floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Zoo ontzaghlijck, broght ten val.
Haelt uw hart op, gy genooden,
Die ten offermaeltijt zult
Samson zelf op treurtooneelen
Zien zijne eige treurrol speelen.
Schrickt niet, zoo hy briescht en brult.
Wanneer de zon, aen 't nedervaeren
En daelen, uit den Leeu met kracht
Haer straelen schiet op 't aerdtsch geslacht,
De Leeu zijn kracht begint te baeren
Dan valt haer gloet te sterck:
Gelijck in 't dierenperck
De koning van de dieren,
Van zenuwen en spieren,
Gebit en klaeu voorzien,
Verslint wat weer wil biên.
De zon wint kracht in 't leeuwenbloet.
Dan zwicht het al voor haeren gloet.
Zoo moght het hier den Filistijnen
Wel gaen, in 't endt van 't lantgeschil,
Als Godt helt Samson stercken wil,
Die, nu aen 't afgaen, schijnt te quijnen.
Men schoer hem, tot zijn straf,
De lange haerlock af,
Maer Godt, te geene stonden,
Staet aen een haer gebonden,
Noch vuilnis, als hy werckt,
En zijne helden sterckt.
Al slaept Godts kracht voor eene poos,
Zy slaept niet eeuwigh en altoos:
Zoo Samson Godts getijde raem,
Met een doorluchte daet zijn' naem
Bezegle, en wecke een lantgeschreeu:
De zon zal gloeien uit den Leeu.
Dan zal men alle Filisteenen
Zien heenesmilten, dootgescheenen:
Dan smilt Godts zon een' bergh van sneeu.
REY. BODE.
Genade, ô Godt, genade. ô help ons. help ons heden.
Vertroost ons in dien noodt. wy schreien van beneden
Naer uwen hoogen troon. wat 's dit een overval!
Waer zijn, waer staenwe? dit afgrijsselijck geschal
Verdooft onze ooren. al dit stof verblint onze oogen.
Wy sticken. wy vergaen van stof. het puin gevlogen,
Gestoven door de stadt, vervult de ruime lucht.
De stadt is vol geschreis, vol jammers. het gerucht,
Het huilen, het gekerm verspreit zich door de straeten.
De stadt zit overstulpt van droefheit, zit verlaeten.
Elck zoeckt zijn dooden, en noch weet men niet hoe 't leit.
Wy durven, en 't is best, niet uitzien naer bescheit.
Wy duicken stil een wijl in deze kerckhofhaegen.
Hier komt'er een, verbaest, verbijstert, en verslagen.
Laet ons verneemen hoe het staet, hoe 't is vergaen.
Ay hoveling, belieft het u, ay blijf wat staen.
Verhael ons toch hoe 't leght geschapen, en geschoren,
Hebreeusche joffers, och, heel Gaze is nu verloren,
Al 't Filistijnsche lant in zijnen hooghsten noodt.
Hoe ging 't met Samson, is hy levendigh of doot?
Al doot, en koudt. och, waer hy tijdigh doot gesmeten,
In stê van bundeling, gebonden aen een keten,
Mishandelt, omgevoert, verbittert, en verstockt.
Nu heeft hy in zijn wraeck zich zelven ingebrockt.
Zoo missen wy Hebreen voor eeuwigh onzen rechter,
En lantbeschermer. och, dit's jammerlijck. maer echter
Verhael ons, stuck voor stuck, al wat gy hoorde en zaeght.
Ick zagh een wraeck, daer al de weerelt van gewaeght.
De koorwaerzeggerin wist dit zoo klaer te spellen,
Als zaghze Dagons kerck bouvalligh overhellen.
Dat komt van speelen en tooneelspel in Godts kerck,
Ontwijt om eenen Jode, alleen al 't lant te sterck.
Wy zagen Samson eerst den ommegangk geleien,
Voor Dagons heilighdom ten toon treên op schalmeien,
Op snaer, en zegezang, en vrolijck feestgeluit.
Hy stont den schimp en smaet des volx geduldigh uit,
En mack, gelijck een lam, en hiel zich ingetrocken,
Maer kaeude midlerwijl de heimelijcke wrocken.
Zoo raeckte d'ommegangk van Dagon aen zijn endt.
Het offermael begon, gelijck men is gewent,
Doch heerlijcker dan oit, uit blyschap dat de landen
Den grootsten vyant, nu gevangen in hun handen,
Vast ringeloorden, in zijn blintheit en verdriet.
