ferjorosa/bne-hemeroteca-ocr-xix huggingface dataset:
Revista católica (Barcelona) (1867-10-01 00:00:00), página 306

constare partim ex Romana Ecclesia per universum orbem diffusa et propagata, partim vero ex schismate Photiano et ex Anglicana haeresi, quibus æque ac Ecclesiae Romanæ, unus sit Dominus, una fides et unum baptisma. Ad removendas vero dissensiones, quibus hæ tres christianæ communiones cum gravi scandalo et cum veritatis et charitatis dispendio divexantur, preces et sacrificia indicit, ut à Deo gratia unitatis impetretur. Nihil certe viro catholicó potius esse debet, quam ut inter Christianos schismata et dissensiones à radice evellantur, et Christiani omnes sint solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Quapropter Ecclesia Catholica preces Deo O. M. fundit et Christifideles ad orandum excitat, ut ad veram fidem convertantur et in gratiam cum Sancta Romana Ecclesia, extra quam non est salus, ejuratis erroribus, restituantur quicumque omnes ab eadem Ecclesia recesserunt: imo ut omnes homines ad agnitionem veritatis, Deo bene juvante, perveniant. At quod Christifideles et ecclesiastici viri haereticorum ductu, et quod pejus est, juxta intentionem haeresi quammaxime pollutam et infectam pro christiana unitate orent, tolerari nullo modo potest. Vera Jesu Christi Ecclesia quadruplici nota, quam in symbolo credendum asserimus, auctoritate divina constituitur et dignoscitur: et quaelibet ex hisce notis ita cum aliis cohaeret ut ab iis nequeat sejungi: hinc fit, ut quae vere est et dicitur Catholica, unitatis simul, sanctitatis et Apostolicæ successionis prærogativa debeat effulgere. Ecclesia igitur Catholica una est unitate conspicua perfectaque orbis terræ et omnium gentium, ea profecto unitate, cujus principium, radix et origo indefectibilis est beati Petri Apostolorum Principis ejusque in Cathedra Romana Successorum suprema auctoritas et potior principalitas. Nec alia est Ecclesia Catholica nisi quae super unum Petrum ædificata unum connexum corpus atque compactum unitate fidei et caritatis assurgit: quod beatus Cyprianus in Epistola XIV sincere professus est, dum Cornelium Papam in hunc modum alloquebatur: Ut te collegæ nostri et communionem
Revista católica (Barcelona) (1867-10-01 00:00:00), página 307

tuam, id est Catholicae Ecclesiae unitatem pariter et caritatem, probarent firmiter ac tenerent. Et idipsum quoque Hormisdas Pontifex ab Episcopis Acacianum schisma ejurantibus assertum voluit in formula totius christianae antiquitatis suffragio comprobata, ubi sequestrati à communione Ecclesiae catholicæ ii dicuntur, qui sunt non consentientes in omnibus Sedi Apostolicae. Et tantum abest quin communiones à Romana Sede separate jure suo catholicæ nominari et haberi possint, potius ex hac ipsa separatione et discordia dignoscatur quænam societates et quinam Christiani nec veram fidem teneant nec veram Christi doctrinam: quemadmodum jam inde à secundo Ecclesiae sæculo luculentissime demonstrabat S. Irenæus. Caveant igitur summo studio Christifideles ne hisce societatibus conjungantur, quibus salva fidei integritate nequeunt adhaerere; et audiant sauctum Augustinum docentem, nec veritatem nec pietatem esse posse ubi christiana unitas et Sancti Spiritus caritas deest.

«Præterea inde quoque à Londinensi Societate fideles abhorriere summopere debent, quod conspirantes in eam et indifferentismo favent et scandalum ingerunt. Societas illa, vel saltem ejusdem conditores et rectores profitentur, Photianismum et Anglicanismum duas esse ejusdem verae christianæ religionis formas, in quibus æque ac in Ecclesia Catholica Deo placere datum sit: et dissensionibus utique christianas hujusmodi communiones invicem urgeri, se citra fidei violationem, propterea quia una eademque manet earumdem fides. Hæc tamen est summa pestilentissimæ indifferentiae in negotio religionis, quæ hac potissimum ætate in maximam serpit animarum perniciem. Quare non est cur demonstretur, Catholicos huic Societati adhaerentes spiritualis ruinæ catholicis juxta atque acatholicis occasionem præbere, præsertim quum ex vana expectatione ut tres memoræ communiones integræ et in sua quæque persuasio ne persistentes simul in unum coeant, Societas illa acatho-
Revista católica (Barcelona) (1867-10-01 00:00:00), página 308

licorum conversiones ad fidem aversetur et per ephemerides à se evulgatas impedire conetur.

