floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Noch dreigementen van Jupijn, noch Theofrast.
Dees weerelt valt te klein: men sta naer hooger percken.
Nu middelen beraemt om 't opzet uit te wercken.
Salmoneus moet 'er aen, oock tegens wil en zin,
Hy aengebeên als Godt, en ick als een Godin.
SALMONEUS. FILOTIMIE.
Men draeft en woelt vergeefs. geen middel van verdragen,
Nu Theofrast zoo los heeft in den wint geslagen
Wat Bazilides riedt, en t'zamenhaelen kost.
d'Aertspriester onverwrickt, als een metaelen post,
Door gunst noch ongunst van zijn opzet is te brengen.
Wy moeten voor een poos wat dulden en gehengen,
En stellen 't nachtfeest uit, tot op een zachter luim.
Schoon Bazilides dringt om al dit tempelschuim
Te vaegen uit mijn Rijck, en moedigh voort te vaeren.
Een verreziende heer weet zijn gezagh te spaeren,
Gebruickt het op zijn tijt, en waeght het zonder noot
Zoo licht niet: neen gewis. een tegenstant, een stoot
Helpt al 't gezagh in d'asch. de Majesteit is teder.
Zy lijd geen' schimp, stortze eens in d'asch, wie brengze weder
Tot haeren ouden glans, zoo luisterschoon al oit?
Dat kon Athene zelf met al zijn Wijzen noit.
Het Koningklijck gezagh wast op, als heilige eicken,
Die hoeven jaeren om hun hooghte te bereicken;
Dies laet ons 't zekere om 't onzekere eergenot
Niet waegen zonder kans. Mevrou, dit is het slot,
En hier op afgetreên, eer wy dit paert berijden,
Eer 't schichtigh wort, en ons den breidel koomt' t'ontglijden.
Een schoone wijsheit: waer heeft die zoo langh geschuilt?
Het eene beelt staet hier in 't kerckpoortael en pruilt;
Het andere op de brugh. de paerden voor den wagen
Staen reede, om in triomf uw Godtheit om te draegen.
De Priesters, 't offervee, zoo groot een toestel wacht
En reckhalst, van verdriet, om met den middernacht,
Den Melckwegh langs, (zo heet die straet met starre en wolken
Van wederzy bekleet,) in 't oogh van alle volcken,
U endelijck te zien braveeren, en 't besluit
Van al dien toestel komt ten leste op uitstel uit.
Is dat de Majesteit verzeekren, en bewaeren?
't Geberghte zweet van last, in arbeit om te baeren,
En na dien arbeit komt een veltmuis voor den dagh.
Dat heet voorzichtigheit, en 't Koningklijck gezagh
Verzekeren. 't gaet wel. waer blijven d'offervieren?
Brengt wieroockvaten, flux: men slaghte hondert stieren,
Ter eere van den Godt, die dus den blixem voert.
O liever duizentwerf dees koorde noit geroert
Dan zich en zijnen stam in zoo veel smaets gedompelt.
Indien dit haepren blijf, wy worden overrompelt
Van rampen, zonder ende, en plotsling met een' slagh
Getroffen, dat men noit om opstaen dencken magh.
Mevrou, gy kunt hier aen mijn oprecht hart bespeuren,
En hoe ick u in top der Godtheit zocht te beuren,
Te heffen aen mijn zijde, indien 't gelucken wou.
Nu 't weiflende geluck der weerelt, luttel trou,
Ons aenziet met den neck, en komt dit spel te hinderen
Door tegenspartlen, raet ons 't voorspoock zeil te minderen,
Te strijcken, geenen storm te loopen in den mont.
Dat 's veiliger dan 't schip te jaegen in den gront,
En, tegens wint en stroom, door al die blinde rotsen
Het uiterste gevaer te tergen, en te trotsen.
Vergeef het uwen heer, dat hy uw leven berght,
En eer, en staet, en kroon.
Gy berghtze niet, maer terght
Een' grondeloozen poel, vol helsche Razernijen,
Brengt teffens my en u en duizenden in lijen.
Uw oordeel en het mijn staen tegens een gekant.
Wanneer ons glori zit, gelijck een schip, gestrant:
Dan zal het blijcken wie best oordeelt van ons beide,
Helaes, maer al te spade. ick waeckte, en overleide
Te nacht het heele stuck, terwijl 't gestarrent doock,
Tot dat de Slaepgodt quam, en bey mijne oogen loock.
