floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Van schreienden, en huilenden bezet,
En teer' schoon uit op hongerige koortsen:
My lust het, op het licht van offertoortsen,
Op blijden galm van vedel en schalmey,
Gelijck een bruit bekranst, van rey by rey
Bestuwt, niet zwack, maer moediger en stouter,
Mijn groene jeught de Godtheit, op het outer,
Op t'offeren. ay vader, treur niet meer:
Uw dochter schijnt geschapen tot deze eer,
Die weinigen ter weerelt magh gebeuren.
Ick sta bereit. de tijt is uit van treuren.
De hemel biet van verre my de hant,
En zijne trouw. ick kus dat diere pant,
Behoudens noch een minnelijcke bede.
Nu zijt getroost, en stel uw hart te vrede.
Een bede alleen [verdient uw kint gehoor,]
Verzoeckt het slechts, en daerop treet het voor.
De wijze sterft vrywilligh, doch voorzichtigh,
Zoo 't Godt behaeght. het sterven is gewightigh,
En van belang. de vader blijft al stil
Voor eerst vernoeght met 's dochters vryen wil.
De bede, die gy vader leght te voren,
Daer zal hy u, of uwen stoet, op hooren.
Wat billijck is, wort niet uw bede ontzeit.
Volhardt terwijl in onderdaenigheit.
De vader ga de dochter voor naer binnen.
Zoo groot een zaeck eischt rijp beraet, en zinnen.
Aertsvader Josef, och,
Zoo gy ten grave uit noch
Eens uw hooft, lang berooft van zijn straelen,
Opstaeckt in 't staetbedrogh:
Verreest gy van de doot,
En zaeght uw bloet in noot
Met gedult vaders schult gaen betaelen,
En 't yslijck slaghzwaert bloot:
Hoe zoude u 't grijze haer
Te berge staen zoo naer!
Zoudtge niet van verdriet weêr verzincken,
Uit schrick voor dit altaer?
Of zoudtge uit onverdragh
Niet schutten dezen slagh,
Eer de hant haer in 't zant quaem te klincken,
Eer 't hooft gevallen lagh?
Ter weerelt staet niet stil.
Op 's hemels ronde spil
Draeit het radt staet, en stadt ongestadigh
Door pais en krijghsgeschil.
Het groot beweeght het kleen.
Door duizent moeilijckheên
Rolt de tijt, en verslijt ongenadigh
Verbrijzelt stael, en steen.
De hooghste wijsheit, Godt
Heeft geen bestendigh lot
Hier beneên in 't gemeen toebeschoren.
In 't purper zit de mot.
De roest verteert het stael
En glans van schoon metael.
Als een klanck van gezangk in de ooren
Verdwijnt al 's weerelts prael.
Asnethe aertsmoeder, hoe
Was u zoo bly te moê,
Toen gy rijck zat te prijck, na het trouwen,
En Josef juichte toe:
Daer Faro 't bruiloftsfeest
Bekleede, bly van geest,
Om u bey aen den rey t'onderhouwen,
Als gy den hemel preest.
Hoe luttel kon men toen
Bedencken en vermoên
Dat een beelt, aengeteelt van u beide,
Zou sterven, 't lant ten zoen;
Manasse, uw outste zoon,
Zien vallen zijne kroon
In het stof, daer al 't hof dit beschreide,
Met een' bedruckten toon!
Manasses naem melt dat
De vader schoon vergat
Ongeluck, ramp, en druck, eer geleden,
Nu hy naest Faro zat,
Als 's rijcks geheimen raet,
Ten steun van hof en staet;
Tot een wijck van al 't rijck, dat verlegen
Verhongert quam om raet.
Och, moghten wy ons leedt,
Den slagh van Jepthas eedt,
Die ons smert in het hart oock vergeeten.
Wat grimt dit schouspel wreet!
Aertsvader, koom in 't licht.