«Maxima igitur sollicitudine curandum est, ne Catholici vel specie pietatis vel mala sententia decepti Societati, de qua hic habitus est sermo, aliisque similibus adscribantur vel quoquomodo faveant, et ne fallaci novae christianaæ unitatis desiderio abrepti ab ea desciscant unitate perfecta, quæ mirabili munere gratiæ Dei in Petri soliditate consistit.»

Romæ, hac die 16 Septembris, 1864.—C. Card. Patrizi.

II.

Eminentissimo et Reverendissimo in Christo Patri et Domino C. Cardinali Patrizi, S. Officii Praeposito.

«Eminentissime Domine: Nos infrascripti Decani, Canonici, Parochi aliqui Sacerdotes, Ecclesiæ Anglo-Catholicæ, Reunionem, juxta Christi voluntatem, Visibilem, inter omnes partes familiae Christianæ vehementer desiderantes, Literas ab Eminentia Tua Ad omnes Angliæ Episcopos emissas magno mœrore perlegimus.

«In his literis Societas nostra ad Reunionem totius Christianitatis promovendam instituta, inculpatur quod in programmata suo Tres communiones, scilicet Romano-Catholicam, Orientalem atque Anglicanam æquo jure Catholicum nomen sibi vindicare affirmet. De qua quæstione nullam prorsus programma nostrum tuit sententiam. Quod diximus quæestionem facti non juris tractavit; affirmavimus solummodo Ecclesiam Anglicanam nomen sibi Catholicum vindicare, quod omnibus, tam à Liturgia quam ab Articulis Religionis, abunde patet.

«Quin etiam quod ad Societatis nostræ intentionem attinet, in hisce literis asseritur, nos hoc potissimum agere ut tres memoratae communiones integræ et in sua quæque persuasione persistentes, simul in unum coeant.
Revista católica (Barcelona) (1867-10-01 00:00:00), página 309

«Longe à nobis et à Societate nostra tale propositum absit, ex quo non unitas ecclesiastica, sed discordia fratrum sub eodem tecto cominus pugnantium, foret speranda.

«Id quod à Deo O. M. enixe rogamus, quod toto corde desideramus, non aliud est quam illa, quae ante Orientis et Occidentis scissionem, intercommunio oecumenica extitit, unius ejusdemque Fidei Catholicæ professione stabilita atque compacta. Societas immo illa supra dicta eo minorem invidiam apud vos movere debet, quod ab agendo abstinentis solummodo oret, ut secundum Domini Nostri Christi verba Unus pastor fiat et unum ovile. Hoc tantum in votis nostris collocatur, et hanc sententiam et desiderium Eminentiae Tuæ corde sincero et voce non ficta pro virili parte profitemur.

«Quod ad ephemeridem, cui titulus The Union Review attinet, inter eam et societatem nostram non nisi fortuita conjunctio exstat, ideoque nullo modo ejus dictis obligamur. In isto quidem opusculo variis scriptores opiniones proprias emittunt, ita tamen ut ex illorum sententiis evolvendis veritas Fidei Catholicæ magis eluceat. Talem conscribendi rationem Romæ, ubi controversiae hodiernae raro agitantur, in usu non esse vix mirandum est; at in Anglia ubi omnis fere quaestio fit publici juris, nulla sine libera disputatione in convictionem feliciter evadit.

«Nos, ut in hunc eventum festinetur, multos jam annos laboravimus. Si quid minus perfectum fuerit in fide gregis, in cultu, et in disciplina cleri, nos ultra spem in melius redegimus; et, ne aliorum obliiti haberemur, erga venerabilem Romæ Ecclesiam ea benevolentia, quae apud nonnullos olim nos suspectos fecit, usi sumus.

