floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Door dien 't onwinbaer schiint door hooghte van de wallen
VVert dick deur eyghen wraeck dus schieliick overvallen
De grooten door misbruyck meenen dat haer staet vry
't Bedroch, de geyle lust, en and're schelmery
Als haet, mineedigheyt, die zy zeer weynigh achten
En 't is de Moeder die de doodt baert van gheslachten
Elendighe Ghemeent met zulck een Vorst gheplaeght
Dien eyghen lust meer alst ghemeene best behaeght
VVaer door 't Landt haet behaelt, die niet sterft voor ziin sterven:
Maer die van handt tot handt ziin Burghers over erven
Die machtich is poocht dick nae 't grooten van zijn Landt
En dat met schaed van dien, die d'een of d'ander kant
Aenroeren van zijn Rijck, en door zijn groote machten
Doet hy by elck een dan zijn quaet voor goedt-doen achten
Dan meent hy gaet het wel, en acht het groot gheluck
Veel Volck'ren door 't ghewelt te brenghen onder 't iuck
Van zware slaverny, en straf bedochte wetten
Die hy door vrees en noot den vollicke moet zetten
Dus streckt des giergaerts wensch meest tot het grootste quaet
dat hem op d' eerd' aen lang en rustigh leven schaet
VVant de verheerden die t'onrecht dus zijn ghedwonghen
poghen oft door zijn doodt of schaed' te zijn ontbonden
De Vorst die door zijn dwang en hartheyt werdt ghevreest
Is voor de wraeck weerom zijns onderdaens bedeest
Niet teghenstaende zoudmen weynich Princen vinden
die zulcken dwang niet voor een goet ghenoech beminden
Van al dit doen en weet niet eens een goeden mensch
die boschwaerts in gherust leeft vrolijck nae zijn wensch,
Noch heeft gheen achterdocht om veel by een te schrapen:
Maer slijt de dach met vreucht, de nacht met rustich slapen
Daer 't wroegent grootze hert nauw ooghenblick en rust
Maer voelt de grootste smart in 't midden van zijn lust,
door dien hy staech misbruyckt met zijn manier van leven
de goede gaven die 'in van Gode zijn ghegheven
Dies zijn wy slechten dan veel grooter van gheluck
Als d'aldergrootste Prins, door dien hy grooter druck
En minder vreuchts als wy heeft eeuwich te verwachten,
Zoo veer hy 't Godlijck ampt rechtveerdich wil betrachten
VVant zondicht hy in yet, op hem streckt al 't ghezich
't Volcks snaterende tong brengt al zijn doen in 't licht:
Men zwaert de zaeck met een besmettelijcke loghen
Dus is elcks haet oock groot nae'y groot is van vermoghen
Singhende klucht van droncke Goosen
Jan van Arp: Singhende klucht van droncke Goosen. Amsterdam: Dirck
						Cornelisz Hout-haeck, 1639.
Goosen
Waerdin
Waerdt
SINGHENDE
KLUCHT,
DRONCKE GOOSEN.
Op de Regel,
Selden raecktmen inde ly,
Of men isser selver by.
t'Amstelredam,
Voor Dirck Cornelisz Hout-haeck, Boeckverkooper
op de Nieuwe zijds Kolck, Anno 1639.
Personagien,
Droncke GOOSEN.
De WAERDT.
Een WAERDIN.
Tot den berisper.
Momist een anders werck niet laeckt,
Of siet dat ghy het beter maeckt.
Droncke Goosen wort al singhende op een Stoel ghedraghen,
Op de Wijse: Van Janneman, en Alemoer.
HOe swaer valt my dit draghen nu?
Ick word' werentich moe.
Waerdt,
Swijgt Wijf, of ik geef jou een duw.
Of hout jou backus toe.
Wat Duyvel ofje nou weer schort?
Ick loof niet je bint dol.
Ey Man hoe leghie soo en knort?
Den Dronckaert die is vol.
2 Nou set den armen Duyvel neer,
Want hy is veer ghenogh.
Wat duncktje nou van desen Heer,
En lijckt hy niet een sogh?