De Droomen volghden hem, die zijne vleugels spreide
En om mijne ooren sloot. ick droomde, en zat en schreide
Op 't achterschip alleen, als 't voorschip, schier te gront
Geslingert, hulp noch troost aen stuur noch stuurman vondt,
Waer na een noortsche buy met kracht haer vinnen roerde,
De hulck aen lager wal door klip en steenrots voerde:
Toen stietze op eene plaet, die stroom en baren stuit.
De golven gingen hol, en 't zagh 'er byster uit.
Dit voorspoock hoop ick zal in ydelheit verdwijnen.
Elenden naecken, eer de zon beginn' te schijnen.
Mijn geest getuight geen heil: het onheil is naby.
Laet vaeren uwen droom.
Wat eischt Mevrou van my?
Dat gy dees godtstriomf uitvoeren wilt met orden.
Beveel de zaeck aen ons; laet ons hier mee geworden.
Wat raet om Theofrast te zetten naer uw hant?
Noch Bazilides, noch de kloecke Hierofant,
Noch mijn gezagh heeft hem het alderminst bewogen.
Wie niet gewilligh buight wort met gewelt gebogen.
En buight hy niet?
Zoo gaet de handel echter voort.
Men klamp' dien Amirael met al ons maght aen boort.
Laet kraecken al wat kan: men zal hem zien verstommen,
Ons tegenwoordigheit aen uwe zijde brommen.
Bezat de stoutheit oit des weerelts derde deel;
Wy laeten zijnen Godt den hemel niet geheel.
Ick ben het stuck getroost.
welaen, om tijt te winnen,
Is 't meer dan tijt dat wy dit heerlijck stuck beginnen,
En 's Rijcks geheimraet eerst verspreecken in het hof,
Om met een majesteit op d'aengevange stof
Te wercken, en uw beelt, gestuit voor dezen drempel,
Gewilligh of door dwang te voeren in den tempel:
Dan, na een dans van eere op Godtsvelt, met de pracht
Der Goden voort getreên, daer d'offerhande u wacht.
REY VAN PRIESTEREN. THEOFRASTUS.
Wy treden naer het hof, en bleven nutter buiten.
Gaef Jupiter dat wy dien afgodt moghten stuiten.
Het waer een parel aen de kroon van 't Priesterdom.
De Koningin, te trots, te moedigh, ziet niet om
Naer Godt noch Priesterschap, om Junoos rol te speelen.
En zou men luisteren naer 't hof en zijn bevelen;
Zou een verwaende vrou haer wetten in de kerck
Bekrachtigen? waerom verscheuren wy dit zwerck,
Dees hemelschildery en wolcken niet aen sleters?
Verschoon het dezen nacht, met hoope van wat beters.
Wat deert ons spinnewebbe en kranck tooneeltapijt
Van dezen Jupiter, die met den hemel strijt,
Zijn Juno te geval? hoe laet hy zich misleien!
Men moght zijn dolheit eer beklaegen en beschreien
Dan lasteren. wanneer een vrou de Kerck regeert
Dan draeit de weerelt om, dan staet haer hooft verkeert.
De vrouwen midlerwijl beschicken groote zaecken.
Zy spoocken door de lucht, gelijck Medeas draecken.
Een heer hou best de hand aen 't roer van zijnen staet.
By wijlen heeft de heer den naem, mevrou de daet.
Zoo gaet het hier: zoo raeckt het heele Rijck op hollen.
Dees donderkloot moght hun wel voor de scheenen rollen.
Kan Hierofant dien storm, dat onweêr niet voorzien?
By wisseling van Staet zal hy de Kerck gebiên.
Die wulp de Kerck gebiên? hy moght zich billijck schaemen.
De wulpen weeten minst wat zeden hun betaemen.
Zv willen dat men hen gelijck orakels hoor'.
Zy vangen simpelen, en hangenze op by 't oor.
Noch vintmen deftigen, die voor de wulpscheit duicken.
In schijn. zy weeten loos hun wulpscheit te gebruicken.
Misbruicken, zeit gy liefst, als in een mommery.
Gebruick of misbruick, 't hof zoeckt zijn fortuin hier by.
Oprechten worden dus aen laeger wal geschoven.
Wie met dees grijns niet speelt raeckt kommerlijk te boven.
Het Hof ziet uit, om u te troonen door genot.