Koom redt d'onnoosle nicht.
Koom ontbint 't lieve kint van dees keten.
Bewaer een' grootvaêrs plicht.
JEPTHA. HOFMEESTER.
Gy onderzocht by wijl mijn gemaelin,
Na mijn vertreck?
Ick toetste meer of min
Hoe 't lagh in haer gedachten, doch met schroomen.
Een vrou is teêr. men dorst niet nader komen,
Om achterdocht te schuwen. had zy iet
Geroken van 't genaeckende verdriet,
En hoe het kint ten berge met haer reien
Vertrock, om daer den maeghdom te beschreien;
Wat ging ons aen? hoe had men haer geredt?
Zy waer al doot, of lagh van schrick te bedt.
Nu trockze u na, tot danckbaerheit gedreven,
Om d'overhant, u weêr van Godt gegeven.
Zy smilt schier van verlangen naer het kint,
Het eenighste een, dat zy naest Godt bemint.
Ter weerelt leeft geen droever man en vader.
De rouw gaet nu in arbeit. hoe dees nader
Aen 't baeren is, hoe my de last meer smart,
En met dien last ontzincktme zin en hart.
Een ander melt zijn' rouw, magh zich verluchten,
Maer ick ontzagh en vreesde een' zucht te zuchten,
En kropte mijn verdriet in nacht en dagh.
Zy merckte al dat u iet op 't harte lagh.
Zy vraeghde eerst wat mijn moedigh hart moght prangen,
Na zulck een zege en eer, van Godt ontfangen:
Toen stelde ick mijn gelaet, gelijck een helt,
Die triomfeert, en niet als 't was gestelt,
Heel anders dan toen Ammons heir te paerde
Ons opquam, met den schitterenden zwaerde,
Godts stamhuis dreighde alleen in mijnen hals
t'Onthalzen: toenme in zoo veel ongevals
Niets overschoot dan Godt, in 't voorst' der troepen,
Met een altaerbelofte om hulp te roepen,
Op 't offren wat, ter poorte uit van mijn hof,
My eerst gemoete, alleen Godts naem ten lof.
Ick docht niet dat zy d'eerste my zou groeten,
Uit deze poort met zang en bom gemoeten,
Stof geven aen den vader, in dien staet
Van schrick en rouw, te scheuren zijn gewaet.
Ick docht niet dat mijn dochter d'offerhande
Most strecken, die zich zelf voor 't lant te pande
Zou stellen, en vrywilligh ten altaer
Zich wijden, my, gelijck een' zegenaer,
Omhelzen, als ick 't jammer quaem te mellen.
Och, sprackze, gunme alleen dit uit te stellen,
Twee maenden op 't geberght, mijn' maeghdenstaet,
Het ondergaen van 's levens dageraet,
Met mijnen rey weemoedigh te beweenen.
Och vader, badtze, och vader, rust van steenen.
Hebt gy dit Godt gezworen met een' eedt;
Ick offre Godt mijn leven, ben gereet
Te sterven, 't volck met mijne doot te zegenen,
Mijn zuiver bloet op 't lant te laeten regenen,
Te storten, al den stammen tot een' zoen.
Dus voerze heen, gaf moeder geen vermoên.
Dat jammer zou haer tijts genoegh bedroeven.
Hoe wort mijn hart beklemt, gelijck met schroeven!
Wy hadden 't u ter noot geopenbaert.
Och, Ammon rant vry Jeptha met uw zwaert
En zeissens aen: het staet hem licht te sneven.
'k Vont heil in 't velt, maer t'huis noch lust noch leven.
Een woort, uit noot gesproken, veltme neêr.
Geen Ammon dreightme nu met zwaert, en speer:
Ick heb my zelf ten vyant, sta beneepen.
Mijn eigen zwaert is tegens my geslepen.
'k Heb al den staet tot tweemael trots geredt
Uit slaverny: nu strijde ick met mijn bedt,
En erfgenaeme, en ga in haer verloren.
