Marka Hakkını İhlal Suçlarını İşleyenlere Verilecek Cezalar

Marka Hakkını İhlal Suçlarını İşleyenlere Verilecek Cezalar - Demirbaş Hukuk Bürosu Marka Hakkı Sahibinin Hukuk ve Ceza Mahkemelerinde Açabileceği Davalar ve Talepleri 17 Mayıs 2021 Franchising Sözleşmesi 17 Mayıs 2021 Başlıklar Toggle Marka Hakkını İhlal Suçlarını İşleyenlere Verilecek Cezalar Bursa Marka Avukatı 1. Giriş: Anayasa Mahkemesinin 2004 ve 2008 yıllarında vermiş olduğu iptal kararları, ceza hukuku reformu, KHK ile ceza normu getirilmesinin neden olduğu zorluklar daha doğrusu bunun olanaksızlığı marka hukukunu bütüncül olarak ele alan bir yeni bir Markalar Kanunu çıkarılmasını zorunlu kılmaktaydı. Yasa koyucu uzun bir süre marka hukukunu bütüncül olarak ele alan yeni bir yasal düzenleme yerine, marka suçlarını, yaptırımlarını ve ceza usulüne ilişkin bazı hususları düzenleyen 5833 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun gibi yasal düzenlemeleri yürürlüğe sokarak suç ve cezada kanuniliği sağlamaya çalışmıştır. Nihayet 10 Ocak 2017 tarihli Resmî Gazete ‘de yayımlanarak birkaç maddesi hariç yürürlüğe giren 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile Türk sınai mülkiyet hukuku bütüncül bir kanuni düzenlemeye kavuşmuştur. 2. Marka Hakkının İhlali Suçu Marka hakkına tecavüz fiilleri ,6769 Sayılı Kanun’un 30. Maddesinde 656 Sayılı KHK’ nin 5833 sayılı Kanun ile değişik 61/A maddesine oldukça paralel bir şekilde suç olarak tanımlanmıştır. Yasanın düzenlediği suç tiplerinde “şikâyet” ve “Türkiye’de tescil” ortak kovuşturma şartıdır. Suçların manevi unsuru kasttır. Öngörülen adli para cezalarının sadece üst sınırı belirtilmiştir. Marka hakkını ihlal fiilleri cezai yaptırıma bağlanmış olmakla birlikte patent, faydalı model ve tasarımlar yönünden herhangi bir ceza yaptırımı öngörülmemiştir. 2001 yılı başından beri bazı illerimizde, marka suçlarıyla ilgili davalara, Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemeleri bakmaktadır. 3. Yasal Düzenleme 10 Ocak 2017 tarihli resmî Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 30. Maddesinde öngörülen marka hakkı ihlali fiilleri ve bu fiillere verilecek olan cezalar aşağıdaki gibidir. Madde 30- Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal üreten veya hizmet sunan, satışa arz eden veya satan, ithal ya da ihraç eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. (2) Marka koruması olduğunu belirten işareti mal veya ambalaj üzerinden yetkisi olmadan kaldıran kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. (3) Yetkisi olmadığı hâlde başkasına ait marka hakkı üzerinde devretmek, lisans veya rehin vermek suretiyle tasarrufta bulunan kişi iki yıldan dört yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. (4) Bu maddede yer alan suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ayrıca bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. (5) Bu maddede yer alan suçlardan dolayı cezaya hükmedebilmek için markanın Türkiye’de tescilli olması şarttır. (6) Bu maddede yer alan suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. (7) Başkasının hak sahibi olduğu marka taklit edilerek üretilmiş malı, satışa arz eden veya satan kişinin bu malı nereden temin ettiğini bildirmesi ve bu suretle üretenlerin ortaya çıkarılmasını ve üretilmiş mallara el konulmasını sağlaması hâlinde hakkında cezaya hükmolunmaz. 4. Marka Hakkını İhlal Suçu Cezası Marka hukuku , sınai mülkiyet hakları arasında en yaygın ve sık ihlal edilen alanlardan biri olup, ticari hayatın adil, şeffaf ve rekabetçi bir şekilde işlemesini sağlayan temel hukuk dallarındandır. Bu alanda özellikle 2000’li yıllardan itibaren yaşanan yasal değişiklikler, marka hakkı ihlallerine yönelik cezai müeyyideleri daha belirgin hale getirmiştir. 