floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Op dat wy eyndelijck eens mogen triumpheren
In 't Lant van Canaan, en dat wy uwe Wet,
U offerhanden deer reyn suyver onbesmet,
En ons beloft voldoen, tot uws naems prijs en eeren.
S'Hemels goetheyt die voor henen
Ons Voorvaders heeft beschenen
Is hier op 't Tooneel herspeelt,
En nae 't leven afgebeelt.
Tijt noch de vergetenissen
Hoort uyt ons gemoet te wissen
Dees weldaden over groot
Neergedaelt uyt s' Hemels schoot.
Doch wanneer wy sien veel milder
Wat den Goddelijcken Schilder
Hier met naect af contrefeyt,
Raect dit in vergetenheyt,
En vertoont sich veel geringher,
Wanneer dit ons met den vingher
Wijst op 't ware wesen bly
Van dees Hemel schildery,
Op een grooter weldaer leerlijck
Die door Jesum Christum heerlijck
Ons soo ryckelijck beschynt,
Dat de schaduwe verdwynt:
Want wanneer de Sonne luystert,
't Manen zilver wert verduystert,
't Bleecste voor het helderst swyckt;
't Minste voor het meeste wyckt:
Om den zin hier van te mellen
d'Een wy tegens d'ander stellen.
Nu het Rijck Egypten is
Oft beteyckent duysternis,
Daer in sware slavernye
Iacob onder d'heerschappye
Pharaonis met gheclagh
Droevelijck in boeyen lagh:
Maer door 't Goddelijck verwiere
Werden sy door 't roode Meire
't Saem verlost uyt dees spelonck
Als den Pharao versonck
Met syn schilden en syn swaerden,
Met syn ruyters, volck, en paerden:
Even laghen wy verstrickt,
Leelijck in ons bloet verstickt,
Onder Satan, Hel, en Sonden,
In s'Doodts banden vast gebonden,
Maer door 's levens claer Fonteyn
Onsen Saligmaker reyn,
Als hy in het laetst der dagen
Aen het Cruyce wert geslagen,
Werden wy door syn bloet roodt
Vry van Sond, Hel, Duyvel. Doodt
Door syn goetheyt vol ghenaden
Afgewasschen ons misdaden:
Niet verlost als Jacob bloot
Van een tydelijcke doot:
Maer door desen Samson leeuwigh
Vry van d'Helsche pynen eeuwigh,
Van Gods onvergancklijck wee,
Van het sweert dat uyt der schee
Boven 't hooft ons dreygde grammigh
Met den brandt des afgronts vlammigh,
Israel trock al gelijck
Naer een aerdsch vergancklijck Rijck,
Dat maer voor een tyt mocht bloeyen,
Maer naer ons gebroocken boeyen
Ons de Heere roept tot hem
In het nieuw Ierusalem.
Loopt dan yverig geneghen,
Hebben wy door Christum kreghen,
Eenen weg gebaent en plat
Naer de schoone Hemel-stadt,
Daer doot, sieckte, strijt noch tranen
Ghelijck over der Jordanen
Ons meer sal ontmoet en wreet,
Alst den Israliten deed,
Die soo vlytig hun bewesen
In het uyterlijcke wesen,
Oock om slaghten 't suyver Lam,
'T Welck terstont een eynde nam,
Als den Godlijcken Messias
Daer den anderen Helias
Sijn vercoren Jongers vroet
Op wees met den vinger soet,
Alder schatten kleynoot koffer,
Doen die quam, en synen offer
Als Hoogh priester dede spa
Op den Berg Calvaria,
Doen hy tegens Satan kampten,
Alle Priester-dienst en ampten,
Eynden met het Paesschen feest,
Als de Joden jaerlijcx meest
Posten dorpels noch bestreken
Met s' Lambs bloede, tot een teecken
Hoe Godt hun bevryde weerdt
Voor des slaenden Engels sweerdt,
Voorspel 't welck ons leert ten besten
Hoe dat inden alderlesten
Dagh der daghen in 't gheright,
Voor Gods toornigh aenghesight
Jesum Christum ons sal vryden
Door sijn heijligh bitter lyden,
En met 't root onschuldigh kleyt,
Van sijn droeve sterflijckheyt
Ons onreyn melaetsche vlecken
Voor des Heeren aenschijn decken.
