floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
't Slaat alles op die maar' met nieuwe drift aan 't muiten.
Elk eischt, daar hy alreeds den vyand waant te zien,
Een' dapper' Veldheer om zyn heir het hoofd te biên.
Men hoort een' onverlaat, in 't midden van de schaaren,
Adolf van Gelder naauw' dien eerrang waard' verklaaren,
Of alles wedergalmt van 't juichen van 't gemeen.
't Roept all': Adolf! Adolf! Hy is 't, en hy-alléén,
Die tegen Vrankryks magt den Landzaat kan verweeren.
Hy is vol moeds en vuurs, geschapen tot regeeren.
Heeft hy zyn' Vaders kruin den Hertogs hoed ontroofd,
De Gryzaart was te zwak: die hoed voegde op zyn hoofd;
Vorst Karel-zelf scheen zich aan zyne zy' te voegen,
En had den jongen Held zien heerschen met genoegen,
Waar' Gelders heerschappy hem-zelv' niet aangeboôn.
Straks wierd Adolf gedoemd, als een ontaarde Zoon,
Om dus zyn erfdeel aan Bourgondiën te snoeren.
Gesteld hy liet te sterk door heerschzucht zich vervoeren;
Hy heeft die misdaad in den kerker lang geboet;
Hy is vermaagschapt aan Vorst Karels edel bloed;
Hy zal 't verdedigen. Men spreekt, en vliegt met hoopen
Naar zyn gevangenis; de poort word opgeloopen;
En Vorst Adolf, die nooit dien omzwaai had verwacht,
Word Opperhoofd des Raads en Veldheer in deez' nacht.
ô Doodelyk bericht! Nu is myn ramp volkomen.
Ach! zal Adolf, die nooit zyn heerschzucht in kon toomen;
Die al de rechten van natuur en pligt verbrak;
Zyn' gryzen Vader boeide en van 't gezag verstak,
En nooit te dwingen was dan door een' engen kerker,
Het hoofd zyn van myn' Raad, des Landzaats heilbewerker;
Zelfs zonder aanzien van myn' rang en wettig recht,
En zonder dat de Raad zyn zegel hier aan hecht!
Waar wil dit eindlyk heen? Moedwillige onderzaaten!
Ontziet ge uw Hertogin, noch 't hoog gezag der Staaten?
Verdwaalde Gentenaars! hoe dwaas zyt gy beraên!
Die keuz' zal my en u op bloed en traanen staan.
Dees omkeer zal Adolf nog meer dan ooit ontsteeken.
Hoe wreed zal zich zyn woede op al uw vrienden wreeken!
Zyn woeste staatzucht, die zich nooit bepaalen laat,
Dreigt met een wis bederf u en uw' gantschen Raad.
Men berg' hen die de zy' van uwen Vader sterkten,
En voormaals tot den val van Gelder medewerkten,
Eer zyn wraakzuchtig hart het wyken hen belett'.
Die wraak dreigt Himbercourt, zy dreigt ook Hugonet.
Tegen Saint Paul.
Adolf zal, ducht ik, nooit dit stuk aan hen vergeeven.
Ach! waarde Vriend! kan 't zyn, zorg voor hun beider leven;
Raad hen te vluchten, zo de vlucht hen mooglyk is.
Myn magt schoot ligt te kort tot hun behoudenis.
Wie weet, helaas! wie weet wat lot ik-zelf moet vreezen!
Schep moed; Adolf zal hier alleen geen meester weezen.
Gy hebt een' Vriendenstoet, wier trouw in 't ongeval,
In weêrwil van zyn magt, u onderschraagen zal.
Ik gaa om Himbercourt en Hugonet voor 't woeden...
Maria, Margareta, Saint Paul, de Heer van Ravestein.
Ravestein
Vertoef. Helaas! het is te spade om hen te hoeden.
De woeste Adolf, by wien noch deugd noch wysheid geld,
Heeft die getrouwen reeds in ketenen bekneld.
Hoe! hy? Myn Vrienden! Ach! wat spoorloos onderwinden!
