floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Wel zie daar,
Dat ’s gang récht na den Tovenaar;
Maar Bélie je most my niet foppen.
Laet zien, ’t is in de zeuven koppen.
Zyn wyf is Kópster, én zy gaat
Uit roeijen meê.
Maar kyk wat komt daar aan langs straat?
Zy zingen, danssen, én ze zyn van héld’re zinnen.
Kén jy dat vólk niet, ’t zyn Heidinnen,
En halve Tovenaarsters.
Zy komen wel van pas. Gaa jy in huis, ik moet
’t Wérk eens met deeze lui beginnen.
RYKERT, TWÉ HEIDINNETJES met Rinkelbommen, zingende én danssende.
WAt zo, dat ’s lustig! hoor hier meisjes, hoor een woord,
Heb jy lui ook verstand van goed geluk te zeggen?
EERSTE HEIDINNETJE.
O ja, wy beide zyn bekwaam ’t jou uit te leggen.
TWÉDE HEIDINNETJE.
Wy kunnen ’t beide zo ’t behoord;
Maar vrind, jy moet, eer dat wy daar van spreeken,
Een kruiste penning doen in élke hand.
Zie daar,
Daar zyn men handen bei te gaar,
Met al dat je eischt.
Het blykt uit al de streeken
Van jouw gelaat, dat jy noch ééns een heer
Van aanzien, én van staat zult worden.
Wel, wat meer?
En dat je haast getrouwd zult weezen.
Ken jy dat uit myn tronie leezen?
’t Zal met een Jufvrouw zyn, niet al te ryk van goed.
Maar Adelyk van bloed.
En schoon, én geestig, zoet van ommegang, volslagen.
Die al de waereld zal behaagen.
Die jou veel vrinden én bekenden maaken zal.
En dat jouw naam beroemd wordt over al.
Dat ’s wél; maar zal ze me ook doen hoorens draagen,
Of Koekkoek maaken?
Jou Koekkoek?
Jou Koekkoek, heer? jou zélf?
Ja spreek, waar wacht je naa?
EERSTE HEIDINNETJE
Waar moogen de gekken naa vraagen?
Al die zyn leet niet én weet,
Behoeft ’er niet over te klaagen;
Neen, neen, neen, dan is het leet geen leet.
Wat Drommel wil je daar meê zeggen?
Dat is myn vraagen niet uitleggen.
Spreek op, zal ik een Koekkoek zyn?
Jy, Koekkoek?
Ja, ik, zég op, hélp me uit men pyn,
En antwoord duid’lyk op myn vraagen:
Ai zégme, zal ik hoorens draagen?
Jy, hoorens draagen? En hoe veel?
Wel, twé, óf één;
Maar allerliefst heel geen.
Hoorentjes zouden u passen;
U zit het zaad al in ’t hoofd;
O! ’t is een grond daar ze graag zullen wassen,
Zo gy u maar aan een’ schoone verlooft.
OCh, óch, de Droes vaar in dat vryen!
Daar gaan ze beide heen. Gantsch bloed!
De pestilentie haal die pryen,
Ze laaten me bylo in ’t lyen,
En ongerustheid steeken! ’k moet
Myn huuw’lyks lót tóch échter weeten,
’t Zy zuur, óf zoet.
’k Mag by den Tovenaar, die ieder eens sekreeten,
Kan openbaaren, én die wond’re dingen doet,
Naar dat my Bélie zei, eens gaan: ’k moet uit dit droomen.
Maar wat geliefjes zie ik komen?
O, ’k heb geen Tovenaar van doen! hier is tot blyk
Van ’t geen ik zoek, genoeg.
KAREL, ISABELLE; RYKERT, ter zyden.
HOe is het moogelyk,
Bekoor’lyke Isabél? kan ’t zyn dat gy zult trouwen?
’t Is érnst, myn heer; men zal van avond ’t sluitmaal houwen.
Vergeet gy dan zo haast myn min?
Zyn uw belóften reeds vervloogen uit uw’ zin?
Ach wreede!