Eet dan gheestelijcker wijs
Noch dit Lam, der zielen spijs,
Met een bitter fausse spijtigh
Ware Israeliten vlytigh,
Laet de cracht van syne doodt
V noch syn een Hemels broodt,
Weest omgordt, en staet al reede
Om te wand'len nae den vrede,
Met den Staf alsoo 't behoort
Van des Heeren heylig Wooort,
Opgeschort, omgort op vordel
Met der liefden bandt en gordel.
Oock aenmerckt hier algemeen
Dees twee Leijds lien der Hebreen,
Moses (onbespraeckt voor Pharons
Aenschyn) hoeft des Priesters Aarons
Reden-rijcke tonge vocht:
Doch geen van dees beyden mocht
Isack brengen eyndelijcken
In Canaans Coninckrijcken:
Onder welcke schorsse duyckt
Alsmen desen bast ontluijckt,
d'Onvolcomen swackheijt teder
Vander Wet, te corten leeder
Om in 't Hemelsch Vaderlant
Op te stijgen wt den brant,
Wt den brant der zielen sweerdigh,
Wt Gods toornigheyt rechtveerdigh,
Daer ons Christus als geseyt
Heeft behouden uyt-geleyt.
Want in Christo woont bequamigh
Self de volheyt Gods lichamigh,
't Euangelische Verbondt
Vloeyet uyt sijns wijsheijts mondt,
Der genaden Fonteyn-ader,
Ons verbidder by den Vader.
Israel vertrock op hoop,
Maer voor ons heeft al den loop
Christus 't Hooft van sijne benden
Langh te vooren gaen vol enden,
En met 't Cruys ghetriumpheert
Boven Hemelen en Eerdt.
Laet dit plaetse by u grijpen,
Laet dit Godlijck zaeyssel rijpen,
Soo sal t' uwaers s'Hemels gonst
Vloeyen Wt levender ionst.
Vergelyckinge vande verlossinghe der kinderen Israels, met de vrywordinghe
                        der vereenighde Nederlandtsche PROVINCIEN.
HOewel den vluggen tijt d'uytcomste der Hebreeuwen
Spijt Mosi gulde pen met veel verloopen eeuwen
Heel uyt te wissen dacht: soo is het even-beelt
Van Israels triumph soo aerdig weer volspeelt
Op 't Nederlants Toneel, dat geene van dees beyden
Nau vanden andren is met waerheyt t'onderscheyden.
Wien schildert Pharao nae 't leven naeckter af,
Als Philippo den Monarch, den eenen met sijn Staf
Beheerscht den blauwen Nyl; den and'ren draeght in handen
Den Scepter wiens gebiet strect over Tagus stranden;
Den eenen Osiris eert met gheboghen knien;
Den and'ren sal den God des Tybers eere bien;
Den eenen maeyt in 't graf d'onnoosle suyghelinghen;
Den anderen die noch aen 'smoeders borsten hinghen;
Den eenen Iacobs huys verdruckt met slaverny;
En d'ander 't Nederlant verheert met tyranny;
Den wettigen Gods-dienst belet den eenen duyster,
En d'ander al verblint, ghehenght niet dat den luyster
Des Euangeliums gelijck een Son doorbreect,
Noch dat de waerheyt 't hooft ten Hemel ergens sleect.
Israel zijnde dus in droefheyt en in rouwe,
De bouten schallen doet van s'Hemels hoog gebouwe;
O Vader! roepen sy, wilt gy uyt uwen tros
De pylen uwes toorns steeds op ons laten los,
Gedenct doch aen 't verbont dat gy met uwer knechten
Voorvaders goedertier hier voormaels wout oprechten;
Oft soo gy onser naer u goetheyt niet gedenct,
Ten minsten d'eere uws naems, o Heere! niet en krenct,
Gedooght niet dat wy (ach!) den tijt van onse leven
Den vyanden tot roof en spyse zijn gegeven.
Belgica van gelijck met suchten en gheclagh
Den droeven Echo weckt, en stenet nacht en dagh,
O Heere! Laet op ons de lieffelijcke stralen
Ws aenschijns vanden throon des Hemels nederdalen;
Wy zijn, eylaes, bevlect met onghereghtigheyt,
Dus reynigt, ons in 't bloedt van Christi sterflijckheyt,
Sijn eenighe offerhand' neemt aen tot een voldoeningh
Onser misdaden, en volcomene versoeningh.