Ik zag hen beiden, op 't bevel van dien ontzinden,
In hunne rust gestoord, in deerniswaarden staat,
Bestorven in 't gezicht, voortsleuren langs de straat;
Terwyl hen 't wuft gemeen verguisde en hoonde en smaadde,
En met den schandnaam van verraaders overlaadde.
tegen Maria.
Helaas! hoe red gy hen?
ô Doodelyke smart!
Hun beider ramp valt me als een donderslag op 't hart.
Niet dat ik hoopen dorst dat hen Adolf zou spaaren;
Maar ach! wie dacht dat hy zo ras zich zou verklaaren?
Hy is nog naauw' verlost uit zyn gevangenis,
Of toont door dit bestaan hoe woest zyn inborst is.
Hy heeft reeds veelen der Bourgondische Edellieden
't Vertoeven in de Stad op lyfstraf doen verbieden.
Den Raad is binnen 't uur 't vergadren aangezegd.
Hy heeft het op 't bederf van de onzen toegelegd.
Men twyfel des niet meer, en poog' zyn woên te stuiten.
Tegen Ravestein.
Wat best bestaan?
Men kan bezwaarlyk iets besluiten
Vóór dat ons blyk' hoe 't in het heir des Konings staat,
En wat thans Gelder ons zal voorslaan in den Raad.
Ik zorg dat veelen daar, door zelfbelang gedreven,
Niet zullen onderstaan Adolf te wederstreeven:
En word hy meester van den Raad, als van 't Gemeen,
Dan zal hy niets ontzien.
Waar zal 't in 't einde heen?
ô Vaderlyk paleis, getuige myner traanen!
Leed ooit Vorstinne in u zo veel door onderdaanen?
Ach! kon myn Vader, thans in wenschelyker lucht
't Verdelgen van zyn Land en onzen ramp ontvlucht,
Den Raad nog als voorheen op zyne stem doen beeven,
Nooit wierd zo groot een smaad zyn Dochter toegedreven.
Nu is 't ontzag hier uit; nu hoont men zonder vrees
's Ryks Erfgenaame, een maagd, eene ouderlooze wees.
Niets dan kloekmoedigheid kan deeze rampen weeren.
Schroom niet den aandrang van 't geweld met kracht te keeren.
Men toets', zo ras men kan, wie onze vrienden zyn.
Uw Broeder eerst vooräl.
Helaas! 't heeft weinig schyn
Dat zich de Kleefsche Vorst aan onze zy' zou voegen;
Zyn hart voed tegen my een hevig ongenoegen,
Omdat ik weiger met zyn' Zoon in d'echt te treên.
Hy week naar zyn gewest, in spyt van elks gebeên.
Zo hy ontdekt dat ik, door uwen raad gedreven,
Besloten had de hand aan Vrankryks Prins te geeven,
Wat zal zyn gramschap, zyn verbittring niet bestaan!
Hy kan nooit, zonder 't zyne, uw staatsbelang verraên.
Schoon zyne oploopendheid ons 't ergst van hem doet schroomen,
Ik ken zyn hart; zyn deugd zal haast die drift betoomen.
Hy kan nooit dulden dat Adolf door woest geweld
Dit hoofdloos Land beroert, en alles wetten stelt;
Veelëer...
Montvoort genaakt. Hy schynt geheel verslagen.
Maria, Margareta, Ravestein, Saint Paul, Diderik van Montvoort.
Diderik
Adolf van Gelder eischt dat ik gehoor zal vraagen.
Hy toeft hier voor de poort, verzeld van sterke wacht.
Hoe! in dit uur?
Gehoor, in 't holste van den nacht?
Hy toeve tot den dag.
Ik raad u hem te hooren.
Weläan, hy koom'.
Maria, Margareta, Ravestein, Saint Paul.
Helaas! wat lot is my beschoren!
Betoon uw' eedlen aart, en smoor met zorg uw smart.
Men toetse met beleid wat omgaat in zyn hart.
