floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Eenige lieden zal misschien het onderhoud van Eelhart mét de twé Tooneelspeelers
					wat tégen de borst zyn, als weinig tót de knoop, én niets tót de ontknooping,
					van het wérk dienende: maar de doorzigtige, én verstandige zal ter eerster
					ópslag wél konnen zien dat hét geheele Kluchtspél voorbedachtelyk daar na
					geschikt is, om in de Karacter van Eelhart eene levendige Schildery te
					verbeelden van de groote drift van sommige onzer jonge Dichteren, die, zonder
					eenige taalkunde, érvaarenheid, én grondige kénnisse van de Tooneeldichtkunst,
					wanneer ze maar een vonkje gevoelen, van, zonder veel moeiten, gelyk Petronius
					zégd, een Vaers zyn maat te geeven, zich ten eersten bekwaam achten om een
					Tooneelstuk, door een ander vertaald, óf een eigene ópstel, zonder Taale, zéden,
					óf eenige Tooneelwétten te vólgen, aan den dag te bréngen.
Deze, immers die niet te verwaand, eenige lust van zich te oeffenen hébben,
					vertrouwen wy niet alleen met déze Rédeneering in dit Kluchtspél dienst te doen:
					maar ook begeerte in hén te verwékken, om goede Boeken, van deeze stóffe
					handelende, mét oordeel én yver te doen leezen. Die geene vreemde taalen kunnen,
					én óp Blystóffe toeleggen, zullen een groot behulp in de vertaalinge van
					Teréntius door de Heer Swaerdekroon, aan onze Vertaalde Dichtkunst van Horatius,
					én in hét Boek van hét Gebruik, én Misbruik des Tooneels vinden; én, zo wy
					konnen bespeuren dat het den Liefhébberen der Tooneeldichtkunde in Treur én
					Blystóf aangenaam is, zullen wy niet afkeerig zyn om het Wérk dat wy daar van
					gemaakt hebben, naauw- [fol. *3r] keuriger over te zien, én mét de Druk gemeen
					te maaken.
Voor hét overige zullen de Kundige gelieven eenigzins in te schikken dat wy, op
					hét verzoek, én aanraaden van veele onzer Vrienden sommige omstandigheden van
					dit Kluchtspél hébben moeten verschikken, zo ten opzigte van de veranderinge der
					voorgaande Tooneelspeelers Naamen, zo wél van de twé die’er waarelyk als
					Speelers ingevoerd, als ten opzigte van die geene, die’er mét lóf in genoemd
					wierden; dat voornaamelyk plaats heeft in die van de Leeuw, én Sammers, wélkers
					beider Karacters in dit stukje zeer natuurlyk verbeeld waaren. De eerste niet
					alleenlyk als een zeer goed verstandig Speeler zonder waanwysheid: maar ook als
					een groot kénner van hét Tooneel, én van Tooneelstukken, die, door veel leezen,
					kénnisse van de Fransche Taale, én grondige érvarenheid, verscheidene Spéllen
					die wél uitgevallen zyn, in hét licht gebragt hebbende, meerder achtinge had
					voor stille geschikte Treur én Blyspelen vol hartstógten én toevallen na de
					regels van de kunst gemaakt, als voor die wilde én wanschikkelyke Spaansche
					Stukken, niet tégenstaande die meer Volk trékken. De andere, naamelyk Sammers,
					als een Tooneelspeeler die wél juist zo grondig niet van Tooneelspélen weet te
					redeneeren; maar die door érvarenheid van hét reizen meer toeleide op Spéllen,
					die, hoewél niet na de régels der kunst én taale, evenwél veel gélds op
					bragten.
Indien wy mét de verandering van de eerste het volmaakte Karacter in hém die wy
					die rol op de naam van Herman toegelégd hébben, zo volkomenlyk niet hébben
					konnen krygen als wy het volgens de zin van hét wérk wél gewénscht hadden,
					verzoeken wy de verstandige zulks uit beleeftheid in te schikken, en zich te
					verbeelden dat hy die hoedanigheid zoude konnen hébben, óf lichtelyk nóch
					verkrygen mogte.
