floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Gestarnte, en glans, die 't oogh verblint.
Men durf hier regen, hagel, wint,
En weêrlicht, blixems, vier en donder,
Oock zelf den Godt Jupijn, van onder,
Braveeren op zijn' hoogen stoel.
Zoo schijnt de kickvorsch, uit een' poel
Vol modder, 's Konings rol te speelen.
De tempel moet voor speeltooneelen
Den vinger leggen op den mont,
Om zulck een' godeloozen vont
Van mommerye op haer stellaedje.
Een worrem speelt Godts personaedje.
De Hoovaerdy houdt streeck noch maet.
Men kentze aen mijnen en gelaet,
De tong en tekens der gepeinzen;
Al wouze een poos haer wit ontveinzen,
Vernissen met wat glimps en schijns;
De Wijze zietze door de grijns.
De Priesters speelen nu voor stommen,
En zien dit lofgetuit, dit mommen,
Met hun weemoedige oogen aen.
De huichlaers poogen wel te staen
Ten hove, en oogen slechts op voordeel.
De glimp van staet verblint het oordeel
Der Hovelingen, en dien staert.
Een Godtsdienst, daer men wel by vaert,
Wort van de menighte aengebeden.
Hier duickt de Waerheit en de Reden.
DIODOOR. THEOFRASTUS. REY VAN PRIESTEREN.
Trouwanten, zet dit beelt wat neder op den drempel
Van Donderkerck. nu toeft een luttel voor den tempel:
d'Aertspriester Theofrast met al het Priesterdom
Komt bevende uit het koor, zoo grijs hy is, en krom
Geboogen door den last der opgehoopte jaeren,
Gesleeten op de wacht voor kercken en altaeren:
Al is het lichaem zwack, noch flaeut zijn yver niet.
Theofrastus
Wat of dit marmerbeelt in 't kerckpoortael bediet?
Dit schijnt Salmoneus zelf, of naer Jupijn te zweemen.
De Vorst belast u dit in 't heilighdom te neemen,
Te planten op 't altaer, in 't allerhooghste koor,
Met alle pleghtigheên.
Wat zeghtge, Diodoor?
Aenvaertge dezen last?
d'Aertspriester houme onschuldig:
Ik spreek in 's Konings naem.
Wie kan dien trots geduldig?
Getroost d'Aertspriester zich des Konings ongena
Te laden op den hals, zoo kan men my de scha
Den krack des Priesterdoms in eeuwigheit niet wijten.
O Priesters, het is tijt u voor Jupijn te quijten.
Eerwaertste vader, hou gemack. gy Priesters houdt
Uw handen van dit beelt, mijn zorge toebetrouwt.
De Koning gaf geen' last my tegens u te kanten
Met openbaer gewelt; dus keert, gy hoftrouwanten,
Ten hove, en zeght hoe ick den wil en last van 't hof
De Kerck hebbe aengedient.
Wat wort de Kercke al stof
Gegeven om met maght hier tegens aen te wercken!
O schennis! ô Jupijn! ô gruwel voor Godts kercken!
Geeft nu een sterflijck mensch zich uit voor eenen Godt?
d'Aeloude godtsdienst wort den ongrieck tot een' spot
Door zulcke vreemdicheên, te godtloos, en verwaten
Ten toon gestelt. hoe nu, godtvruchtige onderzaeten
Van Elis, kuntge dit met lijdtzaeme oogen zien?
De Juno van dit hof wil 't Priesterdom gebiên:
Zy heerscht door haeren heer, en durf ons wetten stellen.
Nu zietge eerst klaer wat quaet onze offervinders spellen
Uit vezelen van vee en offeringewant.
