floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Wat snooder raad! Ik voel myn ingewand ontroeren!
Herdenk den toestant van deez’ kommerlyken tyd.
Ik keur uw raad gantsch kwaad.
’k Geloof’t, myn Heer, gy zyt
Nooit met my eens, en zult myn raad altyd verwerpen.
Maar wilt gy op ’t gevaar des tyds uw brein recht scherpen,
’k Vertrouw, voor vast, gy zult toestemmen dat myn raad
Tot roem en voordeel strekt van Koning Eigenbaat.
Doe vry uw best. Ik zal dien raad nooit prys’lyk keuren,
Maar doen zyn Majesteit het tegendeel bespeuren.
Wel aan: het zy dan met verlof dat ik my uit.
’t Is de Vorst bewust waar uit dit oproer spruit;
En hoe de Muiters van geweld en onrecht roepen;
Alom vergaaderen door ’t Ryk met heele troepen,
En zweeren duur, Geweld, te keeren met Geweld.
De Wanhoop, die hen dryft en trekken doet te veld,
Doet hen Gehoorzaamheid, en hunne pligt vergeeten;
Maakt dat Vorst Eigenbaat by hen word uitgekreeten
Voor Rykstieran. Om nu die snoode naam te ontgaan,
Waar ’t heden goed ’t verzoek der Vrouwen toe te staan:
Een middel, om den weg tot liefde en rust te baanen,
En hartewinning van de oproerige onderdaanen,
Waar op dat zachtheid vaak veel meêr vermag dan ’t zwaard.
Dus heb ik nu, in ’t kort, ’t nut van myn raad verklaard.
Heer Misvertrouwen, kunt gy dit met reên weêrleggen?
Laat hooren wat ge’er tegen weet te zeggen.
Dat nimmermeer een Vorst zich zo onteeren moet,
Om zulke zaaken die hy heeft gekeurt voor goed,
Door tegenstrydige, geheel tot kwaad te maaken.
Of deê den Vorst iets ’t geen den Landzaat vry mogt wraaken?
’t Schynt gy dat vast stelt, en daarom den Koning raad
Tot zachtheid. By gevolg, ’t geen hy bedreef was kwaad.
Naar zachtheid hellen, was dit laatste toe te stemmen.
’s Volks haat, myn Heer, zal door geen zachtheid zyn te stremmen;
Ten waar zyn Majesteit hen dit genoegen gaf,
Dat hy Heer Gunsteling, en and’ren, tot de straf,
En ’t vonnis, daar zy sterk om roepen, kwam te doemen.
Maar buiten dit, hoe kunt gy ’t nut en noodig noemen,
De Vrouwen naar haar Mans te zenden, die zo teêr
By hen gelieft zyn, en gewis, hun noch veel meêr
In hunne muitery en wraakzucht styven zullen,
En door haar geld en goed, ’t geen hen ontbreekt, vervullen.
Wat is zyn Majesteit zo schoon een raad al waard!
Die ’t muitend’ volk versterkt, aanmoedigt, helpt te paerd,
Wanneer hy ’t geld, een zwaard, hem zelfs op ’t hoogst’ van nooden,
Aan zynen Vyand geeft, die hem daar meê zal dooden.
Ik dank uw beiden voor den raad die gy my geeft.
Maar die van Heer Bedrog den meesten ingang heeft.
Ik wil door zachtheid zien myn haaters te overtuigen,
Wiers harten door geweld, noch traanen zyn te buigen;
Waar is haar geld en goed? haar huizen en haar land?
Trok ik het niet aan my? zyn die niet in myn hand?
Waar legt het, ’tgeen haar mans kan zo veel voordeel geeven,
Dat ik zou vreezen voor myn Koningryk en leeven?
Ga, Heer Bedrog, belast myn Ryksheraut, dat hy
Door Hofstad uitroep, dat de Vrouwen vrank en vry,
Met haare Kind’ren, en haar goed, door myn vergunnen,
Naar haare mannen, als ’t haar lust, vertrekken kunnen.
Ik zal des Konings last voldoen, met vreugde en vlyt.
