyt de Visschers hier an strant,
Als dat Vlisses met zyn Schip is onder lant,
Het volck kryoelt van vreucht, men ziet de ruyters draven,
De vlacke stranden op, beset ist langs de haven
Van mans en vrouwen, en van trotse Edelien,
Die seer verlanghen om de Koningin te sien:
De vloten zijn gestuuvt vol volcks, de bootsghesellen
Klaut'ren om hooch, zo dat de schepen daar na hellen,
Die top-swaar worden van die radde maats gewicht.
Die op de bergen staan, en gauw zijn van ghesicht,
Die riepen datse 't schip al aan zjjn vlaggen konden.
Met deze bootschap heeft den Hopman my ghesonden,
Om u Heer Coning, en de Princen al, bewust
Te maken dese saack.
Ten is my gans gheen lust
Die bootschap te verstaan. Hoe zalter nu ghedyen?
Wat baart afgodery ghevarelijcke tyen.
Wat baart ghehoorsaemheyt en godsdienst ons al vree.
O Palamedes swijcht voor ghy de wraack en wee
Des geest'lijcheyts behaalt.
Gaat Vorsten, gaat ontfangen
De Bruyt, daar bloedt-dorst na der Afgod heeft verlangen.
Palamedes. Euripilus.
Zeght eer de Bruydegom, en meent u goude kroon.
Eurypy.
Nees Palymedes, wy zijn sulcks niet eens ghewoon
Te staan na hoocheyt en na Wereltlijcke machten;
Maar wat wy doen is maar om troulijck te betrachten
Der grooter Goden eer, waar in dat dat bestaat,
Weet ick, let ghy maar op de Wereltlijcke raat.
En oock op u, ick sal hier dapper onder roeyen.
Enry.
Ghy kent u licht te seer met deze saack bemoeyen.
De vvaartste ampten op der aardt,
Daar 't volck vvort veylich door bevvaart
Is vvill'ghe Godsdienst goedt en slecht
Het ander is het heyl'ghe Recht
Die tvvee zijn sonder onderscheyt
All'sins vvaar dat d'eenvoudicheyt
Leeft in het herte van die geen,
Die Preekstoel en Stadthuys betreen
Laat nederighe slechticheyt
O Goden! en oprechticheyt
Dan vveder komen metter spoet
In die tvvee staten, van ghemoet
Ontstelt, ontrust, en opghehitst
Van Ialoesy vol erghe list
Op dat haar luyder misverstandt
Ons niet en zy 'tbederf van 't Landt
De Gheestelijcke tvvist en strijt
Want noyt heeft Kettery bedocht
Yet nieus, noch op den baan ghebrocht
Zoo vreemd yets, of het kreech vvel loop
Alsout maar vvesen van een hoop
Bedurven menschen, die 't ghenot
Maar houden voor haar aardsche Godt
Ghelijck alst nu vvel klarelijck
Blijct in deez' tijdt ghevarelijck:
Want het en deed' de eyghen baat
En guls 'ghe lust na groote staat
Van vvien zoud 't vverden toch ghelooft
Dat nu een yder heeft in 't hooft?
O goedertieren Goden zyt
Ghy zo langmoedich, dat ghy lijt
Dat uwe Godheyt vvort gheschelt
Ghelastert en tot spot ghestelt
Van Papen, die de vvil en vvensch
Veel meer van een staatsuchtich MenschGhelieven (om haar veylicheyt)
Als uwe waarde heylicheyt
't Is vvaar, ick sulcken Priester ken
Die nauvv in God of af-god en
Ghelooven: dan die luyden zyn
Zeer onghelijc haar eyghen schijn
Door zulcke luyden vvordt om gheldt
Het landt in rep en roer ghesteldt;
Want 't ringste deel van 't volckje slecht
Wort van haar qualijc onderrecht
En in ghenomen, en eer lang
Zyn zy dan zelf der Vorsten dwang
Ghelijc een Noorder storm de Zee
Bevveecht, bevveghen zy luy mee
De menschen door een yd'le droom
Die teghen dese vvint en stroom
Op-zeylen vvil, verliest zyn Schip,
Zyn lyf, zyn goedt, op eenen klip
Van deze storm en baren vvort
Ghy Agamemnon nu bestort
Stiert 't ancker daarom na de grondt,
En ziet of ghy 't of-ryen kondt,
Dat is nu veer de beste raat
Voor 't volc, voor u, en voor de staat
Het vierde bedrijf. Eerste toneel.