Hier draeit dit nachtfeest op. dit wort door Hierofant
Beyvert, om zijn' klaeu te slaen in al 't gewijde,
En hierom weifelt hy, en trouwt des Konings zijde:
Maer niemant onder u zal zoo lichtvaerdigh zijn
Dat hy om aertsch genot den godtsdienst van Jupijn
Verzaecke. ick zweere by mijn heilige offerbanden
En hooft, geen' witten stier noch smoockende offerhanden
Te wijden aen dit beelt, noch geur noch wieroockvat
Te zwaejen voor 't altaer, al zouden hof en stadt
Met koningkrijck met al in vier en bloet verzincken.
Rey van Priesteren
Eerwaertste vader, zacht.
Ick meen mijn bloet te drinken
Om dees verwatenheên.
Gewis uw Heiligheit
Wort op de proef gestelt door zulck een onbescheit.
Het hof, dat in de kerck noch spreecken magh, noch stemmen,
Belaeght de myterkroon, en waent haer maght te temmen:
Maer 't Priesterdom, dat u tot hooft heeft ingewijt,
Zal 't heiligh tempelrecht, aen eeuwen noch aen tijt
Noch weereltsch hooftgezagh gebonden, kloeck verweeren,
Al zou de weerelt in haer' ouden baiert keeren:
Maer aengezien dees storm, zoo snel, en onverwacht,
Dus opsteeckt, en het hof zijn opzet dezen nacht
Voltrecken wil, en zich om hoogh noch laegh laet hinderen,
Valt dit bedencken, of ghy met wat zeils te minderen
Niet veiliger door zee zult vaeren, voor een poos,
Dan laeten volstaen, en den godtsdienst reuckeloos
Beveelen aen 't gevaer van gijpen of van stranden,
In zulck een dwarrelinge en buy van misverstanden.
Men ga met overlegh: het hangt aen uw besluit.
Hier valt geen middelen: hier heeft de godtsdienst uit,
Indien wy weifelen, en 't hof naer 't aenzicht doecken.
Men kon behendiger de schalckheit dus verkloecken
Om beters wil. de scha gaet zomtijts voor de baet.
Ick prijze uw ooghmerck, maer 't gevollegh is te quaet.
Het hof, doortrapt en loos, verleert niet licht zijn luimen.
Begintme om beters wil dien afgodt in te ruimen,
Zoo wort de voet geleght tot ongebondenheên.
Men ruimt, met eenen voet of twee te rugh te treên,
Het velt niet, maer verliest wat velts om 't velt te winnen.
Zoo wint het hof op ons. waertoe den vyant binnen
Gelaeten, die zoo licht gekeert wort voor de poort?
Niet licht, maer met gevaer. het hof vaert echter voort.
De Vorst heeft by zijn hooft en kroon te hoogh gezworen.
En ick by Jupiter. geen afgodt zal zijn kooren
Ontheiligen; geen maght van Vorsten onze maght
Verdrucken: liever hier gestorven op de wacht
Des tempels dan den toom van 't kerckgezagh te missen.
Wie zou dees lastervleck uit onze altaerkleên wissen?
Salmoneus heeft de maght der hofbende op zijn hant.
De kerck onteeren zet een Rijck in lichten brant.
Hy acht zich sterk genoegh dien brant des Rijcks te blussen.
Gansch Grieken stemt met ons in godsdienst.
Verliezen wy 't genot des godtsdiensts, en zijn vrucht.
Wy bouwen, zonder 't zwaert, kasteelen in de lucht,
Indien we ons op den arm van 't Priesterdom verlaeten.
Hy kan de maghtigen en hoofden der soldaeten
Betaelen met uw erf, en zettenze in 't bezit.
Wie hoorde oit onbescheit wanschapener dan dit,
Der geestelijcken erf aen 't weereltsdom te brengen!
Gehengt het Jupiter, wy moeten het gehengen.
Ick stel mijn toeverlaet op Bazilides trou.
Een' hoveling? helaes, een zwack en kranck gebou.
Geen hoveling zoo kleen, hy vlamt op hooger Staeten.