Men gaf hem honighraet te proeven, ofze niet
Zoo lecker was, gelijck de honig, en de raten
Der byen, die in 't aes van zijnen leeusromp zaten,
Van hem voorheen verscheurt, toen, in zijn volle kracht,
Hy noit om 't kerckbancket van Gaza had gedacht.
Men noode hem, hy zou zich toeven, en verzaden.
Men vraeghde of hier nu niet een raetsel viel te raeden,
Dat dubbelzinnigh was: wie hem de sterckste scheen:
Of nu een leger volx niet stercker was dan een.
De priesters kroonden hem het hooft met eicke kranssen,
En nooden hunnen gast, en porden hem te danssen
Voor Dagons hoogh altaer. hy zweegh, als doof, en stom.
Terwijl ging op 't bancket de berckemeier om,
Op Samsons rechterschap. men dronck met groote toogen.
Zy wenschten hem geluck, en twee paer andere oogen.
Dat schimpen nam geen endt. ten leste quam een vrou
Noëma voor den dagh, die 't mael besluiten zou
Met geen onstichtigh spel, een zedigh spel van zinnen.
Zy klommen ten tooneele, en zouden werck beginnen.
Hy speelde eerst op een harp, zong vrolijck onder 't spel.
De toon ging middelbaer, dan langkzaem, dan weêr snel.
De kerckgenootschap juicht. zy lachen datze schateren.
De kerckgalm baeut hen na. men hoort de galmen klateren,
Die groeien by den wijn. de groote kelck ging om,
Op d'eer van Dagon, en het gansche Godendom.
Men zou, tot slot van 't feest, ten speele zich bereiden.
De blinde Samson zeght: ay tuchtknaep, wilme leiden
Daer dit tooneel aen bey de hooftpylaeren leunt,
En 't schrickelijck gevaert van al de kerck op steunt,
Op datwe, moê van spel en dans, wat rusten mogen,
En dan met volle kracht aenheffen voor elx oogen.
Verpoozen sterckt den geest met eenen nieuwen lust.
Hy, van zijn opzet en wraeckgierigheit bewust,
Die afgeterght in 't licht zou komen uitgeborsten,
Ten ondergangk van al de Filistijnsche vorsten,
Betast van wederzy de hooftpylaeren vast,
Die Dagons kerckgebou, van duizenden vermast,
En zulck een werckstuck van de reuzen onderschraegen:
Terwijl d'aenschouwers door het dack van boven zagen,
Behalve duizenden om galeryen heen,
Dry hoogh gebouwt, en een ontelbaerheit beneên
In 't koor, en in den buick der kercke, en ommegangen,
Die opgespannen al naer Samsons spel verlangen.
Het schijnt hy roock het hoe Noëma, luttel trou,
Hem door het wieroockvat in 't spel verschalcken wou,
Wanneerze, hant aen hant, den blinden om zou draeien,
En hy den wieroockgeur met haer den Godt toezwaeien,
Ten schimp van Arons dienst, waerop de maght van 't lant
De feest besluiten door het klappen in de hant:
Maer anders ging het, en dat blyspel voor de grooten
Wert met hun treurspel al t'afgrijsselijck besloten.
Wy schricken voor het endt des treurspels, nu 't genaeckt.
Hy staet in 't midden der pylaeren, brant en blaeckt
Van eenen hoogen geest, een godtheit, een vermogen,
Een grooter sterckte dan hem korts was uitgetogen.
De blinde vorst vertreckt zijn winckbraeu, knarssetant,
Schijnt zelf een fiere leeu, die eene wijl aen bant,
En ongenezen van zijn korts ontfange wonden,
Het hooft schudt, los ruckt wat hem terghde, en hiel gebonden,
En zoo vervaerlijck brult, dat al wat daer omtrent
Zich houdt zijn dootverf zet, en 't haer zet overendt.
Het haer om Samsons hooft scheen haestigh aen te wassen.
Hy hief zijn hooft heel trots om hoogh naer 's hemels assen,
En riep: mijn Godt, mijn Godt, vaer neder: ruck beneên.
Nu hanthaef uwen naem. hereisch den Filisteen
Onze oogen. nu is 't tijt uw kracht in ons te baeren.
Zoo ruckt hy kruisgewys de beide hooftpylaeren
Met bey zijne armen datze buigen overeen.
