El Consultor de los párrocos (1877-05-07 00:00:00), página 2

rant hae virulentae tela, contemptis gravissimis penis libellistis impositis, ejus rei causa. Pontifex Gregorius sequens decretum promulgavit, in quo nititur causas, quae nobis perpendendus et resolvendus est. Inventur in Decret. Gratian. cans. 5.º, cap. 2.º, et litteraliter sic ait.

«Quidam maligni spiritus consilio repletus, contra N. nocturno silente in publico civitatis loco contestationem posuit in ejus criminem loquentemumique etiam de facienda pace callide contradicentem. Et quia quisquis veraciter loquitur, semetipsum innocens non debet formidare; opportet ut publice exeat, et quocumque in contestatione sua loqui praesumpsit, ostendat. Quod si non exierit neque publice confessus fuerit, quisquis ille sit, qui hoc agere praesumpsit, vel consensus in tanto iniquitatis consilio prabuit, ex Dei, et Domini Nostri Iesu Christi spiritu definitus, ut Sancti Ejus Corporis ac Sanguinis participatio ne privatus sit. Si vero; quia latet, et quoniam nescitur teneri ad disciplinam non valeat, si tanti mali consensitam prohibitus, Corpus ac Sanguinem Domini percipere presumit, mathematici ulteriore percussus sit, ut fallax, ac pestifer Sanctae Ecclesiae corpore sit divisus.

Quaeritur ergo.

In quas penas incurrat, qui, famosum libellum vel anonymum injuriosum chancello scribens, probare neglegit, qua literis mandavit?

Poena flagellationis alterius famam publice detracti imposita, applicari aliquo modo potest libellaticis et anonymisticis?

Poene delatoribus imposita, quo sensu applicari possunt libellatici et anonymistic?

Que peccata committant tale facinus patrantes, et ad quid tenentur libellatici et anonymistic, ut sua conscientia in pace quiescat?

Quibus poenis libellatici et anonymistici hodie sint feriendi?

Agitur ergo hic de secundo quod committitur in publicatione scripti quod jus appellat libellum famosum, et de anonymis.

Quid est libellus famosus? Omne scriptum in quo proximus calumniatur seu injuria ipsi interfaret; atque hoc esse potest et publicum et privatum; illud per programmam, per typographiam vel per aliud medium publicitatis; istud vero per schedulam aliqui missam; et utrumque potest esse signatum, seu anonymum, secundum quod auctor vel autores sua nomina prodant aut in misterio lateant. Jam indicavi libellum esse posse calumniuos vel injuriosum, prout in eo falsum crimen proximo imputetur, vel tantum vera vitia detegantur.

Ordo moralis repellit omnes libellos maleficos; et ille enim minus punibilis ex eis, libellus scilicet signatus, aperiendo vera delicta, est contra charitatem et contra justitiam si delictum occultum fuerit; tum ratione finis ab auctore propositi, quia alius non potest esse quam diffamatio, tum etiam quia in eo non observatur ordo correctionis fraternae quam Christus Dominus nobis praecipit.

Absque commissione gravis peccati delicta proximi non possunt revelari; et tantum hanc revelationem facere licet his casibus: ad vindicandam legem et ut in delinquente debita poena decernatur; ad correctionem et emendationem proximi; ad cavendum proprium detrimentum innocentis; etdenique etiam ad impediendum grave damnum immensum Religioni vel Reipublicae; et utpote ad vitanda haec omnia incommoda sint media a jure praecipita, ex hoc sequitur libellus, etiam accusando vera delicta, sit injustus.

Media de quibus referentiam feci, et quae a jure indicantur (1), sunt: accusatio, denuntiatio et exceptio.

Accusator, denuntiatur, vel jure exceptionis utitur per libellum, etiam si tractetur de verbis delictis? Minime; jure merito conjectur libellistam esse inimicum accusati, et inimicusnon esse potest accusator, uti constat ex Decretalibus Gregorii IX (2) epistola Innocentii III ad Episcopum Bisuntinum. Libellista praeterea non est coram accusatum, nec verbaliter profert accusationem; et hoc a jure exigitur: «Ni si reo presente, uti Theophorus Papa, accusator non au diutur.» «Por scripturam, uti Calixtus Papa, in epistola ad episcopos Gallie, nullum accusare, sed propria voce et presenti se quem accusare voluerit;» quod idem est ac dictum per Sanctum Damassum ad episcopos Italiae: «canone patrum constituta, scripsit, non semel sed suppsisse clamat nec accusationem nec testimonium ullum per scripturam posse proferre.»

Proculdubio igitur ex dictis demonstratur libellistam non possesse accusatorem esse, praesertim si in memoriam revocamus accusatorem divinci in judicio ad probationem, et ejus defectu ad patientem Talionis pœnam (secundum veus ius) seu alien extraordinarium ad judicis arbitrium, juxta explicationem in diversis juris partibus contentam, per praecipue in Glossa, cap. 21. «De accusationibus.» Si libellista vult esse accusator, secundum leges agat, et ostendat animi firmitatem Eusebii Episcopi Dorlicen sigundo et sustentando summ libellum accusationis adversus Euthichium haec reticium; quia «quisquis veraciter loquitur semetipsum lig notescere non debet formidare.» ut ait Gregorius Papa.

Nec libellista potest esse denuntiator. Hic enim, licet in judicio non subscribatur, debet tamen comparere apud judicem ut cognoscat illum, primo, quia ad poenam extraordinariam se obligat (3); et secundo, quia si est vili et infamis reiciendus est, ut deducitur ex commentario ad verba sequentia capituli 21: «sicut in accusationis judicio prosequendum est.» «denuntiatur, dicitur in praecaudato commentario, est vir probus ac idoneus qui motus, non ex justitia veluti accusator, sed ex charitate, patefacit crimen aliquius ad eum corrugendum; ex quo fit quod in jure dicatur, sicuti in cap. 19. ut denuntiatores sint viri idonei.»

Libellista non est ergo denuntiator quia apud judicem non comparet et quia non est ex charitate motus nec est vir idoneus. «Aliud est, ait Gratianus, charitate aliorum crimina deferre et aliud insidiando falsa objicere vel insultando vera facile exprobare.»

Per exceptionem praeterea (et est tertius modus accusations) quis potest objicere alteri; et libellista non est exceptor legalis, quia objicens se obligat si non probat ad poenam extraordinariam (4) judicis arbitrio.

Si demonstratum est libellistam neque esse idoneum accusatorem, nec denuntiatorem, nec exceptorem, unica media legalia alieni opponendi, non possimus non confiteri tantummodo esse miserium detractorem qui non fertur nec ex justitia, nec ex charitate, nec ex bono communi; pròindeque illum peccare lethaliter in lucem mandando sua turpia scripta, propter quod reus homicidii evadit juxta

(1) Decret. Gregorii IX, lib. 5.º, de accusat., tit. 1, cap. 16.
(2) Id., cap. 13.
(3) Vid Glossa in cap. 19, De accusationibus.
Si denuntiatur est clericus et deficit in probatione, ab officio et beneficio suspenditur: (Gregorii IX: Decret., lib. 5, tit. 2, cap. 2) confundendum non est ergo predicta pena imposita deficienti in probatione cum alia calumniatori la ta, quia major est ista, ut constat ex Decret., lib. 5, tit. 1, cap. 1.
(4) Decret. Gregorii IX, lib. 5, tit. 1, cap. 16.