floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Waaromze ook heeft gemaakt onder haar gulde merken
Een schaal, om dit gebodt met meerder kracht te sterken;
Waar meeze scheyt het licht van 't duyster: deze wet
Heeft Godt met eygen handt in 't reed'lijk breyn gezet.
't Welk leert gezatig zijn, dit 's uyt hun niet gesprooten,
Maar wel nyt mijn; want als de reên bun zien verstoten.
Gekrenkt, en neêrgestort, beurenze met meer kracht,
Als voor hun heyl ge kruyn, waar doorze zijn geacht
Voord'andere Natuur by 't vrye volk, die wetten
In plaats van Vorsten op hun gulde zeetels zetten.
Ey zegtme doch waar door de ziel wort onderscheyt
Van andere schepselen, als door de reed'lijkheyt?
Toen in 't begin den mensch most deze schoonheydt derven,
Brak d'eendrachts knoop, en al de zeden samen sterven.
't Gemeen gaf u de kroon, in haar ontbrak de trouw;
In u de reden, dies ik vast en zeker houw
Dat door tyranse kracht geen kroon mach zijn genoten,
Hier door gy kennen moet dat gy u zelfs vergrooten,
En plaatsten u met kracht in 't opperste gezach.
Ik heb u niet gekroont, dies blijf ik van dees dag
Regente van het rijk, gy, die gy waart voor dezen.
Vertoeft, vertoeft Mevrouw.
Arnestus, wat zal 't wezen?
Waarom bracht gy ons hier terwijl de tooren brandt
Des Konings?
't Is geveynst, en zonder mening, want
Zijn Majesteyt my zulks belasten, die om reden,
U met de stadtsvoogdy op heden wil bekleden.
'k Acht my gelukkig, wijl ik zulken last beleef.
Den Koning wil dat ik mijne papieren geef
Ook van Octavio.
Tot betring van uw schanden,
Stelt hy de garde. Graaf, in u genadens handen.
Laat ik, ô groote Vorst! voor dees gedane eer
Uw handen kussen.
Zulks is echter ons begeer.
Mijn ziele neemt gedult, blus uyt de vier'ge hetten
Uw 's toorens, wilt de wraak bestekte palen zetten;
Gebruykt in deze zaak de raden uw 's verstandt,
Terwijl zich rijk en volk tegens u voorwerp kant.
Komt huwt u aan de list, om onder schijn van reden,
Dees wederwaardigen onder u voet te treden.
Ontrimpelt my het breyn, gy, die met deugt vermomt
De ondeugt toyt, en 't goedt door uwe schijn-gonst domt.
Ik zal de toorts mijns wraaks, die my het hert doet branden,
Bloedtplengende Belloon, u leveren in handen,
Tot schraging van mijn kroon: 'k zal onder d'oorlogsschijn
Met Napels, aan dit rijk doen slurpen het fenijn,
Waar mede ik zwanger ga, en hier door zal ik royen
Den Adel, en het werk van mijne wraak voltoyen.
't Welk daatlijk moet geschiên, eer dit oproerig rijk
Mijn macht ontwast, en maakt my levendig een lijk,
't Welk licht voor het verricht aannemen zou den yver.
Mijn pagie gaat terstondt, zegt mijn geheymeschrijver
Dat hy alhier verschijnt, met d'hooftman van mijn wacht
En stadtvoogt; voort ga been, neemt mijn bevel in acht.
Pagie, Octavio, Frederico, Pompeo, en Floro
                        uyt.
WAt duyvel zal dit zijn, wel hoe! wat zullen dezen?
O hemel! wat gedult kander zoo krachtig wezen,
Die mijn getergde wraak in redens kreyts bepaalt?
Ten waar mijn eer.
De Vorst schijnt van de reên verdwaalt?
't Geen gy voor oogen ziet, is uyt uw' last gesprooten.
Zegt schelmen, wie u met dees ampten ging vergrooten?
De wraak springt uyt den bandt, en holdt met wijde schreên
In 't koninklijke breyn, 't en kan niet zijn geleên.
