floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Verlost te zijn; dewijl my zijn gestalt
Behaagt, en op zijn staat, noch deugdt te zeggen valt.
Dies bid ik, Oom, gun my met hem te leeven,
En wil u stem aan mijn verkiezing geeven.
Oom zel jou...
Zwijg; d’uitspoorigheeden
Van Gerrit, die gy hebt geleeden,
Zijn al te klaar gebleeken in
Zijn malle weddingen, daerom zoo stemt mijn zin
Mit jou zin over een; ik heb ’er heel niet teugen:
Want jy hebt recht; jou Broêr deê dingen, die niet deugen.
Wy zellen jou wel dwingen,
En leeren jou een ander liedtje zingen.
Ik hadze jou belooft; ’k zou om haar procedeeren,
Was ik, als jy.
Is dat die liefde? ’t lijkt wel scheeren?
’k Had overvloedt van liefde, och ja ik: maar ik vindt
Niet raadzaam, aan een vrouw, die reets een ander mint,
Te denken. Lang moet hy’er wel meê vaaren,
En haar den Heemel in gezondtheidt spaaren.
Wel Karel, neem haar dan veur ’t zelfde geldt,
Daar ikze Jochem veur verlaaten hadt. Ik gunje
Mijn Zuster ook dan. Nou daar kunje
Niet teegen.
Ik begeer, dat zy niet eene spelt
Zel minder hebben, als haar toekomt.
Maar, Karel, ’k denk, jy wilt de wedding nou niet winnen:
Dat zou niet wel monfreeren. Ey geef mijn
Mijn geldt ten minsten weêr.
’k Heb aan mijn Dienaar Heintje
Het zakje dukatons belooft.
Het is geen kleintje:
Zie, watje doet.
Ik dank u duizendt maalen,
’t Loopme alles teegen! maar ik magh mijn schaâ verhaalen,
Op jou Lenoor; niet is ’er, dat ons houdt:
Want Karel zal haast veur de Rooije-deur gaan
Met Izabel. Wanneer wil jy, dat wy ’er veurgaan?
Ik vreesde, dat gy my nu niet begeeren zoudt,
Daarom heb ik my ondertrouwt
Aan Eduardt.
Leon:
Ik heb een van mijn schulden,
Van hondert pondt, die ’k uitstaan hadt
Verlooren, en ik wist wel, dat
Gy my met minder, als twee hondert duizendt gulden
Niet zoudt begeeren. ’t Scheelt juist deeze hondert pondt.
Ey; had ik dat toch terstondt
Geweeten. Maar ’t is nu te laat. Mijn trouwen
Met Eduardt staat vast.
Wat ben ik ongelukkigh! och!
Wat gaat mijn an! Zie ik jou, schelm, daar noch.
Die oorzaak bent van al mijn ongelukken;
Ey, vrinden, staat my by; hy zou me plukken,
Gelijk een vink.
Rust jy jou hoofdt;
Wy zellen ’t doen; wy hebben ’t jou belooft.
O, was ik by dien schelm. Maar wacht wat, fielt, ik zweerje,
Dat jy het gat tot mijnent nooit weer in
Zult krijgen; regeleerje
Daar vry na.
’k Heb ’t ook niet in ’t zin;
Want zooje aan jou Maseur al ’t huwlijks goedt moet geeven,
En reekening van jou voogdyschap doen,
Zoo hebje niet een duit om zelver van te leeven,
Veel minder om een knecht te voên.
Jou middelen zijn veer te zoeken:
Ik zel het klaar bewyzen uit jou boeken,
Dat al ’t kontante geldt haasop is, en verwedt,
Of op hooge intrest uitgezet
Aan allerleije slagh van funnen,
Die ’t nimmer weêr betaalen kunnen.
Ik dankje daarom veur jou paspoort. Kom, Katrijn,
’k Draag groote liefde totje, en jy tot mijn;
Laat ons nu met malkander trouwen.
Daar meen ik jou wel of te houwen,
Neen, vriendschap ik ga veur.
Ja, ’t is mijn Serviteur
Al lang geweest.