Ick sweer haest dattet hem berout
Dat hy oyt droncke was.
Want kosten sal het hem sijn Gout,
Vyt sijn ghespeckte tas.
3. Siet hoe den snorkart leyt en ronckt,
En suysebolt, en knickt:
Ras strijckt hem 't swarsel om sijn monckt
Hoe staje soo en mickt:
Want soo hy weet wie 't heeft ghedaen
Gans bloedt ten was niet goedt.
Maeckt hem Swart.
Soo swart ghelijck een Moeriaen
Maeck ick dees droncken bloedt.
4 O elementen wat ick sien
Hy lijckt de Duyvel wel,
De Kinders sou hy haest doen vlien,
Vervaert voor sulcken spel:
Het lijckt gheen mensch maer bulleback,
Of eenich hels ghespoock,
Ras haelt sijn handen uyt sijn sack
En maecktse swart als roock.
5 Kom krijgh' wy 't gheldt nu uyt zijn broeck
Eer dat hy wacker wordt.
Hier ist niet wijf, of isset soeck?
Tast diep maeckt gheen ghehordt.
Het is ghevonden, ‘k heb het vast,
Ten sal mijn niet ongaen.
Hey! Nou ghesoopen en ghebrast
De Vasten die komt aen.
6 Hy sluymert noch al even stijf,
Hy weet noch nerghens van.
Kom stooten wy hem op het lijf.
Ey sacht mijn lieve Man:
Ick sal wel maecken dat het raeck
Soo stijf sal ick hem slaen,
Hy lustich dat is voor sijn kaeck,
Nu hier niet langh ghestaen.
Sy loopen binnen.
Goosen ontwaeckt,
en Singht op de selfde Wijs.
O Slaep o slaep o soete slaep
Je bint mijn aenghenaem:
Gans felten hoe staen ick en gaep
En geeuw' dat ick mijn schaem.
O bloet, wel wat mach dit doch zijn
Ick ken mijn selver niet?
Of ist de Nicker in mijn schijn
Ick loof het is gheschiet.
2 Hoe sien mijn handen als een Mol
Wel is het spoockery?
Gans felten ben ick nou gheen Kol
Of is het Toovery:
Hy haelt een Spieghel uyt sijn sack.
Ick wilt besien hier in dit glas
Nou lustich als een Man:
Och dat ick nou een Duyvel was
Wat raedt soo gingh mijn an.
Hy kijckt in de spieghel.
3 Och is het niet ghelijck ick segh
Och! och och ick ben soo angh
Ick loop schier van mijn selfs e wech
Mijn hart is mijn soo bangh,
Dat ick schier uyt mijn schoenen springh,
Ben ick gheen mensch gheweest,
Of ben ick eenich ander dingh?
O bloedt ick ben een Gheest.
4 Een Geest, een Geest, dat kan niet zijn
Want ick ben vleys en bien:
Hy wijckt ter zyen.
Siet daer mannen ick verdwijn,
Seght kanje mijn noch sien?
Soo is de Kaert valsch, of ick bin
Wat anders als ick schijn,
Ben ick Duyvel? of Duyvellin
Siet daer mee ick 't bevijn.
5 Ick heb voor desen wel ghehoort
Dat Duyvels vlieghen veer:
Hij springt op als of hy vliegt.
Ick wilt beproeven rechtevoort
By 't Vaghevyer ick sweer
Ben ick gheen Duyvel heb ik macht;
Ick roep de Nickers hier,
Ghelijckmen in voortijden placht
Beneen uyt 't Helsche vyer.
Hy maeckt een Circkel, ende eenighe Caracteren.
6 Voor eerst moet zijn een ronde kringh
Op dat ick ben bewaert,
Voor eenich spoock of ander dingh
Waer voor ‘k mocht zijn vervaert:
Vier Cruysjes elck aen eenen hoeck,
Een streep, en hier een strick;
‘k Legh schier een neghel in mijn broeck
Ick beef, ick tril, ick schrick.
