floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Maer ondergaen ghelijck tyrannen zijn ghewent,
En lyden straf die God noch Duyvel oyt zach beuren.
De berghen moesten eerst wijt van den anderen scheuren,
En zwelghen Tereus in, en smoren daer zijn lof,
Dat nu in kroons plaets is en schantvlack voor zijn hof.
Zijn eer is nu zijn schand', en wat hy had ghewonnen
In lange jaren heeft een ooghenblick verslonnen,
En al zijn grootheyt is betoghen met een mist
Van ondanck, en 't is of niemant oyt van hem wist.
Daer mee straft hem Jupijn. Maer Progne moet bedencken
Een harder plaech, om hem aen lijf en ziel te krencken.
Hem doon en noecht mij niet, 't is voor hem veel te slecht,
Hoewel de ziel, na doot zijns lichaems, zal met recht
Versmoren in den gront des afgronts, daer de zielen
Knarstanden, en met schrick oyt in verdoeming vielen.
Voorzeker weet ick dat het zo zal met hem gaen,
Maar 't noecht my niet, om dat ick 't niet mach kijcken aen.
Zijn endeloze pijn was endeloos vermaken
Voor Philomela, die niet uyt de pijn ken raken,
Voor dat de Vorst van 't Landt, de God van schelmery,
Der boeven Vader, raeck' door mijn hant aen d'een zy,
En werd' door wreede doot ter hellewaerts ghedreven.
Het Rijcks bederf dat naeckt, het end' van Tereus leven,
En oock het leste uur van Prognes groote smart,
Die weedoms wortel oock zal roeyen uyt u hart.
Nu Philomela nu, hout op van meer te klaghen.
Ziet daer, 'k wil niet alleen, om uwen't wille waghen
Dit welich Rijck, dit lijf, maer neffens 't lijf de gheest,
En moorden 't gansche huys van 't onghebonden beest.
Behoor ick niet veel eer door drancks gebreck te dorsten,
Als my te laven uyt 't bederrifs volle borsten,
Dat mild'lijck elck een zoocht om 't grooten van haer naem?
Jae'k wel. Maer ick moet oock zien wat van twee bequaem
En nut is om te doen. Voor al de wraeck het waerste
Weecht in mijn hert meer als de lijdzaemheyt het zwaerste.
Hoe dat? waer is de schuldt dat 't zwaerste valt te licht?
Ist by de wegher? of ist by 't ghebreck van 't wicht?
't Wicht heeft zijn volle zwaert; dan hier ist in ghelegen,
Dat ick die wegher ben my willens laet beweghen
Van de begeert na wraeck, die 'k met een zware voet
Doe treden op de schael van 't waertst', dat ick voor goet
En teghenwoordich nut om reden nu wil achten.
De doot is nut, noch nutter twist in deez' gheslachten,
Het aldernutste noch 't verdempen van dit Rijck,
Dat noch in weeld' noch macht ken erghens zijns ghelijck.
Maer deze dach zal 't al door moordery versmoren,
Is uyt dit lijf, is uyt die buyck gheen zoon gheboren?
Ja: Maer veracht, noch deel noch erfnis vande Croon.
Nu zal hy d'eerste zijn die 'k met mijn handt zal doon.
En in zijn heete bloedt zult ghy dijn handen warmen,
En scheuren uyt de buyck des jonghe booswichts darmen.
Toeft. 't Lichaem zal ick braen, en rechten 't Tereus aen,
Die 'k met zijn eyghen vleysch zijn buyck zal doen verzaen.
De last valt my alree zo lastich niet te dranghen,
Nu ick door wreede wraeck daer af ken zijn ontslaghen,
Een wraeck die daer op past, een wraeck op deze tijt:
Splijt hy van schelmery, Progne die barst van nijt.
Vierde bedrijf. Vierde toneel.
Progne. Philomela. Itys.
De toren hout mijn tong, en hindert my te spreken.
Itys.
Ghebeten Vrou hier aen moet ghy u wreken.
Ziet 't ongheluckich kindt 't Ziel roert my met ghestreel.
Mijn moeder spreect niet, ziet.
't denct dat icker me speel.
Moeder, mijn Moeder.
Kan ick u niet van my weren?
Dat ben ick niet.
Al. Progne Neen, met hert noch kleeren.
Moeder, mijn Vader die.
Ras vat de jonghen aen.
Lief Moeder, ey my! ey! 'k heb niet met al ghedaen.