Vlysses. Iphigenia. Clitemnestra.
Cli.
Hoe luckigh, zaal'ge Vrou dreef ons een voor-eb uyt
Des havens engte? en hoe spoedich schoone Bruyt,
Schoof ons een voor de Wind' op 't rollen van de baren
Tot hier in Aulis? daer ghy lodderlijck zult paren,
Met sulck een Bruydegom, met sulck een kloecken helt,
Als oyt de groote Grieck, u Vader bracht te velt.
Iphigenia 't is Achilles, die gheboren
Wt Thetis is, en heeft u tot zijn Bruyt verkoren.
Lucksalighe Princes! wat Staf, wat Konings Kroon
Reyckt Jovis zelf u toe, de Koning aller Goon?
Die door dit Huw'lijck ons komt wisse spoet betek'nen:
Want ghy, ô sterflijck mensch! na maachschap zult berek'nen
D'onsterffelijcke Goon, door 'tlieflijck mondt aen mondt
T'saam aaz'men in Achil, en koppelt zo 't verbondt
Den Grieck met Gode, dat twist nimmermeer sal breken,
Nocht scheyden door ghewelt, of valscheyts loose treken.
Vruchtbare Koningin dat luck hebt ghy ghebaart,
En uws vruchts heusheyt is haars Bruygoms Grodheydt waart.
Lieftal'ghe Bruyt begint her hertjen niet te joken?
Iphi.
'K weet niet wat vreemdicheyt mijn sinnen komt bestoken,
Dat ick swaarmoedich ben, daar ick van hert en zin
Mijn Bruydegom uyt gront eens zuyv're ziels bemin.
Liefd stiert my voort, en schaamt die treckt my wederomme.
Iphigenia 'tzijn kintscheden, die 'r vermommen
En bootsen schaamte na, en oft al schaamte was,
Komt dien Princes int eerbaar huwelijck te pas?
Schaamt is een tuyghe van gheopenbaarde schande.
ulis.
En, Clitemnestra, schaamt is een ghetuyghe vande
Ghebloosde Min, die strack 't ontsteken bloet seer los
Drijft op door lichte brant, en jaacht de Maacht een blos
Aan, door ziel-roeringhe, wanneerse maar hoort noemen
Haar Lief, die'r sond' op trouw een Kranselijn vol bloemen.
Tintaride laat dit beleeftheyt zyn ghenaemt,
Ghelijck als waarlijck is de Maachdelijcke schaemt.
Vlysses, Hoveling, ghy weet het zo te kallen.
Vlysses, Dochter, weet een yder te ghevallen.
Schaamt en beleeftheyt die verscheelen veels te veel,
Want de blood' schaamt is boersch, vryposticheyt is eel.
Iphigenia nu vrymoedich dan, want 'tschamen
Sal u, ô schoone Bruyt! int mintse niet betamen.
Ghelooft u Moeder, Kint, want zy spreekt als verzocht.
Maar wat gheluyt is dat?
Het is de Griecksche tocht,
Die vrolijck dese Bruyt komt aande strant ontmoeten.
Ziet daar der Priest'ren Rey die 'r singhende komt groeten.
Vlysses. Iphigenia. Citemnestra. Euripylus. Rey van Grieckse
						papen.
O Bruydt! ô Goddelycke Bruyt!