Ik vraag u andermaal, verraders, wie dat deze
Bedieningen u gaf?
Wy zijn door u gerezen
Tot deze staat.
Door my, gy liegt het alle drie,
Gy schelmen, daar ik trouw, noch dienftbaarheyt in zie,
Uwe vergetenheyt en moet niet zijn gebooren
Uyt uwe veynzery, als u geveynsde tooren.
Mijn Vorst, ik bidd' dat gy dees hevig heyt verzet,
Het koninklijke woort is voor 't gemeen een wet;
Men ducht met reên voor een beveynsde Konings tooren.
O schelm! uyt u alleen is al dit werk gebooren.
'k Sweer ik u straffen zal. Fredrico, 't is geen recht,
Dat d'oorlog door 't verzuym mijns traagheydts blijft geslecht,
Waar door Siciliën zijn adem plach te halen,
Als het uytbreyden zou zijn welbezette palen.
Gaat heen, verzaamt het volk, 't welk eertijdts de banier
Mijns voorzaats heeft gevolgt, ik wil door 't oorlogsvier
Tot niet vermorsselen 't rijk der Napolitanen,
En mengen d'as met bloedt, en uytgestorte tranen,
Op dat de werelt voelt dat hier een Tethis zoon
Op haar vier deelen slaat den strengen oorlogstoon.
Met alle vlijtigheyt zal men uw last volvoeren.
En ik met ernst mijn wraak, tza doet de trommels roeren.
Verzeker dezen gast.
Verwacht ik zulken loon; ô al te strengen last.
Mijn Heer, gy hadt gezeydt uw toorn geveynst te wezen.
Wel beelt gy u zulks in, zoo hoeft gy niet te vrezen.
Recht, recht, Heer Koning, recht.
Wie derft mijn tooren breeken;
En vordert recht, wie is 't, wie wil den Koning spreeken?
Niet mijne gierigheyt, maar wel een zak vol klacht,
Heeft my onder 't gezicht van u, mijn Heer, gebracht.
Ik bid ootmoedelijk, dat gy doch aan wilt hooren
Het ongelijk het welk uw dienaar is beschooren
Van een ondankb'ren Heer, die hem zeer heeft verstoort.
Wat is 't voor een? zeg op.
't Is Karel, met een woort
Zal hy my wel verstaan.
Die kent u gantsch niet schuldig.
Ia die ontkent genoeg die niet betaalt, zorgvuldig
Heb ik hem steets gedient, en als ik zulks verhaal
Zoo is hy doof, dies ik hem met het woort betaal
In d'ooren blaazen moet.
Hy zal u wel betaalen.
Hy zal, maar zeg wanneer, of waar zal ik het haalen?
'k Blijf borge voor zijn schult, gaat heen, en zijt te vreên.
Zoo gy hem kent mijn Heer, betaalt voor hem, de reên
Gebieden zulks mijn Prins.
Ik laat u.
O waarachtig,
't Woort laten groote Vorst, dat luyt te sterrefachtig,
'k Loof niet gy sterven wilt, ô dat 's zoo braaf gezeyt,
Daar Barlovento dat schenkt u mijn mildigheyt;
Dat luyt veel beter als 't woort laten in de ooren;
Als gy van laten spreekt, gaat al mijn moet verlooren.
Ik zegh u, dat gy gaat zonder gespreek of eys.
Ik sterf, och, och, ik sterf, zegt gy dat noch een reys.
Ik zeg u, gaat van hier, wilt gy mijn toorn ontslippen.
Waar duy vel zou ik heen, aan d'oever by de klippen
Gaan moslen zoeken? hoe, wijst gy my zoo van kant,
En onbeloont mijn Heer, dit is te grooten schant?
Gaat heen, haalt pen en inkt, 'k zal my mildadig toonë
Aan u; want ik u schenk tot loon twee duyzent kroonen.
Ik kus u handt, maar neen, wech handt, ik kus u niet,
Voor dat mijn oog dees gift, van u gegeven, ziet.
Tza wakker dat is gang; maar wat heb ik vergeten?
