El Consultor de los párrocos (1877-08-06 00:00:00), página 8

absque previa ecclesiastica censura et approbatione fuisse evulgatos. Ad eorum Auctores quod attinet, fuerunt Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalis, Episcopi, Ordinum regulam, Praefati, Canonici, etc., qui et pictate, et eruditione ut plurimum fulgebant. Et contemnendine erunt, Cardinalis, ut Lugo; Episcopi, ut Sanctus Alphonsus a Ligorio; Parochi, ut Trullenech; Sacerdotes seculares, ut Bonacina; et regulares, ut Salmanticenses? Quis hoc assere adeund?

Objicium 3. «Conditionem chimericam adiunctum, ut faciem faciant» (1), dum ajunt, dummodo absit periculum. Res turpes, et natura sua (2) graviter ad venerem provocantes institutum periculum habent. Quid ergo garrunt: Dummodo absit periculum?

Heie, ut patet, Concinca supponit quod nullatenus probat. Quomodo enim ostenditur comedias turpes natura sua omnes homines aequo ad venerem provocare? Quomodo ostenditur, semper his in spectaculis esse idem periculum, aut nullo in casu hoc periculum posse abesse? Quomodo ostenditur, faciem facere velle, aut velite decipere eos qui, ut Divinus Magister, dicunt arborum a fructibus esse agnoscentiam? Quomodo ostenditur garrire, aut stulte loqui eos qui existimant gladium non omnia corpora posses penetrare, aut comedias turpes non omnes homines pariter posse ad venerem provocare? Nullo modo. Et heie ita cum sint, cur garrit Concinca adeo alta voce, contra factum huius declamans?

III. P. Thomas Hurtado, gravissimus quidem Auctor, quamquam laxism a Concinca incusetur, hanc questionem expendens, inquit: «Ars histriónica secundum se non est illicita, sicut nec tabellionatus, et alia similes, in quibus difficilis quid evadit peccatum; et tamen non tenentur eam dimittere antequam absolvantur, sed si haecent propositum non peccandi, et dolorem de prateritis, possint septagesima septes absolv. Quod enim histriones ex cohabitatione cum mulieribus, sine tere semper in occasione concubinationis, et adhibito formae consensu, multos mala, et morbi, et sine sinis male, et ordinatae vitae, nihil obstat, quoniam possint absolv. Si, tum ad confessionem sacramentalem accedunt, haebant illa quatuor que supra Navarro et ali requirebant (3).

Concinca, hoc trascripito, ait: «Hoc sunt axiomatica evangelica puritas, que typis edunt non pauci causistae» (4). Hoe, et hoc dumtaxatfacit Concinca ad convolendum, et etiam explodandam gravissimi Anactoris doctrinam. Summa brev, et heie sola, aut tantum opus sufficiente? Proh eccasitas!

P. Thomas Hurtado distinguist inter officium et abusum officii. Officium in se indifferens est. Officium autem semper est necessarium, quod dolore caret, aut eum detestari, est in voluntate periculi proximum, aut inesse sit histriónis, aut sit tambillio, eo quod non sit bene dispositus, absolvit nequit. Sed hoc, non ob officium, quod per se indifferens est; sed propter officii abusum, quod procudiblio peccaminosum est. Qui contra vere penitit, et est in occasione remota, quam vitare non tenetur, aut in proxima non voluntaria, sed necessaria, quam vitare non possimus, si conditiones quae ad absolutionem requiruntur habet, absolvit absolutus est. En quod docet Hurtado, et quod docte theologi omnes, qui rigoristae admodum non sint.

Ecclesia artem histrionicam in se non damnavit. Cur ergo damnavit?

Ecclesia abusum hujus artis certe improbavit. Hoc ergo improbetur.

Dictetur forte permittutos esse qui abutantur? Improbetur igitur permittutorum abusus. Et cur non ita?

Dictetur quoque permittutos esse in occasione proxima voluntaria constitutos? Negetur his omnibus absolutio, non ob officium, non damnatum, quod habent; sed quia eorum officio abutentes, contra Dei legem peccant.