Wien alle vromen
Verwillekomen,
Om dat haar uwe koomst beduyt
Het blyde ende
Van haar ellende:
Ons nu alreed' bereydt
Om dat de grooten
Door ongheloof en godloosheyt,
't Gheen dat Apollo seyt,
(Door ons) verstooten.
2. 't Onsalig' groot geslacht ten hoof
Door dertelheden
En quade zeden
Verwent, en ken noch geen gheloof
Nocht ghene Goden
Nocht gheen gheboden
Der Priesteren voor goedt,
Den Adel, Burgery, de Geestelijcke staet,
Die aen den oever u dus vrolijck komt ontmoeten.
Euryp'lus wenckt my, siet. Ick wil den Priester groeten,
En hooren wt sijn mond wat dat daer is te doen.
Als het is teghen
Haar wrevelich en trots ghemoet:
Het welck ons derven doet
Der Goden zeghen
3. Maar ghy, ô Maget (die de Goon
Kent alles waardich)
Hebt 'talles vaardich
Ghemaact, om u te laten doon
Tot offerhanden
Door 's Priesters handen:
Om Gode te voldoen
Door salich sterven:
Want vvisselijcke door u bloen,
Is maar der Griecken soen
Weer te verwerven.
ulys.
Iphigenia zy verwelkoomt hier aan landt.
Hoe lang heb ick ghewenscht in Aulis aan de strandt
Mijn voet te setten op?
Vorstinne na u wenschen
Syt ghy daar nu, en doet vernoeghen seer veel menschen.
Voort, helpt de Moeder, en de Bruyt eerst uyt het schip,
Met al haar sleep, en dan vaart binnen dese klip,
Hier inde luute, daar 't ghemacklick is te legghen.
't Schijnt dat Euripylus my yet wat heeft te seggen,
Ick spring aan landt, om sien wat dat daar is te doen.
Iphigenia, Kindt, ick krijgh al quaat vermoen
Van dese handeling. Wat heeft hy doch te spreken
Met hem alleen? En 'thoofd daar t'samen meed te steken?
Neen, datelijck, want 't hangt an 't wenden vande Windt.
En of de Vorst niet wou?
Niet wou! Ey, swijcht. Mijn Kindt.
Gheluckighe Princes, 'ten waar uyt u gheboren
Iphigenia was, wy waren al verloren.
Zijt welkoom hier aan landt luck-brenghende Vorstin,
Met u komt Goods-dienst, en veel heyls ten Legher in.
O heyl'ghe Priester Gods, en ghy Godsal'ghe Reyen,
Ick danck u: Maar waar mach mijn Bruydegom verbeyen,
En mijn Heer Vader, daar ick lang na heb verlangt,
Hoe komt het dat my die niet vrolijck en ontfangt?
Dit salich Huwelijck, tot voordeel vande Landen,
Mach maar ghehandelt zijn van Gheestelijcke handen,
Waarom ick u, ô Bruyt, Godsalichlijck ontfang,
En koom u te ghemoet met aanghename sang.
Den Priester passen dien gheen Priesterlijcke saken?
Jaaz', maar men wil van my nu gheen Papinne maken,
O neen, Euripylus, maar eenes Vorsten Vrou,
Want ick nu zitte met Achilles onder trou,
Die my, in plaats van u, behoort te komen teghen.
Iphigenia 't isser anders me gelegen:
Beelt van Achilles u toch niet met allen in.
Wat hebt ghy Paap dan met mijn Dochter inde sin?
Heeft Clytammestra meed' den aardt van alle Vrouwen?
Hoe nu Vlisses sal ick Thetys zoon niet trouwen?
En sult ghy niet? dan isset anders als ick weet.
'k Wil niemant anders.
Neen, an hem zijt ghy besteet,
Om zijnen 't wil zyt ghy naar Aulis toe ghevaren.
Hoe salmen haer de saack toch derven openbaren.
