Ceza hukuku nedir? Suç, ceza, kamu düzeni ve Türk Ceza Kanunu çerçevesinde ceza hukukunun tanımı, ilkeleri, bölümleri ve toplumsal işlevi hakkında detaylı açıklama. Hukuki rehber niteliğinde kapsamlı bir içerik.

Ceza Hukuku Nedir? - Demirbaş Hukuk Bürosu Askerlik Kaç Ay? 27 Nisan 2022 Boşanma Davalarında Affetme ve Hoşgörüyle Karşılama 1 Temmuz 2022 Başlıklar Toggle Ceza Hukuku Nedir? | Türk Ceza Hukuku ve Temel İlkeleri Hukuk; toplumsal düzeni tesis etmeye yönelmiş ve yaptırımlarla desteklenen kurallar bütünüdür. Hukuk sistemi olarak tarif edebileceğimiz bu kurallar kümesi, sosyal ilişkilerin karmaşık doğası ve çok yönlülüğü nedeniyle birçok alt dala ayrılır. Bunların arasında herkesin bir şekilde temas ettiği alanların başında gelen ceza hukuku ve Türk Ceza Kanunu, adaletsizliği ve hukuksuzluğu oluşturan insan fiillerinden hangilerinin suç veya kabahat olarak tanımlanacağını düzenleyen ve yaptırımlara bağlayan hukuk dalıdır. Aynı zamanda Ceza Hukuku , bu davranışın hangi durumlarda suç veya kabahat teşkil edeceğini ve bu kabahatlerin işlenmesi durumunda hangi yaptırımların uygulanacağını belirleyen hukuk disiplinidir. Kısacası devletin asli görevi, meşru ve adil bir toplumsal düzen kurmak ve sürdürmek olurken, bu görevi hukuk sistemi, yasalar ve toplumun kendisine devrettiği yaptırım gücüyle yerine getirir. Esasen ülkede yürürlükte olan tüm hukuk kurallarının amacı, insanlar arasındaki ilişkileri düzenlemek ve böylece toplumun barış ve düzen içinde yaşamasını sağlamaktır. Ceza hukuku da diğer hukuk disiplinleri gibi, kaynaklarını bu genel amaca katkıda bulunmak amacıyla kullanır ve tüm insanların hukuk düzeni içerisinde yaşam hakkı başta olmak üzere temel hak ve özgürlüklerinin korunmasını sağlar. Bu noktada ceza hukukunun özelde de Türk Ceza Hukuku’nun temel ilkeleri ile toplumsal düzenin korunmasına sağladığı katkıların irdelenmesi gerekiyor. Hukuku ve hukukun kurallarını dikkate almaksızın eylem ve fiillerde bulunmak, toplum düzeninin sağlanması amacına zarar verecek ve kamu düzeni de bundan olumsuz şekilde etkilenecektir. Ceza Hukukunun Tanımı Ceza hukuku; bir toplumda hangi fiillerin suç sayılacağını, bu suçlara hangi cezaların verileceğini ve cezaların nasıl uygulanacağını belirleyen hukuk dalıdır. Bu kapsamda ceza hukuku: Hangi davranışların suç sayıldığını, Bu suçlara karşı ne tür yaptırımlar uygulanacağını, Ceza sorumluluğunun hangi şartlarda doğacağını düzenler. Hukuk Sisteminde Ceza Hukukunun Yeri Hukuk düzeni, toplumun bir arada yaşamasını sağlayan kurallar bütünüdür. Bu sistem içerisinde ceza hukuku, en sert yaptırımları barındıran alanlardan biridir. Ceza kurallarına aykırı davranışlar yalnızca bireyleri değil, toplumun tamamını etkileyen sonuçlar doğurur. Bu sebeple, ceza hukuku kuralları devletin yaptırım gücüyle desteklenerek uygulanır. Ceza Hukukunun Temel Amaçları Ceza hukuku , bireylerin ve toplumun temel haklarını korumayı amaçlayan ve suç oluşturan fiillere karşı devletin yaptırım uygulama yetkisini düzenleyen bir kamu hukuku dalıdır . Toplumsal düzenin korunması, kamu güvenliğinin sağlanması ve adaletin tesis edilmesi için vazgeçilmez olan ceza hukuku, birey ile devlet arasındaki ilişkiyi esas alır. Toplumsal düzenin korunması Suçun önlenmesi ve caydırıcılık sağlanması Adaletin sağlanması ve mağdurun korunması Hukuki güvenliğin temin edilmesi Türk Ceza Hukukunun Temel İlkeleri Türk ceza hukuku, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) ile düzenlenmiş olup, temel ilkeleri şunlardır: Kanunilik İlkesi : Suç ve ceza ancak kanunla belirlenir. (TCK m.2) Şahsilik İlkesi : Ceza sorumluluğu şahsidir. Kimse başkasının fiilinden dolayı cezalandırılamaz. Masumiyet Karinesi : Suçluluğu mahkeme kararıyla sabit oluncaya kadar kimse suçlu kabul edilemez. Orantılılık İlkesi : Verilecek ceza ile suç arasında ölçülülük olmalıdır. İnsan Onuruna Saygı : Ceza uygulamaları, insan hakları ile bağdaşır nitelikte olmalıdır. Ceza Hukukunun Kaynakları Anayasa Türk Ceza Kanunu Ceza Muhakemesi Kanunu Uluslararası sözleşmeler Yargıtay içtihatları ve doktrin Ceza Hukukunun Bölümleri Ceza hukuku iki temel bölüme ayrılır: 1. Maddi Ceza Hukuku Maddi ceza hukuku, hangi fiillerin suç oluşturduğunu, suçun unsurlarını, cezaları ve bu cezaların uygulanmasına dair esasları kapsar. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu , bu alanın temel mevzuatıdır. Bu kapsamda: Genel hükümler : Suçun unsurları, ceza sorumluluğu, teşebbüs, iştirak gibi konuları içerir. Özel hükümler : Hangi eylemlerin suç olduğunu (örneğin hırsızlık, dolandırıcılık, adam öldürme) ve bu suçlara uygulanacak cezaları düzenler. 