floriandebaene/DutchDraCor4ML huggingface dataset:
Je weet wél dat ik nimmer plag
Te wérken op een Heil’ge dag.
Jy reutelt staâg van heil’ge dagen,
En geeft me vast de huid vol slagen.
Wél ja ’t, myn Heer,
’t Is katertémper, én die Meer
Die zou me nóch mit al ’er kyven
Wél zoeken aan het wérk te dryven;
Maar ’t zél ’er missen, ja ’t gansch bloed!
Of zy zo ruim is van gemoed,
’k Wil ’t myne daerom niet bezwaeren.
Wy weeten ’t wél. jy vierdaagt gaaren:
Maar vind j’er jou niet in bezwaerd,
Dat je op ien Feestdag kyft én baert,
Jou vol zuipt, en myn slaet?
Wél, neen ik, dat ’s tót recréasy
Van myn inpertinente geest.
Hoor Fielebout, dit gaat niet aan;
Te kyven, én zyn Vrouw te slaan
Zyn dingen, die geen Man betaamen:
Gy hoort u in uw bloed te schaamen.
Ik heb u eerst dit huis gehuurd,
En zult ge alreeds dus in de buurt
De pypen stéllen, en uw werken
Verzuimen, daar ik kan bemérken,
Dat gy al taam’lyk krygt te doen,
’t Lykt nérgens na, ’t is geen fatsoen.
En zo gy dat tracht voort te vaaren,
Zal ik myn goeddoen aan u spaaren.
Ja, Heerschop, maar...
Want gy hebt schuld, het blykt te klaar;
Dies zég ik, en ik zégt mét meenen;
Gy zult met uw’ vrouw veréénen,
En leeven als een eerlyk man,
Of andersints...
Maar, Heerschop, kan
Men altyd, als ien hondsklink leeven?
Hy dreigde my het eerst te slaen,
En, kyk, dat wil ik niet verstaen.
’k Beloof haar, als een eerlyk man,
Nooit met myn’ vuisten meer te mérken;
Maar dan moest ik van daag niet wérken.
Neen, neen, ik hoef je niet te bórgen:
Ik zal jou vrouw, én huis verzórgen
Van kóst én drank, én alles wat
U noodig zyn zal uit de stad;
Maar dan moest gy vooral niet kyven;
’k Moet hier in ’t heim’lyk wat verblyven,
’k Wierd anders voor uw reddement
Van de een’ of ander licht bekénd.
Dies moet gy my voor al niet mélden
Ik zal ’t u rykelyk vergelden.
Ik ben te vreên. Zie daer, myn Heer,
’k Wil dit én dat zyn, zo ik wéêr
Myn wyf slae. Ben je nou te vreeden?
’t Is ierst niet, dat je dit met eeden
Beloofd hébt, ’t is maar veinzery.
Wat zo ziet, allerliefste myn,
Daar zou ien mutsje brandewyn
Op smaaken! wou men Heer iens klinken.
JA, gae vry heen. Ik zél het zo
Nóch niet vergeeten, neen bylo;
’k Beloof ’t jou veugel!
Wilt ge u wreeken,
Zo doe het zonder veel te spreeken,
Of dreigen, als ik hier niet meer
In huis bén: want het wérk is teêr,
Dat ik in ’t zin heb.
Hoor toe. U is noch niet vergeeten,
Dat ik Lusyntje, ’t eenig kind
Van Rykert, langen tyd bemind,
En opgepast héb, én haar’ zinnen
Bewoogen, om my weêr te minnen?
Wél zou ik niet, ’t is nou ien jaar,
Toen schorten ’t niet, as an heur vaar.
Dat ik as jy was,
’k Zou weeten willen, óf ik vry was,
Of vast, én ’t wérk zo lang, én loom
Niet laeten sleuren: ’k zou myn Oom
De Meid ten houwelyk doen vraagen.
Dat is voorlang al afgeslaagen;
En daarenboven heeft hy my
Verboôn aan deeze vryery
Niet meer te dénken, nóch te tillen,
Nóch haar te spreeken.
Rykert wou,
Dat zich myn Oom verpligten zou.
