floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Bloedt-dorsten na de ziel van een onnos'le Vrou.
Somtijts zyn yv'raars noch door reden te verwinnen,
Maar die beroerte slechs om eyghen baat beginnen,
En worden nimmermeer door reden oft bescheyt
Van haar voornemen quaat van yemant afgheleyt:
Ja selfs door gheen gheweldt, door dien zyt loos belegghen
Met Geestlijck volck, en daar is teghen niet te segg hen:
Ghelijck d'ervarentheyt de Griecken dat wel leert.
Maar t'eene quaat wort dick met 't andere gheweert;
Dat zy dan sochten door Euripylus te poghen,
Dat selfde socht ick weer door Calchas te vermoghen,
En Calchas meend ick was Euripylus te loos.
Jaa 'y, maar Euripylus is Calchas weer te boos,
Te valsch, en t'onbeschaamt, ontsiet hem niet te lieghen,
Als hy zijn weer-party daar maar meed mach bedrieghen:
En al zyn aanhang gaat oock al de selfde gang.
Die leughenaar die lieght zijn leughenen so lang
Tot dat hy self meent dat zijn oude leughen waar is.
Maackt dat het volck eens wijs, hoewel 't so openbaar is
Als 't licht der Sonne dat hj selfs de Maan belieght,
En onder dat verdeck d'eenvoudighen bedrieght,
Die het niet weten of zijn tong spreeckt Godes Wetten,
So datse zyn ghehart haar ziel daar voor te setten.
Men soud door Wapenen haar dat wel maken moe.
Oft moedich wel misschien, en brengent daar wel toe.
Dat zy, door noot gheparst, te kampen souden waghen
Mee die, die sy voorheen ootmoedichlijck ontsaghen.
Protesilaus uwe moedicheyt is groot,
En u ghetrouwicheyt, ghetrou tot inder doot,
Gheloof ick seker, maar 'tkomt steeds so niet gheleghen,
Gheweldt met weer gewelt grootmoedich te staan teghen.
Set daarom, bid ick u, die middel uyt u sin.
Want 't quaadt is nu, ô Vorst! te verd ghekropen in,
't Is int begin versuymt, doe was het voor te komen,
En nu ist veel te laat haar met ghewelt te tomen:
En onse schult ist dat zy ons zyn boven 'thooft.
Zy moeten zijn gheweest van sinnen heel berooft,
Die, doe de Griecken eerst begonnen God te eeren,
De eerste Priesters, om den Vollicke te leeren,
Oft uyt Egypten, of van elders buytens Lands
Beriepen, ghelijck oft de Griecken aan verstands
Ghenoech ontbrack, hoewel de vrye Griecksche Landen
Wt-leveren, alst blijckt d'uytmuntenste verstanden.
Sulcx datmen Parth, noch Meed', noch war'ghe Arabier,
Nocht oock gheen overloos' Egyptenaren hier
Behoeft te halen om den vollicke te stichten.
O neen men soud dat met de Griecken wel verrichten,
Na wien men nimmermeer had om te sien, ghelijck
Men moet na dese doen, die maar het Griecksche Rijck
Ten dienst staan om 'tghenot, en uyt gheen waar bewegen,
Ghelijck de Lant-zaat doet, die van natuur ghenegen
Is tot de dienste Gods, en om ten dienst te staan
Zijn Overheyt als een gheboren Onderdaen:
Daar wy het teghen-deel van vreemde huurelinghen
Nu draghen moeten, die door 't slechte volck ons dwinghen
Tot sulcx als haar belieft, oft immers schiet int hooft,
Want zy en hebben 't Recht, noch Rechter trou belooft.
Soo dat heel Griecken-lant deez' en d'aanstaande plaghen,
Hoe swaar zy vallen, moet gheduldelijcke draghen,
Om dat int eerste des regeerings zijn versuymt
Twee dinghen, 'teene datmen al te grooten ruymt
Haar gaf, in plaatse datm' er hadde moeten binden
Met eeden aan den Heer haar yet wes t'onderwinden
Dat hem was teghen, en dat hy niet vond' geraan.