Neen, myn heer, gy zyt nóch als voor deezen,
Myn lief, én gy behoeft niet ongerust te weezen
Om zulk een huuwelyk; ik bid wees niet ontstéld
’k Min Rykert niet; maar ’k neem hem om zyn geld,
’t Wélk u én my ontbreekt; én om gerust zyn leeven
Te slyten, moet men daar met alle magt na streeven.
Het kóst ook wat het kóst. ’k Heb my in dit geval
Hier van gedient; ik hoop het zal
Ons voordeel weezen, én dat ik in korte dagen,
My van dien Gryn zal zien ontslagen.
Hy raakt gewis in ’t kort van kant,
Hy houdt geen een half jaar meer stand;
’k Verzéker u hy zal ’t niet langer maaken.
En ik zie reeds den blyden dag genaaken,
Der wéduw’lyken staat.
Wy spreeken van myn heer
Al wat men kan bedénken te uwer eer.
Is dat myn heer?...
Die my heeft tót zyn bruid verkooren.
Myn heer, staa toe dat ik u naar behooren,
Geluk wénsch met uw lief, myn dienst u aanbiede, én
Dat ik, die een van uw getrouwste vrienden ben,*
U kom verzék’ren dat ge u gaat in de écht verbinden
Met een zeer eerelyk persoon. ’k Ben ook verblyd
Dat gy, Mevrouw, zo wel veréénigt zyt;
Gy zoudt geen béter man ter waereld kunnen vinden;
Het weezen van myn heer toont zulks genoeg, en ’k moet
Met u, myn heer, vindt gy het goed,
Een weinig nader kennis maaken.
ISABELLE, tégen KAREL.
O! gy verplicht ons bei te veel
Myn heer, én ’k neem geen minder deel
In uwe vriendschap als myn bruigom; maar myn zaaken
Vereisschen dat ik gaa. ’k Blyf u verobligeert
Voor uw gezélschap, daar ge my mêe hébt veréért.
Vaar wel. Myn heer, ei wil die komplimenten staaken:
Want uw genégenheid is my genoeg bewust.
O Bloed! nou heb ik in het trouwen gantsch geen lust:
Ik meen me ’er mooitjes uit te draaijen,
En zal den vader zien te paaijen.
Neen, dat is óf,
Dit gaat te gróf!
Men moest my dus den broek niet naaijen.
Mejufvrouw die gaat voort,
Ze groet my niet, ze laat my staan, én sluit de poort.
Het kóst ook wat het kóst, veel liever wat verlooren,
Als den gehaaten naam, van Koekkoek steeds te hooren.
Ik schél.
ADELAART, RYKERT.
WEl, zyt gy daar?
Ik had myn heer een woord
Goed, myn Schoonzoon, wel gekomen.
Gy komt om ’t huuwelyk te sluiten?
Gantschlyk niet;
Vergeef me dat...
Treê in, treê in, én zonder schroomen;
Wyl my het toeven ook zo wel als u verdriet.
Het is iets anders, heer; hoe meug je me zo kwellen?
Ik heb reeds alles doen bestellen
Wat noodig is op ’t sluitmaal, tót de vreugd;
De taaffel is gedékt, de groote zaal behangen,
Myn dóchter wénscht, geheel verheugd,
U als haar bruidegom te ontfangen.
Dat is ’t niet, dat my hier doet komen.
O, gy zult
Uw wénschen, tót genoegen, zien vervuld.
Dat meen ik niet, ik kom...
Ai, zég ik, treê sléchts binnen.
Ik had u iets te doen verstaan.
Ik bid, myn heer, laat ons geen pléchtigheên beginnen,
Maar laat ons saamen binnen gaan.
Neen, neen, ’k heb u iets anders veur te houwen.
Wilt gy me hier voor deur iets zeggen?
Dat ik me leelyk heb vergist.
Uw Dóchter, ik bekén ’t, heb ik verzócht te trouwen,
Gy hebt ’et toegestaan, maar zie ’k bemérk
Dat ik te zwak bén tót dat wérk,
En voor zo jong een vrouw al te oud van dagen.
Vergeef me dat, myn heer, zy heeft een groot behaagen
In u, ’k blyf bórg dat zy met u zal zyn te vreên,
En met zo braaf een man geheel vernoegt zal leeven.