Ja wel, kan ik ’t gebeeteren,
Dat jy niet vroeger by mijn quaamt.
Ik ben al lang an hum versprooken, en ’t betaamt,
Dat ik mijn woordt houw.
Sinjeur, hier zijn wy leelijk uitgestreeken.
t’Huis is veur mijn een kist ontslooten,
Daar ga ik grabblen in het goudt van mijn Kozijn
Van Kalikoet.
Die was op deeze vorm gegooten;
Ik was de Neef; Heer Karel was de schat,
Die in dees groote koffer zat.
De kist is op, en leeg. Daar is
Noch neef, neefs gelijken
Ik mag dan hoopen op het sterven
Van Luikas Oom, en ’t goedt, dat ik van hem zal erven.
’k Zel’t op jou Zuster laeten maaken:
Want quam het onder jou geweldt,
’t Zou lichtelijk by al jou ander goedtje raaken.
Och! daar leidt al mijn hoop in d’asch!
Ja, ’t is verbrodt
Met jou, en mijn: wy staan en kijken, als Piet Snot:
Want jy hebt geen meêr geldt, om van te leeven,
Als ik heb.
Och! die me nou de kost wou geeven,
Die zoume groote vriendtschap doen.
Daar is wel kans toe. Maar jy moest je zelf verbinden,
Dat jy het goedt zoudt vinden,
Gelijk als ik ’t verstae.
Jy leerden in jou jonkheidt wat Latijn;
Heel wel. Jy kunt niet beeter weezen,
Als in een Klooster. Hoor, dit heb ik veur.
Mijn Neef te Leuven is Prieur;
Ik weet het mit hum wel te maaken,
Dat jy der maklijk in zelt raaken;
Daer meugje nijdigh, knorrigh, boos,
En gierig weezen veur altoos:
Want, Gerrit Neef, dat zijn gebreeken,
Die onder Paters, onder Leeken,
In allerleije Kloosters steeken.
Ik ben ’er heel wel meê te vreeden;
Want ziet, ik ben toch desperaat,
En Wanhoop in ’t gemeen maakt Munnik, of Soldaat.
Och! mocht ik ook eens spreeken?
Ik heb niet, als de schraale kost, en kleêren
By mijn Sinjeur gehadt, en niet een duit
Gewonnen, zoo dat ik niet heb om op te teeren.
Sieur Luikas, dat jy maaken woudt,
Dat ik in ’t Klooster, daar Sinjeur zijn onderhoudt
Zal vinden, en licht Pater weezen,
Veur Leekebroêr genoomen wierdt, ik zou
Sinjeur, gelijk veur deezen
Oppassen; ’k heb hem altijdt trouw
Gedient. Ben ik van daag bedroogen,
’t Is wijzer luy gebeurt. Ik kom
Met traanen in mijn oogen,
Sinjeur, vergeeft het mijn; ik bid’er om,
En help jou Oom toch veur me smeeken.
Kom, gaan we, ’t is omtrent
Half drie, ik heb noch niet ontbeeten.
Niettemin,
Kom, kom, een oogenblik gezeeten,
En eens gedronken op ’t sukses van deeze dry
Verbintenissen.
Noch ik. Kom Gerrit, zet jou droefheidt an een zy,
En mit een dronk van ’t hart. Wees niet te zeer belaaden;
Jy hebt maar loon na werken. Wees te vreên.
De Amsterdamsche dragonnade
Nil Volentibus Arduum: De Amsterdamsche dragonnade. Amsterdam: Heirs of
						J. Lescailje, 1714.
KNYPAART
GRIET
GOEDAART
HOENDERSCHRIK
SANSQUARTIER
BREEKAL
DONDERVÉLD
BLIKSEMSTEIN
DE AMSTERDAMSCHE DRAGONNADE. BLYSPÉL.
[Vignet: Nil Voléntibus Arduum] TE AMSTERDAM,
Gedrukt voor het KUNSTGENOOTSCHAP, én te bekomen by de Erven van J.
					LESCAILJE, énz. Met Privilegie. 1714.