Is 't jaarlijks, of voor eens? dat dien ik wel te weten.
't Is jarelijks, gaat heen.
Wel dat komt zeeker fijn,
Van nu zoo zal mijn naam, Don Barlovento zijn.
Porsia uyt.
Ik keer weêrom, vermidts ik gins den Konink zie.
Porsia blijft, ey toeft, dat ik u vrage wie
Oyt hoorden, dat den dagh met haar vergoode stralen
Zich bergde voor het oog haars minnaars? ey laat dalen
Dees wreetheyt, mijn goddin, de zon keert noyt de rug
Noch deyst: hoe welft uw haat mijn min zoo'n steylen brug,
Ach! laat ik door mijn klacht uw snelle vlucht verletten.
De schaduw, Heer, en kan zich tegens 't licht niet zetten;
Vermits men by de zon een Konings macht gelijkt,
Ik by u maar een schaâuw, 't is reên de schaduw wijkt:
Uw tong wijdt in het tal der hemelsche Goddinnen,
Daar zijnder waardiger in 't machtig Hof te vinnen,
Om zulke vleyery te hooren, boven al
Helena, die men stelt in 't goddelijke tal.
Ik bid u Porsia doch u gedult te lengen,
Ey wilt uw schoonheyt niet met uwe wreetheyt mengen,
Toont u gezatiger, zie wie hier smeekt en kermt
Om uwe min, erbarmt die om uw liefde zwermt.
De schoonheyt van mijn Hof, moet voor uw schoonheyt wijken,
Gelijk de schaâu voor 't licht, 'k zal 't met 'er daat doen blijken,
Gy overwintze al, gelijk den diamant
De kroon van al 't gesteent in waard' en luyster spant.
En wat belangt Heleen.
Helena uyt, luysterende.
HAar oogen zijn een schaduw
Van d'uwe, die 'k noyt prees of minde oyt: ja uw,
Uw schoonheyt heeft geen ga, al gaf aan my de zee
Haar schatten, en de aart haar scepters, dat mijn ree
Van dees tijdt blijft vervloekt, indien ik haar beminne,
Een vrouw die...
Houdt mijn Heer, laat reden u verwinnen.
Ben ik die geen (ô Vorst!) wiens wangeschapen leên
U zoo mishagen? ja nochtans toen uw gebeên
My offerden de zucht uw 's vleyery, toen waren
Onschatbaar deze leen, vergult dees blonde haren,
Toen was ik een Goddin, een Flora; maar ik zie,
Dat gy uw schijngonst glimpt met woorden, hemel, die
Ik altijdt danken zal met vierige gebeden,
En looven, mits gy my zijn vleyery ontleden.
Helena, zeg wanneer ik u de bynaam gaf
Van Flora? zeg wanneer zoo sprak ik n? laar af
Van zulke reên, gewis gy hebt u zelfs bedroogen
Door 't droomen, en verschijnt voor ons met slapende oogen.
Gewis mijn slaap is met uw vleyery ontwaakt.
't Is reên zijn Majesteyt voor my zijn vleyen staakt.
Waarom bedriegt gy my met woorden zonder meenen?
Het is my lief, dat hier Helena is verscheenen,
Noch liever u te zien veranderlijk in min.
Ey toeft, mijn waarde, toeft, verzet dien wrev'len zin,
Die my mijn ziele moort, moet ik mijn hartje derven?
Wel blijft gy zonder hart, zo zijtge vry voor 't sterven.
Waar vlucht gy mijn Goddin?
Die naam aan Flora geeft,
Waar die is een Heleen, geen darde schoonheyt heeft
Van noode.
Ach waar heen?
Om uwe vrucht te vesten,
Vertrek ik. Laatme los, het is uw min ten besten.
Helena liegt, mijn lief.
Wanneer de zonne licht,
Is 't billik dat Diaan met haar gezelschap zwicht.
Hoe! is uw borst, mijn lief, met minnenijt bezeten?
't Hert 't welk noyt liefd' bezat, en heeftze noyt doorbeten.
Zijt gy ondankbaar dan darge geen liefd' beloont?
