floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
brousters wrinxsters dees wijste gaijen
wijntappers die tvolck dick uuijt eenen verkeerden tap // tappen
hopcoopers connen die brouwers wel mede met een sotscap // cappen
met heur valsche hop dus sullen sij noch in mijn kaecken // blaecken
slepers meters die mennich onnutten snap // snappen
tsluijt somtijts so veel ofter een deel quaecken // spraecken
snijers die voor hem selffs hoosen / van anderluij laecken // maecken
dies ickse met ander dieven wel verhoogen // mach
tcompt hen selffs thuijs dus connen sij wel aent tlaecken // raecken
noch en steelen sijt niet meer / dan in haer oogen // mach
heeckelsters kempsters somen wel betogen // mach
sijn quae clappeijen die gaern over een tant wercken
sij weeten van elcks een dat daer om ickse wel voogen // mach
en kennen niet eens op haer eijgen schant // mercken
met schilders glaesmaeckers beeltsnijers ist mee vant vercken
die met heur fantasijen tvolck stellen die vuijcken
velledelers die so veel van haer hant snercken
drincken so droncken dat sij hem die vellen laeten ontduijcken
keurmeesters connen nu list gebruijcken
die aent tkoeijen vleijsch ruijcken / oft een tuchtich beest is
dan steecken sij met die hant / indeen sij / off int dun / van de
							buijcken
daer sij aen sien off de koe calff draecht daer die vleijshouwer off
							bevreest // is
maer hoe sijt vuijl oft schouwen schoon dat dunck mij dat meest // is
							/
om theijlighe laff dit sal seer tot onser baet // baeten
dus machmen wel seggen dat haer dingen niet waerdigh een veest // is
							/
als niemant bekeurende dan die sij met eenen grooten haet // haeten
appelcoopsters sullen haer dieverij veels te laet // laeten
diet volck met meeten en weegen connen neerstelijck bedriegen
al wegen sij valschelijck sij connen wel eenen praet // praeten
om een duijtwers waers sullen sij wel thien leugenen liegen
apteeckers cruijeniers connen tvolck met beuselingen // wiegen
die tvolck leugenen en leuren vercopen dat van straet vergaert // is
hoe sal met sielen ter hellen vliegen /
Want sij geven voor stuijver dat geen penninck waert // is
lombaerden wouckenaers daer den duijvel off vervaert // is
sullen hem noch aen duijvels aersgadt veegen
wiens groote wouckerije in de hel vermaert // is
so datse steden verderft wadt baetet versweegen
suijvel coopers tot alle fockerij genegen
diet suijvel te degen // thuijs sleepen bij hoopen
en vriessche botter voor hollantsche wegen
en met voorcopen alle die landen door loopen
vischwijven die veeltijts versche visch uuijt doen roopen
al ist datse drie off vier daegen inde been bend gelegen // heeft
uuijtdreechsters die hem nu meest bedroopen
datse coopers // van die gheen diet qualijck gecreegen // heeft
droochscheerders die in valscheijt nae sijn oude pleegen // leeft
anslaegers vellewasschers die heur welvaeren verdrincken
die mandemaeckers en seijlmaeckers die tlavoijt te degen // geeft
speckwijven vogelteeven die haar cleeren van vetticheijt blincken
knijncoopers die knijnen en vogels vercoopen die stincken
messemaeckers harnisvegers die tegent oorloch verfroeijen
waegeraers schuijte boeven dees slimme bincken
naijsters spinsters nopsters sijn een deel lichte koeijen
vollers die tsomers haer winst verpoeijen
en swinters Loopen schoeijen // om den ouwen
binnenlansvaerders soutcoopers diet spel vermoeijen
linnewevers machmen tgaeren niet wel betrouwen
steenhouwers pottebackers wilt mee onthouwen
seepsieders Olijslaegers wilt mee verclicken
bontwerckers pelsers leer touwers die valschelijck touwen
en dees turffvoerders wil ick meer opmicken
die welcke so bedriechgelijck den turff schicken
die best uuijtpicken // die leggen sij boven
turffdregers volsters die den tulpot licken
en verteerent met slicken // dat sij winnen met sloven
den coopman machmen niet langer geloven
harinckpackers vispackers hebben vremde kuijren
stierluijden wilt mee inde hel vertoven
want sij steelen van heur reders tot allen uuren
boeren twisten vast tegens haer gebueren
deen dander tlant onderhueren // dan mogen sijt niet betaelen
twelck den armen dick moeten besueren
want sij weeten de huer uijtet suijvel niet te haelen
schrijft dese vischers mede sonder faelen
die steelwijs visschen met anderluij netten
heijmelijcke boerdeel houwers sal ick inde hel doen daelen
die goeijluij kinderen bij wijffs mans setten
roffsters coppelsters wilt mee op Letten
die goeijluij kinderen verraen wilt hier nae Loeren
om een nieuwe keurs mouween off sletten
dees suldij altsaemen ter hellen voeren
dees dortse maechden dees heijmelijcke hoeren
Die veel rumoeren // in een stede verwecken
en willen al voor maechden deurgaen men moetse niet roeren
al laeten sij haer somtijts wel in een heuckgen streecken
clappers clappeijen dees fenijnde becken
die niet dan achterclap vande Luijden spreecken
en willen heur boossheijt met een ander decken
sij vergeten die vlecken // van heur selffs gebreecken
dees vrouwen die nu vol pomposicheijt steecken
moeten ses ellen laeckens tot een tabbaert geheel // hebben
datse om ende om dubbelt compt wat vreemder treecken
ist mouwen ist clet sij moetent al van fluweel // hebben.