Wy wislen Godts altaer om geenen aerdtschen Godt.
d'Aertspriester sta maer vast: wy zullen niet bezwijcken.
Voor 't outer van Jupijn, en zonder ommekijcken.
Met wat bewijzen zal het hof dit spel bekleên?
Met vonden, zonder gront.
die zacken ginder heen.
Een reden, lang erkaut, bevestight door de tijden,
Die op elckandre slaen, en die de proef kan lijden,
Behout haer waerde, als munt van 't louterste metael,
Ontziet noch vier, noch toets, noch klank, gewigt, noch schael,
Dat zult gy hooren, nu ick, Godt Jupijn ter eere,
Dien valschen Godt ten schimp, ons zaek voor 't hof verweere.
Daer treet het gansche hof ons tegen. houdt u vast
Aen Godt, en zijn altaer: de Godtsdienst lijdt geen' last,
Al ramdenze met kracht ons godtgewijde muuren.
Wy zullen hun gewelt door lijden best verduuren.
SALMONEUS. THEOFRASTUS. FILOTIMIE. HIEROFANT. REY.
Eerwaertste vader, hoe? wat drift, wat onbescheit
Is dit? zal 't Priesterdom Salmoneus majesteit
In 't licht staen? kan men u met reden niet beweegen?
Gy staet alleen geen' Vorst, maer Godt op aerde tegen.
Een wijze hoedt zich wel dat hy geen Godtheit steurt.
Zoo wort onnozelheit, die nergens in verbeurt,
Beschuldight, zonder blijck en merck van schult te noemen.
Een onbeschaemde durf zijn schande noch verbloemen.
Verbloemen? niemant wijst ons schande of misdaet aen.
Ziet gy 't geheilight beelt niet voor den tempel staen?
Zoo 't beelt een misdaet heet, ick heb het niet gehouwen.
Gy keert het uit de kerck,
men magh geen godtsgebouwen
Ontwijden door een beelt, dat Jupiter ontwijt,
Een Godtheit, aen wiens eer gy zelf verbonden zijt,
Dies wacht u zijn altaer en tempel te bestormen.
De minste Koning giet een' Godt in zulcke vormen,
Daer zijne zinlijckheên op speelen. is 't niet waer?
Scheep over naer den Nijl: de schrandre Egyptenaer
Schept Goden, zonder endt, uit zijn gedroomde vonden,
Bidt koey, en kalvers aen, en krokodil, en honden,
Griffoen, en gans, en haen, oock zelf ajuin, en loock,
Gedient door offervee, en geur, en offersmoock.
Dat leert hem Zonnestadt, in zijn befaemde schoolen,
Aen Isis Priesterdom van overouts bevolen.
Wy keeren ons geensins aen ongrieck, nochte Nijl.
Het wijze Griecken volght en houdt den ouden stijl,
Door Cekrops ingevoert t'Athene, en streng geboden.
Hy leerde ons eerst Jupijn, den Koning aller Goden
En menschen te gelijck, aenbidden; vee, en stier,
Brandtoffer, wieroockgeur, en zuiver offervier
Opdraegen, en dien Godt in marmerbeelden eeren.
Wie dezen godtsdienst nu in Elis om wil keeren,
En 't beelt van Koningen op 't heiligh outer plant;
't Gebruick der ouderen, getrou van hant tot hant
Hunn' kindren toegereickt, verandert in de steden,
Wort geensins ingevolght met d'allergrootste reden.
Wat wijs en wet een Vorst in zijne Rijcken zet,
d'Aeloutste godtsdienst is en blijft de hooghste wet,
En hierom keeren wy dien nieuwen afgodt buiten.
Laet Cekrops Heiligheên in zijne kercken sluiten,
En buiten keeren wat hy raedzaem vint of niet:
Salmoneus is een Godt en heer in zijn gebiet.
De lantzaet hou zich stil: men vint en stelt geen wetten.
Wie dit mishaeght vertreck' (men zal 't hem niet beletten,)
Naer Cekrops stadt, en zoecke alleen by Cekrops prijs.
Geweldigh heerschen, en met dwang, is geen bewijs
Van wettigheit in 't stuck van godtsdienst en Godts kercken,
By duizentduizenden gezaeit op 't aerdtrijck, wercken
Van menschenhanden niet, maer Goden opgebout.
d'Almaghtige Jupijn heeft ons zijn' dienst betrout,
Met dit beding van trou voor Godts altaer te waecken.
