El Consultor de los párrocos (1877-08-06 00:00:00), página 7

phyesca hac questione omissa, idem securiori alia via tradens, ait: Arbor mala est, si fructus ejus mali sunt. Qui ergo, sciat fructus malos esse, ad illos reijicendum tene- tur. Ut patet, hec eadem doctrina methodo diversa exponi- tur. Ubi sunt idcirco que dopungitur monstra?

P. Vidal, qui, ut diximus, Deum timebat, et valde time- bat, sustinet, assistentes turpibus comeditis posse non pec- care modo concurrent ha omnes circumstantiae:

1.a Ut assistant sine prava intentione, et malo fine.

2.a Ob solam animi recreacionem, et curiositatem.

3.a Absque probabiliti periculo propria spiritualis ruinae. Si ergo hae tres conditiones necessaria omnino sunt, qui assistant cum prava intentione et malo fine; qui assistant non ob solam animi recreacionem, et curiositatem; qui tandem assistant cum periculo, non solum certo, sed etiam probati proprie spiritualis ruinae, tamquam rei lethalis culpae sunt condemnandi. P. Vidal vult, ut fugatur, non solum a periculo certo, ut probatissimo, aut probabiliori, sed etiam a periculo probabili. Quid in hoc reprehensione digeritur? Tenemur ad vitam ad vitandum certain- probabilitatis malum, probabile, et probabile; aut tenemur quoque ad vitandum certainum quod nec probable sit? Hoc rigitur valde esset.

Igitur, juxta P. Vidal doctrinam, penitenti dicendum est: «Te ipsum judica. Comedimus assistis cum probati la- bendii periculo? Si ita est, graviter peccas.»

Contra hoc, dicitur 1. «Tenemur ad omnes peccandi oc- casiones vitandas.»

Hele est summum ius, ac proinde summa injustitia. Nos tenemur ad vitandas occasiones proximas, non autem rem- motas. Si etiam etiam remotae vitande necessario forent, nec tempora adire liceret, quoniam in templis quoque remo- te peccandi occasiones inveniuntur.

Dicitur 2. «Qui absque probabiliti peccandi periculo assis- tant, possunt assistere, ut corum exemplo moti, ali assis- tant, qui a peccato non liberentur.»

Hoc certissimum est; sed ad rem non pertinet. Qui ete- nim hoc animo assistat, non assistit ob solam animi re- recreacionem, aut curiositatem, quod, juxta P. Vidal, est conditio necessaria ut qui assistit tamquam rei lethalis culpae non damnetur.

Dicitur 3. «Qui absque probabiliti peccandi periculo assis- tant, possunt hoc facere, ut histriones dient, obscesas co- medias fovent, Episcoporum monita spernant, ob vanita- tem, etc., etc.»

Optime profecto. Sed ad quid haec? Qui hoc faciant, qui hoc animo assistant, assistunt cum prava intentione et malo fine, atque idcirco tamquam rei lethalis culpae ab ip- so P. Vidal condemnabant.

II. In loco a Concina citato, pag. 48, addit P. Vidal: «Hic et numquam libique fare homines fidelles assistant comedisi, et illas audiunt, et audiant, fluminesque et observent, cum sint repre- sentantes per verbis impudicos et satans, et nutus indecentes; et milionibus confessarii praestent, ac domini illis permit- tant, et absolvint a peccatis, etiamsi se repotestas non ha- beant penitentes se abstinenti impostoribus ab revolut et aspectu talium comediarium turpium, dummodo tamen absit probabile periculum lapsus in mortale peccatum, et tum ratione scandalis gravis, tum etiam delectationis vene- rea. Ergo cum prudenter condemnare non possimus om- nes confessarios, indoctos, tamquam imprudentes, et prave conscientiae, debemus absolute asserrare, simpliciter, et per se loquendo non esse crimen lethalie assisse comedi- dis turpisbus, et obscesis graviter provocativibus ad ve- nemorem, sublatio tamen periculo consensus in delectationem venerae» (1).

Concina, loco antea citato, hoc tamquam laxum nimis re- fellit; at qua immixtus ratione vel anchoritate? Nulla prorsus. Et sufficiunt merè Concina qualificationes ad hujus doc- trinae falsitatem demonstrandam? Verba, licet Concina sint, non sunt nisi verba, que perent cum sonitu quem fecer- runt. Ad ostendendum hac ita esse, tamquam certum om- nino, affirmabimus:

1.º Ecclesiam unguam Patris Vidal doctrinam impro- bassae.

2.º Concinam nullam Ecclesiae declarationem, neque communem aut saltem communioem Auctorum sententiam contra illum allegare.