saijecamelot weerschijn mach nu geen deel // hebben
dienstmaechden die niet veel // hebben draegent hier wel op let
een halsdoeck met dubbelde lubben moeten sij om haer keel // hebben
so hooch datter thooft met ooren gans in steeckt met paerlen beset
die slippen van die doeck staen om hooch opt schouderen gespelt aent
							clett
so staetse voor wijt open en grijnst als een wan
al en staet dat niet maechdelijck het hoort te bedt
wrongen in de doeck om de huijff deur te sien siet dit malle goet /
							aen
dit doense al om te comen onder den man
een hooch voorhooft te crijgen sij nu List gebruijcken
met een pocklap trecken sij nu het ouwe haer daer daer van
daer leggen sij dan vlechten van anderluij haer dat heetmen pruijcken
dat leijt en crult so wilt een man mach brueck op Luijcken
dus gaen die cackjoffers haer nu vercieren
stinckende van hoveerdije men macht wel ruijcken
met fortigaelen in haer kuers off coel cousens dit sijn die manieren
daer staettet tlijff als een clock quaet om bestieren
al droegen sij de tonne alle daegen
als ghij int heijmelijck bij haer compt en behoetfse niet te vieren
want daer isser som die so gaern onder Laegen
wie sou die hoverdij van die mans oft vrijers gewaegen
dus moet ick Jaegen int helsche codt
want tis al damast datmen nu draegen
dan hebben sij craegen // van drie oft vier gulden ten is geen spot
tmoet al gevooert sijn met sije fluweel carmesije off camelot
een paer hoosen van drie pont vlaems besiet dees pronckers
tsilver hangt aent trappier en poeijngaerts al waert snot
schrijft dese Jonge conventualen dees straet Jonckers
die daer Loopen bij donckers / snachts en ontijen sluijpen
so datse geacht werden met den dronckers
die niet anders en doen dan sitten en suijppen
alle smoorpotten om wroeten slachten de ruijppen
connen sij dan een eerlijcke dochter een goet mans kint becruijppen
dan ist al heel fraij dus houwen wij geregisters
dese stoep Joffers hae gaense som cuijpen
dese venus kinderen deese ondieve vrijsters
sij en weeten niet hoe sij gaen willen de slicklijsters
daer sitten sij verciert als goddinnen ecxelent
thaer op pruijcken gesnort besiet dese kolrijsters
al staet het wesen wadt hoerachtich het laet proper en gent
dan weten sij de vrijers te beclappen die daer sijn ontrent
compter dan een vent // die haer wil vrijen
ist een heckspringer die van tharnis ruijckt die is pertinent
anders ist laet den platbroeck staen besien
al ist datse hem somtijts schoone woorden bien
sij nement gans niet maer setten hem schraege
maer ick sie daer wonder bij nacht affgeschien
dat sij haer laten vellen in een hoeckgen en vallen omlaege
dees veruwers bruijcken haer list alle daege
hangen tlaecken inden roock op dattet sou blau schijnen
clapten ick vande verubetten al dat ick saege
ick soude beschamen dees practijsijnen
vergeet oock niet desen droncken swijnen
die de besten wijnen // daegelijcks sweligen
alle daech even droncken so datse quijnen
en geheel verdwijnen // gelijck verdorde telligen
oock dese bierbuijcken die als verwesen welligen
met grooter naerste heur selvigen plaegen
die sulckx niet en is en darft hem niet belligen
dit sijn duijvels martelaers hoort mijn gewaegen
dees veel / luij / en speelluij mijn oock wel behaegen
die sullen al noch claegen // en eeuwich suchten
wanneer sij sullen voelen haer consientie kaenen
en voor die helsche vlaegen // beginnen te duchten
dus moechdij elck sijn gelooff sijen aen sijn vruchten
hier mee willent wij besluijten hoort mijn gesellen
roert alle u aersgadt so clincken die bellen
finis: / lanck / : 600 / en / : 15 / Regulen /
Het gedwongene huuwelyk
Nil Volentibus Arduum: Het gedwongene huuwelyk. Amsterdam, heirs of J.
