floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
En nóch een hallef jaar verblyf.
In wat jaar zyt gy t’ huis gekomen?
Laat eens kyken;
In zés én zéstig, naar ik ’t gis.
Dat scheelt tot nu toe, zo ’k niet mis,
Juist veertien jaar: nu kan men haast het vonnis stryken.
In Vrankryk vyf, dat ’s négentien:
Te Londen zéven, dat ’s, laat zien,
Nét zéséntwintig; acht die wy te Romen bleeven
Maakt vieréndartig, én dan twintig, dat maakt éven,
Te saamen vierénvyftig jaar.
Die zyt gy oud, ’t is daar, óf daar
Omtrént.
Hoe ik? dat kan niet weezen!
’t Is wel gerékent, én wyl gy my hebt belast
U niet te vleijen; maar rond uit, gelyk voor deezen,
Te spreeken, zég ik u dat u geen trouwen past;
Veel jonger moeten zich wel rypelyk beraaden
Eer dat zy zulk een pak op hunne schouders laaden;
Veel meerder gy dan, gy, aan wien de wufte min
Niet meer behoort te komen in de zin:
Want is het zotterny te trouwen
Wanneer men jong is, zo én weet
Ik niet waar voor men ’t kan in oude lieden houwen
Als voor een raazerny. Ik moet, alwaar ’t u leed
U myn gedachten dan voor ’t laatst nóch eens ontdékken;
Ik raad u niet te trouwen: want zie, ik
Ik zélf, met and’ren, zou ook met u moeten gékken
Indien gy, die tót nu ontslipt zyt uit dien strik,
U héden liet met liefdensbanden binden.
En ik wil trouwen, ’t gaa hoe ’t gaa.
Ook zal het niemand niet belachch’lyk kunnen vinden
Dat ik een dóchter trouw die ik bemin.
Dat is wat anders, dat én heb ik niet geweeten.
Ja, ’t is een dóchter die myn hart zo heeft bezéten
Dat ik haar als my zélf bemin. O, ’t is te ondieft!
Ja zéker, buurman, ben je zo op haar verlieft?
Ja vriend, ik heb haar al ten huuwelyk doen vraagen
Van haare Vader.
Van avond zyn haar maagen
Vergaart, én ’t huuw’lyk zal geslooten worden.
Ik zég niet meer. Trouw, trouw! ho! ho!
Is ’t zo gelégen?
Zou ik ’t huuwen laaten steeken?
Wat meen je, vriend Jeronimo, dat my
Geen wyf meer past op zy?
Ik meen nóch télgjes aan te kweeken,
Die... want stél eens de jaaren aan een kant,
En oordeel óf ’er in het land
Een man van dartig jaar zo fluks én fris kan weezen
Als jy me ziet. Wel hoe, men heer,
Wat schort me? wat heb ik te vreezen?
’k Loop als een Kievit op én neêr;
Ik kan me réchts, én links omkeeren,
Karos, én sleedtje nóch ontbeeren.
’k Eet driemaal daags, vriend, én ’t gebit, gelyk myn stém
Heeft nóch zyn oude kracht, én klank; hém, hém.
Wat zég je ’er van?
Ik ben bedroogen
In myn gevoelen; ja myn heer, gy hebt gelyk.
Ik heb altyd het huuwelyk, hoe ryk
Ik ben, verächt; maar nu zie ik uit andere oogen:
Want boven dat ik door dees trouw
Genieten zal een schoone vrouw,
Die my steeds kussen zal, én streelen,
Wie zou dat zoet onthaal verveelen?
Zal zy me altyd believen, én
Wanneer ik moede óf ziek’lyk ben,
Aanminnig koesteren; ik mis bykans myn zinnen,
Wanneer ik overdénk al ’t zoet dat my in ’t minnen
Ontmoeten zal; én boven dit vermaak
Zo dénk ik, blyf ik zonder érven,
Dat ligt de stam der Rykerts uit mogt stérven,
En dat waar al te moeijelyk een zaak.
Wat zal ’t myn hart een blydschap weezen
Als ik die schépseltjes zal zien veur myn gezicht,
Waar uit myn weezen is te leezen?