A, Br. d’ASPEREN, 1677.
Ter Ordonantie van de Staten. HERBERT van BEAUMONT, 1677.
Het KUNSTGENOOTSCHAP heeft het Récht van de bovenstaande PRIVILEGIE, aangaande DE
					GELUKTE LIST, óf BEDROOGE MOF, vergund aan ALBERT MAGNUS, Boekverkooper te
					Amsterdam. In Amsterdam, den 25. April, 1689.
HERMAN. . . . . .} Tooneelspeelers, goede bekenden van Eelhart.
WILLEM . . . . . . } Tooneelspeelers, goede bekenden van Eelhart.
EELHART, Vrijer van Alida, én onbedrevene Liefhébber van
						Tooneelspéllen.
JAN HAGEL, } Gaauwdieven.
KEES GRYP, } Gaauwdieven.
Het Kluchtspél begind omtrent ten zéven uuren na het uitgaan van de Schouwburg,
					én eindigd omtrent ten acht uuren.
DE GELUKTE LIST, óf BEDROOGE MOF. KLUCHT-SPÉL.
HERMAN, WILLEM, EELHART. Te saamen uit de Schouwburg komende.
Myn Heer, men heeft weinig dank van Poëeten te raaden,
Zy zyn zoo kwintig, ik durf dat pak niet op my laaden.
Dat Prosés is in ons Land nóch niet afgedaan:
Ook zullen Herman en ik hier in lichtelyk verscheelen.
Ik bid dat je my élk uw meening eens meê wilt deelen;
Passeeren we een uurtje tot Eekhouts, of in de kélder hier naast.
Wy kunnen niet, myn Heer, verschoon ons, wy hébben haast:
We moeten ten achten een Nédersaks Heer, spreeken,
Die in ’t blaauwe huis t’huis is, én onze tyd is verstreeken.
’t Is nóch pas zéven uuren, én ’t is hier geen uur van daan:
Maar één glaasje, Messieurs.
Gelieft ons te ékskuzeeren,
Myn Heer, we zullen straks nóch vry wat moeten consumeeren:
Maar dóch wy hébben nôch wél een half uurtje tyd,
En in een half uur maakt men zich al vry wat woorden kwyt.
Na dat de lieden zyn, de oordeelen zyn ongelyk;
En een ménsch zyn zin is een ménsch zyn hemelryk.
Wel wie drommel óf die op de Poëeten wou zétten;
Staat élk zyn keur niet vry?
Wanneer men wétten zeid,
Zoo meendmen wélstand, behooren, én gevoeg’lykheid,
Na veel moeite én ondervinding, op het naauwste
(30) Overwoogen, én daarna vast gestéld by de gaauwste.
Tót die uitlégging hoord meer tyd,
Als de tégenwoordige gelégenheid wél lyd.
Andromaché, dat daar éffen eerst is gespeeld,
Daar Pyrrus als een zót, én Oréstes als een dolle man word verbeeld?
Niet met allen;
Wie drommel zou zo een vodde als Andromaché gevallen?
Daar speelen maar acht spreekende persoonen in,
En het Tooneel is tót het end, als van ’t begin:
Ook doenz’er niet als praaten.
Wat, wat, zulke Spullen zyn maar goed om te leezen;
’t Woeld niet onder malkander, ’t gaat alles zo droog,
En ’t heeft geen vermaakelykheid altoos voor het oog.
Wél geraân,
Om dat weinige de machines weeten te schikkén, nóch d’uitvoering
							verstaan:
Maar wilje wat nieuws, maak een Opera, dat word nu de mode.
Dat is waar. Maar zo de Opera in zig zélf niet deugt, naar alle schyn
Zal de muzyk die niet goed maaken.