Het tweede dat nu meed de saken qualijck gaan,
Is datmen hier in plaats van Burgeren, geboren
Van ouder af-komst, en uyt goeden huyz' verkoren,
Maar vreemdelingen heeft, die 'r tieren ghelijck of
Ons lands-man tot het ampt des Priesters was te grof,
En oft hy van de Goon gheen harsens had ghekreghen.
Een volck van Aulis af, zuydoostewaarts gheleghen,
Dat in Egypten lant met strenghe slaverny
Wel eertydts was gheplaacht, en is gheworden vry
Door eenen Moses, die 'r uyt de dienst-huysen leyde
Van Phar'o de Tyran, door veelderley verscheyde
Behendicheen, en heeft ses hondert duysent mans
Personen, veertich jaar door meen'gen suuren kans,
Door swaard, door pest, door dorst, door diepe water-stromen
Ghesleept, voor datse zyn int rechte lant ghekomen.
Om dit veelsinn'ghe volck te houden int bedwang
Van Gods en Werelts Wet, ging Moses dese gang.
Het opperste ghesach heeft hy selfs heel behouden:
Sijn Broeder Aaron, die 'y volkomelijck vertrouden,
Gaf hy het Priester ampt, door Goddelijck bevel:
Dat was gheen vreemdeling. En op dat 't alles wel
Mocht in den lande gaan, so lang als hy 't beheerde,
Most Aron spreken maar het gheen dat hy begheerde,
En dit ging taam'lijck wel dies Moses leven uyt;
Dan dese ordening nam na zijn doot een stuyt:
Want men begon terstont om de vooghdy te wryten,
Die toch ten lesten viel te beurt de Aronyten.
Met vallen, opstaan, en met groote moeyten wierdt
Dit hoofdeloose volck so langhe dus bestiert,
Tot dat haar raadsaam docht te kiesen eenen Koning,
Veel meerder met de naam, als daadt, in Is'rels woning,
De Koning, na den aardt der Koningen ghemeen,
Woud (als het reden lijckt) 'tghebieden heel alleen
Tot hem betrecken, sonder yemandt yets te vragen:
Maer des Prophetens last en kond dit niet verdraghen,
Die 'y neffens hem had, en hy maackten 't so, dat hy
Niet meer verstreckte dan een doode schildery,
En 'tvolck dat kreech aan hem ten deele een misnoeghen,
Waar door ten lesten hem zyn vyanden versloegen.
Na dese David quam, een Man van groot verstant,
Die op een ander wijs regeerde 't Jootsche Landt.
Wat deed' hy dan? Maar hy (de vorighe ghebreken
In staats beheersinghe wel hebbende doorkeken,
Sulcks dat hy hem verstont de saken allerley)
Verstrecten de Propheet en Koning alle bey.
Dat was de rechte slach, en 't waar voor lant en luyden
Van Godt te wenschen, dat de saken noch op huyden
So gingen; want dan soud noch erghe staat-suchts list,
Nocht Papen mis-verstant ons maken dese twist.
Een Paap kent al in roer nu stellen met zijn kallen,
En 't oproer kennen zy niet stillen met haar allen:
En Agamemnon 't is hier niet op sulck een voet
Te brenghen, dan alleen door een ghedwee ghemoet:
Dat is de middel, Vorst, daar door ghy sult betomen
Dit volck, en metter tijd u aansien weer bekomen.
Ghy sult mijn woorden waar bevinden, want ghy kent
Noch lange leven: maar ick die ben op het endt
Van myne daghen, sal misschien dit niet beleven.
Och! dat my Nestor oock gheen beter raadt kan gheven:
Nu wel, aan 't veynsen dan, dat ick met herten rouw
Begin, op dat ick beyd, mijn goedt en bloedt behouw.