,, Myn aanslag is mislukt. O hartewee! o spyt!
EIGENBAAT, MISVERTROUWEN.
HEer Misvertrouwen,’k zie, gy schynt ontstelt te weezen.
Ik hoop het beste, schoon ik ’t tegendeel durf vreezen.
Noch is ’er iets ’t geen my doet duchten voor meêr kwaad;
’t Welk is, dat Gunsteling, hoofdoorzaak van den haat
Des Volks, en Kwaadaard, twee by hen gehaate lieden,
De sleutels van uw Ryk, en oorlogsvolk gebieden,
Daar zy u zekerlyk meêr schaade, als voordeel, doen.
’t Schynt Misvertrouwen heeft van niemand goed vermoên.
De leermeestres des Tyds, de Eervaarenheid komt leeren,
Dat, die zyn dienaars maakt tot al te groote heeren,
Zich vaak bedroogen vind met knaagend’ naberouw.
De ondankbaarheid, doet hen vergeeten pligt en trouw.
De zulke ontzien zich niet om zelfs des Konings benden,
Gestelt in hunne hand, stout op hem aan te schenden,
Om zelfs den staf des Ryks te zwaaijen naar hun zin.
Maar Tydingbrenger treed verbaast de hofzaal in.
TYDINGBRENGER, EIGENBAAT, MISVERTROUWEN.
HOe, Tydingbrenger, dus ontstelt? wat is ’t? laat hooren.
Spreek onbeschroomd, al was myn gantsche Ryk verlooren.
TYDINGBRENGER.
De tyding die ik breng, kon dus, naar allen schyn,
Heer Koning, ’t voorspel wel van zulk een treurspel zyn:
Hoewel ik hoope dat het lot zulks zal verhoeden.
Maar ’t Land- en Steedevolk slaat meêr en meêr aan ’t woeden.
Al wie zich onlangs noch gehoorzaam hiel en stil,
Verfoeid zyn Majesteit, en roept; lang leef Vrouw Wil!
Men maak haar boeijens los, stel haar weêr ’t Ryk in handen,
Als Erfgenaam; men jaag den Dwing’land uit den landen;
Men straffe Gunsteling, men ruk hem ’t hart uit ’t lyf;
Kap hem van lit tot lit, om ’t schandig misbedryf.
Ter wapen, mannen! op! laat ons het Ryk verlossen,
Van Eigenbaat; men toom en zadel ’s Eilands Rossen,
Al wat tot wapentuig kan dienen, vat elk aan:
Gy Krygsliên, die den Vorst noch blyft ten dienste staan,
Bedenkt wie dat gy diend, het hoofd der aardstierannen;
Legt neder uw geweêr, wilt met ons t’zaamen spannen,
Verdient meê de eernaam dat gy Vrijekeur hersteld,
En dat de Faam uw lof door alle landen meld.
Helaas! deze aanspraak, deed veel van uw Oorlogsknechten,
Neêrleggen hun geweer, en weigeren, te vechten,
Voor zyne Majesteit. De Hopliên volgden ’t pad
Van ’t voet- en paerdevolk. Dus ging ’t van Stad tot Stad.
’t Eerst neêr gelegt geweêr, wierd weder opgenoomen;
Maar om hun eigen Vorst daar zelfs meê op te komen.
Dus trokken zy te zaam, vol moed, naar Eilandskracht.
’k Vrees ook dat Zeestad reeds zal zyn in hunne magt,
Vermits Vermoogen, door Vrouw Eendragts oorlogsvlooten,
Die Stad, te water en te land, houd naauw beslooten.
Hoe slecht den toestant ook mag zyn, het was myn pligt,
Om zyne Majesteit daar van te doen bericht.
Men laatme alleen, om by myn zelve te overweegen,
Wat my te doen staat, eer ik verder raad wil pleegen.
Doch doe Gemeenebest, en Vrouw Staatkunde, voort
Hier komen.
,, De Koning schynt verstoort.
EIGENBAAT alleen.
O Langgevreesde maar, die al myn glans zal smooren!
O Eigenbaat! zie nu uw Ondergang gebooren!