						Lescailje, 1710.
RYKERT
BELIE
ADELAART
KATRYN
KOENHART
JERONIMO
MALFURIUS
NARRÉNIUS
EERSTE
TWÉDE
Lakei van Adelaart
HET GEDWONGENE HUUWELYK. BLYSPÉL.
In Vaerzen aan bezondre maat, nóch rym gebonden.
DEEZE LAATSTE DRUK, MÉRKELYK VERBÉTERT,
[Vignet: Nil Volentibus Arduum]
TE AMSTERDAM,
Gedrukt voor het KUNSTGENOOTSCHAP, én
te bekomen by de Erven van J. LESCAILJE, énz.
Met Privilegie. 1710.
ONder de Tooneelstukken van den Hr. Jean Baptiste Poquelin de Moliere, die uit
					twé én dértig Bly- én Kluchtspélen bestaan, vindt men eenige in proze, óf onrym,
					ter loops opgeslagen, met zulk eene gezwindheid, dat ze somtyds binnen den tyd
					van veertien, én minder dagen gemaakt, én gespeelt wierden.
Een van deeze is le Mariage Forcé, Kluchtspél van een Bedryf, versiert met zangen
					én baletten, aan het fransche hóf in Parys voor den Koning gespeeld op den 29en.
					van Januari, 1664. Dit heeft ons gediend tót het opmaaken van drie bedryven in
					het bewérken van ons Blyspél, dat wy den naam hebben gegeeven van het Gedwongene
					Huuwelyk: want alhoewel Moliere zyne tooneelen in het genoemde spél, vry
					kunstig, én niet zonder oordeel, heeft aan een geschaakelt; nóchtans vereischte
					de gantsche loop der Geschiedenisse meerder tydtrekking dan hy tót het wérk
					gebruikt heeft. Sganarelle, die by ons Rykert is, blyft by hem, van den beginne
					tót het einde wérkelyk op het tooneel. Hier vindt hy ten eersten by ontmoeting
					zynen vriend Jeronimo, dien hy wilde gaan spreeken om met hem, wégens zyn
					voorgenomen huuwelyk, raad te pleegen. Hy heeft op straat een kleen onderhoud
					met zyne bruid, én verändert daar op aanstonds zyn voorneemen van te trouwen.
					Zyn vriend komt op dat oogenblik wéder by hem, én brengt hem antwoord wégens den
					begeerden diamantring. Hier op zéndt Jeronimo hem, onder voorgeeven van geenen
					leedigen tyd te hebben tót het uitleggen van zynen droom, na de twé Filosoofen,
					om raad by hén te haalen. Naa dat hy met de geleerden gesprooken heeft,
					verschynen de twé Heidinnetjes; gelyk in het zévende tooneel zyne bruid met haar
					beminde. Naa wélke onaangenaame ontmoeting, hy, met een opstaand zeil, zynen
					toekomenden schoonvader het huuwelyk gaat afzeggen; die hier op zynen zoon
					zéndt, én Rykert met stókslagen dwingt het huuwelyk te voltrekken; dat hy in het
					laatste tooneel belooft te zullen doen. Hier mede ontknoopt zich het Fransche
					Kluchtspél, waar in de voorvallen altemaal, geheel tégens de waarschynlykheid,
					veel te schielyk op malkanderen vólgen, zonder dat Jeronimo meêr gehoord, of
					gezien wordt.