En boven dat verzék’ring geeven,
Dat ik alleenig na zyn leeven
Zyn Erfgenaam zou weezen, dat
Myn Oom zeer vreemd heeft opgevat:
Wy hébben évenwél geduurig
In ’t heimelyk malkander vuurig
Bemind, tót Rykert in het énd’
De zaak ontdékt heeft, nu omtrént
Twé maanden, óf wat meer geleeden:
Nu wil hy haar mét kracht besteeden
Aan eenen Lubbert, ryk van goed;
Maar gierig, én een’ ouden bloeed.
Waarom hy op zyn plaats hier buiten
Zyn’ Dochter fluks heeft op doen sluiten:
En meid, én knécht, én boer, én al
Verbooden, dat my niemand zal
Te woord staan, nóch van mynent wégen
Een’ brief ontfangen. Hoe verleegen
Wy beide zyn, kunt gy hier uit
Wel gissen: want zo zy de Bruid
Met Lubbert word, bén ik verlooren,
En zy was liever nooit gebooren.
Daarom heb ik een’ vond bedacht,
En hier deez’ pruik, én rók gebragt.
Dus zal ik dien Dóktoor gelyken,
Die nu te Mey hier uit dit huis
Getrokken is. Ik moet kwansuis
Den Dókter maaken.
Om dat myn’ vryster
Zich zélve veinzen zal vol pyn,
En hévig krank, ja stom te zyn,
En ’t is zo door de meid besteeken,
Dat ik haar, als Dóktoor zal spreeken,
Om ons te hélpen uit de ly.
Ginder deur de boomen,
Daar, dunkt me, lykt zy aan te komen.
Och ja, zy is het zélf; myn bloed
Verandert. Ik kryg nieuwe moed.
OCh Pieternél! wat nieuws? Hoe gaat ’et
Tót uwent tóch?
Tót onzent staat ’et
Heel vreemd geschapen. Lubbert zou
Lusyntje gist’ren tót zyn’ vrouw
Bedongen hébben. ’t Huuw’lyk sluiten
Was van Sinjeur bestémd hier buiten,
Ten waar zy zich op uwe raad
Geveinsd had in een’ droeve staat
Van heevig krank, én stom te weezen;
Waarom haar Vader straks om dézen
En geenen Dókter zondt na Stad;
Zélf Lubbert, Lubberts Vriend, en wat
Zyn voeten sléchts kon réppen, Mélis
En Symen, Huibert, Klaas, én Knélis:
Sinjeur, Lusyntje, én ik alleen
Bewaarden ’t huis. Ik dócht met één,
Deez’ schoone kans dient waargenomen,
En sprak, op dat gy daar mogt komen,
Van die Dóktoor, die hier wél eer
Gewoond had, én ik prees hem zeer.
Ik wierd straks hier na toe gezonden,
En ’k wou, dat ik u had gevonden.
Och Pieternél, ik was belét,
En héden was eerst dag gezét,
Gelyk gy weet, om op te passen.
’t Is zo, myn Heer: maar door ’t verrassen
Van ’t huuw’lyk sluiten, was ’er tyd
Nóch uitstel.
Wél, ik bén verblyd,
Dat ik haar échter nu zal spreeken.
Denk daar jou hoofd niet meê te breeken,
De knécht, én boer van onz’ Sinjeur
Zult gy hier daat’lyk aan de deur
Wél hébben: maar ’k zou u niet raaden
Mét hén te gaan, hét kon u schaaden:
Want ziet, myn Heer, daar zyn uit Stad
Zo veel dóktoors ontbooden, dat
Gy lichtelyk bekénd zoud weezen;
Dóch twyffel niet, daar zal na deezen
Noch wél een’ goê geleegenheid
Voorvallen. Om u dit bescheid
Te bréngen, én dat gy zoudt hoopen,
Bén ik heel heim’lyk uitgeloopen:
Vólg blind’ling Jufvrouws raad. Vaar wel,
En hou goê moed.
Maar Pieternél,
Kost gy een oogenblik hier blyven,
Ik zou Lusyntje een briefje schryven.
Ik héb geen tyd. De Boer, én Knecht
Die moeten hier straks zyn. ’t Kon slecht
Uitvallen, én heel kwaalyk slaagen,
Indien ze my hier by jou zagen.
Zo zou het, kind; gae heen sléchts, loop;
Jou Jufvrouw zél deur my, zo ’k hoop,
Van Vólkert wél ien briefje krygen.