Waar vind gy midd’len om uw wis bederf te ontvliên,
Nu dat Vrouw Eendragt Heer Vermoogen heeft verzien,
Met scheepen en met volk, en komt uw Vyand styven?
Nu zal de Wraak haar my niets laaten schuldig blyven,
Maar woek’ren van dat ik zo vaak de Vrede brak,
En t’elkens ’t oorlogsvuur in Eendragts daaken stak,
Waar door ik Oppervorst des waerelds dacht te werden.
Fortuin, hoe weinig tyds blyft uw geluk volherden!
O blinde gloryzucht, hoe hebt gy my verraân!
O Vrijekeur! hoe duur zal my uw Scepter staan,
Door Veinzery, Bedrog, en List, en Moord verkreegen.
Myn onverzaad’lyk hart, tot rykdom steets geneegen,
Ontzag niets: ja heeft zelfs ’t gewyde weg geroofd.
Myn hofsleep volgde stout het voorbeeld van hun hoofd
En meester, afgerecht op alle gruuwelstukken.
Ik liet hen, naar hun lust, gewenschte vruchten plukken.
’k Heb Ondeugd niet gestraft om ’t schenden van de Maagd,
En wien daar tegensprak, ten landen uitgejaagd.
Geen wonder dat myn Volk aan ’t muiten is geslaagen,
En af wil schudden’t juk, onmoog’lyk meêr te draagen.
Myn trouwste Raad is ook verdeelt, door haat en nyd,
Daar steeds in ’t raaden de een, den ander tegen wryt.
Ik kan toch in deez’ nood van hen geen hulp bekoomen.
Wel aan: ’k wil zien dien vloed, die my dreigt te overstroomen,
Van my te wenden, en daar in verdrinken doen
Hen, die myn Onderdaans stof gaaven tot dit woên,
Van my verbannende al myn dart’le Hofgenooten.
’k Zal Ondeugd, uit wien meest dit onheil is gesprooten,
In handen stellen van Heer Edelhart, tot wraak
Van zyn mishandeld kind, voor aller schelmen baak.
Bedrog, Arglistigheid, en Kwaadaard ook doen straffen,
Schynheiligheid het loon van huich’lary verschaffen;
Hier weêr in roepen, en met ampt en staat verzien,
Die myne wreedheid uit dit Koningryk deed vliên;
Vrouw Wil, door my geboeid, ontslaan uit haare banden,
Myn hart,’t geen eertyds veinsde in haare min te branden,
Nu gaan in vollen ernst opoff’ren met myn min;
Haar maaken tot myn bruid, en kroonen tot Vorstin.
Zo bloeid de Vreê, zo zal het volk my weêr beminnen.
Maar, Eigenbaat, kunt gy uw aart wel overwinnen?
Niet meêr zyn die gy zyt? neen: gy zyt Eigenbaat;
Wiens heblust, nimmer sterft; wiens heerszucht van geen maat,
Noch van bepaaling weet. Gy stond op losser voeten,
Indien gy Ondeugd en Bedrog zoud missen moeten,
En deed Arglistigheid, en de and’ren, van uw gaan.
Behouden wy hen, doch laat ons naar Vrede staan.
Ik zie Arglistigheid my met Bedrog genaaken.
ARGLISTIGHEID, EIGENBAAT, BEDROG in ’t kleed van Gemeenebest.
WEl nu, Bedrog, hebt gy myn last bekend doen maaken?
Hoe hield zich Zuiv’retrouw?
Op ’t allerhoogst’ verheugd,
De Vrouwen schreiden door haare overmaat van vreugd.
Zy zoeken waagens op, om, zonder tyd te rekken,
Zo ras zy vaardig zyn, te zaam van hier te trekken.
Gantsch Hofstad staat verrukt, het weet niet of het zal
Gelooven ’t geen het hoord uitroepen overal.
De een zegt; kan ’t weezen! is de Vorst in ’t eind bewoogen
Met de onderdrukte, dat zy vry vertrekken moogen?
Een ander, die wat meêr ten Hoof heeft omgegaan,
Vertrekt grimlachchende, als hy heeft uw last verstaan.