Geen swaricheyt. Me-vrou.
Wat hebt ghy met ons voor?
Wat zalder zyn?
Vorstin. Ick bid u gheeft ghehoor.
Ben ick Euripylus niet uwen Priester heylich?
Betrout ghy my niet toe dat ick de volck'ren veylich
Bewoonen doe dit Lant, door dien ick de gheboon
Haar leere kennen van d' onsienelijcke Goon?
Betrout ghy my niet toe al 'tgheen dat is betaam'lijck?
En dat de Godtheyt haar in my vertoont lichaam'lijck?
Sulcx dat ick niet en ken (schoon of ick anders woud)
Dan af-raan u bederf, en aan-raan u behoud?
Voorwaar men moet my dat volcomelijck vertrouwen.
Men moet, al ken men niet. Hoe lang zult ghy my houwen
Toch inden twijfel met een lange teem? Nu kort
Euripylus, segt ons ten eersten watter schort.
Me-vrou eer dat ghy 't weet zo zyt ghy onverduldich:
Dan niet te min ick ben van Godes weghen schuldich
De Menschen minder als de Goden te ontsien,
En sal derhalven u uyt Godes mondt ghebien,
Dat ghy u de gheboon des Hemels onderworpe,
Voor dat de holle Zee de Griecksche vloote slorpe
Ter wijder keele in.
Euripylus waar toe
Dit driegen? zeght ons toch wat wildy dat ick doe?
Maar dat ghy my u Kint sult leveren in handen.
En dan sal 't wel-gaan inde Griecksche Landen.
Euripylus wat hebt ghy met haar inden sin?
Ey doet het: 't is daar meed' te meer niet noch te min:
Syt om zo kleynen saack de Priesteren niet teghen.
Siet hier Euripylus met suyv're ziel gheneghen
Iphigenia, om de Priesterlijcke raat,
Tot mijnen eyghen heyl, tot welstant vande staat
Te volghen, noyt en heeft my daar in yet ghebroken.
Noyt heeft Princessen mondt yet salighers ghesproken.
Vlysses, ey swijcht stil van zalicheyt by my,
Ick ken u wel, met u ist niet dan veynsery.
Wel nu Euripylus wat isser voorghenomen,
Int Griecksche Legher, dat men ons doet schielijck komen
Wt het Myceensche Rijck tot hier in Aulis? daar
Mijn Dochter trouwen zou, en nu en ist niet waar,
Ghelijck ick droeffelijck verstaan heb uyt u woorden,
Niet teghenstaande dat Vlysses ons bekoorden
Door die belofte, dat Achilles daatlijck zou
Iphigenia hier ontfanghen voor zijn vrouw.
Dan toch hy wist wel bet, schoon hoe 'y hem weet te houwen:
Maar nu, met wie zal zy Euripylus dan trouwen,
Terwijl dat niet en is?
Achilles is een zoon
Van Thetis de Godin, hoewel dat Huw'lijck schoon,
En aanghenaam daarom schijnt int ghesicht der ooghen,
So ist noch niet met al in aansien noch vermoghen,
By 't Huwelijck dat zy int bloeyenst van haar jeucht
Op heden doen sal tot ons aller heyl en vreucht:
Nochtans die Thetis zoon heeft leeft op aerde veylich.
Dat 's waar, maar 't maact de Bruyt niet Godt gelijc en heylich
Als dit, waer neffens zy ons vryd' voor alle noot.
Wie is haar Bruydegom?
Maar een Godsal'ge doot.
Wat seyt Euripylus?
Wat salder nu ghebeuren?
Mijn Dochter sterven?
Ja, want dat so willekeuren
De grote Goden.
Neen, so dat de Goon ghebien,
So latense 't dan my ghebieden, 'tsal gheschien,
V segghen ghelter niet. Mijn Kint is al om 't leven.
O Goden waar is u medogentheyt ghebleven?