Ik zél ’t je wel
Beduyen, straks? maar Pieternél,
Hoor hier iens, ’k héb wat veur genomen.
Kyk, daarom zo je ien man ziet komen
Tót jouwent mit ien zwarte Py,
Of ouwerwétsche rók, zég jy
Dat hy die Dokter hier te land is,
Dat hy ien man van groot verstand is,
En dat je ’ém ként.
Wat dóch? Maar, naar ik kan bemérken,
Zo komt de Knécht van Rykert mét
De Boer daar ginder aan.
Dat ’s nét
Van pas. Loop in, gae jou versteeken:
Maar wacht om ’t hoekje, én hoor ons spreeken.
HUIBERT. WOBBETJE, MÉLIS.
GOê dagen Zusje, met verlóf,
Neem my myn’ vraag niet kwaalyk óf.
De Dóchter van
Ons Heerschip ryd’er louter an;
Dés zond hy om hum te haalen:
Hy zél hum rykelyk betaalen.
Daar is geen kwelling in de ménsch,
Of hy geneest ze straks na wénsch.
Ay wys ons, waar we ’em zullen vinden,
Wy hébben haast.
Hiel gaeren, vrinden:
Hy drinkt ien zoopje brandewyn
In guntse kroeg.
Dat het gien schyn;
Hy is ’er licht uit vyzenteeren.
O neen, ’t is om zen keel te smeeren,
Hy mag de brandewyn, as brood:
Ook zou hy wél ien iedioot,
Ien botmuil nae zen plunje lyken,
Men zou hum kwaelyk iens bekyken
Hy gaet hiel slecht, én boersch geklied,
De mieste ménschen denken ’t niet,
Zo houdt men Heer zen kunst verbórgen;
Het is te wongder: Ik zou zórgen,
Dat hy misschien niet zou verstaen
Van daag mit jou daer heen te gaen.
’t Is vreemd, dat die geleerde lieden
Het brein meest altyd raakt aan ’t zieden,
En dat hunn’ wysheid deurgaans mét
Een weinig zótheid is besmét.
Zen kuuren zyn niet óf te meeten;
Hy veinst somwylen niets te weeten,
En gaet daer by zo zéldzaam an,
Dat niet ien kranke bystand van
Hum krygen kan, óf ’t is mit slagen.
En, kyk, nou is hy van die vlaagen
Bezéten, daerom moet je ’ém slaen,
Begeerje, dat hy meê zél gaen,
Nóchtans doet hy hiel vreemde kuuren.
O, ’t is ien gaauw bevaaren man,
Elk ien die spreekt ’er wonder van:
Men kén hum niet genoeg vólroemen.
Hoe hiet hy tóch,
Hy laet hum noemen
Ik lach me slap,
Heer Fielebout! Wat malle klap?
Neen, zonder scheeren,
Hy steekt maar in gemiene kleêren,
Lyk all’ de huislui hier op ’t land.
Maar is hy nérgens an te kennen,
Of wy ’em ontmoetten? Kyk wy bennen
Verleegen om de vént, gansch bloed!
Hy draagt ien hooge spitse hoed,
En heit twie breede knévels.
’k Vat ’et:
Maar veul lui zouwen zéggen, dat ’et
Onmeug’lyk was. Is ’t ook al wis,
Dat deuze vént zo kunstig is?
Of ’t wis is? ’t Is ien Sankt op aerde!
O Vaâr, men houdt hum zo in waerde:
Want onlangs hét hy nóch ien wyf
Gehulpen, dat al koud, én styf
Drie dagen had op stro gelégen;
Straks wierd ze frisch, én weêr ter dégen.
Hy goot ze maar ien dróp vyf, zes
Van zékere olie uit ien flés,
Op ’t slaep van ’t hoofd, én streek heur’ navel
En kólk van ’t hart mét smout, of zwavel;
En strak stond ze op, én liep daer heen.
Niét lang verleên
Viel zék’re jongen, hals en beenen,
En kóp, en lenden op de steenen,
An stukken te Uittert van den Dom.
’t Vólk, dat ’t zag, zey straks: kom, kom,
Nae Fielebout mit deuze jongen.
Zy brógten hum ’er by, en dwongen
De vént mit slaan: want ziet, hy was
Op die tyd kwintig; maar zo ras
Had hy de jongen niet bestreeken,
Of straks begon het kind te spreeken,
En liep weêr speulen over straet.