2. Şekli Ceza Hukuku (Usul Hukuku) Ceza muhakemesi hukuku olarak da bilinen bu alan, bir suç işlendiğinde devletin soruşturma ve kovuşturma sürecinde nasıl hareket edeceğini düzenler. Bu alandaki temel yasa Ceza Muhakemesi Kanunu’dur (CMK) . 3. İnfaz Hukuku Verilen cezaların nasıl infaz edileceği, cezaevi koşulları, denetimli serbestlik, tahliye gibi hususlar infaz hukukunun konusudur. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun , bu alandaki temel düzenlemeleri içerir. Ceza Hukukunun Toplumsal İşlevi Ceza hukuku sadece suçluyu cezalandırma amacı taşımaz. Aynı zamanda: Toplumda huzur ve güveni sağlar, Hukuki değerleri korur, Bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edilmesini önler, Suç işleme eğilimindeki bireyleri caydırır. Ceza Hukuku Sisteminin Temel Özellikleri Ceza Hukuku sisteminin temel özelliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür; Ceza Hukuku dahilinde toplum düzenini koruyan kural ve kaideler aynı zamanda toplumun din, örf ve geleneklerinden de beslenir. Din kuralları, ahlak kuralları ve örf ve âdet kuralları da hukuk kuralları gibi toplumsal yaşamı düzenleyen davranış normlarındandır Doğal olarak, toplumu oluşturan insanların bir bütün halinde bu davranış normlarının gereklerine uygun davranmaları, onların etik gelişimleri ile de ilgilidir. Ceza Hukuku, belirlenen kural ve kaidelere aykırı bir fiil meydana geldiğinde yine belirlenen esaslara göre yaptırım uygular Ceza Hukuku’nun öngördüğü kural ve yaptırımlar, kamu düzeninin sağlanması, korunması ve sürdürülmesi amaçlarına hizmet eder. Ceza Hukuku’nun yaptırımları ve belirlediği esaslar, sadece devletin tüzel kişiliği ve gücü ile (meşru otorite) uygulanır. Devlet, ceza hukuku kuralları olmaksızın toplumsal yaşamı barış içinde tutma görevini etkin bir şekilde yerine getiremez. Sadece devlet, ceza hukukunu toplumsal bir düzen kurmak amacıyla ve hukuk devleti içinde kullanmalıdır. Ceza hukuku, suç oluşturan fiilleri ve bunlara uygulanan yaptırımları gösteren bir hukuk disiplinidir. Suç önleyici etkisi olan ceza hukuku, hukuki değerleri koruma işlevine sahiptir. Ceza Hukuku’nu düzenleyen yasalar (ceza kanunları); hukuki değerleri ihlal eden saldırıları suç olarak tanımlayarak işlevini yerine getirir ve bu kamu düzenin devamlı olarak sağlanmasına olanak tanır. Ceza Hukuku, sosyal yaşamını düzenlemeye, kamu düzenini sağlamaya odaklanır. Bu düzenin ihlaline yol açacak suçun ve suçlunun tanımın yapar ve gerektiğinde yasal olarak yaptırım uygular. Ceza hukuku, kamu düzeninin sağlanmasına yasal dayanak teşkil eden kamu hukuku içinde yer alan ve uygulanan bir bilim dalıdır. Çünkü suçun işlenmesiyle toplum ile suç işleyen kişi (fail) arasında bir ihlal ilişkisi ortaya çıkar. Toplum suçların tanımlanması ve yaptırımların konulması yetkisini devlete devretmiş olduğundan kuralların konulup korunmasına ve faillerin cezalandırılmasına ilişkin yetki yine devlet eliyle kullanır. Maddi Ceza Hukuku Nedir? Hangi fiillerin suç teşkil ettiğini, suçun unsurlarını, suçlar için öngörülmüş yaptırımları (cezaları) ve tüm bunlara ilişkin temel ilkeleri inceleyen hukuk dalı maddi ceza hukukudur. Maddi ceza hukukuna ilişkin temel kanun 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’dur. Maddi ceza hukukunda, ceza hukukunun genel hükümleri ve ceza hukukunun özel hükümleri iki ayrı kısımda ele alınır ve düzenlenir. Bugün yürürlükte olan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun genel hükümleri birinci maddeden 75. Maddeye kadar olan kısmında yer alır. Aynı kanunun özel hükümleri ise 76. Maddeden başlayarak 345. Maddeye kadar olan kısmıdır ve bu bölümler iki farklı kitap ya da iki farklı hukuk olarak karşımıza çıkar. BİRİNCİ KİTAP Genel Hükümler BİRİNCİ KISIM Temel İlkeler, Tanımlar ve Uygulama Alan BİRİNCİ BÖLÜM Temel İlkeler ve Tanımlar MADDE 1 Ceza Kanununun amacı MADDE 2 Suçta ve cezada kanunilik ilkesi MADDE 3 Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi MADDE 4 Kanunun bağlayıcılığı MADDE 5 Özel kanunlarla ilişki MADDE 6 Tanımlar İKİNCİ BÖLÜM Kanunun Uygulama Alanı MADDE 7 MADDE 7 MADDE 8 Yer bakımından uygulama MADDE 9 Yabancı ülkede hüküm verilmesi MADDE 10 Görev suçları MADDE 11 Vatandaş tarafından işlenen suç MADDE 12 Yabancı tarafından işlenen suç MADDE 13Diğer suçlar MADDE 14 Seçimlik cezalarda soruşturma MADDE 15 Soruşturma koşulu olan cezanın hesaplanması MADDE 16 Cezadan mahsup MADDE 17 Hak yoksunlukları MADDE 18 Geri verme MADDE 19 Yabancı kanunun göz önünde bulundurulması İKİNCİ KISIM Ceza Sorumluluğunun Esasları BİRİNCİ BÖLÜM Ceza Sorumluluğunun Şahsiliği, Kast ve Taksir MADDE 20 Ceza sorumluluğunun şahsiliği MADDE 21 Kast MADDE 22 Taksir MADDE 23 Netice sebebiyle ağırlaşmış suç İKİNCİ BÖLÜM Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler MADDE 24 Kanunun hükmü ve amirin emri MADDE 25 Meşru savunma ve zorunluluk hâli MADDE 26 Hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası MADDE 27 Sınırın aşılması MADDE 28 Cebir ve şiddet, korkutma ve tehdit MADDE 29 Haksız tahrik MADDE 30 Hata MADDE 31 Yaş küçüklüğü MADDE 32 Akıl hastalığı MADDE 33 Sağır ve dilsizlik MADDE 34 Geçici nedenler, alkol veya uyuşturucu madde etkisinde olma ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Suça Teşebbüs MADDE 35 Suça teşebbüs MADDE 36 Gönüllü vazgeçme DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Suça İştirak MADDE 37 Faillik MADDE 38 Azmettirme MADDE 39 Yardım etme MADDE 40 Bağlılık kuralı MADDE 41 İştirak hâlinde işlenen suçlarda gönüllü vazgeçme BEŞİNCİ BÖLÜM Suçların İçtimaı MADDE 42 Bileşik suç MADDE 43 Zincirleme suç MADDE 44 Fikrî içtima ÜÇÜNCÜ KISIM Yaptırımlar BİRİNCİ BÖLÜM Cezalar MADDE 45 Cezalar MADDE 46 Hapis cezaları MADDE 47 Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası MADDE 48 Müebbet hapis cezası MADDE 49 Süreli hapis cezası MADDE 50 Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar MADDE 51 Hapis cezasının ertelenmesi MADDE 52 Adli para cezası İKİNCİ BÖLÜM Güvenlik Tedbirleri MADDE 53 Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma MADDE 54 Eşya müsaderesi MADDE 55 Kazanç müsaderesi MADDE 56 Çocuklara özgü güvenlik tedbirleri MADDE 57 Akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirleri MADDE 58 Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular MADDE 59 Sınır dışı edilme MADDE 60 Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirleri ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Cezanın Belirlenmesi ve Bireyselleştirilmesi MADDE 61 Cezanın belirlenmesi MADDE 62 Takdiri indirim nedenleri MADDE 63 Mahsup DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Dava ve Cezanın Düşürülmesi MADDE 64 Sanığın veya hükümlünün ölümü MADDE 65 Af MADDE 66 Dava zamanaşımı MADDE 67 Dava zamanaşımı süresinin durması veya kesilmesi MADDE 68 Ceza zamanaşımı MADDE 69 Ceza zamanaşımı ve hak yoksunlukları MADDE 70 Müsaderede zamanaşımı MADDE 71 Ceza zamanaşımının kesilmesi MADDE 72 Zamanaşımının hesabı ve uygulanması MADDE 73 Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar MADDE 74 Dava veya cezanın düşmesinin etkisi MADDE 75 Ön ödeme Ceza Hukuku Özel Hükümler Ceza Kanunundaki özel hükümler kasten adam öldürme, işkence, cinsel taciz ve saldırı, hakaret, hırsızlık, yağma, uyuşturucu ticareti gibi suç tiplerini düzenlemekte ve yaptırıma bağlamaktadır. Ceza Kanunundaki özel hükümlerde, ceza gerektiren suçlar belirli kriterlere göre sınıflandırılmaktadır. Kanun koyucu bu sınıflandırmada suçun maddi ve manevi unsurları, faili, öngörülen yaptırım, suçun görünüş şekilleri, saikı, suçun yeri ve zamanı gibi birçok kriteri dikkate almıştır. Hukuka aykırı olarak işlenen ve suç teşkil eden her türlü fiil, hukuki değeri ihlal eder ve ona zarar verir. Suçun ihlal ettiği değer, ceza fiilinin maddi nesnesidir. Buna göre Ceza Hukuku, haksızlık ve hukuka aykırılık oluşturan davranışları, hırsızlık, saldırı, taciz gibi kesin hükümlerle isimlendirerek açık ve kesin bir şekilde suç olarak tanımlar. Ceza hukukunun temel kanunu olan 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun özel hükümleri şu şekilde maddeler halinde sıralanır; İKİNCİ KİTAP Özel Hükümler BİRİNCİ KISIM Uluslararası Suçlar BİRİNCİ BÖLÜM Soykırım ve İnsanlığa Karşı Suçlar MADDE 76 Soykırım MADDE 77 İnsanlığa karşı suçlar MADDE 78 Örgüt İKİNCİ BÖLÜM Göçmen Kaçakçılığı ve İnsan Ticareti MADDE 79 Göçmen kaçakçılığı MADDE 80 İnsan ticareti İKİNCİ KISIM Kişilere Karşı Suçlar BİRİNCİ BÖLÜM Hayata Karşı Suçlar MADDE 81 Kasten öldürme MADDE 82 Nitelikli hâller MADDE 83 Kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi MADDE 84 İntihara yönlendirme MADDE 85 Taksirle öldürme İKİNCİ BÖLÜM Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar MADDE 86 Kasten yaralama MADDE 87 Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama MADDE 88 Kastla yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi MADDE 89 Taksirle yaralama MADDE 90 İnsan üzerinde deney MADDE 91 Organ veya doku ticareti MADDE 92 Zorunluluk hâli MADDE 93 Etkin pişmanlık ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İşkence ve Eziyet MADDE 94 İşkence MADDE 95 Neticesi sebebiyle ağırlaşmış işkence MADDE 96 Eziyet DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Koruma, Gözetim, Yardım veya Bildirim Yükümlülüğünün İhlâli MADDE 97 Terk MADDE 98 Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi BEŞİNCİ BÖLÜM Çocuk Düşürtme, Düşürme veya Kısırlaştırma MADDE 99 Çocuk düşürtme MADDE 100 Çocuk düşürme MADDE 101 