Dit wettige beroep verbiet dien dienst te staecken,
Verbiet een' sterflijck mensch t'aenbidden voor een' Godt.
Eert Herkles Priesterdom dan, tegens 't hoogh gebodt
Van Jupiter, zijn' zoon gewonnen by Alkmene?
Waer is de wijsheit nu van Cekrops, en Athene?
Was Herkules geen mensch met sterflijckheit bekleet,
Toen dat venijnigh hemd, zoo schrickelijck en wreet,
Hem naer het lijckvier dreef, daer hy tot asch verteerde?
Wat plaets leedt opspraeck, die dien Helt met offer eerde?
De zoon van Actor slaght den allereersten stier,
Ter eere van dien Godt. de krans van popelier
Bekranst zijn Priesterdom. Thebaner en Arkader,
Tyrinte, Tybur, en de Gades dezen vader
Gezangen zingen. hem ontbreeckt noch kerck, noch feest.
Nu lochen dat hy is een sterflijck mensch geweest.
Zijn daeden dienen u tot onschult, noch verschooning,
Te min dewijl hy noit een Rijck beheerschte als Koning.
Alcides heeft men eerst geoffert na zijn doot,
En, als een Godt, geviert.
dat onderscheit is groot,
Het scheelt den lesten snick en dootsnick tusschen beiden,
Dat kan hier Godendom en menschdom onderscheiden.
Ons Godtgeleertheit leert ons klaer hoe veel dit scheelt,
Als zy de Godtheit in drie ordens heeft gedeelt,
Het hooghste Wezen stelde in d'eerste hemelsche orden;
Het tweede in zielen, die van menschen Goden worden,
Geheilight om hun deught, hoedanigh Herkles was;
Het derde in Deught en Eer. hoe komt nu dit te pas,
Dat wy altaer, en kerck, en beelt, en offer schencken
Aen sterffelijcken ('t is een gruwel om te dencken,)
Al waren 't Koningen? hier hapert uw bewijs.
Keer om dit speeltooneel: gy haelt noch eer noch prijs
By mannen van verstant, by geenerhande volcken,
Met schilderhemelen, gemaelde lucht, en wolcken,
En starren, zonder vier: men voer' dit beelt in 't hof.
Wie glimpigh mommen wil, die momme niet zoo grof.
Wert niemant by zijn tijt een godtheit toegeschreven,
Salmoneus zal dan eerst naer dezen pallem streven.
Mevrou, al waren wy den Koning onderdaen,
Dees tempelschennis kan niet ongestraft vergaen.
Geen Goden lieten oit zich ongestraft beschimpen.
Verbloemen baet hier niet, noch verf, noch schijn, noch glimpen.
Geen grooter schennis dan die Godt zijn eer ontsteelt,
Het zy door offersmaet, of een onheiligh beelt.
Wie zich wil spiegelen, geen spiegels hem ontbreecken.
De nacht verloopt te snel, om breet hier af te spreecken.
Waer bleef de Reuzerot, die, staende naer den stoel
Des Dondergodts, zoo diep in Plutoos jammerpoel
In eeuwigheit verzonck, van boven neêr gekloncken?
Prometheus, die de zon haer levendige voncken
En straelen steelt, om 't beelt t'ontvoncken, streckt helaes,
Geketent aen zijn rots, den Arent tot een aes.
Geen Flegias vergeefs Apolloos tempel blaeckte.
Geen Pentheus Bachus feest vergeefs beschimpte, en laeckte,
Noch Glaukus Venus; dees verbeten en gesleurt
Van 't paert, en d'ander door zijn moeders hant verscheurt.
De bijl, die Ceres woudt vermeeten aen dorst randen,
Zagh hoe haer heer zijn spier most knaegen met de tanden,
Uit dollen honger. och, indien hier raden gelt,
Och, schen uw handen aen geen tempels door gewelt.
Zoo wort een lichte pluim, een' roock, een' damp verblazen.
Hy pooght den Koning dus met dreigen te verbaezen,
Vergeefs: wy troosten ons deze ydele ongena.
Verleider van ons hof, de felle donder sla
Uw boosheit, het bederf, de pest der vroome heeren.
De Vloecken zijn gewoon in hunnen hoeck te keeren,
Van waerze quamen.
wacht, de Vloecken zijn niet wijdt.
Krackeelen vordert niet. men staecke dezen strijt.
Indien het u behaegh', men stell' de strijt ter zijden.