Ter quader uure is zy, helaes, geboren
Van my, die my alleen ten vyant heeft.
Ick heb mijn hoop en zegen overleeft.
Gy hebt voorheene u moediger gedraegen
In 't scheiden.
Zegh, mijn hartewee met knaegen
In 't hart gesmoort. het uitstel streelt de pijn,
En geeft van ver de rampen andren schijn:
Maer anders is 't van verre, en onder d'oogen
Wat anders. och, de doot grimt voor mijne oogen:
Zy tast den stam in d'afkomst aen te stout.
Mijne aders slaen: de leden worden kout,
En sidderen. noit schroomde ick onder 't horten
Der heiren, daer geheele benden storten
Rondom mijn lijf: nu treftme schrick op schrick.
Geen vader leeft rampzaliger dan ick:
Zoo 't leven heet alle oogenblick te sterven,
Versteecken van zijn hoop, en bloet, en erven.
Wat 's Jepthaes huis? een lichaem, zonder hooft.
Dit hadde ick my van Ifis niet belooft,
Maer hoopte noch uit grootvaêr Josefs asse
Op stoel te zien de glori van Manasse;
Een' die [gelijck helt Gedeon, wel eer
De koningen, gekroont langs 't roode meer
In Madian, Godts erfdeel leerde ruimen,]
Dit zeestrant zou van Filistijnen schuimen.
Nu stort dees hoop in d'asch van 't offervier,
En smoort in bloet. wat troost, wat raet is hier?
'k Heb dickwijl by den lantvooght d'eer genooten,
Dat zonder my niet wightighs wiert besloten,
Noch vast gestelt, in 's lants geheimen raet,
Tot heil des volcks, en nootweer voor den staet,
Maer vondt noit stuck, zoo zwaer in 't overweegen
Als dit. hier wil des hemels vloeck, of zegen
Op volgen. eer of schande hangt hier aen.
De schael van 't brein zal heene en weder slaen,
Haer tong u wijs, of onvoorzichtigh noemen,
Elck, naer zijn drift, dit kroonen, of verdoemen.
d'Een schat u vroom, in 't houden van Godts eedt;
Een ander schelt u godeloos, en wreet.
De Heiden, en besneden zal 't waerdeeren,
Menschofferen, en wreetheit hier uit leeren.
Een lantvooght, die de stammen zal gebiên
Naer Moses stijl, hoeft uit- en om te zien.
't Was uitziens tijt, eer wy de boogen spanden
Om Ammons heir gewapent aen te randen,
Eer Gode blint het offer wiert gewijt:
Nu is 't te spade, en uit- noch omziens tijt.
De tijt staet pal. men magh den eedt niet krencken.
't Gevolgh van 't werck geeft maghtigh achterdencken.
Want anders is 't van achter, en van voor
Wat anders. wat scherpziende ziet hier door?
't Beloven scheen u nodigh, voor het strijden:
Nu ziet gy dit van achter, dus in lijden,
Met naberouw vast na: nu druckt en smart
U dees belofte, en valt u op het hart,
Gelijck een steen. Godt wil uw hart verlichten.
Een zelve zaeck heeft menige aengezichten,
Naer datze wordt gedraeit, gewent, gekeert
Op 's menschen oogh. dit wort met rouw geleert,
En schande, en scha. zoo leert men al zijn leven.
Noch blijven wy op twijfelingen zweven.
Hier strijden twee nootpunten tegens een.
Kies een van beide, of rust, en kies 'er geen.
Die rusten moght. een dagh is haest verstreecken.
Opofferen, of uw belofte breecken
Staet hier in uw bedencken. kies, en deel.
Voor 't zweeren stont ick noch op mijn geheel.
Toen hadde ick keur te zwijgen, of beloven.
Uw vyant leght verslagen: gy staet boven:
Om jammerlijck te vallen in mijn bloet.