7 Ick sweer by gort, by bockemeel,
By carremelck en huy:
By grutten, en oock by men keel
En voort by al den bruy,
Dat yemant stijghe uyt de hel
Van Lucifers ghebiedt,
Op dat hy daed'lick my vertel
Wat dat mijn is gheschiet.
Waerdin vermomt uyt.
8 O lijde waer verbergh ick mijn
Ick hoor het naer ghemor;
Wat heb ick nou gheen hart ick schijn
Vervaert voor sulck gheknor;
Verwis het lijckt de Duyvel wel
Een backus als een grijns.
Voort, voort, je moet me nae de hel,
Ick hoor hy is goedt mijns.
De Waerdt, en Waerdin in Duyvels kleeren
Singhen op de Wijs: Van d'Engelsche Fa, La, La.
DE Duyvel mach de Duyvel halen, hu, hu, hu.
Hy sou mijn kop an stucken malen, hu, hu,
Wat raedt soo ginck mijn dan weer an, fa, la, la
Maer wat soo binje voor een Man, fa, la, la.
2 De liefste van Plutoos ghesellen, hu, hu.
Och 't is de Nicker uyt der Hellen, hu, hu.
En ick ben selfs de Duyvels Moer, fa, la, la.
Wat doeje hier jou ouwe Hoer? fa, la, la.
3 Wy komen hier om jouwent wille, hu, hu.
Och hoe dat mijn leden trille, hu, hu,
Ick bin soo bangh ick weet niet hoe, fa, la,
Dat ick mijn eyeren schier uyt broe, fa, la, la.
4 Voort je moet met ons gaen heenen, hu, hu,
Of ick neemje by de beenen, hu, hu.
Och broer ick bidt toch laet mijn gaen, fa, la.
Voort hier langh ghenoegh ghestaen, fa, la, la.
De Waerdin hanght een klop-bos met nat Bosse-kruyt aen sijn Broeck, en steect
					in Brant: Hy verbaest zijnde, singht al loopende,
op de Wijse: Wy twee zijn hier alleen.
WAt voel ik aen mijn naers
Och 't is een barrende kaers,
O mijn Broeck is vol vier,
O mijn, wat pijn,
Ghevoel ick aen mijn naers het doet soo sier.
Goose loopt binnen.
De Waerdt en Waerdin lacchen, en Singhen voort
op de wijs van Ianneman.
1 Ick lach schier dat ick barst van een
En scheur schier van malkaer:
Daer loopt den dronckert angstich heen
En weet waer heen, of waer:
O bloedt, och! och ick lach mijn doot,
Mijn buyck splijt schier van een,
Wijf, wijf, wy hebben nou gheen noot
De Beurs is ons ghemeen.
2 Hey! vrolijck Man ten is gheen tijdt
Om hier nou langh te staen:
De Beurs vol geldt, ten is gheen mijt
3 En suypen, brassen, dat het klinckt,
Vastelavondts manier,
Verteeren 't gheldt op dat ‘t niet stinckt
Aen Wijn en lecker Bier.
De Tijdt Leert.
De malle wedding
of Gierige Geeraardt
Nil Volentibus Arduum: De malle wedding, of Gierige Geeraardt. Amsterdam:
						Adriaan van Gaasbeek, 1671.
LEONORE
EDUARDT
GEERAARDT
IZABELLE
LUIKAS
JOCHEM JOOL
KORNELIA
JORIS
HEINTJE
DE MALLE WEDDING, Of GIERIGE GEERAARDT,
BLYSPEL,
In Vaerzen aan bezondere maat noch rijm gebonden.
t’AMSTERDAM,
By ADRIAAN van GAASBEEK, op de Voorburgwal, by ’t Stadthuis.
					1671.