Kısırlaştırma ALTINCI BÖLÜM Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar MADDE 102 Cinsel saldırı MADDE 103 Çocukların cinsel istismarı MADDE 104 Reşit olmayanla cinsel ilişki MADDE 105 Cinsel taciz YEDİNCİ BÖLÜM Hürriyete Karşı Suçlar MADDE 106 Tehdit MADDE 107 Şantaj MADDE 108 Cebir MADDE 109 Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma MADDE 110 Etkin pişmanlık MADDE 111 Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması MADDE 112 Eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi MADDE 113 Kamu hizmetlerinden yararlanma hakkının engellenmesi MADDE 114 Siyasî hakların kullanılmasının engellenmesi MADDE 115 İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme MADDE 116 Konut dokunulmazlığının ihlâli MADDE 117 İş ve çalışma hürriyetinin ihlâli MADDE 118 Sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi MADDE 119 Ortak hüküm MADDE 120 Haksız arama MADDE 121 Dilekçe hakkının kullanılmasının engellenmesi MADDE 122 Nefret ve ayırımcılık MADDE 123 Kişilerin huzur ve sükununu bozma MADDE 124 Haberleşmenin engellenmesi SEKİZİNCİ BÖLÜM Şerefe Karşı Suçlar MADDE 125 Hakaret MADDE 126 Mağdurun belirlenmesi MADDE 127 İsnadın ispatı MADDE 128 734 İddia ve savunma dokunulmazlığı MADDE 129 Haksız fiil nedeniyle veya karşılıklı hakaret MADDE 130 Kişinin hatırasına hakaret MADDE 131 Soruşturma ve kovuşturma koşulu DOKUZUNCU BÖLÜM Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar MADDE 132 Haberleşmenin gizliliğini ihlâl MADDE 133 Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması MADDE 134 Özel hayatın gizliliğini ihlâl MADDE 135 Kişisel verilerin kaydedilmesi MADDE 136 Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme MADDE 137 Nitelikli hâller MADDE 138 Verileri yok etmeme MADDE 139 Şikâyet MADDE 140 Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması ONUNCU BÖLÜM Malvarlığına Karşı Suçlar MADDE 141 Hırsızlık MADDE 142 Nitelikli hırsızlık MADDE 143 Suçun gece vakti işlenmesi MADDE 144 Daha az cezayı gerektiren hâller MADDE 145 Malın değerinin az olması MADDE 146 Kullanma hırsızlığı MADDE 147 Zorunluluk hâli MADDE 148 Yağma MADDE 149 Nitelikli yağma MADDE 150 Daha az cezayı gerektiren hâl MADDE 151 Mala zarar verme MADDE 152 Mala zarar vermenin nitelikli hâlleri MADDE 153 İbadethanelere ve mezarlıklara zarar verme MADDE 154 Hakkı olmayan yere tecavüz MADDE 155 Güveni kötüye kullanma MADDE 156 Bedelsiz senedi kullanma MADDE 157 Dolandırıcılık MADDE 158 Nitelikli dolandırıcılık MADDE 159 Daha az cezayı gerektiren hâl MADDE 160 Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf MADDE 161 Hileli iflâs MADDE 162 Taksirli iflâs MADDE 163 Karşılıksız yararlanma MADDE 164 Şirket veya kooperatifler hakkında yanlış bilgi MADDE 165 Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi MADDE 166 Bilgi vermeme MADDE 167 Şahsî cezasızlık sebebi veya cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsî sebep MADDE 168 Etkin pişmanlık MADDE 169 Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması ÜÇÜNCÜ KISIM Topluma Karşı Suçlar BİRİNCİ BÖLÜM Genel Tehlike Yaratan Suçlar MADDE 170 Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması MADDE 171 Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması MADDE 172 Radyasyon yayma MADDE 173 Atom enerjisi ile patlamaya sebebiyet verme MADDE 174 Tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi MADDE 175 Akıl hastası üzerindeki bakım ve gözetim yükümlülüğünün ihlâli MADDE 176 İnşaat veya yıkımla ilgili emniyet kurallarına uymama MADDE 177 Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması MADDE 178 İşaret ve engel koymama MADDE 179 Trafik güvenliğini tehlikeye sokma MADDE 180 Trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma İKİNCİ BÖLÜM Çevreye Karşı Suçlar MADDE 181 Çevrenin kasten kirletilmesi MADDE 182 Çevrenin taksirle kirletilmesi MADDE 183 Gürültüye neden olma MADDE 184 İmar kirliliğine neden olma ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar MADDE 185 Zehirli madde katma MADDE 186 Bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti MADDE 187 Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilâç yapma veya satma MADDE 188 Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti MADDE 189 Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması MADDE 190 Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma MADDE 191 Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak MADDE 192 Etkin pişmanlık MADDE 193 Zehirli madde imal ve ticareti MADDE 194 Sağlık için tehlikeli madde temini MADDE 195 Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma MADDE 196 Usulsüz ölü gömülmesi DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Kamu