Hy is, door zyne drift, onmagtig zyn gepeinzen,
Schoon hy zich zulks verbeeld', voor ons gezicht te ontveinzen;
Dus kan men zien wat weg men veiligst in moet slaan.
Hy nadert. Zyn gezicht-alléén jaagt siddring aan.
Maria, Margareta, Ravestein, Saint Paul, Adolf van Gelder, de Graaf van
						Campobasse, Willem van der Mark, Gevolg.
Prinses! gy ziet me uit naam des Landzaats herwaart treeden,
Die, moê van 't wanbedryf en de onrechtvaardigheden
Van uw Bestierders, my in vryheid heeft gesteld,
Opdat ik voor zyn recht zou stryden in het veld,
En waaken in den Raad, en u ten schutsheer strekken.
Kon my de Burgery dat oogmerk niet ontdekken?
Het waar' my lief geweest, en u tot grooter eer
Zo u een Raadsbesluit had vry gesteld, Mynheer.
De Landzaat kent den Raad en ook des volks belangen.
Ik zat ontwyfelbaar nog in dit uur gevangen
Indien ik myn ontslag gewacht had van dien kant.
Dan hoe dit weezen moog', dit ongelukkig Land,
Beroofd van zynen Vorst, heeft grooter hulp te wachten
Van myne ervaarenis dan van uw zwakke krachten.
't Ontbrak my aan geen hulp om Vrankryk 't hoofd te biên.
Geen teedre vrouw kan hier haar wetten doen ontzien;
Zy moet, gedwongen, schoon 't haar heimlyk mogt mishaagen,
Zich altoos naar den raad van haar bestierders draagen,
Die, door regeerzucht of door eigenbaat verheerd,
Met vreugd den vorm des Staats gestaêg zien omgekeerd;
By ieder ommezwaai een' hooger rang bedingen,
En altoos winnen by de staatsveranderingen.
U dient een schutsheer, die, door list noch eigenbaat
Gedreven, 't nut bedoel' van u en deezen Staat;
En al zyn vlyt besteede in voor uw heil te waaken,
Eer vleijers dit gewest en u rampzalig maaken.
En wie is meer bekwaam om u en Nederland
Te hoeden voor 't verderf, dan ik, uw Bloedverwant;
Die, hoe veröngelykt, nog zorgt voor uw belangen?
Gy naamt ligt door die zorg myn Vrienden reeds gevangen.
Gy toont my al te klaar, door die verhaaste daad,
Wat my en dit gewest van u te wachten staat.
Zo ik my veilig op uw toezicht kan verlaaten,
Waarom verklaart ge u niet bezadigd aan de Staaten?
Waarom aanvaart gy eene onwettige oppermagt?
Indien hun wysheid u den eerrang waardig acht
Waartoe u 't volk verheft, zal ik my mooglyk wennen
Om als beschermer van myn Landen u te erkennen.
Tot aan dat oogenblik erken ik, 't belge u niet,
Niets dan der Staaten recht en 't myne, in myn gebied.
Het uitstel zou dit uur de rampen slechts verzwaaren.
De breede Raad zal vóór den morgenstond vergaêren.
Men stelle een oogenblik 's volks yver aan een zy'.
Indien ge uw heil waardeert, betrouw u-zelf op my.
Ik heb u, als myn Nicht, steeds vriendschap toegedraagen;
Schoon ik my van 't gedrag uws Vaders moest beklaagen;
Schoon hy my, tegen recht, myn vryheid heeft ontroofd,
Die vriendschap wierd voor u nochtans niet uitgedoofd;
Uw denkbeeld troostte my in myn' benaauwden kerker.
Myn tederheid groeide aan, en wierd gestadig sterker;
En somtyds vleide ik my, schoon tegen allen schyn,
Dat Karels Ersprinses nog eens myn Bruid zou zyn,
En de eens verbroken band der vriendschap weder heelen.
Myn heimelyke wensch is thans de wensch van veelen.
De schrandersten des volks begeeren deezen Echt.
Zo blyve Gelder en Bourgonje saamgehecht.