De zege viel my toe, op dezen voet.
Wat voet? dat gy uw dochter Godt zoudt slaghten?
Opoffren?
Noit schoot dit in mijn gedachten.
Hoet staet gy dan verbonden aen uw woort?
Mijn eedt staet vast. de Godtheit heeft gehoort
Hem wijden wat my 't eerste uit mijne poorte
Gemoeten zou.
Geen die in haer geboorte
U zalighde, en den naem van vader gaf,
Maer eer een kalf, of wat ten heuvel af
Quaem huppelen, het waer dan kalf, of stieren.
De wet beveelt de Godtheit stomme dieren
Op 't offeren.
De naem van dier is me
Den mensch gemeen, zoo wel als 't stomme vee:
En mensch en vee zijn onderdaen aen 't sterven.
Men onderscheit met recht die reden derven
Van dieren, klaer met licht van reên verlicht.
Waer is de wet, die iemant houdt verplicht
Aen 't offeren van redelijcke zielen?
Dat is geen wet hanthaven, maer vernielen.
Doch d'uitspraeck en het oordeel van de wet
Is aen den mont der priesteren gezet,
Bewaerders van de wet, en Moses boecken.
Ick rade u by den priester raet te zoecken,
En wetgeleerde, om niet zoo los te gaen.
En vinden zy dit offren ongeraên,
Hoe dan toe? kan ick staen op hun besluiten,
Hen volgen, mijn geweten gaen te buiten?
Zy zullen niets besluiten, zonder reên,
En klaer bewijs. zoo leert men onderscheên
De letter, en den zin van 's hemels woorden;
Wat offeren verschilt van kindermoorden.
Bestemmen zy dit offer met bescheit,
En schijn van reên: hun geloofwaerdigheit,
Hun aenzien geeft uw daet by 't volck een' luister,
Al dwaelde gy. de priester, om niet duister
Te wandelen, schoon hy de wet verstaet,
Gaet zelf by Godt, en zijne hut om raet.
Dus raeckt gy best dees zwaericheên te boven.
Dus wort de schult, van uwen hals, geschoven
Op 's priesters hals, indien'er is gefaelt.
Hoe heeft Godts volk in 't offren eer gedwaelt
Van Godt, die hun de wet, om niet te missen,
Genadigh schonck! in welcke duisternissen
Vervielen zy, die blint hunne eige vrucht
Het heiloos spoock opdroegen, eene vlught
Van afgoôn! kon den hemel dit behaegen?
Geensins. zijn vrucht den afgront op te draegen,
Wie zich zoo dwaes in 't offeren verliep;
Ick draegh mijn vrucht hem op, die alles schiep,
Den eigenaer en heer van alle dingen,
Die my beschutte, en Ammons maght kon dwingen.
Maer aengezien het raetzaem schijnt Godts mont
Te spreecken voor het offren; laet terstont
Den priester, en den wetgeleerde ontvouwen
Op welck een' gront dit outer staet te bouwen.
Godt stercke ons in de barning van dien noot.
Hier worstelen het leven, en de doot,
De schande, en eer, de vloeck, en zegen t'zamen,
Godtvruchtigheit, en liefde, het betaemen,
En schricklijckheên, och hartstorm al te zwaer!
Hier loopt mijn ziel, of staetheil groot gevaer
Van schipbreuck. och, wat zijde zal ick kiezen?
Godts zegen, of de gunst des volcks verliezen
Verschilt te veel: doch 't eerste weeght wel meest.
Hoe wanckelt hier mijn aengevochten geest!
HOFPRIESTER. WETGELEERDE. JEPTHA.
Hofpriester
Godt spaer' de telgh van Josef, en Manasse.
Wetgeleerde
Dat zy gelijck een ceder eeuwigh wasse,
Het gansche lant beschaduw' met haer kroon.