’k Héb ook een vermaard Heer hooren zéggen
Dat een Poëet die de muzyk niet verstaat zyn handen aan geen Operaas moet
							léggen.
(55) Ook vind’ ik’er geen vermaak in.
Dat’s niemendal gezeid,
’t Lókt échter veel vólk.
Wél, dêe de nieuwsgierigheid de Luy op de Schouwburg niet komen
Men mogtze wél toesluiten.
Dat is av’rechts opgenomen
Zoo als jy’t uitlégt; de nieuwsgierigheid diend voldaan;
Maar ik meen van die, die der op speelen verstaan.
Wy luy Speelders kénnen die nóch niet wél, én ’t is te beklaagen
Dat’er zoo weinig Vólk komt, dat mét verstand én oordeel ziet.
Ja kwamenzer, Vrindjes, dan had jy Luy al ’t voordeel niet;
Want je luy speeld dikwils, men zouder katten én honden mêe
							vergeeven.
Als jy luy Spullen maakt, die de Drommel niet verstaan kan,
En vallenze kwalyk uit, dan zyn wy’er de oorzaak van.
Daar héb ik je. Ik kom daarom by jou Luy, om je te vraagen,
Hoe ik een Spél maaken zou, dat al de waereld mogt behaagen.
Na ’t zeggen van de Poëeten zou Jupiter zélf dat niet doen;
Maar als j’et al wist, héb j’et dan in je magt? je spreekt vry koen.
Wél waarom niet? ik héb wél zoo veel tyd aan Jaar zangen
Bruilofts gedichten, Lykvaerzen, én Paskwillen gehangen,
Dat’et meer als zes Tooneel speelen uit maaken zouw;
Waarom zou ik niet een Spél konnen maaken, als ik wouw?
’t Zouw’er licht na weezen; want d’allerminste Jongen,*
Die Piet op Griet kan rymen, heeft nu die inbeelding bedongen;
Maar een prysselyk Spél te maaken heeft vry wat moeiten in.
Als het rym glad, én goed is; én een Koning, én een Koningin,
Hertoogen, Prinsen, Raadsheeren, Knéchten én Soldaten,
t’ Zaamen op het Tooneel uitkomen, veel opsnyën, én praaten
Véchtend’ uit, Véchtend’ binnen; alsmen schaakt, roofd, én moord;
En dat’et gedurig woeld, is ’t dan niet als ’t behoort?
Zo mogten de Spéllen voor deezen hier wél passeeren,
Maar sédert heeft ons d’érvarenheid béter konnen léeren;
Want Spéllen daarmen de hértstochten stark in woelen ziet,
Al is het Tooneel yl, achtmen nu de slimste niet.
Men moet het verstand daar door kittelen, én verwékken:
’t Géwoel is wél niet kwaad, én kan tot groot sieraad verstrékken
Wanneer......
Wél loopze niet om veer
Wat moetje hébben?
Wat ik hébben moot? de dukooten,
Dé ik op den oert do onder de Luden héb gelooten.
Keinen nicht,
On éfter bin ik ze kwiet.
Wet ik het, wie het de Hooze kóppen in diezen Lande mooken
Met de rédelyke Luden, om an’er budel te rooken?
Von wie? Von de Meister von de Kamediantmookers.
Ik gis
Datje de moeite van veel te zoeken wel meugd spaaren;
Jy, of je knecht, hadze béter moeten bewaaren.
Y hébben voorwoor récht! kaam hier doe schélm, do hond,
Den ik kost ond loon geef, alzo baeld, te diezer stond,
Zol stu mi den budel wédder hér voor doen kommen,
Odder ik wérd di sloon, dastu von hinderen wérdst brommén
Joo, dat héb ik oek doon, Jonker,
Wol zoket mien budel dan? ’t was inder Kamedi jo nicht donker.
Ik keek het spélke von Andrommelke zo émpsig an,
Dat ik op jou nicht docht héb.