Aanvaard myn hand, Prinses, en met myn hand myn trouwe.
Is 't mooglyk, Hemel! dit ontbrak nog aan myn' rouwe.
Zoude ik u huwen, u, wien 't onbesuisd geweld
Van muiters, tegen recht, in vryheid heeft gesteld;
Die u hun hoofd verklaart, door heerschzucht aangedreven;
Die myne vrienden boeit, en toelegt op hun leven?
U, die, in vroeger tyd, door schuldeloozer min,
Myn Vaders Zuster groette als eerste Gemalin?
Verban dit huwlyk vry voor eeuwig uit uw zinnen.
Ik ken uw' aart te wel om immer u te minnen.
Zo weigert gy myn trouw, die u word aangeboôn?
Het denkbeeld van dien echt verstrekt my zelfs tot hoon.
Was 't hieröm dat ik op uw zorg my moest betrouwen;
Dat ik myn vrienden als gevaarlyk moest aanschouwen,
Opdat gy, langs dien weg, myn' zetel op zoud treên?
Uw oogmerk is ontdekt; ik zie door 't veinzen heen.
Gy roemt belangeloos voor 't heil myns Lands te waaken,
Om u, ten koste van myn erfdeel, groot te maaken.
Ik zie nu de oorzaak klaar van 's volks oproerigheid.
Uw vrienden hebben 't loos tot muitery verleid;
Hun dolheid aangehitst en hen in 't bloed doen baaden
Van de Edelsten des Lands, van zesëntwintig Raaden.
Nu geld het Hugonet en Himbercourt, wier trouw
Ik als myn jongste steun in mynen ramp beschouw.
Hun deugd staat u in 't licht.
Hoe! pleit ge voor verraaders?
Ik pleit met billykheid voor vrienden mynes Vaders.
Was myne liefde u zo afschuwlyk niet, misschien
Zoud gy hen, u ter gunste, eerlang ontslagen zien.
Gy, die myn inborst kent, durft gy met reden hoopen
Dat ik die Helden door een misdaad vry zou koopen?
Durft gy vermoeden dat hun nooit geschonden trouw
Een weinig levens tot dien prys begeeren zou?
ô Neen. Myn teder hart, hoe sterk tot hen genegen,
Wil hen niet redden dan langs schuldelooze wegen;
En hun grootmoedigheid, die al uw magt trotseert,
Hoopt op geen uitkomst die hun Landgravinne ontëert.
Indien ge u voor altoos niet zoekt gehaat te maaken,
Doe zonder zelfbelang dan straks hun boeijen slaaken.
Versmaad 's volks wufte gunst en 't wetteloos gezag,
En toon hoe veel de deugd op uw gemoed vermag.
Ik weet wat u beweegt om my dien raad te geeven,
En u met zo veel zorg doet pleiten voor het leven
Van twee verraaders, door uw vrienden onderstut.
Maar zo ge uw heil waardeert en 't algemeene nut,
Beveel hun lot aan 't recht, en dank myn teedre liefde
Die u een' hoon vergeeft die my zo vinnig griefde.
Ik hoop u weêr te zien, doch in bedaarder staat.
Vaar wel, Prinses.
Tegen Ravestein en Saint Paul.
Ik wacht u beiden in den raad.
Nu blykt ons zonneklaar wat hy heeft voorgenomen.
Wy hebben van zyn drift het allerërgst' te schroomen.
Hy momt het blind gemeen door zyn geveinsde min,
Doch heeft geen ander doel dan door uw' echt, Vorstin,
Het eens verloren recht op Gelder weêr te krygen,
En zelfs, als uw Gemaal, ten zetel op te stygen
In Neêrland, Vlaandren en 't Bourgondische gebied.
Wie zal hem stuiten, die volstrekt zich meester ziet?
Ach! geef my raad hoe ik myn vrienden zal bevryden,
En 't haatlyk huwlyk met dien Dwingeland vermyden.
Men heeft Vorst Lodewyk all' wat men kan geboôn.