Den E. HEERE Mr. HENRIK HOOFT,
Raadt Advocaat Fiscaal van ’t Ed. Mog. Collegie ter Admiraliteit
MYN HEER,
DE ongemeene hoogachtinge, die ons gansche Konstgenootschap van U. E.
					doordringende kennisse, en loffelijke deugden heeft, en de byzondere
					verpligtinge, waar door eenige van het zelve aan U. E. Edelmoe- [fol. *2v] dige
					beleeftheidt verbonden zijn; vereischten wel dat wy U. E. een heerelijker stuk
					werks, als dit Blyspel, quaamen opofferen;
Maar de gesteltenissen des Tijdts, en de saamenloop der geleegenheeden, hebben
					ons tot noch geweigert, om een Koninklijk Treurspel, met barning van heevige
					hartstogten, en bloedige voorvallen gestoffeert, of een aanzienlijk werk van
					anderen inhoudt, na de maate onzer krachten uitgevoert, voor den dag te laaten
					koomen.
Wy zijn derhalven genoodtzaakt geweest, van de noodt eene deugdt te maaken, en
					onze erkentenisse, die geen langer uitstel scheen te moogen lijden, te doen
					blijken, met U. E. Achtbaaren naam, op ’t voorhooft van dit Blyspel te
					prenten:
Want, alhoewel ons niet onbewust is, hoe verre de laege stof, en stijl van
					dusdaanig een Tooneelstuk verscheelt, en niet te vergelijken is by de
					grootsheidt en hoogdraavendheidt [fol. *3r] van eene Treurstoffe, en dat die
					zelve zoo veel te minder de hoogheidt uwer waardye, en het gewicht onzer
					schuldige dankbaarheidt opweegen kan: zoo verhoopen wy nochtans, dat, gelijk als
					onze Blyspeelen van de Gelijke Tweelingen, en ’t Spookend Weeuwtje by de
					Konstkenners niet minder aangenaam zijn geweest, als onze Treurspeelen van
					Agrippa of De Gewaande Tiberinus, en Orondates en Statira, dit ook door zijn
					natuurlijke aartigheidt, en voeglijke sieraaden van dat geluk niet min misdeelt
					zal worden, en U. E. meede niet mishaagen.
Te meêr, alzoo des zelfs inhoudt en geschiedenis, die eenigsins uit het Spaansch
					en Fransch ontleent, en na onze heedendaagsche tijdt en zeeden geheel gepast en
					verandert is, in geestigheidt en woelende werklijkheidt voor de voorgaande niet
					behoeft te wijken: Behalven de vloeyendheidt, en nieuwigheidt van de maate en ’t
					rijm der vaerzen, die niet altijdt eene streek van langte en rijming gegeeven
					is; maar zoo als ’t vallen wilde, nu [fol. *3v] lang, nu kort, en dan na
					elkanderen, dan over ’s handts gerijmt zijn, gelijk ons weetens noch nooit in
					eenigh Nederduitsch Tooneelstuk gepleegt is geworden.
Om deeze en andere reedenen, hebben wy niet ongeraaden gevonden, dewijle reets
					voor weinig Jaaren, door een lidt van ons Konstgenootschap, het gansche opstel
					gemaakt, en voor een groot gedeelte berijmt was; dat het voltrokken wierde, en
					met de hoop van U.E. bescherming vereert, en versterkt, in ’t light mogte
					koomen: met inzicht, dat U.E. als zy van de gewichtige bezigheeden haars ampts
					eenige uitspanning zoekt, den geest daar door wat moghte verquikken, en met
					eenen alle oprechte Beminnaars der Tooneelspeelen dat vermaak deelachtigh
					worden.
Dit is, mijn Heer, het oogmerk, daar in ’t maaken en uitgeeven van dit Blyspel op
					gedoelt is, en met het zelve, aan U.E. op te draagen, hebben wy voor, aan al de
					waerelt [fol. *4r] te doen zien, en een waarteeken op te rechten, van onze
					hoogachting en verplichting t’uwaarts, met vertrouwen, dat het U.E. niet
					onaangenaam zal zijn, noch ook, dat wy daar beneevens,
Mijn HEER, U.E. Onze schuldtplichtige, en onder- daanige dienst aanbieden onder
					de naam van
Amsterdam, den 11 van Hooymaandt, 1671.
GEERAARDT, Amsterdamsch Koopman, Vryer van Leonore, en Broeder van
						Izabelle.