Om dan al dit proppen der voorvallen op een, die Rykert geenen tyd gunnen om
					zynen adem te scheppen, te gemoet te komen, én dat ’er stófs genoeg is tót het
					opmaaken van een wél geschikt Blyspél, heeft ons goed gedacht het zélve uit te
					breiden, én te schikken in drie bedryven, om het zynen behoorlyken tyd geevende,
					eenen béteren wélstand by te zetten door Rykert meer tyds te gunnen, om zich wel
					te beraaden; én Jeronimo, vólgens de waarschynlykheid, meêrmaalen in ’t wérk
					bréngende, zynen vriend tót de ontknooping van ’t spél toe, te doen verzellen.
					Wy hebben ook twé dienstmaagden daar in gevoegt, die veel licht én opening aan
					de knoop der Geschiedenis geeven.
De vérdere verbéteringen, zonder die hier alle omstandiglyk aan te roeren, zullen
					de kundige liefhebbers, die den réchten eersten druk naazien, zeer ligtelyk
					bespeuren.
Het Muzyk der liedjes van dit, én andere des Kunstgenootschaps Tooneelstukken,
					zal by het hérdrukken van Mr. Andries Péls Méngelzangen, naauwkeurig in alles
					verbétert, én met een Twéde Deel van nooit gedrukte Gezangen vermeerderd,
					eerlang in ’t licht gegeeven worden: én vervólgens alle de vérdere dichtkunstige
					Wérken der Kunstgenooten.
Dit was ons voorneemen, Kunstlievende Leezer, u by deeze verbéterde druk, bekénd
					te maaken; gelyk ook dat in alle de naagebootste bydrukken van Albert Magnus,
					énz. duizenden van grove spél- én drukfeilen gevonden worden, én geheele régels
					op veele plaatsen uitgelaaten zyn.
Het Tooneel verbeelt de huizen van Rykert, Adelaart, én de Filosoofen, die in
					eene, én de zélve buurt staan, in de Haag.
De Geschiedenis van het Blyspél begint voor den middag, én eindigt ’s avonds in
					Zomertyd.
RYKERT, Oud Vryer.
BELIE, Dienstmeid van Rykert.
ADELAART, Vader
KAREL, Beminde
KATRYN, Kamermeid.
KOENHART, Broeder. } van Isabelle.
ISABELLE, Beminde.
JERONIMO, Vriend } van Rykert.
MALFURIUS } Belachchelyke Filosoofen, van Aristotelés, én Pyrrhos
							gevoelen.
NARRÉNIUS } Belachchelyke Filosoofen, van Aristotelés, én Pyrrhos
							gevoelen.
EERSTE } HEIDIN.
TWÉDE } HEIDIN.
Lakei van Adelaart. ..
Het Tooneel verbeelt de huizen van Rykert, Adelaart, én de Filosoofen, die in
						eene, én de zélve buurt staan, in de Haag.
De Geschiedenis van het Blyspél begint voor den middag, én eindigt ’s avonds
						in Zomertyd.
RYKERT, BÉLIE.
NOu zégme eens, Bélie, zit men béf met kant ter deegen?
En is men mantel wel geschikt? hoe staat men hoed?
BÉLIE.
Nét op drie haartjes, fiks én vierkant; al je goed
Zit óf ’et zeuven jaar had in de kas gelégen.
Ja wel, ja wel, wat word je nét!
Te veuren pleeg je naauw te lyen
Dat ik je kleeren veegde: ik stae gelyk verzét!
Zo is ’et Bélie; maar wanneer me gaat uit vryen
Dan krygt men and’re fantazyen.
O kind, jy ziet nóch maar ’t begin!
Ja wel, Sinjeur, doet dat de min?
Ja tóch: de min wérkt wond’re kuuren.
Want sints ik ben verlieft geweest
Ben ik een ander ménsch; ik kan in huis naauw duuren:
’k Was eertyds dof, nu ben ik bly van geest.
En waar ik gaa, óf staa, ik bén zo ingenomen
Met Isabél, dat ik niet als van haar kan droomen;
Dan is ze daar, én dan weêr hier.
’k Bekén, Sinjeur, het is ien aardig dier,
En jy hebt hiel wel uit gekeeken.
Ik gaa zo heen, kind, om heur vader aan te spreeken;
’k Bén heel gerésolveert, al heeft ze niet veel géld,
Ze is jong, én schoon, ik heb men zin op haar gestéld.
Maar dénk je zo ten eersten an te raaken?