Indien hy tot dien prys uw' echt met zynen Zoon
Niet goedkeurt, is van hem noch troost noch hulp te hoopen.
Hy zoekt in Vlaanderen en Brabant slechts te stroopen,
Opdat, terwyl hem daar uw oorlogsmagt bevecht,
Hy u Bourgonje ontrukke, en 't aan zyn Staaten hecht'.
Daar dreigt Vorst Lodewyk myn Staaten in te dringen;
Hier staa ik 't woên ten doel' van snoode muitelingen;
Myn trouwste Raaden zyn gekluisterd of geslagt.
Ik-zelf vind my bezet door 's Dwinglands overmagt.
Myn vrienden, die in 't leed my moesten onderschraagen,
Verdubblen 't zwaar gewigt van myne ondraagbre plaagen.
De Kleefsche Vorst begeert, zyn' onderstand ten loon,
Dat ik myn hand verbinde aan zyn' onwaarden Zoon,
Dien all' wat deugd waardeert om zyn gedrag moet haaten.
Waar vinde ik hulp! wie red myn Raadsliên? Wie myn Staaten?
Gy waart voorheen verloofd aan Maximiliaan:
Indien gy tot een' echt met hem kost overgaan,
Was hy 't alléén misschien die uwen ramp kon stuiten.
Ach! kan ik tot een' echt in deezen staat besluiten;
Beroofd van onderstand, en in myn Hof bezet,
Daar elk myn treden telt en op myn daaden let?
Ik zwyg dat ik hem nooit aanschouwde; wy, Vorstinnen,
Zyn, daar 't het staatsheil geld, slechts prachtige slavinnen,
Wier keur men aan 't belang opöffert, hoe 't haar rouw'.
Ach! zou dit echtverbond de wankelbaare trouw
Van uwen Broeder niet onfeilbaar doen bezwyken?
Waar berg ik my, helaas! als al myn Vrienden wyken!
Prins Maximiliaan wierd in zyn prille jeugd
Veel minder door uw' staat bekoord dan door uw deugd.
Hy heeft belangeloos zyn liefde u opgedraagen.
Gy hoort Europe alöm van zynen lof gewaagen.
Uw hart bevind zich vry in 't midden van den drang
Der minnaars, die uw trouw slechts wenschen uit belang.
Wat wederstreeft dien Prins? Zyn deugd zal u bekooren.
Gy waart aan hem verloofd. Hy is voor u geboren.
Al uw geluk hangt af van een gewenscht besluit.
Besluit dan, op myn' raad, en voer het moedig uit.
De Kleefsche Vorst, die, door 't belang zyns Zoons gedreven,
Uw zyde koos, mooge u getrouw zyn of begeeven,
Gy wint des Keizers hulp onfeilbaar door dien echt,
Dewyl uw staatsbelang aan 't zyne word gehecht.
'k Weet dat veel Eedlen reeds zich voor die trouw verklaaren.
Kuik, Egmond, Kraanendonk, Nassauw, de Wassenaaren,
Gruithuizen, Brederode, Oudshooren, Arkel, Loon,
De Weldrens, Batenborg, en Borslen met zyn' Zoon;
Zy zullen allen, aan een' zelfden disch gezeten,
Het Hoeksch en Cabeljaauwsch om uw behoud vergeeten;
De twisten smooren, door wier woeden jaaren lang,
Gantsch Neêrland scheen gebragt tot zynen ondergang.
Vertrouw uw zaak aan hen, en doe hen heimlyk hooren
Wien gy vrywillig hebt ten Bruidegom verkoren;
Zo bied hun heldenvuist hem ylings onderstand;
Zo ziet ge op 't overwachtst een wonder van hun hand.
Veel andre Grooten, die, door blinde vrees gedreven,
Den woedenden Adolf aan u ten Egaê geeven,
Onkundig dat uw hart van zyne liefde gruuwt,
Verdeeld in hunne keus, voldaan wanneer gy huuwt,
Zyn ligt te winnen om uw wenschen te onderschraagen,
En goed en bloed voor hem dien gy verkiest te waagen.