Iphigenia!
Ip.
Nu Clitemnestra, hoort,
Staat toch in reden.
Wech, wech, spreeckt my niet een woort.
O Griecksche Vorsten, och!
'K seg u dat dat de Goden
Tot Delphos hebben door haar ware mondt gheboden.
Ic hebbet selfs gehoort.
Schijnheyl'ge Paap ghy liecht,
Ghy liecht. Ghy doet niet dan dat ghy de werlt bedriecht
Met Hemels guychel-spel, en 'tzijn u eyghen dinghen,
Slechs om u baat bedocht, en om het volck te dwinghen
Tot sulcks als ghy begeert. Iphigenia, och!
Iphigenia! Kint!
Nu Clitemnestra.
Droch!
Lichtvaardighe weyfelaer, die door bedriechlijck vleyen
My socht in handen van dees moordenaer te leyen:
De waarom weet ghy wel, dan my ist onbewust.
'T is Clitemnestra, Lief, u Moeder die u kust,
Mijn soete zieltje, och! ô Goon!
Och, recht my weder.
Ey my, my wort so bang. Staatdochters set my neder.
'K voel over al mijn leen de voorbood vande doot.
Iphigenia, Lief, rust in u Moeders schoot.
Indien 't Diana zou al even zalich achten
'K liet my in plaatse van Iphigenia slachten,
Om door dit lichaam de Goddinne vander Zee
Te stillen.
Dat 's een man.
Vlysses spotter mee,
Ghelijck als ghy wel weet: dan ghy die 't lant in roeren
Gebracht hebt, bruyct hem maer om 't schelmstuc te volvoeren,
Dat ghy, ô Paap! bedacht slechs om u eygen baat,
En daar Vlysses u, om opmerck vande staat,
De rug in stijft: dan neen. O neen, ghy sult niet komen
Tot uyt-voer van het quaad aan ons luy voor ghenomen,
Al zoudt heel Griecken lant ghedyen tot den val.
Acht ghy geen Godsdienst?
Ja 'k: Maar dese niet met al.
Euripylus ghy maackt het alle dagen grover.
Wat komt my, Moeder, in mijn jonghe Jaren over?
Hervat de moet mijn hert: want ziet de Godheyt het
V klacht verhoort, daer komt u Vader tot ontset.
Het vierde bedrijf. Derde toneel.
Iphigenia. Agamemnon Ulisses. Eurypylus. Clitemnestra.
						Protesilaus.
Mijn Vader!
Ha myn Kint!
Waer toe ben ic geschapen?
Soud Agamemnon zich versetten met de Wapen
Wel durven om dees saack?
'K verseker u wel neen.
'K verseker u wel ja.
Mijn Dochter zyt te vreen.
Myceensche Vrouw, wat baart den Hemel onghelucken!
Mijn Lief, een Paap zoeckt u uw' Dochterken t'ontrucken,
En op te offeren dat onder Godsdiensts schijn.
't En waar Vlysses deed, wat zoud Eurip'lus zyn,
Toch anders als een windt daar niet aan is bedreven?
Vlysses ist van wien de rug hem wort ghesteven,
Dien mostmen dryven tot het Griecksche Legher uyt,
Men soud als dan met desen Geestelijcken guyt
Wel beter deech doen.
Hoe? waer voor zult ghy my schelden?
Hoe twee-spalct ghy toch dus de trotse Griecksche Helden?
Komt Dochter. Komt mijn Vrou, ick sal u doen verstaan
't Verborgen van dees zaack.
Hoe, laatmen haar so gaan?
Kent ghy u kloeck ghenoch so soeckt het te beletten.
Hoe na zoud ghy der u wel durven om verzetten?
Ontsetter u niet in.
Ick ben al vry ghesteurt.
Niet eens Itaachsche Vorst, 't is nu dit volck haar beurt,
Men moet voor dees tydt dit so lange laten sloeren,
Tot dat wy met ghewelt het weten uyt te voeren.