Die als ik buiten, myn affaires heb verricht,
My zullen als een deel kleine Engeltjes ontmoeten,
En met den naam van hun Papaatje groeten?
Of vatten my somtyds om ’t been,
En speelen zoetjes om my heen,
En door hun stameren my stóf tot lachchen geeven?
Me dunkt ik zie ’er al vyf zés rondom my zweeven.
’k Bekén ter waereld is geen grooter vreugd, ik raa
U straks te trouwen; hoe myn heer, waar wacht ge na?
Waeréntig, raad je ’t me?
Hoe! meugje dat nóch vraagen?
O! geen raad én kan me bét behaagen;
’k Bén bly dat je als myn trouwe vriend,
My met jouw goeden raad in deeze okkazie dient.
Maar mag men, zonder u te stooren,
Ook vraagen wie het is, die u zo kan bekooren?
’t Is Isabelle.
Hoe! dat jong én weeld’rig dier?
Dat aartig popje, steeds getraaliet naar de zwier?
De dóchter van heer Adelaart?
Met réden.
En zuster van heer Koenhart, die de straat
Steeds met den dégen slypen gaat?
Wel wat voor vreemdighéden
Gebeuren niet!
Wat dunkt je van men Bruid?
Ze is tréffelyk, ik raad u maak een kort besluit.
Zou ’k wel een béter voor my hebben kunnen vinden?
O neen: zy zal u vry veel vrinden
Toebréngen: want een vrouw zo schoon
En jong, verstrékt een man als gy zyt, tot een kroon.
Wel heer, wat zult ge wel getrouwt zyn met malkander!
Wel haast u tóch.
Zie daar ’k veränder
Van binnen: want je maakt men ingewand verheugt
Met zo te spreeken. Ik bedank je veur jouw raaden,
En noodje te avond meê by onze huuw’lyks vreugd.
Wel nu, dat wil ik niet versmaaden;
’k Ben meê nóch gaar’ne by de jeugd’.
Maar zult ge ’er geen juweelen koopen?
Gelyk als dat de wys is, zou ik hoopen;
De béste zyn me niet te fraai.
’k Wou ik ’er krygen kon daar ik de Papegaai
Meê schoot.
Ik weet ’er schoone, én uit de kunst te krygen.
Je zult me vrindschap doen, zo je iets uitsteekends weet,
Dat jy ’t me zénd; maar ’t is me leet...
De moeite... kyk, ik kén ’t niet zwygen...
Dóch, onder vrienden... zie ’k heb nou veul in myn hoofd;
Je weet ’et niet.
Wie ik? neen tóch niet; maar ’k geloof ’t.
Nou vaar dan wel, tot flus.
JERONIMO, in ’t wég gaan.
Wat mag de gék beginnen?
Hy zulk een dartel dier beminnen?
De dóchter van heer Adelaart? maar! maar!
De weeld’rige Isabél, in ’t bloeijenst van haar leeven,
Met Rykert, reeds al ’vierénvyftig jaar?
Dat zal een treff’lyk huuw’lyk geeven!
Ha! ha! ha! ha!
Wat zie ik al vermaak, én wellust te gemoet!
ELk keurt myn huuw’lyk goed!
Wanneer ik daar van spreek dan lachchen alle ménschen,
Gelyk Jeronimo hier doet.
Hoe kon ik grooter vreugd op deuze waereld wénschen!
Maar sus, me dunkt dat ik de klók half één hoor slaan,
Ik mag myn hart wat stérken gaan.
’k HEb alles, wat ik met gedachten kan begeeren;
Maar évenwel myn hart dat wordt
Van zórg geplaagd; zie daar, ik weet niet waar ’t me schort;
Wel hoe! wat drommel mag me deeren?
Ja ’t schynt wel, dat altyd het minne zoet
Verméngt moet weezen met wat roet;
Ook heb ik dikwils hooren preeken.
Dat aan de blydschap van den ménsch,
Altyd een beetje moet ontbreeken.
Getrouwd te zyn is wel myn hoogste wénsch;
Maar nu ’t ’er eind’lyk toe zal komen,
Begin ik veur de trouw te schroomen;
En dat komt nérgens van, als van dat drommels droomen.