Ey Moeder! Moeder, ach!
Qualijck ken ick my dwinghen,
Dat door beweecht ghemoedt mijn ooghen niet ontspringhen.
Al zacht dat niemant hoor van binnen ons gheluyt,
Daer is gheen azem meer, het leven isser uyt.
Heftighe Suster zacht, wy moesten zoo niet roeren,
En haest u niet, ick zal mijn opzet nu volvoeren.
Neemt Philomela 't hooft, en schuylt hier achter 't kleet,
Daer de Tyran aenzit ghemeynlijck als hy eet.
Hout u daer stil, tot dat ick met mijn voet zal stoten,
Daer op wilt den Tyran u vryelijck ontbloten,
En grijnst hem aen als een van zinnen heel berooft,
En smackt hem in 't ghezicht des kints bebloede hooft,
Daer hy de gare romp van hebben zal ghegeten,
En deur zijn keel gheknaut met hongherighe beten,
Want hem de zware jacht bereyt heeft etes lust:
Dan met die maeltijt zal zijn hongher zijn gheblust.
Mineedighe Tyran, 'k kenme tyrannich wezen,
Met moorden zal een Vrou u vinnich hert doen vrezen,
Dat moedicheyt ontbreeckt, maer barst uyt van bedroch,
My rout de moort niet, maer kond' ick, ick deedze noch.
De dooden ryzen op die noyt en zijn ghesturven;
d'Atheensche maecht, geen maecht, de maecht hebt ghy bedurven.
Ze komt hier om haer wraeck bestreecken met het bloet
Van u onzalich zaet en Goddeloos ghebroet.
Pluto beveelt u Goon dees herten te verstyven,
En heel te nemen in, om tot het eyndt te blyven
Moordadich, moedich, stout om Tereus me te doon,
Op dat ick u meer acht als 's Hemels zachte Goon,
Die niet beweghen van des droeve Prognes klachten,
En 't quaet van Tereus noch niet eens straf-waerdich achten,
Straf wil ick, anders niet, u meyn ick swarte Godt,
Om dat de blicxem lijdt dat Tereus met hem spot,
Die toch al 't schepzel noemt een razerny belachelijck,
Dat toont hy metter daedt en leven onverdrachelijck,
Dan deckt zijn schelmery schijnheylich inde kerck.
Komt Godt des Afgrondts aen, en stelt u Goon te werck
En haelt toch Tereus wegh die 't leven is onwaerdich.
Of maeckt Vulcaen, Jupijn, een nieuwe blicxem vaerdich?
Of spaert ghy Tereus tot een duyvel op der aerdt,
Die van Alecto schijnt en van gheen Nymph ghebaert?
Met Godt te smeken dunckt my zal ick niet bedyen.
Vervloeckte Zusters dry, ghy helsche razernyen,
Die d'afgront teelden by de swarte nare nacht,
Megera trouweloos, Tisiphone jou vacht,
Omwroetster van de rust, Alecto zult ghy toeven
Om 't menschelijck gheslacht en 't Godlijck te bedroeven?
't Was teghen u natuur. komt hier nu, 't is u beurt.
Wel zo dan, dat's mijn wil, de vloer die schudt en scheurt.
De pryen borlen op. toont nu eens u vermoghen.
Hoe staen de meren dus en pincken met haer ooghen?
Ze kennen 't schemeren niet verdraghen van den dach.
Duwt daer de vleysch-banck neer, staet ruym eens uyt mijn slach.
Harde Megera voort, doet op de vuyster branden
't Smoelende vuyr. hoe loom! wel aen dan rept u handen.
Tisiphone langh aen dat hackmes dat ick sie,
Ick wreeck my, en in wraeck trots ick u alle drie.
Moelooze Goon, zie dael. 'k denckse kleynhertich huylen,
En dat z'r vrouwlijck oogh achter de wolcken schuylen,
Zelfs oock de God des krijchs, hoe trots hy is en bars,
Ghy Vader vanden Thrax, u meen ick bloode Mars,
Die 't wroeghend' zien moet dat ick 't voort al zal besterven.
Ziet daer, 'k zal u ter spijt die romp aen stucken kerven,
En morslen Tereus kop. ick en mijn zuster bey
Zullen, trots u, dat doen door hulp van dese rey.
