Sınav Sonuçlarına ve Notlara İtiraz

01 Mart İdare Hukuku Sınav Sonuçlarına ve Notlara İtiraz Yükseköğretim kurumlarınca, ders yeterliliğini ölçümlemek adına yapılan vize ve final sınavlarında, öğrencinin aldığı not, bazen beklentisinin altında olabilmektedir. Beklenenden düşük not verilmesi hali, kimi durumlarda öğrencinin yanılgısından ötürü olabileceği gibi, zaman zaman ders notuna karar veren öğretim görevlisinin hatasından da kaynaklanabilmektedir. Yükseköğretim Kanunu nun 43. maddesine göre “Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” Dolayısıyla yükseköğretim kurumlarında gerçekleştirilen sınavlara, sınav sonuçlarına ve notlarına itirazda bulunmasına ilişkin genel bir düzenleme bulunmamaktadır. Yükseköğretim kurumlarında gerçekleştirilen sınavlara ilişkin düzenlemeler her üniversitenin kendi çıkaracağı öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirlenmektedir. Öğrenci, bağlı olduğu yükseköğretim kurumunun yayımladığı yönetmelikteki itiraz prosedürünü uygulamasına rağmen tatmin edici bir sonuç alamadığını ve hatanın düzeltilmediğini düşünüyorsa, sınav notunun iptali talebiyle dava yoluna başvurabilir. Bu tür davalarda öğrencinin sınav kağıdı üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması son derece önem arz etmektedir. Yazı İçeriği 1. Sınav Sonuçlarına ve Notlara İtirazda Dava Yolu 2. Sınav Notunun İptali Davasında Yürütmenin Durdurulması 3. Sınav Notunun İptali Davasında Bilirkişi İncelemesinin Önemi 4. Sınav Notunun İptali Davası Sonucunda Verilebilecek Kararlar ve Karara İtiraz 5. Sınav Sonuçlarına İtiraz Konusunda Örnek Düzenlemeler 6. Sınav Sonuçlarına İtiraz Dilekçe Örneği 7. Sınav Notunun İptali Davasında Dava Açma Süresi 8. Sınav Notunun İptali Davasında Görevli ve Yetkili Mahkemeler 9. Sıkça Sorulan Sorular Sınav notunun iptali davalarında yürütmenin durdurulması hususu oldukça önemlidir. Dava süresince, öğrencinin öğrenim hayatı devam ettiğinden, düşük not aldığı dersin akıbeti, alttan veya üstten alacağı ders programını yahut zaman zaman mezuniyet durumunu dahi etkileyebilmektedir. 1. Sınav Sonuçlarına ve Notlara İtirazda Dava Yolu Sınav sonucunun hatalı değerlendirildiğini ve daha yüksek puan alması gerektiğini düşünen öğrenci, bağlı olduğu yükseköğretim kurumunun yayımladığı yönetmelikteki itiraz prosedürünü uygulamalıdır. Kurumun yayımlamış olduğu yönetmelikteki tüm yöntemleri tüketmesine rağmen, tatmin edici bir sonuç alamayan ve hatanın düzeltilmediğini düşünen öğrenci, sınav notunun iptali talebiyle idari yargıda dava yoluna başvurabilir. Bu davalarda, hatalı olduğu düşünülerek iptali talep edilen sınav notu , sınavın kapsamı, cevap anahtarı ve varsa emsal diğer öğrenci cevap kağıtları, ilgili yükseköğretim kurumundan getirtilerek, incelenmek üzere alanında uzman bilirkişilere gönderilir. Bu bilirkişiler, çoğu zaman bir başka yükseköğretim kurumunun, dava konusu sınava ilişkin bilim dalında yetkinlik sahibi öğretim personelinden oluşur. Bilirkişi incelemesi sonucunda, sınav sonucunun hatalı olduğu sonucuna varılır ise, dava konusu işlemin iptaline karar verilebilir. Mahiyeti itibarıyla bu davalar, idari işlemin iptali davası niteliğindedir. Açılacak dava ile idari işlemin unsurları (sebep, yetki, şekil, maksat, konu) denetlenecek