DEN Edelen Achtbaaren Heere GERARD van PAPENBROEK, Oud Schépen der Stad
					AMSTERDAM.
EDELE ACHTBAARE HEER,
WY neemen de vryheid van Uw Ed. Achtb. dit Tooneelwérkje met alle schuldige
					eerbiedigheid op te draagen; daar toe aangedreeven door de bekénde zucht, én
					achting, die zy heeft voor alle prysselyke Kunsten én Weetenschappen; eenen trek
					haar aangeërft door haare loffelyke Voorvaderen, die schoon in aanzien én rang
					gesteegen boven de gemeente, échter hunnen yver by alle voorvallende
					gelégenhéden lieten blyken én uitschynen in het koesteren deezer zinlykhéden;
					waar onder de laagste plaats niet hadden de Hémelsche gaaven der Poëzy, van hen
					met allen lust én onvermoeiden vlyt gehandhaaft én beschérmt; zo dat’er onder
					hen gevonden wierden, die den dégen én de pén met éven grooten lóf voerden. Van
					wélke zaak, als t’over bekénd, wy geen wydtloopig gewag zullen maaken, om dat
					édeler pennen deezen lóf én wélverdienden roem met meêr bevalligheid, én
					sierlykheid van wél zeggen hebben uitgedrukt. Hier by komt dat de Heer PHILIP
					VAN PAPENBROEK, Vader uwer Ed. Achtb., niet alleen in de zélve liefde zich
					loffelyk oeffende; maar ook ons Kunstgenootschap NIL VOLENTIBUS ARDUUM, de eere
					deed van een Lid daar van te zyn. Waarom wy ons te krachtiger, ook door eenig
					récht, bewoogen vinden Uw Ed. Achtbaarheid te verzoeken, dat zy zich gewaerdige
					dit kleene stuk, door Léden van ’t zélve Kunstgenootschap uitgewérkt, én in ’t
					licht gebragt, onder haar gunst én beschérming te neemen; by wélk verzoek wy met
					eenen onze gereede dienstvaerdigheid aenbieden, én blyven
Edele Achtbaare Heer,
Uw Ed. Achtbaarheids
Ootmoedige Dienaars,
Onder den naam van
NIL VOLÉNTIBUS ARDUUM.
GRIET, Dienstmeid
JÓRDEN, Knécht } van Knypaart.
HOENDERSCHRIK,} Dragonders.
SANSQUARTIER,} Dragonders.
BREEKAL,} Dragonders.
DONDERVÉLD,} Dragonders.
BLIKSEMSTEIN,} Dragonders.
ELF ANDERE DRAGONDERS. HAUTBOIS, TROMMELSLAGER, enz.
Het Tooneel verbeeld, in het Eerste Bedryf, de buurt én het huis van Knypaart. In
					het Twéde, de kamer van Izabelle in Goedaarts huis. En in het Dérde, eene ruime
					zaal van onder tot boven beschildert, in het huis van Knypaart. De Geschiedenis
					van het Blyspél begind voor den middag, én eindigd ’s avonds.
JE moet wél op ’t huis passen, Griet, én de deur vast toegeslooten
							houwen.
En jy, pas op de stal; de boer komt daatelyk met hooi,
Maak dat ’er niet een bryzeltje van wég raakt.
Schélm! ik heb ’er veur acht dagen nog twé handen vol gegeeven;
Dóch ’k heb nou een milde bui, geef’er flus elk nóch een handje vol.
Maar gantsch bloed! ik dócht om jouw hoenders én kalkoenen niet.
Belief je veur zeemel én karremélk wat géld te laeten an onze Griet,
Ze hebben sunts veertien dagen niet ien korrel mier te eeten.
Jaagze op ’t bleekvéld, én laat ze heur bast vol wurmpjes én gras
							vreeten.
Ik loof waarachtig, dat’et aanstaande hylik van jouw zeun je zo
							verkwikt,
Dat je jou zélf inbeeldt dat je ook zélt gaen trouwen:
Want zulken optooisel ruikt duivekaters nae de vrouwen.