5. Anayasa Mahkemesi Kararlarının Etkisi ve Kanunlaştırma Süreci 2004 ve 2008 yıllarında Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararları, özellikle Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) yoluyla ceza normu getirilemeyeceği ilkesini hatırlatmış ve bu durum, marka hukukunun bütüncül bir yasal çerçeve ile yeniden düzenlenmesini zorunlu kılmıştır. Yasa koyucu, ilk etapta 5833 sayılı Kanun ile bazı geçici çözümler üretmiş, ancak ceza hukuku sistematiği açısından yetersiz kalan bu düzenlemeler nihayetinde yerini daha kapsamlı ve modern bir mevzuata bırakmak durumunda kalmıştır. 6. 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile Gelen Yenilikler 10 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe giren ve Resmi Gazete ‘de yayımlanan 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile marka hakkının korunmasına yönelik daha sistematik ve güçlü bir yasal çerçeve oluşturulmuştur. Bu kanun, marka hakkına tecavüz fiillerini 30. maddesi kapsamında detaylı bir şekilde düzenlemiştir. 6.1. Suç Tiplerinin Unsurları Kanuna göre, marka hakkını ihlal eden fiiller yalnızca tazminatla sonuçlanmayıp, aynı zamanda hapis ve adli para cezası gibi yaptırımlara da bağlanmıştır. Ceza soruşturması açılabilmesi için iki temel unsurun varlığı zorunludur: İlgili markanın Türkiye’de tescilli olması Mağdurun şikayetçi olması (şikâyet hakkı) 6.2. Suçların Manevi Unsuru ve Sorumluluk Marka hakkı ihlali suçlarında failin kastı aranır. Yani kişinin bilinçli olarak markayı taklit etmesi veya marka hakkını ihlal etmesi gerekir. Taksirle işlenmiş eylemler bu kapsamda suç teşkil etmez. 7. 6769 Sayılı Kanun’un 30. Maddesi Kapsamında Suçlar ve Cezalar 7.1. Marka Hakkına Tecavüz (fıkra 1) Başkasına ait marka hakkına iktibas (taklit) veya iltibas (karıştırma) suretiyle tecavüz ederek mal üreten, satan, ithal/ihraç eden, ticari amaçla satın alan, nakleden veya depolayan kişiler: 1 yıldan 3 yıla kadar hapis 20.000 güne kadar adli para cezası 7.2. Yetkisiz Olarak Koruma İşaretini Kaldırmak (fıkra 2) Mal veya ambalaj üzerindeki marka koruma işaretini yetkisiz bir şekilde kaldıran kişiler: 1 yıldan 3 yıla kadar hapis 5.000 güne kadar adli para cezası 7.3. Marka Üzerinden Yetkisiz Tasarruf (fıkra 3) Yetkisi olmadığı halde marka hakkı üzerinde lisans, devir veya rehin gibi tasarruflarda bulunan kişiler: 2 yıldan 4 yıla kadar hapis 5.000 güne kadar adli para cezası 7.4. Tüzel Kişiler Açısından Güvenlik Tedbirleri (fıkra 4) Suçun bir tüzel kişi faaliyeti kapsamında işlenmesi halinde, ayrıca tüzel kişiliğe özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunabilir. 7.5. Tescil Şartı (fıkra 5) Bu suçlara ilişkin ceza verilebilmesi için markanın Türkiye’de tescilli olması şarttır. Tescilsiz markalar için ceza yargılaması yapılamaz. 7.6. Şikayet Şartı (fıkra 6) Suçların soruşturulması ve kovuşturulması ancak şikayet üzerine mümkündür. 7.7. Malın Kaynağını Açıklayanın Cezasızlığı (fıkra 7) Taklit malı satışa arz eden kişinin, bu malı nereden aldığını açıkça bildirmesi ve üreticilere ulaşılması sağlandığında, hakkında ceza verilmez. 8. Ceza Mahkemeleri ve Uzmanlaşma 2001 yılından bu yana bazı illerde kurulan Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemeleri , bu tür davalara özel olarak bakmakta ve uzmanlaşmış yargı mercileri olarak etkin bir rol oynamaktadır. 9. Patent, Faydalı Model ve Tasarımlarda Durum 6769 Sayılı Kanun, sadece marka hakkı ihlallerine ilişkin cezai düzenlemeler içermektedir. Patent , faydalı model ve tasarım hakkı ihlalleri açısından ceza yaptırımı öngörülmemiştir. Bu alanlardaki ihlaller, yalnızca hukuk davaları yoluyla giderilmektedir. Sonuç Marka hakkı ihlalleri yalnızca bir haksız rekabet meselesi değil, aynı zamanda toplumun adil ticari düzenine yönelik bir tehdit olarak ele alınmalıdır. Bu nedenle 6769 Sayılı Kanun ile getirilen cezai yaptırımlar hem hak sahiplerinin korunması hem de piyasa düzeninin bozulmaması açısından büyük önem taşımaktadır. Bursa’da veya başka bir şehirde marka hakkı ihlaliyle karşı karşıya kalan birey ve işletmelerin, bir marka avukatı ile çalışması hem hukuki hakların korunması hem de sürecin etkili yürütülmesi açısından tavsiye olunmaktadır. Daha geniş bilgi için Fikri ve Sınai Haklar Ceza Davaları başlıklı yazımız da okuyunuz.