Kasten Yaralama Suçu ve Cezası

31 Ocak Ceza Hukuku Kasten Yaralama Suçu ve Cezası Kasten yaralama suçu, bir kişinin başka bir kişiye bilerek ve isteyerek fiziki zarar vermesiyle oluşur. Türk Ceza Kanunu’nun 86. ve 87. maddelerinde düzenlenen bu suç, mağdurun sağlığını bozmak, acı çektirmek veya beden bütünlüğüne zarar vermek gibi fiilleri kapsar. Kasten yaralamanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekli şikâyete tabi iken, diğer halleri kamu davasına konu olur ve failin daha ağır cezalarla karşılaşmasına neden olabilir. Suçun işleniş biçimi, kullanılan araç, mağdurun maruz kaldığı zarar gibi unsurlar cezanın belirlenmesinde önemli rol oynar. Kasten yaralama suçlarında doğru bir savunma stratejisi, failin alacağı ceza miktarını büyük ölçüde etkileyebilir. Haksız tahrik, meşru müdafaa veya suçun oluşmadığına yönelik hukuki değerlendirmeler, sanığın lehine sonuç doğurabilir. Ceza avukatının, delilleri doğru analiz etmesi, tanık beyanlarını etkili şekilde sunması ve hukuki çerçevede en iyi savunmayı yapması, davanın seyrini belirleyici bir faktör olacaktır. Bu nedenle kasten yaralama suçlamasıyla karşılaşan bireylerin süreci profesyonel bir hukuki destekle yönetmesi büyük önem taşır. Yazı İçeriği 1. Kasten Yaralama Suçu Nedir? 2. Kasten Yaralama Suçunun Unsurları 2.1. Maddi Unsur (Fail, Mağdur, Fiil) 2.2. Manevi Unsur (Kastın Varlığı) 3. TCK’da Kasten Yaralama Suçunun İşlenme Biçimleri 3.1. Kasten Yaralama – TCK 86 3.2. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama – TCK 87 3.3. İhmali Davranışla Kasten Yaralama (TCK 88) 4. Kasten Yaralama Suçunun Özel Görünüş Şekilleri 4.1. Kasten Yaralama Suçunda Suça Teşebbüs 4.2. Kasten Yaralama Suçunda Suça İştirak 4.3. Kasten Yaralama Suçunda Suçların İçtimai (Bileşmesi) 5. Kasten Yaralama Suçunda Haksız Tahrik ve Meşru Müdafaa 5.1. Kasten Yaralama Suçunda Meşru Müdafaa (TCK 25/1) 5.2. Kasten Yaralama Suçunda Haksız Tahrik (TCK 29) 6. Kasten Yaralama Suçunda Soruşturma Süreci 6.1. Kasten Yaralama Suçu Şikâyete Tabi Midir? 6.2. Kasten Yaralama Suçunda Gözaltı ve Tutuklama Tedbirleri 6.3. Kasten Yaralama Suçunda Uzlaşma 6.4. Kasten Yaralama Suçunda Zamanaşımı 7. Kasten Yaralama Suçunda Yargılama Süreci 7.1. Kasten Yaralama Suçunda Yetkili ve Görevli Mahkeme 7.2. Kasten Yaralama Suçunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) 8. Kasten Öldürmeye Teşebbüs ve Kasten Yaralama Suçlarının Ayırt Edilmesi 1. Kasten Yaralama Suçu Nedir? Kasten yaralama suçu, bir kişinin başka bir kişiye bilerek ve isteyerek fiziksel zarar vermesi, vücut dokunulmazlığını ihlal etmesi durumudur. Bu suç, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 86. ve 87. maddelerinde düzenlenmiştir. Failin, mağdura zarar verme iradesiyle hareket etmesi ve mağdurun acı çekmesi, sağlığının bozulması veya algılama yetisinin etkilenmesi durumunda bu suç oluşur. 2. Kasten Yaralama Suçunun Unsurları Kasten yaralama suçunun oluşabilmesi için suçun unsurlarının gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu unsurlar maddi unsur ve manevi unsur olmak üzere iki temel başlık altında incelenir. 