El Consultor de los párrocos (1877-10-12 00:00:00), página 5

2. Alias feminae superadulta, si scilicet 24 annis annum jam egressa haec tenus virum parit conditionis, cui nubere possit, non invenit. Hae vero causa haud suffragatur viduae, quae ad alias nuptias convolare cupiat.

3. Deficientia aut incompetentia datis, si nempe feminam non habeat actu tantam dotem, ut extraneo aequalis conditionis, qui neque consanguineus neque affinis sit, nubere possit in proprio loco, in quo commemoratur. Quae causa magis urget, si mulier penitus indotata existat, et consanguineus vel affinis cam in uxorem ducere, aut etiam convenienter ex integro dotare paratus sit.

4. Lites super successione bonorum jam exoritur, vel earundem grave aut immensum periculum. Si mulier gravem litem super successione bonorum magni momenti sustineat negque adestralius, qui item, hujusmodi in se suscipiat, propriisque expensis prosequatur, praeter illum qui ipsam in uxorem ducere cupit, dispensatio concedi solet; interest enim Reipublica, ut lites extinguantur. Huic proxime accedit alia causa, scilicet Dos libitis involuta, cum nimium mulier alto est destinata viro, cuius ope bona sua recuperare valent. Verum hujusmodi causa nonnisi pro remotoribus gradibus sufficit.

5. Paupertas viduae, quae numerosa prole sit onerata, et vir eam allore pollicetur. Sed quandoque remedi dispensationis succurritur viduae ea tentam de causa, quod junior sit, atque in periculo incontinentiae versetur.

6. Bonum pacis, quo nomine veniant nudum federa inter regna, et Principes, sed etiam extinctio gravium inimicitiarum, rixarum, et odiorum civilium. Hae causa adducitur vel ad extinguendas graves inimicitias, quae inter contraentium consanguineos vel affines ortae sint, quaeque matrimonii celebratione omnino componerentur; vel quando inter contraentium consanguineos et affines inimicitiae graves viguerint, et licet propter ipsos inita jam sit, celebratio tamen matrimonii ad ipsius pacis confirmationem maxime conducetur.

7. Nimia, suspecta, periculosa familiaritas, nec non cohabitation sub eodem tecto, que facile impeditur non possit.

8. Copula cum consanguinea vel affine vel alia persona impedimento laborante prehabita, et Pregnancy, ideoque legitimatione proles, ut nempe consultatur bonus proles ipsius, et honori mulieris, quae secus inmpta manaret. Hae profecto una est ex urgentioribus causis, ob quam etiam plebeis dari solet dispensatio, dummodo copula patra non fuerit sub spe facilioris dispensationis: quae circumstantia in supplicatione foret exprimenda.

9. Infamia mulieris, ex suspicione orta, quod illa suo consanguineo aut affini nimis familiaris, cognita sit ab eo, dem, licet suspicio sit falsa, cum nempe nisi matrimonium contrahatur; mulier graviter diffamata, vel inmpta remaneret, vel disparis conditionis viro nubere deberet, aut gravis damn a oriuntur.

10. Revocatio matrimonii, quod bona fide et publice, servata Tridentini forma, contractum est: quia ejus dissolutio vix fieri potest sine publico scandalo, et gravi damno, presentium feminae, c. 7, de consanguin. At si multa fide sponsi nuptias inerunt, gratiam dispensationis minime morentur, sic disponente Cone. Trid., sess. 24, c. 5, de Reform. matrim.

11. Periculum matrimonii miteti, vel coram acatholico ministrio celebrandi. Quando periculum adest, quod volentes matrimonium in aliquo etiam ex majoribus gradibus contrahere, ex denegatione dispensationis ad Ministrum acatholicum accedant pro nuptiis celebrandi spreta Ecclesiae auctoritate, justa inventur dispensandi causa, quia adest non modo gravissimum fidelium scandalum, sed etiam timor perversionis, et defectionis a fide taliter agentium, et matrimonii impedimenta contemmentium, maxime in regionibus, ubi haereses impune grassantur. Id docuit haec S. Congregatio in instructione die 17 Apr. 1820 ad Archiepiscopum Quebecensem data. Pariter cum Vicariis Apostolici Bosniae postulasset, utrum dispensationem elargiri posset iis Catholicis, qui nullum alium praetexunt motivum, quam vesnam amorem, et simul pravidentur, dispensatione denegata, eos coram judice infidelii conjugium fore inituros. S. Congregatio S. Officii in fer. 4, 14 Aug. 1822 decrevit: «respondentium Oratori, quod in exposito casu utatur facultatis sibi in form. 2, commissis, prout in domino exepdire judicaverit.» Tantundem dicendum de periculo, quod pars catholica cum acatholico Matrimonium celebrare aestuat.

12. Periculum incestuosai concubinatus. Ex superioris memoratae instructione an. 1822 eluect, dispensationis remedium, ne quis in concubinatu insordescat cum publico scandallo, atque evidentia aeternae salutis discrimine, adhibendum esse.

13. Periculum matrimonii civilis. Ex dictis consequitur, probable periculum quod illi, qui dispensationem petunt, ea non obtenta, matrimonium dumtaxat civile, ut ajunt, celebratur sint, esse legitimam dispensandi causam.

14. Remotio gravium scandalorum.

15. Cessatio publici concubinatus.

16. Excellentia meritorum, cum aliquis aut contra fidei catholicae hostes dimicatione aut liberalitate erga Ecclesiam, aut doctrina, virtute, aliave modo de Religionis sit optimae meritus.

Hae sunt communiores, potiorresque causae, quae ad matrimoniales dispensationes impetrandas adduci solent; de quibus copioso agunt theologi, ac sacrorum canonum interpretes (1).

Sed jam se convertit Instructio ad ea, que preter causas in litteris supplebus pro dispensatione obtinenda, de jure vel consuetudine, au stylo Curiae exprimenda sunt, ita ut si etiam ignorantur tacetur veritas, aut narretur falsitas dispensatio nulla efficiatur. Hae autem sunt:

1. Nomen et cognomen Oratorum, utramque distincte, ac nitide ac sine ulla literarum abbreviatione scribendum.

2. Dioecesis originis vel actualis domicilii. Quando oratores habent domicilium extra dioecesim originis, possunt, si velint, peter, ut dispensatio mittatur ad Ordinarium dioecesis, in qua nunc habitant.

3 Species etiam infima impedimenti, an sit consanguinitas, vel affinitas, orta ex copula licita vel illicita; publica honestas originem ducens ex sponsalibus, vel matrimonio rato; in impedimento criminis, utrum provenierit ex conjugicidio cum promissione matrimonii, aut ex conjugicidio cum adulterio, vel ex solo adulterio cum promissione matrimonii in cognatione spirituali, utrum sit inter levantem et levatum, vel inter levantem et levati parentem.

4. Gradus consanguinitatis, vel affinitatis, aut honestatis ex matrimonio rato, et an sit simplex, vel mixtus, non tantum remotior, sed etiam propinquior, uti et linea, an sit recta et transversa; item an Oratores sint conjuncti ex duplici vinculo consanguinitatis, tam ex parte patris, quam ex parte matris.

5. Numerus impedimentorum e. gr. si adsit duplex aut multiplex consanguinitas vel affinitas, vel si praeter cognationem adsit etiam affinitas, aut alius quodcumque impedimentum sive dirimens, sive impediens.

(1) Inter ceteros consulendi Pyrrhus Conradus Praxis dispensationum Apostolicarum, lib. 7 et 8, ac Vincentius De Justis; De dispensationibus matrimonialibus, lib. 3.