Neen, eerelijk en kuys, 'k bid mijn vertrek verschoont.
Z'is wegh, ô hartenwee. wat brouwen uwe lagen
Helena, in dees borst onlijdelijke plagen?
Zeg valsche vrouw, waarom heeft uw vervloekte list,
Tot Karels leet dees vondt uyt Acheron gevist?
O schichtige ommezway, ô duyvelse gedachten,
Uw vierschaar zy gevloekt, uw werking en betrachten.
O! onverwachte slag. Helena, 's hemels straf
Dreygt uw vervloekte kruyn, haar haat, en Karels graf.
Matilde, en Henderikus.
WIlt nu, ô Henderik, mijn last en wil ontrouwen,
Ik ondertusschen, zal gaan Karel onderbouwen;
Die door tyranse kracht, mijn oudt en wettig erf,
Te brengen tracht (ô spijt!) tot 't uyterste bederf.
Gy zijt de noort en 't licht, waar ik het schip van reden
Na stuer, en wederstaâ zijn trotse moedigheden.
Gy zijt de stem en tong, door welkers aamtocht, ik
De zaaken van dit Rijk, ontvoogt, als voogt beschik.
Indien ik met mijn bloed uw kroon en staat kon vesten,
Uw dienaar gaf 't Mevrouw gewilliglijk ten besten;
Gebiet my wat u lust, 'k ben willig en bereyt
Te doen, wat my van u zal werden opgeleyt,
'k En kan de goê natuur niet danks genoeg betoonen
Voor de gelijkheyt die in my en Karel woonen,
Als strekkend' tot u heyl.
Vaart wel, en zijt gerust,
Zoo lang ik voor u waak, blijft uwe zorg gebluft.
Ik heb de vrees al lang uyt deze borst gestooten,
Mevrouw, in uwe zorg is mijne zorg geslooten.
Mat. bin.
HOe lichtlijk wort een vrouw bedroogen, die het oor
Leent aan de vleyery eens Minnaars, en gehoor
Geeft aan hun yl geklap: maar waar is die te vinde,
Die haar inbeelt, te zijn een lukkige beminde?
Nu 't leven is bedrog, een strik daar elk in valt,
Gelukkig is die geen, die over haar gestalt
En schoonheyt zich niet roemt. Ziet zich den Vorst vertoonen
Gins in de zaal, 'k vertrek.
Wel zijt gy daar, mijn schoone?
Hier ben ik, maar niet schoon.
Gy doet u ongelijk,
Dat gy u zelfs misprijst, wijl ik een oordeel strijk
Op redens grondt gevest; waarom wilt gy bedelven
Uw schoonheyt met dit floers? waarom toont gy u zelven
Ondankbaar? en ontkent 't geen u den hemel gaf,
Zoo gy hem niet bedankt, zelfs voor u zelfs, de straf
Die d'hemel altijts pleeg d'ondankbare te wyen,
Zal, tot u eygen leet, Helena, op u glyen.
Looft, die u loven doet, de gaven een voor een,
Waar meê gy zijt geciert, zijn waardig aangebeên.
Uw welgestelde leên, en schoonheên, elk byzonder,
Zijn meer als menschelijk, en voor elks oog een wonder,
U oog beneemt en geeft het blaauw gewelf zijn licht;
De zon houdt zelf te leen zijn glans van u gezicht.
Iaa dat den donderaar uw schoonheyt quam te naaken,
Ik weet hy d'hemel liet, en zou zijn woonplaats maaken
In dit albast gebergt, op welkers kruynen staan
Twee kaarsen, die robijn in gloet te boven gaan.
De gadelooze glans uw 's schoonheyts, doet my grieven
Het hert, 't welk lust verwerpt, en plaatst voor lust de liefde.
't Is wonder dat uw tong 't geprezen dus misprijst:
En weêr 't misprezen nu zoo grooten eer bewijst.
Gaa heen naa Porsia, ik ken uw listig vleyen,
Hoe! meent gy door uw tong my verder te verleyen?