Hy roept: mijn ziel, nu sterf met al de Filisteen.
Zoo ras houvasten, balck, en dack, en galeryen
Hun steunsel wort ontruckt, ontzet van alle zyen,
Verkiezen zwaerte en last van menschen en gesticht
Het middelpunt om laegh. de zon schijnt met haer licht
Te rug te vaeren. dat geschrey van doode volcken
En hallef levenden vaert op in dicke wolcken
Van stof, en assche, en puin. de gront der aerde loeit,
En davert van dien smack. 't gerucht slaet voort, en groeit
Door dal en duinen aen. gansch Gaze raeckt aen 't hollen.
De reuzen in 't geberght zien uit, en wat gezwollen
Van hovaerdye op dees triomffeest roemt en stoft
Ontzinckt de moedt, zoo laegh als Dagon nederploft,
Begraven onder puin met beckeneel en schedel.
Een zelve graf bestulpt hier edel, en onedel.
De staet des Filistijns, die 't hooft ten hemel stack,
Kreegh nu door Samsons val zoo schrickelijck een' krack,
En nederlaegh, als noit voorheene in al zijn leven.
Het is'er teffens al met eenen slagh gebleven.
De wreecker, afgemat van 't jammer, dat hy leê,
Nam al de vyanden op zijne tanden meê.
Gy zijt geluckigh, die ontglipt dit mooght vertellen.
Ick hing aen een' pylaer, alreede aen 't overhellen,
En zagh van boven al dit deerlijck schouspel aen,
Bescheidelijcker toen het stuiven was vergaen;
Geplet, en half geplet, en hals en been gebroken,
Het bloet en puin gemengt, de bleecke geesten spoocken
En waeren om den romp, of doot, of hallef doot.
Dees rept den arm noch, die vertreckt zijn been in noodt:
Een ander zieltooght vast: een ander onder 't kermen
Komt onder uit het puin opdondren. schenckels, darmen,
En hooft, en ingewant, een misselijck beslagh,
Door een gemengt, en vleesch, en been, en brein den dagh
Bezwalcken met een lucht, die haest een pest zal baeren.
Het volck, van overal toeschietende op dees maeren,
Geraeckt in oorlogh, elck om zijn verwant, en bloet.
Het bloedigh puin wort om en wederom gewroet.
De doôn begruist, gekneust, zijn naulijx t'onderscheien.
Dat handenwringen, dat gekerm, dat deerlijck schreien
Is onverdraeghelijck. zy kennenze aen 't gewaet,
Zoo 't aenzicht is geschent, of heel, of half. men slaet
Lidtekens gade, of let op ieders kunne, of jaeren.
En weet noch zaeghtge niet hoe Samson is gevaeren?
Het schijnt een zwaere steen heeft hem het hart geplet,
En van verdriet verlost. men heeft het lijck gezet
In eene rosbaer, uit ontzagh voor uw Hebreeuwen:
Want om een' dooden leeu zoo menigh duizent leeuwen
Te tergen vint de stadt, in rouw, nu ongeraên.
Men weet de vorst had u zijne uitvaert toegestaen.
Men zal de rosbaer nu hier brengen, zonder beiden.
Gy mooght, belieft het u, het doode lijck geleiden
Ter hofpoort achter uit, om zoo d'onstelde straet
Te mijden, en 't gerucht des volx, verkropt van haet.
BLOETVRIENDEN. REY. FADAËL.
Bloetvrienden
Wy wensten noch voor 't lest den dooden helt t'aenschouwen:
Maer zienwe ginder niet een schaer Hebreeusche vrouwen?
Ter goeder uure komt gy hier met ons by een,
Om d'uitvaert van uw bloet met uwen rou te kleên.
Daer komt de rosbaer. zetze een wijl op 't kerckhof neder,
By deze haege. och, och, hoe keert de lantvooght weder,
Heel anders dan hy korts te velde ging om roof
Te haelen voor de vuist op 't Heidensch ongeloof!
Wy trocken herwaert aen, of wy hem spreecken moghten,
En hoerende hoe vroom hy zich had vry gevochten,
Door zulck een schoone wraeck, zoo komen wy in stê
Ter uitvaert van zijn lijck. nu laet ons eene bê
Uitstorten, op dat Godt het lijck en ons bewaere,
Terwijl al 't volck zich geeft naer Gaze op deze maere.