«Eminentiae Tuæ nos servos, Catholicæ Unitatis studiosos, humiliter profitemur.»
Revista católica (Barcelona) (1867-10-01 00:00:00), página 31

Ya nadie se hace ilusiones. El volcan está ardiendo; el menor incidente puede producir una explosion. Hasta aquí los periódicos bonapartistas habian tratado de tranquilizar la opinion pública; hoy ya ni esto se intenta. Vamos á copiar un artículo de uno de los órganos mas autorizados del Gobierno francés, del periódico La France:

«Lo que mas ha contribuido despues de la crísis de 1851 á la grandeza del país, es la justa confianza que inspiraban el nombre glorioso que habia adoptado, y el príncipe á quien entregaba el cuidado de sus destinos.

«La confianza del país ha sido justificada por la sabiduría y la firmeza del Emperador.

«Lo que mas importa en las circunstancias actuales es, que no se quebrante, que se afirme.

«Lo que mas contribuiria á debilitarla seria ese optimismo pueril que tratara de adormecer el sentimiento nacional, ocultándole la verdad.

«Entonces sucederian dos cosas igualmente desagradables: en primer lugar, la política optimista perderia todo crédito en la opinion; después no se haria mas que agravar las inquietudes difundiendo las ilusiones.

«Solo la debilidad es la que, para engañarse á sí propia, cierra los ojos al peligro. El que es verdaderamente fuerte mide el peligro con serenidad, á fin de prevenirlo ó dominarlo.

«Somos amigos adictos al imperio. ¿Y seria servirle en estos momentos el que dijésemos que todo va bien, que no hay mas que estarse quietos, y que por el lado del Rhin como por el lado de Oriente y de Roma no hay sino motivos de seguridad para nosotros?

«Si usásemos de semejante lenguaje seria que dudaríamos del Gobierno, que dudaríamos de la Francia. Poco hablar y obrar bien es lo que juzgamos la buena política. Pero esa política discreta y vigilante, moderada y resuelta, necesita estar sostenida por una opinion varonil, y para sostener la opinion es preciso no engañarla.
Revista católica (Barcelona) (1867-10-01 00:00:00), página 310

III.

Honorabiles et Dilectissimi Domini.

«Quod vos, litteris ad me datis, corde sincero et voce non ficta hoc tantum optare profiteamini, ut secundum Domini Nostri Jesu Christi verba unum ovile fiat et unus pastor, id spem affert huic Sacrae Congregationi jucundissimam, vos tandem divina ejusdem Jesu Christi gratia ad veram unitatem esse perventuros. Cavendum tamen vobis est, ne ipsam quærentes deflectatis à via. Id porro Sacra Congregatio vobis contigisse vehementer dolet, existimantibus, ad veram Jesu Christi Ecclesiam pertinere, tamquam partes, christianos illos coetus qui sacerdotii et catholicici nominis hæreditatem habere se jactant, licet sint ab Apostolica Petri Sede divisi ac separati. Qua opinione nihil est, quod magis à genuina catholicæ Ecclesiae notione abhorreat. Catholica enim Ecclesia, ut in meis ad Episcopos Angliæ litteris monetur, ea est quæ super unum Petrum ædificata in unum connexum corpus atque compactum unitate fidei et caritatis assurgit. Equidem hanc fidei et caritatis seu communionis unitatem, ex irreformabili Christi institutione, non modo præcipuum esse ac fundamentalem veræ Ecclesiae proprietatem, sed certissimam quoque semperque visibilem notam, qua ipsa Ecclesia ab omnibus sectis tuto ac facile distinguatur, evidentissime vobis, si rem sedulo inspicere, pacatoque animo considerare volueritis, demonstrabunt tum Sacrarum Scripturarum diserta testimonia, insignesque metaphoræ, parabolæ et imagines, quibus delineatur ac veluti repræsentatur Ecclesia, tum præclarissima sanctorum Patrum antiquissimarumque synodorum documenta, tum constans agendi ratio, quam Ecclesia à suis usque primordiis sequi consuevit adversus cujusque generis hæreticos et schismaticos, tametsi ex iis complures sacerdotii et catholicici nominis hæreditatem sibi arrogarent. Quemadmodum igitur Ecclesia Christi propter summam, quam
Revista católica (Barcelona) (1867-10-01 00:00:00), página 311

per omnes gentes et in omne tempus diffusa firmissime retinet, fidei communionisque unitatem, catholica est et dicitur, ita propter unitatem eamdem sancta et apostolica praedicatur; et quemadmodum absque tali unitate desineret et jure et facto esse catholica, ita sanctitatis etiam et apostolicæ successionis insignibus continuo privaretur.