O Calchas! Calchas! wat sult ghy my komen raden?
Vijfde bedrijf. Tvveede toneel.
Calchas. Agamemnon. Protesilaus. Palamedes. Nestor.
Nu Agamemnon, nu, zyt doch so niet beladen
Met dese zaack.
Wel aan, hoe salter dan me gaan?
Al wel?
Ja Vorst, na dat de dingen staan.
Want van Achilles hebt ghy toch niet goets te hopen.
Die 'm nu ten lesten door het onbeschaamd'lijck lopen
Van dien Euripylus, gheuytert heeft, en hy
Verklaart hem t'eenemaal op Menelaus zy.
Ghelijckwel moet ghy noch hem alles goets vertrouwen:
Want 't Legher sonder hem niet blyven ken behouwen,
En hy en is niet valsch, ghelijck ons allegaar
Syn trouwe diensten zyn ghenoechsaam openbaar.
Achilles op haar zyd? Al hadmen 't my ghesworen,
'K en had het noyt ghelooft, want ick hem hebbe horen
Dat vollick lasteren, gheen uur gheleen, so seer
Als yemant doen mach. Wel 'k gheloof nu niemant meer.
So staan de saken. En so haest ick dit kon mercken,
Begon ick, groote Vorst, met alle vlyt te wercken,
Om Clytemnestra, en de jonge Koningin,
Wat van den handel is, wel vast te beelden in:
En heb haar onderrecht hoe datzer voort sal draghen.
Z'is seer ghemoedight.
Wel, ick sal 't haar selver vraghen.
Iphigenia met haar Moeder haalt my hier.
Hoe eer, hoe liever, want het is nu, Vorsten, schier
De tydt dat 't yvrich volck, met dit spel inghenomen.
Tot rasens toe, sal om Iphigenia komen:
En dat 's te stuyten nocht met reden nocht ghewelt.
Heeft Calchas dat maar met Diana wel bestelt,
So sal 't wel lucken.
Dat? Ja dat insonderlinghe.
So dat niet wel bestelt en waar voor alle dinghe,
Den aanslach en waar niet.
Daar gaat vry vast in, want
Van uwe sterrif-dagh. Men soud met sulcke woorden,
Iphigenia, Lief, u Moeder wel vermoorden;
Maar Calchas, die 't bedroch der Priesteren verstaed,
Heeft dien Eurypylus verhindert in sijn quaed.
'K heb die Diana hier al dichte byder handt.
'K sal voor Vlysses quaadt u wesen een behoeder.
Vijfde bedrijf. Derde toneel.
Calchas. Iphigenia. Agamemnon. Clitemnestra. Protesilaus. Nestor.
						Palamedes.
Iphigenia komt met haar beleefde Moeder.
Myn Vader wat belieft zyn groote Majesteyt?
Mijn Dochter, Calchas seyd my dat ghy zyt bereyt
Tot d' offerhande van de Griecken voorghenomen.
Hy seydt de waarheyt, schoon al waar ick hier ghekomen,
Mijn vader, om den zoon van Thetis voor mijn Man
Te trouwen, nu ick sie dat ick u meerder kan
Hier mede dienen, wil ick my vrywillich gheven
Alleen tot dit niet, maar al soud in ernst mijn leven
Oock ghelden, so en sal Vlysses nemmermeer
Door dese middelen gheraken aan u eer.
Neen Dochter dat en soud u Moeder nimmer lyden.
In eeuwicheyt en sal my niemant so verblijden
Als mijn Vlysses met zijn goddeloos gheboeft,
Doe 'k hier belande, door u sterf-dach heeft bedroeft.
Men lette datmen oock door Calchas niet bedroghen
En werde.
Neen: want ick gheloof mijn eygen oghen.