Gy mooght het hoopen, doch de hoop zal luttel baeten.
Wat brouwt de hoovaerdy van eenen Vorst al ramps!
Een vrouw, vol ydelheên, vol spoocks, vol roocks, vol damps,
Kan zijn verstant zoo wijdt misleiden, en vervoeren,
Dat hy zich niet ontzie zijn Rijcken te beroeren,
Te stellen in gevaer: men laete 't beelt hier staen.
Gy moet u op dit stuck al daetelijck beraên.
BAZILIDES.
Het schijnt of deze tijt de weerelt om wil wroeten,
Die uit haer assen rolt. hoe raecktze eens op haer voeten?
Zy twijfelt ofze dwers of achter gaet, of voor;
Zoo zwindelt haer het hooft: zy houdt noch streeck, noch spoor.
De Koning, zonder zoon en manlijcke erfgenaemen,
Wort van de spil beheerscht, die rockent 't werck te zamen,
Rust nimmer nacht noch dagh, en spint het werck zoo grof
Dat zy den Staet verwert, en terght; de kerck en 't hof
Als in slaghorden zet, door 't broên van vyantschappen,
Verhit om onderling elckanders hart te trappen.
Mijn zwaert, aen 's Konings eedt gebonden, suft en dut
Wat zy te kiezen sta, het eerlijck, of het nut.
De weereltwijsheit raedme op eige nut te letten,
En my en mijn geslacht en afkomst hoogh te zetten,
By dees gelegenheit: want uit den burgertwist
En kerckkrackeelen weet de loffelijcke list,
In schijn van heelzaemheit, als 't evel is aen 't rijpen,
Met glimp een sluierkroon en purpren rock te grijpen,
Die Bazilides past, des Rijcks vertrouweling,
En opperveltheer. ick verlaetme op deze kling,
Daer mijn geluck aen hangt, en wilze aen weêrzy leenen,
En kunstigh weifelen, doch geen party vereenen.
Zoo stuurt men best 't gezagh des Konings naer 't bederf
Te bersten op de rots van tweedraght. heeft de verf
Van een verniste grijns oit iemants oogh bedrogen,
Zy dienme nu: zoo wort een' vos in 't net getogen,
En valt de loosheit van den jaeger tot een' buit:
Want gaet de Konings Stam met 's levens uurglas uit;
Dit Koningkrijck is mijn, al had een nader voordeel.
De scepter hangt aen 't zwaert: de stomme spreeckt het oordeel,
In spijt van Hierofant, hofpriester van mijn' heer.
De Koningin misbruickt zijn wulpsheit, om haer eer
Oock boven Junoos troon op spinneweb te bouwen.
Zy zet den aert ten toon, en ydelheit der vrouwen,
Die spieglen 't aenschijn; en mistrouwen zelf den schijn,
Uit dwaeze hoovaerdy. zy willen grooter zijn
Dan haer Vulkanus eerst bootseerde om stof te spaeren.
De deught is slecht bewaert, daer zy de doos bewaeren,
Vol deught en ondeught, haer nieusgierigheit betrout,
En opgeblazenheit, die 't Rijck dien nevel brout,
Waer uit alree mijn zon en glorie is aen 't rijzen.
Maer zie hoe Hierofant (ick zal zijn' yver prijzen,
En aenvoên,) zich vergramt met mijnen, en gelaet,
Om 't beelt, dat noch ten schimp voor onze hooftkerck staet.
HIEROFANT. BAZILIDES.
Hierofant
Daer pronckt het marmerbeelt des Konings, voor den drempel
Van Donderkerck. ô trots! men weigert het den tempel,
De schaduw van 't gewelf en godtgewijde dack.
Magh dit bestaen, zoo heeft het hofgezagh een' krack;
Zoo leght ons eerste ontwerp van godtsdienst plat in d'assen.
Magh dit bestaen; wie zal op 's Vorsten kerckwet passen?