Ja; ’k heb heur vaders woord al wég.
Zie, Bélie, lui van myn fatsoen die doen ’er zaaken
Met rype raad, én overlég.
Wis, zou je niet?
RYKERT, aan de deur van Adelaart kloppende.
Hadie.
Ben jy ’et niet, jouw schyven
Die zellen jou wel doen beklyven.
ADELAART, RYKERT, BÉLIE, ter zyen.
ADELAART.
HEer Rykert, wellekom.
Ik kom hier om de zaak
Daar jy van weet, heer; zie ik maak
Geen sermonyen.
Heer, wilt gy niet binnen komen,
Om in meer vryigheid te spreeken?
Maar, men heer,
Zou Jufvrouw Isabél...
Ai wil voor haar niet schroomen;
Treê binnen, én gy zult ligt kunnen zien hoe zeer
Zy u bemint.
WEl dénkt die hanggat nóch te trouwen
Met zulken Juffertje, zo jong, zo vol van bloed!
Hoe zelze hem zen bolletje doen klouwen!
Want neemtze ’em, ’t is sléchts om zen goed.
Wat zél ’t Jan Hén hem nóch beklaagen!
Gants ligters, hoe zél hy ze draagen!
Nou ’t gae daer meê zo ’t wil, wat roert ’et myn, as ik
Sléchts kryg ien déftig bruilóftsstik.
Maar ’k zie Katryn; mit wie is zy zo in heur schik?
O! ’t is de vryer van men miesters uitgeleezen!
Ja vrindschap, had jy maar ien krummeltje verstand,
Hoe ligt wierd jy men miesters luitenant!
Maar zacht! daer zynze, ik gae.
KAREL, KATRYN.
KAtryn, hoe kan het weezen
Dat Isabelle op zulk een vént verslingert is?
Wel zou ze niet? ’t is zéker én gewis.
Hy heeft van ’t liefdekruid, dat haar hem doet beminnen,
En ’t is haar ’s vaders wil; ’k vrees dat je niet zélt winnen
Met al jouw klagten, én gebeên.
Haar klant, ’k wil zeggen haar Galand, zel jy wel blyven,
Zo jy haar leege tyd somtyds wat wilt verdryven;
Maar nimmermeer wordt gy haar man, ô neen.
Ik mag het uur dan wel beklaagen
Dat ik haar ’t eerst heb liefde toegedraagen:
Zy heeft my duizend maal van haar genégenheid
Verzékert; maar ik bén door haar misleid.
’k Zal dan rampzaalig moeten kwynen,
Terwyl zy heelen zal eens anders minnepynen.
Waar blykt het dat zy jou bedroogen heeft?
Zy heeft u niet belooft te trouwen:
En schoon zy ’t had belooft, van u was ’t onbeleeft,
Van haar was ’t dwaas gedaan als zy haar woord zou houwen.
Waarom Katryn?
Wat had gy liever, spreek récht uit,
Dat zy uw liefste was, óf bruid?
Is daar verschil in? ’t een én ’t ander zoude ik wénschen.
Dan bén je niet van dat verstand,
Myn lieve onnozele Galand,
Als hédendaags nu zyn de meeste ménschen.
Ik weet wel dat jy haar, nóch dat zy jou niet dient;
Maar heb je ’er lief? hou my te vriend.
Een klein vereerinkje kan jou de beurs niet krénken;
Ik weet wel dat die niet veel peut’ren lyden kan,
’k Vraag niet na groote, óf veel geschénken;
Maar laat my als een eer’lyk man
Sléchts eens jouw mildheid zien, ’k beloof, ’k zel om je dénken.
Ik vrees gy boert met my, én myn verdriet
Raakt u het hart in ’t minste niet.
Myn heer kon ’t makkelyk zo stellen,
Dat zyn verdriet my ’t hart ligt ook mogt kwellen.
Katryn, ’k beloofje...
Ja myn Heer,
Belooven doet de beurs niet zeer.
Ik bidje, niet te zweeren;
’t Is te allemodisch, ik hou meer van ’t woord verééren.
Al wat ge van my zult begeeren
Dat zult ge hebben; voor ’t begin
Neem deeze ring die ik voor u heb laaten maaken,
En wees my gunstig in myn min.
Dat woord begint myn hart te raaken.