Na de vrouwen? Jou varken, waarom doeje zulken inpertinenten vraag?
Maar spreek ik wat vry, Sinjeur, wil my veréxcuzeeren:
Want al wierd je nóch iens kwaed, je bent al te oud om te
							procureeren.
Myn Overgrootvaâr, gelyk myn vader, was zo een vigoureuse vént,
Dat hy in zyn vyf en zéventigste jaar trouwde met myn zalige moeder,
Een maagd van acht en tachtig, toen ze in de kraam kwam van myn
							broeder.
Wel jémeni, men Heer! Al loof ik ’t niet, ’t zyn mirak’len die je me
							zégt!
Brus in huis snapster; pas op de handen van de boer, én van de
							knécht.
O Izabelle, Izabelle! lief bruidtje van myn eenigste zoon,
Hoe belét je me ’s nachts het slaapen schoon bakkesje idoon!
Je houdt ligt van wat jongs, én ik wordt thans al vry wat oud;
Ik ben evenwél jeugdig genoeg om nóch eens te paaren.
Alles zou wel gaan, wist ik het zo met myn zoon te klaaren,
Dat ik hem eene and’re vryster opspoorde; daar zyn’er wél meer.
,, Maar wat doet die gryze schuddeból daar? Hy ’s in diepe gedachten,
,, En praat by zen zélf. Ik verbérg me, én hoor wat hy zeidt.
Myn zoon neem het wél óf kwaalyk, ik zal my verkloeken
Zyn huuwelyk te breeken, én zyn Bruid veur my verzoeken.
En waarom zou ik niet? het hémd is nader als de rók:
Ik ben fiks op myn kooten, én ik gaa nóch récht, zonder stók.
Myn Aapeteeker Kusiffle, toen ik my lést deed klisteeren,
Zei dat men my niet ouwer dan op veertig jaar zou takseeren.
,, Wat droes! Het is waarachtig de Vader van Karel!
,, Hy ziet me; maar my niet kennende, zal ik hem knippen als een
							luis.
Spreek, bénje uit deeze stad van daan? spreek, vént der vénten!
In deeze stad? Maar zou je dat wél durven met valsche eeden
Bevéstigen?
Wél neen ik, Monsieur, dat waar buiten réden:
Ik zweer men leeven niet, ik ben heel fyn menist.
Je bént wél drommels nieuwsgierig; maar ik ben niet zo gék
Om het jou te zeggen. Dag vriendschap.
VYFDE TOONEEL
KNYPAART, GOEDAART; FLIP, ter zyden.
KNYPAART, hoestende
HEm, hem. Heer Goedaart, ik wénschje veel geruste dagen.
Je hebt my gisteren jouw Dóchter veur myn zoon ten huuwelyk beloofd;
Maar deeze nacht zyn my zo veel reflectien gewaaid deur het hoofd,
Dewelke in myn verstand zodaanige influentien verwekken,
Dat ik u permissie verzoek, om ’t gegeevene woord weêr in te trekken.
Dieshalven, om kort te gaan, én u niet te versteuren,
Vraag ik haar voor my zélf tot vrouw, mag me dat luk gébeuren.*
Dat vind ik wel wanschikkelyk én vreemd:
Izabelle is aan Karel verloofd; én ik verstaa ook dat hy ze neemt.
,, Jaa rédenen zat. Die geen tanden meer heeft om te byten,
,, Zoekt altyd na jong én mals vleis.
Dat schynt allegaâr wél;
Maar wie blyft hier bórg, dat je ligt op een sprong, op een stél,
t’ Avond óf mórgen niet weêr verändert, én dat zou ik niet veelen.
Wie bórg? wél myn woord. En wat kan het jou verscheelen,
Of ik haar trouw, óf myn zoon? Is dat niet éven goed veur jou?
Ja; maar ik weet dat het veur de Bruid drommels veel verscheelen
							zouw.
O! ’t is een gehoorzaam kind, én ik heb zulken vleijende tong ...
Dat ... maar proposeer sléchts iet tot jouw securiteit.