Fadaël
Gy zoons en dochters van aertsvader Abraham,
Verschrickt niet: 't is om u dat ick van boven quam.
Gy ziet hier Fadaël, gedaelt uit 's hemels poorte.
'k Heb Samsons ouderen gespelt van zijn geboorte,
En hoe d'onvruchtbre noch zou baeren eenen zoon,
Van moeders lichaem af verlooft aen 's hemels kroon,
Hoe nimmer scheermes zou zijn hooft en haer ontwijden,
Geen wijn zijn tong; hy sterck al 't stamhuis trou bevrijden
Voor 't Filistijnsch gewelt. nu heeft de helt Godts wraeck
Stantvastigh uitgevoert, uit yver voor Godts zaeck.
Zijn doodt bedroeve u niet. de geest, bevrijt van kommer
En 's lichaems blintheit, waert gerust in koele en zoete lommer
By d'oude helden, hem grootdaedigh voorgetreên.
Na twalefhondert jaer, door alle starren heen
Om hoogh gevoert, zal hy zijn faem hier op den wagen
Gezeten, onder al Godts Heiligen zien draegen,
Omvoeren in triomf, wanneer men klaer verstaet
Hoe 't voorbeelt van zijn doot en leven doorgaens slaet
Op een' verlosser, van Godts Geest, als hy gedreven,
Die stervende den Doot den dootsteeck noch zal geven,
En door een zachter wet elx hart van wraecke ontlast,
Een wet van liefde, daer de hooghste kroon op past.
Gy zult by 's vaders lijck zijn grafstê heerlijck bouwen,
En op den zerck des zoons dit grafschrift laeten houwen:
Hier rust helt Samson, die Godts volck beschutten kon.
Wat helt? die stervende den Filistijn verwon.
Staet op, en volght mijn spoor terstont met deze bare.
Ick decke u met een wolck, dat niemant u bezwaere.
De muilen aen de poort staen reede, en by der hant.
Voort voort. 't is tijt dat gy hen in de lijckbaer spant.
Och gave Godt dat een verlosser moght verschijnen,
Die grooter vyanden dan alle Filistijnen
Verdelghde door de maght en nadruck van zijn doot.
Wy brengen op dien wensch dit lijck in 's vaders schoot.
Batavische Gebroeders
Of Onderdruckte Vryheit
Joost van den Vondel: Batavische Gebroeders Of Onderdruckte Vryheit.
						Amsterdam: widow of Abraham de Wees, 1663.
Julius Paulus
Nikolaes Burgerhart
Heldewy
Rey van Batavische vrouwen
Fronto
Kryghsraet
Fonteius Kapito
Walburgh
IN FERRUM PRO LIBERTATE RUEBANT.
Voor de weduwe van Abraham de Wees, op den Middeldam, in 't nieuwe
					Testament. 1663.
Den edelen en grootachtbaeren Heere Simon van Hooren,
Raet in de Staeten van Hollant en Westvrieslant, Gezant aen den koning van Groot
					Britanje, Burgermeester en Raet
t'AMSTERDAM.
De Romainsche ridder Kornelis Tacitus, het orakel der latijnsche
					historischryveren, getuight hoe d'oude Duitschen of Germannen, onkundigh in
					letterkunste en geleertheit, tot hunne gedachtenis en kronijcken, alleen
					gebruickten een zeker slagh van overoude gezangen, eene oirzaeck dat wy van dien
					landtaert en zijne zeden en landtsgelegenheit in veele zaecken onkundigh zouden
					blyven, ten waere hy door zyne staetwijze pen ons die leerachtigh en krachtigh
					hadde ontvouwen; en met eenen den oirsprong der Batavieren, by de Romainen
					befaemt, sedert dit vrye volck, in bondtgenootschap met Julius Cezar tradt, tot
					dat het, geduurende Neroos heerschappye, in zijn recht en vryheit jammerlijck
					verdruckt, onder Galba tegens die meineedige verbontschenders de wapens
					aenvaerde, en, na een bloedigh oorlogh, heerlijck uitgevoert, en het sluiten van
					een eeuwigh vrêverbont, die vrywilligh nederleide. Toen ick den opstant tegens
					de Romainen, en de doorluchtige daeden der Batavieren in de kunstige printen van
					Tempeest bespiegelde, en, onder andere afbeeldingen, den Romainschen stadthouder
					op den stoel zagh zitten, daer Julius Paulus in zijn bloet geverft lagh, en
					Nikolaes Burgerhart geketent naer Rome gevoert wiert; en mijn lust vast
					verlangde dat die historien, door last der Burgermeesteren treflijck
					geschildert, de galery van ons Kapitool, op eene ry, moghten bekleeden;
					ontvonckte my een yver om levendigh te ververschen den treurhandel der
					Gebroederen, onder de schaduwe des Heeren van Hooren, niet onkundigh in oude en
					jonge historien, en wien, gelijck een medelidt onder de Raeden der hooghedele en
					grootmogende Heeren Staeten van Hollant en Westvrieslant, de wacht der vryheit
					bevolen wert; betrouwende dat den heere Burgermeester niet mishaegen zal de
					manhaftigheit der oude Batavieren, en onze eige lantszaecken, den nakomelingen
					ter eere, ten tooneele te zien voeren, terwijl ick blijve,
Uwe edele grootachtbaerheits ootmoedige dienaer
Uit het vierde boeck van Kornelis Tacitus historien.