Hy weet ook raed
Voor Blinden, Dooven, én veur Stommen,
Dat zy weêr by hunn’ zinnen kommen,
En zien, én spreeken.
Dit ’s de man,
Die onze Jufvrouw hélpen kan.
Ja by den ellemént, hy is het,
Indien hy maar zyn kunst zo wis het,
En zo het waar is, dat je zégt!
Myn raed veural dient niet vergeeten:
Onthoudt ze wél.
Wy zéllen ’t Fielebout
Wél leeren, by den élleménten,
Is ’t hum mit slagen in te prénten.
Wanneer ik die iens récht gebruik,
Zo zél ik* die Doktoor wél dwingen,
Dat hy....
De droes! Ik hoor hum zingen!
IK geef de min de zak,
Het wyntjen is myn’ leeven;
Ik drink op myn gemak
Een flésje zés, of zéven.
Het heeft de Drommel in,
De meid te karresseeren;
Daar moet men van de min
Geduurig diskoereeren;
Daar wy by ’t glaasje leeren
Te leeven naar onz’ zin.
Myn Heer, indien wy ’t moogen weeten
Zyt gy Heer Fielebout geheeten?
Hae! watte!
Ons vraagen is alleen,
Of dat uw’ naam is?
Ja, óf neen;
Na dat jy luy wat mogt begeeren.
In dat geval bén ik de Man,
Myn Heer, gy zyt ons aangepreezen
Van iemand, die ons heeft geweezen
Naer u, op dat ge ons by zoudt staan
In zaaken, daar ons noodig aan
Gelégen is.
Wél, zo die zaaken
Myn handwerk, ’t hovenieren, raaken,
Wil ik jou dienen waer ik mag;
Exempto, vrienden, deuzen dag.
Séldreweeken,
Smak op, Dóktoor.
Het steeken
Der zon, in déze zonneschyn,
Myn Heer, kon u licht schaad’lyk zyn.
Myn Heer, ’t is, om dat we ons verblyen
Van u te zien, én dat we om raad
Hier by u komen, dat bestaat
In réden: want de gaauwe lieden
Die ziet men over al ontbieden;
En ons is wonder veel gezégd
Van uw geleerdheid.
Ik tart de gaauwste man in ’t wérken
Van énten, zuigen, bloemenpérken
Te léggen, palmen scheeren...
Maar,
Myn Heer...
’t Is, als ik zég, ik spaar
Geen arbeid: want op veel manieren
Maak ik Figuuren, Syffers, Dieren...
Ik neem ’er ook myn tyd weêr toe;
Dóch niemand zél die zo goed maaken.
Maar kyk, wy weeten van de zaaken...
Wél, zo je van de zaaken weet,
Zo weet ook wél, hoe nét ik meet
Ovaalen, Ronden...
Je fópt ons wat mit ons te willen
Wys maken...
’k Zég ’t je zonder spót,
Ik heb ’er nimmer één verbród.
Ik tart de Tuinluy uit Itaalje,
En Vrankrijk. O, dat ’s maar kanaalje
Ay, spót tóch mét ons niet,
Wy hebben haast.
Myn vrienden, ziet,
Jy zoud ook kunnen laeten wérken
By and’re luy: maar tusschen pérken
En pérken is groot onderscheid.
Al wou je ’t honderd Tuinluy vraagen,
Ik wil je wédden, zo zy ’t zagen...
Zy zouden zeggen, dat
Geen Hóvenier om deuze Stad,
Ja in heel Neêrland was te vinden,
Die zo, als ik... Maar hoor ééns, vrinden,
Ik roem niet veel, ’k ben niet gewénd
Myn wérk te pryzen.
Séldremént,
Men Heer, waar bénnen jouw gedachten,
Dat jy jou zélfs zo kleen gaet achten,
En van die beuzelingen spreekt,
Daer zo ien kaerel in jou steekt,
Een man der mannen.
Die vermaarde,
Wél wyze hooggeleerde, eerwaarde
Heer Dókter Fieleboutius:
Foey, foey, ’t is schande, dat je dus
Jouw weetenschappen gaat verbérgen,
Wanneer ’er jou de luy om vérgen.
Neen, Heer Dóktoor...