Güvenine Karşı Suçlar Madde 197 Parada sahtecilik MADDE 198 Paraya eşit sayılan değerler MADDE 199 Kıymetli damgada sahtecilik MADDE 200 Para ve kıymetli damgaları yapmaya yarayan araçlar MADDE 201 Etkin pişmanlık MADDE 202 Mühürde sahtecilik MADDE 203 Mühür bozma MADDE 204 Resmî belgede sahtecilik MADDE 205 Resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek MADDE 206 Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan MADDE 207 Özel belgede sahtecilik MADDE 208 Özel belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek MADDE 209 Açığa imzanın kötüye kullanılması MADDE 210 Resmî belge hükmünde belgeler MADDE 211 Daha az cezayı gerektiren hâl MADDE 212 İçtima BEŞİNCİ BÖLÜM Kamu Barışına Karşı Suçlar Madde 213 Halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit MADDE 214 Suç işlemeye tahrik MADDE 215 Suçu ve suçluyu övme MADDE 216 Halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama MADDE 217 Kanunlara uymamaya tahrik MADDE 218 Ortak hüküm MADDE 219 Görev sırasında din hizmetlerini kötüye kullanma MADDE 220 Suç işlemek amacıyla örgüt kurma MADDE 221 Etkin pişmanlık MADDE 222 Şapka ve Türk harfleri ALTINCI BÖLÜM Ulaşım Araçlarına veya Sabit Platformlara Karşı Suçlar Madde 223 Ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması MADDE 224 Kıta sahanlığında veya münhasır ekonomik bölgedeki sabit platformların işgali YEDİNCİ BÖLÜM Genel Ahlaka Karşı Suçlar Madde 225 Hayasızca hareketler MADDE 226 Müstehcenlik MADDE 227 Fuhuş MADDE 228 Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama MADDE 229 Dilencilik SEKİZİNCİ BÖLÜM Aile Düzenine Karşı Suçlar Madde 230 Birden çok evlilik, hileli evlenme, dinsel tören MADDE 231 Çocuğun soy bağını değiştirme MADDE 232 Kötü muamele MADDE 233 Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlâli MADDE 234 Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması DOKUZUNCU BÖLÜM Ekonomi, Sanayi ve Ticarete İlişkin Suçlar Madde 235 İhaleye fesat karıştırma MADDE 236 Edimin ifasına fesat karıştırma MADDE 237 Fiyatları etkileme MADDE 238 Kamuya gerekli şeylerin yokluğuna neden olma MADDE 239 Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması MADDE 240 Mal veya hizmet satımından kaçınma MADDE 241 Tefecilik MADDE 242 Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması ONUNCU BÖLÜM Bilişim Alanında Suçlar Madde 243 Bilişim sistemine girme MADDE 244 Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme MADDE 245 Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması MADDE 245/A Yasak cihaz veya programlar MADDE 246 Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması DÖRDÜNCÜ KISIM Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar MADDE 247 Zimmet MADDE 248 Etkin pişmanlık MADDE 249 Daha az cezayı gerektiren hâl MADDE 250 İrtikâp MADDE 251 Denetim görevinin ihmali MADDE 252 Rüşvet MADDE 253 Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması MADDE 254 Etkin pişmanlık MADDE 255 Nüfuz Ticareti MADDE 256 Zor kullanma yetkisine ilişkin sınırın aşılması MADDE 257 Görevi kötüye kullanma MADDE 258 Göreve ilişkin sırrın açıklanması MADDE 259 Kamu görevlisinin ticareti MADDE 260 Kamu görevinin terki veya yapılmaması MADDE 261 Kişilerin malları üzerinde usulsüz tasarruf MADDE 262 Kamu görevinin usulsüz olarak üstlenilmesi MADDE 263 Kanuna aykırı eğitim kurumu MADDE 264 Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma MADDE 265 Görevi yaptırmamak için direnme MADDE 266 Kamu görevine ait araç ve gereçleri suçta kullanma İKİNCİ BÖLÜM Adliyeye Karşı Suçlar MADDE 267 İftira MADDE 268 Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması MADDE 269 Etkin pişmanlık MADDE 270 Suç üstlenme MADDE 271 Suç uydurma MADDE 272 Yalan tanıklık MADDE 273 Şahsî cezasızlık veya cezanın azaltılmasını gerektiren sebepler MADDE 274 Etkin pişmanlık MADDE 275 Yalan yere yemin MADDE 276 Gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık MADDE 277 Yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı etkilemeye teşebbüs MADDE 278 Suçu bildirmeme MADDE 279 Kamu görevlisinin suçu bildirmemesi MADDE 280 Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi MADDE 281 Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme MADDE 282 Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama MADDE 283 Suçluyu kayırma MADDE 284 Tutuklu, hükümlü veya suç delillerini bildirmeme MADDE 285 Gizliliğin ihlâli MADDE 286 Ses veya görüntülerin kayda alınması MADDE 287 Genital muayene MADDE 288 Adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs MADDE 289 Muhafaza görevini kötüye kullanma MADDE 290 Resmen teslim olunan mala el konulması ve bozulması MADDE 291 Başkası yerine ceza infaz kurumuna veya tutukevine girme