God Iacobs steenen hoort, en tot Voorvechters trou
Weckt Amrams soonen beyd, en die van 't Huys Nassou,
Den Nederlanders tot Beschermeren en Voogden,
Die 't samen hunnes volcks verlossinghe beooghden.
Die eer voor Memphsis heeft gestre'en als besten vrient,
Wordt eynd'lijck haer party, en die voorheen ghedient
Heeft 't streng Bourgoensche Hof, sich rustet regens Spagnien,
O wonderbaerlijck schict sich Moyses met Oragnien!
Den een strijt voor de Wet, den and'ren slaet de trom,
En vrijt met synen arm het Euangelium;
Den eenen gaet d'Hebreen de roode golven banen,
En d'ander leyt de sijn door eenen vloet van tranen,
Al recht door 't golvig Meir van klibber breyn en bloedt;
De Slaven d'een ontslaet en d'ander steeckt den Hoet
Der vryheyt inde locht, en eynd'lijck streckt sich even
Huns vyandts onderganck te samen tot den leven.
Pharao voor een graf het roode Meir beerft,
Philippus out en grijs katyvig henen sterft:
God wel verscheyden straft, d'een vroeg en d'ander spade,
Maer eyndelijck overvalt hun beyd' sijn ongenade.
Den selven Coning die 't Rijck Israels bevesten,
Heeft eyndelijck u saeck, ô Belgica! ten lesten
Voleyndight in triumph: dies dy niet langer quelst,
Dewijl hy dynen staet met syne mucht omhelst:
Hoe is de macht gegroeyt van u verbonden Steden,
Sint desen grooten Helt gingh inde schoenen treden
Sijns Vaders, welck (eylaes) verraderlijck en straf
De swaerte nydigheyt geblixemt heeft in 't graf,
Help God! de wraeck is u, gy sult hier namaels eyssen
Het dier vergoten bloedt met een gecromde Zeyssen.
Wat rester nu? dan God te vlechten met bescheydt
Den loffelijcken krans van ware danckbaerheydt:
Vreest hem die lichtlijck can verstroyen inder ylen
Het steunsel van u saeck den Bos geknoopte pylen,
Peynst om den ghenen die de volckren van Sion
Als Slaven voeren liet geboeyt naer Babylon.
De gelyke twélingen
Nil Volentibus Arduum: De gelyke twélingen. Amsterdam: Albert Magnus,
						1682.
TYS TAFELBÉZEM
DÓKTER POLIFÉMUS
DE JONGSTE KWIERYN
BÉLIE
JÓRDEN
LIEVYNTJE
KNIERTJE
JOOST SMUIGER
DE OUDSTE KWIERYN
EEN VISCHDRAGER
KEES KOENEN
VIER ARBEIDERS
DE GELYKE
					TWÉLINGEN,
KLUCHTIG BLYSPÉL;
Uit de Menéchmen van Plautus getrokkèn.
NIL. VOLENTIBUS. ARDUUM.
Te Amsterdam,
By Albert Magnus op de Nieuwen Dyk, by den Dam, in den Atlas, 1682.
Den e. heere Pieter Blaeu, J.U.D. Sékrétaris der Stad
					Amsterdam.
Myn Heer,
Door dien déze onze Gelyke twélingen, toen zy allereerst voor den dag kwamen, aan
					U.E. door een byzonder Lid van ons Konstgenootschap, uit onzer aller naam,
					opgedragen wierden, én het geluk hadden van U.E. niet te mishagen; hébben wy
					geoordeeld, dat zy door die opóffering, én aanneeming U.E. eigene wierden:
					Waarom wy déze twéde Druk weder onder U.E. naam in het licht geeven, op die
					hoop, dat de verandering, die wy daar in gemaakt hébben, van U.E. goed gekeurd
					zal worden, névens de aanbieding van onzer aller genegenheid, en ootmoedige
					dienst,
Onder de Naam
Voorréde
Déze Gelyke Twélingen, uit de Menèchmen van Plautus getrokken, al voor eenige
					Jaaren uit verkócht, en niet meer te bekomen zynde; hebben wy goed gevonden de
					zèlve op nieuws te laten hèrdrukken, èn daar wèder [...]eene Voorrède
					naauwkeurtger by te voegen de Rèdenen waarom wy in alles dien geachten Roomschen
					Blyspéldichter niet stip gevólgd hébben wèlke voordèzen van ons in de Opdragt
					zyn gegeven; [...] dat den Leezer zoude moogen zien, dat de veranderingen, daar
					in gemaakt, niet by geval, én onbedachtzaamlyk maar mét opzét, en overlég
					geschied zyn.