'K heb met Diana selfs, oft immers met die Vrouw
Ghesproken, so dat ick volkomelyck vertrouw:
Ja niet alleen vertrou, maar ben versekert mede.
R.D.P.
Noyt en beleefden wy in Griecken beter dagh!
Cly.
Ziet wat den yver in d'eenvoudigen vermagh.
In uwe dood, mijn Kind, waent 't volck haer heyl gelegen.
Wien soud' zy niet met haer onnoselheyd bewegen?
Achilles, ghy die sijt van Goddelijck geslaght,
Waer toe heeft afgoods-dienst en staet-sucht u gebracht?
Achilles! waerom moet Iphigenia lijden?
Om dat dat willen de gevaerelijcke tijden.
Evr.
Om dat de Godheyd selfs ons dat also gebied.
Vly.
Dat isser oorsaeck van alleen, en anders niet.
Iph.
Ulijsses dan most ghy u met de saeck niet moeyen.
Ghy niet. Want wt uw' borst maer leugenen en vloeyen.
Ghy geeft dees' saecke by de wijsen minder schijns.
D'eenvoudigen bedrieght hy lijck'wel met sijn grijns.
Protesilaus siet wel voor u met u kaken.
Daer 't schort aen reên sal hy 't met onverstand volmaecken.
Verwacht ghy, Vorsten, dan het wterste geweld?
Neen Menelaus. Neen. Hoe sijt ghy dus ontsteld?
Nes.
Tot ware Godsdienst kreeghmen niemand oyt door dreygen.
Ghy Menelaus (die 's Lands voordeel, en u eygen
Noch al veel meerder in 't wt-voeren van dees' saeck
Soeckt als een yder weet, 't schijnt dat ghy met vermaeck
Dees' slachting aendrijft, daer ghy van natuure tegen
Behoord te sijn, en als een bloed-oom te bewegen.
Neen Nestor by so ver 't bewegen my den dood
Onthiel, heel Griecken bleef (dat weet ick) in de nood,
Daer om, op dat ghy meught der Goden zegen erven
Wil ick Goods-dienstigh tot u aller welstand sterven.
Stelt dan, Myceensche Vorst, u herte toch te vrede.
Te vrede? Moet ick niet? die van twee quaden een
Moet kiesen, seyde my vlus Calchas, kiest het kleen,
So mach ick dan dit quaat voor 't kleynste nu verkiesen.
Dat ist, want ghy u Kindt en aansien beyd verliesen
Sout Agamemnon, by aldien ghy met ghewelt
V teghen 't volck, en teghen Papen had ghestelt.
Daar komt Euripylus met zyn bloedtgier'ghe Reyen.
Vijfde bedrijf. Vierde toneel.
Iphigenia. Vlysses. Euripylus.
Nu Moeder waar toe dient toch dit onnodich schreyen?
Wel Griecken, waar toe dus al t'samen int gheweer?
Om u te halen.
Ey, legt vry de wapens neer:
Men sal, Vlysses, my tot Goddelijcke dinghen,
Door driessen noch door staal ten ghener tyde dwinghen,
O neen, ick onderworp my selfs de wil der Goon.
Wel aan, Euripylus, ghy komt om my te doon,
Ten welghevalle van Diana, die de Winde
De Griecksche vloot onthoudt, ten wrake van haar Hinde,
Dat Agamemnon in haar heyl'ghe beemde schoot.
Boet nu de misdaadt met Ephigenias doot,
Op dat de Griecken, die in Aulis zijn benepen,
Voor Troyen komen met haar wel bezeylde Schepen.
Wie van de slechtsten hoop soud' so kleenhartigh wesen
Dat hy alsulck een dood in dienst van 't Land sou vresen?
Voorwaer ick ben een Vrou, maer van so grooten deughd
Dat ick die dood niet schroom, op dat ghy winnen meught.
Ick sterf tot boete Gods, ick sterf u tot versoen.