Hoe kan
Hy verantwoorden, datje hém niet te bewaaren hébt gegeeven?
Zol he de Deeven
Nicht van mien lief holden? odder steeld man mi mien géld,
Zol he ze nicht vangen?
De Schout, de onder én minder Officieren,
Die, mét hun Dienders, op zulk vólk dagelyks door de Stad zwieren.
Garen, maar geeft’er ons wat meer onderrichting van,
Of wy je goede raad konden geeven.
Rood mag nicht booten,
Der donder nóch toe, rood is nicht half zoo goot als Doekooten
Laat hooren
Wat zol’t zein, it is ein Minnebreef,
Dé ik ontfangen héb von mein harts oeterweelste leef,
Dat geit mi zo am harten; oe, de troonen loepen euver miene wangen.
De kranke nog toe, ’t spiet mie zoe, dat ik mie zulfst wol zouw
							verhangen,
Dan de Minnebreef was von mein leefstes eigen hand
Holdzolig ingestéld, ond mit groet verstand;
Zie oepenboorde mie door in wonderlyke sekreeten,
Ond neudigde mie diesten ovond bie zie tom eeten,
Jo zie schikte mie den breef toe tót bét in den Hoog,
Door ik veur géster om affaires hin gegoon, ond von doog
Wédder kommen bin, oppen middag mit den vreug wógen
Ond wie zie mie geschreven had, dat ik zie zolde behoogen
Wan ik in die Kamedi kam, door zie ook zolde goon,
Dat ik zie nicht anrede zolde, ging ik im stoonplaats stoon,
Ond de kamedi zeen: man is it nicht to vervloken,
Wie ik bie it hoes was, om mein’ leefste to bezoken....
Hoe myn Heer, gy had ons verdagvaart ontrent de klok acht,
Zoud gy ons opgeschooten hébben?
Ne, ’k had door wol opgedacht,
Ond in meinder hérbargen last gegeeven, jou door te hólden,
Ond dat zie jou lustig to vreeten ond to zoepen geeven zólden;
Bét ik wédder kam.
Dat versteit zich, man hoor wieder toe: eer ik an
Wolde doen klóppen, wilde ik mi eerst péktimieren.
Kémmen, om je te versieren;
Door dien datje vizite aan de jufvrouw geeven zoud?
In mein hoozen, und minen budel door oet genamen,
Und wiel it de Scholtetus mi wédder moot doen bekamen.
Gins woont’er een in ’t eerste nieuwe huis,
Dan woont’er een ander op de Singel aan ginds zy de twéde sluis,
Van de Jan Roon-poorts tooren; maar jy hébt hém nóch niet van nooden.
Oelken, goot alzo bald op de Singel, ik wil mein schooden
Wédder vergoedet hébben, go mein goode Oelken, ond vroog
No den Undervaget, und zég hum wat ons van doog
Wéddervooren is, onder déssen wérd ik den andren hoolen.
Schélm, go
Eer ik dy den dommen kop an doezend stukken slo.
Vraagje dat? hy gaat na de Schout?
Wél wat zal hy daar doen? meind hy dan dat wy zyn goud
Gestoolen hébben?
Niet anders als dat hy zeid
Hier in de Stad verlooft te weezen aan een héld’re meid
Van goeden huize, daar hy in ’t korte meê zou trouwen,
Zo dat wy op zyn bruiloft zo iets toestellen zouwen,
Een Ballet, of Tafelspél, of ten minsten een Gedicht,
Dat hy zeer acht, én zulke luy voldoet men licht;
Voornaamlyk wanneer zy zo kordiaal zyn als deeze Jonker.
Ik weet niet wat ik dénken zal: maar wachten w’em hier in ’t donker,
Om ’t eind te zien, én praatenwe voort, tót dat hy keerd.