Drie voornaame Rédenen hèbben ons daar toe bewoogen; te weeten vooreerst, dat het
					Spél, zodamg het Plautus ons heeft nagelaaten, in ons land, en in dèze tyden den
					Toekykeren min behaaglyk zoude geweest zyn als ook ten twéden onverstaanlyk voor
					den geenen, die van de Zéden, én Wétten der Ouden geen kennis hébben, én die by
					ons ver de grootste hoop uitmaken: En ten derden, dat het op veele plaatsen
					aanloopt tégen de naauwkeurige Reegelen, wélke in een wélgesteld Tooneelspél
					behoren waargenomen te worden. Het wélk alles zal klaarlyk blyken uit de
					bezonden aanwyzingen, die wy van ider verandering in het vervolg zullen
					geeven
De plaats, daar de geschiedenis voorvalt, hebben wy in Holland gesteld, schoon
					Plautus daer toe Epidamnus in Macedonien hadde uitgekooren, om het Spél daar
					door behaaglyker, én verstaanlyker te maken, door zyne Slaven in Knéchts, én
					andere persoonen; én zyne Grieksche zéden in Hollandsche, te veranderen En wel
					te Amsterdam, om dat aldaar een openbare Schouburg mét goedkearing van de
					Reegering opgerècht zynde de Tooneelpóezy daar ook meest geacht, én aangekweekt
					wordt, waarom, wy ook de straattaal van die Stad eerder, dan van eene andere,
					als daar verstaanlyker zynde, gebruikt hebben: de wyl toch de spraak van het
					gemeene Volk in een Kluchtig Blyspel noodzaakelyk veriescht wordt.
In de Geschiedenis sélf doen wy den verlooren Broeder van buiten aankomen, én
					voeren hém in, als of hy zynem broeder te Amsterdam niet alleen niet en zòcht;
					maar dat hy hem zélfs daar niet dacht te vinden, maar wel te Amesfoord; óf na
					het verloop van zés én twintig jaaren uitblyvens dood vermarde, heel anders als
					Plautus: Om dat het al te vreemd is, dat een, die zynen Broeder zoekt, gelyk van
					de Latyusche dichter gestéld wordt, zich niet zou inbeelden dat de
Wy maken mede gewag vande gelykheid der kleederen van beîde de Broeders, om eene
					zwaarigheid wég te neemen, die Plautus niet aanroert, te weten, hoe zy eveneens,
					op ééne én de zélfde tyd gekleed komen te zyn; het wélk men vólgens de lessen
					der Meesteren van de Tooneelkunst niet aan het geval moet overlaten; maar
					rédenen geven, waarom zulks gekomen is; te meer dewyl de overeenkomst van
					gestalte, én weezen vreemd, en ongewoon genoeg voor den Aanschouwer, en Leezer
					geoordeeld wordt.
Het heeft ons goet geducht, het dérde, en vierde Bedryf van Plautus, om hunne
					kortigheid in een gesmolten zynde, tòt ons dérde; en zyn vyfde om des zelfs
					lankheit tòt ons vierde, èn vyfde te maken.
Ook hébben wy noch iets in het vyfde Bedryf, dat Plautus met drie persoonen
					besluit, dienstig gevonden te veranderen, om het Spél met een vòller Toneel te
					doen eindigen: én de Catastrophe of Ontknooping zo vérre, ja vérder als hy, na
					het einde gebragt; om het verlangen der Aanschouweren, vòlgens de waare grond
					der Tooneelkonst, zo vér het mooglyk was te rékken, én hen daar door meer
					vermaak te verschaffen. Wy voegen, alleenlyk ietwes achter de zelve, om den
					Thehoorer, òf Leezer niet onkundig te laaten, hoe het met de Médetooneelisten,
					buiten de Gebroeders, afgeloopen is.
Wy doen eenige Vertooners, meerder reizen op het Tooneel komen, als Plautus, om
					zyne Alleenspraaken voorby te gaan, die altyd gemyd moeten worden, wanneer de
					Alleenspreeker niet door dringende Hartstògten verrukt is, het wélk meest in
					Treurspélen; of niet krankzinnig, én dronken is, dat meest in Blyspélen
					voorvalt, gelyk in het begin des vierden Bedryfs van dit stuk de Oudste Broeder,
					dronken uitkomemde, alleen spreekt.