O ja, het is ien groot gebrék,
Heer Dokter...
Ay houd u tóch niet langer binnen,
En hélpt ons voort.
Veur wie? Daer moet de droes in vaaren;
Veur ’t geen je bent. Veur ien érvaaren
Dóktoor.
FIELEBOUT.*
Dóktoort jou zélf, jou beest.
Myn Heer, ay maakt ons tóch geen finten,
En dwing ons niet te doen ’t geen ons,
En jou zou rouwen.
Tut zeer verdrietelyke dingen,
Zo jy jouw Dókterschop ontként.
Doe alles, wat je doen wilt, vént:
’k Bén geen Dóktoor, nóch wil ’t niet weezen.
Ay lieve, laat u tóch beleezen,
Bekén het willig.
Eén woord zo goed, als tien; ik bén*
Geen Dókter.
Wél de pikken schén
De vént. Wy raên je, als vrienden, jókt ’er
Niet langer om: Bin jy gien Dókter?
Sa, sa, men moet ’er dan toe komen. Zy slaan hém.
Help, help, hou op. O myn, men gat!
Men arm, myn lénden! ’k bén al wat
Jou luy belieft.
Je moet dit klouwen
Ons deuze reis ten bésten houwen:
Jy dwingt ’er ons toe, lyk je weet.
Myn Heer, ’t is ons van harten leed,
Dat je ons de moeite hébt gegeven
Van u te slaan.
Wat plaag is dat, héb jy luy lust
Te lachchen, zo laet my in rust.
Een ménsch mét knuppels te overstemmen,
Dat hy Dóktoor is, kan niet klémmen:
Of bén je mit de kóp gekwéld,
Zo blyf het: maer doen geen gewéld.
Hoe, geefje ’t nóch niet op? ontkénje
Op nieuw Dóktoor te weezen?
Bén je
Gien Dókter?
Neen. De Drommel voer
Me wég, men vrinden, ’k ben een boer.
Och! ik bén Aptéker,
Dóktoor, Kwakzalver, Chírurgyn,
En alles, wat een ménsch kan zyn:
Veel liever, als die knuppelslagen
Te lyden.
Ik neem groot behaagen,
Dat gy weêr tót u zélven zyt
Gekomen.
Indie u déze slagen smarten,
Myn Heer, ik bid van ganscher harten
Verschoon my.
Zéker schoon bescheid!*
Men Heer, houd myn vrypóstigheid
Ten bésten.
Ay vrienden, bén je niet vergist,
Ben ik Dóktoor?
Zie daer, de Drommel moet me haalen,
Zo ik het wist!
Daar zyn geen kwaalen
Ter waereld, die gy niet geneest.
Ja tóch, én wiens verstand is
Zo groot, als dat van Hippokraat
Of van Galénus.
Nou onlangs héb je ien Vróuwménsch, zo
’k Gehoord heb, die al lang op stro
Veur dood lag, maar wat ingegeeven,
En straks begon ze wéêr te leeven.
Nou korts genas je ien man,
Die te Uittert schielyk boven van
Den Dom op straat viel neêr an flarden.
Daerom kén ik niet harden,
Dat jy zo weig’rig bént, je zélt
By d’éllementen zo veul géld
Verdienen, als je zelfs zélt willen;
Wanneer je die verbrangste grillen
Wilt laeten, én nae ’t Heerschop toe
Mit ons luy beyen heen gaen.
Sus, sus, ’k begin me te verzinnen,
Het was me ontschooten: zonder fout
Ben ik Heer Dókter Fielebout.
Wy zullen u geleiden by
Een jonge Dóchter, op dat gy
Die helpen zoudt.
Waar van? laat hooren.
Ey,
Ey boert niet, kom, dat ik u ley.
Dichte by, deur ’t guntsche laentje,
De darde hófstéê, daar dat vaentje
Op de iene schoorstien staet. Kom an.
Ik zal my met ’er haast verkleeden,
Om wat te lyken.
’t Heeft zyn réden:
Maar laat ons tóch niet wachten.
,, DE Drommel haal zulk promoveeren,
,,Kwam ik daer ééns te vizenteeren,
,,Kreeg ik nóch meer. O séldremast,
Heer Vólkert, ’k bén daer zo te gast
Geweest op knapkoek, daer de honden
Van stérven, dénk, ik bén gantsch wonden
Gedóktert tégens wil, én dank.