Gelyk ik gezeid héb, ik héb voor een Komedi te maaken,
En ik zie kans om’er makkelyk deur te geraaken:
Maar de wys die men’er op moet zétten, weet ik niet;
En hoe wél dat het maar een voddery is, zo geschied
My éfter vrindschap, zoo je my kunt zéggen,
Waar op datmen ’t principaal aan moet léggen
Om te maaken, dat het de braave liefhébbers behaagd.
Myn Heer, dat is ons al vry te veel gevraagd;
Dat moestje geleerder luy vérgen.
Mekaar niet te scheeren;
By geleerde luy is ommers geen spullemaken te leeren.
Zo wat; ik héb in ’t fransche School, by meester Snottebél,
Wel drie jaaren gegaan, én ik kén noch wél wat spreeken
Voornaamlyk die van de oude Corneille, én wat hy zélf van zyn Spéllen
							zéid;
En dan Racine, daarje de régels van de kunst zult vinden, én
							déftigheid
Van zin én réden; én in Quinaut geestige zin, én voorvallen:
En op die voet zulje wél voort raaken.
Even eens als korts geschiede mét iemand, die ik kén,
En die me die raad ook geeft, daar ik niet toe genégen bén:
Want hy had wel vyf of zés Spéllen beginnen te maaken,
En twé heel gedaan, die fraai zyn; maar nu hy begint te raaken
Aan ’t leezen van de Oude; want hy is gestudeerd,
En van de Fransche, dunktme dat hy achterwaarts leerd;
Want hy word zo wys, dat hy niet een Spél meer durft beginnen.
Ja ’k geloof dat hyze verbrand heeft, zulken dolligheid
Komt van al dat leezen én studeeren, récht uit gezeid.
Licht kénd hy zyn dwaaling nu mét gezonder herssenen, én verlichter
							oogen.
Neen, ik geloof dat hém in ’t leezen de zinnen zyn vervloogen;
Maar jy hébt meê iets gemaakt, én een spél in ’t licht gebragt,
Héb jy zo gestudeert, én al de régels zo overdacht?
Wél hoe? jy bént een van de béste, én daar voor gerenomeert.
’t Geluk is me dan wél gunstig, word ik zoo vereert
Ik héb nooit iets gedaan, als zo wat gerymd uit overzétten,
En wiens brein niet vérder reikt, moet zyn handen de rést belétten.
O neen, aan geen stóf; maar aan handen om die wél te kneeden
En ik dacht, om myn onnutte tyd niet kwalyk te besteeden,
Is ’t béter, goede voetstappen te vólgen, als scheef voor te gaan.
Je hébt gelyk, die verkiezing staat me wél aan;
Ik heb hier de Pompëus, in’t frans van de Heer Corneille bymen
Dat iemand die eens vertaalen wilde ik zoud berymen.
Weinige verstaan de fransche Poëezy inde grond:
Maar genomen ik verstondze, én wouw’er eens over heen loopen,
En dat zo ten naasten by overzétten, wat eer stond jou dan te hoopen?
Ik zél’er óf, én toe doen, zo als ’t me gevald, wy zyn mêe geen
							blinden;
Ik zél altyd maaken, dat het béter woeld, als het doet.
Laat je my maar begaan, Herman, ik héb moed,
Dat ik het wél eens zo goed, als de Fransman, zél klaaren;
Ik meen ten minste voor’et Tooneel.
Je moetje wat bedaaren,
Zo haastig niet, hoor my eens, neem dan liever een Spaans Spél,
Die woelen uit de natuur, én gevallen het vólk wél.
Die ’t béter begrypen ken, heeft gelyk daar tégen in te léggen;
Maar die zeid, dat de manier der tégenwoordige Fransche béter is,
Veracht daarom de Spaansche niet, óf doet hy ’t, ’t is mis.