Alectos vreeslijck hooft, vol ett'righe slanghen,
Die schrick'lijck sling'ren op haer schrompelighe wangen,
Noch 't vlammighe ghezicht en schrickt my niet zo zeer
Als Tereus leven, dat my walcht hoe langh zo meer.
't Wordt tijdt dat Progne gae om 't lauwe vlees te speten,
Dat Tereus zal voor 't Wilt, dat hy ghewacht heeft eten.
Vierde bedrijf. Viifde toneel.
Progne. Grvsella. Tityrvs.
Waer na komt dit ghedroch ons achter na ghevlogen?
Hier isse, valsche Vrouw, waerom hebt ghy bedroghen
Door schijn van Gods-dienst ons en deze blyde rey.
'k Bedrooch noch Godt noch u, maer wy zijn alle bey,
Te weten, ghy en ick, bedroghen van dien gene
Die wy en ghy, en al de Traciers met eene
Vertrouden alles goets. laet deze onghemoeyt,
En wilt ghy meer bescheyts, zo doet zo wel en spoeyt
Na 't Konincklijcke slot, met my, daer ick op heden
Des Konincks zy en dis ontzichlijck zal bekleeden.
Maeckt gissing van mijn staet. Ghy Maechdelijn ick ken
V wel en ghy my oock, ziet daer aen wie ick ben.
't Is de Vorstin van 't Lant.
Wel aen, 'k beveel u lieden
Volcht my van veers ghy zult wat wonders zien gheschieden.
Vierde bedrijf. Seste toneel.
't Is een vervloeckte sotterny
VVillens te stellen aen d' een zy
De achterdocht, daer door men ziet
't Verschil in vreucht en in verdriet
En 't oogh te hebben op 't begin
Niet op het eyndt van sotte min,
Die maer op ontrouw is gheplant
En barst van oneer en van schandt
Dan 't Godloos hart ghestadich jaeght
Na 't gheen hem onghenadich plaeght
En beyd' aen ziel en lichaem deert
Men tracht te kroppen 'smins begheert
Waer van men haest de wallich heeft
Dit doet dat onghevallich leeft
De Vorst, die zijn gevlochte staet
Dus doot door dees ghesochte haet
Zy staet die vast ghebonden was
Sal worden nu verslonden ras,
En lijck ghemaeckt de slechte boon
door rechte wraeck der rechte Goon.
Nocht snaerghespel, noch sachte zang
Baert slaep, al zijn de nachten lang
Dien mensche wien de wraeck ghenaeckt
VVant hem de wroeging angstigh maeckt
En acht hem schuldich en vervloeckt
Zo dat hy eeuwich uytkomst zoeckt
En schuyling daer hy zy bevrijt
Daar is gheen plaets ter VVerelt wijt
daer de bevreesde dueren mach
door dien hij staech de zueren dach
Van zijn verdiende straf bedenckt
De lucht schijnt hem daer me vermengt
Zo dat hij noch met 't zelfde paert
Nocht schip, als 't aldersnelste vaert
Ontvluchten ken zijns zielens smert
Daer hy door zond, in is verwert
Niet eer en rust de zwarte God
Voor dat zijn booze lusten tot
de vloeck der menschen zijn volbrocht
Zijn bitter is met zoet omwrocht,
Zijn vreuchden zijn niet dan een schijn
Van 't ghene dat ze niet en zijn
Zijn eeden zijn altijdt bedroch
Daerom mach niemant zijn versoch
Meer achten als bedrieghery
daer me zijn Goon ons komen by
Die wetent na 't bederref tracht
VVort 's duyvels eyghen erref pacht
VVant wetenschap is yeder een
Ghegheven, dat hy zoud' met reen
't Onzalich quaet vermyden wel
Dan Progne die nu lyden zel
Acht meer des grammen torens raet,
Als 't zalich luck van eer en staet
Begeert van de bedroefde Goon
Volcomen wraeck van Tereus loon
VVanneer heeft haet yet goets ghebaert
die by ons al onzichtbaer waert
En wort bemint meest t'aller stondt
Van 't hert veel meer als van de mondt
De mensch moest met voorsichticheyt
Elck anderen in stichticheyt
Ztaech voor te gaen, dat's dubbel goet
VVant alsser niemant quaet en doet
Daer yemandt by verhindert is
Aen eer of goet vermindert is
Dan heeft gheen mensche sterffelijck
De wreede wraeck bederffelijk
Te wachten; toch wien quaedt gheschiet
En moet het stracx oock wreken niet
Met gramschap die onwetend' raest
Maer lyden, en verghetent haest
Viifde bedrijf. Eerste toneel.