olup, bu yolla hukuka aykırı durumun ortadan kalkması sağlanabilecektir. İdari işlemin iptali davaları hakkında daha detaylı bilgi alabilmek için internet sitemizde yer alan “ İdari İşlemlere İtiraz ve İptal Davası ” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz. 2. Sınav Notunun İptali Davasında Yürütmenin Durdurulması Yürütmenin durdurulması kararı , idari işlemin iptali talebiyle açılan davalarda , önemli bir rol oynamaktadır. Çünkü yapılan idari işlemler mahkemece iptal edilmediği sürece hukuka uygunluk karinesinden yararlanır. Yani dava açılması, idari işlemin yürütülmesini durdurmamaktadır. Dava konusu işlemin açıkça hukuka aykırı olması, işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız sonuçların meydana gelmesi ihtimalinin varlığı halinde, yürütmenin durdurulması kararı verilebilir. Yürütmenin durdurulması konusu hakkında daha detaylı bilgi alabilmek için internet sitemizde yer alan “Yürütmenin Durdurulması Kararı Nedir?” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz. Sınav notunun iptali davalarında yürütmenin durdurulması hususu oldukça önemlidir. Dava süresince, öğrencinin öğrenim hayatı devam ettiğinden, düşük not aldığı dersin akıbeti, alttan veya üstten alacağı derslerin programını, hatta mezuniyet durumunu dahi etkileyebilmektedir. Dolayısıyla, öğrencinin, eğitim hayatı, ders yükü, mezuniyet tarihi, staj süreci ve meslek hayatı bu davanın ne zaman ve ne şekilde sonuçlanacağına bağlı olabilmektedir. Bu sebeple açılan davada, aynı zamanda yürütmenin durdurulmasını talep etmek büyük önem arz etmektedir. Çünkü, sınav sonucuna itirazın reddi kararının uygulanmaya devam edilmesi halinde, öğrenci açısından telafisi güç zararların doğması kuvvetle muhtemeldir. Söz konusu uyuşmazlıkta yürütmenin durdurulması kararı verilmesi halinde; öğrenci sınavı geçmiş gibi işlem yapılır ve yargılamanın sonuna kadar öğrenci hak kaybına uğramaz. 3. Sınav Notunun İptali Davasında Bilirkişi İncelemesinin Önemi Not tespitinin mahkemece tekrar yapılması ve sınav sonucunun iptal edilmesi için açılan davalarda en belirleyici ve önemli nokta, bilirkişi incelemesinden çıkan sonuçtur. Sınav notunun iptali davalarında mahkemece, derhâl yükseköğretim kurumundan sınav kâğıdı ve diğer dokümanlar talep edilerek dosya bilirkişi incelemesine gönderilir. Bilirkişi, bu incelemede öncelikle öğrencinin sınav kâğıdını ve kurumca esas alınan cevap anahtarını inceler. Ardından genellikle en yüksek ve en düşük notları alan öğrencilerin kağıtları ve davacı ile aynı notu almış öğrencilerin sınav kağıtları kurumdan talep edilir. Kurumdan talep edilecek sınav kağıtları ve inceleme yöntemi tamamen uyuşmazlığın mahiyetine ve bilirkişilerin takdirine bağlıdır. Ancak, verilen notun objektif olarak değerlendirilip değerlendirilmediğinin ve hakkaniyete uygun olup olmadığının tespitinde, yapılacak bu karşılaştırmalı değerlendirme büyük öneme sahiptir. Bilirkişi raporu mutlaka gerekçe içermeli ve denetime elverişli olmalıdır. İnceleme sonucunda bilirkişilerce hazırlanan rapor, mahkemenin takdirine sunulur. Keza, davanın tarafları, sunulan bilirkişi raporuna itiraz ederek ek rapor yahut yeni bir bilirkişiden tekrar rapor alınmasını talep edebilir. Taraf vekillerinin bu taleplerinin, mahkemece yerinde bulunup bulunmamasına bağlı olarak, dosya tekrardan bilirkişiye gönderilebilir. En nihayetinde, takdir mahkemede olup mahkemece dosya kapsamındaki rapor ve itirazlar göz önünde bulundurularak bir hüküm kurulur. 