Ik voor my prys de Fransche boven alle and’re Speelen;
Om datze hun wérk zo nét én natuurlyk verdeelen,
Al woeld het niet in ’t oog, het raakt ons aan de ziel;
Zo dat, wien immer zulk slag van Spéllen eenmael geviel,
Daadelyk de andere minder acht; maar al die op’t Schouwburg komen
Zyn juist geen kénners, én die kalandize diend mêe waargenomen:
Daarom moet’er van alle soort zyn, om yder een
Te vernoegen; want hy heeft mêe om de lauwer gestrêen
Die der een blad van krygt, kén jy ’t maar zo maaken.
Dat’er zwier én verstand in steekt, zo zal men ’t niet laaken:
Maar aan een Frans Spél zonder ’t Frans wél te verstaan,
Zou ikje mét geen oprécht Speelershert konnen râan;
Wyl hunne kunst zo zeer niet bestaat in schielyke veranderingen
Van voorvallen, als in ’t verbeelden van de meeste én minste dingen,
Die de hértstochten ontvonken; én mistmen dan de zin
Van de Fransman, zo blyft’er zwier noch aardigheid in;
Want zy blyven by ’t stuk, én men moet alleen uit hun woorden,
Al de aardigheid hébben.
Maar my dunkt, zy behoorden
Ook wat voor ’t oog te speelen, dan prees ik ’t meê.
Zou ’t slimmer weezen, dat iemand ’t een én ’t ander deê,
By ’t stuk natuurlyk bleef, én dat’et wakker woelde,
Zou die weinig eer behaalen dunkje, die dat wit bedoelde.
Neen toch: maar veel grooter eer zou hy inleggen, die dat wit trof,
Ja al was ’t vol machinen daar by.
Daar houd men ommers nou niet óf,
Ja men zeid, dat de machinen de Tooneelspéllen bedérven,
En dat die manier hier wel haast uit zal stérven.
Men mag zéggen, wat men wil, ik stél voor vast,
Indien een schoone Juffer een heerlyk kleed wél past,
Dat de versierselen een goed Spél meê niet sléchter maaken,
En dat men de machines, als groote versierselen, niet moet wraaken.
Maar als het niet fraai, als alleen om de machinen is,
Dan gevenze aan de Kunst-beminners mét récht érgernis,
Maar luister.
JA Bólletje, miendeje me dat zo fraaitjes te verhaaren?
Nótteból, ik zélje by men ziel de hélft beschaaren,
Of Stapje slierme.
Stapje slierme in zen loense keet,
Zo ik jou windvang los laat.
Daar zijn gaauwdieven, ik weet
Heur spraak te spreeken, ’t zijn misschien dezélve fielen,
Die de beurs van de Mof gekneepen hébben, datwe ons wat stil hielen;
Wy zullen ’t licht wél hooren, ze hébben kwésti mét mekâar.
Laat men eerst tuuren watter in de mélis is.
Ik vatje in de sprinkels
Zo je me straks de hélft niet geeft, die Hoogduitsers, Ból,
Hébben niet als Knaaken, en Lóbbetjes, én dat by hiele melissen vol;
Of zo ’t kibbige poen is, zullen ’t wis vósjes weezen.
Stuurme de hélft van ’t poen dan.
Stuurme de hélft maar by gissing, óf by de tél.
Ik weet béter raad, al zoud me schaaden,
Ik zél in élke feem de hélft neemen, én jou laaten raaden,
Onbezien, onberouwen, wat jy raad is voor jou.
Goed, ik zal’er na toe stappen,
Kom jy hier, én jy daar, datze ons niet ontsnappen.
Ik ra de linker,
Wat wil de vént hebben! wie moeit jou?
Vrindjes ’t zalje gelieven,
Zonder moeite te maaken, de beurs te geeven, die je mét praktyk
In de staanplaats van ’t Schouwburg getaakt hébt, óf dénk dat de
							Volewyk
Jou begraafplaats zal weezen.
Ik weet van geen beurs, zéker,
Ik ben een eerlike Schans Kruijer:
En ik een eerlyke Beersteeker:
Om datze Borgoens kappen, meenenze misschien
Datter niemand knooit, als zy.