En daar toe weet ick raadt, ist by aldien dat wy
Te winnen weten maar Achilles op ons zy.
Vlysses. Euripilus.
Dan zal 't te laat zijn, want zy zullen haar versteken.
Zy gaander vast me deur.
Daar sal niet aan ghebreken,
Laat my daar mee begaan. Het sal wel lucken, beydt:
Een sake van ghewicht wort met geen hevicheydt
Ghevordert: oock en pleecht te zyn niet uwe wijse.
'K weet dat langmoedicheyt is in een Vorst te prijsen:
Dan wie ken t' aller uur verheeren zyn ghemoedt,
Wanneer door lastering ontsteken wort het bloet?
Protesilaus mocht zyn snap wel eens berouwen.
Ick zal 't int binnenst' van mijn herte wel onthouwen.
Toch Palamedes is ons meerder inde weegh,
Die barst niet uyt, maar seyt zyn woorden wel so sneegh,
En spits, en weet zijn doen veel looser te besteken:
Indien ick ken aan dien sal ick my 't meeste wreken.
Ja, 't waar wel orbaar dat hy met een deel aan kant
Gheholpen wierd, en dat het maar naar eens verstant
Beleydt wierd' na mijn sin, dan souden hier de saken
Door de veelhoofdicheyt niet meer op 't hollen raken.
Gheluckich is het Lant, en wast van dach tot dach,
Daar maar een Vorst alleen door wijsheyt en ontsach
Sijn volck alleen beheerst, en breydelt dat met wetten,
Die tijds ghelegentheyt en Godsdienst beyde zetten.
Siet dan, ô Griecken! aan u wanckelbare staat,
By veelen gheregeert, daer elck om eyghen baat
Sijn eyghen oordeel schijnt veer voor 'tghemeen te soecken,
En daar d'inwoonders d'een den anderen verkloecken
Door Kerck-twist, diemen om Iphigenia ziet,
Oft zy Diana sal gheslachtet zijn of niet.
Saligh' Euripylus, wie derft in twijfel trecken?
'T schijnt dat de grooten hier met God en Godsdienst gecken,
Vlysses wat een tydt beleven wy toch nu?
Wil Agamemnon dus, zyn Kroon beloof ick u.
Twyfelt hy te voldoen de wil der grooter Goden?
Dat blijckt wel, want hy wil zyn Dochter haar niet dooden.
Hy moet, of ick berey hem binnenlandtsche twist,
En his het volck op hem, wel eerder als hy 't gist.
Ick steldt wel al in roer. Het sal mijn niet ghebreken
Aan die macht, dat ick sal de klare Water-beken
Veranderen in bloedt, door moort, die man aan man
Bedryven sal, waarop daatlijck sal volghen dan,
So veer hy op zyn oude Vryheydt wil volherden,
Dat dese steden tot puyn-hoopen sullen werden;
De boomen galghen, en het woest onvruchtbaar veldt
Een Kerrick-hof, daar romp op romp rot, door 't gheweldt
Van dese tong, die my een trommel sal verstrecken,
Om 't Volck te ruyen op, dat 't harnas aan sal trecken
So ras ick 't maar ghebied. Laat hy dat dencken vry,
Als ick spreeck, dat dan Godt spreeckt yverich door my.
Alst doet Euripylus, 'k voel hert en ziel beweghen
Door uwer woorden kracht: de Goden is hy teghen
Die teghen u is. Maar heyl'ge Priester siet
Vlysses hier, die 't al wil doen wat ghy ghebiet.
Daar voor staat u der Goden zegen te verwachten,
En aller menschen gunst, die u meer zullen achten
Als Agamemnon zelfs: siet eens so veel vermach
De Gheestelijcke staat, dat zy den Vorst 't ontsach
Benemen ken, wanneer hy sich met goet ghenoeghen,
Tot sulcks als wy ghebien, niet heel en al wil voeghen.