JOCHEM JOOL, een Haarlemsch oudt Vryer, goede bekende van
						Geeraardt.
JORIS, Kantoorknecht
KATRYN, Dienstmeidt } van Geeraardt.
Het Tooneel is t’Amsterdam, in en omtrent de Huizen van Leonore, en Geeraardt,
					die in de zelfde buurte staan.
Het Spel begint omtrent ten achten voor, en ein- digt omtrent ten drie uuren na
					de middag.
Op ’t 26 bladt, de 14 reegel, voor dat leest dit. 39 achter drinken zet, Geer. ’t
					Kan niet schaden; 31 26 achter zijn zet, na ’k schat.
HEer Karel, uw gevry schijnt my een zeldzaam werk,
Daar Izabelle, van haar Broeder opgeslooten,
Zoo weinig uw gezelschap heeft genooten.
Ik sprak haar nooit, dan in het uitgaan van de Kerk;
Maar ik heb haar mijn smart, en lijen,
En wat men zeggen kan in ’t vrijen,
Door minnebrieven uitgeleidt.
Katrijn, haar meidt,
Kon mijnen Knecht, aan wien zy lang voor deezen
Verlooft was, met gemak hier in behulpig weezen;
Want, hoe dat Geeraardt op zijn Zuster heeft gepast,
Mijn dienaar Heintje wist altijdt een weg te vinden,
Om hem in schijn van d’een of d’ander te verblinden.
Dan was’t, als maakelaar, dan was’t,
Als schipper, pakker, draager, weeger,
Slijpschaeremes; ja schoorsteenveeger,
En vullisman; waar door ik niet alleen
Een middel hadde om haar te schrijven;
Maar wijl hy geestig is, wist hy met goede reên
Te mywaarts meêr en meêr haar neigingen te stijven;
En nimmer quam hy daar of was zeer wellekom.
Wat let u dan, dat gy haar Bruidegom
Niet wordt?
Maar zooze u mint mijn Heer,
Gelijk het blijkt, wat vraagt gy na haar Broeder?
Want zonder Vader, zonder Moeder,
Is zy haar eigen voogdt, en wat begeertge meêr,
Haar Broeder, en haar Oom zijn haare Voogden;
En Izabel maakt zwaarigheidt
Zich weg te geeven, zoo zy ’t beide niet gedoogden;
Ja die haar anders raadt, meent zy, dat haar verleidt.
Men hielt haar steeds in ’t school by meesters en matressen
Geduurig onder ’t sim van zotte lessen,
En slaafsch ontzag, datze in haar Broeders huis
Noch onderhoudt, gelijk in ’t school, zoo datze ’t kruis
Gewent is, en niet van haar schouderen durft smijten:
Ook vreest zy geene straf zoo zeer,
Als Geeraardts kijven, en verwijten;
En meent, dat daar aan hangt haar oneer, of haar eer:
Doch ik heb haar zoo ver gekreegen,
Dat zy gevoelig wordt, en noemt haar dwang een pijn,
Waar van zy wenscht verlost te zijn.
Maar Izabelle is zeer verleegen,
Dat door de Laatste-wil haars Vaders, het bewindt
Van al haar erfnis aan haar Voogden is bevoolen,
Tot dat zy trouwt, terwijl men haar, noch zijnde een kindt
Besteeden zou ter schoolen;
En of ’t gebeurde, dat haar zin
Viel op een Jongman, en zy na het welbehaagen
Van haare Voogden niet wou vraagen,
Maar na haar eigen keur voortvaaren in haar min;
Zoo zouden zy haar in een Klooster steeken;
Ja, zoo zy dees hun wil bestondt te weederspreeken,
Zoo hoefde men haar legitime deel,
Dat is, een derde van ’t geheel,
Der erfnis maar te geeven:
Want hy liet niemandt, als hen beyde, na in ’t leeven;
Aldus kreeg Geeraardt door de goedheidt van haar Oom
’t Geheel bewindt, en viert zijn gierigheidt den toom.