Neen Heer, 't is al te laat, gaa keert u na die vrouw,
Na die goddin, die zon die u verlicht, hoe zouw
Een slapende, als ik, een Konings hert ontsteeken?
Neen, gaat na die Sireen, hier 's vruchteloos u smeeken,
Die schoonheyt die gy flus zoo boven and'ren prees,
Laat die de arts uw 's quaal vertrekken, nu voor dees
Tijdt al genoeg: ik gaa.
Helena, door dees woorden
Zult gy uw Konings hert vernietigen, en moorden.
Ik zweer u by mijn hooft, dat u geprezen schoon
Noyt door dees losse tong geplaarst is uyt haar troon,
Porsia moet voor u, gelijk een wolk, verdwijnen,
Uw minnaar kent geen schoon, als daar uw fakkels schijnen;
Ik zweer 't u andermaal, dat, die 't u heeft bericht,
Tot breeking onzer min, het valschlijk heeft verdicht.
Porsia uyt, luysterende.
Den hemel wil mijn Rijk met eeuw'ge plagen straffen,
En my, zoo 'k haar bemin, rechtvaarde loon verschaffen.
O hemel! wat ik hoor, 't is vruchteloos gekermt.
Ik merk dat hier ontrent den Koning heeft gezwermt.
Nu mach voortaan de zon, en al de and're dingen
Waar gy my by geleekt, triomf en vreugde zingen,
Over de rust die haar u wisseling bereyt;
Dank zy den hemel, dat gy weêr genezen zijt
Van deze ziekt. Princes Helena, zijne reden,
Hebben aan ons in 't kort veel wonders doen ontleden.
't Is waar, met u verlof, dat ik zijn tooren vliê.
Hel. bin.
Helena blijft, ey blijft.
't Is wonder wat ik zie.
Zoo ik Porsia min wil my den hemel straffen,
En na waardy mijn Rijk rechtvaarde straf verschaffen.
O hemel, zijtge zoo stantvastig in uw min!
Wat ik toen heb gezeyt neemt heden noch begin,
'k Heb uwe trouw beproeft; om zulks geloof te geven,
Zult gy van dezen nacht, het wit uw 's wil beleven,
En trouwen Frederik, die 'k weet dat u bezint.
'k Heb u te danken, nu bevindt ik gy my mint.
Den hemel wil de Vorst deze mildadigheden
Vergelden: dat uw naam van elk wort aangebeden.
Porsia binnen.
Barlorvente met pen en inkt uyt.
Kent gy 't groot A.B.C. ô grooten Alexander!
Zoo schrijft op dit papier, vervolgens na malkander,
Eens zeven letteren met deze mijn penseel,
Die uyt een ganzewiek mijn vroomheyt viel ten deel,
Tot vordring van mijn staar.
Wie derft zich hier vertoonen
Met dit Notaris tuyg?
De oudst' van Momus zoonen;
Wel dat komt zeker schoon, dat ik hier by u kom,
Is om mijn rente, hoe mijn Heerschap, benje krom?
Of zoekt gy Barlovent door praat in slaap te wiegen,
Een Koning moet zijn knecht door woorden niet bedriegen:
En spot niet met uw slaaf, door dien een Koning moet
Aan groot of kleyn, het zy in 't quade, of in 't goet,
Met welgegronde reên, na tijts voorvalling spreken,
Hier door de Majesteyt by 't godd'lijk wort geleken,
Ook goddelijk ontzien; en gy, wiens mont 't gebiedt
Van reden kracht, en hier als goddelijk bezit
De opperst' heerschappy, kunt met een pen betalen
Tienjaar'ge dienst, men Heer, verrijk my met de stralen
Van uw mildadigheyt, teykent, mijn Prins en Heer,
Een al te kleynen gift noch voor uw grootheyt, d'eer
Die gy my daar door doet, zal ik met lettren grieven
In 't getafreelde boek van dankbaarheyt, ey lieve!
Ik weet hier gantsch niet af: dat 's al uyt mijn gedacht.
Ik ga dan heen.