2.1. Maddi Unsur (Fail, Mağdur, Fiil) Fail (Suçu İşleyen Kişi): Kasten yaralama suçunun faili, herhangi bir kişi olabilir. Bu suç, özgü suçlardan değildir, yani herkes tarafından işlenebilir. Bir doktor, öğretmen, işveren, kamu görevlisi veya herhangi bir vatandaş bu suçun faili olabilir. Mağdur (Suçtan Zarar Gören Kişi): Kasten yaralama suçunun mağduru, yaşayan herhangi bir insan olabilir. Ölü bir insan veya tüzel kişiler bu suçun mağduru olamaz. Fiil (Suçun Gerçekleşme Şekli): Kasten yaralama suçu, failin mağdurun vücut bütünlüğüne zarar veren bir eylemde bulunmasıyla işlenir. Bu zarar acı verme, sağlığın bozulması veya algılama yetisinin etkilenmesi şeklinde olabilir. Fiil, fiziki temas yoluyla işlenebileceği gibi, dolaylı yollarla da gerçekleşebilir (örneğin, bir kişiye zehir içirmek veya bayıltıcı madde vermek). 2.2. Manevi Unsur (Kastın Varlığı) Kasten yaralama suçunun manevi unsuru kasttır. Failin, mağdura zarar vermeyi bilerek ve isteyerek hareket etmesi gerekir. Kasten Yaralama Suçunu Oluşturacak Kast Türleri: Doğrudan Kast: Fail, mağduru bilerek ve isteyerek yaralama amacıyla hareket eder. Örneğin, bir kişinin sinirlenip karşı tarafa yumruk atarak burnunu kırması. Olası Kast: Fail, eylemi gerçekleştirirken sonucun meydana gelebileceğini öngörür ama yine de eylemi yapar. Örneğin, bir araç sürücüsünün kırmızı ışıkta geçerek karşıdan karşıya geçmek isteyen kalabalıktaki yayalara çarpıp yaralaması. 3. TCK’da Kasten Yaralama Suçunun İşlenme Biçimleri Kasten yaralama suçu, suçun işleniş şekline, mağdurun uğradığı zararın derecesine ve failin hareket tarzına göre farklı kategorilere ayrılır. TCK 86, 87 ve 88. maddeleri bu suçun çeşitli işlenme biçimlerini düzenler. 3.1. Kasten Yaralama – TCK 86 Türk Ceza Kanunu’nun 86. maddesi, kasten yaralama suçunu düzenler. TCK 86/1 uyarınca, bir kişiye acı vermek, sağlığını bozmak veya algılama yetisini geçici olarak etkilemek amacıyla gerçekleştirilen eylemler kasten yaralama olarak kabul edilir. Bu madde kapsamında değerlendirilen yaralama fiili, mağdurun sağlık durumunda kalıcı bir zarara yol açmayan, hafif derecede etki bırakan yaralamalardır. TCK Madde 86- (1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. TCK 86/2 kapsamında ise basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif kasten yaralama suçunu düzenlemektedir. Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. TCK Madde 86-2 Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı altı aydan az olamaz. Eğer mağdurun yaralanması hafifse ve herhangi bir kalıcı iz, kırık ya da hayati tehlike yoksa, Yaralama basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebiliyorsa, Failin hareketi kasten yapılmışsa bu durum TCK.m.86/2 kapsamında değerlendirilir. 4 aydan 1 yıla kadar hapis cezası veya adli para cezasıdır. Suçun kadına karşı işlenmesi halinde cezanın alt sınırı 6 aydır. Bu suç yalnızca şikâyet üzerine soruşturulur ve mağdur şikâyetinden vazgeçerse dava düşer. TCK 86 – 3 ise kasten yaralama suçunu daha ağır kılan durumlar belirlenmiştir. Şu kişiler veya koşullar altında işlenen yaralama suçları, failin cezasının yarı oranında artırılmasına neden olur: Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı işlenmesi, Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi, Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle işlenmesi, Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle, Silahla işlenmesi, Kasten yaralama suçunun canavarca hisle işlenmesi halinde ise ceza, bir kat artırılır. Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif yaralama suçları şikâyete tabidir. Mağdur, şikâyetinden vazgeçerse dava düşer. Ancak, yukarıda belirtilen nitelikli hallerde şikâyet aranmaz, doğrudan kamu davası açılır. 3.2. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama – TCK 87 Bazı durumlarda, failin eylemi basit bir yaralama amacı taşısa bile, mağdurun maruz kaldığı zarar ağır sonuçlar doğurabilir. İşte bu durumlar TCK 87 kapsamında değerlendirilir. TCK 87’ye Göre Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Halleri ve Cezalar: Kasten yaralama fiili, mağdurun; Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, Konuşmasında sürekli zorluğa, Yüzünde sabit ize, Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma, Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına neden olmuşsa, TCK 86’ya göre belirlenen ceza, bir kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, TCK 86’nın birinci fıkraya giren hallerde üç yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde beş yıldan az olamaz. Kasten yaralama fiili, mağdurun; İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine, Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, Yüzünün sürekli değişikliğine, Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine neden olmuşsa, TCK 86. maddeye göre belirlenen ceza, iki kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, TCK 86’nın birinci fıkrasına giren hallerde beş yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde sekiz yıldan az olamaz. Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması halinde, TCK’nın 86. maddesine göre belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre, yarısına kadar artırılır. Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, TCK’nın 86. maddesinin birinci fıkrasına giren hallerde sekiz yıldan on iki yıla kadar, üçüncü fıkrasına giren hallerde ise on iki yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmesi ile Kasten öldürme suçları arasında önemli farklar bulunmaktadır. Detaylı bilgi için Kasten Adam Öldürme Suçu – TCK 81 başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz. TCK 87’de düzenlenen neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu şikâyete tabi değildir ve savcılık tarafından resen (kendiliğinden) soruşturma başlatılır. 3.3. İhmali Davranışla Kasten Yaralama (TCK 88) Bazı durumlarda fail, kasten bir eylem gerçekleştirmese bile, hukuken kendisine yüklenen bir yükümlülüğü yerine getirmediği için mağdurun zarar görmesine sebep olabilir. Bu tür ihmali davranışlar da kasten yaralama suçu olarak değerlendirilir. TCK 88. maddesi, kasten yaralamanın aktif bir eylemle değil, yapılması gereken bir hareketin yapılmamasıyla da gerçekleşebileceğini düzenlemektedir. TCK Madde 88 (1) Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir. Bu hükmün uygulanmasında, kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine ilişkin koşullar göz önünde bulundurulur. Bu hüküm, kişinin bir sonucu önlemek yükümlülüğü altında bulunmasına rağmen bunu yapmayarak mağdurun zarar görmesine neden olması durumunda kasten yaralama suçu ile cezalandırılacağını ifade eder. Ancak, failin kasten yaralamaya sebep olmaktan ziyade, pasif bir şekilde mağdurun zarar görmesine neden olması nedeniyle, cezada üçte ikiye kadar indirim yapma noktasında Mahkemelere takdir hakkı verilmiştir. Hastanedeki bir doktorun, hastasına bilerek ilaç vermemesi sonucu hastanın ciddi şekilde rahatsızlanması, Bir işverenin, işçisinin güvenlik önlemi almadan tehlikeli bir işe girmesine göz yumması ve işçinin yaralanmasına neden olması. 