Wat óf die droom beduiden mag?
Foei, Foei! ’k slaap nooit weêr over dag:
’k Mag ’t aan Jeronimo myn vriend eens openbaaren,
En zien, óf hy me daar de grond van kan verklaaren.
Maar trouwens, wat voor zwaarigheid
Ook in die droom verbórgen leit,
Wat zórgen my de zinnen pynen,
Een lonk van Isabél zal alles doen verdwynen.
ISABELLE, uit haar huis, RYKERT, Lakei.
DAar draag myn sluyer, en zie toe dat ge u wel wacht
Langs straat te mallen, óf te gaapen.
Daar komt myn schoone bruid! Haar minn’lyk weezen lacht!
Wat moet ’et lieff’lyk zyn by zulk een beeld te slaapen!
Wat heeft ze in ’t gaan een hoofsche zwier!
Zy is de saamen zoet, én fier.
Zou wel een man, als hy haar komt te aanschouwen,
Zich kunnen van de min onthouwen,
En’t hart niet voelen in zyn lyf,
Aan ’t jeuken na zo schoone een wyf?
Waar gaa je heen, myn ziels bezinde,
Aanstaande bruid van jouw aanstaande man?
Ik gaa iets koopen.*
Myn beminde,
De tyd van ons geluk komt nou al nader an,
Je zult me haast niets weig’ren kunnen;
Wat my belieft te doen dat zul je me vergunnen,
Als wy getrouwt zyn; zie, dan staat ons alles vry,
Dan hoor je heelendal aan my;
Ja tóch, van ’t hoofd tot aan je voeten.
Als ik... je weet wel... om myn smarten te verzoeten...
Jouw oogjes klaar als kristalyn...
Jouw lieve neusje, récht gelyk een lyn...
Jouw roode aantrekkelyke lipjes...
Jouw zuivere oortjes, én jouw kinnetje, zo glad
Als wit albaster, én jouw halsje dat
Als zulver blinkt, én dan die kleine albaste klipjes
Jouw borsjes!... maar in ’t kort gezeid,
Van jou, én jouw gelégenheid
Zal ik volkomen meester weezen,
Niet waar men liefstentje, niet waar myn uitgeleezen?
En als ik jou somtyds uit vrind’lykheid eens zoen,
Mag ik dat dan op myn manier niet doen?
Bén jy niet wel met zulk een man te vréden,
Myn olik schellempje?
Wel wis, met réden.
Ik zweer het u in waarheid: want
Myn vader heeft me lang gehouwen
Gelyk geslooten aan een band,
Dies ben ik hart’lyk bly dat ik met u zal trouwen;
Gy hébt me tydelyk verlost uit myn verdriet;
’k Hoop nu myn schaa weêr in te haalen:
Want gy zyt van die mannen niet
Die altyd op het doen van hunnen vrouwen smaalen,
En houden haar altyd in huis
Geslooten. O my dunkt daar is geen grooter kruis!
Ik zou ’er my nooit kunnen toe gewennen,
Dat wil ik wel rond uit bekennen;
Ik hou te veel van jok, én vreugd,
Van danssen, springen, banketteeren,
En bén te gaarne by de jeugd
Omtrent de dames, én by heeren.
Ook weet myn heer wel hoe ’t behoort,
En daarom wil ik van nu voort,
Tót alle vreugde my begeeven;
Wy zullen t’ saamen zo gerust als Eng’len leeven;
’k Zal u nooit stooren in het geene dat gy doet,
Gelyk ge my ook niet berispen moet;
’k Stél vast men moet van beide zyden
Malkand’ren minnen. ’k Zou geen knorre kunnen lyden.
Men moet niet trouwen, om daar naar
Malkanderen gestaag te zitten in het haar,
En dol te maaken. Kwaâ gedachten
Die zullen uit ons hart altoos gebannen zyn:
De jaloezy is een zeer schaadelyk venyn;
Dies moet ge nimmermeer op achterklappers achten;
Gy moet u houden zo verzékert van uw vrouw
Gelyk ik my van u verzékert hou;
En dat ’s genoeg; maar wélk een kwaal komt u bevangen?