Al zoetjens, zacht, zacht, zacht,
En vragen d'Edelen, die straks daar buyten stonden,
Of een van allen uw gedachten heeft gevonden.
Ga voort uyt ons gezicht.
My dunkt ik wort betaalt
Hier met vergetelheyt, ondankbre handt, komt maalt
Hier 't loon van mijn verdienst.
Lang hier papier.
Met eeren
Kondt gy van uwen slaaf de rechte miltheyt leeren,
Die yverig volbrengt het geen gy hem gebiedt.
Hendrik scheurt het papier.
Zie zoo betaal ik 't geen dat u niet toekomt: ziet
Het Koninklijke erf zal zulk een schult nooyt kennen
Voor eygen schult; ga heen.
De pokken moet je schennen,
Dat gy mijn trouwe dienst met zulk kleyn gelt betaalt,
Nu dat u 't gantsche Rijk voor een tyran vermaalt.
Zijt gy dan, zoo gy zegt, alleen voor my rechtvaardig?
En is mijn trouwe dienst zulk een belooning waardig?
Wort mijn gedienstigheyt met zulk een loon beloont?
Maar nu bevind' ik 't geen gy ellek hebt betoont.
Mijn Pagies! holla houdt.
Twee Pagies uyt.
Wat wil zijn Majesteyt?
Ga henen, brengt dees boef daar de hertnekkigheyt
Door water, vuur, en wicht wort uyt haar plaats gedreven.
Ik heb zulks nooyt verdient. wel hebt gy van uw leven?
Al wat een Vorst gebiedt in 't quade of in 't goet,
Dat moet een onderdaan voor lief in zijn gemoet
En boezem kroppen; voorts moet hy geen rechter wezen
Van 't Koninklijk gebodt dat men behoort te vreezen.
't Geen dikmaals by 't gemeen onrecht geoordeelt wort
Is by ons recht, als uyt den Hemel neêrgestort.
De Koninklijke macht, hun wetten, en geboden
Vertoonen hier op d'aardt d'afbeeldsels van de Goden,
Mits in de zelve zoo onkunbre wegen zijn,
Als in de Godtheyt, voorts.
Is 't waarheyt of is 't schijn?
Gaat leydt dien booswicht nu zoo daatlijk uyt mijn oogen,
Ik kan zijn yd'le klap hier langer niet gedoogen.
Wel hoe springt gy zoo hoog? voor eerst van een soldaat,
Naar een Marquies, en weêr van die verheven staat
Tot 't Koninklijk gezag, en nouw weêr omgesprongen,
Tot 't ampt eens Predikers, of Farheer, nu een jonge,
O bloet! dat sinnen beuls.
Ga voort, en wilt u spoên.
Wat zouw een bruynvis, of een waterkoning doen,
De zeehaan niet gewoon als 't brakke nat te gulpen.
Maar meent gy 't?
Voort van hier.
Ik kruyp schiet in de schulpen,
Och, och! daar gy voorheen tot mijn bederf uyt kroop.
En is er geen genaê, och! zoo verdwijnt mijn hoop.
Hy tergt ons goet gedult, zegt den gevangenhoeder
Dat hy hem straft na waard.
Wie zagh oyt iet verwoeder?
Hoe stootje zoo, zeg guyt.
Ga voort jou lompen bloet, of 'k touje op de huyt.
Den Hertog Frederiko uyt.
IK heb uw last volbracht, en al het volk verzaamt:
Voorts tot bezolding heeft voor eerst het Rijk beraamt
Tien duyzent kroonen, die zijn Majesteyt kan lichten
Wanneer het u belieft.
Zoo onrecht eer kon slichten,
Of dat door onrecht wiert een Konings naam verheert,
Ik ving den oorlog aan, maar wijlze d'eer verteert,
En doet vernietigen een Konings naam, zoo willen
Wy in onrechtigheyt noch goet noch eer verspillen.
Door dien den Hemel zelfs de zegenkransen hecht
Aan de rechtvaardige, en scheyt 't onrecht van 't recht.