Ik zal zo veel ik kan u helpen over al;
En als ’er iets passeert, ik zal
’t U kénbaar maaken: én wilt gy Mejufvrouw spreeken,
Pas dat ge tot haar Nichts de klók drie uuren zyt,
Daar moet zy weezen. ’k Ben genootzaakt af te breeken,
’k Heb niet een oogenblik meer tyd.
Mejufvrouw zal wel wakker op me kyven,
’k Durf uit ’en huis niet langer blyven.
De deur gaat op, ’t is haar Papa, én Broêr.
Katryn, gaat achter haar vólk om, in huis.
ADELAART, KOENHART.
DAt Rykert van uw zuster Isabél,
Zo minn’lyk wordt onthaalt, geschiedt door myn bevél.
KOENHART.
Verdient die drasbroek dat ze ’em zo zal karesseeren,
En is myn zuster voor dien kwylbab opgevoed?
Gy weet wel hy heeft magtig goed,
Aan géld, en land; ook is ’t een man met eeren.
Dat ’s Jonker Karel ook.
Gy weet niet wat ge zégt.
Heer Karel is een eerlyk knécht;
Hy is van édel bloed, én jong, én wel geschaapen;
Maar zullen we ons aan hem vergaapen?
Zo ’k hem uw zuster gaf, wat zou het zyn? ik kan
Met haar geen huuw’lyks goed, veel minder rykdom geeven;
Ze is weitsch; daarom dient haar geen man,
Dan een die géld heeft om heel ryk’lyk van te leeven.
Zy kóst my meer als duizend guldens ’s jaars;
Al wat ’er modens komt, óf raars,
Dat koopt ze, én moet ik ’t niet betaalen?
Hoe is dat voor my aan te haalen?
Dat kan niet op myn rénten staan;
En waar kreeg ik het géld van daan?
Het land geeft weinig, én wat ’s in den Haag te winnen?
Men kan geen koopmanschap als te Amsterdam beginnen.
’k Zou liever leeven op krediet
Zo lang ik kon, óf ik ’t betaalde, óf niet,
Dan zulk een schand doen aan ’t geslacht, én lyen
Dat myne dóchter zich liet vryen
Van iemand die niet édel is; een bloed
Zo kanaaljeus, niet Ad’lyk opgevoed.
Wat geeft een Edelman na ’t goed?
Zie, Koenhart, al uw’ raazen, al uw tieren
Zal tóch niet baaten; hebt gy édele manieren
Zo toon die, én zyt my gehoorzaam, vólg uw plicht,
Of ga vry voor altyd uit myn gezicht.
Geen grooter plaag als arm te weezen, én hovaardig.
Wilt gy het zyn? ik ly ’t; die ’t zyn wil is het waardig.
Of meent ge dat ons huis wordt door deeze écht ontéért,
Gy komt eerst uit het véld, ’k ly dat ge ’er wéderkeert,
En door een braave daad die onéér repareert:
Want zie, ’k ben ruim zo zeer met u, als haar verleegen.
Zoek uw’ fortuin; het is onaad’lyk met den dégen
Te lanterfanten; spreek my niet een woord meer tégen:
Want ik ben de oorzaak zélf dat hy haar heeft gevryd,
En ’k raak haar heel gelukkig kwyt.
Ik sturf van schaamte zo het huuwelyk bleef steeken.
Wat zouden ’er de lieden niet van spreeken,
Die weeten dat hy hier in huis aksés
Gehad heeft, wel een maal vyf zés.
Is ’t zo geschaapen, zal ik my gewillig voegen
Om vader heel te vergenoegen.
Wel, toon u dan gehoorzaam als een zoon,
Ik zal als vader, ook wel zórgen dat geen hoon
Aan ons geslacht geschied: daar komt hy, draag u wys’lyk,
My zal ’t zeer lief zyn, u zeer prys’lyk.
RYKERT, ISABELLE, ADELAART, KOENHART.
ONs huuwelyk is klaar, men heer; ’k heb weinig tyd
Mejufvrouw Isabél met jouw verlóf gevryd,
En kryg zo ’t jawoord.
Ja heer Vader, om te toonen
Dat my uw keur behaagt, én om myn heer te loonen
Voor zyne liefde, gaf ik hem zo straks het woord.
Gy hebt gedaan gelyk ’t behoort.
Dewyl ’t myn heer zo stark verzócht, heb ik geen réden
Hem af te slaan; ’k betrouwme op zyne genégenhéden.
Je ziet de vreugde uit myn gezicht
Myn heer, én ik ben jou veur deeze gunst verpligt!