Waarom verschiet de verw op uwe wangen
Myn heer? Hoe is uw vreugd zo schielyk uit gedooft?
’t Zyn dampen die my stygen an het hoofd.
Die kwaal doet nu veel ménschen kwynen;
Maar door ons huuwelyk zal de uwe haast verdwynen.
’k Gaa my verzien van kóstelyk gewaat,
En zal my kleeden naar uw staat;
’k Zal alles vaardig laaten maaken,
Wyl onze trouwdag tóch haast zal genaaken.
O bloed! wat zotterny
Heb ik begaan?
JERONIMO, RYKERT.
MYn vriend ’k ben bly
Dat wy malkand’ren hier ontmoeten,
Ik meende u zo te gaan begroeten,
Om u te zeggen, dat Belier, de goudsmidt, my
Een diksteen heeft getoont van tien Karaat, die héden
Eerst uit Oost-Inje is hier gekomen over land;
Heel zuiver, speelend, nét van water, die met réden
Wel heeten mag zo fraai een diamant,
Als iemand met zyn oogen mag aanschouwen.
Myn heer Jeronimo, die zaak heeft nóch geen haast.
Wél hoe myn heer! wat’s dit? ik staa geheel verbaast!
Is zulk een héftig vier zo schielyk aan ’t verkouwen?
Een afkeer tót de trouw kwam my daar schielyk aan,
En ’k wou wel, eer dat ik daar vérder in wil gaan,
Dat gy nóch eens oprécht uw meining my woud zeggen;
Voor al dat gy me een droom eens uit woudt leggen,
Die ik naa ’t middagmaal gehad heb, én die my
Brengt in een vreemde fantazy.
Jy weet, schoon sommige met droomen gekken,
Daar is somtyds veel voordeel uit te trekken;
Dewyl men dikmaals uit het geen men droomt, voorziet
Het geen ons naakende is, ’t zy blydschap, óf verdriet.
My dócht, ’k was in een schip, in ’t midden van de baaren
Die ongestuimig heen en weêr
Ons slingerden...
Ik bid verschoon me tóch, myn heer,
Ik bén niet afgerécht om droomen te verklaaren.
Ook heb ik nu geen tyd, ’k word op een plaats gewacht.
Om van uw huuwelyk, én van uw droom te praaten,
Hebt ge uw gebuuren voor twé wyze luy geächt,
’t Zyn Filosoofen, én daar moogt ge u op verlaaten;
Ook wyl zy van verscheide Sécten zyn,
Kunt gy hun beider oordeel overweegen.
’k Heb u myn zin gezeit, vaar wel.
’k Heb daar niet tégen;
Die raad is goed! Ik ben nu reeds half uit myn pyn.
’k Moet me eens beraaden met die hooggeleerde mannen.
MALFURIUS, RYKERT.
MALFURIUS, geheel verstoord uit het huis.
van Narrénius.
JA, ja, gy zyt een onverstandig beest,
Een bok, een ézel, die alleenelyk de leest
Hebt van een ménsch, wel waard te zyn gebannen
By Professooren, én...
,, Daar ’s d’ eene! Ik spreek hem aan.
MALFURIUS.
Gy zyt het botste beest dat immer is gebooren;
Ja ’k zal ’t u door de réden doen verstaan,
Of toonen aan uwe ézels ooren
,, Hy is heel verstoort. Mynheer...
Ik! ik dit hooren!
Gy rédeneeren? gy, gy, die nóch niet verstaat
Wat de Eleménten zyn? Gy weet niet wat ge praat.
De gramschap maakt dat hy beroofd schynt van zyn’ oogen.
Foei! moet men zulk een raazerny gedoogen?
Een voorstél, zo verdoem’lyk by
De liên van letteren!
,, Het schynt de man is vry
,, Vertoornd!
Het is absurditeit, ’t is loogen:
Toto Coelo, tota via aberras.
Myn heer, gy komt hier récht van pas.
Uw’ dienaar.
’k Wénschte dat het uw gelieven was...
Weet gy wel dat gy komt te maaken
Een Sillogismus in balordo?
Hoor myn zaaken.
Ik wou...