De hemel spaere en zegene Arons zoon,
En Levijs zoon, leitstarren der geslachten,
Die op den troost van Godt Messias wachten.
Wat hooren wy? ô onverwinbre helt,
Wat offer is 't dat uw gemoedt ontstelt?
Eischt d'Opperste danckoffer, outervieren,
Een rijcke gaef van hondert witte stieren,
Voor uwe zege, op Ammons heir behaelt;
Treck op, treck op naer Silo: daer betaelt
Elck Gode zijn belofte, en offergaven.
Zoo werde uw leedt vergeeten, en begraven,
Uw ziel ontlast van 't pack, dat heur bezwaert.
Geluckigh die aldus zijn bedevaert
Voltrecken magh met redenloze kudden,
En danckbaer al zijn hart voor Gode uitschudden:
Maer ick, helaes, ben Gode een offerboet,
Een eenigh kint, mijn ziel, mijn hartebloet,
Gehouden op te draegen, droef en druckigh.
Wie zijn geluck niet kent leeft ongeluckigh
In rijck bezit. wat baete al' s aertrijcks schat
Den eersten mensch, die 't paradijs bezat,
En onvernoeght noch, tegens 's hemels wetten,
Zijn lippen aen verboden ooft wou zetten;
Waerop Godts vloeck hem van dit erf verstack
In ballingschap, verdriet, en ongemack?
Zoo gaet het u. Godt zegende u met faeme,
En eere, en staet, en d'eenige erfgenaeme,
Uw hoop, en vreught: en wilt gy, tegens Godt,
En zijne wet, en uitgedruckt verbodt,
Haer offeren? wat plaegh verruckt uw zinnen!
Natuur leerde elck zijn kinders trouw beminnen,
Heeft kinderliefde en trouw in rots noch steen,
Maer in het hart der ouderen gesneên,
Gelijck een wet. zy planteze oock in dieren,
Die door de lucht op hunne pennen zwieren,
Of zwemmen in de zee, en watervloên,
Of weiden in geberghte, en klavergroen.
De pellikaen, by mangel van den regen,
En water, laet de jongen niet verlegen,
Maer opent zelf alle aders in zijn borst,
En tapt het bloet van 't hart, om hunnen dorst
Te lesschen, hen te spijzen met zijn spieren.
Gy hoort den leeu, en beer, en tyger tieren,
En brullen, zoo de jaeger 't nest berooft.
Wat mensch is dan zoo dol, die noch gelooft
Den goeden Godt met bloedige offerhanden
Van kinderen te paeien; zoo de landen,
Bevochtight van Eufraet, en vruchtbren Nijl,
Zelfs vreemt zijn van dien wreeden offerstijl!
De Godtheit der aertsvaderlijcke stammen
Eischt 's menschen hart, en zuivere offervlammen,
Gehoorzaemheit, en geensins menschevleisch.
Heeft Abraham, op 's hemels last en eisch,
Zijn' eenigen en lieven eerstgeboren,
Waerin hem zulck een zegen was beschoren,
Niet op den bergh gevoert, op 't hout geleit?
Stont Abraham niet willigh, en bereit
Om Isack met zijn blanck geweer te treffen?
Was 't gruwelijck? hoe loven en verheffen
Dan engelen en menschen hem zoo hoogh?
De Godtheit zagh met haer genadigh oogh
Dit aen, verboodt by tijts den zoon te dooden.
Godt had nochtans dit offer hem geboden.
Tot eene proef van's mans gehoorzaemheit,
Geloof, en trouw, die, meer dan os, en geit,
En stier, en ram, den oppersten gevallen;
Want d'opperste behoeft nog vee, noch stallen:
De Godtheit eischt gehoorzaemheit, en 't hart.
Daer deert het my. dat is het dat my smert.
Wat smert u?
Dat ick Godt verongelijcke,
Zoo 't hart hem niet gehoorzaeme, en dit blijcke
Doer 't offer, hem belooft voor d'overhant.