Niet een der Priesteren zal 's Konings beelt ontwijden:
Het ruste dezen nacht alleen voor 's tempels poort.
De Koning vaer' terwijl met dees triomffeest voort,
Getroost hy zich den slagh van boven te verwachten.
Wy zullen midlerwijl ons Godtheit offer slaghten,
En wieroocken. zy zal gewis dien hoon en smaet
Haest wreecken aen dit hooft, een' stokebrant van 't quaet!
Aen my? de donder kan my hinderen noch deeren:
Maer mooght gy in dit beelt des Konings wil onteeren,
En Koningklijck gezagh, zoo blijckt het al te wis
Waer toe de mogentheit des Rijcks vervallen is.
Dan waer de gront geleit tot wederspannigheden.
Ziet toe, gy haelt den vloeck van alle Griecksche steden
En alle ongriecken u te schendigh op den hals:
Zoo staen d'orakels stom: de wichlery is valsch.
Waertoe Jupijn gedient in hondertduizent kercken?
Waertoe zijn beelt, de kroon van zeven wonderwercken,
Zoo heerlijck opgerecht? waertoe 't Olympisch feest
Van Herkles ingevoert, daer zich vernuft en geest
En pracht van Koningen en Vorsten vinden laeten,
Als Pize, en Elis, elck om 't vijfde jaer, heur straeten
Van toeloop zien gepropt, en woelen naer heur' wensch?
Nu wijdt deze eer eens toe een kranck een sterflijck mensch,
En ziet wat opspraeck wat al laster dit zal draegen.
Zoo dit Salmoneus en zijn Juno kan behaegen,
Wy keeren ons aen 's volcks oploopentheit, noch haet.
Jupijn, hoe wort uwe eer versmaet!
Hier gelt geen weigeren. als 't hof het volck moet schroomen
En naer den mont zien, dan is 't verr' genoegh gekomen.
Zoo doet het. zet dit beek op 't outer: haest u, voort.
Gy opent uw bederf in eeuwigheit de poort,
Waer door Godts plaegen vast van alsins innetrecken.
Trouwanten, by der hant.
Geen water kan de vlecken
Van tempelschendery afwasschen, geene zee
U zuiveren. helaes, o wee, o wee, o wee.
Stijgh op, o Rey: bezet den godtgewijden drempel.
Trouwanten, rept u: voert dit godtsbeelt in den tempel.
Om Godts wil, Koningin, hou stil, verhaest u niet,
In tegenwoordigheit van 't oogh, dat alles ziet,
Van 't oor, dat alles hoort, en zonder aenzien oordeelt.
Ten minste spiegel u by tijts, aen 't eeuwigh voorbeelt
Van Niobe, de trotse en stoute Koningin,
Die niet ontzagh, verwaent en met een' dollen zin,
Latonaes offerfeest t'ontwijden en te stooren,
Op 't spoor van Tantalus, haer' vader, die den toren
Der Goden had geterght, met hun geheimenis
Te brengen aen den dagh, waerom hy eeuwigh is
Ter helsche straff' gedoemt. Latone, aldus ontsteecken,
Beweeght Diane en Godt Apollo met haer smeecken
Te straffen 's moeders hoon, van Niobe geleên,
Wiens kinders niet zoo haest vergaderen by een
Voor Thebe, om in het perck hun paerden te berijden,
Of 't hagelt pijlen uit de lucht, van alle zijden.
De trotse Niobe, half doot, aenschout dees plaegh,
Bezuurt in al haer bloet, een droeve nederlaegh.
Een dochter wenschtze alleen, in 't midden van het treuren,
Te bergen in haer' schoot, maer 't magh haer niet gebeuren:
En zy, die flus verwaent de Godtheit terght zoo trots,
Besterft zoo kil als ys, verandert in een rots,
En leert u wat het is zich tegens Godt te kanten.
Nu Bazilides, voort, vaert voort, gy hoftrouwanten.
Jupijn, aenschoutge dit? aenschou wie u onteert.
Gewelt, gewelt. Godts kerck wort schendigh geschoffeert.
Godtvruchte Priesters, rust: treet binnen om, in 't midden
Der zwaericheên te koor, den Dondergodt te bidden,
Dat hy zijn heilighdom beschutte in dit gevaer.
Het stuck is uitgevoert, het godsbeelt op 't altaer.