Dat loof ik niet: want ik ben dikmaals ongemeen
Ongaalik, koppig, stuurs; dies wil ze my niet geeven,
Zy zou haar leet niet kunnen overzien.
Myn kind is zacht van aart, al wat ge zult gebiên,
Daar zal ze u in gehoorzaam weezen.
’k Heb een natuurelyk gebrék, ’t wélk my doet vreezen,
Dat zy afkeerig van my worden zal.
Gantsch niet;
Een eerb’re vrouw nooit na haar ’s mans gebreeken ziet.
Ja wel voor ’t eerst én ’t laatst, wilt gy u raaden laaten,
Zo geef me uw dóchter niet.
Myn heer, wat moogt ge praaten,
’k Wou liever stérven, als myn woord
Niet houwen.
O myn heer, ik houje ’er van ontslagen.
Geensints, myn heer, ik weet wel hoe ’t behoord,
Ze is de uwe, in spyt van al die haar ten huuw’lyk vraagen.
Sint Félten!
Niemand zal haar anders hebben. ’k Zweer,
Schoon haar een Prins ook kwam te vryen,
En haar verzócht tót vrouw, ik zou ’t niet willen lyen,
Zo groot is de achting die ik draag tót u myn heer.
Heer Adelaart, ’k bedank u voor deeze eer;
Maar weet dat ik niet ben gezint in de écht te treeden.
En om wat réden?
Om dat ik my niet wel gestéld tót trouwen acht.
’k Wil hier myn vader, én ons gantsch geslacht
In vólgen, die zich nooit in ’t huuwelyk verbonden.
Wel aan myn heer, hebt gy ’t niet goed gevonden,
’k Wil u niet dwingen, gy zyt, als gy zélf wel weet,
Aan Isabél verloofd, én alles is gereed
Wat tót een Feest vereischt kan werden;
Maar wyl gy in uw woord niet wilt volharden,
Zal ik eens zien wat voor my noodig is betracht;
En u myn meining, door myn zoon, straks kénbaar maaken.
’k HAd zo veel reed’lykheid niet van dien heer verwacht,
En ’k dócht zo ligt niet vry te raaken.
Waeréntig als ik myn gedachten eens laat gaan,
En érnstig lét op al myn zaaken,
Zo zie ik dat ik heb zeer wysselyk gedaan:
Want had ik met dat dier gaan trouwen,
Het had my al myn leeven mogen rouwen;
Maar zacht! daar komt de zoon ligt met goed antwoord aan.
KOENHART, met eenen JONGEN, die twé dégens bréngt, RYKERT.
KOENHART, met groote bezaadigdheid.
IK bén uw Dienaar, heer.
Ik de uwe.
’k Heb verstaan
Van vader, dat ge uw woord aan Isabél gegeeven,
Hérroepen hebt.
Ja heer, het is my leed; maar ’k zal ’t...
Myn heer, daar is niets aan misdreeven.
Kies van die dégens wélk van tweên u bést gevalt.
Wat zal ik met een dégen maaken?
Neem één van twé, zo ’t u belieft, myn heer.
Wat Drommel zou ik doen met dit geweer?
’k Verstaa my niet op zulke zaaken.
Kies, bid ik u.
’t Is bést dat ik uw dienaar blyf,
Ik speel zo ligt niet met myn lyf.
,, Nooit érger taal hoorde ik van al men dagen!
Myn heer, het moet zo zyn, ik bid u, vat tóch aan.
Steek dat prezént vry op, het kan my niet behaagen.
Ei haast u wat, myn heer, ik moet nóch élders gaan,
Men wacht my.
’K neem het niet.
Wilt ge u dan niet verweeren?
Is ’t érnst?
’t Is érnst.
Gy hebt dan ook geen reên
Te klaagen; wyl wy niets onrédelyks begeeren,
Maar onze dingen doen naar récht én billikheên,
Gelyk den Adel steeds gewoon is zich te draagen.
Gy houdt ons niet uw eerst gegeeven woord;
’k Wil véchten, én gy niet, dies geef ik u wat slagen.