Ick sterf onnosel om daer mede te voldoen
De groote misdaat van mijn seer bedroefde Vader,
Ick sterf noch aldermeest voor u luy allegader:
Want, Griecken, sterf ick niet, so quam 't ghy tot den val,
En al u aanslach was op Troyen niet met al.
Indien ghy Troyen dan verovert na mijn leven,
So moet ghy my de eer van d' overwinning gheven.
Laat ick u Moeder eens omhelsen voor het lest.
Rust Vader, rust, want ick sterf voor 'tghemeene best.
Wan-gund' my dat niet, dat, my met meer and're vromen,
Ten dienst van 't Vaderlant het leven wort benomen.
Wel aan Euripylus, nu Priester maackt het kort.
Vijfde bedrijf. Vijfde toneel.
Diana, met haar Reye.
Hout op, eer dat ghy 't bloet onnoselijcke stort
Van een onschuld'ge Maaght, ick ben niet so bloetgierich,
Dat ick (wanneer ick sie den mensche goedertierich,
Boetvaardich voor mijn groote Godheydt knielen neer)
Het leven selven der leedwesende begheer.
Ghy zult u Griecken nu van desen uur af wachten,
Iet anders 't mijnder eer te dooden en te slachten
Dan Hinden maar alleen, die 'k my van deser tyd,
Tot allen tyden toe, houdt heylich toe ghewyd.
Gheeft my de Maghet, en neemt ghy dees witte Hinde,
En offertse my inde schaduw vande Linde,
Die ghy sult ginder int boschage vinden staan.
Ick ben, ô Griecken! met dees offer nu voldaan:
Ghy mooght wel over Zee na Troyen veylich varen,
Ick sal voor 't storten van de golven u bewaren:
En die voort aan bevrijd wil zyn van alle smert,
Die kniel voor Gode neer en offer hem zyn hert.
Jeptha
Of Offerbelofte
J.F.M. Sterck, H.W.E. Moller, C.G.N. de Vooys, C.R. de Klerk, B.H.
						Molkenboer, J. Prinsen J.Lzn., L. Simons, C.C. van de Graft, L.C. Michels,
						J.D. Meerwaldt en A.A. Verdenius (eds), De werken van Vondel. Achtste deel
						1656-1660. De Maatschappij voor goede en goedkoope lectuur, Amsterdam
						1935
Joost van den Vondel: Jeptha Of Offerbelofte. Amsterdam: widow of Abraham
						de Wees, 1659.
HOFMEESTER
FILOPAIE
SLOTVOOGHT
REY VAN MAEGHDEN
IFIS
JEPTHA
HOFPRIESTER
WETGELEERDE
Voor de weduwe van Abraham de Wees, op den Middeldam, 1659.
Aen Mevrouw Anna van Hooren, Gemaelin van den edelen Heere,
Het heilighdom des bybels is behangen
Met beelden, die Messias, hoogh gewijt,
Uitbeelden, en gemoeten met verlangen,
Eer hy verschijnt ten offer op zijn tijt.
Zijn offerampt was uitgebeelt door dieren,
En menschen. zoo verbeelde ons Abels lam,
Verteert op 't eerste altaer in smoock, en vieren,
d'Onnozelheit, die 't kruishout op zich nam.
Aldus verbeelde ons Isack, offerreede
Op 't berghaltaer, den eerstgeboren zoon,
En eenigen, die 't al verzoende in vrede
Wat knielen kon voor dien genadetroon.
Het eenigh beelt van Isack kon verdoven
Alle offermans, en offers van de wet:
Maer deze maeght gaet al de mans te boven,
En geeft een kracht aen dees tooneeltrompet.
De sterckste zwicht voor d'allerzwackste kunne.
Gewis zy hoeft blancketsel noch cieraet.
Schoon 't mansbeelt haer den offerpalm misgunne,
Noch staet het stom voor d'uitspraeck van haer daet.