Progne. Terevs.
Het gaet na 't vijfde jaer, dat 't wijs Athenen wert
Verlost van 't zwaer belegh door u grootmoedich hert,
Dat vergheselschapt is met wijsheyt hooch te loven,
En raedt, daer in ghy veer mijn Vader gaet te boven.
Want niet lichtveerdich noch door onbedochte moet
Ontzetten ghy de stadt, neen, 't schiede sonder bloet
Te storten, daer nochtans de vyandt in de wapen
Veel hoogher was als ghy: dan is wel haest ontslapen
Door u ghevreesde komst, die stracx u maeckten meer,
En al zijn hooghe moet viel door een schrick ter neer.
Hy brack zijn Legher op om te behouden 't leven,
Zo dat wy doe door u noch onghewonnen bleven:
Was Tereus 't loon ghenoech, dat u mijn Vader oudt
Gaf voor u trouwe daet? ey neen 't, mijn lief! hoe zoudt?
Wat is Athenen toch by al u groote Rijcken?
Wat Coningh hier ontrent zoud' derren verghelijcken
Zijn steden by de uw? niemant is van 't gheslacht
Dijns Vadera Mars, daer door ghy ons de vrede bracht.
De last van wapens most ick in mijn jonckheyt draghen,
Door dwangh niet, maer door ingheboren aerts behaghen,
Wast my doe lust te zien de vyandt in het oogh,
Die voor my schrickten, noch veel meerder als ick boogh.
Alleen de klanck mijns naems doet muytighe gebueren
Onder mijn pijnlijck juck, in langhe vrede dueren.
't Oproerich volck siet nood het glinsteren van mijn swaert,
Door wiens ontsich mijn rijck van Thracien is bewaert.
Waer in ick, trots dien 't spijt, wil tot het eynde rusten,
En Progne, wilt Jupijn, my langh met u verlusten.
Mijn Progne, lief, Vorstin, al Tracien was niet
Misten ick u, want dan was al mijn vreucht verdriet.
Om uwent wil alleen was ick zoo zeer gheneghen,
Te slaen mijn vyandt, daer Atheen van was beleghen.
Moeloos en was ick niet, maer zielloos altemael,
Die voor die borst maer in Athenen was te hael.
En dat waert ghy mijn lief, ghy zijt mijn lust en leven,
Dat my d'Atheensche Vorst heeft tot een loon ghegheven.
Hoogher loon als verdient, belooning als ick wou,
Ick wenschten anders niet als Progne tot een Vrou,
En Lief, dat gan my Mars, 'k en was zo haest geen winnaer,
Of stracks was ick een helt en een gheluckich minnaer,
Want ick eerst door die winst bevesticht heb mijn staet,
Om dat mijn Rijck ontbrack Atheensche wyze raet.
Athenen ist alleen datmen recht wijs mach noemen,
En neffens vele macht van oorlochsmannen roemen,
Het heeft het al door leer, maer van natuur misdeelt.
Ick weet hoe veel natuur, Tereus, van leer verscheelt.
d'Atheensche Wyzen als die maer zijn uytghesturven,
Dan is de stadt en 't landt gansch inde gront bedurven.
V Tracien is meer, ick prijs het vette landt
Veer voor het magre stof het dorr' Atheensche zandt.
Wanneer de klare Zon rijst met zijn heete stralen
Op 't hoochste van zijn loop, en weer begint te dalen,
En met der tijt doorschiet het binnenst' van der aerdt
Zo schrickt ons 't mulle zandt niet eens betredens waerdt.
Voor. my, Athenen is my Tereus ganschlijck teghen,
En Tracien dat haecht my met zijn vaste weghen,
Die aen weer-zijde zijn met Linden dicht bezet,
En bruyn beschaut, dat ons de Zon gheen gang belet.
De groene Meyen tijt ciert u gras-rijcke weyen
Met alderley ghebloemt, en zengt haer hooghe heyen.
Dat ick te laken pleech, dat is nu al mijn zin:
Of zoud 't wel zijn om dat ick hier heb die 'k bemin?
Want eertijts scheent my zwaer mijn Vaderlandt te derven,
En meend' ick zoud' van rou en hertseer moeten sterven.