Stuurt de poen, én de Melis,
Zonder der iets óf te kaapen; want zo der ’t minste verscheel is,
Zo zullen we je voort na Stap Jan bréngen.
Hy kapt Borgoens,
Laatenwe ’t hachje laaten glippen.
Ik behoefje niet meer te zéggen,
Als dat’er een briefje, én nét houdert vyftig Dukaaten in léggen.
Wél zo ’t nét uitkomt, én dat jy luy ons belooft
Lós te laaten, zo zellewe ’t geeven; maar neem de hoed van je hoofd,
Daar zellewe ’t in tellen,
Daar zinnen allebei men handen,
En daar is ’t géld.
Wachtje wel jou vingers te branden,
’t Komt éffen uit: maar jy bént het niet, die ’t myn maat
In’t ruim ontpoest heeft.
Neen ’t is myn goê Kameraad,
Die vast na de Schout is, om hier daadelyk weêr te weezen:
Want men heeft’et je zien knappen, én je meugt wel vreezen
Hier lang te staan; want je bakkes én je naam zyn hem bekénd,
Ook weet hy, waar jy jou ophoud; daarom zo je wys bént,
Zo ga, én béter je leeven.
Neen, die met die kunst gebooren is,
Indien hy ’t vergeet, die mient dat hy verlooren is.
Maar heerschop, schiet een vósjen of twé over uit kordiaalheid,
Wél zeker dat is schoon bescheid.
Hém hier te wachten? ’k héb liever dat hém de Duivel mag haalen;
Want ik vrees, dat wy het mét onze bésten hals zouden moeten
							betaalen.
Zo ziet men komt alle ding eens te pas,
Tot Gaauwdiefs-spraak in kluis; maar dat men eensjes las
Wat’er al in de Minnebrief staat; ’t zou ons licht stóf geeven,
Om wat te lachchen; wat Juffrouw, dénk ik, heeft aan die Gék
							geschreeven?
Ken je de Moffen niet? wanneer zy hier de minste Juffer kénnen,
Zo snyën zy in haar land op, ófze vol Drommels bénnen;
Dan hebben zy groot aksés by al de voornaamste Juffers gehad,
Und wan zie man wolden, geslaapen by de béste van de Stad.
Zulk slag zél ’t weezen; maar we moeten ’t zo zien te stéllen,
Dat wy den inhoud weeten, eêr de Gék weêr gekomen is.
Dan liep hy ons licht mis,
En wy hoopen door een geringe zaak zyn gunst te verdienen.
Zou je me believen,
Dat éntje kaers daar wat te lienen?
Hoe is ’t mét de Meid? zét’er een ander.
Ik daarf nicht.
De pleister
Hoe staaje, ik héb haast.
Durf jy niet, ik durf wél,
Aan Monsr. Mr. Olof Harmensz Própdarm.
Ik kén de hand; geen donder
Ontstélde my ooit zo, ik vrees de brief te zien open doen,
Om niet te vinden, dat ik alrêe begin te vermoên.
Wat zou me schorten? och Herman’t is myn eigen vryster; ik raas.
Waarom bewaar je ze dan niet béter, wél bénje dwaas,
Dat je jou zo aantierd? hoor de inhoud eerst leezen,
Je zult dan licht wat min ontstéld, én meer te vreeden weezen.
WILLEM. leest.
Ik zie U. E. volgens U. E. brief mórgen dan te gemoet; maar alzo Kozyn
							Kwikstart my op de Schouwburg geleid, daar een kort Frans Spél gespeelt
							zal werden, énde dat vroeg uit zal zyn, zo verzoek ik U. E. omtrent half
							achten t’onzent te komen, om by ons op de portie te blyven; dóch óf U.