Wy moeten hier met maght en yver in verzien.
Bazilides
Dat staet alleen aen hem, die magh en moet gebiên,
Die last was u betrout: wat had gy hun geboden?
Zy zouden, in den naem des Konings van de Goden,
Dit heiligh beelt in 't koor verheffen op 't altaer,
Met Priesterlijck geleide, en kerckelijck gebaer.
Heeft Diodoor, die flus den last heeft aengenomen,
Dit aengedient, en is 't bevel niet nagekomen,
Zoo loopt de Kerck gevaer van 's Vorsten ongena.
De tijt verloopt, en lijt geen uitstel.
ick versta
De zaeck als gy. men magh op zulck een stuck niet slaepen.
Schoon Theofrastus trots en hoogh is in zijn wapen,
Hy moet 'er echter aen, hoe stout men dit belett'.
Een grijs gerimpelt hooft, als hy, wort traegh verzet.
Het afgesleeten kleet verleert niet licht zijn plojen.
Wat hoorenwe onder 't volck al lasteringen strojen!
Hoe wort het hof betight van wetteloozen dwang!
Dit kan niet langer staen, en stilstaen spoet geen' gang.
Hoe 't ga of niet, ick sta beknelt van wederzijden.
De Koning dringtme hier, en daer de Kerckgewijden.
Ick volghde 's Vorsten last, zoo ras ick dien ontfing;
Noch roept men: dit 's de drift van zijn' vertrouweling,
En Bazilides wort gelastert voor vermeeten,
Voor kerreckschender en loftuiter uitgekreeten,
Die 't hof naer d'oogen ziet, en Godt noch afgodt acht;
Doch 't moet 'er eens op staen. ick heb het hof met wacht
By tijts bezorght: al sloegh de stadt en 't volck aen 't muiten,
Men vreeze geen gevaer, van binnen, noch van buiten:
En schieten wy te kort in deze razerny,
Zoo schen ick den soldaet op stadt, en burgery,
En d'oude Priesters aen. zy paejen dan die tanden,
Dat yzeren gebit met loeiende offerhanden.
Ick ken geen Godtheit dan den Koning, en Mevrou:
Laet weifelen wie wil; ick blijf de kroon getrou,
En hanthaef 't hoogh bevel.
Zoo spreecken al de braven,
Die op een' zelven draf en heirbaen heenedraeven,
Hoe steil zy opwaert rijs'. de deught is niet gewoon
Te streven op een bed van roozen naer de kroon,
Maer langs een' steilen wegh. zy wil op 's volcks behaegen
Den prijs niet zoecken, noch den helm en 't harnas draegen
Den meesten hoop ten dienst. zy weeght waerdeert en schat
De dingen op hun waerde, en toetst voorzichtigh wat
Haer voorgestelt wort, dan besluitze, en wraeckt ten leste,
En kiest, en voert het uit, en geeft zich zelf ten beste
Voor vaderlant, en vorst, en tempel, en altaer.
Dus vallen haer, hoe 't loop', geen zwaericheên te zwaer.
Geheilighde, gy spreeckt niet wulpsch, maer wel ervaeren,
En uw godtvruchtigheit en wijsheit zijn uw jaeren
Gansch ongelijck, en treên het grijze hair voorby.
De Koning, zonder u, laegh onder en in ly.
d'Aertspriester Theofrast, een onverzetbaer drijver,
Staet stom voor uw vernuft, verschrickt voor uwen yver,
En openbaeringen. gy rieckt in kerckgeschil
Geheimenisse en droom den goddelijcken wil,
Als had gy mont aen mont de Goden zelfs gesproken.
Het heeft ons noit aen moedt noch aen den lust ontbroken,
Om diep te gronden waer de wijsheit in bestaet,
En wat de godtsdienst eischt te reeglen op zijn maet.