Dan Liefd' verwint het al, waer van ick doe niet wist,
Die maeckt de tyden dus gansch anders als men gist,
De Liefd' verandert zie 'k de herten en de zinnen.
Ick heb de grootste reen u Progne te beminnen.
't Gheluckichst dat een God van twee oyt heeft ghevoecht
Is 't Houwelijck, daer d'een den andere vernoecht.
't Ghenoegen leyt in ons, als wy maer willen trachten
De zadelooze lust der ooghen te verachten,
Die menich licht weer-staet, en menigh met ghewelt.
Van die winst roem ick niet, want my gheen geylheyt quelt,
Maer roeme van gheluck, dat God my heeft ghegheven
Hoogher ghedachten, die my trecken van quaet leven,
En heb te min niet lief, u Progne! dat met reen.
V min ick Progne, Lief! ter Werelt anders gheen.
Progne wat is u tegen?
Tereus ter Werelt niet. 'k Denck om der Goden zegen:
Zalighe Landen zijn 't die men in vre bezit,
Van al die Landen is het alderzalichst' dit,
Waer over d'Hemel heeft ghestelt een zalich Coning,
En Progne gheniet me zijn zalighe beloning.
Wat Landt ter werelt is dit welich Lant ghelijck?
Wat Coning lijckt na u, 't zy in gheslacht of Rijck?
Rijck vol van alle lust, wiens Prins niet quaed kan erven
Als suffe ouderdom, en lusteloos te sterven.
Heeft Tracien ghebreck? Wat ist dan dat ons schort?
Is 't vreuchde? Neen. Wat dan? de tijt valt al te kort.
Lusts-duuren faelt ons als wy worden oude menschen,
Waer na wy, al wast quaet, door de ghewoonte wenschen.
Lang leven achten wy in goe ghezontheyt groot,
Die tachtich jaer zo leeft is menich duysent doot.
Wy leven in een droom, wy komen tot gheen leven
Dan 't is hoe 't is, hier is noyt mensch op d'aerd gebleven.
Het korte leven op 't lang doodt zijn weynich scheelt.
De mensch is als een bel daer de natuur mee speelt,
En blaest hem inde locht, 't geen wy wat wonders menen,
En komt de minste ramp, dan is de bel verdwenen.
Welleven is een zaeck die Gode zelfs behaecht,
En zo leef ick, daer voor heb ick mijn rust gewaecht,
En 's Vyandts moet door mijn veel harder moet ghebroken,
Die lang niet afliet van my daechlijcks te bestoken.
De goede milde Goon die gaven my gheluck
En macht, dat ick haer al ghebrocht heb onder 't juck,
Dat zy my met ghewelt meenden op 't lijf te dringhen,
Dat ben ick boven, nu ken niemand Tereus dwinghen.
Dus heb ick het gheluck dat al de Werelt wil,
Dat is de min na wensch, en vredich leven stil.
Dat Tereus wenschen zoud', wat zoud' hy anders willen?
Lof zy de Goon die my tot aen den Hemel tillen.
Ick slaep uyt zorgheloos in mijn liefs arm te nacht,
En vrolijck gae'k des daeghs opt vrezich Wilt ter jacht,
Of rust in 't welich hof, vermakelijck vol vreuchden,
Al waer ick my verlust in oeffening van deuchden,
Zo dat ick my zeer wel daer houden ken gherust,
Progne, met u, ghy zijt het lecker van mijn lust,
Waer zonder zoete spijs my nimmer wel ken smaken.
Tereus ick heb het Wilt ter maeltijt toe doen maken,
Dat doe ghy waert ter jacht de dienaers brochten in:
Want ick het smaecklijck hart Tereus met u bemin,
En hoop my met dat vleysch nu lustich te verzaden.
De dienaers draghen op het leckere ghebraden,
Dat u de etens lust doen eten zal met smaeck,
Hoop ick, ghelijck als ick daer lustelijck na haeck,
Om dat ick 't heb doen op d'Atheensche wijs bereyden.
Progne dat is my lief, laet ons niet langher beyden,
Maer vrolijck sitten aen, eer dat de spijs verkou,
Komt zitten aen mijn zijd schoone Atheense Vrouw
Die my vreucht dencken doet, en onghemack vergeten.
Wiens tongh en lusten noyt van sulcke spijs te eten?
