El Consultor de los párrocos (1877-05-07 00:00:00), página 3

verba Divini Magistri: omnis qui detrahit fratri suo, homicida est.

Usque nunc tantum locutus sum de libellista, qui signanda sua scripta, in lucem edit, immorari, veras noras proximi, quod est minus poena digne. Quid igitur dicere debemus de autoribus anonymorum, et specialiter de anonymistis calumniatoribus?

Est miserum quodnam genus hominum in oprobrium humanitatis positum, in quorum cordibus nullus sensus nobilis et magnanimus inventari, et tantum ea illi appertinent passionibus indignis; invidia, utrumque. Ingrati ex natura ferunt pectus ipsius qui beneficia illis tribuerit; delectantur mollire occulte omnia damna in eos que inter alios eminent certe merito; superioritatem ceterorum in desperationem dehantur, et est causa sufficiens ut declararent vestri occulti ac eterni et implacabiles inimici: cum comprehendant suam exigitiam, conantur se extollere super ceteros, hominem omnium detrahendo; et aspernabiliores abjectis criminibus non expomuntur, veluti hi, in patibulum ascende, vel supportare in facie signum sue infamiae: non item illi confidunt tecti impunitate proprie ignavie et pro fulgendo terrum assassini, silencio nocturno et ubi soli sint, facie ad faciem sua conscientiae que nihil illi dicit, quia mortua est, interficiunt vos in decoro; vos vulnerant in vestris affectionibus nobilioribus; et postea placidi requiescunt, constringendo cum falsa effusione collum sue victimae si sequente die eam inventuri, eodem modo quod faceret perfidus Traditor cum Divino Magistro.

Jam vero, istud ens abjectum, ignaviam et indignum, quod depingere non possim cum nigris coloribus illi propriis, anonymista est.

Perturbator omnium relationum socialium gignet dissensiones, seminabitque dubium inter patrem et filium, inter sponsum et sponsam, inter amicum et amicum, inter dominum et ejus fidelissimum servitorem: omnia inquinabit sua spurca saliva: omnia corrodet sumum speculum leticerium.

A suis indignis machinationibus, a suis exitialibus et occultis insidias, tantum nos liberare poterit Illi qui Susannam liberavit; ejus innocentiam patienscendo: Illi cujus veritas scuto circumdat nobis et qui potest facere ut non timeamus a negotio perambulante in tenebris; Illi qui nos sit net deambulare super aspides et basiliscos, in sepulcra occulta conjugantes que Dominus exercerat in Divo Luca, his verbis: «Vae vobis monumenta occulta quia homines supra deambulantes nescient» (1).

Ad indulgendum istud monstrum, quod satiatum fuit expollutionibus nostri honoris et quod exuit, sicuti insatiabilis vampirus, omnem substantiam nostram, requirit aliud magis potens quam naturalis virtus; illa nempe celestis christiana charitas que emnia pareit, et ejus admirabile exemplar Dominus Noster Jesus Christus nobis praebuit cum appellaret suum amicum traditorem Judam recipietque ejus fallacem osculum.

Prefatum crimen odiosissimum est, quia in se continet omnes malitas calumniæ. Anonymista calumniat vel injuriat facit cum premeditatione et perfidia; et concurrent etiam duae circumstantiae semper aggravantes, sollicitudinem nominis ad consequendam impunitatem, et infamatio per scriptum; et ita noster nunquam bene laudatus codex, Septem Partium, sit de hoc crimen: «El mal que los homes dien unos de otros por escrito, es peor que aquel que dice de otra guisa, por palabras, porque dura la remembranza della para siempre si la escritura no se pierde» (2) (Pars 7.a, lex 3.a, tit. 9.) et deformitatis hujus delicti causa, Divus Alfonso a Ligorio sapienter suadet penitenti ut in confessione detegat si detractionem fecit libello anonymo: «nec omittendum est, ait in libro 3.a tractatu 6.a si vim famamvors libelli infamatorio, cum id sit genus de-trahendi gravissimum;» et licet mox quasi anonymista denuntiet sint vere, ex hoc non sequitur quod non committat crimen calumniæ, enimvero, quoniammodum omnes moraliste designant mendacium practicum inter varias species ejus, et id definiunt: «dictum contrarium rationi vel legi- ut si quis dictat alium esse furem cum sit, quia indebita et contra legem hoc dicit;» i.e. ex analogia ratione anonymista semper est calumniator quod indebita et adversum jus des- nuntiat: «Acuseolo (id est, delator reum) dicatur in codice Septem Partium, acuseolo delante del judicator; mas nin-guno se atreva a enfanar á otro á furto nin de otra mane-ra» et sapiens Escricchius in commentario bujus loci ait ut anonymista neque audiri neque a pena escursari debeat, essi ad probationem se offerat (1).

Lex civilis nostri juris in hoc casu, sicuti semper, ad mentem juris canoci subjiciebat: juxta hoc admissio anonymorum prohibita est: tum ut principium accusatoris in criminalibus judicis, tum etiam ut causa in inquisitione De- fectorum: «nec ad petitionem comm, ait jus, qui libellum infamantium porrigit in occulto, procedendum est ad inquisitionem supra contentus criminibus faciendum (2);» et a Glossa adjungitur: «item occulte infamantes non sint audiendi.»

Quem ergo finem honestum atque rationalem sibi propone- nere potest anonymista? Nullum: ipse enim optimè callet ut judices nec debeat nec possint procedere ad inquisitio- nem delictorum que illis denuntiantur per schedulas non singulas. Si delictum quod accusat occultum est, excepto criminie heresis, peccat in ejus revelatione; si publicum, et non vult accusare in judicio nec sum numen palam de- ferre, delationem facit apud judicem qui in parte sejuncta a summaria eam annobatit, sicut in his easilibus a jure prae- cipitur; quod si delictum notorium, est notoritate fame, tum judex agere debet, cui illum ignorant non potest esse: «super notorium, ait jus, procedit judex; nomine accusan- te, quia evidenta patrati sceleris non indiget clamoce ac- cusatoris» (3).

Evidens est igitur error aliquorum anonymistarum et malitia plurium ex illis, dum fingant ut ad cavenda damna possint, claneulo et non patefaciente nomine, alterius deli- citia denuntiare. Si hoc ita esset, jus recipere anonymum ad inquisitionem delictorum, et exdictis patet quod illud re- jiciat.

Credent anonymista aliquod fundamentum invenire in doctrina a Divo-Alfonso exposita? Qui ita cogitent in errore versariant. Eminentissimus moralista, qui nobis omnibus duci debet esse, postquam dederit definitionem libelli infamantis ait, istam talien non esset si quis ob bonum pub- licum proferret defectum grassantem in communem permis- tien (4). Sed hic, absque ulla dubitatione, Sanctus Doctor agit de libello famoso signato, non vero de libello infamatorio anonymo, qui inter se totto colo distant; et differentiam inter eos ipsemet Sanctus Doctor notat cum subjungat post predicta verba ea sequentia: dicuntur autem libelli famosi etiam scholasticis ad judices delatae contra aliquem

(1) D. Luc., cap. 11, vers. 41.
(2) Jurisprudentia Diction., p. 174, parisiensi editione.
(3) Decret. Gregorii IX, lib. 5, cap. 21, Inquisitionis.
(4) Theolog. Moralis, lib. 3, tract. 6, cap. 1, dubium 3, parag. 5.