MADDE 292 Hükümlü veya tutuklunun kaçması MADDE 293 Etkin pişmanlık MADDE 294 Kaçmaya imkân sağlama MADDE 295 Muhafızın görevini kötüye kullanması MADDE 296 Hükümlü veya tutukluların ayaklanması MADDE 297 İnfaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak MADDE 298 Hak kullanımını ve beslenmeyi engelleme ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organlarının Saygınlığına Karşı Suçlar MADDE 299 Cumhurbaşkanına hakaret MADDE 300 Devletin egemenlik alametlerini aşağılama MADDE 301 Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlarını aşağılama DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar MADDE 302 Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak MADDE 303 Düşmanla iş birliği yapmak MADDE 304 Devlete karşı savaşa tahrik MADDE 305 Temel millî yararlara karşı faaliyette bulunmak için yarar sağlama MADDE 306 Yabancı devlet aleyhine asker toplama MADDE 307 Askerî tesisleri tahrip ve düşman askerî hareketleri yararına anlaşma MADDE 308 Düşman devlete maddî ve malî yardım BEŞİNCİ BÖLÜM Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar MADDE 309 Anayasayı ihlâl MADDE 310 Cumhurbaşkanına suikast ve fiilî saldırı MADDE 311 Yasama organına karşı suç MADDE 312 Hükûmete karşı suç MADDE 313 Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silahlı isyan MADDE 314 Silahlı örgüt MADDE 315 Silâh sağlama MADDE 316 Suç için anlaşma ALTINCI BÖLÜM Millî Savunmaya Karşı Suçlar MADDE 317 Askerî komutanlıkların gaspı MADDE 318 Halkı askerlikten soğutma MADDE 319 Askerleri itaatsizliğe teşvik MADDE 320 Yabancı hizmetine asker yazma, yazılma MADDE 321 Savaş zamanında emirlere uymama MADDE 322 Savaş zamanında yükümlülükler MADDE 323 Savaşta yalan haber yayma MADDE 324 Seferberlikle ilgili görevin ihmali MADDE 325 Düşmandan unvan ve benzeri payeler kabulü YEDİNCİ BÖLÜM Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk MADDE 326 Devletin güvenliğine ilişkin belgeler MADDE 327 Devletin güvenliğine ilişkin bilgileri temin etme MADDE 328 Siyasal veya askerî casusluk MADDE 329 Devletin güvenliğine ve siyasal yararlarına ilişkin bilgileri açıklama MADDE 330 Gizli kalması gereken bilgileri açıklama MADDE 331 Uluslararası casusluk MADDE 332 Askerî yasak bölgelere girme MADDE 333 Devlet sırlarından yararlanma, Devlet hizmetlerinde sadakatsizlik MADDE 334 Yasaklanan bilgileri temin MADDE 335 Yasaklanan bilgilerin casusluk maksadıyla temini MADDE 336 Yasaklanan bilgileri açıklama MADDE 337 Yasaklanan bilgileri siyasal veya askerî casusluk maksadıyla açıklama MADDE 338 Taksir sonucu casusluk fiillerinin işlenmesi MADDE 339 Devlet güvenliği ile ilgili belgeleri elinde bulundurma SEKİZİNCİ BÖLÜM Yabancı Devletlerle Olan İlişkilere Karşı Suçlar MADDE 340 Yabancı devlet başkanına karşı suç MADDE 341 Yabancı devlet bayrağına karşı hakaret MADDE 342 Yabancı devlet temsilcilerine karşı suç MADDE 343 Karşılıklılık koşulu DOKUZUNCU BÖLÜM Son Hükümler MADDE 344 Yürürlük MADDE 345 Yürütme Ceza Hukuku Sisteminde özel hükümlerde ele alınan düzenlemeler kişinin her türlü maddi ve manevi bütünlüğüne, topluma ve devlete karşı yapılan saldırıları ve ihlalleri kapsamaktadır. Türk Ceza Kanunun özel hükümleri Uluslararası suçlar kapsamında soykırım ve insanlığa karşı suçlarla başlamaktadır. Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti suçu da bu bölümde ele alınmıştır. Hemen ardından ikinci Kısım ‘da Kişilere Karşı Suçlar düzenlenmiştir. Bu bölüm; Hayata Karşı Suçlar (kasten öldürme, taksirle ölüme sebebiyet verme) Vücut dokunulmazlığına Karşı Suçlar (kasten yaralama, taksirle yaralama, insan üzerinde deney, organ ve doku ticari gibi suçlar) İşkence ve Eziyet Koruma Gözetim Yardım ve Bildirim Yükümlülüğünün İhlali Çocuk Düşürtme, Düşürme ve Kısırlaştırma Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar (Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, cinsel taciz gibi suçlar) Hürriyete Karşı Suçlar (tehdit, şantaj, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, konut dokunulmazlığını ihlal vs.) Şerefe Karşı Suçlar (hakaret, kişinin hatırasına hakaret) Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar (Haberleşmenin gizliliğini ihlal, Özel hayatın gizliliğini ihlâl, kişisel verilerin kaydedilmesi vs.) Malvarlığına karşı Suçlar (hırsızlık, gasp, yağma, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, nitelikli dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, mala zarar verme, İbadethanelere ve mezarlıklara zarar verme gibi suçlar) düzenlenmiş ve yaptırıma bağlanmıştır. Üçüncü kısımda toplum karşı suçlar yer almaktadır. Bu kısımda; Genel Tehlike Yaratan Suçlar, (Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması, trafik güvenliğini