Een derde, onkundig van de veinzery der Hooven,
Durft zich, en ’t Vaderland, daar uit, veel goeds belooven,
En zegt; indien de Vorst dus vaart met weldoen voort,
Dat hy de klagten van zyn Onderdaans verhoord;
Zyn strengheid maatigt, en zachtmoedig wil regeeren,
Ik zie de Vrede en rust in ’t kort hier wederkeeren.
De Vorst is goed, maar word door kwaade raad misleid.
Dien man sprak wel. Ik wil, in deez’ gelegentheid,
Myn Ryksbestiering gantsch naar zachtigheid doen hellen.
Gy moet, uit mynen naam, terstond een brief opstellen
Aan Edelhart, waar inge op ’t breedst’ betuigen zult,
Hoe zyne brief myn hart met meêly heeft vervuld,
’t Geen, in ’t toezenden van hunne Egaas, is te speuren:
Dat, zo hy Vreê verzoekt, ik zulks niet af zal keuren,
Maar de opstand van myn Volk geheel vergeeven wil,
Mits dat dat zich yder draag gehoorzaam, vroed en stil.
Elk zal zyn ouden staat en eerampt weêr bekleeden,
En zich gehandhaaft zien in recht en billykheden.
Maak dit aan Zuiv’retrouw ook mondeling bewust.
Dus hoop ik my, en ’t Ryk, gebragt te zien tot rust;
Den weg tot wederwraak Vrouw Eendragt af te snyden,
Die zich in mynen val op ’t hoogste zou verblyden.
’k Hoop, eer dat Zeestad raakt in Heer Vermoogens magt,
Dat hy, en Edelhart, tot reên zal zyn gebragt.
Is dit uw ernst, myn Vorst? of wilt gy myn gedachten
Eens toetzen?
Neen: uw raad wil ik geheel betrachten;
’k Ben daar door omgezet, en zal myn Staatbewind
Verbeet’ren, maakende, door weldoen, my bemind.
Hoe, wil Vorst Eigenbaat zyn glory gantsch verdooven?
En kan hy van Bedrog ooit zulk een raad gelooven?
Wat ’s dit! hebt gy my zelf tot weldoen niet geraân?
Ja, maar de Vorst heeft toen myn inzigt niet verstaan.
Wat inzigt had gy voor met my dien raad te geeven?
Om Misvertrouwen, die my steeds komt tegenstreeven,
Te sarren; maar voor al om zyne Majesteit,
Door dezen raad, die al de Vrouwen heeft misleid,
Te doen bezitter zyn van haar verborge schatten.
’k Heb u verstaan, en kan uw inzigt nu bevatten.
Gy zult meêr als gy dacht zien koomen aan den dag.
Den Vyand zal toch nu niet luist’ren naar verdrag.
En kan hen Ondeugd, noch Heer Kwaadaard niet verkloeken,
Men sterf dan liever, als dus schandig Vreê te zoeken.
Maar zullen zy dan niet vertrekken, na myn woord?
Ja, maar niet ver. Men laat haar tot aan de Oosterpoort,
Verzelt van Lyfstaffiers, heen trekken, met verblyden.
Daar zynde, moet te post een dienaar komen ryden,
Herroepen uw bevel, en haar vertrek verbiên.
De Wacht, hier van bewust, de waagens naauw doorzien,
En, onder schyn, als ofze aan misdaân schuldig waaren,
Doen al haar goed’ren voor den Vorst verbeurd verklaaren.
Zy, streng geboeijent, in gevangenis gezet;
’t Geen dus uw schatkist vuld en ’t vreezend kwaad belet.
Men stel zulks dan te werk, en dat Heer Misvertrouwen,
Als zy reisvaardig staan, ’t my aanstonds kome ontvouwen.
BEDROG in ’t kleed van Gemeenebest, ONDEUGD onder de naam en ’t kleed van
						Gunsteling.
HEer Gunsteling, zyt gy ’t? uw komst maakt my ontstelt.
Hoe is ’t met Zeestad?
ONDEUGD.
Al verlooren! in ’t geweld
Des Vyands. Waar ’s den Vorst?