Ick weet de vlecken van de dwaeling uit te schuuren,
Te vaegen van den roest. ick raegh de tempelmuuren
Van spinnewebbe, en ragh, en kleeze in zuiver wit.
Ick kies geen' dop of bast voor kerne en voedzaem pit.
Wat overtolligh is besnoei ick van zijn telgen.
Geen Wijze, die mijn wit kan vatten, zal zich belgen
Dat ick den ouden stijl des tempeliers verzet.
Zie Theofrastus schijnt met yverigen tredt
Te naecken: spreeck hem aen: de tijt is nu geboren.
Wy willen uw gespreck van wederzijde hooren.
THEOFRASTUS. HIEROFANT. BAZILIDES.
Wat brengt ons Hierofant al weder uit het hof?
Is 't vrede, en eenigheit, of moeite, en twistens stof?
Wie met den Koning stemt, bestelt geen stof tot twisten,
Als Theofrasten.
zegh, gelijck de Salmonisten.
De Hierofanten, die het hof naer d'oogen zien,
En traegh beseffen wat de Goden ons gebiên.
Gy meent de Koningen? verstaetge zulcke Goden,
Ick stel my onder hen, en eere hun geboden.
Gy eertze, wyliên me, doch boven al Jupijn.
Gy eert de Koningen, als 't pas geeft, met een' schijn
Van eere, en andersins onteertze in hunne wetten;
Wanneerge, in ste van 't beelt op 't hoogh altaer te zetten,
Zijn Godtheit voor de kerck en al het volck onteert.
De Godtsdienst heeft van oudts dit Elis noit geleert,
Dat d'eens van hant tot hant ontfange kerckbevelen
Gevolght heeft, en Jupijn met goddelijcke spelen,
Altaeren, tempelen, en tempelwoudt geviert.
De wijde weerelt wort van Jupiter bestiert.
Hy is de lucht, en 't vier. hy leeft in alle dingen.
Zijn wezen kan alleen door alle wezens dringen.
Zijn Godtheit is de geest, die 't al vervult in al,
Wat uit den mengelklomp; niet by een wilt geval,
Maer naer heur vast besluit zijn' leest en vorm ontleende.
Wie deze Godtheit oit ontheilighde of verkleende,
Ontsloop niet straffeloos zoo reuckeloos een daet.
Die Majesteit verschoont veel boosheit, doch geen smaet,
Noch outerschendery, noch geen godtslasteringen.
Hy is verwaent, die Godt den blixem waent t'ontwringen.
Hoe nu? heeft Krete niet uw Godtheit uitgebroet?
De Koribas dat kint met geitemelck gevoedt?
Geborgen in een hol voor 's vaders haet en toren?
Heeft Jupiter dat Rijck, waerin hy was geboren,
Als Koning, niet beheerscht met zijnen grooten staf?
Gewaeght al 't eilant niet noch heden van zijn graf?
Of is 't een bloote naem, waer van zich elck verwondert?
Aenbidtge slechts den naem? ick reken wel driehondert
Jupijns, de weerelt door gedient, gevreest, geducht.
Hoort Jupiter dit aen, en straft hy uit de lucht
Die lastermonden niet? waer ickme wende, of draeie,
Men dient dien Godt in Krete, op Ide, en in Achaie.
Pyrreüs, Homole, en ons Piza dienen hem.
Gansch Libye is gewoon naer zijne orakelstem
En raet te luisteren. wat wil ons hier gebeuren!
Gy moght u liever om gedroomde fablen steuren,
En dolle poëzy, gespeelt op snaer, en lier;
Hoe hy zich zelven kan vermommen, als een stier,
Om schoone Europe, in spijt van Sidons kroon, te schaecken;
Hoe hy om Danaë door hof en koopre daken
Aen goude druppels smolt in haeren zuivren schoot;
Of Ledaes minne in schijn van eene zwaen genoot;
Of Semele in den gloet des blixemstraels verteerde;
Of Ganimedes met het schenckersdom vereerde,
Hem kuste en wederkuste, als hy met eenen lonck
Hem aenloegh, en de schael vol klaeren nektar schonck.