Ja, ’t eerste is lós, én ’t ander ongehoord;
En uw concluzie zeer belach’lyk. Met een woord,
’k Wil liever barsten dan uw voorstél consenteeren.
Ja tót de léste druppel van
Myn inkt zal ik u myn opinie defendeeren
Pugnis & calcibus, unguibus & rostro.
Kan ik...
Gy zyt een weetniet! Een tieran!
Ja, die de waarheid zoekt voor élk een te verduist’ren,
Dat hou ik staande, ja, ik, botmuil, én ik kan...
Heer Aristotelés, ik bidje, wil eens luist’ren!
En zeg my de oorzaak van ’t geen u verstoort...
Myn heer,
De onrédelykste zaak...
Myn heer, óch, óch, wie zou niet schroomen!
Och, ’t is verlooren! ’t is gedaan!
De waereld moet eerlang vergaan!
Och, de ongebondenheid is al te veer gekomen,
En door geen réden meer te toomen!
De Magistraat, die ’t récht behoorde voor te staan,
En de geschiktheid mainteneeren,
Moest, met een bloedrood aangezigt,
Om hun verwaareloosde pligt,
Zich schaamen, zulk een stuk te tolereeren!
O ’t is een ongehoorde zaak!
Een zaak die aan de Hémel roept om wraak!
Moet nu een Filosoof met zyn geletterde ooren
In ’t openbaar dan zeggen hooren,
Wat gruuwelyker ding! de forma van een hoed?
Ik zeg dat men de figura zeggen moet,
En niet de forma. Dit verschil is tusschen beiden:
De forma, is het uitterlyke blyk
Eens lichchaams, dat beweegelyk
En leevende is; dit moet men onderscheiden
Van ’t onbeweegelyk: wie anders zegt, tast mis;
En wyl dat in een hoed gantsch geen beweeging is,
Zo kan men ligtelyk betoonen
Dat een geleerde de figura zeggen moet,
En niet de forma van een hoed.
Hoe kan men zulk een beestigheid verschoonen?
Ja weetniet, als ge zyt, ja botmuil, ’t is alzo
Dat gy moet spreeken, ja, ’t zyn Aristoot’les réden,
In ’t eerste boek der weezenhéden,
Daar staat het klaar én nét.
Is ’t anders niet? zél jy je daarom dus verstooren?
Ik dócht waarachtig dat ons land reeds was verlooren!
Myn goeje Dokterbuur, ik wou...
Had ik hem hier, zie daar ik zou...
Dat je al die beuz’lery liet vaaren.
’k Verzoek...
Zie daar ik ben zo kwaad,
En zo verstoord, dat ik onmoog’lyk kan bedaaren!
Myn heer, ei lieve, ’k bid u laat
De hoed, de forma, én figura in haar weezen.
Ik had jou iets te zeggen, om jouw raad...
Impertinénten...
Ei, bedaar.
Hebt ge ooit geleezen...
Wel lieven tyd! ik bid...
Die propositie, gy,
Gy, staande houden?
Hy heeft ongelyk; hoor my.
Die Aristotelés weêrleit heeft in zyn leeven?
RYKERT, zich na ’t huis van Narrénius keerende.
Dat’s waar. Je bent een zót, een onbedreeven,
Een onverstandig ménsch, dat jy met zulk een man
Die leezen én die schryven kan
(580) Wilt disputeeren. Nu daar by gebleeven;
Nu moet jy ook, zo ’t jou belieft, men heer,
My hooren spreeken: want ik ben by u gekomen
Om op een zaak die my gemoed dryft heen én weêr,
My met u te beraân óf ik in de écht zou treeden:
(585) Want ’k ben gezind een vrouw
Te neemen die my in myn huis gezélschap houw’;
Ze is schoon, én wel gemaakt van léden,
Van troonie rond, én wel besneeden,
En die my wonderlyk behaagt:
(590) ’k Mishaag haar ook niet, schoon bedaagd.
Haar vader heeft de koop my toegeslagen,
Maar échter vrees ik iets daar jy,
Nóch niemand my om zou beklaagen.
En ’k zou wel wénschen dat je my
(595) Eens jouw gevoelen woudt verklaaren,
En wat je me zoudt raân.