De zin, en rédenen ook der meeste Alleensprake van Plautus zyn van ons
					achtergelaten, om dat wy, de alleenspraken zélf voorby gaande, dit niet kenden
					te pas brèngen; én om dat hy, na het gebruik dier tyden, daar meest dingen in
					doet zeggen, die van het geheele lichaam des Blyspéls teenemaal afgescheiden
					zyn, en toen misschien zyne Toehoorers vermaakten, dòch nu den onzen gantsch
					onaangenaam zouden zyn.
En dit zyn de voornaamste veranderingen, wélke wy voordezen in dit Spèl, wanneer
					het aldereerst met der haast opgeslagen, èn al voort in het licht gegeeven
					wierdt, gemaakt hebben. Echter bevonden wy toen wy het zélfde
					nazaagen, om het voor de twéde maal onder de Pérs te bréngen, dat 'er nóch al
					veel twelk verbéterd behoorde te worden, ingesloopen was. En alzo wy ons in
					geenìgen deele schaamen te bekénnen, dat wy nóch niet ter de hooghste kennis der
					Toneelpöezy gekomen zyn; maar dagelyksch trachten, gelyk in alle onze andere
					oeffeningen, hoe langer hoe meerder in die weetenschap toe te neemen; hébben wy
					ons niet ontzien te verbéteren de mislagen, die in de voorgaande Druk nóch
					overgebleeven waaren, van wélke wy hier één van de voornaamste zullen aanwyzen.
					Van de overige kan de Leezer zélf oordeelen, zo hy het der pyne waerdig acht,
					deze twéde met de eerste Druk te vergelyken.
In het eerste Bedryf hébben wy eenige nieuwe Tooneelen ingevoegd, om twé
					Persoonazien, die veel tót uitwerking van dit Spél bybrèngen, in het begin den
					Thekykeren to vertoonen, op dat zy naderhand niet, als uit de lucht, én zonder
					voorbereiding zouden schynen op het Tooneel te komen vallen.
Eindelyk, dewyl wy oordeelen, dat de wys van spéllen, die wy nu gebruikt hébben,
					én die vry vér van de gemeene gewoonte afwykt, den Leezer vreemd voor zal komen;
					dunkt het ons niet ongeraaden te zyn, eenige van de min gebruikelykste op te
					stéllen, én daar van in het kórt eenige réden te geeven; alzo de zélve
					naauwkeurig, én wydloopig zullen verhandeld, én aangeweezen worden in een
					grooter wérk, dat over de Néderduitsche Spraakkonst onder handen is, én lichtlyk
					in weinig tyds zal voor den dag komen.
Het heeft teder één in het begin zeer ongewoon gedacht, dat men onderscheid
					maakte in de letter o, én die somtyds zonder, én somtyds met een streepje
					schreef; naderhand is évenwel dat gebruik eeniger maate doorgedrongen, dewyl men
					zag dat het op réden steunde, ên 'er verschil was tusschen de klank der o in
					vólk én in wolk, in ból én in bol, enz. Nóch vreemder zal het schynen, dat wy,
					de voet stappen van die Taalverbèteraars vólgende, in de einsgelyks dat
					onderscheid waarneemen, én de stoffe zonder, én de héldere met een téken
					schryven, als dwaalster én dwaalster, ongel én ongéld, Mispel én Blyspél,
					enz.
Dóch dewyl ons het gebruik van de twederley o én e op eene vaste, én zélfde grond
					dunkt te steunen, hébben wy geen zwaarigheid gemaakt, om dat van de o te vólgen,
					én dat van de e in te voeren.
Alze wy in onze Toal de létteren ch gewoonlyk gebruiken om de klank van de
					Grieksche x af te beelden, als blykt in kracht, licht. nóch, enz. Zo hébben wy
					wanner die klank in het spreeken ver-dubbeld wierde, ook de
					lêtteren in het schryven verdubbeld in lachchen, prachchen, lichchaam, pochchen,
					enz.