4. Sınav Notunun İptali Davası Sonucunda Verilebilecek Kararlar ve Karara İtiraz İdare Mahkemesince idari işlemin iptali kararı verilebilmesi için işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönünden en az biri açısından hukuka uygun olmadığının mahkemece tespit edilmesi gerekir. Sınav notunun iptali talebiyle açılan bu davalarda, iki şekilde karar verilebilir: Yargılama sonucunda, gerçekten de öğrencinin alması gereken notun, davalı kurumca verilen nottan yüksek olması gerektiği kanaatine varılırsa, dava konusu idari işlemin iptaline karar verilir. Ancak, dava sürecinde yapılan değerlendirmelerden sonra, davacının sınav kağıdına objektif olarak verilebilecek notun, dava konusu edilen not ile uyumlu olduğu tespit edilirse, dava reddedilir. Verilen mahkeme kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde istinaf yoluna başvurulabilir. İstinaf incelemesi Bölge İdare Mahkemelerince yapılır. Dosyayı esas itibarıyla inceleyen istinaf mahkemesi, verilen yerel mahkeme kararının hukuka uygun olduğuna kanaat getirirse, istinaf başvurusunu reddeder. Ancak, ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu tespit edilir ise istinaf başvurusu kabul edilerek yerel mahkeme kararı kaldırılır. Sınav notunun iptali için açılan davalarda İstinaf mahkemesi kararlarına karşı temyiz yolu açık değildir. Başka bir deyişle, bölge idare mahkemesinin kararı kesindir ve yargılamanın son evresidir. 5. Sınav Sonuçlarına İtiraz Konusunda Örnek Düzenlemeler İstanbul Üniversitesi bünyesinde yapılan sınavlara, sınav sonuçlarına itirazın ne zaman ve ne şekilde yapılabileceği, İstanbul Üniversitesi Önlisans ve Lisans Öğretim Yönetmeliği m.27’de düzenlenmiştir. Öğrenciler, ara sınav sonuçlarının ve 100 üzerinden değerlendirilerek belirlenen yarıyıl/yıl sonu sınav notunun ilan edilmesinden itibaren üç iş günü içinde, ilgili birimin öğrenci bürosuna bir dilekçe ile başvurarak sınav kağıdının yeniden incelenmesini isteyebilir. Dekan veya müdür sınav kağıdının incelenmesi için, biri sınavı yapan öğretim üyesi olmak üzere ilgili öğretim üyeleri veya öğretim görevlileri arasından üç kişilik bir komisyon kurar. Sınavın ilgili olduğu anabilim/bilim dalında tek öğretim üyesi varsa, bu komisyonun diğer üyeleri, sınava girilen dersin yakın olduğu derslerin öğretim üyeleri arasından dekan veya müdür tarafından seçilir. Komisyon, en çok üç iş günü içinde itirazları kesin olarak sonuçlandırır. Harfli olarak ilan edilen başarı notları ilan edildikten sonra, herhangi bir nedenle yapılan değişiklikler, o dersin daha önce yapılmış olan istatistiksel dağılımına yansıtılmaz. Aynı konu Marmara Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği m.22’de düzenlemiştir. Sınavlarda öğrenciler, 100’lük puan sistemine göre sayısal olarak ölçülür. Sınavı yapan öğretim elemanı sınav tarihini takip eden sekiz gün içerisinde sınav sonuçlarını sayısal olarak ilan eder, sınav kâğıtlarını ve tutanağını ilgili birime teslim eder. Öğrenciler sınav sonuçlarına, ilanından itibaren beş iş günü içinde ilgili birime dilekçe vererek