4. Kasten Yaralama Suçunun Özel Görünüş Şekilleri Kasten yaralama suçunun işlenme biçimi her olayda farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Suçun tamamlanmadan önce engellenmesi (teşebbüs), birden fazla failin birlikte hareket etmesi (iştirak) veya birden fazla suçun iç içe geçmesi (içtima) gibi özel durumlar, suçun hukuki niteliğini değiştirebilir. 4.1. Kasten Yaralama Suçunda Suça Teşebbüs Suça teşebbüs, failin kasten yaralama eylemini gerçekleştirmek amacıyla harekete geçmesine rağmen, elinde olmayan nedenlerle fiili tamamlayamamasıdır. Failin, mağduru bıçaklamak istemesi ancak mağdurun kaçması sonucu yaralamanın gerçekleşmemesi. Teşebbüsün Şartları: Failin kasten yaralama suçunu işlemeye yönelik bir hareket yapması gerekir. Ancak, dış bir engel nedeniyle eylemin tamamlanamaması gerekir. Teşebbüs Halinde Cezalandırma (TCK 35): TCK 35/2’ye göre, suç teşebbüs aşamasında kalmışsa, failin aldığı ceza suçun tamamlanmış hâline göre indirilebilir. Mahkeme, failin hareketine ve suçun işleniş biçimine göre tamamlanmış suça verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirim uygular. 4.2. Kasten Yaralama Suçunda Suça İştirak Suça iştirak, birden fazla kişinin kasten yaralama suçunu birlikte işlemesi veya suçun işlenmesine yardım etmesi durumunu ifade eder. İştirak Türleri: Fail (Doğrudan Fail – TCK 37): Suçun işlenmesine bizzat katılan kişidir. Örneğin, bir grup insanın bir kişiyi dövmesi. Azmettiren (TCK 38): Bir başkasını kasten yaralama suçu işlemeye teşvik eden kişidir. Örneğin, bir kişinin başkasına “Şu adamı döv, sana para vereyim” demesi. Yardım Eden (TCK 39): Failin suçu işlemesine yardım eden veya kolaylaştıran kişidir. Örneğin, mağduru tutarak başkasının ona vurmasını sağlamak. İştirak Halinde Cezalandırma: Fail ve azmettiren, suçu doğrudan işleyen kişiyle aynı cezayı alır. Yardım edenlere ise cezada ½ oranında indirim uygulanır. 4.3. Kasten Yaralama Suçunda Suçların İçtimai (Bileşmesi) Suçların içtimaı, failin birden fazla suç işlemesi veya işlediği tek fiilin birden fazla suça sebep olması durumunda gündeme gelir. TCK 42-43-44. maddelerinde düzenlenmiştir. İçtima Türleri: Zincirleme Suç (TCK 43): Aynı suç, farklı zamanlarda birden fazla işlenirse zincirleme suç oluşur. Örneğin, failin bir kişiyi belirli aralıklarla dövmesi. Bu durumda, tek bir ceza verilir ancak 1/4 ile 3/4 oranında artırılır. Ancak kanun maddesinde özellikle belirtilmesi sebebiyle, kasten yaralama suçunda zincirleme suç hükümleri uygulanmamaktadır. Fikri İçtima (TCK 44): Tek bir fiil birden fazla suçu oluşturuyorsa, en ağır ceza uygulanır. Gerçek İçtima (TCK 42): Failin birden fazla suç işlemesi halinde her bir suç için ayrı ceza verilir. 5. Kasten Yaralama Suçunda Haksız Tahrik ve Meşru Müdafaa Kasten yaralama suçunda bazı hukuka uygunluk nedenleri ve ceza indirimi gerektiren durumlar söz konusu olabilir. Bunlardan en önemlileri meşru müdafaa (TCK 25/1) ve haksız tahrik (TCK 29) hükümleridir. Bu kavramlar, failin ceza alıp almamasını veya cezasının azaltılmasını doğrudan etkileyebilir. 