Zit deze Godtheit noch vooraen, in 's hemels orden,
Wat deert Salmoneus, dat hy geen Jupijn zou worden?
O Salmonist, die Godt zijn wettige eer ontsteelt!
Indien Lykaon lang uw Godtheit had gekeelt,
Men moght, tot 's anders nut, veel zouts en wieroock spaeren.
De geur is niet besteet, dien wy voor haer bewaeren.
Men had veel offervees verschoont, dat hemelhoogh
En wijdt vergeefs in roock en smoock en asch vervloogh.
De hondertvoudigheit van entlooze offerstieren
Is jammerlijck besteet met zulck een' droom te vieren.
Zo smeedtghe, ons hof ten dienst, een' nieuwen Dondergodt.
Gy stut den ouden, slechts om 't aenzien en genot.
Het wettige gebruick, bevestight door de tijden,
En alle Rijcken, kan ons decken en bevrijden
Voor zoo veel lasterschuts. zal elck wat hy verdicht
Verbloemen met den naem van godtsdienst, en zoo licht
Een erfgewoonte, lang geviert, en aengebeden,
Gesterckt met wonderen, van outs, in alle steden
En koningkrijcken, oock zoo wijt men menschen vint,
Verandren naer zijn brein, dan dus dan zoo gezint?
Zoo moet de godtsdienst flux ten schimp des volcks gedijen,
Gelijck een weêrhaen zich naer 's vollecks razernijen
En driften draeien: ja de wispeltuurigheit,
Aen geen gezagh verknocht, noch wet, noch regel, leit
Een' voet, en baent den wegh tot alle godeloosheit,
En ongebondenheên. ga heene, en vier de boosheit
Der weerelt vry dien toom, en toon ons eenen man,
Die zonder 't out gebit de weerelt mennen kan.
Wat volght hier op? wy staen aen God noch kerck gebonden.
Schept Goden by de mijl. elck wieroocke aen zijn vonden.
Helaes, ick schricke en ys: mijn haeren staen te bergh.
Indien men dezen poel, vol razernijen, tergh',
Ick zie den weereltkloot gedrongen uit zijne assen,
Een' Oceaen van bloet tot aen de starren wassen,
Om zulck een lastersmet, die niemant zuivren kon,
Te wassen, al in d'eeuw van een' Deukalion.
Gy Heeren, matight u, en spreeckt met koele zinnen.
Men kan met ondergaen elckandre beter winnen.
Een schrander vogel schrickt zoo licht niet voor den schijn
En molock van uw kerck, den slaependen Jupijn,
Misschien in d'armen van zijn boel, met kracht gedwongen,
Daer Juno vast om pruilt. wat dultze al geile sprongen!
En zietze om laegh 't gewelf des heldren hemels aen,
Zy ziet zijn bastert zoons en schoone boelen staen,
(Quansuis een eeuwige eer,) in 't heir der starren prijcken,
En in den hemel zelf Godt Bacchus hem gelijcken,
Gelijck zijn eigen kroost. zy ziet Alkmenes zoon,
En kropt haer stiefmoerschap en onverzoenbren hoon.
Ick zwijgh zijn snoepen en ontelbre zijdegangen,
Van geen' Vulkaen betrapt, noch in zijn net gevangen.
Dit is uw Jupiter, die zulcke rollen speelt:
Dies yver dat gy zweet, en keer Salmoneus beelt:
Ick ga ten hove, en wil den Koning zoo belezen,
Salmoneus zal 'er staen, of Godt noch Koning wezen.
BAZILIDES. THEOFRASTUS.
Aertspriester, kan men dit aenhooren, zonder schult?
Jupijn verschoonme: ick ben ten ende van gedult.