Ik wénsch u veel geluk.
Ik wénsch u van gelyken.
En zal als broeder u myn vriendschap steeds doen blyken.
Heer Rykert, die ik reeds als voor myn schoonzoon hou,
Wyl gy myn dóchter hebt tot uwe bruid verkooren,
Eer dat wy komen tót de trouw,
Zal ik, om alles naar behooren
Te doen, myn vrinden t’ avond hier
Verzoeken, én gy kunt ’er de uwe meê doen komen
Zo ’t u belieft.
Wel, wel, doe dat op jouw manier.
Nou Bruidje, ik gaa; al wat je maar zult droomen
Dat zél je hebben.
Ei vergeet het groot karkant
Niet aan de paerelsnoer, én laat de diamant
In zilver leggen. Ik hou niet van veel juweelen
Als zy maar groot, én nét zyn, én wel speelen.
Wel, Bruidje, daar zal niet aan scheelen.
Vaar wel myn zoon.
Vaar wel, myn Bruidegom.
’k Wénsch jou goeden dag.
RYKERT, alleen.
’k BEn stom
Van blydschap! Wie had dat ooit durven dénken,
Schoon my heer Adelaart zyn dóchter wel wou schenken,
Dat zulk een Juffertje my voort
Heur hart zou geeven, én heur woord?
Ja wel, ja wel, ja wel, hoe kén ik me bedwingen
Van vreugd? de Bruigom in zo korten tyd te zyn,
Daar andere van minnepyn
Veel jaaren kwynen! ’t Zyn onmeugelyke dingen,
Die nu gebeuren! Gét! hoe zel Jeronimo
Staan kyken als hy ’t hoort? maar ho!
Ik zie hem daar; wel, wie zou droomen
Dat hy zo wel te pas zou komen?
RYKERT, JERONIMO.
TEr goeder uur, myn heer; ik had juist veurgenoomen
Zo straks naar uwent toe te gaan.
Myn heer mag ik de réden weeten?
Het was om eenige sekreeten
U te openbaaren, én jouw oordeel te verstaan.
Ik bén bereid, én bly dat wy malkand’ren vinden;
Gy zyt een van myn beste vrinden,
Spreek vry, hier hoort ons niemand niet.
Maar ’t is een zaak daar veel is aan geleegen,
En daar ik my volkomen, én ter dégen
Graag met myn vrienden op beried.
Ik luister met aandagtige ooren.
Spreek vrylyk uit, myn heer, het is
My eer dat gy my die geheimenis
Vertrouwt; én ik verlang te hooren...
Maar eer ik verder ga, myn heer, hoor toe:
Op dat ik geen vergeefsche vraagen doe,
Verzoek ik vriend’lyk dat je my niet wilt flatteeren;
Maar zeggen zo je ’t meent.
Wel, is dat uw begeeren,
Hoor toe: daar is geen grooter kwaad
Myn heer, naar dat my dunkt, als ménschen
Die veinzen.
Kyk, daarom zou ik wel wénschen
Dat je openhartig waart in ’t geeven van jouw raad.
Wel hoor, beloofje dan met eeden
Dat jy me raaden zult in alle opréchtighéden?
’k Belooft u by myn woord, ’t bestaat ook wel in réden.
’k Verzoek ook datje me in jouw antwoord niet misleid.
Vrees daar niet voor, ’k heb ’t u gezeit.
Wél hoor, zie, dit zyn myn sekreeten,
Ik wilde gaerne van jou weeten
Of ik ook wel zou doen te trouwen?
Trouwen? gy?
Wel ja, ik zélf. Nou zég me eens onbeschroomd, én vry
Het geen ’er jou van dunkt.
Gy moet my eerst verklaaren
Hoe oud gy zyt, dat is te zeggen hoe veel jaaren
Gy hebt.
Dat weet ik zéker niet;
Maar ’k bén gezond én wel te pas, gelyk je ziet.
Wel kun je ’t daar, óf daar omtrént niet weeten?
O neen, het is my glad vergeeten.
Hoe oud waart gy toen wy eerst vrindschap maakten?
’k Was
Toen twintig jaaren; maar hoe komt dat hier te pas?
En naa wat tyd zyt gy uit Engeland gekomen?
Naa zéven jaaren.
En uit Romen?
Naa acht jaar.
En daar na, uit Vrankryk?
Naa ruim vyf