Doch laatstmaal heeft hun Oom hem voorgehouwen,
Dat hy zijn Zuster uit moest trouwen,
Wanneer haar iemandt vryen quam,
Die haars gelijk was; doch in Amsterdam
Was niemandt na zijn zin te vinden.
Ik kreegh de leus van ’t voorneem van haar Oom;
En dacht, dat op mijn staat, en goedt, en naam, en vrinden,
Gants niet te zeggen viel; en dat ik buiten schroom
Haar moght ten huuwlijk vraagen.
’k Had hem mijn toeleg niet ontdekt,
Of ik wierdt van de gek begekt,
En uitgelacht, hy zey, dat ik in kleêren,
En linten d’intrest van mijn geldt wel kon verteeren;
Dat ik een kruyer al te rijklijk had geloont;
Dat hy gehoort had, dat ik kon verkeeren;
Dat ik te lang in Vrankrijk had gewoont,
Dat ik hem al t’eerbiedig groette,
Wanneer ik hem ontmoete,
’t Welk op een quaade moêr te leggen scheen, zoo dat
Ik op haar niet te denken hadt.
Maar d’Oom, haar andre Voogdt, heeft my heel wel bejeegent,
En mint haar uittermaten zeer?
Ook is hy mildelijk met middelen gezeegent,
En heeft geen erfgenaamen meêr,
Als Izabel, en Geeraardt met hen beijen.
Maar hy laat zich door Geeraardts praat
Heel by de neus om leijen,
Zoo dat hy alle ding verstaat,
En laat zijn gang gaan, zoo als ’t gaat;
En noch zou Izabel verdraagen,
Dat Geeraardt met haar omspringt, als hy doet;
Zoo haar haar Oom niet onvermoedt
Gezeidt had, dat haar Broêr had voorgeslaagen
Haar uit te trouwen met een ouden Bloedt,
Maar groot van middlen, en vermoogen;
Dus schreef zy gistren my met traanen in haar oogen;
En dat de dagh van heden was bestemt,
Om dicht by Haarlem op een Hofsteê te gaan eeten;
Het welk haar zeer ontstelde, en wonder vremdt
In ’t oor klonk, wijl zy niet mogt weeten,
By wien het zijn zal, en dat hy haar nimmermeer
Voor deezen heeft geleidt uit speelenvaaren;
Hy had alleen gezeidt, ’t was een aanzienlijk Heer,
Verzien met zeer veel geldt, en maatelijk veel jaaren,
Zoo dat zy vreest, dat hy de zelve man zal zijn,
En dat men teegens dank haar Huuwelijk zal sluiten,
Krijgt Geeraardt haar na buiten;
Des zy mijn hulp verzoekt, om haar van deeze pijn,
En Broederdwang t’ontslaan; doch dat ik wel moet letten
Niets aan te vangen, dat haar goede naam kan smetten.
En zoo gyme allebey voorts uwe hulp wilt bieden,
Acht ik haar in mijn maght.
Hy heeft ’er nooit het minst van konnen merken,
Schoon dat hy my altijdt by Leonore ziet,
Als hy haar komt bezoeken;
Want onder naam van bloedtverwant
Is een jaloersche vent gemakkelijk te doeken.
’k Maak Geeraardt wijs, dat ik om hem in liefde brand;
Maar dat men my aan u ten Huuwlijk wil besteeden,
Gelijk gy my lang hebt gebeeden.
Des gy alleen, en niet mijn Eduardt,
Hem legt geduurig op het hart;
Op die voet sta ik noch by Geeraardt: laat my hooren,
Hoe gy hun reis, en ’t Huuwlyk meent te stooren?
Ik zal ’t u zeggen; maar men dient op staande voet
Na Geeraardt toe te stuuren,
Dat hy hier daadlijk komen moet,
Eêr zy vertrekken, wijl de koets voor neegen uuren
Aan ’t huis van Geeraardt weezen zal,
En ’t is niet ver van achten.
Indien wy langer wachten
Zo mis ik al mijn hoop in dit gevreest geval.
Maar Karel, zeg eerst...