							E. mét de eerste Póstwagen vertrok, én mede op de Schouwburg kwaamt, zo
							spreek my niet aan, om Eelharts halven, van wien ik U. E. wel gezeid
							hébbe, dat hy my tégens alle apparentie gepretendeert heeft, én wien ik
							altyd uitgelacchen hébbe;
Want hy is van zyne reis t’huis gekomen; maar ik héb verstaan, dat hy
							haast wéder na Keulen gaan moet; énde dus wénste ik wél, dat ons Huwelyk
							zo lang stil bleef; want zijn scheentje smart hém, én hy is zulken
							Vagebond,
Dat hy U. E. wél op straat aanranden zou, als hy’er de minste kénnis van
							had: én alhoewel ik U. E. koeragie alles toevertrouw, zo bemin ik U. E.
							échter te zeer, om U. E. tégen zo een Deugniet te waagen. Vaar wél. Aan
							’t naarkomen van deeze myne béde, zal ik bespeuren, óf gy ook oprecht
							bemint.
O valsche Pry! geefme raad vrinden, óf ik bezwyk.
Dat kan men Jufvrouwen licht doen; maar Jongmans mét eeren
Wachten haar zulks; én loopenze érgens een blaauwe scheen,
Een blaauwe kous daar op, zo schynt’er ’t blaauwtje niet deur heen.
Wat een kous mét je kous, had ik een blaauwtje geloopen,
Dan zou ’t me niet spyten; maar zél ze me zo verkoopen;
Zo kwalyk van me spreeken, én dat by een Mof,
Daar ik heur zélf de schop gegeeven héb!
Dat ’s nou de snof,
(385) De druiven diemen niet beklimmen kan, zuur te noemen.
Wat zouze zéggen, ik héb de Jongman gevryd,
En hy wouwme niet hébben?
Hoor eens, óf’t je spyt
Of niet, honneur aux Dames, de Juffers moeten aan de eer blyven.
Ik zouw myn’ moed altyd koelen, als ik haar verwyten mogt,
Hoe vals dat zy mét my handelt.
Die je daar brogt
Wat zouje ’em geeven?
Ik zweerje bymen....
Niet te zweeren,
Ik laat dit op jouw eigen beleefdheid staan.
Hoe eer hoe liever: maar ’t is reets omtrent half achten,
En tégen die tyd zeidze de Mof te zullen wachten.
Niet, op zyn wéderkomen, bouw ik myn besluit;
Maar, je moet men belooven, als een fatzoenlyk vryer,
De Jufvrouw niet te affronteren, anders help ikje niet by’er.
Ik spreek zo groen,
Als ik wil, óf ik eerst aan de Kampersteiger kwam andryven.
Zo hoor dan gaauw toe; de Mof kén niet lang wég blyven,
En jy hébt zyn beurs; geef die voor eerst niet weêr:
Maar zég hém, datje raad weet, omze hém mórgen, óf eer
Te doen hébben, indien hy... maar gins onder de boomen
Schynd hy zélf mét de Schout én zyn Dienaars aan te komen,
Ik hoor ’t aan zyn spraak, houw jou stil, laat my begaan,
Zég amen, én ja, op myn zéggen, én laat alles op my staan.
OLOF HARMENSZ PRÓPDARM, DE SCHOUT, en twé DIENDERS, WILLEM, HERMAN,
						EELHART.
Ik meende zy waaren ’t,
Die jy me weest, ik zie geen andere, myn Heer.
Dat leuf ik wol, wén y zie zogen, bie miender eer,
Dan woor ’et jo kliene kunst de Deeven to vangen,
Dan wolde ik het ook wol doen, odder ik loot mich hangen.
Is dat nicht it affecie van den Scholtetis, ond zyne pligt?*
Wet ik ’et? ik zal jou bringen.
Zegd man jo, nicht dat de poplesy to Amsterdam zo groet is,
Dat man jet wédder récht doot, dé man in noet is?
Y spotten mit mie; und y zollen mi de Deeven vangen,
Odder ik wil dy waarhaftig it Procéssi an den moors hangen.
Zie toe, dat ik het Prosés mét de executie niet begin,