Als zy den eedt des vaders komt te hooren,
Verschricktze niet, maer antwoort offerreedt:
Heeft vader dit belooft, en Godt gezworen:
Voltreck, voltreck uw woort, en hoogen eedt,
Dewijl u Godt aen Ammon quam te wreecken.
Bezegel uw belofte: gunme alleen
Dat ick bedruckt mijn' maeghdom vier paer weecken
Met speelgenoots in eenzaemheit beween.
Gehoorzaem komtze aldus in hooge brozen
Ten heiligen tooneele, en outer treên.
Graftjoffers, stroit nu lelien, stroit rozen
Voor 't morgenlicht, daer 't kruislicht op verscheen:
En gy, Mevrouw, die Franschen, Italjaenen,
Als neêrduitsch dicht, in hunne spraeck verstaet,
En menighmael tooneelen zaeght in traenen,
Gewaerdigh toe te luistren naer dees maet.
Gy zult de zon van zege, hier betogen
Met eene wolck van druck, niet zonder gunst,
Zien schilderen tapijt, en regenbogen
Van beeldewerck, te schicken naer de kunst.
Magh deze maeght op uw behaegen stappen
Ten offer, tot een' spiegel van de jeught,
De Schouburgh zal in zijne handen klappen:
De rouw des volcks verkeert in volle vreught.
Hoe hoogh men drave in stijl en toon,
Het treurspel spant alleen de kroon.
Om in dezen treurhandel nergens het leven, zijn voorbeelt, te bezwijcken,
					ververschten wy onze geheughenis met overlezen, en herlezen van Aristoteles en
					Horatius dichtkunst, en hunne uitleggers over de zelve stof, naemelijck,
					Robertellus, Madius, Lombardus, Scaliger, Heinsius, en de voorrede van Huigh de
					Groot, op Euripides vertaelde Fenisse, Castelvetro, Delrius, en Strada, oock
					Vossius, en Menardieres, die beide, elck om het wackerste, d'een in Latijn,
					d'ander in Fransch, den Schouburgh, het worsteíperck der menschelijcke
					hartstoghten, helpen opbouwen. Maer gelijck den Griecken d'eer van den
					heerlijcken vont der tooneelspelen, allengs by trappen in top gesteigert, niet
					kan gelochent worden, zoo vereischt een gewijt treurspel, op hunnen leest
					geschoeit, tot het uitvoeren, keur van bequame personaedjen, en toestel van
					tooneel, en maetgezang van reien, geoefent door eenen grooten Orlando, om onder
					het speelen d'aenschouwers te laeten hooren eene hemelsche gelijckluidentheit
					van heilige galmen, die alle deelen der goddelijcke zangkunste in hunne
					volkomenheit zodanigh bereickt, datze de zielen buiten zich zelve, als uit den
					lichame, verruckt, en ten volle met eenen voorsmaek van de gelukzaligheit der
					engelen vergenoegt. Wy oordeelden niet ondienstigh dit treurspel, en zijne
					omstandigheden t'ontleden, of het opwassende en leergeerige Nederduitschen
					leerde opmercken om zich, als van een toneelkompas, hier van op deze holle
					dijningen, te dienen, alle klippen en zantplaeten van doolinge, en schipbreuck
					van onwettige schickinge te mijden, en entlijck, beter gemaniert de gewenschte
					haven van de volkomenheit der tooneelkunste in te zeilen. Behaeght het hun,
					laetze eens lustigh en rustigh in de handen klappen, en my helpen hooge en laege
					staeten met spel en zang stichten en verheugen.