Dat dunkt my niet dat zo behoort.
KOENHART, hem slaande.
Gy zyt te wys om u daar over te beklaagen.
,, Wat Drommel is dit veur een vént? O spyt!
Myn heer, het is nóch tyd
Dat ge u beraad; doe alles naar behooren,
En laat u dus door dwang niet ringelooren.
Noch al?
Myn heer, ik weet wie dat ge zyt,
’k Dwing niemand; maar ’k verstaa dat gy met my op héden
Zult véchten, óf in de écht met Isabelle treeden.
Myn heer, ’k verzéker u dat ik het één nóch ’t aar
Niet doen kan.
Zékerlyk?
Ja zékerlyk, ’t is waar.
Met uw verlóf dan.
Och! och, och!
Wil vry gelooven,
Myn heer, het moeit my zeer dat ik u dus begroet;
Maar ’k hou niet op voor dat ge ons weêr vergoed
De eer die ge ons door uw weig’ring dénkt te ontrooven,
En ons door de een óf de and’re wég vernoegt.
Of gy moet véchten, óf uw woord in alles houwen.
Hou op, myn heer, hou op, ik zal, ik zal ze trouwen.
Het is my lief dat gy u naar de réden voegt,
Gelyk gy hebt gedaan in and’re dingen:
Want ik verzéker u, ja ’k zweer,
Dat ik geen ménsch zo hoog’lyk acht, nóch eer,
Als u, én zo ge my had willen dwingen
U met den dégen te bespringen,
Zulks zou geschied zyn met het uiterste verdriet.
Verschoon dan ’t geen reeds is geschied;
My smarten meer, als u, de slagen
Die ’k u gegeeven heb; maar wil u niet beklaagen,
’k Gaa vader zeggen dat de zaak is bygeleid.
NÉGENDE TOONEEL.*
HOe gaat dit in zyn wérk, heer Rykert? hoe! gy schreit?
Och! och myn trouwe vriend! nou ben ik heel verlooren!
Och had ik naar jouw raad in ’t eerst tóch willen hooren!
Maar och! nou is ’t te laat; men dwingt my tót de trouw,
Door slagen.
’k Hebt gezien.
Och! droevig naaberouw!
Ik kwam om deelgenoot van uwe vreugd te weezen,
En ’k wordt ’et van uw druk.
Och! óch! wel mogt ik vreezen!
Beklaagelyker dwang wierdt nooit gehoord voor deezen.
Vriend Rykert, nu ’t zo is gelégen, toon u vroed,
En wees gelaaten; ai! hou moed,
En wil u naar de zaaken voegen,
Gy zult ligt vinden meer genoegen
In ’t huuwelyk, als gy verwacht.
Gy waart uw woordt kwyt, voor gedaan, én naa bedacht,
Heeft meenig in ’t verdriet gebragt.
Gy kunt uw ongeluk vermeerd’ren, óf vermind’ren
Naar dat ge u draagt. Vervalt ge in jaloezy,
Geen ongelukkiger, nóch droever ménsch als gy.
Maar houdt ge uw vrouw voor vroom, wat kan ’t u hind’ren
Waar dat ze gaat, óf wat zy doet, op wat manier
Uw vrouwtje neemt, óf geeft plaizier.
Dat meer is, élk die wil, kan juist geen Koekkoek weezen;
Maar al die wil kan ongelukkig zyn door ’t vreezen:
Stél dan ’t jaloers zyn uit uw zin.
Verdraag wat veel, vermoed wat min.
Niets is ’er als ’t argwaanig dénken
Dat onze vreugde én rust kan krénken;
Of zo u ligt’lyk nóch iets tot uw troost ontbreekt,
Denk dat ge alleen niet in het lyen steekt;
En dat veel ligt de hélft van die u groeten,
Gelyk ge u moet met hén, zich met u troosten moeten.
Gezélschap in den druk, is troost’lyk.
TIENDE, ÉN LAATSTE TOONEEL.
KOENHART, ISABELLE, ADELAART, JERONIMO ter zyden; RYKERT.