Bacchus gheeft soete wijn, en Pan gheeft 't vette vleysch,
Ceres het voedtzaem Broodt, dus heb ick al mijn eysch,
Als spijs en dranck, een Vrouw die 't my al doet behaghen,
Lof zy de groote Goon, die zorch voor alles draghen.
d'Inwoonders van dit Lant loven op desen dach
Den Gode Bacchus, voor de wijn vol van ghelach.
Reden heeft elck-een om dien Gode lof te zinghen,
En nu op dezen dach Bacchus insonderlinghen,
Die deze dranck verleent, zoet, lieflijck ende klaer,
En blijft door hulp van hem gheduerich 't heele jaer
In kuypen, die hy ons in banden dicht leert binden.
Wel ter bequamer tijdt, de lodderlijcke linden
En groene dalen zijn wellustich om te zien.
Die vreucht hoort immers inde Winter te gheschien,
Die maeckt de daghen door zijn ledicheyt bequamer.
Princes het is dien Grodt in dees tijdt aenghenamer.
Nochtans is 's Zomers elck zeer neerstich in het veldt,
En schickt te winnen dan des koude Winters gheldt,
Dat zy in ledicheyt dan vrolijcke verteren.
Die 's Zomers niet en wint moet 's Winters veel ontberen.
Want het aen naersticheyt den luyaert maer ghebreeckt.
Alwijze Griecksche Vrouw, mijn Progne, die niet spreeckt
Dan stichtelijcke spreuck op spreuck, zo dat ghy zijt
Van alle Vrouwen hier het pronckzel van u tijdt.
Het cieraet van mijn Hof, het waertst dat ick mach wenschen,
De pronck mijns Rijcks, dat met verwondering vande menschen
Beschout wordt en daerom van yeder een bemint,
Inzonder heeft u dit mijn Volck zeer wel bezint,
Dat waer ghy gaet of staet, niet eens zal van u wijcken
Maer eet ghy, drinckt ghy, staech komt om u te bekijcken.
Gheneuchelijck gheslacht dat alle weelden heeft,
En door mijn dapperheydt in vreed' en vreuchde leeft:
Doet heden op u Feest u Prince goedertieren
Zo veel gheneuchten aen als ghy hem kent versieren,
Met lieffelijcke zangh op dat my 't eten smaeck:
Want ick in u ghequeel neem zonderling vermaeck.
Viifde bedriif. tvveede toneel.
Onwetenheyt waent dick het meest
Van 's menschen opgheblazen gheest,
Bout Hemels nae zijn lusten
Daer die hier nae zal rusten
De mensch zo kleyn en van gheen macht
Zich 't alderwaertste schepzel acht
Om dat hem is ghegheven
beloft van ander leven
Een rustich leven op de aerdt
de ziele nae van pijn bewaert
Ghelooftmen, maer veel wouwen
dit leven liever houwen
By namen die een leven leyt
In wellust en onsalicheyt
die derf met and're menschen
Niet om zijn sterven wenschen
De snelle doodt komt schielijck aen
dien mensch op 't onbedachtste slaen
die 't staech uytzet tot morghen
Om voor de ziel te zorghen
Nu zijn wy Princen zeer ontzien
die over al het volck ghebien
En 't schijnt wat groots te wezen
zo hooch te zijn gherezen
Strack komt de doodt, en smoort de naem
Om 't vorich leven onbequaem
Dat haer met angste plaechden
En redeloos behaechden
VVel zalich is alleen die Prins
die 't Prinschap heeft niet om zijn wins
Maer om der volck'ren willen
Die hy met last moet stillen
Wat dunckt u van 't ghebraen, Tereus, en ist niet goet?
Progne, noyt dierghelijck, 't is uyt der maten zoet.
't En waer ick 't wist, ken zou 't voor 't harte vleysch niet kennen.
d'Atheensche kock zoud' dus mijn tong wel t'zijnwaerts wennen.
Laet tegen avont braen voor ons een ander bout.
De bouten zijn al op.
Daer zijnder meer in 't Wout.
Eristheus moet ter jacht, om meer grof wilts te schieten.
Zo recht en schiet hy niet.
Dat zoud' hem wel verdrieten.
Als hy het schuwe Wilt ken kryghen in 't ghezicht,
Is 't hem zo zeker, of 't ghehecht was aen een schicht.
Dan dierghelijck en zijn in 't Wout niet meer te vinden
Door bracken nauwe reuck, noch snelle loop van Winden.
De gauwe vallick oock, hoe snel hy is ter vlucht,
Ving zulcken voghel noyt bedriechlijck in de lucht.
