Değişik iş dosyası nedir? Hangi talepler bu dosya türüne girer? 6284 sayılı kanun, ihtiyati haciz, delil tespiti gibi işlemler nasıl yürütülür? Tüm detaylar 2025 rehberimizde.

Değişik İş Dosyası Nedir? - Demirbaş Hukuk Bürosu Davalar Ne Kadar Sürüyor 17 Mayıs 2021 Uyap Sistemindeki Dava Türleri (Değişik İş) 17 Mayıs 2021 Başlıklar Toggle ⚖️ Değişik İş Dosyası Nedir? (2025 Rehberi) Mahkemelerin esasına girmeden verdiği ancak hâkim kararı gerektiren işlemlerin yürütüldüğü dosyalar, “değişik iş dosyası” olarak adlandırılır. Bu dosyalar genellikle evrak üzerinden, duruşma yapılmaksızın karara bağlanır. Türkiye’de hukuk sisteminin hızlı ve etkin işleyişi açısından önemli bir yere sahip olan bu dosya türü, çeşitli yargısal işlemlerin hızlı biçimde sonuçlanmasını sağlar. “Değişik iş”, UYAP sisteminde dava dosyalarından farklı olarak tanımlanan bir dosya türüdür. İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, vesayet işlemleri, koruma kararları, noter yeminleri, zorlama hapsi gibi mahkemece incelenmesi gereken ancak esas yönünden bir davaya dönüşmeyen işlemler bu dosya tipi altında yürütülür. ⚙️ Değişik İş Dosyası Özellikleri Özellik Açıklama Duruşma yapılmaz Genellikle dosya üzerinden karar verilir. Esasa girilmez Maddi vakıaların ispatı değil, yargısal işlem amaçlanır. Karar süresi kısadır Ortalama karar süresi 4 gündür. UYAP kodlaması farklıdır “Değişik İş” olarak sınıflandırılır. Hukuk ve ceza ayrımı vardır Her iki yargı türünde de uygulanabilir. 2019 Yılı Türkiye Geneli Değişik İş İstatistikleri Adalet Bakanlığı verilerine göre, 2019 yılında 485.033 adet değişik iş dosyası açılmış , bunlardan 478.777 dosya aynı yıl içinde sonuçlandırılmıştır (%99,8 başarı oranı). Mahkeme Türlerine Göre Dağılım: Aile Mahkemeleri : 216.926 adet (Özellikle 6284 sayılı yasa kapsamında koruma kararları) Ticaret Mahkemeleri : İhtiyati haciz talepleri ağırlıklı Tüketici Mahkemeleri : Ortalama sonuçlanma süresi 12 gün Değişik İş Türleri ve 2019 Adetleri Değişik İş Türü Dosya Sayısı 6284 Sayılı Kanun Gereği Kolluk Amiri Kararının Onayı 132.131 İhtiyati Haciz 120.432 6284 Sayılı Kanun Kapsamında Koruma Kararı 105.743 6284 Sayılı Kanun Gereği İtiraz 26.786 Delil Tespiti 19.368 Tespit (yerinde tespit vb.) 14.403 Acele Kamulaştırma Nedeniyle El Koyma 12.726 Tehiri İcra Teminatının Belirlenmesi (İİK m.36) 10.788 Vesayet Denetim Makamı Onayı 5.463 Adli Yardım Talebinin Reddine İtiraz 4.104 Noter Yemini 2.132 Yemin Tayini 1.952 Noter Defteri Tasdiki 1.810 Reddi Hâkim veya Hakimin Çekilmesi İncelemesi 1.416 Zorlama Hapsi Kararına İtiraz 1.304 Tevdii Mahalli Tayini 1.263 Terk İhtarı (Eve Dön Çağrısı) 877 Hâkim Kararına Karşı İstinaf Başvurusu 868 5395 Sayılı Kanun Gereği İtiraz 469 Eşya Tespiti 259 Diğer 8.944 ‍⚖️ En Yaygın Değişik İşler Koruma kararları (6284 sayılı Kanun) İhtiyati haciz talepleri Delil tespiti Adli yardım ve vesayet işlemleri Noter yeminleri ve defter tasdikleri Acele kamulaştırma talepleri Değişik İş Dosyasının Önemi Nedir? Yargı sisteminin yükünü hafifletir. Resmi kayıt ve tescil işlevi görür Hızlı ve etkili adli koruma sağlar. Tarafların hak kaybı yaşamadan adalete erişimini kolaylaştırır. Duruşma yapılmadan evrak üzerinden hızlı karar imkânı sunar. Sonuç Değişik iş dosyaları, Türk hukuk sisteminin hız, verimlilik ve güvenlik açısından vazgeçilmez parçalarındandır. Özellikle koruma kararları , ihtiyati işlemler , tespitler gibi zamanla yarışan hukuki taleplerin hızlıca değerlendirilmesini sağlar. Bu yönüyle hem bireysel hakların korunmasına katkı sağlar hem de yargının yükünü dengeli bir şekilde taşır. Değişik İş Dosyası Ne Demektir? Mahkemelerin esasına girmediği ancak hakim kararı gerektiren talep ve işlemlerle ilgili kararlar verdikleri dosyaların ortak adıdır. Değişik iş dosyalarında genellikle sadece dosya üzerinden inceleme yapılır ve duruşma icra edilmeksizin karar verilir. Hukuk mahkemelerinde ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti gibi işler, ceza mahkemelerinde ise içeriğe erişimin engellenmesi, içerik kaldırma gibi kararlar bu dosya ismi ile tasnif edilir. Uyap terminolojisinde esasına girilen ve duruşma yapılarak karar verilen dosyalar ise ‘hukuk dava dosyası’ veya ‘ceza dava dosyası’ olarak ifade edilmektedir. Türkiye genelinde, hukuk mahkemelerinde, 2019 yılında açılan değişik işler dosya sayısı 485 033 adettir. Bunların 478 777 adedi (%99,8` i) yıl içinde karara bağlanmıştır. Duruşma yapılmadan evrak üzerinde inceleme ile karar verildiğinden ortalama karar süresi 4 gündür. Dosyaların ortalama görülme süresinin 12 gün ile en fazla tüketici mahkemelerinde olduğu görülmektedir. 2019 yılı hukuk mahkemeleri değişik işlere ilişkin iş yüküne mahkeme türüne göre bakıldığında, aile mahkemelerine gelen dosya sayısının,216 926 adetle diğer mahkemelerden daha fazla olduğu görülmektedir. Aile mahkemesinde açılan değişik iş dosyalarının neredeyse tamamını, 6284 Sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında verilen, koruma tedbiri kararlarına veya bunlara itirazlara ilişkin dosyaların oluşturduğu görülmektedir. Ticaret mahkemelerinde açılan değişik iş dosyalarının büyük bir çoğunluğunu ise ihtiyati haciz talepleri oluşturmaktadır. 2019 yılında Türkiye genelinde açılan değişik iş dosya türleri ile adetlerine ilişkin bir tablo aşağıdadır. 6284 sayılı Kanun Gereğince Kolluk Amiri Kararının Onaylanması 132 131 İhtiyati Haciz 120 432 6284 sayılı Koruma Kararı 105 743 6284 sayılı Kanun Gereğince İtirazın Değerlendirilmesi 26 786 Delil Tespiti 19 368 Tespit 14 403 Acele Kamulaştırma Nedeniyle El Koyma 12 726 Tehiri İcra Teminat Şeklinin Belirlenmesi (İ.İ.K.