HEer Rykert, Vader, is een heer vol réd’lykheid,
Die alles doet gelyk ’t behoord, én weet te leeven.
Gy kunt, zo ’t u belieft, hem nu myn zuster geeven.
Myn lief, zie hier uw bruid.
Myn heer, daar is haar hand.
,, De Hémel zy gelooft, ’k bén van dat pak ontslagen.
Het staat voortaan aan u, om zórg voor haar te draagen.
,, Geen blyder ménsch als ik, is in ’t geheele land!
Treê binnen, op dat wy met vreugd het feest versieren,
En dit gewénschte huuw’lyk vieren.
O! ouwe kluivers, vólgt myn raad,
Verband de Min, én schuuwt den huuwelyken staat.
Ter Ordonnantie van de Staaten
SIMON VAN BEAUMONT.
Theodorus en Dianira
Jan Harmensz. Krul: Pampiere wereld. Amsterdam: widow of Jan Jacobsz.
						Schipper, 1681.
AUGUSTINUS
CELESTINA
DIANIRA
EMMERENS
FLORENTIUS
NYDIGHEYD
GUSTAVIUS
HERAKLIUS
THEODORUS
Theodorus en Dianira.
DIanira, Nieuw-getroude, gaet, in het op-gaen van den da geraed, aen strand, om
					haer Echt-genoot, over Zuyder Zee, uyt Vrieslandt komende te begroeten.
Gustavius, Dianira lang gevrijt hebbende, vervalt in redelooze wanhoop, en
					onbehoorelijke genegentheden, die hem, door zijn vrund Heraklius, tegen gemaekt
					werden.
Theodoor, even na zijn aenkomst krijgt bedroefde tijdinge van groot verlies ter
					Zee, zulks dat hy in achterstal, en armoede moet vervallen; doet, in die
					gelegentheyd, zijn offerande aen het wankelbaer geluk; die hem, door de
					nijdigheyd op-gehitst zijnde, haer gunsten weygerd.
Theodoor, zijn bedroef de staet ontdekt hebbende aen zijn beminde, verzoekt dat
					zy haer Ouder stot hulpe wil bewegen, om door haer bystant zijn schanden voor te
					komen; volgt daer op, dat zy by Vader en Moeder opgehouden, en Theodoor
					verstoten werd, die boven de droefheyd van zijn geleden schade, moet van zijn
					Dianira af-gescheyden blyven, en alzoo in meerder hertzeer, ontbloot van alle
					troost en hoop, zijn ellenden dragen.
Gustavius, doer deze gelegentheyd, zoekt Dianira aen tot Minne-lusten, maer toe
					zy haer bewegen laet.
Theodoor, om in onbekende schijn, zijn Dianier te spreken, gaet by Augustinus,
					Biecht-vader van sijn Huysvrouw, kleed hem in den schijn van die zelvige,
					ontmoet zijn bed-genoot, zy niet wetende ofte is by Augustinus, belijk haer
					Echt-breuk; 't welk Theodoor verst aende, van mismoedigheyd zoo overvallen werd,
					das hem het herte overstelpt, hy zich ontdekt, en dood ter Aerden neder
					valt.
Dianira, beweend op 't droevigst dit af-sterven; beklaegd haer ten hoogsten over
					haer misdaden; verandert haer minne tot Gustavius, in doodelijken haet; hy haer,
					in deze gelegentheyd, ontmoetende, verzoekt zy geveynsdelijk van hem den Degen,
					om de dood hares Mans te wreken; edoch, dien hebbende, neemt wrake van Gustavius
					over haer Echt-schenning, eerst hem, en daar na haer zygen selfs
					doorstotende.
Eerste handeling.
GEwenste morgenstond, die met uw flikk'rig dagen,
Mijn logge geesje wekt, en voed mijn wel-behagen,
Met aengename lust te rijzen uyt mijn bed,
Om gaen daer Theodoor my heeft een tijd gezet.
O aengename dag! 't schijnt ik uw gunst geniete,
Nu dat de ochtend Zon zijn straeltjes neêr doet schieten,
Op Bergen, Bosch, en Dal, zoo dat 'et zich verblijd,
Wat op der aerden leeft, in deze morgen tijd.