Hy slaapt.
Hy zou niet slaapen,
Indien hy wist hoe’t met dit Eiland staat geschaapen.
Hy heeft al eenigsins bericht diêr slechten stant.
Vertoef een oogenblik in deze hofzaal: want
Des Konings middagslaap zal haast ten einde weezen.
Maar ziet, de deur gaat op. De Vorst is al verreezen.
Mevrouw Arglistigheid komt met hem.
EIGENBAAT, ARGLISTIGHEID, ONDEUGD, BEDROG.
ACh! myn Heer,
Ik val, veldvluchtig en geslagen, voor u neêr.
’t Gebied van Zeestad,’t geen gy my kwaamt toevertrouwen,
Heb ik met moed beschermt, en voor den val behouwen,
Zo lang ’t my moog’lyk was. Maar de al te groote magt,
Door Heer Vermoogen uit Vrouw Eendragts Ryk gebragt,
En de ongetrouwheid van des Konings oorlogsbenden,
Die my verlieten, en zich tot den Vyand wenden,
Zyn oorzaak dat de Stad, te water en te land
Beleegert, overging, en ik de vlugt met schand
Moest neemen, ziende dat my krygsvolk wierd gezonden,
Noch geld, schoon ik nochtans had dikwils onderwonden
Daarom te schryven, lang beducht voor dezen nood.
Heb ik nu straf verdient, zo straf my met de dood.
Neen: Ondeugd, rys. Schoon dat den aart u ingeschaapen,
Niets trouws noch deugd’lyks heeft voor and’ren. Ik durf slaapen
Op uwe wakkerheid, wyl gy voor Eigenbaat,
Niet trouwloos zyn kunt; want ik ben uw toeverlaat;
En had voor lang uw arm met geld en volk gesteeven,
Indien de magt daar toe my over was gebleeven.
Doch laat my hooren hoe dat gy beleegert wierd,
En hoe Vermoogen heeft van u gezegeviert.
Na dat Heer Burgerhart, van spyt en wraak bezeeten,
Gesterkt met Muiters, zich te schendig dorst vermeeten,
De vaste Landhoef, daar myn grootste kost’lykheid,
En schat op wierd bewaard, door listig krygsbeleid,
Omkoopende de Wacht, wegroofde al myne schatten,
En daar met duizend man, meest landvolk, post liet vatten,
Zond ik twee duizend van uw ruiters op hen af:
Waar van één vlugter my verbaast te kennen gaf;
Hoe al dit paerdevolk, uit twintig hinderlaagen
Besprongen, langs den weg lag deerelyk verslaagen.
Deez’ had noch naauwlyks uit, als een der Zeewacht kwam
Berichten, dat hy, door ’t verziende glas, vernam
Veel oorlogsscheepen, die, begunstigt van de baaren
En winden, op het snelst’ naar Zeestad kwaamen vaaren.
Ik stelde een deel uw ’s volks slagvaardig voor de wal
Om, van den Landkant, voor een schielyke overval,
Bestant te zyn, en liet de havenkeeten spannen;
Uw scheepen, daar geplaatst op ’t spoedigste bemannen,
En ook de burgery ontneemen hun geweer,
Op dat zy ’t moog’lyk niet, op ’t krygsvolk van hun Heer,
Zelfs trokken, die zy in getal te boven gingen.
Terwyl kwam Burgerhart, met zyne Muitelingen,
De Stad berennen aan de Landzy. ’k Deê myn best,
Om deze Gieren en Roofvogels naar hun nest
Te jaagen, maar vergeefs, zy laagen fluks begraaven.
Toen bragt een sterke vloed den Vyand voor de haven,
Waar van men eindelyk drie scheepen stak in brand,
Die, na de ketting was gebrooken, met hun Want,
Verwarde in ’t onze, die ook ’t zelve lot ontfongen,
En met die drie te zaam, door ’t vuur, te barsten sprongen.
Kasteel en Tooren schudde en scheurde van dien slag.