5.1. Kasten Yaralama Suçunda Meşru Müdafaa (TCK 25/1) Meşru müdafaa, kişinin kendisini veya başkasını haksız bir saldırıya karşı savunmak için orantılı bir şekilde karşı koyması durumudur. TCK Madde 25/1 göre, gerek kendisine gerek bir başkasına yönelmiş haksız bir saldırıyı, orantılı bir kuvvet kullanarak bertaraf eden kişi, cezalandırılmaz. Meşru Müdafaanın Şartları Bir eylemin meşru müdafaa kapsamında değerlendirilebilmesi için şu koşulların sağlanması gerekir: Haksız bir saldırının varlığı: Saldırının hukuka aykırı olması gerekir. Örneğin, bir kişinin başka bir kişiye aniden yumruk atmaya çalışması. Saldırının devam ediyor olması veya devam etme ihtimali bulunması: Saldırı sona erdikten sonra karşılık verilirse meşru müdafaa söz konusu olmaz. Örneğin, kavgada yere düşen bir kişiye saldırı bittikten sonra vurulması, meşru müdafaa sayılmaz. Saldırı ile savunma arasında orantı bulunması: Kullanılan savunma gücü, saldırıyla ölçülü olmalıdır. Örneğin, bir tokat karşısında bıçak çekmek meşru müdafaa sayılmaz. Meşru Müdafaa Halinde Ceza Durumu TCK 25/1’e göre, meşru müdafaa kapsamında hareket eden kişiye ceza verilmez. Ancak sınırı aşan savunmalarda (orantısız güç kullanımı) hâkim cezada indirim yapabilir veya sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmiş ise hiç ceza vermeyebilir (TCK 27/2). 5.2. Kasten Yaralama Suçunda Haksız Tahrik (TCK 29) Haksız tahrik, mağdurun fail üzerinde bir öfke veya hiddet uyandıracak şekilde haksız bir eylemde bulunması sonucu, failin kendisini kontrol edemeyerek suçu işlemesidir. Türk Ceza Kanunu’nun 29. Maddesine “Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisiyle suç işleyen kişiye, verilecek cezada indirim yapılır.” Haksız Tahrikin Şartları Failin, haksız bir eyleme maruz kalmış olması gerekir: Mağdurun fail üzerinde öfke veya şiddetli elem (üzüntü) uyandıracak bir harekette bulunması gerekir. Örneğin, mağdurun faile ağır hakaret etmesi, ona iftira atması veya fiziksel saldırıda bulunması. Fail, bu etki altında suçu işlemiş olmalıdır: Failin sakinleştikten sonra suçu işlemesi haksız tahrik sayılmaz. Örneğin, bir kişinin hakarete uğradıktan hemen sonra sinirle karşı tarafa vurması tahrik kapsamına girerken, olaydan birkaç saat sonra dönüp saldırması haksız tahrik sayılmaz. Haksız Tahrik Halinde Ceza Durumu (TCK 29/1): Haksız tahrik hükümleri uygulanırken failin tepkisinin ağırlığına göre ceza indirimi değişir: Haksız tahrik halinde: Cezada 1/4 ile 3/4 oranında indirim uygulanır. 6. Kasten Yaralama Suçunda Soruşturma Süreci Kasten yaralama suçunun soruşturma süreci, suçun niteliğine, mağdurun zarar görme derecesine ve failin hukuki durumuna bağlı olarak değişiklik gösterir. Kasten yaralama, basit yaralama, Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama halleri, soruşturma sürecinde farklı işlemlere tabi tutulur. Bu süreçte şikâyet hakkı, gözaltı ve tutuklama tedbirleri, uzlaşma ve zamanaşımı süreleri gibi önemli hususlar bulunmaktadır. 6.1. Kasten Yaralama Suçu Şikâyete Tabi Midir? Kasten yaralama suçunun bazı halleri şikâyete tabi iken, bazı halleri ise resen (kendiliğinden) soruşturulur. Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek kasten yaralama suçunda mağdur 6 ay içinde şikâyette bulunmazsa dava açılmaz. Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralama kapsamında olmayan kasten yaralama suçlarında şikâyet süresi yoktur, savcılık resen (kendiliğinden) soruşturma başlatır. Şikâyetten Vazgeçme: Şikâyete tabi olan basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralama suçlarında, mağdur şikâyetinden vazgeçerse dava düşer. Şikâyete tabi olmayan yaralama suçlarında, mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez. 6.2. Kasten Yaralama Suçunda Gözaltı ve Tutuklama Tedbirleri Failin soruşturma sürecinde gözaltına alınması veya tutuklanması, suçun niteliğine ve mağdurun uğradığı zarara bağlıdır. Gözaltı (CMK 91): Basit yaralama suçlarında gözaltı kararı genellikle verilmez. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama veya nitelikli hallerden birisi mevcut olduğunda savcılık gözaltı kararı verebilir. Tutuklama (CMK 100): Basit yaralama suçlarında genellikle tutuklama kararı verilmez, ancak neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında mahkeme tutuklama kararı verebilir. 6.3. Kasten Yaralama Suçunda Uzlaşma Uzlaşma, fail ile mağdurun mahkeme dışında anlaşarak davanın düşmesi anlamına gelir. Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre, bazı suçlar uzlaşmaya tabi olabilir. Kasten yaralama (TCK 86/1) ve Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralama (TCK 86/2) uzlaşmaya tabidir. Ancak nitelikli kasten yaralama (TCK 86/3) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama halleri,(TCK/87) uzlaşmaya tabi değildir. Uzlaşma Süreci (CMK 253) Savcılık, uzlaşmaya tabi suçlarda mağdur ve şüpheliyi uzlaşma görüşmesine davet eder. Taraflar uzlaşırsa, dava düşer ve fail ceza almaz. Taraflar uzlaşmazsa, dava normal şekilde devam eder. Nitelikli yaralama veya ağır yaralama suçlarında uzlaşma söz konusu değildir, kamu davası açılır. 6.4. Kasten Yaralama Suçunda Zamanaşımı Zamanaşımı süresi, bir suçun işlendiği tarihten itibaren belirli bir süre içinde dava açılmaması durumunda yargılama hakkının kaybolmasını ifade eder. Basit kasten yaralama suçunda zamanaşımı süresi, 8 yıldır. 7. Kasten Yaralama Suçunda Yargılama Süreci Kasten yaralama suçu işlendiğinde, olayın niteliğine göre hangi mahkemenin yetkili ve görevli olduğu, failin ceza alıp almayacağı, cezanın ertelenmesi veya adli para cezasına çevrilmesi gibi hususlar önem arz eder. Ayrıca Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) gibi cezai süreçler de söz konusu olabilir. Bu başlık altında yetkili ve görevli mahkeme, adli para cezası, cezanın ertelenmesi ve HAGB kararları ele alınacaktır. 7.1. Kasten Yaralama Suçunda Yetkili ve Görevli Mahkeme Kasten yaralama suçu nedeniyle açılan davalar, niteliğine göre farklı mahkemelerde görülür. Yetkili Mahkeme: Yetkili mahkeme, suçun işlendiği yer mahkemesidir. Yani suç nerede işlenmişse, dava o yer mahkemesinde görülür. Görevli Mahkeme: Genel olarak kasten yaralama suçlarında görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Ancak 87/4 kapsamında kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, görevli mahkeme, Ağır Ceza Mahkemesidir. 7.2. Kasten Yaralama Suçunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), failin belirli bir süre içinde suç işlemezse cezanın hiç uygulanmaması anlamına gelir. HAGB Kararının Şartları (CMK 231): Sanığa verilen ceza 2 yıl veya daha az ise uygulanabilir. Failin daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması gerekir. Mahkeme, failin suç işlemeyeceği yönünde olumlu kanaat oluşturursa HAGB kararı verebilir. Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın; aynen iade, önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, Sanık, 5 yıl içinde suç işlemezse dava düşer ve sabıka kaydı oluşmaz. Konuyla ilgili detaylı bilgi almak için Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması Nedir? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz. Kasten Yaralama Suçunda Adli Para Cezası Adli para cezası, mahkeme tarafından verilen hapis cezasının, belirli bir miktar paraya çevrilmesi anlamına gelir. Sanık 1 yıl veya daha az hapis cezası aldıysa, bu ceza adli para cezasına çevrilebilir. Ancak sanık 1 yıldan fazla hapis cezası aldıysa, bu ceza adli para cezasına çevrilemez. Kasten Yaralama Suçunda Cezanın Ertelenmesi Cezanın ertelenmesi, mahkeme tarafından hapis cezasının belli bir süre boyunca infaz edilmemesi ve sanığın denetim sürecine tabi tutulmasıdır. Cezanın Ertelenme Şartları: Verilen hapis cezası 2 yıl veya daha az olmalıdır. Failin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı 3 aydan fazla hapis cezasına mahkûm olmamış olması gerekir. Mahkeme, failin suç işlemeyeceği kanaatine varırsa cezayı erteleyebilir. Denetim süresi 1 yıldan az, 3 yıldan fazla olamaz. Sanık denetim süresi içinde suç işlemezse cezası infaz edilmiş sayılır. 8. Kasten Öldürmeye Teşebbüs ve Kasten Yaralama Suçlarının Ayırt Edilmesi Kasten yaralama suçu ile kasten öldürmeye teşebbüs suçu, failin kastı, saldırının niteliği ve mağdurun gördüğü zarar bakımından birbirine benzeyebilir. Ancak Türk Ceza Hukuku, failin öldürme kastıyla mı hareket ettiğini, yoksa sadece yaralama amacının mı bulunduğunu belirlemek için çeşitli kriterleri dikkate alır. Bu ayrım yapılırken, fail ile mağdurun ilişkisi, saldırının yöntemi, darbe sayısı ve hedeflenen bölgeler, olayın gelişimi ve failin eylem sonrası davranışları gibi faktörler incelenir. Fail ile Mağdur Arasındaki İlişki ve Husumet: Fail ve mağdur arasındaki ilişki, failin eyleminin öldürme kastı taşıyıp taşımadığını anlamada önemli bir kriterdir. Önceden var olan ciddi bir husumet varsa ve fail bu nedenle mağdura saldırıyorsa, öldürme kastı kuvvetli olabilir. Anlık gelişen kavgalar ve sinir anında yapılan saldırılar, genellikle kasten yaralama suçu olarak değerlendirilir. Failin daha önce mağduru ölümle tehdit etmiş olması, öldürme kastını gösterebilir. Failin mağdurla hiçbir husumeti yokken aniden saldırması, öldürme kastı yerine kasten yaralama niyetiyle hareket ettiğini gösterebilir. Örnekler: ✔ Bir kişinin eski eşine bıçakla saldırması ve öldüreceğini daha önce söylemesi → Kasten öldürmeye teşebbüs. ✔ Kavga sırasında sinirle bir kişiye tekme veya yumruk atılması → Kasten yaralama. Kullanılan Araç ve Saldırı Yöntemi: Failin kullandığı araç ve saldırının şekli, suçun öldürmeye teşebbüs mü yoksa kasten yaralama mı olduğu konusunda önemli bir belirleyicidir. Öldürücü nitelikteki silahlar (bıçak, tabanca, demir çubuk vb.) öldürme kastını gösterebilir. Basit araçlar (yumruk, tokat, sopa) genellikle kasten yaralama suçu olarak değerlendirilir. Bıçak veya silah kullanılmış ancak hayati bölgelere isabet etmemişse, kasten yaralama söz konusu olabilir. Örnekler: ✔ Tabanca ile doğrudan kafaya veya göğse ateş edilmesi → Kasten öldürmeye teşebbüs. ✔ Bıçakla kol veya bacak bölgesine