't Gevogelt tiereliert al schat'rend door de boomen;
Neptunus toond zijn gunst my door de Zuy'er stroomen;
AEolus schijnt is Dianira toegedaen,
En Triton blaest met vreugd, uw Theodoor komt aen;
Ras vlugge voetjes vlied, treed na de Zuy'er stranden,
Waer gy uw Theodoor, uw Lief zult zien belanden.
De lieve uur genaekt dat voor ons Zuy'er wal,
Mijn Lief, mijn Theodoor zijn zeyltjen strijken zal,
Vermits Neptuyn hem toond de gunste van zijn winden.
Ga, Dianira ga, om Theodoor te vinden;
Te vinden Theodoor die 'k Echtelijk bemin,
Verliefde oogjes schiet uw lonkjes Zee-waert in,
Zend bodetjes voor uyt die Theodoor ontmoeten;
Ga Dianier aen strand, om Theodoor te groeten.
Daer zien ik, ach! het Schip al leggen op de reê,
Ras Dianira, ras, begeeft u na de Zee,
De Visscher leyd aen boord om Theodoor te halen;
O aengename vracht! waer meed zal ik betalen,
De dienst, de lieve dienst die gy my Visscher doet?
O zoete Zuy'er-Zee! hoe hippelen uw baren
Van blijdschap, nu mijn Lief, mijn Echte Man komt varen,
Tot daer gy stut uw loop, en met uw stroompjes slaet,
Al waer mijn Theodoor, mijn Lief, te lande gaet.
Gy wellekoom, mijn waerde;
Die met uw Zonne- glans beschijnt de lieve aerde,
De aerde van mijn hert, zoo dat uw liefdens gloet.
Mijn hertje nu een Zon, een Zon verstrekken moet,
Om door die Zon de aerd mijns herte te verwarmen;
Kom Theodoor, en wild my drukken in uw armen,
Gelijk ik u omhels, die 'k zoo lang heb gemist;
Zijt wellekoom mijn Lief, mijn hertjen, ach! hoe is 't?
Noch wel, dank zy de Goôn, die 't selfde my verleenden,
En ons vergunden, Lief, dat wy dus weêr vereenden;
Maer wat ik vragen zoud, mijn Lief, mijn Dianier,
Wat maekt gy doch zoo vroeg, zeg, zoete bekje, hier.
Och! ja; zoud ik u dat niet vrage?
't Is liefde die my drijft, mijn lieve Theodoor,
O liefde! zoete liefd, ô prikkelende spoor!
Die Dianira drijft om Theodoor t'ontmoeten,
Die tot belooning moet zijn Dianira groeten,
Omhelzen, kussen, ach! die lieffelijke mond.
Die Theodoor omhelst hier in de morgen-stond;
Daer niemand ons verspied, maer yder leyd te rusten.
Mits eerst den dag begint; waer zijnder zoeter lusten,
Ach! Dianier, mijn lief, als by 't geliefd te zijn,
In 't krieken van den dag, en vroege Zonne-schijn?
Daer niemands oore hoord noch ooge niet verspiede,
Al wat by Theodoor en Dianier geschiede;
't Leyd noch in stille rust al wat 'er leven heeft,
Vermits de Zon noch eerst zijn komst te kennen geeft;
Den Douw noch versch gedaald op Akkers, en op Velden;
De Zee die zich te nacht met sterke wind ontstelde,
Springt zoetjes op en neêr, haer golfjes spoeld op strand,
En stut met zoet gedruys haer vloedjes id het zand;
O aengenaem vermaek! hoe heug'lijk is 't t' aenschouwen,
De woon-plaets van mijn Lief, vol vrolijke Landsdouwen;
Daer koorn, gras en kruyd, daer bloem en lover groeyd,
Daer 't vette klaver spruyt, en groene Eyke bloeyd;
Daer quam uw Theodoor zijn Dianira minnen.
O Voogt-heer! van mijn hert.
O Vroed-vrouw! van mijn zinnen.
O Afgod! van mijn Ziel.
O Hemel! van mijn min.