Dictetur tandem histrionom non posse representare nisi

(1) Ut faciem faciant!
(2) Natura sua. Hoc probandum. Gladius, qui in homine occidit, in petra frangitur. Ignis non omnia eadem facilitate consumit.
(3) Trat. 1, cap. 5, resol. 8, n. 7, apud Concinca, loc. cit., n. 13.
(4) Casuistae sunt Bonacina, Lugo, Salmanticenses, Sanctus Alphonsus a Ligorio, etc., etc., etc.!

comediae turpes, quia aliae non sunt, aut non placent? Tam, si ita est, negetur absolutio, non ob officium, quia comedias non turpes poterat representare; sed propter abusum officii, quia comedias turpes representat, et quod malum est, unquam facere licet. Illusus inevitabilis non est; aut abusus cum damnatus sit, si omnes abutantur, omnes damnantur.

IV. Divus Thomas, qui semper quod verum iustumque est inventit, ait: «Dicendum quod hujusmodi spectacula, si sint rerum turpium, et ad peccatum provocantium, studiosa eorum inspectio peccatum est, et quandoque in eis tanta potest libido adhiberi, ut sit olim mortale. Unde a tali inspectione omnes se arcere deberent» (1).

Divus Thomas ergo docet:

1. Spectacula esse illicita, si sint rerum turpium. Quae ergo non sint rerum turpium, illicita minime sunt.

2. Haec spectacula rerum turpium vide non semper esse peccatum, sed solus quando studiosa sit eorum inspectio. Inspectio studiosa est idem ac non parvae duratio, attentio cum voluptate, atque idem cum ruina spiritualis probabiliter saltum periculo.

3. Hanc studiosam rerum turpium inspectionem posse esse peccatum leve vel grave. Grave, quando in eis magna possit libido adhiberi, et leve, quando libido, quae adhibetur, non magnum, sed parva est.

4. A tali inspectione, nempe studiosa, quae est periculo- sa, omnes se arcere debere.

Ex quo patet, Divum Thomam reprobare spectacula, non in se, sed propter, et secundum eorum periculum.

Allo in loco adjungit S. Thomas: «Si quis autem superflua (2) in tales consumunt, vel etiam illos histriones, qui illicitis ludis utuntur, peccant quasi eo cos in peccato fontes. Unde Augustinus dicit super Joannem, quod dare res suas histriónibus vitium est immane» (3).

Hae verbis, etiam aliis fine a Concinca citentur, idem omnino ac praecedentia demonstrant. Histriones, qui illicitis ludis utuntur, protegi non debent, et si omnes in hoc casu reperintur, omnes fidelium protectione debent privari. Ast hoc, non quia histriones, sed quia mali sunt histriones, aut illicitis ludis utuntur. Semper idem. Non res; sed rei abusus est damnandus.

V. Concinca, his expositis, suam propriam sententiam, ut profert, inquit: «De christianis, quibus hodierna theatra frequentant, disputari forte a quibusdam possit. Verum ego post diuturnum studium, neminem theatra adire permette- rem, neque absorberem, nisi ad hodiernis theatris abstineret vellet. Frequentantes enim theatra alunt, et sustentant co- medios, quorum urs infamis est» (4).

Hoc sepissime verum est; sed non semper. Concinca sententia rigida admodum videtur; aut nullo modo debet committi. Spectatorum studiosa inspectio finestissima est:
1.° Quia frequentissime rerum turpium sunt.
2.° Quia saepe ad venerem provocant.
3.° Quia semper otium fovent, et proprio munere fungi impeditum.
4.° Quia luxum cum fovent, sumptus magnos quidem exigunt, et familiarium ruine sunt causa. Innumeris pene sunt, qui ut theatris assistere queant, proprias filiorumque facultates consumunt, et se, et filios voluntaria, at dira pau- pertate opprimunt.

In his omnibus permulta et gravia valde sunt peccata, quae absque dolore, et firmo ac vero emendationis propósi- to, absolvit nullatenus possunt.

(1) In IV, dist. 16, quest. 16, art. 2.
(2) Superflua, nam qui bona necessaria, et etiam statui valde utilia, in spectaculis consumeret, certissime pecca- ret, et quidem eo gravius quo major fuerit pecuniae quantitas consumpta.
(3) Tr. C. in Joan.
(4) Loco cit., num. 12.

O. S. C. S. E. C. A. R.