Nu 't hooghtijt met triomfe en danssen en gezangen,
Ter eere van ons Rijck en Godtheit, aengevangen.
Laet volstaen al wat kan. mijn Ganimedes, fier
Op uw dischschenckersdom, en gy, o kamenier
Van Iuno, Iris, brengt ons nu de godtsgewaeden.
My past die mantel, rijck van licht, en overladen
Van starren. reick Mevrouw den mantel van azuur.
Alree verandren wy van wezen. de natuur
Der sterflijckheit begint de Godtheid aen te neemen,
De leest der menscheit naer d'onsterflijckheit te zweemen.
Nu heeft de Godtheit haer voltoisel en beslagh.
Wy zien de weerelt aen uit eenen andren dagh,
En uit een ander oogh. de velden, en waeranden,
Geberghte en zee en stroom staen reede om offerhanden
t'Ontsteecken op 't altaer. mijn bedgenoote, aenvaert
Dien scepter, u alleen, u past die pauwestaert,
Zoo rijck en dicht bezaeit met Argus blinckende oogen.
De hemel daelt alreede, en opent zijne boogen.
Apollo, die het al verlicht met uwen glans,
Verschijn nu op dit feest: verheerlijck onzen dans
En staetsi. Vader Mars, die bloedige oorelogen
Bestiert, verzelschap ons: dael neder uit den hoogen.
Merkuur, die op de pen van hoedt en hielen zweeft,
Met uwe slangeroe verdaghvaert al wat leeft,
En niet en leeft, verschijn, en help den dans beginnen.
O dochter van Jupijn, en moeder van het minnen,
Verschijn op deze feest met uwen vluggen zoon.
O strijtbre Pallas, dael om laegh uit 's hemels troon
Met helm, en beuckelaer, en speere. dat Diane
Met haeren jaghtspriet daele in 't schijnen van de maene.
De rey der Goden stijght uit 's hemels gouden troon.
Men zweefze te gemoet. zy buigen voor ons kroon,
En eeren ons van verre, als eerste en opper goden.
O Godtheên, wellekom. die, reede op ons geboden,
Dit Godtsfeest eeren wilt, en elck uit zijnen trans
En onzen hemel daelde, om dezen Godendans
Eendraghtigh te bekleên op schuiftrompet, op veêlen,
Schalmejen, en muzijck van goddelijcke keelen.
Wy zullen uit den troon van wolcken, aen de zy
Van onze gemalin gezeten, beide bly
Bestraelen uwen zwier, en letten op de zwaejen
Van deezen dans en trant, waerop de starren draejen.
Genoegh gedanst: uw dans vernoeght de majesteit
Van onzen Jupiter. de Priesters staen bereit
Met facklen, offertuigh, en geur van wieroockvaten
U door den Melleckwegh en starrelichte straeten
Op 't staetighst' voor te treên, te leiden met de pracht
Van Goôn en hofsleip naer de brugh, daer 't offer wacht
Op d'aenkomst van Jupijn.
Mijn Juno, tre naer binnen,
Verwacht ons in het hof met deze feestgodinnen,
Terwijl ons priesterdom zijn offerschult betaelt:
Dan met triomfe 't hooft der Goden ingehaelt,
Dan mooght gy en uw sleip ons triomfant ontmoeten.
Het zal ons lusten u, zoo groot een' Godt, te groeten.
THEOFRASTUS. REY VAN PRIESTEREN.
O Priesterlijcke Rey,
Hef aen een droef geschrey,
En pas de jammerzangen,
Rontom den tempel heen,
Op uw bedruckte treên,
En deerlijcke ommegangen.
O wee, o druck, o strijt,
Ons outer is ontwijt.
Aertsvader, wou Jupijn u spaeren,
En uwe grijze hairen,
Om out en stram te lijen
De tempelschenderyen?
Om deze gruwellasteren
Te hooren? dit verbasteren
't Aenschouwen voor uwe oogen,
Met nevelen betogen,
Terwijl uw beenen beven,
De krachten u begeven?
Wat baeten offerhanden?
Wat helpt het wieroock branden?
Wat vorderen gebeden?
De tempelplechtigheden
Zijn ydel en verloren.
Och, liever noit geboren,
Zoo droegen wy geen kennis
Van dees gevloeckte schennis.
De hemel blijft gesloten.
Hy hoort geen kerckgenooten.
O Priesterlijcke Rey
Vervolgh dit nachtgeschrey.