Dat haar de Overheyt volkomen heerschappy
Toe-rekent, dat is niet, ghelijck Vlysses ghy
Wel weet dat zy luy niet bequaam zyn tot regeeren,
Ten zy zy 't eerst van my en mijns ghelijcke leeren.
Maar eer de tydt verloopt, zo dient hier niet ghebeyt,
Dan datelijck ghewrocht: midts de ghelegentheyt
Ons schijnt te dienen, om de saken uyt te voeren.
Doet d' uwe op den tent van Agamemnon loeren,
En n eerstich nemen acht wie datter in en uyt
Soud moghen gaan. Voor al dat zy ons dese Bruyd,
Iphigenia 'k meen, niet looselijck versteken.
En ick sal midlertydt Achilles hier van spreken,
Die 'k wijs sal maken dat wy 't opperste ghebiedt
Hem gheven willen, schoon al meenen wy het niet;
Om 'tvoordeel sal hy sich op onse zyde gheven.
Het vierde bedrijf. Vyfde toneel.
Ulysses. Griecksche Soldaten.
Uly.
Dat snood' gheselschap is volkomelyck bedreven
Op allerley bedroch. Ick moeter nu me deur,
Dan waar ick die ick was, en stondet in mijn keur
Oft ick dit wederom mocht aangaan ofte laten,
Ick sweert, zy souden my so schoon niet weder praten.
Dan, laas! wat ist, ick merck te laat haar schelmery,
Want zy staan zelfs na 'tgheen dat zy beloofden my:
Dat is de Kroon op 't hooft, die zy wel willen gheven,
Des dat die, diese draacht, naar hare wil moet leven.
'K gun Agamemnon wel die tytelen van eer:
Daar toe en kryghen zy Vlysses nemmermeer,
Die ghene Konings Kroon op 't hooft en zoud begeeren,
Of zoud oock willen voorts volkomelijck regeeren,
So wel die luyden, als de minste van 'tghemeen.
Waar zyn de dienaers? voort, gaat datelijcken heen
De Tente van de Vorst wel nauw ronts-om besetten,
Daar ghy ghestadich oock wel neerstich sult op letten,
En gade slaan voor al dat Clitemnestra, nocht
Iphigenia niet word elders heen ghebrocht.
Vijfde bedrijf. Eerste toneel.
Agamemnon. Palamedes. Nestor. Protesilaus.
Noch Palamedes wijs, nocht Nestor seer ervaren
En kennen my, eylaas! voor schande niet bewaren.
Wat ist, en wat sal 't zyn, of ick my veynse schoon,
Mijn waarde Dochterken Godsdienstelijck te doon?
Wat sal die veynsery mijn anders toch verstrecken,
Als voor den volcke' bedeckt met Godes Godheydt gecken?
O gruwel, datmen dus met een Godsdienstich schijn
De slechte menschen, die verleydt van Papen zyn,
Moet mompen, om also te stillen haar ghemoeden.
Dit doet de Vorst maar om een quader te verhoeden,
Niet om den Volckeren in heyloos mis-verstant
Te styven, neen geensins.
Neen Agamemnon, want
Door dit u doen, so schoon in 's blinden yvers oghen,
En wort gheen Godheyt, maar Afgodery bedroghen:
Ey laat den yveraar dan spelen met zijn pop.
Had elcke Grieck mijn sin men smeeter liever op.
'T is waar bedaarde Vorst, 'k en heb daar oock niet teghen,
Dat, wat aan 't veynsen van die Godsdienst is gheleghen,
Seer weynich is belangt; dan denckt dat midler tydt
De Griecksche Vorsten al haar aansien raken quijt,
So ver s'er laten van haar Onderdanen dwinghen.