Weläan, men toets' hun hart na 't scheiden van den Raad,
Opdat ik uitkomst vinde in myn' benaauwden staat.
Indien myn trouwverbond tot 's Landzaats heil kan strekken,
En Gelder buitensluit, zal ik my niet onttrekken.
Myn schuldloos hart zweert hem, aan wien het zich verbind,
Een duurzaame achting toe ofschoon 't hem niet bemint.
Vertoeft niet langer. Gaat de driftige besluiten
Des woedenden Adolfs en zyner vleijers stuiten.
Paart schranderheid met moed; zo zien wy Hugonet
En Himbercourt misschien nog uit zyn magt gered.
Ik-zelf zal in den Raad op 't onverwachtst verschynen,
En zien wat ik vermag voor my en voor de mynen.
Adolf, Campobasse.
ô Ja, ik zal eerlang de jonge Hertogin,
Door nutten dwang geperst, doen stemmen in myn min,
Schoon zy zich openlyk daar tegen durft verklaaren.
Niets dan haar' echt met my kan haar gezag bewaaren.
Ik ben myn vryheid aan uw zorg en vlyt verpligt;
En zo ik zegevier op d'afkeer van myn Nicht,
En my tot heerscher zie in deezen Staat verheven,
Is hier geen waardigheid waarnaar gy niet moogt streeven.
Campobasse
'k Verlaat my op uw gunst, verheugd dat myn beleid
Uw vryheid heeft bewerkt door 's volks oproerigheid.
Het dom gemeen beseft het oogmerk niet der Grooten;
Het voert doldriftig uit wat ze in 't geheim beslooten;
En blyft, terwyl 't zyn drift den ruimen teugel viert,
Onkundig dat zyn woede onzichtbaar word bestierd.
Uw Vrienden hebben 't volk tot muiten aangedrongen,
Opdat de magt wierde aan Vorst Karels Raad ontwrongen.
Een groot deel van dien Raad is door 't gemeen geveld,
Nadat men 't hen had als verraaders voorgesteld:
Men vond niet eer geraên uw' engen boei te slaaken.
Doch nooit kunt gy de vrucht van onze ontwerpen smaaken,
Zo gy van Hugonet en Himbercourt, wier raad
Uw' ramp berokkend heeft, niet spoedig u ontslaat.
Hun vonnis ligt geveld. 'k Had hen den dood gezworen,
Indien ik immer my de vryheid zag beschooren.
Die snooden hebben steeds myns Vaders zy' gesterkt,
En tot myn hechtenis baldadig meêgewerkt.
Geloof myn woord; gy zult deez' dag hen nog zien slagten.
Gy hebt in dit bestaan geen' tegenstand te wachten.
De Raad is reeds getoetst; 'k staa in voor aller stem.
Doch Ravestein ontrust me; ik vrees met reên voor hem.
Hy is, als Kleef, ô Vorst! Mariaas Moeders Broeder;
En zy waardeert hem als haar' trouwsten Staatsbehoeder.
't Verschilt my niet of hem Maria dierbaar acht:
Hy is een vreemdeling, en heeft hier weinig magt.
Zo hy my tegenstreeft, men kan hem ligt doen vangen.
Ik vrees Saint Paul veel meer, die hier aan zyn belangen
Al de Adel houd verknocht. Lok hem op onze zy';
Betoon hem heuschheid; laat hem d'uit- en ingang vry.
Hy wyt aan 't schuldig Paar het deerlyk lot zyns Vaders.
Weläan, men doe hen straks verwyzen als verraaders.
De brief van Lodewyk, die 't volk u overgaf,
Bewyst hun beider schuld, en vordert strenge straf.
Na hunnen val, Mynheer! kan niets uw huwlyk weeren;
En Hertog Karels Weêuw, die 't all' hier wil regeeren,
Moet zelf, schoon ze aan 't belang van Vrankryk is gehecht,
De Telg van haar' Gemaal beweegen tot uw' echt.