Ick steecke in schult: belofte is een verbant.
Hier staet mijn ziel geketent, en gebonden.
Gy hebt door die belofte u onderwonden
Het geen noit mensch vermoght?
Ben ick geen heer
Van mijne vrucht?
Zoo verre het tot eer
Der Godtheit streckt: nu streckt uw dwaes beloven
Ten laster van Godts naem en eer daer boven.
Indien gy dees belofte uitwercken zult,
Uw ziel vervalt dan allerdiepst in schult.
Is 't redelijck zijn' dieren eedt te breecken?
Volbrengt gy dien, de hooghste zal het wreecken.
De wetbelofte is vast by Godt gestelt.
In billijckheit; geen reuckeloosheit gelt,
Noch kan voor Godt bestaen, in geene wijze.
Het voeght niet dat een vorst zich zelven prijze:
Maer gy, die licht en duisternissen scheit,
Alziende Godt, ô aldoordringentheit,
O engelen, in 't eeuwigh licht, daer boven
Zoo hoogh verlicht, gy weet hoe mijn beloven,
In 't dringenste en in 't nijpen van dien noot,
Uit loutre liefde, en gloênden yver sproot,
Om Godts altaer en erfdeel met deze ermen
Te zuiveren, en geensins in t'beschermen
Van Moses wet t'ontbreecken, na een juck
Van achtien jaer, te jammerlijck in druck
By 't volck bezuurt. hoe kan een rein geweeten
Godts weldaên, en zich zelf zoo gansch vergeeten!
Wy volgen u, zoo ver het Godt gehengt.
Uw yveren was loflijck, maer gemengt
Met onverstant.
Uw ooghmerck was Godt eeren:
Maer 't middel strijt recht tegens Godts begeeren.
Wat middel kan my van dien bant ontslaen?
Danckofferen, dat wettigh magh bestaen.
Mijn heilige eedt is my een wet geworden.
Een gruwelwet. zy strijt met Moses orden,
En Godts verbodt, raeckt Godt aen zijne kroon.
Hoe luidt dan dit verbodt?
Gy zult niet doôn.
Ick ben hier zelf gewettight tot 's lants rechter.
Op dat gy 't recht hanthaven zoudt: en echter
Beneemtge uw huis het recht, te byster blint.
't Is billijck dat de wet en 't recht begint
Van 't hooft des rechts, indien dit qualijck oordeelt,
Zoo sterckt de mont van 't recht, door zulck een voorbeelt
Het onrecht, om met wetteloozen toom
Het ongelijck te volgen, zonder schroom.
Godt wort, indien een staetloos man verbastert
Van zijnen plicht, ontheilight, en gelastert,
Maer allermeest zoo 't hooft van 't vry gebiet
Hier afdwaelt: want al 't volck, dat op hem ziet,
Wort schandelijck ge-ergert; dat verloopen
Te gulziger, als water, ingezopen.
Dat evel kruipt van 't hooft door al de leên,
Gelijck de wolf, of kancker. geef dan geen
Aenvoedtzel tot misbruicken, en schandaelen.
Moght ick dees schult zelf boeten en betaelen
Met dezen hals, wat waer het my een vreught!
Haer leven hangt aen uwen wil. gy meught
Haer spaeren.
Wie kan my dees schult vergeven?
Godts priester. hy ontslaet u: laetze leven.
Ontsloeghme mijn geweeten?
Wat is dit
Geweeten, dat wijt afdwaelt van Godts wit?
Men magh geen quaet met schijn van goet verbloemen,
Onweetenheit een rein geweeten noemen.
Wilt gy naer een gerust geweeten staen,
Volgh 's hemels wet: want onrust vangt eerst aen,
Zoo ras men wijckt van Godts gezetten regel.
Een drift van Godt inwendigh steeckt het zegel
Aen 't werck, waerin men zijn genegentheên
Versterft, en breeckt, ten prijs van Godt alleen.