Julius Paulus, en Nikolaes Burgerhart, uit koningklijcken stamme, overtroffen
					verre alle anderen. Fonteius Kapito benam Julius, onder valschen schijn van
					misdaedigh aen rebellye, het leven, en zondt Burgerhart geketent naer Nero.
Het tooneel is in Outleger. Het treurspel begint met den open endight met den
					ondergang der zonne.
Personaedjen.
Julius Paulus, vorsten der Batavieren.
Nikolaes Burgerhart, vorsten der Batavieren.
Heldewy, zuster van Julius en Burgerhart.
Rey van Batavische vrouwen.
Fronto, Presheer der Romainen.
Kryghsraet.
Fonteius Kapito, Neroos stadthouder in Nederduitschlant.
Walburgh, moeder van Julius en Burgerhart.
J. v. Vondels Batavische Gebroeders
JULIUS. BURGERHART.
Heer broeder Burgerhart, wy rijzen met den morgen.
Burgerhart
Heer broeder Julius, genoot van mijne zorgen,
Een onverwacht geluck beslechte alle ongelijck,
Tot heil des Bataviers, gedrukt van 't Roomsche rijk,
In Neroos eeu. waer zal de hulck des staets belanden?
Hier is [het leghtme al op de leên] een storm voorhanden.
Sta vast, en zet u schrap aen mijne rechte zy.
Het gelt nu een van beide, of teffens u en my.
Maer laet ons omzien. 'k vrees oock 't ruisschen van de bladers.
Geen huis, geen zael is vry van hofspiên en verraeders,
Die melden 't huisgeheim, ten zy men hen vernoeg',
Uit schrick voor winck of woort, zoo 't iemant over droegh.
Men magh veel dencken, maer moet ommeziende spreecken.
Elck dient in d'aerde nu den vinger eerst te steecken,
Te riecken in wat lant en lucht hy sta of niet.
Fonteius Kapito bekleet hier 't hooftgebiet,
Als stedehouder, in Outleger. zijn Romainen
Verdrucken dagelijx de grooten en de kleinen.
't Vijfjaerigh wijs gebiet is overlang voorby
Gegleden. heiligh noch onheiligh gaet niet vry.
Dat tuigen ons de brant van huizen, hoven, kercken,
Zoo veel gebouwen en doorluchte wonderwercken,
Te Rome in assche en puin begraven met een' slagh,
Waerin die stokebrant out Troje zincken zagh.
Dat tuight de moort des raets, van gade, zuster, broeder,
En zelf de moederslaght van Agrippijn, zijn moeder,
Die haeren zoon, in 't eerst zoo overwaert en lief,
Door manslaght en vergift in top van 't rijck verhief.
Het moorden duurt te Rome, en opent d'edelste ader.
De deught vint heul noch troost. de wees ontbeert haer' vader,
De weduw haeren man. geen weeklaght krijght gehoor.
De vierschaer zit verstomt, en zonder tong en oor.
Men ziet ter kercke danck noch offerhande ontbreecken,
Zoo dick de hartaêr van een' heer wort afgesteecken;
Gelijck of 't godendom, op 't gansche rijck gestoort,
Niet waer te zoenen dan door bloet en vadermoort.
De bloetvrient magh zijn bloet beklaegen noch beschreien.