Het is een Wilt dat ick heb metter handt ghevanghen,
't Kreet yselijck, nochtans dorst ick het wel aenranghen.
Wat het is voor een Wilt zult ghy niet kennen raen.
Dan Itys die zeer wel, die zach dit weyspel aen,
Met noch een Juffrou die my daer toe maeckten moedich.
Dat lusten my te zien.
't Gheluckte my voorspoedich,
Zy keerden 't, en ick greep 't met een beschroomde hant.
Zonder die Juffrou, 't hadt noch vry ghekomen: want
Itys die was vervaert, en woud' het laten snappen.
Dat is wat nieus, heeft hy het u niet komen klappen?
Hy pleech nochtans te zijn heel anders van manier.
Wat isset voor een Wilt, wat isset voor een dier,
Progne, dat ghy voor my dus lecker hebt doen braden?
't Smaeckt wel, ick heb mijn maech daer mee schier overladen.
Wat ist? een Hart of Hind, by na ter dood ghewondt,
Den jagher noch ontsnapt door loomheyt van zijn hondt?
Of een verstramden Haes? die lijck wel pleech te schromen,
Is die dan, om ghebraen te zijn, zelfs t'huys ghekomen?
Wat zout oock anders zijn? ist niet ghelijck ick gis.
Itys! die zal my wel haest zegghen wat het is.
Tereus verlangt ghy dan om 't Wilt zijn naem te weten?
Roept Itys niet, daer hebt ghy Itys opghegheten.
Daer is de doode Maecht, ghelijck ick heb ghelooft,
En brengt met haer tot wraeck des doode jongens hooft.
Tot wreken keb ick reen.
En ick reen u te doden,
Pluto zendt hier tot straf vry al de helsche Groden,
Laet al de zielen los, Tereus die zel verzien
Weerom u leghe Hel. Ghy zult my niet ontvlien.
Viifde bedrijf. Tvveede toneel.
De poorten zijn te eng daer voor de Duyvels krielen,
En barsten uyt met drang nae de verdoemde zielen,
Die noch met helsche pijn te weynich zijn gestraft.
Ey gruwelijcke moort! de Vader is het graft
Daer in het gaere vleysch is van zijn zoon te zoeken.
Hoe dus? ick mach den dach mijns boortenis wel vloecken.
Onzalich is de buyck die my heeft voortghebracht.
Wolcken bedeckt de Zon. Nu Phoebe maeckt de nacht,
En laet dit landt niet meer u klare licht aenschouwen,
Maer donckerheyt en mist, en zware nevels houwen.
De vloeren van het Hof zijn met het slibbrich bloedt
Gheverwet en besprengt van 't Goddeloos ghebroedt,
Dat uyt Athenen is het Griecxsche nest ghesproten,
En nu rechtveerdich door den grooten Thrax vergoten.
Rechtveerdich? Moordich. Moort hier voor noyt meer gheschiet,
Moort van de Hel belacht, maer die de Goon verdriet.
Bloedighe wraeck vaert voort, en neemt het zweert in handen,
En maeckt voort 't gansche huys van Tracien tot schanden
Door Tereus groote val, door Tereus droeve doot.
Doot schrickt my niet, ziet daer mijn weecke borst ontbloot,
Laet daer 't verstaelde punt van 't moordich stael door kraken,
Om deze ziele dan een ruyme deur te maken.
My walcht de ziel in 't lijf, oock walcht het lijf van haer,
Het sterven valt my licht, en 't leven valt my zwaer.
En beyd' ist in mijn macht te sterven en te leven,
Tot sterven als ick wil heeft God my macht ghegheven.
Wat twyfel ick dan noch? Waer voor ben ick betreurt?
Waerom wort 't inghewant niet uyt mijn buyck gescheurt,
Daer in mijns vleyschs vleysch rot, en hebt met smaeck gegeten?
Nu Tereus, 't scherpe zweert en is noch niet versleten,
Neemt 't op, door-rijcht daer med' u onbeschroomde hert,
En doot door doot u pijn, u weedom en u smert.
Viifde bedrijf. Derde toneel.
Terevs. Progne. Philomelia. Bavcis. Caralena. Silia. Grvzella. Tityrvs.
						Coridon. Daphnis. Reyen.
Het godloos Princen Hof, vermomt met vaste staet
Voorsien met macht, daer sich een Coning op verlaet