tehlikeye sokma vs.) Çevreye Karşı Suçlar (Çevrenin kasten kirletilmesi, gürültüye neden olma, imar kirliliğine neden olma suçları) Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar (Bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti, Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma MADDE 190 1073 Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak, Zehirli madde imal ve ticareti, Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma) Kamu Güvenine Karşı Suçlar (Parada sahtecilik, resmî belgede sahtecilik vs.) Kamu Barışına Karşı Suçlar (Suç işlemeye tahrik, suçu ve suçluyu övme vs.) Ulaşım Araçlarına ve Sabit Platformlara Karşı Suçlar Genel Ahlaka Karşı Suçlar (Fuhuş, kumar oynanması için yer sağlama gibi suçlar) Aile Düzenine Karşı Suçlar (Birden çok evlilik, Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlâli, çocuğun kaçırılması ve alıkonulması vs.) Ekonomi Sanayi ve Ticarete İlişkin Suçlar (Edimin ifasına fesat karıştırma, tefecilik vs.) Bilişim alanında Suçlar (Bilişim sistemine girme, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması gibi suçlar) Ceza Hukuku, tüm hükümleri ile suçları tanımlar, unsurlarını ortaya koyar, yaptırımlarını ve kovuşturma usullerini belirleyerek kamu düzeninin korunmasına hizmet eder. Ceza Muhakemesi Hukuku Ceza Mahkemesi kapsamında ele alınan ceza soruşturması ve ceza davası, isnat edilen suçun işlenip işlenmediğinin araştırılması ve ceza hükmünün ihlal edilip edilmediğinin kesin ve net olarak ortaya konulması sürecidir. Ceza Hukuku; işlendiği iddia edilen suçun, meydana gelip gelmediği, suçu işlediği iddia edilen kişinin cezai ehliyetinin bulunup bulunmadığı, cezaya karşı kişinin sorumlu tutulup tutulmayacağı ve buna göre söz konusu yaptırımın türü ve çeşidinin araştırılmasına ve tespitine olanak verir. Ceza Muhakemesi Hukuku, ceza davalarını düzenleyen bir hukuk dalı olarak çeşitli ilkeleri ortaya koyar. Ceza Muhakemesi Kanununun amacı hak ihlaline yol açmadan maddi gerçeği aramak ve bulmaktır. Ceza Hukuku sistemi içinde yer alan Ceza Muhakemesi Kanununa göre ceza davasının nasıl yürütüleceği gerek suçlunun ve gerekse de mağdurun hak, yetki ve yükümlülüklerinin neler olduğu belirlenir. Suç söz konusu olduğunda suçun yaptırıma bağlanması ve yaptırımların uygulanması (infazı) sürecinde soruşturma, dava, savunma ve karara bağlama süreçleri işletilir. Burada önem arz eden nokta ceza davasının amacının net bir şekilde ortaya konulmasıdır. Söz konusu ceza hukukunun ve ceza davasının amacı, işlenen suç karşısında şüpheli olarak nitelendirilen muhatabın haklarını da savunarak, gerçekten suçun vuku bulduğunun araştırılmasına ilişkin esasların belirlenmesidir. Ancak ceza muhakemesi sürecinin en önemli ve en dikkat edilmesi gereken aşaması soruşturma sürecidir. Bu süreç, işlenen fiilin suç teşkil etmesi, ya da suç teşkil etmesine ilişkin şüphelerin varlığının yetkili makam ve kişilerce araştırılması ve incelenmesidir. Buna göre her şüphe edilen kişi mutlak suçlu değildir. Ceza Mahkemesi işlem ve uygulamalarına göre bir fiilin suç olarak algılanması ve yasal sürecin işletilmesi için birtakım şartlar bulunmalıdır. Bazı suç tiplerinde şikâyet esastır, bir fiilin dava ve soruşturmaya konu edilebilmesi için suçun mağdurunun (suçtan zarar gören) usulüne uygun bir şikâyetinin bulunması gerekir. Söz konusu dava, yargılama ve cezalandırma süreci yapılacak olan şikayetle başlar. Şikâyetten vazgeçmek mümkündür. Herhangi bir konuda mağdur olan kişi şikayetçi olmaktan vazgeçebilir. Ancak şikâyetten vazgeçme hakkı, dava sürecinin sonuçlanması ve kesin kararın verilmesinden önce kullanılmalıdır, kesin karar verildikten sonra vazgeçme hakkı bulunmaz. Kural olarak, ceza yargılaması şarta bağlı değildir. Bununla birlikte soruşturma açılması ve kovuşturma yapılması, davanın icrası bazı şartların yerine getirilmesine veya herhangi bir engelin bulunmamasına bağlı ise, cezai takibat koşullarından bahsedilir. Örneğin hâkim ve savcıların görevleri esnasında işlenen suçlardan dolayı haklarında soruşturma, inceleme yapılması HSK’nın ilgili dairesinin teklifi ile Adalet Bakanı’nın iznine bağlıdır. Bu izin yoksa soruşturma ve dava şartı gerçekleşmemiş demektir ve ceza yargılaması söz konusu olmaz. Ceza mahkemesi davasının şartları, ceza davasının yasallık eşiğini oluşturduğundan ve şart oluşmadan yargılama yapılması mümkün olamayacağından tüm aşama ve izin süreçlerinin hassasiyetle yürütülmesi gerekmektedir. Ceza Hukukunun Temel İlkeleri Ceza hukuku, gerek suç teşkil eden herhangi bir fiilden zarar görenin (mağdur) gerekse de suç işlediği iddia edilen bireyin (şüpheli) hak ve özgürlüklerini en çok etkileyen hukuk disiplinidir. Bu nedenle ceza