Zegh Godt ten vloeck. zoo tergt men 's hemels toren.
Laet d'uitspraeck des aertspriesters hier op hooren.
Heel gaerne, indien dit offer uitstel lijdt.
Men borght een schult, noch schelt men die niet quijt.
Een dagh of vijf is haest voorby gegleden.
De tijt is uit: nu gelden geen gebeden.
d'Aertspriester wort geraeckt in deze daet.
Godt is mijn burgh, en vaste toeverlaet.
Zult gy zoo los 's aertspriesters raet versmaeden?
Ick heb my nu met Godt hier op beraeden.
d'Aertspriester is tot middelaer gezet,
Om, tusschen Godt en ons, door zijn gebedt
En offerhande alle ongelijck te slechten.
Hy is gestelt tot rechter, om te rechten
In 't heilighdom, naer eisch van elcke zaeck,
Wanneer Godts boeck een tong eischt, en een spraeck,
De boeckstaef wort misduit door avrechts spellen.
Hy magh geen punt in Moses bladt herstellen,
Maer houden elcks betekenis in kracht.
Hy zit naest Godt op stoel, als eerste maght,
Behantvest met het recht van doot en leven.
Vertrouw hy zal u haest eene uitkomst geven,
U redden in dit hachelijck geval.
Verzuimt gy 't, denck dat u dit rouwen zal.
Mijn hart wert sterck van 's hemels geest gedreven,
Toen ick, getroost te sterven, of te leven,
Godts volck, en Godt ten dienste, heenevoer,
Den oppersten eene offerhande zwoer
Te heiligen. nu buiten mijn vermoeden
Dit uitvalt, en d'onnoosle maeght moet bloeden,
Vertroostme dat Godts geest mijn' yver steef.
d'Aertspriester hou zijne eer, en waerde: ick leef
Nu raet met Godt: hier gelt geen tegenreden.
Gy zult met uw Levijten 't feest bekleeden,
En 't offerlam geleiden aen mijn zy.
Ontschuldigh ons.
Ick neem den last op my.
Laet d'opspraeck vry alleen op Jeptha kleven,
Alle eeuwen vry hun oordeel hier op geven.
Dit vonnis houdt zijn kracht: het leght gevelt.
Ontschuldigh ons genadigh, braefste helt.
Hoe wil de stadt en 't lant hier over krijten!
Ontwijt men dus den vryburgh der Levijten,
De hooge school der wetgeleertheit! och,
Bedenck u: staeck dit gruwzaem opzet toch.
De zon is hoogh; het hof verwachtme binnen.
Wat gaet ons aen?
Wat zullen wy beginnen?
Mijn Jonathan, trouwhartighste Levijt,
Beschry terstont den postmuil. vliegh den tijt
Met kracht voorby. ontdeck mevrouw dees treken.
Zoo zy haer kint wil levend zien en spreecken,
't Is tijt, hoogh tijt, om herwaert aen te spoên.
Zy juicht in 't heir, en heeft geen quaet vermoên.
Men triomfeert om d'Efraïmsche bossen.
De moeder kon misschien haer kint verlossen.
HOFPRIESTER. HOFMEESTER.
Hofmeester, waer verzeilen wy alreê?
Hy hoorde u?
Ja, gelijck een rots in zee
Naer 't barnen en gebruisch der baren luistert.
By vlaegen wort de klaere zon verduistert
Van eene wolck: noch breecktze na of voor
Met eene strael, ter zijde of elders, door:
Maer 't licht van 't brein is hier te dicht besloten.
Nu drijft hy noch dat wy altaergenooten,
Wy priesters, wy Levijten [uitgelot
Om, onderdaen en zedigh, onder Godt
Alleen te staen, en zijne stedehouderen
d'Aertspriestren,] dit met onzen hals en schouderen
Zelfs stutten, en dien kindermoort bekleên.