Gansch bloed! ik gae nóch mank!
Zy peuluwden my mit ’er beyen,
En dwongen my perfors, ik zou
Straks meê gaen, om een’ kranke vrouw,
Of stomme Dóchter te geneezen.
Hoort toe. Zo gy myn vriend wilt weezen,
Moet gy ’er gaan, én déze brief
In eigen’ handen van myn lief
Lusyntje geeven. ’t Was besteeken,
Dat ik haar, als Dóktoor, zou spreeken
Van deezen dag, terwyl zy haar
Heel krank, én stom zou veinzen: maar
Dit toeval, én nóch and’re zaaken
Doen my een ander voorneem maaken.
Jouw vrouw is flus voor my naar stad
Gegaan: doe my de vriendschap, dat
Gy me in dit voorval ook mét eenen
Uw’ hulp, én bystand wilt verleenen.
En mét dit vólk gaat. Kom, ik zal
Je kleeden, dat je heel, en al
Een Dókter lykt, én voorder zéggen,
Hoe dat je ’t alles aan zult léggen.
Ik durf wéréntig niet. Ik vrees
Veur slagen.
Niet mét allen: wees
Gy maar gerust. Daar ’s niets te schroomen.
Hoe ’t gaat, én wat ’er van mag komen,
Ik blyf uw’ borg: Wees wél te moê.
Is de ééne, die jy hebt ontboôn,
Niet mans genoeg jouw kind te doôn?
Zwyg stil, de ruimte kan niet schaaden,
’t Geen de één niet weet, zal de ander raaden.
Of vrees je, dat jouw Dóchter al
Te lang naar jouw zin leeven zal;
Zo ze al dit vólk haar hulp moet dérven?
Wat, wat! doen zy de ménschen stérven?
Veurzéker, Heer. Veel honden zyn
Der haazen dood: én waar het myn,
Zo wél als uw zaak, ’k zou deez’ dooren
Niet éénsjes willen spreeken hooren;
Maar wachten naar den and’ren, die
Veel meer verstand heeft in zen knie,
Als all’ deez’ Dókters mét hun allen.
Hoor hier, men Heer, ik héb veurdeez’
Een man gekénd, die klaar bewees,
En mét goê reden kon beléggen,
Hoe ’t is een misverstand te zéggen,
Dat iemand stérft van ziekte; maar
In tégendeel bewees hy klaar,
Dat de oorzaak van de dood der kranken
Des Dókters onkunde is te danken.
’t Is onderdaagsch gebeurd, men Heer,
Dat onze kat door schrik, of mallen,
’t Dakvenster uit op straat kwam vallen;
Een ider riep, de kat is dood:
Want zy verroerde hoofd, nóch poot,
En lag drie dagen zonder eeten,
Of drinken in een hoek vergeeten;
Tót dat ik daags daar na vernam,
Da zy weêr frisch te voorschyn kwam:
Zo dat veurwaer ’t geslacht der katten
Veur heel gelukkig is te schatten,
Dat zy geen Dókters hoeven: want
Zy zouden haar straks meê van kant
Geholpen hebben met purgeeren,
En aderlaaten, én klisteeren.
Voor ’t lést, zég ik jou, hou de bék,
Eer dat ik jou de tong uit trék.
Hier moet de de deur van de kamer geopend,
én de Dókters van verre praatende gezien werden.
Een Vrijer was veur haar bekwaamer,
Als all’ de Dókters van het land:
Haar’ ziekte is énk’le minnebrand,
Die nooit geen Dókter zal geneezen,
Of ’t moest een Liefde-Dókter weezen.
’k Zeg, dat je zwygt. Hoe zal ’t hier gaan?
RYKERT, Dr. SMULLER, PIETERNÉL. Dr. NYPEWYN, Dr. RABBELAAR, Dr.
						TEEMER.
OCh! hoe vindt gy myn kind, myn Heeren?
Wy komen haar te visiteeren,
En vinden, wyl ’t u dient gezeid,
Haar lichchaam vol onreinigheid.
Och, óch! wat kom ik niet te hooren!
Dat zég ik niet; maar dat haar bloed,
Ontsteeken, déze krankheid voed.
’k Versta ’t
Sa knapjes, doe hier stoelen geeven,
PIETERNÉL, tégens Dr. Smuller.