«At Christi Ecclesia suam unitatem nunquam amisit, nunquam ne brevissimo quidem temporis intervallo amittet; quippe quae perenniter juxta divina oracula, duratura sit. Quomodo vero Ecclesia perenniter duratura credatur, si in essentialem ejus statum ætas ætati succedens, non secus atque sit in mundanarum rerum mutabilitate, novam induceret speciem et formam, et ipsa adeo Ecclesia ab illa fidei et communionis unitate desciscere aliquando posset, qua et à Jesu Christo fundata est et ab Apostolis deinde propagata? Ideo enim, ait S. Ambrosius, regnum Ecclesiae manebit in æternum, quia individua fides corpus est unum. Quod si Ecclesia Christi indefectibilis prorsus est, sponte sequitur, eam infallibilem quoque dici et credi debere in evangelica doctrina tradenda; quam infallibilitatis prærogativam Christum Dominum Ecclesiae suæ, cujus ipse est caput, sponsus et lapis angularis, mirabili munere contulisse, inconcussum est catholicæ fidei dogma. Et profecto quis sanus sibi persuadeat, errorem subesse posse publico ac sollemni Ecclesiae magisterio, quod Christus eo consilio instituit, ut jam non simus parvuli fluctuantes et circumferamur omni vento doctrinæ in nequitia hominum, in astutia ad circumventionem erroris; quod sui præsentia nunquam deserendum, atque à Spiritu Sancto de omni veritate edocendum pollicitus est; à quo voluit universas gentes ad obedientiam fidei vocari, et rerum credendarum agendarumque doctrinam ita accipere, ut qui Apostolis legitimisque eorum successoribus praedicantibus non credisset, condemnaretur: cui munus auctoritatemque attribuit sanorum verborum formæ praescribendæ, in qua omnes docibiles Dei convenirent? Hinc Paulus Ecclesiam appellat columnam et firmamentum ve-
Revista católica (Barcelona) (1867-10-01 00:00:00), página 312

ritatis. Sed quo pacto Ecclesia esset firmamentum veritatis, nisi tuto ab ea veritas peteretur? Sanctissimi quoque Patres una voce loquuntur ac prædican, in unitate Ecclesiae unitatem fidei ac doctrinæ Christi sic defixam esse, ut una disjungi ab alia non valeat; quo spectat aurea illa S. Cypriani sententia, Ecclesiam esse unitatis ac veritatis domicilium. Neque catholica Ecclesia dubitavit unquam de hac prærogativa sibi promissa et per jugem Christi presentiam Sanctique Spiritus afflatum communicata, quoties subortas fidei controversias dirimere, sacrarum Scripturarum sensum interpretari, erroresque commisso revelationis deposito adversos proligare aggressa est; suas enim dogmaticas definitiones edidit semper ac proposuit tamquam certam et immutabilem fidei regulam; quibus, ut fidei regulæ, intimum quisque assensum sine ulla dubitatione, suspicione, hæsitatione præstare deberet; qui vero iisdem definitionibus contumaciter obsisterent, hoc ipso circa fidem saluti consequendæ necessariam naufragavisse, nec amplius ad Christi ovile pertinere censerentur. Atque haec magis magisque absurditatem produnt illius commenti de catholica Ecclesia ex tribus communionibus coalescente, cujus commenti fautores infallibilitatem Ecclesiae necessario insiciari coguntur.

«Jam non minus certum atque exploratum est, Christum Jesum, ut fidei communionisque unitas in Ecclesia gigneretur, ac perpetuo servaretur, utque capite constituto schismatis tolleretur occasio, beatissimum Petrum præ ceteris Apostolis, tamquam illorum principem et ejusdem unitatis centrum et vinculum conspicuum singulari providentia elegisse; super quem Ecclesiam suam ædificavit, et cui totius gregis pascendi, fratres confirmandi, totoque orbe ligandi ac solvendi summam curam auctoritatemque contulit in successores omni ævo prorogandam. Catholicum dogma hoc est, quod ore Christi acceptum, perenni Patrum prædicatione traditum ac defensum Ecclesia universa omni ætate sanctissime retinuit, sæpiusque adversus novatorum
Revista católica (Barcelona) (1867-10-01 00:00:00), página 313