Des Vyands vloot deinsde af, tot op den and’ren dag,
Wanneer met de eerste vloed, Vermoogen, zyne schepen,
En de onze, nu verbrand, liet uit de haven sleepen,
Om dus met meêr gemak te voeren ’t volk aan land.
’k Had al wat tegenweer kon doen, gestelt op ’t strand,
Daar by, vier duizend man, om ’t landen af te keeren.
Maar dit ontrouwe volk, in plaatze van verweeren,
Smeet hun geweêr ter neêr, en wees den Vyand ’t pad,
Waar langs hy trekken kon naar de and’re zy’ der Stad,
Om by de Legerplaats van Burgerhart te komen.
Zo dra uw krygsvolk voor de wal dit had vernoomen,
Vlugte yder in de Stad, stout roepende altemaal;
Wy vechten niet, ten zy men ons eerst af betaal!
Men heeft al lang genoeg de snoodste der tierannen,
Dus soldeloos, gedient! komt, burgers! kloeke mannen!
Is u ’t geweer ontrukt, neemt hout en steen te baat,
Gooit, slaat, en wond; ja dood, al wie u tegenstaat.
Komt, volgt! wy zullen u het wapenhuis ontsluiten,
En jaagen Gunsteling, het schuim van alle guiten,
Ter sterke Vesting uit, Heer Edelhart tot wraak:
Op dat Vermoogen, die, tot welstand van de zaak,
Hier reeds geland is, met veel van zyn tochtgenooten,
Voor de Erfgenaam, Vrouw Wil, de poorten vind ontslooten.
Wat konde ik doen? al wat ik hen aanbieden liet,
Was vruchteloos! dies my de nood ten laatsten ried,
Wanneer Vermoogen, met zyn magt, ten storm kwam trekken,
Te vlugten, om den Vorst dit groot verlies te ontdekken.
Nu Zeestad weg is, steunt myn hoop op ’t groot beleid
Van Kwaadaards krygskunde, en beproefde dapperheid.
Schynheiligheid nu weêr in Vroomharts kleed gesteeken,
Is mede in Eilandskracht, zy zal, door haare streeken
Van Schyndeugd, my ten dienst, den burger en soldaat
Steeds noopen tot hun pligt; afschrikken van verraad:
Doch, of haar Schyndeugd, en zyn dapperheid, mislukte,
De Stad veroverd wierd, de Vyand herwaarts rukte,
Bedrog, bezorg dan dat myn zeegalei verzien,
En vaardig zy, om in den nood te kunnen vliên.
Het zal geschieden: maar, ik durf de Vorst beloven,
Eer ’t zo ver komt, hy raakt dien kwaaden hoek te boven.
MISVERTROUWEN, EIGENBAAT, ARGLISTIGHEID, ONDEUGD, BEDROG.
IK heb des Konings last volvoert. De Vrouwen staan,
Met haare kind’ren, en tien waagens, zwaar gelaân,
Met goed’ren en veel gelds, reisvaardig. Zy verwachten
Slechts’t uiterste verlof. Maar ’t gaat naar myn gedachten,
Ja zelfs daar boven: zoveel schatten, zo veel geld,
Als ik zag laaden, heeft my niet alleen ontstelt,
Maar ook uw Hofwacht, die gy dikwils hebt gezonden,
Tot onderzoeking van haar schat, doch nooit iets vonden.
Wat dunkt de Vorst nu van de uitvinding van myn zoon?
Hy stut, door dezen dienst, myn waggelende troon.
Neen: naar myn oordeel, rukt deez’ dienst uw troon ter neder,
Wanneer de oproerigen hun schat en vrouwen, weder
Aan hen geleevert zien.
Gy zyt vergeefs beducht.
Gy kend Bedrog niet: doch, om ook uw raad van vrucht
Te maaken, zult gy gaan met Ondeugd, en herroepen
Myn last. Driehonderd man van myn getrouwe troepen
Zyn reeds verwittigt van dit onverwacht gebod.
Gy moet de waagens met hun laading, doen naar ’t slot
Toevoeren, en ontlaân: doch u in ’t minst erbermen,
Hoe zeer de Vrouwen en de Kind’ren mogten kermen.