Mijn eedt verplicht dit zwaert voor 't hofgezagh te bucken;
Maer zonder dat, het hieuw hem 't beckeneel in stucken,
En schonck de stucken van dat godtverwaten lidt
Den disch van mijnen Heer, die nu ter tafel zit,
En bancketeert, en drinckt den wijn uit nektarschaelen,
Om in zijn majesteit, gelijck een Godt, te praelen
Met al den Adeldom, een' trots vermomden stoet
Van Goden. moet men 't hof ten dienst staen op dien voet;
Wy waren nutter, och veel nutter, ongeboren.
Al heeft de hofbende ons, haer' Overste, gezworen,
Wy staen gereet dit ampt te weigren, en deze eer.
Behaeght het u, in ernst, daer leght de degen neêr,
Om geenen valschen dienst van Godtheên te beschutten.
Heer Overste, om de kerck en Godtsdienst t'onderstutten,
Bewaer uw ampt, en waeck ten minste dezen nacht,
Ten dienst van Jupiter, en 't Priesterlijck geslacht.
Hoe kan ick Jupiter en 's Konings gruwel eeren?
Met dezen dollen slagh van onzen hals te keeren.
Twee Godtheên dienen, d'een waerachtigh, d'andre valsch?
Ontzietge 's Konings vloeck te haelen op den hals?
Geensins. ick sta bereit voor Godts altaer te sterven.
Volhardt: gy zult de gunst van Godt en ons niet derven.
Wie kan een sterflijck mensch verheffen, als een' Godt?
Beveel dien last aen ons.
Het koningklijck gebodt
Niet uit te voeren stelt ons voort in ongenade.
Wy zwichten niet: wy gaen met Jupiter te rade.
Oock zwicht Salmoneus niet. het hof braveert de kerck.
Geen weereltlijcke maght valt 's hemels maght te sterck.
De Koning eigent zich het opperste vermogen.
Der Goden Koning ziet dit schouspel uit den hoogen.
Hy ziet het, maer de straf komt overlangsaem by.
De hemel weet zijn' tijt, en ruim zoo wel als wy.
De nadruck van de straf leert wetten onderhouden.
Door uitstel van den eisch geen schult wort quijt geschouden.
Hoe draeght zich midlerwijl een amptenaer van 't hof?
Vermomt.
Hoe magh dit deur?
Wy geven u verlof.
Terwijl verloopt de kans om dit schandael te stooren.
Zoo dra niet. toom u in: de tijt is niet geboren.
En stuit gy dit; ick zie uw' kercker al bereit.
En vangtge my, dat dient tot mijn verzekerheit.
Ick schen mijn handen niet aen 't hooft der godtgewijden.
Om beters wil: die wil zal met Jupijn niet strijden.
De Koningin verruckt den Koning: is 't geen scha?
Der vrouwen hooghmoedt sleipt een' staert van rampen na.
Der vrouwen hovaerdy heeft menigh heer bedorven.
Die buiten 't vaderlant in ballingschappen storven.
Geen zorgelijcker punt dan dat op godtsdienst slaet.
De kercktwist baert doorgaens de scheuring in den staet;
En staetbederf, niet licht te beetren, noch te boeten.
De rechte godtsdienst stelt een' staet op vaste voeten.
De Koningin misbruickt dien wulpschen Hierofant:
Die brout dees nieuwicheên, en broeit een pest in 't lant.
Zijn wulpscheit waent den wegh te baenen naer de starren.
Dat brein is recht gespitst op Staeten te verwarren
Door dubbelzinnicheên. zoo breit de spin haer net.
Zoo weeftze een spinneweb, daer vint zich 't aes bezet.
Zoo raeckt de simple vliegh, oock eer zy 't merckt, gevangen:
Een vogel streeft'er door, en zal zich niet verhangen
Aen zulck een' strick.
De Vorst blijft evenwel verstrickt.