O Zonne! van mijn vreugd.
O Sterre! van mijn leven.
Mijn leven leeft door u.
En 't uw my voedzel geeft;
Kom Dianier, mijn Lief, laet onste boschwaert gaen,
Daer boompjes, bloem en kruyd, met ochtent douw belaên,
Verheugen het gezicht; daer vyolet en roozen,
Versch op hun distel staen, heel cierelijk en bloozen;
Daer d' aerde door natuur haer schoot met bloempjes çiert;
En daer de Nachtegael, een Prince van 't gediert,
Zijn helle stem verheft; en daer de drifjes vlieten,
Haer Cristalijne stroom, langs groene wallen schieten;
Laet daer uw Theodoor, mijn Dianira gaen,
Hem rusten aen u zijd omlommert van de blaên;
Wilt daer, in dien 't u lust, een aerdig voysjen quelen,
Uw Theodoor die zal daer zoetjes onder spelen;
Kom Dianira, kom, laet ons na 't Bosch gaen treên,
En mengelen de vreugd van snaer en stem in een.
Ach! Theodoor wie gaet u lof, uw deugd te boven?
Hier is de Lom're groent, hier is 't mijn Dianier,
Doet Theodoor vermaek schept in 't getierelier,
Van 't kleyne pluvm-gediert; ô vreugd! ô Land! ô Hove!
Uw vreugde, in mijn zin, gaet alle vreugd te boven;
Land vreugde is een vreugd, die 't oog en 't hert vereert;
Net Land geest aan de mensch al wat de lust begeert;
Nu Dianira, Lief, in vreugden op-genomen,
Door 't lieffelijk gewas, van bloempjes, kruyd en boomen,
Laet ons wat zitten gaen in 't aengename groen,
En met gespeel en zang liefds offerhande doen;
Zing Dianira, zing, uw Theodoor zal speelen.
Speel Theodoor; ey hoor! de Vogeltjes die queelen,
En lokken Dianier tot zingen, Theodoor;
Mijn dunkt dat ik 't gefluyt des Nachtegaels daer hoor,
Die Theodoors gespel gehoort heeft, en vernomen,
Op welk geluyd hy schijnt ons nader by te komen,
Wel Theodoor ik doe 't, en offer in 't geheel,
Al wat'er is in mijn, dat zal tot vreugd uytdringen;
Speel Theodoor, mijn Lief, uw Dianier zal zingen.
THEODORVS speeld, waer onder DIANIRA dit navolgende zingt;
WIe kan'er geven
Dat meer zoetheyt heeft,
Als zulk een leven,
Dat genoeging geeft?
Geen zoeter leven als genoegen, zoo wie genoegt is rijk;
VVie zal zich toonen Dianiers gelijk?
Mijn hoogste vreugde,
En mijn meeste lust,
Spruyt uyt de deugde,
Daer mijn ziel in rust;
O deugde! die de ziel doet leven, licht leeft hy wel vernoegt;
Die zich tot deugde, meer als rijkdom voegt,
Zoo het genoegen,
Boven rijkdom gaet,
VVie wil zich voegen,
Dan tot hooge staet,
En rijkdom? die ons niet en geven, 't geen wel 't genoegen doet,
Dat 's vrolijk leven, en gerust gemoed.
O reden wel gezeyd! ô woorden wel gezongen!
Waer door het herte wel gelokt werd, en gedwongen,
Maer leyder! niet gebrocht by veele in 't gemoed,
Vermits begeerlijkheyd geen deugden zoekt, maer 't goed.
Soo 't u belieft, mijn Lief, laet ons voor ditmael scheyden,
Met groot verlangen zal mijn Moeder ons verbeyden.
Ik doe zoo 't u belieft, wy beyd zijn eens van zin,
Gaet gy na huys, mijn Lief, zoo treed ik met u in;
Ik zelfs verlangen heb uw Moeder aen te spreken.
Heraclius, mijn vriend, ik wil vertrekken gaen,
Want ik mijn herte voel met droefheyd overlaên;
Heraclius, ik kan 't in waerheyd niet gedogen,
Mijn hert vermach het niet t' aenschouwen met mijn oogen,
Dat Theodoor mijn Dianira heeft getrouwt,
Het welk op 't droevigst my, laes! in mijn hert berouwt.