Ja, zo ze uitbarsten met scheldwoorden, laat myn wacht,
Ten bloede toe, haar slaan. Ik geef u volle magt;
Ook zult gy haar te zaam in hechtenis doen sluiten
Op ’t Hof, om dus het kwaad, waar voor gy vreest, te stuiten.
Hoe! zal ik dezen last volvoeren? denk, myn Heer,
’t Herroepen van uw woord, zal u, by ’t volk, noch meêr
In afgunst brengen. Ach! had gy nooit last gegeeven
Tot haar vertrek!
Was dan niet onbekend gebleeven,
Haar geld en schat, waar van ik my nu dienen kan?
Gy, Misvertrouwen, zyt een wys, Arglistig man.
Ik weet, indien gy wilt, gy kunt, in deze zaaken,
My wel onschuldig, en de Vrouwen schuldig maaken.
,, Helaas! Bedrog is my te gaauw. ’k Ben weêr verrast.
Kom, Misvertrouwen, ik verheugme in ’s Konings last.
Niets aangenaamers kon my werden opgedraagen,
Als stof te ontfangen om Vrouw Zuiv’retrouw te plaagen;
Te sarren, dol van spyt te maaken, om haar smart
Te lachchen: dat ’s myn lust, dat kittelt my het hart.
Nu gaat. Uw tyd werd hier maar vruchteloos versleeten.
Gy, Ondeugd, zult aan my ’t verrichte zelfs doen weeten.
ARGLISTIGHEID, EIGENBAAT, BEDROG.
’kZIe, Misvertrouwen gaat; maar ’t is met weêrzin, Heer.
Dat zy hoe ’t wil; hy moet voldoen ’t geen ik begeer.
Uw Zoon heeft hem verschalkt, dat smart aan Misvertrouwen.
’k Zend Ondeugd met hem, op dat hy geen kwaad zou brouwen.
Hy zal nu in myn dienst, om buiten kwaad vermoên
Te blyven, met meêr vlyt zyn pligt, als anders, doen.
’t Kon zyn: maar, Vorst, gy moet van ’t geld ’t geenze achterhaalen,
Nu de achterstallen van uw oorlogsvolk betaalen.
Dat dient alleen om geld; die ’t meeste loon hen geeft
Zyn zy ’t getrouwst, ’t ziet nooit wie recht of onrecht heeft.
Ik heb ook, op uw last, uit de allernaaste Vlekken,
Al ’t manvolk op ontboôn, en in de Stad doen trekken,
Tot voor uw wapenhuis. Ik voegde noch daar by,
De jonge manschap van uw braave burgery,
Gaf hen geweer, en deê den eed van trouwheid zweeren:
Maar heb hen zo verdeelt, datze ons niet konnen deeren.
’t Kasteel, en ook de Stad is nu genoeg verzien
Van volk en krygstuig, om te konnen weêrstant biên,
Zo ’t ons aan leeftocht niet te haastig mogt ontbreeken.
De voorraad werd geschat te zyn, voor zes paar weeken.
KWAADAARD van binnen.
Men laat my gaan: want ik den Koning spreeken moet.
KWAADAARD, EIGENBAAT, ARGLISTIGHEID, BEDROG.
’t IS Kwaadaard, Heer.
Wat brengt gy? kwaad, of goed?
KWAADAARD.
Helaas! myn Vorst, ik breng u niets dan kwaade Maaren!
’k Ben overwonnen door des Vyands Oorlogsschaaren.
De Sleutel van uw Ryk, de Landstad Eilandskracht,
Voor onverwinnelyk by yder een geacht,
Is in uw Vyands hand. Geen tegenweer kon baaten.
Ik wierd verraaden door de Burgers en Soldaaten;
’t Geen één geval alleen, wel meest veroorzaakt heeft,
Van welks herdenking noch, van spyt, myn lichchaam beeft.
’k Verzoek zyn Majesteit een weinig leent zyn ooren
Naar myn verhaal, schoon’t hem niet lief zal zyn te hooren.
’t Is waar: maar spreek.