Men hoeft den dwinglant in zijn boosheit noch te vleien.
Zoo valt de wolf door bloet in 't goet en wettigh erf.
Zoo dreight het hooftgebiet der weerelt met bederf
Des volx op deze rots van dwinglandy te stranden.
Waertoe vervalt de staet der overheerde landen
Des Rijnstrooms, onderdruckt van Cezars krijghsbanier!
Het heldeneilant van den vryen Batavier,
Een volck, uit Batoos bloet, en Duitschen stam gesproten,
In Cezars eedt gekent voor vrienden, bontgenooten,
En medebroederen, wort jammerlijck verdruckt,
Geschoren, en geschat, getreên, geprest, gepluckt.
Ga heene, dien den vorst, een heele ry van jaeren;
Zoo wort de deught beloont, schelt Rome ons noch barbaren,
Dat dus barbarisch lacht in 's onderdruckten leet,
En onverzaet zich mest met 's vromen bloet en zweet?
Romainen, snooder dan gedroght van rave en gieren,
Elckandere onderling met riemen vleesch en spieren
Afrucken, villen, en verslinden, zonder maet.
Zoo stapt de keizer voor, en naer dit ongelaet
Des meesters weet de knecht oock zijn gelaet te schicken,
Om, veiligh in zijn ampt, te schroomen noch te schricken.
Fonteius houdt vooraen het spoor van Tigellijn:
Want geil en gierigh schent hy d'oevers langs den Rijn
Van wederzijde, een plaegh voor ouden en voor jongen.
Wat vrou zit ongeschent? wat knaep magh ongedwongen
Ten hove streven, als een slaghpen aen de wacht
Van Cezar, of hy wort, als een Barbaer, misacht?
Men prest den ouden, lang aen 't afgaen en verwelcken,
Om glimpigh d'uiers van den rijcken man te melcken,
En met de melck het bloet dien hoogen ouderdom
Te tappen van het hart. Batavie zit stom
Voor 's lants geweldenaer, nu weder aen het pressen
Van out en jongk. zoo treên wy barevoets op messen.
'k Verwacht de jongkheit van ons eilant met den dagh
Hier langs gevoert, en al wat wapens voeren magh,
Of niet kan voeren, om zijne afgeleefde dagen,
Hier in Outleger met afgrijsselijcke slagen
Getout, en voortgeprest, om mede t'scheep te gaen.
Wie durf dit stuiten, of met reden tegenstaen?
't Is wijsheit op zijn tijt te spreecken, of te duicken.
Wy dienen, ziende blint en weerloos, 't oogh te luicken.
Gy zult de vrouwekunne eer lang zien op de been.
Ons zuster Heldewijn, vroegh op, komt herwaert treên,
Bekreten en bedruckt, om haeren zoon te bergen.
Helaes, het is te spade ons hulp en troost te vergen.
Wy kunnen zwijgende geene achterdocht ontgaen.
Dees bange dagh breeckt met een heilos voorspoock aen.
HELDEWIJN. BURGERHART.
Heldewijn
Och allerliefste en waertste broeder,
Ontferm u over dezen knaep,
Dit Weeskint van een weeu, zijn moeder.
Waer berge ick dit onnozel schaep?
Men loopt de deuren op de vloeren.
Outleger wort dus vroegh verrast,
Om jonge knaepen wegh te voeren,
Op 's Keizers naem, een' strengen last.
Wie kan de rijxtrouwanten keeren?
Wort Vechter my met kracht ontruckt,
Geen moeder kan haer kint ontbeeren,
Zoo sterf ick, droef en onderdruckt.
Een weduvrou hoopt troost t'ontmoeten
In d'afkomste, als haer hooft bezwijckt
En heensterft, en die scha te boeten
Door 't kroost, dat vaders aert gelijckt.
Gy beide zijt zijn waerdige oomen.
Och redme toch met raet en daet,
O wijck en toevlught aller vroomen,
Nu 't water op de lippen staet.
Toen ick mijn gade zondt naer Kolen
Met mijnen zoon ter goeder tijt,
Riedt ick u stil en in 't verholen
Hem me te bergen, buiten strijt.
Nu schuilt mijne afkomst by bekenden,
Uit Duitschen stamme, t'Agrippijn:
Maer gy ontzeit dien knaep te zenden
Den Rijnstroom op, in zulck een' schijn.