Van dat hy lést mét and’re Heeren
Kwam tót men Meutjes vyzenteeren.
Die ’s buiten nood,
Hy vaart heel wél: want hy is dood.
Hy hoeft geen Dókters meer te vreezen:
Want hy ’s zo dood, gelyk een róg.
’k Heb hém zien stérven veur myne oogen,
En hoedjens hélpen maaken, toen
Men ’t lichchaam in de kist zou doen.
Ja ’k héb hém zélf na ’t graf zien draagen
Geloofje ’t niet, je meugt het vraagen.
Het is onmooglyk, ’t heeft geen schyn
Van waarheid, dat hy dood kan zyn.
Hippocratés zeid immers klaarlyk,
Zich na de andre Dokters keerende.
Dat déze ziekte, ook hoe gevaarlyk,
Nooit eindigt voor ’t verloop van twé,
Of zomtyds wél drie weeken meê,
Dóch nimmer vroeger, en ’t is heden
Maar négen dagen nóch geleeden,
Dat hy eerst ziek wierd.
Dat ’s geen nood,
De knécht is lykewél vast dood.
Zwyg snapster, voort van hier. Myn’ Heeren,
Ay wilt met ernst tóch consulteeren:
En schoon het geen gebruik is, dat
Men straks betaale, eer ik ’t vergat
Hier na te doen, zie daar.
Hy geeft aan ieder van de Dokters een stuk géld, dat
zy élk op eene byzondere, én belachchelyke ma-
niere aanneemen.
Ha! ha! De léste is nóch de béste,
Dr. SMULLER, Dr. NYPEWYN, Dr. RABBELAAR, Dr. TEEMER. Nadat ze eenige
						beleefdheeden gepleegd hébben gaan ze zitten, én blyven een weinig tyd zon-
						der spreeken, de eerste zyne tanden stookende, de twéde zyne knévels
						opstrykende, de darde snuif- tabak neemende, én sniezende; en de vier- de
						hoestende.
WAt ’s Amsterdam sint korten tyd
In schat, én grootheid, door de vlyt
Van goê regeering toegenomen?
Ja, waar sléchts de Oorlóg niet gekomen,
De uitlégging zou men nu misschien
Ten naasten by voltimmerd zien,
En dan mogt onze Stad met eeren
Wél voor de grootste Stad passeeren.
Van Neêrland wél: maar anders is
Parys veel grooter, dat gewis
In vólkrykheid, Paleis, én Hóven
Ons Amsterdam vér gaat te boven.
Maar, Heer, wat de omtrék aangaat, moet
Gy weeten, dat het afgetékend
(De Voorsteên daar niet by gerékend)
Mét zyne muuren sléchts omgord,
Zélf niet zo groot bevonden wordt.
’t Kan zyn. ’t Is réchtevoort mooy weêrtje.
Die staat my maar zo pas’lyk aan:
Want ze is te nauw van wandelwégen,
En al te vér van Stad gelégen.
Waar? in de Paauw? Om dat je’er niet,
Als speelt, én smookt, én drinkt: want ziet
Ik hou veel van wats goeds te smullen.
Ik dronk’er gist’ren rinsche wyn:
Geen Néktar kan zo smaaklyk zyn.
’k At Dingsdag, neen, ’k heb my vergreepen,
’t Was Maandag, van een jonge haas;
Zy was zo murw, als groene kaas.
Zie, ’t meeste vóllik hier te lande
Vérbraaden ’t vleesch schier heel te schande;
Maar op zyn Fransch doorspékt, pas gaar,
Gansch niet gedroopt mét boter; maar
Sléchts mét een’ saus van eek, én peper:
Ha! ’t is een Konings eeten, zéper.
Ik wil ’t gelooven: maar ’t is mis,
Wanneer de Wyn niet goed en is:
De spys is nooit voor my bedurven
Zo ’k maar wat lekkers héb te slurven:
Een’ goê dronk wyn, daar houd ik ’t meê.
Braân bout, én één kapoen, óf twé
Gefrikasseerd, óf mooy gebraaden,
Is zéker meê niet te versmaaden.