Ey, ’t geluk zou ons ontschieten,
Zoo wy dees kans vervliegen lieten;
Ey stuur straks na hem toe, ik zal u midlerwijl
Vertellen, eêr hy komt, wat ik heb voorgenomen.
Ga ter yl
Na Geeraardt, vlieg, en zeg, hy moet straks by my koomen,
En zonder tijdtverzuim, om zaaken van gewicht.
’k BEn verplicht,
Uw heuschheidt steeds in mijn geheugenis te prenten.
Heer Karel, zonder komplementen,
En zegme slechts wat vorder dient gedaan.
Ik zal als Geeraardt komt wat aan een zijde gaan,
Terwijl moet gy hem doen gelooven,
Dat ik van u, en van uw Huuwlijk af zal staan,
Indien hy slechts den dooven
Niet langer maake, en my zijn Zuster geef tot Bruidt,
En dat hy door zoo reedlijk een besluit
U lichtelijk tot vrouw zal konnen krygen.
Heer Karel, dat te zeggen, of te zwygen
Is eevenveel; ’t schijnt, of gy Geeraardt noch niet kent;
Hy zal u nooit zijn Zuster geeven.
Dat weet ik wel, ’t geschiedt maar om de vent
Wat wijs te maaken, op te houden, weêr te streeven:
Want in het heetste van uw praat,
En als hem ’t hooft begint te maalen,
Zal ik verschynen, om te weeten hoe ’t al gaat;
En of hy onze quaalen
Wil eindigen, of niet; dan zal in overmaat
Zijn haastigheidt hem na gewoont verrukken,
En my licht alles na mijn wensch en wil gelukken.
Weet gy niet, dat, als hy een geschil
Met geene schijn van reeden
Kan staande houden, hy dan altijdt wedden wil,
Voornaamlijk in geleegenheeden,
Daar hy, bedroogen door de schijn,
Zich inbeelt heel verzeekert van te zijn?
Zulk een geleegenheidt verhoop ik te verwekken,
En hy zal wedden, ’t is gewis,
Zoo gy my ’t werk maar helpt voltrekken.
Wat moet ik vorder doen, Heer Karel. Kar. Spreek my teegen,
Geef hem geliik, terwijl hy wordt gesart
Van my, en van Heer Eduardt,
Om hem na zijn gewoont tot wedden te beweegen.
Wat wedding? geefme meêr bescheidt.
Speelt u mijn les wel in gedachten;
Van waar komt my dit luk, Lenoor,
Dat jy mijn by jou doet ontbieden?
Ja wel, recht uitgezeidt, het komtme ook wonder voor
Ik heb niet langer konnen wachten,
U meê te deelen, dat Heer Karel afstandt doet
Van zijne vryery, zo gy hem weêr ontmoet
Met vriendschap.
Wat drommel is ’er in de weeg,
Zijn ook jou middelen vermindert
Door quaade schulden, of zijn d’aksiën weêr leeg,
Dat hem in ’t voortgaan van zijn vryery verhindert?
Of is jou ergens eenig landt
Verdronken door ’t inbreeken van de dijken?
Neen, Geeraard, ’t is noch altemaal,
Gelijk het is geweest voor deezen.
In als twee honderdt duizendt gulden,
In obligasiën op ’t Landt,
In kustingbrieven, daar de grondt voor is verpandt,
In landen, aksiën, en huizen.
Wel, ’t is een groote gek! Maar, waarom, moet ik vraagen?
Ja, daar in stelt hy zijn vreugdt, en lof,
Hy kan uw ongunst niet verdraagen,
En wenschte, dat gy zijn geneegenheidt maar wist.
Lenoor, dat ik hem niet moght lijen,
Was, om dat hy jou ook quam vrijen;
Maar, nou hy ofstaat, als ’t behoort,
Heeft hyme weêr op nieuw bekoort;
’k Beloof, ik zal hem meê te bruiloft nooden.
Wy hebben noch niet eens Geboden:
Ook twijfel ik, of gy my wel tot Bruidt
Begeeren zult.