Gustavius, ik bid, wild u te vreden stellen,
En u om Dianier doch langer dus niet quellen;
Gebruykt de reed'lijkheyd, en toont u als een man,
En quelt u niet met yet dat niet geschieden kan;
't Is vruchteloos getreurt, om yet dat niet kan worden.
Wist gy, Heraclius, hoe my de liefde porden,
Zoo dat ik nacht nocht dag geen liever vreugde had,
Als dat ik steeds het beeld mijns Dianiers aenbad;
Raed geven valt wel licht, maer dien is 't tot bedroeven,
Die in de liefde raed van anderen behoeven;
Uw raed is goed, maer ach! 't volbrengen my ontbreekt.
Gustavius, u doch in geen meer droefheyd steekt,
Laet varen Dianier, en stelt gy u tevreden;
Het welk gy licht zult doen zoo gy maer leeft na reden,
Die u wel leeren zal dat gy uw quelling stilt,
Indien gy reed'lijkheyd maer plaets verleenen wilt;
Gy weet dat Dianier haer over heeft gegeven,
Om in de Echte staet met Theodoor te leven;
Wiens Trouw dat is geschied met zulk een vast verdrach,
Dat niemant wie'er leeft het weder breken mach;
Gustavius, mijn vriend, is 't mog'lijk met uw handen
De Zee te maken land, en tot een Zee de landen?
Is 't moogelijk om doen, Gustavius, mijn vrund,
Dat gy den Hemel met uw hand bereyken kund?
Is 't moog'lijk dat gy kund de loop des Hemels weeren,
Is 't moog'lijk dat gy kund de Zon te rugge keeren?
Is 't moog'lijk dat gy kund de Sterren en de Maen
Beletten, dat zy na Gods wetten niet en gaen?
Is 't moog'lijk dat gy kund van deze lage plaetzen,
De Donder met uw hand weêr naer den Hemel kaetzen?
'k Seg noch, Heraclius, gy spreekt wel goede reden,
Maer reed'lijkheyd en stelt mijn krankheyd niet te vreden;
'k Weet wel ik treur vergeefs, en of ik ween en zucht,
Ik doe als een die boud Kasteelen in de lucht;
Ik kan 't, Heraclius, mijn vrund, heel wel verzinnen;
Wat is 't? de reden kan mijn quelling niet verwinnen;
Uw raed is doch vergeefs, uw reden zonder kracht,
Mijn liefde al te sterk, mijn weêrstant zonder macht;
De wil wil wel na raed, maer raed na reên niet leven,
Mits zy mijn liefde geen voldoening kunnen geven;
Dies ik, Heraclius, ten eynden raed en reên,
Moet leven in getreur, en sterven door geween.
Het voedzel van de min vermindert mijn verdrieten;
Heraclius, de wijl ik Dianira mis,
Dunkt my ik spreek met haer door mins gedachtenis.
Gustavius mijn vrund, het die gedachten varen,
Want die gedachten zijn oorzaek van meer beswaren;
Hoe gy daer meer op denkt, hoe gy uw quel meer voed,
En hoe gy u meer queld; hoe gy u meer misdoet;
Dies denkt niet op de min.
't Saet niet en mijn vermogen,
Heraclius.
Heraclius haer oogen,
Haer oogen, ach! die zijn 't waer door ik ben ontroert?
Haer oogen hebben my de zinnen weg gevoert,
Heraclius, mijn dunkt gy kent geen liefdens krachten;
Ha! als ik noch bedenk hoe vrindelijk zy lachten;
Met wat bevalligheyd zy, zoetjes van ter zy,
Haer lieve lonkjes pleeg te schieten, laes! op my;
Heraclius mijn vrind, wat heeft zy schoone wangen?
Ach! wat een voor-hooft, daer gekrulde lokjes hangen,
Al weem'lend om haer mond? wat heeft zy poeslich vleysch?
Heraclius daer 's niet oft alles heeft zijn eysch;