Vervolgh uw jammerklaghten,
En klaeg uw droefheit uit,
Op hoop of dit geluit
Den hemel moght verzachten.
Aertsvader, och, wat helpt dit kermen,
Daer ons geen Goôn beschermen?
Zy vlieden dieze haeten.
De tempel treurt, verlaeten
Van zijne heilighdommen.
De schennis zit geklommen
In 't hooge koor der kooren.
't Orakel heeft geene ooren.
Wy klaegen de pylaeren,
Gewelf, en doove altaeren,
Daer torts, noch eicke kranssen,
Noch kerckbancket, noch danssen
Den Goden meer behaegen.
Men past op donderslagen,
Noch blixemvier, noch schichten.
Men hoeft geen kerck te stichten
Den opperste ten prijze.
't Is uit met d'oude wijze.
De hemel blijft geslooten.
Hou aan met nachtgeschrey,
Volhardt al stil, in 't midden
Van 't binnenkoor met my,
En zet u zy aen zy.
Bestorm de lucht met bidden.
FILOTIMIE. PIZANERS.
Jupijn Salmoneus, nu gekent in zijne waerde,
En volle majesteit door d'offerhande op aerde,
Zoo past het Juno mede aen dit Godinnendom
De heerschappyen van haer koningkrijcken om
Te deelen naer den eisch. getrouwe feestgenooten,
Die nu de rijckste kroon der Godtheit ziet geslooten
Om mijn alwaerdigh hooft, hoe zoude ick, in dien schijn
Van eere zonder gade, u niet gedachtigh zijn!
Den grootsten voeght het eerst gedienstigheên t'erkennen.
Gy Venus zult de duif en uwen wagen mennen
In Cyprus, uw gebiet, daer elck uw tortsen voelt.
Idalie, Amathunte, en Pafos zal 't gestoelt
Van uwe Godtheit zijn: het priesterdom, met huiven
En roozen om het hooft, u musch, en zwaen, en duiven
Toewijden op 't altaer, oock maght van wieroockgeur.
Uw Godtheit wort geviert de gansche weerelt deur.
Gy zult geslachten door hunne afkomst onderstutten.
Gy Pallas zult de steên met speere en schilt beschutten,
Waerin Medusaes hooft van zwarte slangen krielt.
Athene, door gewelt noch vyantschap vernielt,
Zal u in kercke en koor met blonde olijven eeren,
En onder uw gezagh veele eeuwen triomfeeren.
Diane, ontfang te leen bosschaedje, en wildernis,
En bergh, en dal, en 't Wilt, dat u geheilight is.
Men zal het wufte Wilt, met pijl of net gevangen,
Of winthont in uw kerck aen 't hoogh gewelfslot hangen,
En wijden hart en hinde en zwijn uw Godtheit toe.
Maer wie komt ginder, uit zijn' adem mat en moe
Geronnen, en verbaest het feest der Goden stooren?
Och, Elis Elis, och, nu is uw ramp geboren.
Het zijn Pizaners. hoort, wat jaeght u herwaert aen?
Och, Elis Elis, och, hoe wil dit feest vergaen?
Jupijn behoe de stadt, en 't Rijck, en alle vroomen.
De Goden hoeden ons, of 't is hier omgekomen.
Wie zijt gy, die de vreught der groote Goden steurt?
Wy boodtschappen het hof wat daetlijck is gebeurt.
De Godtheit triomfeert op haeren zegewagen.
Salmoneus, is, helaes, van Godt Jupijn verslagen.
De Koning is een lijck. Salmoneus leght'er al.
Wat stroit de Faem niet uit, de boosheit te geval!
Wy wachtten by de sluis of godtsbrugh met verlangen,
Daer Elis borgery, om hunnen Heer t'ontfangen
Gereet stont, en het volck krioelde en t'zamendrong,
d'Een ingetogener, en d'ander los van tong.
Zy duiden vast dit feest ten slimsten, of ten goede,
Daer zomtijts muitery en oproer onder broedde.
Ontzagh hielt evenwel de menighten in toom.
De midnacht quam vast aen, en koesterde den schroom,
En naerheit: het gestarnte aen 't hooftpunt stont gesteegen,
Wanneer een straetgerucht luids keels, van alle wegen,
En wijcken opstack: wijckt, ruim baen: de Koning komt:
Hy treckt den Melckwegh door. de meesten staen verstomt
Van angst, en vreezen vast voor onheil onder 't hoopen.