Gy hiet dat reizen ommezwerven,
En levend duicken in een graf.
Uw' zoon, als balling 's lants, te derven
Riet al te blinde liefde u af.
Gy weigerde het kint te dompelen
In stilte, op een gestroit gerucht
Van pressen, en van overrompelen.
Nu is het vruchtloos datge zucht.
Nu baet het kermen, noch het krijten.
Ontvoert men u dit pant met kracht,
Gy moet die schade u zelve wijten,
Die tijdigh geenen nootraet acht.
Het is te spade raet te vraegen
By my, die los en wanckel sta.
Elck heeft het oogh op ons geslagen.
Men slaet al onzen wandel ga.
Wy staen in 't spits, en aengetekent
Op Neroos bloetrol: zoo 't gewelt
Ons daghvaert, en misdaedigh rekent,
Is 't vonnis met een' glimp gevelt.
Heer broeder, och gy waert voorheenen
Doorgaens mijn troost en toeverlaet:
Laet gy een weeu, uw zuster, weenen?
Verlaetge haer in dezen staet?
Helaes, de vyanden genaecken.
Waer berge ick dit onnozel kint?
De traenen rollen langs zijn kaecken.
Het stroit zijn klaghten in den wint.
Heer broeder, red ons: wy bezwijcken,
Geperst van noot tot ongedult.
Ick zal van uwen raet niet wijcken.
Vergeeftme deze reis mijn schult.
Hou op van jammeren en klaegen.
Gy brengt u zelve en ons in last.
Het is te spade raet te vraegen.
De dagh genaeckt. het onheil wast.
De vyant raest en tiert verbolgen,
En meest op 't koningklijck geslacht.
't Is kunst te raên, en raet te volgen.
De schiltwacht houdt een scherpe wacht.
Gy moet uw' zoon terstont vermommen,
Gelijck een melckmaeght. zendt hem heen,
Eer 't licht de kimmen heeft beklommen,
Naer 't heiligh offerbosch alleen.
De kopre melckkan hang van achter
Op zijnen rugh, voorzien ter noot,
Om wech te schuilen voor den wachter,
Met zuivel, en nootdruftigh broot.
Omtrent den merckpael gaept in 't weste
Een holle boom. hy berg' zich daer
Een etmael, tot dat gy ten leste,
Hem red by nacht uit lijfsgevaer.
Zoo ras men rust van volck te pressen
Dan hael hem heimlijck weder t'huis.
Hy hoeft geen kruick noch waterflessen,
Daer springt een bron, die met geruisch
De laeghte zoeckt, en hem kan laven.
Gy hoort ter noot mijn' naeusten raet.
De hemel stier' hem in de haven
Van heil. 't is tijt dat ick u laet.
Een nevel houdt de lucht betogen.
Dees dagh zal leeren of mijn geest,
[Schep moedt, vrou zuster. wisch uwe oogen,]
Voor ydel spoock en droomen vreest.
Verklee den jongling. Wy gaen binnen.
't Is tijt te spoên, en tijt te winnen.
Mijn zoon, nu schiet dit linnen aen.
Dees melckkan om den hals gehangen,
En flux naer 't offerwoudt gegaen.
De popelier zal u ontfangen.
Aenvaert dien stock. bedeck uw hooft
Met dezen hoedt, van stroo gevlochten.
Wanneer de schaduw 't nachtlicht dooft,
Of gy van schrick wiert aengevochten,
Wil ick u troosten in het woudt,
En niet verzuimen by te komen,
Daer gy gescholen zit in 't hout.
Nu leer uw droefheit innetoomen.
Bedwing de traenen, en vergeet
Uw out geslacht, zoo lang in eere.
Men overwinn' door list dit leedt,
Tot dat de tijdt alle onheil keere.
Nu kus uw lieve moeder noch.
Dat Herkles u in 't woudt behoede,
En zegene dit nootbedrogh.
O telgh van koningklijcken bloede,
Ga heene, eer iemant ons bespie.
Hoe vreeze ick dat de wacht dit zie!
BURGERHART. JULIUS. REY VAN VROUWEN.
Ick hoore alree gekerm van vrouwen langs de straeten.
Het nadert meer en meer. ay luister, hofsoldaeten
Bezetten straet by straet, en rammen poort by poort.
Wie aengetekent staet op 's pressers rol moet voort.
Het schreien mengt zich in afgrijsselijcke vloecken.