Hoe! zo op een sprong?
Je moet een Notariale Acte passeeren,
Dat, zo je aan jouw woordt en trouwbelóften kwamt te mankeeren,
Dat je my, tot rouwkoop, vyf duizend guldens kontant betaalen zult...
Mids, dat, zo jy ’er ook uitscheidt, jy in die zélve boete zult
							vervallen.
Wat zégje? we zullen ons reciproquelyk verbinden Notariaal.
,, De koop is geslooten; hier ’s geen ander verhaal
Dan myn meester te vinden.
MIds dat, kom jy eerst te stérven
Zonder kinders by haar, zy de hélft van al jouw goed zal érven.
De hélft! wél waar van zou ik daar naa dan van leeven?
Dat ’s ook waar. Kom, dit staa ik je toe.
’t Is meer gebeurd, dat iemand opstondt, die men na ’t graf wilde
							leijen.
Ik beloof ’t je; maar omdat myn Zoon, Dragonder Kapitein,
Alle dagen verwacht wordt, zal ’et jou, zo ik vermein,
Niet onaangenaam weezen de bruilóft zo lang te verschuiven.
Neen tóch niet; maar we kunnen évenwél t’avond een boutje kluiven,
En ’t huuwelyk tot mynent sluiten.
’t Is ’t gebruik wél; maar ik verzoek ’t zo: élk zoent zen wyf op zyn
							manier.
Verstaa je ’t zo, fiat: ik zal dan, zonder te draalen
Binnen een quartier uurs tot Notaris Lekkerbékje by je zyn,
Terwyl jy ons Kontract doet minuteeren.
Kanaalje, achterklappers, lasteraars van zulk een eerlyk man,
Als myn Vader is, te beschuldigen?
Wat is’er Karel? waar spreekje van?
Neen, hy is te wys, om aan zulk een zotterny te dénken,
Veel minder te doen. Zal jy zyn eer dus krénken?...
Wat is’er Karel? hoor je me niet?
O Vader! ik hadje niet gezien!
Een deel impertinente liên,
Die uitstrooijen dat jy, een man van zés en zéstig jaaren,
Die aan’t graveel én ’t podagra vast is, nóch weêr zoudt willen
							paaren.
Oh! oh! is ’t anders niet?
Hoe Vader! is dat by jou dan niet met al?
Neen Vader, ’k heb u te lief, om, zonder wraak, daar over heen te
							stappen.
Hoe heb ik ’t? Ik loof waarachtig dat de jongen met my gékt!
Maar, dat het belachchelykste van alles wordt bevonden,
Is, dat ze zeggen dat je zo vér van verstand zyt beroofd,
Dat je Izabelle voor u zélf verzoekt, die je aan my hebt verloofd.
’t Is dollemans klap, zeid ik; myn Vader is te schrander,
En te goedaardig voor zyn Zoon; óf kwam hem een zótheid aan,
Dat hy geen meisje van achttien jaaren op zou slaan.
Geloof het óf niet; maar je zult myn Bruilóftsdicht hooren zingen
Zo haast de Kapitein der Dragonders, de Broêr van myn’ Bruid,
Die van daag komen moet, hier is, én met ons het huuwelyk sluit.
Voor de rést zulje jou wachten Izabelle te zien óf te genaaken,
Of ik zelje op myn... hem, hem, ontérven én Steêkind maaken.
Och Flip! ...
Maar ik zie wél, je hebt de tyding al wég, die ik je meende te
							bréngen.
Maar zou ’t wél moogelyk zyn, dat Goedaart zyn eer én plicht
Dus zou vergeeten, én zyn gegeeven woord weêr in den hals haalen?
Zy dient het éven gaauw te weeten: want ze heeft de hoofdról in ’t
							Spél.
Fiat. Heb je iets veurgenomen,
Ontdék het my sléchts; ik ben zo goed als een Procureur
Van kwaade zaaken, én réd my over al loffelyk deur:
Hoe disperaater wérk voor my, hoe liever; je hebt maar te spreeken.
Wil ik jouw Vaârs huis, óf dat van jouw Bruidsvaâr, in de brand
							steeken?