Ik kan me niet bedaaren!
De forma van een hoed! hou liever staande, kom,
Quod in natura rerum datur vacuum.
Ja dat ik bén een beest gebooren.
,, De nikker haal je! Ik bid heer, wil me eens hooren;
Het is bykans een uur geleên
Dat ik jou aanspreek, én gy antwoordt niet.
Met reên
Ben ik verstoord; maar wil my excuzeeren.
Ei lieve! wees niet meer verstoord;
Ik bid je dat je me toch eensjes hoort.
Wel aan, zég, wat is uw begeeren?
’k Wou je ietwes vraagen.
In wat spraak
Zult gy me spreeken van uw zaak?
Hoe! in wat spraak? wel is dat vraagen?
,, Die vént heeft lust om my te plaagen!
Zég op, zal ’t zyn in ’t Italiaans?
Of in ’t Engels, Schóts, Hebreeuws, óf in het Spaans?
Of in ’t Latyn? óf zal het hachch’lyk weezen
In ’t Sirisch? in ’t Kaldeeus? in ’t Grieks, óf ’t Arabiers?
Neen, ’k héb die laatste taalen nooit geleezen.
Maar séldremént waar toe zo veul gezwiers?
Je zoudt een ménsch de kóp wel breeken.
Of wilje in ’t Fransch? óf Hoog, óf Neêrduitsch spreeken?
Of in de Noordsche spraak?
Neen, in ’t Neêrduitsch.
Wel aan,
Dan moet gy aan myn linker zyde staan;
Myn réchter oor is voor geleerde taalen...
,, Wie hoorde van zyn dagen vreemder zaak,
,, Of gekkelyker ding verhaalen?
En ’t linker voor de plompe, én moederlyke spraak.
,, Wel wat gebruikt dit vólk al grillen!
Wat vraagt ge nu?
Ik zou wel willen
Van een geringe zwaarigheid,
Jouw oordeel vraagen.
’k Ben bereid.
’t Zal van de Wysgeerte, óf Filosoofye weezen,
Neen éxkuzeer me; ik ben in duizend vreezen,
Van wégen zéker slach van vryery, kyk, die...
Misschien begeert myn heer te weeten,
Of Logica een kunst, óf weetenschap moet heeten?
Dat is ’t niet heer.
Of zy tót voorwérp heeft de drie
Verscheid’ne wérkingen der geest?
Neen, zeg ik; zie,
Dat ik hier by u kom, is sléchts om u te vraagen...
Is ’t, óf ’er tien Cathegoryen zyn, óf één?
Dan óf het besluit, den naam mag draagen
Van ’t weezen van een Silogismus?
’k Wou dat ge ’t oordeel eens woudt vellen...
Misschien óf ’t goed zich met het eind reciproceert?
Neen, neen, neen, neen, neen, neen: hoe meugje een ménsch zo kwellen?
Nóch ééns neen.
Zég my dan, myn heer, wat gy begeert,
Gy weet wel dat ik ’t niet kan raaden.
Ik zal je zeggen wat men deert,
En waar ik over bén belaaden.
Mits dat je zwygt.
Zy spreeken beide te gelyk.
Dit is de zaak,
Die ’k jou te zeggen heb. Ik ben, tót myn vermaak,
Gezind een jonge vrouw te trouwen, mooi van weezen,
Van ommegang zeer minnelyk, én zoet.
Haar vader staat me ’er toe; maar myn gemoed
Is ongerust: want ik begin te vreezen!..
MALFURIUS, Op de zélve tyd.
De spraak is aan den ménsch alleen
Gegeeven, om daar door zyn zin bekénd te maaken:
Gedachten zyn sléchts beelden van de zaaken;
De woorden van de zin; dit hebben zy gemeen;
Maar dit verschil is tusschen beiden,
Dat and’re beelden zyn van ’t authentyk verscheiden,
Daar ’t woord het authentyk in zich besluit;
Dewyl ’t niet anders is als ’t geen dat wy van binnen
Bedénken, ’t wélk me dan ook door de woorden uitt,
Als zynde tólken onzer zinnen.