Wy willen, Frederik, ons zelfs van opspraak myen,
En onrechtvaardigheyt, ik laat dat opzet glyen,
En vier na billikheyt den toom van reden bodt,
Dat ik onstrafbaar blijf van onrecht voor mijn Godt.
Ontslaatze van hun dienst, ga zegt, mijn wijze Heeren,
Dat zy 't gegeven gelt weêr aan hun gevers keeren.
Want ik schel Napolis, en haar den oorlog quijt.
Gy maakt u, door dees daat, een Numa van dees tijt.
Ik zal ô Frederik! het yverig verlangen
Uw 's liefd' bevesten, mits gy zult van my ontfangen,
Voor echte gemalin, mijn nichte; tot een gaaf
Van mijne gonst.
Ik blijf uw dienaar en uw slaaf.
Octavio uyt.
Ik heb zijn Majesteyts begeerte (doch met schromen)
Volbracht, en al de eer van Floro afgenomen
Door zijn gevangenis.
Zijn banden zijn my leet,
Ontboeyt hem, en hoort toe, gy vrome Heeren, weet
Octavio binnen en weêr uyt.
Dat uwen Koning met de ziekte van vergeten
(Schoon hy gezontheyt trotst) besmet is en bezeten,
Dees grijpt zijn oorsprong uyt de zwakheyt mijns gedacht,
En deze zwakheyt heeft my mijn verderf gewracht,
Zoo dikmaals my de mist haar 's dampen heeft betogen
De harssens, is my gantsch en al 't geheug ontvlogen,
Ia 't geen mijn mogentheyt in d'eene uur gebiedt,
Maakt dees vergeet'le ziekt' in d'and're weêr te niet,
O Creetse doolhof, ô verwarring, die 't vervarssen
Van het geheugen rooyt, en rooft uyt mijne harssen;
Mijn oneer queekt uw eer, mijn ontrouw baart uw trouw,
Mijn val verquikt uw hert gelijk een beemdt den douw,
Mijn onbequaamheyt gaat uw slaverny ontkleeden,
Die vryheyt wisslen gaat voor ongastvryigheden.
Hier brengt den Hemel zelfs mijn tyranny te pas,
Haar welverdiende loon, die elk een vyandt was.
Kom breydelt hem de macht, wiens voorzaat d'oude ryen
Verknocht hield aan zijn wet, en stelden heerschappyen.
Treurt met d'elendige, die eer door wijs bestier
Sloeg 's Rijks welvaren ga, en Staten hielp uyt 't vyer.
Ga eer d'eerwaardige, waar door ik was verheven,
Wilt my d'onlukk'ge naam niet meer van Koning geven,
Naam, die my meerder rust en vryigheyt benam,
Als ik vermaak of eer, door haar bezit, bequam.
't Schijnt dat den Hemel aan mijn hoogmoet zich wil wreeken
Door dees vergeet'le ziekt, zelfs aan my zelfs , tot teeken
Van mijn onwaardigheyt, stel ik voortaan de staf
Weér in de handt van die, die my de zelve gaf.
't Is wonder 't geen wy zien, mijn Heer, door deze reden
Stelt gy voor ons ten toon uwe voorzichtigheden:
Ik hoop den Hemel zal mijn Koning hulpzaam zijn,
En strekken zelfs den arts in uwe groote pijn.
Oilav.
Men zal den Hoogenraadt ontleden deze zaaken,
En aan 't gemeen zoo straks uw wille kenbaar maaken.
Octavio binnen.
Marilde, Parsia, Helena, den Graaf Pompeo uyt.
NU kan zijn Majesteyt, eer hem de ziekt' benart,
Zich geven in de rust.
'k Ben-d'eerste, die een hart
Ootmoedig en vol dienst, haar Hoogheyt wil betoonen.
Ik ga, wilt mijn vergrijp en voor'ge fout verschoonen.
Ziet hoe een Koning hier een levend' voorbeelt strekt
Van de gehoorzaamheyt.
't Is tijt, mijn Heer, vertrekt.
Hy speelt zijn rol bequaam, en schijnt in all's zorgvuldig.