Wel schélm! wat doller gedachten?
Ik word duivels getémteerd
Van een duivelsche glorie, die my nacht én dag troebleert
Om een eeuwige roem te behaalen voor myn stérven.
Hoe komt het, dat ’er zulke zotte fantazyen door jouw harssens
							zwérven?
Dat weet ik zélf niet; maar ik voel zo iets, ik weet niet wat,
Om in de waereld een naam te verkrygen, al was ’t door galg óf rad,
Sints dat ik met leezen myn kóp heb gebrooken
Van dien Héld, die Dianaas Témpel in de brand heeft gestooken.
Laat my sléchts omspringen met deeze schrokkige Paaijen,
Die zich verbonden hebben, om je Izabelle te ontdraaijen.
Pardonneer ’t aan myn glorie: want die maakt my als de duivel zo
							vals.
Zwyg: gints komt Goedaart; laat ik hooren óf ’t zo vast is beslooten;
Maar kom ten eersten weêr hier, én bedénk een goede raad,
Om my te hélpen, zo hy me in myn wanhoop verlaat.
ACh, myn Heer! kan ik die droevige tyding gelooven,
Dat gy my van uw kind, van myn leeven, wilt berooven?
Wat zal ik je zeggen, Karel? ’t Is me van harten leed.
Ik had myn woord aan je Vader, niet aan jou, gegeeven, gelyk je weet:
heeft het zyne weêr ingetrokken, hem moet je ’t wyten.
Ach, Heer Goedaart! wil de daad van uw naam niet versmyten.
Uw Vader heeft haar ten huuwelyk verzócht, ik heb ze hem niet
							aangeboôn.
Ik bid u om ons beider liefde, én leeven,
Is het in uwe magt niet, om my uw Dóchter te geeven,
Dat gy niet toelaat dat zy met myn vader trouwt,
Daar zyn and’re braave minnaars; hy is oud én koud,
En Izabelle jong genoeg, om een schoon, ryk jongman af te wachten.
Ja maar, die vyf duizend guldens speelen niet in jouw gedachten,
Die ik betaalen moet, achtervólgens ons gemaakt accoord,
Dat wy zo straks ondertékend hebben, indien ik myn woord
Niet gestand doe.
Myn Heer, ik zal u die som betaalen
Uit myne erffenis, zo haast de dood myn Vader komt te haalen.
Je begeert zyn stérven niet, neen; maar je wout dat ik ’t géld reeds
							had.
Ik wénsch myn Vader geen kwaad; gy hebt myn zeggen al te stréng
							opgevat.
Maar vergeef het aan myn’ liefde, myn Heer, gy kunt ligt dénken...
Ja tóch, dat jouw Vader je dat geld niet zal schénken
By zen leevendig lyf: want hy is met my verbonden door dat geschrift.
Myn liefste Heer Goedaart, dat gy wist met wélk een teedre drift
Dat ik u bemind heb, sédert myne onnoz’le en jonge jaaren,
Toen Izabelle én ik nóch kleen, én buurkinderen waaren;
Van die tyd af, heb ik, door al uw vriendlyk onthaal,
U aangezien als myn eigen Vader, én wénschte duizend maal
Liever by u, dan by myn Vader, die my altyd lief had, te woonen.
Ik zal my échter de eer geeven haar flus af te komen haalen,
Om haar ter Schouwburg te geleiden.
Zy heeft nu hoogwigtig belét: ook is zy van deeze nacht
Onpasselyk geworden, zo dat ze je niet verwacht.
Wordt my, door uw strafheid, dan ook ’t geluk van haar te zien,
							benoomen?
SChoone troost voor een Bruigom! én je schynt blyër als veur deezen,
Myn Heer, én ik zie de vrolykheid uit jouw weezen.
Ik zou hem zékerlyk hebben kunnen ompraaten,
Zonder dat rouwkoopscontract van duizend Dukaaten.
Wel ja tóch! weet ik ’t niet? Ei lieve, Goedaart is mal.