OCh vrienden, de benaauwdheid van
Myn kind neemd nóch gestadig an,
Ja zo, dat zy niet meer kan spreeken,
En licht daar in zal blijven steeken;
Ten zy men daar straks raad in schaff’;
Dies bid ik, scheid’er tóch wat af;
En zég me, wat ik zal doen haalen
Tot licht’nis van myns Dóchters kwaalen:
Want ik héb deernis mét haar’ pyn.
Confrater Smuller, ay, u lieden
Zal ’t woord wél doen.
’t Zal niet geschieden,
Confrater Nypewyn.
Nóch ik,
’k Zal niet eerst spreeken, waarelik.
Confrater Rabb’laar....
Frater Teemer....
Och, Heeren Dókters, helpt haar maar,
En laat die sérmonijen daar
Dr. SMULLER mét alle de andere te gelyk.
Uw’ Dóchters ziekt’ naar dat wy raamen...
De béste raad van ons all’ t’samen...
Om van haar’ kwaal mét onderscheid...
Na dat wy alles overleid....
RYKERT, in hunne réden vallende.
Houdt, Heeren, zachtjes mét malkander,
Zo ’t u belieft, én de een na de ander.
Myn Heer, wy hébben wyd, én breed
Gesprooken van uws Dóchters leed,
Of ziekte; én myne raad zou weezen
(Dewyl die voortkomt, én gereezen
Is uit verhitting van het bloed)
Dat gy haar daadlyk laaten doet.
Dat zou ik gansch niet approbeeren:
Het laaten zou haar kwaal vermeeren,
Vermits haar’ ziekte geensints uit
Verhitting, maar verrótting spruit.
Dies zoud ik raaden tót purgeeren,
En geeven har tien, twaalf klisteeren.
Zo gy haar nu purgeeren doet,
Zyt gy haar kwyt.
Och armen bloed
Zy is om hals, doet gy haar laaten.
Zo praat ik. En ’k zal niet ontzien
Om, als ’t u lust, u ’t hoofd te bien
In alle slag van weetenschappen
Gedénkt u wél mét al uw snappen
Aan die persoon, die ge onlangs deedt
Ad patres vaaren.
Gy vergeet
De Juffrouw, die ge in korte stonden
Na de and’re Waereld hébt gezonden.
Indien ge uw Dóchter niet op héden
Doet laaten, (lét wél op myn’ réden)
Zo weet, dat zy straks stérven moet.
Zo gy uw’ Dóchter laaten doet,
Zal zy geen kwartier uur meer leeven.
En wélk is ’t heilzaamste besluit,
Dat my staat te verkiézen uit
Twé raaden, zo zeer tégenstrydig.
Gy Heeren, ’k bid u, weest onzydig,
En rédt me uit deez’ verwarring: zég
My ééns naar dit stil overlég,
Wat u het raadzaamst dunkt te weezen,
Om myn Lusyntje te geneezen.
Myn. Heer, in. voor-val-len. van. aard,
Als. de-ze., moet. men. mét. be-daard.
Ver-stand, én. voor-be-dach-te. zin-nen,
Een. zo. ge-wig-tig. wérk. be-gin-nen,
De-wyl. een’. fout. in. dit. ge-val.
Veel’. ram-pen. mét. zich. slee-pen zal.
Da’s waar. Men moet voorzigtig weezen,
Want zwaare krankheên te geneezen,
Dat is bylo geen kinderwérk:
En, ééns gemist het réchte pérk,
Is ’t zwaar om zulks te récht te bréngen,
En ’s lyders leeven te verléngen:
Dies moet men, eer men iets besta,
De zaak wél overweegen, na
Behooren daar af rédeneeren,
Natuur, én aard der kranken leeren,
De ziekte nét afleiden uit
Haare oorspronk; om zo tót besluit
Der hullepmiddelen te komen.
De één loopt te póst, én de aâr te voet,*
Kruipt loomer, als een’ Schildpad doet.
Zo. dat. ik., om. ter. zaak. te bly-ven.,
Uws. Dóch-ters. ziek-te. zou. be-schrij-ven.
Te. zyn. een. A-la-li a., daar
Men. Chro-ni-cus. by. wordt. ge-waar,
Ge-teelt. uit. zé-ke-re. ver-slym-de
Be-dor-ve-ne. én. te. saam. ge-lym-de.
Hu-meu-ren., die. al-léngs-kens. naar.
’t Ab-do-men. schie-ten. by. él-kaâr.