De Vorst is wijzer, maer zijn overdwaelsheit mickt
Op 't onbeschietbaer, van zijn bedtgenoot gesteven,
Die weet door Hierofant dien droom een' glimp te geven.
Zijn aenhang is noch kleen, waer op hy zich betrout.
Is d'aenhang kleen, hy is wel loos, en boos, en stout,
Om wat te dorven?
dat heel Griecken door zou donderen,
Den tempel van Jupijn, altaer, en beelt te plonderen;
Het grijze Priesterdom te zetten uit zijn erf,
En voort al 't overschot te deelen by versterf.
Men eischt alleen dit beelt ten tempel in te voeren.
Al 't ander smoortmen, om dat hooftpunt niet te roeren:
Het luidt te haetelijck. waer eerst de gront geleit,
Gy zoudt den nadruck zien van deze nieuwicheit:
Misschien hoe Hierofant bekleede uw kerckgestoelte.
Met reden, daer geen zon op 't hooft steeckt in de koelte
En schaduw van 't gewelf. hy vlamt op 't kerckgenot.
Wie zou Salmoneus beelt voor dien beroockten Godt
Jupijn niet kiezen, en met offerhanden paeien?
Het voorspoock van dien storm wort ree gehoort aen 't kraeien
Des weêrhaens van dit hof, die zijnen trotsen kam
Vast opsteeckt tegens ons.
Met welck een trotsheit nam
Hy afscheit, en beloofde u weder op te komen!
Laet suffers, zonder hart, voor dreigementen schroomen:
Ick wijck niet eenen voet voor doot, noch dreigement.
Wie twijfelt, die den moedt van Theofrastus kent?
Ick ga ten hove om hun geen achterdocht te geven.
Eerwaerdighste, volhardt. mijn staet en eer en leven
Te waegen, is niet veel, indien het u behoe.
Ick blijf mijn' Vorst getrou, maer tot het outer toe.
Ga heene: hier op moet gy Jupiter behaegen,
Die waerdigh zijt om 't hooft een sluierkroon te draegen.
Een weiflaer houdt ten hove alleen zijn' heer te vrient
Om 't voordeel, en zoo lang 't geluck den meester dient;
Doch Bazilides ooght op Godtsdienst meer dan Staeten.
Op zulck een kerckhelt magh Godts volck zich vast verlaten.
Geluckigh is de heer,
Die wel begrijpt hoe teêr
d'Aeloude godtsdienst en Godts wetten
Uit hun natuure zijn;
Zoo datze oock zelfs geen' schijn
Geen lucht noch glimpen van verzetten
Verdraegen, min verwatenheit
Van laster, dat de majesteit
Des Dondergodts geheel verduistert.
De louterheid des godtsdiensts luistert
Noch scherper dan de fixte tong
Van Themis weeghschael, die rechtvaerdigh,
Terwijl 't geschil in twijfel hong,
Het vonnis velde, en scheide 't waerdigh
En minder waerdigh juist en net.
Oprechte godtsdienst lijdt geen smet.
Den Priestren is de wacht
Des godtsdiensts dagh en nacht
Op 't hooghst bevolen te bewaeren.
De tempel rust alleen
Op geenen marmersteen,
Maer meer op levende pylaeren,
Op 't onbeweeghbre Priesterdom,
Dat met zijn schouderen alom
De feesten stut, en pleghtigheden,
Zoo wijdt de zon komt aengereden,
Van d'ooster- naar de westerkim.
Jupijn, de Koning van de Goden,
Munt uit, als 't licht by eene schim.
Wy staen getrou voor zijn geboden.
Wie boven hem een Godtheit stell',
Wy houden Jupiters bevel.
Wanneer de tempels en de hoven
Verwarren hun gezagh,
Dan gaet het niet als 't plagh,
Dan wort de deught verschoven,
De schaduw schijnt het licht