Wat middel? wat raad? Och had ik dit wérk met een ander te
							besléchten?
Ik zou hem...
Hoor, daar zyn midd’len wélker uitvoering niet naar de mutsaart
							ruikt.
Myn zoete Flip, zo je jouw verstand, hier tót myn hulp, gebruikt,
Ik zal je zo lief hebben, dat, zie ik je eens weêr beschonken...
Pardonneerme, myn Heer, ik word myn leeven niet dronken:
Maar onthouw evenwél jouw beloften: wie weet wat ’er kan geschiên?
En daarenboven beloof ik je, kan je myn Vader een kans af zien,
En zyn huuwelyk omstooten, honderd Dukatonnen in speetsie.
O, myn Heer! ik bén niet geintresseerd; maar je spreekt met
							discreetsie.
Jouw Vader zélf zal my hier in moeten hélpen, én met fatsoen,
Al zoud ik hem ook: want hy is gierig, de hélft van ’t géld verëeren.
Maar, zégme eens, eer hy jou flus kwam te quiteeren,
Hadje hem al de inpertinéntie van zyn inpertinént besluit
Wel veur oogen gestéld?
Voorzéker. Maar hy scholdt my wat uit,
Toen ik zei, dat ik hem dit zót huuwelyk wél zou belétten.
Ik zal het hem betaald zétten,
Dien róttigen róchchelaar, die, zonder jouw verlóf,
Wil trouwen, én nóch met jouw Bruid! Dit’s al te gróf.
My ként hy althans niet. Is de hond altyd op zyn tas gezéten?
’k Moet zien óf ik Goedaart spreeken kan,
En myn Neef den Dragonder.
Neen; maar wy zullen ons Spél in drie bedryven verdeelen;
En mislukt het ons, in het twéde Deel tót Goedaarts meê te speelen,
Zal ik niet leedig zyn; maar bereiden alles voor het laatste Bedryf,
Waar in ik geen ról neem van een loogenagtig oud wyf.
De leepelklók klépt in myn kroeg; gaa jy t’huis by jouw Vaartje
							binken,
En kom, daar naa, byme.
O neen, myn lieve Katryn, ik heb zulk een téder gevoelen
Van myn Karels liefde, dat zyn brand nimmer zal verkoelen,
Al was het twintig jaar naa zyn natuurlyke dood.
Twintig jaar naa zyn dood? ja die dat looft, is wél een groote
							malloot.
Ik kén het humeur van de mans. Och lieve Jufvrouw, wat zouwen
Wy lukkig zyn, duurde haar liefde sléchts drie maanden naa het
							trouwen?
En nóch minder, geloof ik, wat men ook van zyne onstandvastigheid,
(Ligt, om twist tusschen ons te rókkenen) kwaadaardig heeft verbreid.
Hy heeft zo hoog gezwooren my eeuwig te beminnen,
Dat ik niet twyffel óf hy meent het mét ziel én zinnen.
Ja Meenen leid by Kortryk: ik zég van Karel juist geen kwaad;
Maar hoe dat ’et meerendeels met de vryers gaat.
Ze zyn zo heet als vuur in haar vryënde liefkoozeryen;
Dóch drie óf vier weeken getrouwd, laaten ze ’t hachje glyen,
En worden zo koud als ys. Och, Jufvrouw! ze zyn ons zo haast moê!
Katryn, houw je mond toe:
Want ik zou nooit trouwen, dan om altyd gelukkig te leeven.
De béste dagen die de Fórtuin aan jonge dóchters kan geeven,
Zyn, dieze genieten eenigen tyd voor, én kort naa den Bruilóftsdag:
Dan worden ze opgepast, gediend met diep ontzag.
Men maakt gezélschap van allerlei plaizieren,
Men houdt Bal, stil, én open bezoek, de Bruid ziet haar vieren,
Wanneer ze door den Bruigom, als een Gilde ós, wordt omgeleid
By haar, én by zyn vrienden, ’t is overal zoetigheid
Zonder verdriet. Men doet in den Schouwburg de logies huuren
Van ’t Schaapen én ’t Kalv’ren hók, daar geen konfituuren
Nóch and’re lekkernyen ontbreeken; men is daar zo vrank én vry
In ’t zoenen én stoeijen als in ’t Oesterhuis.