errores Summorum Pontificum Conciliorumque decretis confirmavit. Quare catholica Ecclesia illa solum semper credita est, quae fide et communione cum Sede romanorum Pontificum Petri successorum coheret, quam propterea Sedem S. Cyprianus nuncupat catholicæ Ecclesiae radicem et matricem; quam unam Patres et Concilia per antono-masticam appellationem Apostolicæ Sedis nomine designant; è qua sacerdotalis unitas exorta est et in omnes venerandæ communionis jura dimanant; in qua Petrus jugiter vivit et præsidet et præstat quærentibus fidei veritatem. Certe S. Augustinus, ut schismatis convictos Donatistas ad radicem et vitem, unde discesserant, revocaret, argumento utitur ab antiquioribus Patribus frequentato: Venite, fratres, si vultis ut inseramini in vite. Dolor est, cum vos videmus præcisos ita jacere. Numerate sacerdotes vel ab ipsa Petri Sede, et in ordine illo patrum, quis cui successit; vide Ipsa est petra, quam non vincunt superbae inferorum portae. Quo uno satis ostendit, in catholica Ecclesia eum non esse qui non inhæret illi Petræ, in qua fundamentum positum est unitatis catholicæ. Neque aliter sensit S. Hieronymus, cui profanus erat quisquis non Cathedrae Petri et Pontifici in ea sedenti communione consociaretur: Nullum primum (sic ille ad Damasum) nisi Christum sequens, beatitudini tuæ, idest cathedrae Petri, communione consocior; super illam petram aedificatam esse Ecclesiam scio. Quicumque extra hanc domum agnum comederit, profanus est. Si quis in Noe arca non fuerit, peribit regnante diluvio. Quicumque tecum non colligit, spargit; hoc est, qui Christi non est, antichristi est. Neque aliter S. Optatus Milevitanus, qui singularem illam cathedram celebrat, omnibus notam, Romæ constitutam, in qua unitas ab omnibus ita servari debet, ut schismaticus et haereticus sit, qui contra illam singularem cathedram aliam collocet. Et merito quidem; in Romanorum enim Pontificum ordinatione et successione, uti denunciat aperte omnibus S. Irenæus, ea quae est ab Apostolis in Ecclesia traditio et veritatis præconatio, perve-
Revista católica (Barcelona) (1867-10-01 00:00:00), página 314

nit usque ad nos; et est plenissima haec ostensio, unam et eamdem vivificatricem fidem esse quae in Ecclesia ab Apostolis usque nunc sit conservata et tradita in veritate.

«Itaque si proprium est ac perpetuum verae Christi Ecclesiae insigne, ut summa fidei caritatisque socialis unitate contineatur, efflorescat, ac veluti civitas supra montem posita omnibus hominibus omni tempore patefiat; et si, alia ex parte, ejusdem unitatis originem, centrum ac vinculum Christus esse voluit Apostolicam Petri Sedem, consequens fit, coetus prorsus omnes ab externa visibiliique communiione et obedientia Romani Pontificis separatos, esse non posse Ecclesiam Christi, neque ad Ecclesiam Christi quomodolibet pertinere, ad illam scilicet Ecclesiam, quae in symbolo post Trinitatis commendationem credenda proponitur, Ecclesia sancta, Ecclesia una, Ecclesia vera, Ecclesia catholica; quae catholic a nominatur non solum à suis, verum etiam ab omnibus inimicis, sicque ipsum catholicæ nomen sola obtinuit, ut cum omnes haeretici se catholicos dici velint, quærenti tamen peregrino Alicui, ubi ad catholicam conveniatur, nullus haereticorum vel basilicam suam vel domum audeat ostendere; per quam Christus veluti per corpus sibi penitissime conjunctum beneficia redemptionis impertit, et à qua quisquis fuerit separatus, quantumlibet laudabiliter se vivere existimet, hoc solo scelere, quod à Christi unitate disjunctus est, non habebit vitam, sed ira Dei manet super eum: ejusmodi proinde coetibus catholicum nomen tum jure minime competere, tum facto attribui nullatenus posse citra manifestam haeresim. Inde autem perspicietis, honorabiles ac dilectissimi Domini, quare sacra hæc Congregatio tanta sollicitudine caverit, ne Christifidelles societati à vobis recens institutae ad promovendam, ut dicitis, christianitatis unitatem cooptari paterentur aut quoquomodo faverent. Perspicietis etiam in irritum necessario cadere quamcumque conciliandæ concordiae molitionem, nisi ad ea principia exigatur, quibus Ecclesia et ab initio est à Christo stabilita et deinceps omni consequenti ætate
Revista católica (Barcelona) (1867-10-01 00:00:00), página 315