saldırılması → Kasten yaralama. Darbe Sayısı, Şiddeti ve Hedeflenen Bölgeler: Failin eylemi sırasında mağdura yönelik darbelerin sayısı ve hedeflenen bölgeler, kastın belirlenmesinde önemli bir kriterdir. Tek bir darbe ve hafif şiddetli saldırılar genellikle kasten yaralama suçu olarak değerlendirilir. Birden fazla darbe, özellikle kafa, boyun, göğüs gibi hayati organlara yönelik saldırılar öldürmeye teşebbüs kastını gösterebilir. Örnekler: ✔ Failin mağdura birden fazla kez bıçak saplaması → Kasten öldürmeye teşebbüs. ✔ Failin mağduru sırtından veya kalbinden bıçaklaması → Kasten öldürmeye teşebbüs. ✔ Failin yalnızca tekme veya tokatla darp etmesi → Kasten yaralama. ✔ Failin elindeki sopayla mağdurun sadece bacaklarına vurması → Kasten yaralama. Olayın Oluş Şekli ve Sebebi: Failin mağdura karşı eylemi nasıl gerçekleştirdiği ve olayın gelişimi, suçun niteliğinin belirlenmesinde önemli bir unsurdur. Öldürme kastı taşıyan eylemler genellikle planlı ve kasıtlıdır. Ani öfke veya kavga sırasında yapılan saldırılar genellikle kasten yaralama suçu oluşturur. Failin mağduru takip ederek ve pusu kurarak saldırması öldürmeye teşebbüs kastını gösterir. Örnekler: ✔ Failin mağduru önceden planlayarak ve takip ederek saldırması → Kasten öldürmeye teşebbüs. ✔ İki kişinin anlık bir tartışma sonucu kavga etmesi ve birinin diğerine sopayla vurması → Kasten yaralama. Failin Eylem Sırasındaki ve Sonrasındaki Davranışları Failin saldırıyı gerçekleştirdikten sonraki davranışları da kastın tespit edilmesinde önemlidir. Failin saldırıdan sonra mağduru ölüme terk etmesi, öldürme kastını gösterebilir. Failin olay yerinden kaçması, öldürme kastının bulunduğuna dair bir işaret olabilir. Failin saldırıdan hemen sonra ambulans çağırması veya pişmanlık göstermesi, öldürme kastının zayıf olduğunu gösterebilir. Örnekler: ✔ Failin mağduru bıçakladıktan sonra kaçması → Öldürmeye teşebbüs. ✔ Failin mağduru yaraladıktan sonra ambulans çağırması → Kasten yaralama. ✔ Failin mağduru boğmaya çalışması ama son anda vazgeçmesi → Öldürmeye teşebbüs. Genel Değerlendirme: Kasten Yaralama mı, Kasten Öldürmeye Teşebbüs mü? Kriter Kasten Yaralama Kasten Öldürmeye Teşebbüs Fail ile mağdurun ilişkisi Önceden husumet olmayabilir, anlık kavga sonucu gerçekleşir. Ciddi husumet olabilir, fail mağduru bilerek hedef almış olabilir. Kullanılan araç Tokat, yumruk, hafif darbeli sopalar. Bıçak, tabanca, ağır metal çubuklar. Darbe sayısı ve şiddeti Genellikle tek veya birkaç darbe, hafif yaralanmalar. Birden fazla ve ölümcül darbeler, hayati tehlike oluşturan yaralanmalar. Hedeflenen bölgeler Kollar, bacaklar, vücudun ölümcül olmayan kısımları. Baş, boyun, göğüs gibi hayati organlar. Failin eylem sonrası davranışları Mağduru öldürme kastı yoktur, olaydan sonra pişmanlık gösterebilir. Fail mağduru ölüme terk eder, olay yerinden kaçabilir. Mahkemeler Nasıl Değerlendirir? Eğer fail, ölümcül bir silahla hayati organlara saldırmışsa, genellikle kasten öldürmeye teşebbüs suçu olarak değerlendirilmektedir. Eğer saldırı, hafif darbelerle sınırlı kalmışsa ve mağdurda hayati tehlike oluşturmayan yaralanmalar varsa, kasten yaralama suçu olarak değerlendirilmektedir. Eğer fail, kasten öldürmeye yönelik hareketlerde bulunmuş ama mağdur ölümden son anda kurtulmuşsa, mahkeme kasten öldürmeye teşebbüsten ceza verebilmektedir.