Byvoegen, Jufvrouw? Ja mogt ik het allegaar zéggen...
Maar ik zal liever den vinger op den mond léggen.
Dat is ook bést: want ik voor my, vind het zeer kwaad
Voor jong vólk, dat met zulk een inzicht in de Komedie gaat,
En dat men aldus der aanschouweren aandacht komt te verstooren.
Och, weinige gaan’er om na het Spél te hooren;
Maar komen meest als ’t half gedaan is, én zienze eens na ’t Tooneel,
Dat is als ’er gedanst wordt; zo dat ze zich zélf, geheel
Tót een bespóttelyk spéktakel van fatsoenelyke ménschen
Ten toon stellen, die ’er vaak uit de Schouwburg wénschen,
Terwyl ze oorzaak geeven tót het vuil spreeken van ’t gemeen.
’t Past niet aan braave burgers dóchters dus haar respéct te
							vertreên.
Ik, voor my, tracht, zo veel ik kan, diergelyken opspraak te
							vermyden:
En Juffers, die in den bak gaan zitten, kunnen zich daar van
							bevryden.
Ja! Hebje die konditie veur van daag met Karel ook zo gemaakt?
Wél duidelyk. Maar me dunkt dat jouw tong vry lós aan ’t snappen
							geraakt.
Dat ik wél weet, Jufvrouw; én wyl we van deeze materie praaten,
Moet ik je eens een gedicht, op deeze stóf gerymd, leezen laaten.
Laat zien. Wél Katryn! Hoe kom jy hier aan? me dunkt ik kén de hand.
’k Moest dan Andromaché maar tot myn straf, zien speelen
Ter Schouwburg, gestóffeerd met meer als een Salét,
’t Geen élk ontsticht, én zich met voordacht rug’lings zét
Tot kaak’len, én verdoofd den glans der Treurtooneelen.
Al schreit de droeve Weeuw, én ziet het staal gewét
Tot ’s Jongskens dood, én kiest, haar ’s ondanks, ’t bruiloftsbéd
Van Pyrrhus, niemand schynt in haar verdriet te deelen.
Al vloekt Hermioné haar last, te wél volbragt,
En schéldt Orést; die daagt de Dóchters van de nacht:
Men raast ’er tégens aan, in spyt der Tooneellisten.
Zo speeld de dart’le jeugd, door haar verward gerucht,
Voor yders ogen een bespottelyke klucht,
Belust haar tyd en géld baldaadig te verkwisten.
Ik zou...
Maar ik weet wél waar ’t jou schort; de tyd moet je lang duuren,
Om dat Karel niet komt.
Dat is ook waar; maar de vrouwen maaken ’er nóch veel meer,
Principaal die zo wat naar de mode leeven.
Niet anders, als dat ik je, zonder jouw zédigheid te verwild’ren,
’t Portrét van de hédendaagsche Kokketjes graag af wou schild’ren.
Dat weet ik niet. Ik geloof een vryërzieke Juffer, naar allen schyn;
Een’ die zich zo wat dartel toont in all’ haar’ manieren.
Met verlóf Jufvrouw, myn’ gedachten zyn van daag wat lós aan ’t
							zwieren.
En daarom, indien ik zo wat van den ós op den ézel praat,
Ik smyt maar een stók in ’t honderd, ik dénk aan geen kwaad.
Ik héb eens van een verstandig Dókter hooren zeggen
Dat de vrouwen heur ziel dwars in de maag hebben leggen,
Om dat ze altyd régelrécht dwars tégens het voornemen, én den wil.
O meid! zwyg stil.
Hoor, óf ik ’et zég, dan óf ik het in myn hart hou beslooten,
De mans én de vrouwen zyn all’ met één sóp overgooten.
Je hebt nóch niet veel gezien, óf gehoord in jouw jonge jaaren:
Je weet nóch de réchte karakters van de waereld niet;