Hofmeester, denck, ay denck waer wil dit heen.
Hy, van een' geest der dwaelingen gedreven,
Pooght zijne drift een' schoonen schijn te geven
Door ons gezagh: en worden wy gedaeght
Te Silo: zoo ons Amarias vraeght
Op welck een' voet wy, tegens Moses regelen,
Oock zonder 't hoofd te kennen, dit bezegelen,
Dit stercken met ons tegenwoordigheit:
Wat middel om, voor Arons stoel, dit pleit,
Dit bloedigh pleit, rechtmaetigh uit te voeren?
Ontvaltge hem, het zal den staet beroeren.
Bestemmen wy 't, de godtsdienst krijght gewis
Een schantvleck, die niet af te wasschen is.
Hy draegh' de schult, die niet voor u wll buigen.
Laet voor 't hofgerecht betuigen
Dat gy hier toe geperst wort. scheur uw kleet,
Tot een bewijs van rouw, en harteleet.
Hoe durf de vorst Godts volck zoo lastigh vallen?
De vorst draeght eerst den zwaersten last van allen.
De vader sterft de doot, in 's dochters smert,
Dies trapt hem, schoon gy recht hebt, niet op 't hart.
Hy heeft al 't lant, den godtsdienst eerst, verdaedight,
Het priesterdom behantvest, begenadight,
Uwe inkomst, noch uw tienden noit besnoeit
In oorloghslast. gy zaeght hem noit vermoeit
In 't yveren, en menighmael in traenen,
Of blijdelijck de feest, en nieuwe maenen
Toejuichen, met de vreught in 't aengezicht.
'k Verzwijgh hoe hy de wetschool bouwt en sticht,
En luistert naer den mont der wetgeleerden,
Afkeerigh van waenwijzen, en verkeerden.
Zoo raetge ons niet te treên in dit geschil?
Om 's vaders, of ten minste om 's dochters wil.
Uw byzijn zal haer troosten in dit lijden,
Uw zegen haer in 't uiterste verblijden,
Om moediger naer 't hofaltaer te treên.
Hoe draeghtze zich?
Groothartigh, niet als een
Die sterven moet, maer rustiger, en stouter.
Op 't voorhof staet, helaes, het deerlijck outer
Met rijs gedeckt, waerop zy knielen zal.
Dit worstelperck des doots is overal
Met maeghdepalm bestroit, in geen saizoenen
Verwelckbaer; zuil en hofmuur met feestoenen
En hoftapijt behangen in 't vierkant.
Natuur en kunst ontzeggen niet de hant
Te houden aen den schouburgh, die het leven
Aen menigh moort-en-treurtooneel zal geven;
Zoo menighmael godtvruchtigh dichtvernuft
Den treurtoon, die alle andren toon verbluft,
Op Jeptha zet, in tijt van pais, en stilten,
Om 't volck te zien in bloet aen traenen smilten,
Den schouwburgh root geverft in maeghdenbloet:
Want schreien is oock aengenaem en zoet,
Zet hartewee, lang aengegroeit by droppen,
Met kracht van 't hart, na'et langkzaem innekroppen.
Hoe kleetze zich? ich denck geheel in rouw.
In bruitsgewaet, als eene die haer trouw
En blijde hant den bruidegom zal schencken.
Hier komt noch doot, noch leven in bedencken.
De lelien van gout, in 't sneeuw gespreit
Van 't onderkleet der maeght, haer zuiverheit,
Onnozelheit, en vast geloof afmaelen.
Het opperste gewaet, vol zonnestraelen
In purper, en doorgloeit van 't zonneroot,
Sleept achter na, vloeit met zijn' rijcken schoot
Van vore om laegh. geen ring, noch halskarkanten
Van perlen, noch onschatbre diamanten
Ontbreecken hals, en hant. het blonde haer,
Met geur gepoêrt, vloeit neder, als een baer