Wel hoor, heb jy geen schulden,
En tweemaal honderdt duizendt gulden,
Zo min ik jou met hart, en ziel: daar meê is ’t uit.
Ed. Wat anders schort’er.
Uw dankbaarheidt te toonen
Aan Karel.
Ik dorst hem ook zoo grof
Niet achten, dat hy hem met geldt zou laaten loonen.
Hy wil misschien dat ik hem groet,
Zo neederig, als hy me doet;
Heel wel, ’k zal tot der aardt toe bukken,
En fraay bonzjoeren, al zou ik mijn nieuwe hoedt
Vuil maaken.
Dat gaat wel, wouw ’t vorder maar gelukken
Hoe! heeft hy ’t weêr op nieuw op Izabel gemunt.
Het is een fielt, ’k wouw dat ik hem den hals zag breeken;
Ik heb het hem zoo vaak geweigert met fatsoen,
Dat weet hy wel; wat zou mijn Zuster met hem doen?
Waarom? hy zoume ’t halve goedt,
Dat Vaader ons heeft nagelaaten,
Wel eisschen durven; hy heeft geen oprecht gemoedt;
’k Heb ’t overlang gemerkt aan al zijn praaten;
Hy heeft veel lieden naar ons midd’len ondervraagt,
En meent, ik zou aan hem haar heele hellift geeven,
Daar ’k iemandt weet, dien zy voor minder geldt behaagt,
En die haar ook zal hebben, hou ik ’t leeven
Noch slechts een maandt.
Indien gy haar dan nimmer uit woud trouwen,
En zy getrouwt wou zijn?
Dan ben ik maar gehouwen
Een darde deel van haar gerechtig part
Te geeven, vat je ’t Eduardt.
Ik had met goedt beleidt daarom ook voorgenomen
Nooit toe te laaten, wie ook om haar uit mogt koomen,
Dat hy haar met mijn wil zou krygen tot zijn vrouw,
Dan met het zesde part van ’t erfgoedt, zoo als nou
Een Haarelemmer, rijk van midd’len, mijn bekende,
Mijn Zuster hebben wil, zelfs zonder bruiloft, of
Uitzetting, en al ’t geen zoo grof
Doet tasten in de beurs; daar door ik ’t ende
Van al mijn quelling zie te moet;
Ja dat ik Izabel niet meêr hoef t’onderhouwen,
En maar een zesde deel zal geeven van al ’t goedt.
Ho, ho, ’t is Jochem Jool;
Die ouwe Saggelaar; ik ken hem, die oom kool.
Wat! geef haar liever aan Heer Karel, dat ’s een vrijer,
Die beeter by u Zuster past,
Als zulk een dorre, en drooge gast;
Doe my de gunst, en breng hem by ’er,
Men moet op ’t geldt zo naauw niet zien;
Ik heb genoeg om met ons beijen van te leeven.
Genoeg? foey schaamje wat, ik zoo veul geldt uitgeeven
Veur niet een beet? neen, dat zal nimmermeer geschiên;
Genoeg, genoeg, ja wel, Lenoor, ik ben bedurven,
Zoo jy niet anders praat; wie heeft genoeg, zo lang
Hy op de waereldt leeft, voor dat hy is gesturven?
Acht jy het geldt niet meêr? genoeg! ik word zo bang,
’t Zweet breekt mijn uit; ik vrees, dat jy mijn Vrouw zelt weezen.
Genoeg! ja wel dat woordt, genoeg, dat doetme vreezen;
Genoeg! noch eens, genoeg is wel een gruwlijk woordt;
Wie heeft zijn leeven van genoeg gehoort?
’t Is uw plicht,
MEjuffrouw, ’k wensch u goede morgen,
U insgelijks, Messieurs.
O ja, wy spreeken’er zoo saamen van; maar zorgen,
Dat gy vergeefs u moeite spilt.
Mijn Heer gy hebt verstaan, wat u mijn liefde biedt,
Ey, weiger doch mijn aanbodt niet;
En gun my ook mijn welbehaagen;
’k Zal u verplicht zijn al de daagen