Jeptha, Galaäds natuurlijcke zoon, wert, na zijn vaders doot, van zijne
					broederen, als onwettigh, uit het erfdeel gestooten. Hy, van nootdruftigheit
					aengeperst, geneerde zich by Heidenschen roof, en gaf treflijcke proeven van
					dapperheit, dies hem de bloetvrienden, en Hebreen, van d'Ammonners beoorloght,
					uit noot ten veltheere, lantvooght, en rechter kozen, om zich t'ontlasten van
					het afgodische juck der slavernye, achtien jaeren lang gedraegen. Hy hierop te
					velde treckende, beloofde Gode, indien het heir d'overhant behielt, op te
					offeren wat hem eerst uit zijne poorte zoude bejegenen. Hier na zeeghaftigh
					wedergekeert, gemoete hem zijne eenige dochter, die zich gehoorzaem en gewilligh
					ten offer instelde, behoudens datze twee maenden haeren maeghdelijcken staet op
					de bergen moght beschreien, het welck de vader haer toestont. Middelerwijl
					stonden d'Efraïmmers uit haet en nijt tegens hem op, die hy in eenen veltslagh
					verdelghde: waer na de dochter van de bergen, de vader uit den slagh
					wedergekeert, haer Gode ten brantoffer opofferde. Het tooneel is voor het hof te
					Masfa. Het treurspel begint voor den opgang, en eindight met den ondergang der
					zonne. De stof is genomen uit het boeck der Rechteren.
Spreeckende Personaedjen.
HOFMEESTER, eerste raet.
FILOPAIE, Jepthaes gemaelin.
SLOTVOOGHT.
REY VAN MAEGHDEN.
IFIS, Jeptha's dochter.
JEPTHA. De lantvooght, rechter, en veltheer.
HOFPRIESTER.
WETGELEERDE.
Jeptha.
Offerbelofte.
HOFMEESTER. FILOPAIE.
De tijding van uw' heer' vooruitgevlogen
Jaeght u voor dagh ten bedde uit, en uwe oogen
Gaen op, eer 't licht den hemel open sluit.
Al 't hof krioelt. de blyschap moet'er uit.
Men rust zich toe, om zegenrijck te praelen,
En Jeptha weêr met staetsie in te haelen.
Filopaie
'k Heb jaeren lang geworstelt, en gestreên
Met rampen: noit waeide eene buy alleen
My over 't hooft, of d'andre stont'er neffens:
Maer nu, Godt lof, komt mijn geluck al teffens
My t'huis. 'k verwacht mijn dochter t'huis van daegh,
Van 't hoogh geberghte, en hoor de nederlaegh
Van Efraim. Godt zegende 's lants hoeder.
Hoe weeligh valt de dochter haere moeder,
De brave helt zijn blijde bedtgenoot
In d'armen, als een dau in 's aerdtrijcks schoot!
Hoe vrolijck zal ickze alle bey bejegenen!
Geen vloecken schaên, als Godt dit hof wil zegenen.
Toen Godt dit hof wou zegenen, verdween,
Verstoof het heir van Ammon, en al scheen
Ons Efraim verre over 't hooft gewassen,
Een hooger maght kon hem ontharrenassen.
Indien oit vrou van blyschap sterven kon,
Is 't wonder dat ick levendigh de zon
Verwacht: zoo had de blyschap al de geesten
Van 't hart gezet: toen ick, op d'eer der feesten,
Mijn lief in zijn triomfe, na den slagh,
En Ammons val, verwellekomde, en zagh
Hem heerlijck hier te Masfe 't hof opvaeren,
Door al den drang, en toevloet van de schaeren.
Ick zeegh, op dat gezicht, ter aerde in 't stof.
De hofstoet droegh my, als een lijck, op 't hof,
Tot dat mijn hart bequam, natuur zich redde.
Mijn dochter stont bekreeten voor het bedde,
En steende, en kermde, en zuchte in zulck een noot.
De vader sprack: nu, moeder is niet doot.
Zy krijght haer verf. toen kusteze mijn wangen,
En bleecken mont, uit hartelijck verlangen.
Ick quam, gelijck de zon uit eene wolck,
Te voorschijn, toegejuicht van 't hof, en 't volck.