De Raaden naadren ons. Myn Vriend! versterk myn poogen.
Adolf, Campobasse, Ravestein, Saint Paul, van der Mark, Raaden.
Standvaste Zuilen van Mariaas Staatsvermogen,
Wier onverwrikbre trouw haar' achtbren zetel stut,
En onöphoudlyk zorgt het algemeen ten nut!
't Verbaaze u niet dat ik dus t'ontyde u doe wekken.
De nood eischt spoed. 'k Heb u een snood verraad te ontdekken.
Elk plaatse zich, en lette aandachtig op het stuk.
Nadat uw strydbre Vorst, door 't wankelbaar geluk,
Op zynen jongsten togt, rampspoedig wierd verlaaten,
Sloeg Himbercourt u vóór, dees hoofdelooze Staaten,
In ramp gedompeld door 't verliezen van den slag,
Te redden, kon 't geschiên, door een gewenscht verdrag;
Om langs dien weg de magt van Lodewyk te stuiten,
En in Mariaas naam met hem den vreê te sluiten.
Uw deugd, die niets zo hoog als 's Lands behoud waardeert,
Heeft hem en Hugonet met last daartoe verëerd.
Maar deeze lettren doen, tot 's Lands geluk, u weeten
Hoe die verraaders zich in 's vyands leger kweeten;
Hoe Vrankryks Heerscher om bescherming wierd verzocht;
't Bourgondisch Erfgebied met Neêrland hem verkocht;
En Hertogin Marie, uw wettige Vorstinne,
Aan 's Konings jongen Zoon verloofd als Gemalinne.
Men heeft, ten blyk' hoe waard my 't heil des Landzaats is,
Hen op myn' last gevat: zy zyn in hechtenis.
Ik vlei my dat uw deugd my bystand zal verschaffen,
Opdat Europe blyk' hoe wy verraaders straffen.
van der Mark
Met recht is onze hoop op uwe zorg gevest.
Hoe yvrig waakt uw vlyt voor dit verdrukt Gewest!
Dit ryk gezegend oord waare in 't verderf gedompeld,
En alles door de magt van Vrankryk overrompeld,
Indien uw wysheid ons niet tydig had gered.
't Verraad eischt strenge straf.
Gy overschryd de wet.
Of acht gy 't oorbaar van gestrenge straf te spreeken
Eer de opgedichte schuld ons duidlyk is gebleken?
'k Verwachtte minst van u dit ongegrond verwyt,
Die reeds door 't schuldig Paar zo wreed beledigd zyt.
Of denkt Saint Paul niet meer aan 't sterflot van zyn' Vader?
Wien 't lot myns Vaders trof, my trof het eindloos nader.
Hy wierd, dit zy genoeg, een offer van den Staat.
Neen, zeg van loos bedrog en langverkropten haat.
'k Zal om zyn rechtsgeding, met reên door u misprezen,
Het Staatsgevangen Paar geenszins ten vyand weezen,
Indien men my hun schuld niet duidlyk blyken doet.
Die Vadermoorders spaart, keurt ligt hunn' handel goed.
Neen, een grootmoedig man, door haat noch drift bewogen,
Houd minder 't zelfbelang dan 't heil des Lands voor oogen;
Ziet minder op den steen die op hem nederstort,
Dan op de hand waardoor die steen geworpen word.
Dit spilt slechts tyd. Men zou hun misdaad elk verklaaren,
Ten waar' men veiligst vond de zaak niet te openbaaren
Uit zorg voor meer gevolgs; dewyl, naar allen schyn,
Veel magtiger dan zy daarïn betrokken zyn.
Die taal schynt ingericht om my verdacht te maaken,
En spoort my billyk aan om voor myn' roem te waaken.
Wien hebt gy op het oog? Ik blaak van ongeduld.
Ontdek ons 't geen gy weet. Spreek op; bewys de schuld.
Gy waagt te veel, Mynheer; 't voegde u ons eer te vergen
Dit haatelyk bewys....
Gy moogt het niet verbergen.