De kw voor qu is reeds ze gebruikelyk, én vinden wy op zo goed eene réden te
					steunen, dat wy niet minder hébben konnen doen, als ons zégel daar aan
					steeken,
Schoon veele woorden op het einde eene zélfde klank hébben, én daarom zonder
					onderscheid, gelyk van veele onachtzaamlyk gedaen wordt, geschreeven konnen
					worden met d, óf t, of dt: mérken wy evenwel, dat men vólgens de réden die
					naauwkeuriger behoorde te gebruiken. Want het is blykelyk, dat men zand met geen
					t, én kant mét geen d meet schryvén, om dat men zég t zanden en niet zanten;
					kanten én niet kanden. En gelyk men van draagen, wérken, loopen, énz. maakt
					draagt, wérkt, loopt, de en in t veranderende; zo vólgt ook, dat men bieden,
					leiden, vinden, houden, veranderen moet in biedt, leidt, vindt, houdt, die met
					eene dt schryvende, indien men de Analogia óf Gelykvórmigheid der Taale
					voorgenomen heeft te onderhouden.
De uitheemsche Eigene naamen, welke na de wys der Néderduitsche veranderd zyn, én
					de andere vreemde woorden, die men in onze taal gemeenlyk gebruikt, hébben wy
					geschreeven na de wyze, waar op wy all de eygene Nederduitsche Woorden spéllen.
					Maar als wy de zelve zonder eenige verandering, zodaanig die in hunne eigene
					taal zyn, gebruiken, hèbben wy die vólgens de spèlling hunner taal
					geschreeven.
Van het gebruik der Bynaamen (Adnomina, óf Nomina Adjectiva,) wélke by ons op en
					eyndigen, als eigen, open, bescheiden, enz. naamelyk hoe de zelve van veele
					voornaame Schryvers kwaalyk in Geslacht (Genus) gebogen, én veranderd zyn, èn
					hoe zy bebooren geboegen, én veranderd te worden, gelyk wy dat zélve hier gedaan
					hébben, zouden wy den Leezer duidelyker anderréchten, ten waare wy dat niet zeer
					noodtzaakelyk achteden, dewyl het in dit Blyspél zeer weinig voorgevallen is, en
					op zyne plaats in een grooter wérk breedelyk verhandelt zal worden.
Boven dit voorgaande is 'er nóch veel meer dat wy verandert, en verbéterd hébben,
					wélk alles wy aan het oordeel van den Leezer everlaaten, om hém met geen langer
					Voorréde moeylyk te vallen.
J.v. Vondel.
DE OUDSTE KWIERYN, } Gelijke Twélingen.
DE JONGSTE KWIERYN, } Gelijke Twélingen.
JÓRDEN, Vader van Bélie.
BÉLIE, Huisvrouw vande Jongste Kwieryn.
ANTONIO, Portugees, Faktoor vande Oudste Kwieryn.
KEES KOENEN, een Schipper.
TYS TAFELBÉZEM, een Panlikker.
LIEVYNTJE, eene Hoer.
JOOST SMUIGER, een Hoerewaard.
KNIERTJE, Meid van Lievyntje.
EEN VISCHDRAGER.
De gelyke twélingen,
Ik was in gedachten;
Zyt gy 't Tys Tafelbézem; waar na staat ge hier te wachten?
Na Kwieryn buur, die my hier al vry lang schilderen doet;
Daatom bén ik bly, Heer Dókter, dat jy me ontmoèt;
Want ik héb lang veur gehad men Heer wat raad te vraagen.
Ik mogt 't órdenaal niet mét me draagen:
Want ik kon kwaalyk droomen, dat ik je hier vinden zou.
Waar schort het u? in den maag?
Had ik uw water, ik zou u d' oorzaak zo klaar doen blyken,
Of ik 't uit een boekje las, dat gy als een gék zoud staan kyken.
't Zal u noodigh zyn voortaan wat maatiger te leeven:
Want de katarren, en humeuren taaken aan 't gaan,
En korrodeeren de membraanen, als de maag is overlaân;
Daarom spaan u wat béter, laat de Dieet u niet verdrieten.
Neen Dókter, dan zou ik 'er den bék licht by in schieten:
Tut, tut, die raad, heeft me myn bésjen al geleerd.
Om dat ik bezukt gaern, verstaeje wél, een raad zou weeten,
Dat ik nooit ziek wierd, én évenwél iens zo veul mogt eeten.
Die me van vasten reutelt, mag ik niet wél zétten,
Met een stoopje wyn, én een boutje droog ik men netten.
Ja daar af komt het, dat men u Tafelbézem heet;
Die braave tyteleering draagt ge Tys, en gy weer,
Dat gy die naam hebt van de spreeuwen gekreegen
Om dat ge gewénd zyt de tafel so schoontjes te veegen;
En daar uit argumenteer ik, dat, die u met spys én drank wél dient;
U zeer gemakkelyk kan verkrygen tot zyn vriend.