hukuku, soruşturma ve davanın tarafı olan her bir bireyin tüm hak ve hukukunun ve özgürlüğünün güvence altına alındığı ve güvence için de bazı ilkelerin yürürlüğe konulduğu hukuk sistemidir. Ceza Hukukunun temel ilkelerinden en önemlileri şu şekildedir; Suç ve cezada kanuniliğin uygulanması ilkesi Kanunsuz suç ve ceza olmaz (Nullum cri- men nulla poena sine lege) ilkesi , kanunilik ilkesi olarak da adlandırılan bu prensibe göre hiç kimse kanunun açıkça suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; hiç kimse bir fiil için kanunda gösterilen ceza dışında bir ceza ile veya kanunda gösterilen cezadan daha ağır bir ceza ile cezalandırılamaz Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 38. Maddesi şu hükmü havidir; “kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez”. Suç ve ceza işlemlerinde kusurluluk ilkesinin uygulanması Basitçe anlatmaya çalışırsak bu ilke fiilin kusurluluğuyla ilgilidir. Failin hareket ve neticeden ibaret eylemi kasten veya taksirle gerçekleştirmiş olmasıdır. Hukuka uygun bir şekilde hareket edebilme imkânına sahip olan failin, hukuka aykırı bir davranışı seçmiş ve gerçekleştirmiş olması nedeniyle bu fiilin ona yüklenebilmesi ve fiilinden dolayı kınanabilmesi şeklinde tarif edilmektedir. Ceza hukukunda kusur, bir eylemin isnat yeteneği mevcut bir kimse tarafından bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Failin cezalandırılabilmesi için hukuka aykırı fiili bilerek ve isteyerek icra etmiş olması gerekir. Bu ilkeden de ancak fiili bizzat işlemiş failin cezalandırılabileceği prensibi türetilmiştir. Bu ilkenin Ceza Kanunundaki karşılığı TCK Md. 20/1 ‘de yer almaktadır: “Ceza sorumluluğu şahsîdir. Kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz.” Meydana gelen eylemler sonrasında gerçek suçlunun belirlenmesi, gerçek suçlunun bulunması ve suça uygun cezanın uygulanması için bu temel ilkeler göz önünde bulundurulur. Ceza Hukuku çerçevesinde temel olarak alınan bu iki ilkenin dışında, modern ceza adaleti sistemlerinde, bireylerin temel haklarının sağlanmasını amaçlayan bazı başka ilkeler de belirlenmiştir. Bunlar şu şekilde sıralanır; İnsanilik ilkesinin benimsenmesi Hata ve kusur ilkesinin benimsenmesi Kanun önünde her bireyin eşitlik ilkesinin benimsenmesi Suç ve cezada orantılı olma ilkesinin benimsenmesi Tüm ilkelerin net bir şekilde belirlenmesi ve esaslarına göre göz ardı edilmeden uygulanması yasalar önünde herkesin eşit haklara sahip olması, suçluluğu ispat edilinceye kadar herkesin masum sayılması ve adaletin sağlanmasına yöneliktir. Kanunilik ilkesi, suç ve ceza söz konusu olduğunda hem mağdur olan kişinin hem de suçlu olduğu iddia edilen şüphelinin güvenliğini ve haklarını korumaya yönelir ve gereklidir. Suçun niteliği, suça verilecek ceza, ağırlaştırıcı sebepler, hafifleştirici sebepler, güvenlik tedbirleri ve diğer tüm konular kanunda açıkça belirtilmelidir. Aksi halde suçlunun haklarının korunup korunmadığı, objektif olarak yargılanıp yargılanmadığı ve cezalandırılıp cezalandırılmadığı sorgulanır. Suçun ve cezanın kanuniliği hem suç ilişkisinin unsurlarının hem de suç için belirlenen cezanın kanunda açık, net ve anlaşılır bir şekilde belirtilmesini gerektirir. Fiilin suç olarak kabul edilebilmesi için ceza normuna tıpatıp uymalıdır. Ceza hukukunda, cezai suçlar ceza normları tarafından düzenlenir. Suçu tanımlayan herhangi bir yasal hüküm, “cezai norm” olarak adlandırılır. Suç ve cezayı oluşturan ceza normları; Kurallar ve yaptırımlardan oluşur. Kural, belirli bir eylemi gerçekleştirme emridir. Belirli bir davranışı yapmak veya yapmamak için bir komuttur. Yaptırım, kuralları çiğnemenin yasal sonucudur. Yukarda da belirtildiği gibi bir yargılama sürecinin başlaması ve sonuçlandırılabilmesi için suç tipine uyan hukuka aykırı bir fiilin, suçtan zarar gören birinin ve kovuşturma şartlarının ve diğer unsurların bulunması gerekir. Bunların dışında Ceza Muhakemesi ilkeleri arasında şunlar da sayılabilir; Dava süreci başlatılmadan hiç kimse yargılanamaz Kamusallık ilkesi ceza davasının temelidir Dava sürecinde maddi gerçeklik araştırılmalıdır Her türlü şüpheden sanık faydalanır, faydalandırılır Suça ilişkin aleniyet ilkesi ve işletilmesi Hukuk devleti ve işleyişi ilkesi Herkesin haysiyetini koruma ve kolama ilkesi Bağımsız adli yargılama ilkesinin işletilmesi Özel hayatın ve mahremiyetin gizliliği ve korunması ilkesi Bu ilkeler dahilinde yargılama sürecinin devam ettirilmesi hem suçlu olarak itham edilen zanlının hem de mağdurun haklarını ve hürriyetlerini korumaya yöneliktir. Ceza muhakemesi hukukunu anlamak için özellikle bu ilkeleri incelemekte fayda vardır. Ayrıca Bursa ceza avukatı hakkındaki yazımızı okuyabilirsiniz.