itiraz edebilir. İtiraz üzerine sınav kâğıdı, dersin öğretim elemanı tarafından, konunun kendisine bildirilmesinden itibaren en geç beş iş günü içinde incelenir, sonuç yazılı ve gerekçeli olarak ilgili birime bildirilir. Not değişikliği, ancak birim yönetim kurulunun onayı ve birim yöneticisi veya yetkilendireceği yardımcıları gözetiminde ilgili öğrenci işleri bürosunca yapılabilir. Bu şekilde yapılacak düzeltmeler diğer öğrencilerin kesinleştirilmiş harfli başarı notlarını etkilemez. Yukarıda örnek olmaları açısından paylaşılan iki üniversitenin ilgili düzenlemelerinden de anlaşılacağı üzere, sınavlara ve sınav sonuçları ile notlarına itiraz yolları, her üniversitenin kendisine has olarak belirlenmektedir. Bu sebeple tüm yükseköğretim kurumu için belirlenmiş ortak bir sınav notuna itiraz yolu bulunmamaktadır . Örneğin, bazı kurumlar, yapmış oluklara sınavlara ilişkin, kendi bilişim sistemleri üzerinden itirazda bulunulmasını kabul etmektedir. Ancak, bazı kurumlarda itiraz yolu halen eski usulde devam etmekte ve internet üzerinden yapılan itirazlar kabul edilmemektedir. Yani, bu kurumlarda, sınava, sınav sonucuna veya notuna itiraz etmek isteyen öğrenci , fiziki olarak dilekçe hazırlayarak öğrenci işlerine teslim edilmek zorundadır. Bu sebeple sınav sonucuna itiraz ederek tekrar incelenmesini talep eden öğrencinin öncelikle eğitim aldığı yükseköğretim kurumunun sınav yönetmeliğini incelemesi gerekir. Sınava, sınav sonucuna yahut notuna itiraz etmek isteyen kişiler, bu yönetmelikte öngörülen süreci takip ederek süre ve şekil şartına uygun şekilde itirazda bulunmalıdır. Süre yahut şekil şartına uyulmayan itirazlar, haklı olup olmadığına bakılmaksızın, reddedilebilir. 6. Sınav Sonuçlarına İtiraz Dilekçe Örneği Sınav sonuçlarına itiraz konusunda üniversiteler kendi yönetmeliklerinde farklı usuller öngörebilmektedir. Örneğin bazı üniversitelerde yazılacak itiraz dilekçeleri dekanlığa hitaben yazılmalıyken bazı üniversitelerde bölüm başkanlığına veya öğrenci işlerine hitaben yazılmalıdır. Yine bazı üniversitelerin itiraz dilekçesi taslağı bulunmakta olup itirazın bu dilekçeler ile birlikte yapılması gerekmektedir. Bünyesinde bulunulan üniversitenin ilgili yönetmeliği incelenmeli ve sınav notuna itiraz dilekçesi bu yönetmelik doğrultusunda hazırlanmalıdır. Sınav notlarına itiraz dilekçesi örneği aşağıdadır. Hemen tıklayıp indirebilirsiniz. Sınav Notuna İtiraz Dilekçesi Örneği 7. Sınav Notunun İptali Davasında Dava Açma Süresi İptal davaları, idari işlemin muhataba tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemelerinde açılmalıdır. Sınav notunun iptali davalarında ise öğrencinin bulunduğu kurumda sınav sonuçlarına itirazları değerlendirmeye yetkili olan makamın, itirazın reddi kararının tebliği tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi işlemeye başlayacaktır. 8. Sınav Notunun İptali Davasında Görevli ve Yetkili Mahkemeler Bu davalarda görevli mahkeme, idare mahkemeleri olup, yetkili mahkeme ise, özel bir düzenleme olmamakla birlikte, idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer mahkemesidir. 