'T waar wel te wenschen dat de saken beter ginghen
Protesilaus als zy teghenwoordich gaan:
Maar dat ghy 't meent, ô Vorst, met drieschen en met slaan
Te beteren, dat's niet, 't syn averechtsche tyden.
Hier is nu niet te doen dan dulden, veynsen, lyden,
Waar meed meer voordeels voor den Vorst en voor de staat
Ghedaan sal worden als met dat dat ghy ons raat:
Want so men met ghewelt de saken woud' herschicken,
Soo brackmen onsen bandt van eendracht heel aan sticken,
En 's Vorsten goede saack, die billijck is en recht,
Stond' lijckwel dan noch an den uyt-komst van 't gevecht.
Waer toe dan lijf en goedt zo sorchlijck 'tavontuuren,
Dat toch behouden wert met haarluy te verduuren.
Verduuren Nestor?
Ja verduuren, want so ty
Dit so twist-ziecke volck haar wil heeft, so sult ghy
Bevinden datse strack tweedrachtich met malkand'ren
Weer worden sullen, want haar aardt is oft met and'ren,
Oft met haar selleven te twisten, dat 's haar lust.
't Sijn vrienden van 't ghekijf, en haters van de rust,
En 't aansien dat de Vorst, so 't schijnt, nu wort benomen,
Dat ken hy dan ter tijdt met woecker weer bekomen.
Neen Nestor, wort den Vorst van dit volck eens ghehoont,
Ghy sult bevinden dat zy stracks daar een ghewoont
Of maken sullen, als zy meermaals lieten blijcken;
Derhalven hoort de Prins een voet-steed niet te wijcken,
Maar blyven op sijn stick, en dryvent moedich deur,
Als dan hield zyn ontsach de Vorstelijcke geur,
Die 'k anders met de voet van Papen zie vertreden.
Dit werck is door gheen dwang, maar door beleydt en reden
Alleene wederom te brenghen op zijn stel.
Laat Nestor raden, en de saken sullen wel
Protesilaus gaan: men veynst nu maar om voordeel.
Sulck veynsen doen altydt in noot de luy van oordeel.
Legt over hoe 't hier staat, en hoe 't hier is ghestelt,
Ghy sult dan vinden dat de saken met ghewelt
Niet uyt te voeren zijn, dus laat het soetlijck sloeren
Tot beter tydt en stondt, want die 't uyt zoude voeren,
De groote meen ick, zijn zelfs door der Papen list,
Door baat en staat-zucht met malkanderen in twist.
Des Konings Broeder zelfs is oock den Koning teghen.
Dat denck ick, wanter hem het meest is aan gheleghen.
Ja zo veel, dat hy om zijn Helena alleen,
't Gantsch machtich Grieckenlant gebracht heeft op de been:
So veel vermoghen zyne laffe Vrouwen lusten.
Al dat waar niet, liet hy mijn Dockterken noch rusten.
Hy doet dat niet, ô neen, maar 't is Euripylus,
Die blinde yveraar: door wien de Griecken dus
Aan 't rasen zyn gheraackt: 'twort al door hem ghedreven,
De schult is niemant dan hem maar alleen te gheven.
En kenment hem niet slaan door reden uyt het hooft?
So schielijck niet, want hy hartneckelijck ghelooft,
(Door faut van oordeel) dat zyn salicheydt ghelegen
Is in syn sinlijckheyt: toch 'k meen men hem beweghen
Zoud kennen, by zo verd de tijdt leed datmen van
Vlysses boefte mocht hem grondich spreken an,
In wien niet quaats en sien dees oordeloose gasten,
Daar hy 't nochtans so grof maackt dat zyt sien en tasten.
Maar Menelaus dan, die vry wel verder siet,
Oft selfs Achilles meed, en soud men die dan niet
Omsetten kennen? Want dat mannen zijn van oordeel.
Veel minder noch, want zyt maar doen om eyghen voordeel,
Wel beter wetende, als dat Diana zou