Hier door is ’t dat een ménsch die wel dénkt, ’t béste spreekt;
Dies moet gy door het woord my uwen zin ontvouwen;
Wyl ’t woord voor ’t zékerst is te houwen.
RYKERT dringt hem in huis, én haalt de deur toe.
’k VOel dat me myn geduld ontbreekt.
De drommel haal dat slach geleerden, die niet hooren
Naa ’t geen me ’er zegt; dóch ’t is my wel gezeit te vooren
Dat Aristotelés, zyn meester, ook voorheên
Een snapper was. Ik gaa zyn buurman spreeken,
Die is bezaadigder, én luistert meêr na reên.
Heer Filosoof, zo ’t u belieft, kom eens beneên.
NARRÉNIUS, RYKERT.
NARRÉNIUS.
VRiend Rykert, wat mag u ontbreeken,
Dat gy me roept?
Ik héb jouw raad van doen
In een geringe zaak; dies ben ik hier gekomen,
Heer Filosoof. ,, ’t Gaat wel, deeze is van meer fatsoen,
En hoort een mensch. Myn heer, ’k heb veurgenomen...
Vriend Rykert, gy moet zo niet spreeken, maar,
Gelyk wy Filosoofen leeren,
Uw propositie doen, niet vast, maar twyffelbaar;
Men moet zyn oordeel suspendeeren,
En gy moet zeggen, niet dat gy gekomen zyt,
Maar dat het u zo dunkt, dus zoudt gy zeggen moogen.
Hoe! dunken?
Ja vriend.
’k Loof dat jou de nikker rydt,
’t Moet my wel dunken: want ik staa hier veur jouw oogen.
Dat ’s geen gevólg, én ’t kan in schyn
Waar lyken, échter kan de zaak nóch onwaar zyn.
,, Wel by men keel, hy schynt te droomen!
Hoe is ’t niet waar, dat ik hier ben gekomen?
Dat is onzéker, met moet twyffelen aan all’s.
Ben ik niet hier? spreekt gy tot my niet? is dat vals?
Het schynt dat gy daar staat, én my dunkt u te hooren,
En dat ik tót u spreek; maar échter ’t gaat niet vast.
,, De Duivel haal dien hangebast!
,, Wat komt een ménsch niet al te vooren?
Me dunkt je spót met my. Staa ik hier niet? jy daar?
Dat dunkt me niet; maar het is waar.
Laat die spitsvinnighéden vaaren,
En spreeken wy van ’t geen ik u héb te openbaaren;
Zo weet dan dat ik ben gezint te trouwen.
En weet daar gantsch niet af.
Wel hoor een oogenblik.
Ik hoor nóch niet met al.
Ik zég ’t je.
’t Kan wel weezen.
Ze is jong, én schoon, die ’k voor myn bruid héb uit geleezen.
Maar zal ik wél, óf kwaalyk doen?
Het één,
(Of ’t ander.
,, Séldrement! waar Drommel wil dit heen?
,, Die zingt heel anders. Zal ik wel doen haar te trouwen?
Ik vraag het u noch ééns, óf zal het my berouwen?
Antwoord me tóch gelyk ’t behoort,
Zal ’t my berouwen? Spreek
’t Kost ligt gebeuren.
,, Ik voel begét myn reuzel scheuren!
Myn heer, verstaame récht: ’k ben krachtiglyk bekoord,
Verliefd...
’t Is moogelyk.
Haar vader heeft haar héden
Aan my verloofd.
Maar, ’k vrees, niet zonder réden,
Gekroond te worden.
’t Kan geschieden.
Wat dunkt ’er jou tóch van?
’t Gebeurt wel meer.
’t Is niet onmoogelyk.
Maar, hoe zoudt gy u draagen,
Zo je in myn plaats waart?
Wat raadje my?
’t Geen u belieft.
O bloed! ’k verval in raazerny!
Ik zal ’t je wel door slagen
Doen raaken, rékel als je bént,
Jou hondse Filozoof; hou daar jou lompe vént.
Ah! ah! ah! ah!
Zo zal ik jou betaalen.
Nou is men lust geboet.
Ik zal ’t op u verhaalen!
Wat onbescheid is dit! Een man als my te slaan?
Een Filozoof als ik?