9. Sıkça Sorulan Sorular İdare Mahkemelerinde Avukat Tutma Zorunluluğu Var mı? Türk Hukuku, tarafların mahkemelerde kendilerini bizzat savunmalarına ve temsil etmesine imkan tanımakta olup, tarafların mahkemelerde temsil edilmek için avukat tutması, bazı istisnalar dışında zorunlu değildir. Bu kapsamda İdare Mahkemelerinde de idare hukuku avukatı tutma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak İdare Hukuku mevzuatının karmaşık yapısı, İdari Yargılama Usul Kanununda yer alan sürelerin kesin ve kısa oluşu gibi nedenlerle, dava sürecinin hukukçu olmayan kişiler tarafından yürütülmesi halinde, gerek şekil, gerekse de esas açısından telafisi mümkün olmayan hatalı işlemler yapılabilir. Son derece ayrıntılı düzenlemeler içeren idari yargı sürecinde hak kaybına uğranılmaması için, herhangi bir işlem yapılmadan önce “ İdare Hukuku ” alanında hizmet veren avukatlardan hukuki destek alınmasını tavsiye ederiz. Sınav Sonucum Beklediğimden Düşük Geldi. Nasıl İtiraz Edebilirim? Sınav sonucu beklediğinden düşük gelen öğrenciler, bulunduğu kurumun çıkarmış olduğu yönetmeliği incelemeli ve bu yönetmelikte belirtilen prosedürü izlemelidir. Zira her bir üniversite için belirlenmiş tek bir itiraz prosedürü bulunmamakla birlikte bu husus kurumdan kuruma farklılık göstermektedir. Sınav Sonucuma Yaptığım İtiraz Reddedildi. Dava Açabilir miyim? Sınav sonucuna yapılan itirazın yetkili makam tarafından incelenip reddedilmesi halinde bu ret kararının tebliği tarihinden itibaren 60 gün içerisinde kurumun bulunduğu yerdeki İdare Mahkemeleri’nde idari işlemin iptali davası açılarak bu ret kararının iptalinin talep edilebilmesi mümkündür. Sınav Sonucumun İptali İçin Dava Açarsam Dava Sonucunda Sınav Notum Düşebilir mi? Öğrenci, sınav sonucunun iptali için bir dava açığı zaman yapılan değerlendirmede eğer öğrencinin puanının olması gerektiğinden de yüksek olduğu kanaatine varılırsa bu durumda yalnızca açılan dava reddedilir. İdare Mahkemesi tarafından sınav notunun düşürülmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Sınav Sonucumun İptali İçin Dava Açarsam Dava Sonuçlanana Kadar Sınav Sonucu Geçerli Olur mu? İdari işlemler hukuka uygunluk karinesinden yararlandıkları için bu işlemlerin iptali için açılan davalar işlemin uygulanmasını engellemez. Ancak idari işlemin iptali davasında yürütmenin durdurulması talep edilir ve bu talep kabul edilirse bu durumda işlemin yürütmesi durdurulur ve sınav sonucu iptal edilmiş gibi öğrenci ders seçme veya mezuniyet işlemlerine devam edebilir. Sınav Sonucunun İptali İçin Açtığım Davada Mahkeme Notumu Nasıl Değerlendirir? Sınav sonucunun iptali için açılan davalarda bilirkişi incelemesi büyük önem arz etmektedir. Bu tür davalarda Mahkeme, yükseköğretim kurumundan sınav kâğıdı ve diğer dokümanları talep ederek dosyayı bilirkişi incelemesine gönderir. Bilirkişi dava açan öğrencinin sınav kağıdını, kurumca esas alınan cevap anahtarını ve emsal sınav kağıtlarını inceleyerek bir değerlendirme yapar. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlı yayımlanmış olup, tüm hakları Kulaçoğlu Hukuk Bürosu’na aittir. İdare Hukuku mevzuatı ve özellikle de İdari Yargılama Usul Kanunu, diğer hukuk alanlarına nazaran daha ayrıntılı sayılabilecek kurallar içermekte olup, hak kaybına uğranılmaması açısından, herhangi bir işlem yapılmadan önce “ İdare Hukuku ” alanında hizmet veren avukatlardan hukuki destek alınmasını tavsiye ederiz.