per Apostolos eorumque successores una eademque in universum orbem propagata; quaeque in celeberrima Hormisdæ formula, quam certum est à tota catholicæ Ecclesia comprobatam esse, dilucide exponuntur. Perspicietis denique, œcumenicam illam quam memoratis, intercommunio-nem ante schisma Photianum, ideo viguisse, quia orientales ecclesiae nondum à debito Apostolice Cathedrae obsequio nesciverant; neque ad optatissimam hanc intercommunio-nem restaurandam satis esse, simultates et odia in Romanam Ecclesiam deponere; sed omnino, ex præcepto et instituto Christi, oportere Romanæ Ecclesiae fidem et communionem amplecti; quandoquidem, ut ait venerabilis Beda splendidissimum vestrae gentis ornamentum: Quicumque ab unitate fidei vel societate illius (beati Petri) quolibet modo semetipsos segregant, tales nec vinculis peccatorum absolví, nec januam possint regni coelestis ingredi.

«Atque utinam, honorabiles et dilectissimi Domini, quoniam Ecclesia catholica una esse, nec scindi nec dividi posse monstrata est, non amplius dubitetis, vos in ejusdem Ecclesia condere gremio, quae usque ad confessionem generis humani ab apostolica Sede per successiones episcoporum, frustra haereticis circumlatrantibus, culmen auctoritatis obtinuit. Utinam quod in vobis per inditam benevolentiam erga hanc Ecclesiam Spiritus Sanctus coepit, ipse complere et perficere sine mora dignetur. Id vobis una cum hac sacra Congregatione toto ominatur animo et à Deo misericordiarum et luminum Patre enixe adprecatur sanctissimus Dominus Noster Pius Papa IX, ut vos tandem omnes ab exhaeredata præcisione fugientes in haereditatem Christi, in veram catholicam Ecclesiam, ad quam certe spectarunt majores vestri ante lugendam sæculi sextidecimi separatio-nem, accipere feliciter mereamini radicem caritatis in vinculo pacis et in societate unitatis. Valete.»

Romæ hac die 8 Novembris 1863.—C. Card. Patrizi.

Ex his colliges:
I. Quemadmodum Apostolica Petri Sedes cum catholicæ
Revista católica (Barcelona) (1867-10-01 00:00:00), página 316

ecclesia exultat si quos noverit, qui à recto tramite deflexerint matremque suam dereliquerint, ad ejus sinum regredi velle: ita eosdem ægro animo repellere cogi, qui veram realemque catholicam non quærunt unitatem.

II. Catholica enim ecclesia alia esse non potest præter eam, quæ supra unum Petrum ædificata, in unum connexum corpus atque compactum unitate fidei et caritatis assurgit.

III. Ejusmodi connexum compactumque corpus jugiter esse et proprietatem verae Christi Domini Ecclesiae, et splendidissimam notam, qua ipsa Ecclesia ab omnibus sectis tuto ac facile distinguatur.

IV. Quamlibet itaque unitatem, quæ vim suam non mutetur à Petro in suis Successoribus jugiter vivente, quæque in fidei unitate et caritatis seu communionis non assurgat, ludibrium potius catholicæ unitatis, quam unitatem catholicam fore appellandum.

SECCION DE VARIEDADES.

Garibaldi.

Dígase lo que se quiera, Garibaldi es un héroe hecho y derecho.

No lo habíamos creído nunca, es verdad; pero los últimos sucesos y el estudio formal que hemos hecho de aquel hombre nos han persuadido á pensar de otra manera.

No lo miremos con los ojos del vulgo; hoy, este, acaso vea en Garibaldi una especie de sacamuelas político, mas apto para mover la lengua que el sable; así como ayer veía en él un hombre superior pintado con colores fuertes por las brochas revolucionarias.

Garibaldi, por mas vueltas que le demos, siempre será un héroe.

Cierto que hay héroes de epopeya, héroes de tragedia y héroes de comedia. No negamos que Garibaldi puede pertenecer á los últimos, pero la calidad del heroísmo no altera la esencia del heroísmo.