Wel hoe, gaa zo niet aan
Heer Filozoof; nu moet gy ook heel anders zingen;
En niet te vast op ’t een óf ’t ander staan;
Maar twyffelen aan alle dingen.
Gy moet niet zeggen dat gy zyt geslagen, neen;
Maar dat het u zo dunkt: het zyn uwe eigen reên.
’k Zal aan den Officier myn klagten doen, én zeggen
Dat gy my sloegt.
Myn lichchaam wyst ’et uit, kunt gy dat wéderleggen?
’t Kan zyn, het is wel meer geschied.
Gy hebt ’et my gedaan.
’t Kan weezen,
Gy moogt wel vreezen,
’k Zal ’t u doen kósten.
Och! daar weet ik gantsch niet af.
Ik zal u door ’t Gerécht doen geeven uwen straf.
Dat gaa zo ’t wil.
Ik zal ’t wel klaaren.
IK kan van kwaadheid naauw bedaaren,
Wyl ik geen antwoord van dat vólk kan krygen! ’k bén
Zo wys in ’t lést als ’t eerst. Dat hen de pikke schén!
Maar wat zal ik nou gaan beginnen
In deeze onzékerheid? De Drommel vaar in ’t minnen!
Nooit ménsch was zo benard als ik; ’k zit in den druk
Tot aan myne ooren toe! Ja wel, is dit geluk?
Zie daar, ’k voel al myn léden beeven!
’k Moet zien óf onze Bélie my
Hier in geen béter raad kan geeven.
O vryery! ô vryery,
Hoe raak ik uit jouw dwinglandy?
OCh Bélitje! zou jy me dan niet kunnen raaden?
Indien ’er keur was, ’k zou het minste van twé kwaaden
Verkiezen.
Dat is wel, maar ’k héb me aan haar verloofd.
Wel trouw.
Gut Bélie, ’t leit me zo zwaar in men hoofd!
Zo my wat over kwam, zie daar ik wierdt beroofd
Van zinnen!
’k Vat dat niet ter dégen.
Maar óf ik ’t ried, leit daar juist zo veul angeleegen?
Hoe! aangeleegen? dat komt fyn!
’k Wou liever Ezel, Beer, óf Uil, óf Meerkat zyn,
Als hoorens draagen, én by ieder Koekkoek heeten.
Sinjeur, daer zel je niet van weeten
Als jy ’t gewént bint. Wist je maar
Hoe veel konfraters dat je in ’t Noorden, Zuijen, Oosten,
En ’t Wésten hebben zoudt, jy zoudtje makk’lyk troosten.
Ei lieve, hoor, de zaak leit klaar:
De hoorens zyn gelyk de tanden, die ons smarten
In ’t eerste uitkomen; dóch na korte tyd
Dan geeven ze ons gemak én groot profyt.
En wyl ik jou van gantscher harten,
Gemak én baat wensch, raad ik jou
Stél maar je lyf ’er naa, én trouw,
Je zélt ’er haast én makkelyk toe wennen.
De Pikken moet die kronje schennen!
Ik wil ’er my niet toe gewennen, ’k gaf
Veel eer twé duizend pond tót rouw koop, én stond af,
Als dat ik my zou laaten kroonen;
My lust niet van die Turksche boonen,
En daarom wil ik weeten, ’t gaa, hoe ’t gaa,
Of zy me ook zal tót Koekkoek maaken, ja,
Al lachje ’er om, ik vraag ’er weinig naa.
Zou ’k nou niet lachchen, ’k wou ’t wel voor altyd vergeeten;
Wel meester, ligtlyk zél men jou
Perfors wel dwingen tot de trouw.
Is ’t dan niet béter, niets van je ongeluk te weeten?
Maar wyl je zo nieuwsgierig bént,
Op ’t Spuy daer woont ien snaakse vént,
Die met zyn prév’len, krakters, mérken,
Weet wond’re dingen uit te wérken:
’t Is zulken Tovenaar! Wie goed
Of géld gestoolen heeft, die doet
Hy in een spiegel mit het goed te veurschyn komen;
Al wat men dénken kan óf droomen,
Weet hy de ménschen uit te leggen.