Nu wort die vreught verdubbelt: want wy hooren
Dat Efraim den veltslagh heeft verloren,
Voor Jeptha vlught naer d'oevers der Jordaen.
Zoo moeten al Godts vyanden vergaen.
Mevrouw, 't is kunst de blyschap in te toomen,
Zoo wel als rouw te maetigen. wy koomen
In beide wel te kort. de weerelt gaet
Door druck en vreught by beurte. wie de maet
En regel treft is wijs. de kanssen keeren.
Men spiegle zich aen Jeptha, om te leeren
't Verandren van elcks lot, dan droef, dan bly.
De zwaertzy zet hem hoogh: de spillezy
Verneêrt hem door d'onwettigheit in 't erven;
Dies hy, geschupt van zijne broêrs, most zwerven,
Zich eerst in Tob geneeren op den roof;
Daer hy den vloet van 't Heidensch ongeloof,
Gelijck een dam, behinderde in te breecken.
Wat heeft zijn deught ons menighmael gebleken!
Het heiloos heir van Ammon quam in 't velt
Hereischen al wat Juda met gewelt
Zijn Goôn ontruckte, als Isax erfgenaemen
Eerst herwaert uit Egypten over quamen:
Schoon 't Ammon niet, maer 't hooft der Amorreen
Ontruckt, by ons dry eeuwen achtereen
Bezeten was in pais. men zat verlegen.
Gansch Galaäd zocht troost aen Jepthaes degen,
Verhief hierom 's lants balling tot 's lants hooft,
En over 't heir. op dit verdragh belooft
Hy hun zijn trou, en strijt, als 's volcks verweerder,
Wint twintigh steên, wort hier, als triomfeerder,
Te Masfa, na dien zwaeren slagh, begroet.
Mijn dochter juicht hem vrolijck in 't gemoet,
Groet vader voor de hofpoort met tamboeren,
En reien: maer dit scheen zijn hart t'ontroeren:
Doch d'oirzaeck kon ick noit uit hem verstaen.
Daer schuilt iet, my te duister om te raên.
Niet duister: want het is terstont gebleken
Hoe Efraim den kam quam op te steecken,
By duizenden den zegenrijcken helt
Het voorhooft biên, en daegen in het velt,
Daer d'allerhooghste uw wapenrecht verdaedight.
De hemel heeft ons weder begenadight.
Zoo schijnt de vorst een Godt, geen sterflijck mensch.
Wien 't lot niet dient, het rolt naer mijnen wensch.
Een teêre vrou spat uit, al t' ongelaetigh,
In weelde en druck: een manshart draeght zich maetigh
In beide, en kent het weifelende lot;
Dat rolt elck toe naer 't wijs beleit van Godt.
Niets staet hier stil. geen blyschap is volkomen.
Geen druck mist troost: en tusschen hoop en schroomen
Verslijt de tijt des levens. quaet en goet
Elck heeft zijn tijt, en beurte, als eb, en vloet.
Ons erfgenaeme en dochter dorst ons vergen
Of zy een wijl zich eenzaem op de bergen
Verquicken moght met haeren trouwen rey.
De vader gaf haer vrolijck het geley.
Zy scheide, en nu zijn net, naer dat ick reken,
Twee maenden, dat my lastigh viel, verstreecken.
Men zalze haest ten hove weder zien.
'k Zal haer met vreught omhelzen: zoo misschien
Geen ongeval, Godt keer 't, haer stuit in 't keeren.
Een moeder kon misschien haer hart ontbeeren,
Haer eenigh kroost geensins; een kint, nu rijp
En huwbaer; meer dan menschelijck begrijp
Kan vatten, met vernuft verciert, en gaven.
Men ziet om 't hof de jonge heeren draven,
En vlammen op der maeghden bloem, zoo schoon.
Godtvruchtigheit spant in het hart de kroon,