3.º Permittus et gravissimos quidem esse Theologos, qui P. Vidal doctrinam tradunt, atque defendunt.

4.º Omnes confessarios, omnes Episcopos, et etiam omnes Summos Pontifices seire, et certo scire, fideles pene innumeros spectaculis theatralibus hand frequentor assistere, et hanc solam ob rationem absolutioinem illis minime negare.

5.º Patrem Vidal, uti diximus, obscesas spectacula non commendare, nec probare. Tantummodo a fructibus earum, ut vult Evangelium, ea cognoscit ac judicat.

Res, vel obscessimonia, ubi non est scandalum nec per- culum, non suntpecaminose. In facultatis Medicine cath- dris haec omnia absque ullo peccato explicantur, atque os- tenduntur. Ergo malum non est in re ipsa; sed in rei conse- quentiis. Certum est attamen, rei consequentiis sepsissi- me, ne dicam fere semper, esse malas; at hoc non probat rem in se malam esse, sed rei consequentiis fere semper esse ti- hendas, ac vitandas, quibus qui amat periculum, in illa peri- bit. Doctrina omnis Patris Vidal, que etiam est multitudinem aitorm Theologorum doctrina, ad hoc reductur: «Cum omnes Confessarii, omnes Episcopi, omnesque Summi Pon- tifices absolutioinem concedant his qui comedis frequenter assistunt, comedias in se dannare non auude; at, hoc quamquam non faciam, certissime scio, et absque ullà haz- stating affirmo, comedias esse illicitas omnibus illis, quos ad peccandum inducant. Si ergo omnes assistentes ad peccatum inducant, omnibus illicitae erunt.» Sic, questio- ne metaphysica, que obscura admodum est, sectiosa, non relinquatur, nisi quaedam moralis, que arborem ab ejus fruc- tibus cognoscat. Sic absolutio negatur, non ob spectacula haec, sed ob illud, quod in illis reperitur. Fideles possunt quidem dubitare, an spectacula in se ipsis considera- rata sint illicitae, aut nemo dubitat periculosum esse ama- re periculum. Prout unice ostendimus, questio est, non doctrina, sed methodi dumtaxat.

Contra hane doctrinam a Conchina objicitur 1. «En axio- ma probabilismi».

Hoc nihil probat. Verba non sunt nisi verba. Gravium Auctorum sententiae anchoritatis, solidissime rationibus, non autem summius verbis sunt confutanda.

Objicitur 2. «Doctores moderni, confessores prudentes et docti absolvunt frequentantes comedias turpes, et gra- vitas provocantes ad venerem. Ergo licet frequentare co- medias istas ob curiositatem!»

Hic falsa supponitur quod a Patre Vidal non dicitur. Quod hie auctor docet, est comedias has posse vel provo- care, vel non provocare ad venerem. Quando non provo- carit, si non possible est, peccaminose non erunt. Quando contra procovent, quod supposimus accidet, tune peccami- nose erunt. Ergo, si hie est comedias istas frequentare, ob curiositatem quando hae curiositas periculosa sit. Hae est Patris Vidal doctrina. Alii sic non exponunt? Cur omit- titur essentialis haec conditio?

Concina in objectione loquitur ironice de confessariis modernis, doctis et prudentibus. Quid hoc significat? Ec- clesia, sive vetus, sive nova, semper est eadem Ecclesia Christi, et confessarii, antiqui aut moderni, semper sunt confessarii Ecclesiae. Si errant, Ecclesia est eos corriger, non autem Concina eos contemnere. Hi confessarii erant moderni, sicut modernus erat Concina. Exeat docti, sicut Concina, quia eadem Ecclesiae scientiae studierunt. Denuque prudentes erant, sicut ipse Concina, quia prudentia Eccle- siae, sive juxta regulas practicas, ab Ecclesia probatas aut saltem permittas, agebant. Jansenista, qui confessarii mo- derni spernabant, ut logicè procederent, Episcopos modernos, Summos Pontifices modernos, et Ecclesiam omnem mo- dernam pariter spernabant. Hae insuperabilis inter se sunt, si confessarii moderni non sunt vere docti, nec vere pru- dentes; si corum doctrina non est doctrina Ecclesiae; si eorum prudentia est carnis prudentia, non autem prudentia Dei; si demum errant, et Ecclesia eos non reprehenderet, Ecclesia ipsa erraret, quod impossibile prorsus est. Optima Concina intensione salva, indubium est, ejus loquendi mo- dus non semper posse landari, nec excusari. Modernos, id est, nostri temporis confessarios deridere non est Christi ministros honore.

His addendum, libros, quos Concina sic contemnit, non

(1) Apud Concina, loco cit.