Daar héb je 't, dat 's hem recht, der is geen stérker band te vinden,
Als daar men iemand meê aan zen tafel weet vast te binden;
Die tafelstrikken, die tafelstrikken zyn te lydig valsch;
O! ik ontliep ze niet, al kósten 't me men hals;
Want hoe dat je ze vérder ontloopt, én ze mient te rékken,
Hoe veel te naauwer dat z'er gewénd zyn toe te trékken.
Zie toe, zie toe, 't zyn starke beenen, die de weelde konnen draagen,
Spreek Dokter Frakastorius, óf Paracelsus vry aan.
Zy zullen meê zéggen, dat d' organen van de maag niet wêl staan,
Wat drommel óf de órgels van de maag myn roeren:
En, óf Kakastoris, óf Paerdesélsis wat snaps wil voeren,
Ik hou het met onze Kwieryn, dat 's, by gét, een reseluit man:
Daar 's niemandt in 't land, die zo kordiaal trakteeren kan:
Hy laat me mét gien maltydje, óf een wisjewasje heen loopen;
Maar houdt me deurgaans, jaar in, jaar uit, den békopen;
En hy schaft, dat je schrikken zoudt, de eene schottel op d'aâr,
Gebraên bouten, als halve óssen, en stapelt ze op mekaâr
Zo hoog, als Pyremyden, ik weet 't nergens by te lyken;
Men moet op een stoel klimmen, om 'er over heen te kyken.
Maar ondertusschen, men Heer Dókter, zo houd ik je maar staan,
En 'k zie, dat je ried bént om na je pasjénten te gaan:
Maar, ik mien je d' iene óf d' aâre dag iens by te komen,
Wanneer, dunkt je, zél ik je bést t' huis vinden?
'k Moet by Jan in Romen,
En by Klaas de Sjouwer op Kattenburg, heel aan 't énd,
Eerst nóch viezeteeren.
Jy luy bént het loopen gewénd:
Maar myn zou dat niet dienen.
Maar ik zal t' huis weezen, gis ik, kwartier over eenen;
Bréng dan uw water meê, ik zal dan bést zien, waar 't schort.
Van daag, Dókter, héb ik wat noodigs te doen; maar in 't kort
Zél ik je by komen.
JE bént bezeeten,
Want dat je niet dol, óf bezeeten waart, jou bezukte vél,
Je zoudt dat schélden vaaten laaten, dan was alle dingen wél,
Dat loof ik wél, beurden 't iens, maar 't is miest alle dagen
Te doen, dat je óp 't wild trékt; zie daer; 't is niet te verdraagen,
Kwieryn; het krénkt men zinnen; zég, waer wil je nou weêr heen?
De Droes haal je met dat vraagen; Bélie, laat me mét vreên,
En kwél me niet meer, of zo je me niet laat betyen,
En dat ik kwaad word, zul je 'er zo ysselyk aan ryen.
Wél dat komt mooy; ik dien je wél altyd op zy te hangen;
Dat moet of, neen moêr, zulke parten niet aan te vangen;
My dunkt, dat hy genoeg doet, die het huis van kóst en drank verzier.
Maar zie toe op een aâr tyd, zie toe, óf jy zult bylo weeten....
Wat doe je hier achter? gae veur, én pas op 't huis,
Der is vólk in de winkel, om tebak.
Och! 't is me zulk een kruis,
Men man loopt weêr 't gat uit, vader.
Wat zo Kwieryn, dat prys ik je, dat mag eerst kyven hieten,
Zou ze niet? wél wat een praat;
Ze mag veur op haar winkel passen, wat hoeft ze me na te kyken,
Als ik achter uit ga? ô! ik zal ze nóch anders uyt stryken.
Puik by gét; dan zyn we hier alleen;
O Broêrtje, je kost niet béter te pas komen van je leevedaagen.
Wat is 't? hoe nae héb je je Wyf de Kérmisharst ontdraagen?
Tys Tafelbézem
By wat veur een kók is 't gebraên?
Laat me maar eens ruiken: 'k zél het daadelyk wel raên,
Of ik zél 't aan 't gezicht wel zéggen, laet me maar kyken.
Een fulpe Rok? wel kaerel, bin je bezeeten?
Jak an, óf niet, Tys, het koste me wérk genoeg,