Myn Heer, zo ras als ik vernam,
Dat Edelhart my met zyn leger naad’ren kwam,
Maakte ik my vaardig om vol moed hem af te wachten;
Beriep den Krygsraad, om te hooren elks gedachten.
De burgery, zo wel als ’t krygsvolk, scheen bereid,
Om leeven, goed en bloed, voor zyne Majesteit,
Te waagen, en getrouw den Vyand af te keeren.
Zy wilde liever zien de Stad door vuur verteeren,
Als overgeeven. ’k Was verheugd om hun besluit.
Des and’ren daags deed zich, met krachtig krygsgeluid,
Der Muit’ren leger op, en binnen weinig uuren,
Begroef het zich, en lag gesterkt om onze muuren.
Waar na dat Edelhart de Stad opeischen liet,
Voor ’t Kroonrecht van Vrouw Wil, en ’t leed aan haar geschied.
Ik zond de Boô te rug met antwoord, dat myn benden,
En trouwe burgery, hem, noch Vrouw Wil, niet kenden:
Dat Koning Eigenbaat was onzen Vorst en Heer;
En wilde hy de Stad, hy moest die door ’t geweer
Zien in te neemen: ’t was geen plaats om zo te geeven,
Zy was met oorlogstuig en volk te wel gesteeven,
Ik zou hem weêrstant biên, gelyk ’t een krygsman past.
Hier op heeft hy de Stad tot driemaal aangetast,
Doch wierd, met groot verlies der zynen, afgeslaagen.
Ten vierdemaal liet hy den aanval weder waagen,
En kreeg een hoofdpost in, ten kosten van ons bloed.
Dit groot verlies, benam de burgery den moed;
Te meêr, toen Edelhart, door Waaghals, op de wallen
Liet brieven strooijen, die hen scheenen te gevallen,
En kenbaar maakten, dat reeds Zeestad over was.
Hier kwam schynheiligheid, my ongemeen te pas.
Ik zond haar, in ’t Gewaad van Vroomhart, om, met smeeken,
De laffe burgerschaar weêr moed in ’t hart te spreeken,
En aan te maanen tot haar eed, en burgerpligt.
Deez’ konststreek, heeft, voor eerst, hun moed weêr opgericht;
Elk trok weêr, als voorheen, te wacht, met welbehaagen.
Toen liet ik ’t derdendeel myns volks een uitval waagen,
Om Edelhart weêr uit zyn ingenomen post
Te dryven, ’t geen my eerst had duizend man gekost,
Maar nu drie duizend, die, als ongetrouwe slaaven,
Zich, zonder slag of stoot, in ’s Vyands dienst begaaven;
Ja, niet een Hoofdman, noch Soldaat kwam weêr te rug.
De Vyand maakte zich ook meester van de brug,
Waar over ’t landvolk ons den toevoer bragt van buiten.
Dus afgesneên, begon de Burgery te muiten,
En ’t Krygsvolk, nevens hen, gaf steunsel aan dit kwaad.
Ik deê Schynheiligheid, in ’t voorige gewaad,
Weêr tot hen treeden, om te brengen tot bedaaren,
Daarze op de groote markt by een vergaderd waaren.
Haar listige gebeên, haar aanspraak, vol van kracht,
Had, als voorheen, geheel naar wensch, het werk volbragt,
Wanneer een Vrouw, wiens glans en ongemeene klaarheid,
Elk een verzet deed staan, men zeide, ’t was Vrouw Waarheid,
Die ’k nimmer heb gekent, Schynheiligheid, o spyt!
Greep by den arm, en sprak, ’t is eindelyk eens tyd
Te toonen wie gy zyt; gy hebt der menschen oogen,
De Inwoonders van dit Ryk, al lang genoeg bedrogen.
Het kleed van Vroomhart, voegt niet aan Schynheiligheid,
Daar in hebt gy Vrouw Deugd voor dezen ook misleid,
En Goedaard, nevens haar, in ongenaâ doen komen,
Die beiden deerelyk het leeven zyn benomen.
Daar Waarheid komt is ’t vaak Schynheiligheid mislukt.
Hier op wierd ’t bovenkleed haar van het lyf gerukt: