floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Doch ick heb in mijn selfs een wonder vreemt vermoen:
Dat wiet gheen macht en gheeft het qualijck macht kan kryghen,
Maer het hier anders blijckt, daerom soo moet ick swyghen.
Waer Cupid' in mijn macht 'kvernielde hem terstont,
'Ktrat hem onder mijn voet eer ick mee waer ghewont:
Doch dat kan ick niet doen, dies moet ick zijn te vreden,
En laten 'tblinde-wicht voort volghen zijne treden.
Want hy past nerghens op, hy gaet zijn eyghen ganck,
Brenght d'een voor, en dander na, onder zijn bedwanck.
Sitolus uyt met Antetus.
Wat vreemder ongheluck kan ons den tijdt voortbrenghen?
Een ongheluck al te swaer d'welck Creon moet ghehengen:
Fortuyn ons teghen drayt meer als het oyt oock dee.
Wat isser dan gheschiet? ick bids u seght my mee
Hoe? Rijster meerder quel als immers was te voren?
Helaes een quel te swaer! seer droeffelijck om hooren.
Maer is het doch gheschiet? Erghens by dit kasteel?
Aen Coninck Creons zy, valt (laes!) dit harde deel.
Aen Creon? Wat ist doch? Wat is hem overkomen?
Alleen hy d'oorsaeck is daert al is uyt ghekomen.
Maer wat is het? seght ons? helpt ons doch uyt den droom.
Sy zijn nu beyde doot door Creon (te onvroom)
Ach Goden: wie zijn sy die nu zijn overleden?
Maer Hemon ist (helaes!) en Antigone mede
Hoe? Hemon, wel waerom heeft hy hem selfs ghedoot?
Om dat zijn Vader hem het houwelijck verboot,
En oock om Antigoon door liefde die hem quelde.
En dat zijn Vader haer soo strengh ghevangen stelden.
Antetus.
Die liefd' tot Antigoon heeft die alleen verweckt,
En Creons tyranni hier mee tot voordeel streckt.
Want hy en wilde niet dat Hemon haer sou trouwen:
Maer ginck haer (als ghy weet) soo vast ghesloten houwen,
Ia wilde dat sy daer haer leven eynden sou.
Maer Hemon was die niet met haer in ondertrou?
Ach jae, daerom ist dat hy hem selfs nam het leven.
En heeft hy soo hem selfs inden doot gaen begheven?
Vridies uyt.
Siet hier komt Vridies int aenschijn seer bedroeft.
Vridies.
O Thebes stadt mijn vrient, mijn ganck die was vertoeft,
Van die Goddinnens dienst door een schrick'lijck gheruchte,
Soo dat ick in mijn selfs kan rapen gheen ghenuchten.
Int uytgaen van't Casteel, quam my 'tgherucht ter oor,
Soo 'k Pallas de Goddin dienst had gheleyt te voor.
En komend' op de straet, schricklijcker ick noch hoorden,
Van het gemeene volck met klaeghelijcke woorden:
Van een waerschouwingh groot vant Conincklijck Palleys,
D'welck brocht helacy! doen een trillingh op mijn vleys.
Dat ick daer henen viel, gh'lijck als een doode mensche
Maer doen ick weer bequaem, soo was laes! al mijn wensche
Om weten wat Fortuyn, datter in't Hof mocht weesen,
Mijn borst die slaet, mijn hert dat trilt, t'bloet is in vreesen.
Het kout sweet breeckt my uyt, mijn lichaem heeft geen cracht,
Mijn beenen die sijn slap, de leen verliesen macht
Door een vermoen te quaet dat my van dese morghen
Is overcomen laes! vol hondert duysen sorghen.
Want den Roof-vogel heeft ghevloghen over 't Hof,
Vol suchtingh en gequel vol tieren al te grof.
Noch heb ick meer ghesien, door schemeringh mijns ooghen,
Wel duysent streepen bloet, over ons bed ghetoghen.
En over ons kleeren mee, waer op ick heb ghedocht,
En al te vreemt vermoen in mijn sinnen ghebrocht.
Doch ginder sien ick dry, die sullen't my wel segghen,
Al de verborghentheyt, die daer verborghen legghen.
Vrienden ick bids seght my wat datter is gheschiet,
Dat al 'tghemeene volck dus treurichlijck nu siet.
Ick bids u seght het my, soo ick het doch mach weeten.
Me Vrou het zijn voorwaer laes! al te swaer secreeten:
Maer ick sal't segghen u, om dat ghy't weeten sout,
Het recht bescheyt daer van, d'welck men verborghen hout.
V Hemon die is die doodt, enAntigoon oock mede,
Ach! Hemon is die doodt, soo leef ick vol onvreede.
Waer is mijn eyghen hert? waer hebt ghy hem ghesien?
By de ghevanghen Poort,
So sal ick derwaerts vlien.
Waer of zy heenen loopt, ontroerich in haer selven,
Iae had zy maer de macht, zy zou haer selfs bedelven.
Want zy is zeer verbaest, uytsinnich loopt zy heen.
Ach! laet ons nu te saem, haer haestich na gaen treen:
Want door een raserny mocht zy haer selven dooden.
Wel laet ons het doch doen, want het is wel van nooden.
Ick ben zeer wel te vreen, maer siet Creon comt aen,
Met een verbaest ghesicht, 'tschijnt hy't me heeft verstaen.
O wreed' toeschickingh quaet, o wreede avontueren,
Die 'k in mijn Ouderdom helacy! moet besueren.
O straf waerdighe saeck, o wreedelijck bestaen,
Want ick de oorsaeck ben van 'tgheen hier is gedaen,
Door mijn ghebodt te strengh, te strengh laes! om verdraegen,
Ick beulle van mijn bloet, d'welck d'Hemel sal beclaeghen.
Doen ick aen Polenies mijn wille had betoont,
En oock an Antigoon, d'welck niet en wert verschoont.
Want om haer Caritaet, deed' ick haer lacy vanghen,
Waerom dat zy haer zelfs, soo deerlijck ginck verhanghen.
En oock mijn zoon helaes! door liefd' hem heeft ghedoot,
Door reyne liefd' alleen quam hy in dese noodt:
Door liefd' en Tiranny die ick hem ginck betoonen,
Soo dat zijn quaede daet, door my is te verschoonen.
Ick selfs de oorsaeck ben van dese doon alleen,
Dus roept hun bloet oock wraeck, op my met groote reen.
Want had ick Antigoon om zijn wil vry ghelaeten,
So hadd' ick dese twee, hun leven konnen baeten.
Maer laes! 't is nu te laet, 't is nu te laet bedacht,
Het is nu al gheschiet, het is nu al volbracht.
‘Te laet gh'u schult bekent, u klaeghen gaet verlooren,
Te laet is het bedocht, te laet ghy u laet hooren.
Van 'tgheen 'twelck is ghedaen, den raet ghenomen is,
En dickwils ghedaen werck, wilde men voor ghewis
Dat het noch waer te doen, en dat kan vaeck niet beuren.’
Helaes! dat weet ick wel, dat doet my mede treuren.
Ong'neeslijck is mijn quel: ong'neeslijck is mijn rou,
Die ick nu draegen moet, in mijn Ouderdom nou.
O Conings Hof beschreyt, van Moorden die hier comen,
Nu dag'lijcks meer en meer, waer voor men wel mach schroomen.
Hoe kander meerder ramp, my komen nu ter oor,
Als nu Fortuna brenght seer klaerelijcke voor?
De Coningin is doot, zy heeft haer zelfs doorsteecken,
Het bloet loopt uyt haer borst, gh'lijck waeter uyt de beecken.
De Camer is bedeckt, rontom vant Eedel bloet.
O schrickelijck ghehoor: o schrickelijck ghemoet.
O Achton al te wreet, o helle vol ontrouwe,
O Cerberes doet op. laet my nu by mijn Vrouwe.
Waer blijft ghy Duyvels nu, dat ghy my niet verscheurt,
Om dat ick d'oorsaeck ben van 'tgheen hier is ghebeurt?
O ongeluckich huys vol droefheyt en misval,
O ongeluckich volck, hier binnen dese wal.
En ick ong'luckich mensch, dat oyt ick ben ghebooren,
O ongeluckx toeval seer claeghelijck om hooren.
Mijn Vredice doodt? mijn hert dat splijt in twee,
Dat ick de oorsaeck ben van dit te droeve wee.
Door my heeft Antigoon de doodt moeten besueren,
En Hemon oock door haer, de doodt ginck avontueren.
En Vredies om hem, soo dat ick ben alleen,
D'oorsaeck van al dit quaet vol quelle en gheween.
Ha! Vredies mijn hert, mijn ziel, mijn vreucht, mijn leven,
Ach! dat ick u helaes! soo schielijck moet begheven.
Mijn Vredice doodt, ick kant vergeeten niet,
't Schijnt dat dit rif nu splijt van hertseer en verdriet.
Comt wijst my waer zy is, comt ras en wilt niet // wachten,
En haest u niet te zeer, na sulckes wilt // niet // trachten.
Ghy sultse sien te haest, de droevelijcke moort,
Een moort helaes! te groot, te vooren noyt ghehoort
ô Goôn, waerom hebt ghy dees moort nu toegelaten?
mach u mijn quelle nu tot eenich voordeel baeten?
Can dit u helpen yet, dat ick dus treuren moet?
Of neemt ghy tot een wraeck 'tgheen ghy my lyden doet?
Ach! neemt mijn leven me, ick wil ghewillich sterven,
Om dese wreede daet wil ick het leven derven.
Helpt my doch aen een kant, elck uur is my een dach,
Elck dach is my een Iaer dat ick dus met geclach
Moet leven vol verdriet. Alecto wilt nu comen,
Scheurt ras dit boose lijf, in stucken sonder schroomen:
Of haelt my maer van hier, dat ick niet meer en zie
Apollos held're schijn, doet eens dat ick gebie.
Laet dit nu sijn den dagh, den dagh voor my te scheyden,
Helpt my in Ach'rons-poel, o Pluto sonder beyden.
Gheeft u ghedacht wat goets, stelt dit doch uyt u zin,
Ach! dat en can niet zijn: het is ghewortelt in.
Het is te vast in't hert: om lichtlijck te vergeeten
Mijn Nicht: kint, en Vrouw', soo haest hier neer gesmeeten:
Hoe? soud' ick dit soo ras gaen stellen uyt mijn hert?
Ach! neen: ten kan niet zijn, zy zijnder in verwert.
En zullen blyven staech, soo langh als ick sal leven,
Dan ick hoop dat ick zal mijn leven haest begeven,
Want waer dat ick sal gaen, ghestadich sal ick sien,
Haer gheesten alle dry seer naerlijck voor mijn vlien:
Die t'allen tyden wraeck van my sullen begeeren,
Over al waer ick gae, of waer ick my sal keeren.
En vreest voor sulckes niet, want het sal soo niet zijn.
Sijn herte is vol angst, vol vrees, vol quel en pijn.
Doch 't is nu soo geschiet, gheen mensch en kander teghen,
Daerom O Princen al laet dit u hert beweghen:
Dat ghy niemant voor goet, gaet geven quaden loon
Ghelijck ick heb gedaen, d'welck schent mijn eer en Croon.
Oock Nicht, zoon, en Vrouw, moet ick daer door verliesen.
Ay! wilt voor dit gedacht (ick bids) een ander kiesen.
Doch o Iupijn gheeft my, dat ick hun volghen mach,
Om maken soo een eyndt, van al dit droef geclach.
Elck spieghel hem hier aen, t'sy Princen ofte Heeren:
Dat zy voor goede werck, gheen quaet en gaet vereeren.
HIer aen ghI hooren kont, o EeDel BorgerI,
Overgheset, ende Gherijmt, door VVillem de Baudous.
Leert in tijdts.
Menzikoff
Nicolaas Simon van Winter en Lucretia Wilhelmina van Merken:
						Tooneelpoëzy. Deel 2. Amsterdam: Pieter Johannes Uylenbroek, 1786.
Alexis Fedorowits
Bazilius
Gustaaf Biron
Eudoxe
Alexander Menzikoff
Menzikoff.
Voorbericht.
Onder de menigvuldige stand- en staatsverwisselingen, die het menschdom in 't
					gemeen, en sommige stervelingen in 't byzonder, in dit leven treffen, heeft de
					eerste staatsdienaar van Czaar Peter, den eersten, zodanig een lot ondervonden
					als aan weinigen ten deele valt. Menzikoff in Siberiën te vinden, trof myn'
					geest zo geweldig, dat ik, zynen toestand gestadig voor myne gedachten hebbende,
					besloot myne denkbeelden bot te vieren, en te waagen om hem naast Monzongo te
					stellen: weinig dacht ik, toen ik Monzongo, myn eenig tooneelstuk, gemaakt had,
					dat my, twintig jaaren daarna, een stof zou voorkomen, die my daartoe zou kunnen
					doen besluiten. Ik durf my niet vleien dat myne aandoeningen, onder het
					saamenstellen van Menzikoff ondervonden, my borg genoeg kunnen zyn voor zulk
					eenen algemeenen goeden uitslag als myn' Monzongo te beurte gevallen is; dan hoe
					dit zyn mooge, myne klimmende jaaren verzekeren my, dat dit myn laatste
					dichterlyke arbeid zyn zal, dien ik myne deugd- en dichtlievende landgenooten
					zal aanbieden.
Alexander Menzikoff.
Iwan, Zoon } van Menzikoff.
Eudoxe, Dochter } van Menzikoff.
Gustaaf Biron, onder den naam van Constantyn.
Alexis Fedorowits, voorheen Luitenant van Menzikoff.
Natalia, Voedster van Eudoxe.
Bazilius, Vertrouweling van Constantyn.
Zwygenden.
Gevolg van Alexis.
Eenige Slaaven van Menzikoff en Biron.
Het TOONEEL is in SIBERIËN, in de woesteny van Jacoutska, naby Berozow.
Het eerste bedryf speelt in een woest landschap; de overigen in een bosch, by het
					huis van Menzikoff.
Myn waarde Kinders! smaakt een ongestoord geluk!
Het tooneel verbeeld een woest bergachtig landschap, met eenige boomen op den
					voorgrond, by welken, aan de eene zyde, een steenhoop is opgericht.
Menzikoff,
alleen;
in het gewaad van een' landman, zynde een py van grof bruin laken,
							hebbende een muts met een' bonten rand op het hoofd, en een' stok in de
							hand, op welken hy van tyd tot tyd leent; langzaam optreedende.
Het licht verdryft in 't eind' het maandenduurend duister:
De zon verspreid haar' glans met nieuwherbooren luister,
En geeft het leven weêr aan deze woesteny;
Maar, wie zy troost verleen', 't word nimmer dag voor my.
Myn kwynend hart, verteerd door 't woên der wreedste rampen,
Waarmede ooit sterveling op aarde had te kampen,
Word eindloos, 't zy dit oord een' langen dag geniet'
Of by het maanlicht kwyn', gefolterd door verdriet.
ô Gade, in blyder tyd myn troost en welbehaagen,
Op reis bezweeken door 't gewigt van onze plaagen!
Hoe zwaar me uw sterflot viel, gy wierd voor 't minst bevryd
Van al de elende, die uw troostloos maagschap lyd.
En gy, myn Dochter! gy, wie zich myn hoop dorst vleien
Dat Ruslands Troonmonarch ten zetel zou geleiên!
Gy, die alreede alom begroet wierd als Vorstin,
En, sints Ryksballing, als de onwaardigste Slaavin
Veroordeeld waart met ons hier deerlyk om te zwerven!
Van hoe veel jammers zyt ge ontslaagen door uw sterven!
Gelukkig hy, wien 't graf een stille schuilplaats bied!
Hy treed naar den steenhoop.
Slaap vreedzaam, dierbaar Pand! 'k benyde uw rust u niet,
Schoon ik, zo lang ik leef, uw sterflot zal beweenen:
Een wenschelyke dood zal ons welhaast herëenen.
Door hartewee verteerd, door droefheid afgeleefd,
Gevoel ik dag aan dag dat my de kracht begeeft.
Maar ach! Eudoxes lot en dat van haaren Broeder...
ô Denkbeeld, dat my moord! ... ô Hemel! wees hun hoeder! ...
Tot welk een onheil heeft de staatzucht my gebragt!
Ach! had ik nooit naar eer, nooit naar bewint getracht;
My met den stand vernoegd, waarin ik wierd gebooren;
Myn huis noch my waare ooit dit ongeval beschooren!
Hy knielt met moeite by den steenhoop.
ô Ziel van 't waardig Pand, dat in deez' grafkuil rust!
Is u nog iets van de aarde en van ons lot bewust,
Smeek dan den Hemel om een einde aan myne elenden,
En dat hy 't onheil van myn troostloos kroost will' wenden.
Menzikoff, Iwan.
Iwan,
in het opkomen.
Myn dierbre Vader by myn Zusters graf geknield;
Ten prooie aan al den rouw, die hem en ons ontzielt!
Wat schouwtooneel! Helaas! hy weent. Best dat ik nader',
Eer hy door droefheid sterv'.
Hy knielt by Menzikoff.
Myn teêrgeliefde Vader!
opziende.
Myn Zoon!
Iwan.
Verlaat een plaats, die uw verdriet vergroot.
Uw ziel beweent met recht Elizes vroege dood;
Dan ach! wat zal het zyn zo u de smart doet sneeven!
Denk om de Kindren, die u ovrig zyn gebleeven.
Duld dat uw Zoon u trooste, en opbeure uit het stof.
Hy richt hem op.
Uw ouderlievend hart verdient den hoogsten lof;
Doch kan ik ooit dit graf beschouwen zonder traanen?
Zich grafwaart wendende.
Elize! is dit de weg, dien ik u dacht te baanen,
Toen Peter u beminde en naar uw huwlyk dong;
Toen Ruslands maagdenrei uw deugd ter eere zong;
Toen alles vaardig scheen u als Vorstin te groeten?
Bedrieglyk schyngeluk, dat gy te duur moest boeten!
Tegen Iwan.
Wat bleef haar ovrig van den glans en heerlykheid,
Waarmede ik te onbedacht haar zinnen had gevleid?
Een wreede ballingschap in barre wildernissen,
Waarin zy niet alleen en troon en kroon moest missen,
Maar huis en vaderland, en kleeding en gemak;
En, maanden achter een, zelfs schuilplaats onder 't dak,
Terwyl zy, nevens ons, gedrukt wierd door elenden,
Waarvan we in blyder tyd den blooten naam niet kenden;
Tot zy in 't eind' bezweek door 't woeden van 't verdriet.
Op het graf wyzende.
Zie daar, zie daar, helaas! all' wat haar overschiet.
Deze akelige plaats verleent den rouw slechts krachten;
Elizes blyde ziel hoort niets van onze klagten.
Toon, smeek ik, met uzelv' toch meerder deerenis;
Vergeet, zo veel gy kunt, het geen geleeden is:
Gy hebt geen nieuwe stof tot grooter smart van nooden.
'k Beween de levenden nog sterker dan de dooden.
Myn eigen ongeluk waar' my geen traanen waard',
Zo door uw beider lot myn druk niet wierd verzwaard.
Ik nader, ik gevoel 't, het einde van myn lyden;
De dood zal my eerlang van myne elend' bevryden;
Waartoe u zulks ontveinsd? Bereid u tot dien slag,
En troost Eudoxes hart, zo troosten helpen mag;
Myn tedre voorzorg kan noch u noch haar meer baaten;
Myn Zoon, ik zal welhaast u beiden achterlaaten.
De Hemel hoede ons voor den ramp, dien gy voorspelt!
Ach! is uw moed geheel door 't onheil neêrgeveld?
Gy waart, tot aan dit uur, groothartig, onbezweeken.
Het is geen wanhoop, 't is gevoel dat my doet spreeken.
Ik heb gelegenheid gewenscht tot dit bericht.
Uw Zusters dierbaar lyk, dat hier begraaven ligt,
Deed in dit oogenblik my met meer krachts beseffen
Hoe onvoorzien die slag u beiden stond te treffen.
Elizes droeve dood toont dit, helaas! te klaar;
Wanneer ik sterf, myn Zoon, begraaf my nevens haar.
De Hemel keer' dien ramp, en rekke uw dierbre dagen!
Dan geeft Siberië ons voortaan geen stof tot klaagen.
Uw trouwe voorzorg heeft den hoogsten nood geweerd,
Sints ge aan ons klein gezin den landbouw hebt geleerd:
Hun onvermoeide vlyt doet onzen voorraad groeien;
De lammrenkudde tiert, de frissche runders loeien
Langs vlakten, waar welëer noch gras noch lover stond;
Het akelig gebrek verdwynt van onzen grond.
Gelukkig, zo men hier, in eenzaamheid gezeten,
Den hoofschen jammerpoel voor eeuwig kon vergeeten!
Gy maalt dit bar gewest thans van de beste zy'.
Siberië is en blyft een naare woesteny:
De bosschen zyn vervuld met ongetemde dieren;
De lange en bange nacht, waarin de stormen gieren,
Vergroot den schrik van dit in sneeuw begraaven oord;
Het land, door ons bebouwd, brengt schaars ons voedzel voort.
Welk een verschil, helaas! by 't heil van vroeger jaaren!
Nog strekte 't ons ten troost, indien hier menschen waaren;
Doch buiten Constantyn, die zich, in 't somber woud,
Met zyn gering gezin niet verr' van hier onthoud,
En uit weldaadigheid somtyds ons komt bezoeken,
Genaakt geen sterveling deze onbewoonde hoeken.
Dit is 't misschien, dat my dit oord verdraaglyk maakt.
Ik gruw van 't menschdom, dat van woede en afgunst blaakt:
'k Zie in elk' sterveling een' booswicht en verraader;
Bewerker van 't bederf van ons en onzen Vader.
Wat heeft hun snoodheid ons al ongevals bereid!
Met welk een laagheid heeft hun list ons niet gevleid!
Elk offerde ons zyn' dienst, zyn goedren, ja zyn leven;
En naauw' heeft ons 't geluk en 's Vorsten gunst begeeven,
Of elk keert ons den nek, bejegent ons met smaad,
En geeft om stryd ons blyk van langverkropten haat.
Ik wenschte in dit gewest geen sterfling ooit te aanschouwen.
Deze onbedachte wensch kon mooglyk u berouwen.
Uw ziel, myn Iwan! is verbitterd door 't verdriet.
Stel op dezelfde lyst het gantsche menschdom niet.
Daar zyn 'er, ik beken 't, die snood den veinsäart speelen,
Maar ook getrouwen, die in 's naasten onheil deelen.
'k Heb dikwerf my beklaagd, dat ik, te sterk verknocht
Aan 't heil dat ik bejoeg, geen vrienden heb gezocht.
Geef my geloof, myn Zoon; doe met myn dwaaling voordeel;
Besmet uw vroomheid niet door een partydig oordeel.
Leg waarde op 't schoon der deugd, wanneer gy de ondeugd vloekt.
De braave Constantyn, die sterk uw vriendschap zoekt,
Wiens edelmoedigheid met reden my verwondert,
Verdient voor 't minst door u te worden uitgezonderd.
Hy toont zich tegen ons gedienstig en beleefd,
En schynt de lofspraak waard', die hem uw goedheid geeft;
Maar doet hem 't zelfbelang niet naar myn vriendschap trachten,
En zou hy voor zyn' dienst geen ander loon verwachten?
Wat loon wacht hy van ons, daar ons de tegenspoed...?
Eudoxe is in zyn oog een onwaardeerbaar goed.
'k Heb meer dan eens zyn liefde in zyn gezicht geleezen,
Hoe loos hy die verbergt.
Mogt zy de zyne wezen!
Wat hoor ik! Kan het zyn! Veelligt beproeft gy my.
Eudoxe eens ballings gaê!
Wy zyn 't zo wel als hy.
Herdenk de waardigheid waartoe gy wierd verheven.
Kan ik in dezen staat haar beter weêrhelft geeven?
Denkt gy, dat eenig mensch voortaan haar minnen zal;
Zich huwen aan een huis, gezonken door zyn' val?
De Grooten, die welëer naar haar bezitting trachtten,
Zyn met het wuft geluk veranderd van gedachten.
Men acht het ongeval besmetlyk op deze aard'.
Die snoode weiflaars zyn Eudoxes hand onwaard'.
'k Veracht de dwaazen, die verdienste in hutten schuwen.
Maar wat beweegt u toch, om thans haar uit te huwen?
Waar is zy veiliger dan in dees wildernis,
Zo lang haar Vader of haar Broeder by haar is?
Vertrouw myn woord, myn Zoon, myn leven loopt ten ende;
En 't zou in 't uiterste uur my troosten in de elende,
Indien myn hand Eudoxe aan een' Gemaal verbond,
Waarin ze een' toeverlaat, en gy een' Broeder vond.
Verbeeld ge u 't geen gy zoekt in Constantyn te vinden?
Hy durft ten minsten aan rampzaalgen zich verbinden;
En, balling nevens ons, heeft hy, in laater tyd,
Hoe zich het lot ook wend', geen reden tot verwyt.
Ik zorg dat dit ontwerp ons onheil zal voltrekken,
En aan ons zinkend huis tot grooter schande strekken.
Hy heelt ons wie hy is, en hoe hy herwaart kwam.
't Is mooglyk dat hy sproot uit een' verachten stam.
De deugd verheft den mensch, al wierd hy laag gebooren.
Ikzelf, myn Zoon, (ik heb u meermaal zulks doen hooren,)
Ben in geringen staat geteeld en opgevoed.
De waare grootheid hangt niet af van aadlyk bloed.
Zo Constantyn, als wy, zich door gevloekte treeken
Van valsche vrienden zag gedoemd naar deze streeken,
Ik deed dit oogenblik vervolgde vroomheid recht;
Doch ligt wierd hem die straf om misdaên opgelegd.
Wie weet wat hy misdreef; hy lyd misschien rechtvaardig;
En, zo hy schuldig is, is hy Eudoxe onwaardig.
Verban uwe achterdocht; de braave Constantyn,
Wat hem ook herwaart bragt, kan nimmer schuldig zyn.
't Is veiligst, wie hy is ten minsten uit te vinden,
Eer wy hem, te onbedacht, aan onzen stam verbinden.
Een onbezoedeld hart is all' wat ik begeer.
Zo hy Eudoxe mint, weet zy welligt iets meer.
Indien hy durft bestaan zyn trouw haar op te draagen,
Heeft zy ten minsten recht hem naar zyn' staat te vraagen.
Zy zoekt ons hier naar 't schynt. Men toets' haar met beleid.
Menzikoff, Iwan; Eudoxe, in eene droefgeestige houding opkomende.
haar minzaam te gemoet treedende.
Eudoxe, nadert ge ons dus peinzende en beschreid?
Eudoxe,
hem met tederheid aanziende.
tegen Eudoxe.
Schep moed, myn Kind! laat eindlyk af van weenen.
haar' Vader de hand kussende.
Kan iets op aard' voortaan my stof tot troost verleenen,
Daar ik met wanhoop zie hoe gy vervallen zyt?
Myn hart voorzegt het my, wy beiden zyn u kwyt.
Myn Vader, kan uw Kroost uw sterfuur overleeven?
En, zo die zwaare ramp myn' Broeder 't eerst doet sneeven,
Dan zwerf ik troosteloos in deze woesteny;
Een naar verblyf des doods; ach! te akelig voor my!
Vertrouw op 's Hemels zorg, en die van uwen Broeder.
Eudoxe.
Waar zal ik veilig zyn, beroofd van hulp en hoeder?
De dood is al de troost, waarnaar myn ziel verlangt.
Denk dat ons sterflot niet aan onze keuze hangt.
Tracht met gelaatenheid uw ongeval te draagen;
Uw moed, myn Kindren, zal den mynen onderschraagen.
'k Heb moeds genoeg, zo lang myn Vader by ons is.
Haar' Vader omhelzende.
Ach! zo ik hoopen kon op uw behoudenis,
Dan wierd dees woesteny een lusthof in myne oogen.
zyne Dochter omarmende, en de hand aan zyn' Zoon reikende.
Ik weet wat ouderliefde en kindermin vermoogen.
Uw beider trouw voor my heeft myne elend' verzacht,
En veel tot stelping van myn hartwond' toegebragt.
't Is 't minst van onzen pligt u onze trouw te toonen.
Tegen Eudoxe.
Myn waarde Eudoxe, kunt ge een gulle vraag verschoonen,
De vraag eens Broeders, die uw ongeval beklaagt,
En voor uw welzyn waakt?
Vraag all' wat u behaagt.
Gy zaagt de vleiers, die, door eigenbaat gedreeven,
Eens dongen naar uw hand, u in het leed begeeven;
Ligt wierd u eedler hart bewaard in dees woestyn.
Na een weinig stilzwygens.
Ontzeg me uw antwoord niet.
Bedoelt gy Constantyn?
Verberg ons niets, myn Kind, het kon tot voordeel strekken.
En mooglyk tot verdriet. Wat baat u dit te ontdekken?
Gy zaagt van 't oogenblik, waarin ik herwaart kwam,
Met hoe veel drifts hy deel in onzen toestand nam.
En heeft hy om uw hand nooit aanzoek durven waagen?
Gy zwygt en bloost, Eudoxe!
Ik heb hem afgeslaagen.
Kan ik, in dezen staat, ooit denken aan een' echt?
Doch schoon hem alle hoop op weêrmin is ontzegd,
Hy houd standvastig aan.
Deed hy u nimmer hooren
Hoe zyn geslachtnaam is, of waar hy wierd gebooren;
Wanneer, of om wat reên, hy herwaart wierd gedoemd?
Hy heeft my nooit zyn' naam of vaderland genoemd,
Noch zich van 't lot beklaagd dat hy, als wy, moet draagen;
Doch 't schynt dat hy zich vleit met hoop op blyder dagen.
Weet gy niets meer?
Hy heeft my verder niets ontdekt.
Het is niet zonder reên dat hy myne aandacht trekt.
Hy heeft tot ons behoud zich als een vriend gekweeten.
'k Wensch, (ik ontken zulks niet,) iets meer van hem te weeten;
Eudoxe, vind gy ooit daartoe gelegenheid....
Misschien vond hy daardoor zich in zyn hoop gevleid:
Men doet geen onderzoek naar hen die wy verachten.
Ik waag door dezen stap te veel, naar myn gedachten.
Indien de jongling aan geen misdaên schuldig is,
Verdient zyn trouw voor ons oprechte erkentenis.
En zo hy schuldig waar'?