Denk wie en waar gy zyt. Een wetteloos gezag
Geeft u noch recht noch magt tot zulk een woest gedrag.
't Is niet genoeg zo stout myn achtbaarheid te hoonen.
Gy wilt het dus: Ik kan u langer niet verschoonen.
Maar hoe! wat zal...
Adolf, Ravestein, Saint Paul, Campobasse, van der Mark, Raaden, Maria,
						Margareta.
tegen Adolf.
Gy had me in 't holste van den nacht,
Ik merk dit uit uw oog, niet in deez' Raad verwacht.
Doch 't voegt my dat ik waak' voor myner Vrienden leven,
Eer haat en wraakzucht hen erbarmelyk doen sneeven.
Wyt geen van ons den ramp die beiden treffen zal:
Hun snood verraad-alléén bewerkt hun ongeval.
Gy zoekt vergeefs die blaam hen op den hals te laaden.
Hun ziel is niet gevormd tot heillooze euveldaaden.
Zy zyn het niet alléén wier vroomheid werd gehoond;
Men houd ook my verdacht.
Word dus de trouw beloond
Die my grootmoedig poogt te redden uit de elende!
Tegen Adolf.
Zyt gy 't die hier gebied? Waar wil dit heen in 't ende?
Ik oefen geen gezag dan op der Staaten last.
Het stormt niet uit dien hoek; hier is al meer aan vast.
De Staaten zullen nooit zich tegen my verklaaren
Om 't Ryk te ontzetten van zyn sterkste steunpilaaren:
Zy zyn beschermers en geen schenners van myn recht.
Zy bouwden op uw trouw, hen heilig toegezegd;
En zien, vergeef het my, met smart zich-zelv' bedrogen.
Moet ik die lastertaal gedoogen!
Waar wierd door my de trouw, die ik hen zwoer, gekrenkt?
Is 't buiten reên, Vorstin! dat u de Staat verdenkt?
Heeft uw geheime brief, aan Lodewyk geschreven,
Geen' wezenlyken grond tot achterdocht gegeeven?
Wat brief? Waar spreekt ge van?
Van deezen; door de hand
Der Staatsgevangnen, uit uw' naam en tot uw schand'
Den loozen Franschen Vorst, tot ons bederf geboren,
In 't leger aangeboôn; waarïn ge u dus laat hooren:
‘Doorluchte Vyand, op wiens deugd ik my verlaat!
Indien ik van uw gunst den vrede kan verwachten,
Ontdek uwe eisschen niet aan onzen breeden Raad,
Dien ik, van my vervreemd, naar vreemd gezag zie trachten;
Maar aan myns Vaders Weêuw, aan Ravestein, aan my,
Of 't afgezonden Paar, dat wy van last voorzagen;
Verzekerd dat de vreê, hy zy dan hoe hy zy,
Die hunne wysheid sluit, Maria zal behaagen.’
Dus roemt men dat men zorgt voor 't heil van 't Vaderland,
Terwyl men listig met den vyand saamenspant.
Gy toont alleen dat ik, om welgegronde reden,
Besloot myn oogmerk niet aan al den Raad te ontleeden,
En met myn Vrienden tot 's Lands welzyn dienstig vond
Den kryg te stuiten door een heilryk vreêverbond.
Wat schuld bewyst die brief?
Dat ge u liet welbehaagen
Aan Vrankryk met uw hand uw Staaten op te draagen.
't Blykt wat die last ons brouwde in 't hagchlyk tydgewricht.
Dit is dan 't snood verraad waarmeê men ons beticht?
Het afgezonden Paar voldeed aan uw vertrouwen:
Hun voorstel van uw' echt doet ons dit klaar beschouwen.
Veel meer dan hy die zich zyn' rang onwaardig toont,
En, door zyn drift vervoerd, een vrouw baldadig hoont.
't Was oorbaar voor den Staat met Vrankryk vreê te sluiten,
Nu 't ons onmooglyk is zyn overmagt te stuiten.
Indien hy Gent genaakt, wie zal hem wederstaan?