Wat zijn wy, Graaf, hem eer en dankbaarheden schuldig.
O heyl'ge wisseling, Mevrouw; nu zal voortaan
Den Tabbert van de wet uw Majesteyt ontfaân;
In welker omtrek gy, bezet van alle kanten,
Zult zijn,van ons, wiens waard' verstrekken diamanten
Aan uw verheven Kroon.
O groote droeffenis!
Hier komt den Koning weêr, 'k loof hy bezeten is.
Ik spreek van Karel, Graaf.
't Is my bekent, Mevrouwe.
HErtog, ik heb verlangt u weder te aanschouwen,
Hoe gaat het met het heyr, en lichtinge van 't gelt?
Die heb ik uyt haar dienst door uw bevel gestelt;
Door dien gy zelfs (ô Vorst!) uw ongerechtigheden
Aan my bekenden, en met welgegronde reden
Verhaalde, hoe dat zelfs den Hemel noyt die geen
Begonstigde met heyl, die t'onrecht had gestreên.
Dies gy u vondt bezwaart om uw gevreesde armen
Te steeken in de schoot uw 's nabuurs, en alarmen
Te queeken, in een verr' of nagelegen Rijk,
Dat uwen scepter noyt in 't minst deed' ongelijk.
Hoe! is zijn Majesteyt zoo dra zijn last vergeten?
Goôn! lijdt gy dat de macht eens Konings wordt versmeten,
Of dat de moogende voert moogend' heerschappy,
Die mijne moogentheyt durft werpen in de ly?
Meyneedige, gy moogt my mijne macht bemueren
Of stuyten, maar heur glans zal uwe glans verdueren.
O ongelukkige, my deert uw ongeluk.
Zijn schouders torssen (ach!) een al te lastig juk.
Hoovaardige, ik zweer 't gy zult uw wieken zengen
Aan 't vuur van mijne macht: hoe kan ik dit gehengen?
Floro en Octavio uyt.
Ploro.
IK kus (ô groote Vorst!) de waarde heyl'ge treên
Van uwe voeten, ach! laat ik met dankbaarheên
Omringen uwe schaauw, wijl gy de wraak laat hellen.
Heb ik u niet geboeyt?
Nu weder vry doen stellen.
'k En zag noyt, Porsia, zulk een vergetenheyt.
O Hemel! scheldt de Vorst eenmaal uw gramschap quijt.
Mijn schoone Porsia, ik wil de last volbrengen
Des Konings, en voortaan mijn wil'ge ziel vermengen
Met d'uwe; daar mijn lief, tot trouheyts onderpandt
Geef ik aan u mijn hert, mijn ziele, en mijn handt.
Tot binding onzer trouw, en tot uw minsbelooning,
Zoo geef ik u de mijn', door ordre van den Koning.
Is mijn gedult zoo groot? ô hemel kan 't geschiên?
En moet ik deze smaat met eygen oogen zien.
't Zal nimmermeer geschiên, dat zweer ik, wilt wat beyõ,
Zijn uwe zielen eens, ik zal de lichaams scheyen.
Laat los, laat my begaan.
Ach! wat een ongeluk?
Weermaakster, gy alleen zijt oorzaak van mijn druk.
Bedaar, mijn Heer, bedaar.
Hoe! kan ik dit gedoogen?
Onlukkige, zijn u de zinnen gantsch ontoogen?
Die 's Konings last volvoert is veylig voor de straf.
Zegt gy, dat ik Mevrouw aan u ten huw'lijk gaf?
Ik zelfs?
Ontrouwe, 't is geloogen.
De oorsprong onzer trouw grijpt plaats uyt u vermogen,
En koninklijk gebodt, wat hoef ik klaarder blijk.
Mevrouw, en is 't niet waar?
Mijn I leer, zy heeft gelijk.
Is uwe wil misschiet, of eenigsins misdreven,
Dat zy niet ons, maar uwe ziekte toegeschreven.
Uwe vergetenheydt is oorsprong van het quaat,
't Welk u misnoegen werkt, en ondergraaft mijn staat.
Barlovento schreyende uyt.