El Consultor de los párrocos (1874-06-18 00:00:00), página 4

tem vel bibentem, non posse die sequenti ad Eucharistiam accedere (1).

Salmanticenses, qui hauc Sanchez opinionem sequuntur, inquint: «An si dubites, utrum mediam noctem, quando excesseris, licet tibi celebrare, vel Eucharistiam sumere? Affirmat Joannes Sanchez (2), et tamquam probable admittit Layman (3), et Diana (4); sed rectius negativam sententiam docet Thomas Sanchez (5), Villalobos (6), Fagundez (7). Hei- tamen, prout patet, probabilitas oppositae sententiae minime negatur (8).

Concina de duabus expositis opinionibus agens, inquit: «Probabiliter utramque opinionem contrariam dicunt esse probabilem; sed vera sententia (9) docte abstinentium exul- sus causis necessitatis, sive dubium negativum sit praecipue, sive probabilis (10).»

Billuart dicit: «Qui dubitat, an aliquod sumpsit post me- diam noctem, dobet initius sequendo (11) abstinere communio- ne» (12).

Preceipios negative sententiae Auctores jam audivimus; nunc quid affirmative sententiae patroni doceant videamus.

Joannes Sanchez, qui ex professo, et fusa admodum ques- tionem hanc pertractat, ait: «Ex his infestor a fortiori, posse communicare habentem rationes probabilis, quod non ederit vel biberit post dimidiam noctem, guamuis contrae partes habeat formidinem. Nam si illo quomodo dubius est, an ede- rit, vel biberit post dimidiam noctem, potest crastino commu- nicare, ut probabilius, satius quid rationibus probabilibus fue- rit nixus. Rationes autem probabilis essent si quis solitus sit horas animadversas, ut cognoscere ex mora, et duratio- ne accedere, potest, et judicis probabilitas, horam duodeci- man non esso possibile somnium, quia actio solita finiri ante, nemini duodecimam non est consummata, vel autem amici vel servi non sonnisse testetur, licet non certos (13).

Et sequitur ipse Joannes Sanchez: «Hinc quod dubitaret, practice (14), hoc est, an liete accedaret vel non ad Eucharis- tiam, non dubius est, num bibert, vel ederit post mediam noctem, necne habebit non accedere, et sequi initium tuitorem. Si vero dubium praecipue depehans, non accedere, non accedere, imo nec sub consilio illae, qua quid dictat non esse acceden- dum, est sequenda; cum ex una parte accedens nullum pass- catum commitit; et ex alia non accedens privatur gratiae sa- cramentalis, et aliis fructibus sacramenti (15). Et adiungit: «Cum igitur ille ante dubium suam libertatem possidet ad suscipiendum Eucharistiam, propter supervenientes dubium ea privari minimo debetit; aliasjus dubium vinceret jus certum, quod dicendum non est» (16).

Trullench dicit: «Dico, esse probabilem partem affirmati-

vam (1), quando facta debita diligentia, dubium vincit non potestas (2).

Leander ait: «In dubio an bibetit vel ediderit, audita hora duodecima noctis, probabilitas respondere posse communicare. Praeceptum de non nisi jejunem ad Eucharistiam accedendo, non est impotestas dubitandi, sed certa scientia non esse jeju- num» (3). Et sequitur: «An si quis medicinas beatae lanis audat primum vel ultimum phlegma hominumque noxius tenetur statim illam an ore ejecerit, si die sequenti communicare velit? Affirmat Joannes Sanchez, Diana, et Luco; sed ego quae probabilius respondere non teneri (4), sed posse pra- datam buccalem in stomachum traiectire, et crastino communi- care. Primo, quia trajectio dictae buccae panis, potius pertinet ad manducandion precedenti dies, quam presentis. Secundo, quia dicta bucca non imponitur odo ori (5) ab ex- trinsico» (6).

Layman inquit: «Numquid Sacerdos, duibians, an noctis medium conando excesserit, altera die sacrificare potest? Negat Sanchez, quia in tali dubio tutor pars eligenda vide- tur propter reverentiam sacramenti. Sed existimo non impro- habilitas permitti possesse Sacerdoti, ut in tali casu sacrificet, atiam propter devotionem, ac nulla cogente necessitate; quia lex ecclesiastica de jejunio communicanturis servando non vi- detur tan arca constringere conscientias in casu dubio» (7).

Diana, hac Layman doctrina exposita, ait: «Haec Layman, et ego, que valde notanda sunt, quia, quodimodo, et multos scrupulos sedebant, nec in alios antecedentes passi vide- vis» (8). Et sequitur: «Sanchez (Joannes) probat quod qut- tis quis duibians, an in hora duodecima noxis somniet, come- dit bibite, anque abluendo, dubitat, an aliquam guttam diglutiens potest sacram Eucharistiam suscipere, si depo- nat dubium practicum, judicans quod hic et nino sibi licet suspicere, quantumcumque perseveret in dubio speculative. Et ad argumenta contraria respondent, et rationes pro sua sententia adducit, quo sunt adeo probables, ut existimem, hanc sententiam in praxi iutam, et secura esse» (9). Animi- varitur, juxta Diana, opinionem affirmativam seu benig- nam, quam magis cum eruditione ac soliditate tuitur, Joannes Sanchez, pro tota et secura in praxi posse haberi. Hoc quidem non ab omnibus eodem modo conceditur; aut praecipit habendum est, agi de probabilitate, non de certi- tudine unius sententiae. Ex eo ipso quod opinio Joannis Sau- chez probabilitatis limites haud excedat, necessario erit- nec formidinem partes oppositas posse excludere, nec omn- ium doctorum suffragium posse pro se allegare. Hoc tamen, quamquam certitudinem impedit, probabilitatem nullatenus destruit.

Ex Auctorium testimonia rationibusque pro utraque son- tentia positis infortur:

1.° Sententiam negantem securorem, licet non probabili- lorem esse.

2.° Sententiam affirmativam, quamlibet minus tutam, majori tam intrinsecas, quam extrinsecas probabilitate gaudere.

3.° Ideo in casu necessitatis licere sententiam affirmati- vam seu benignam in praxi amplieiti ac consuere.

4.° denique. Cum nulla adavit gravis necessitas, quidquid sit de questione hac speculative considerata, in praxi con- gruere opinionem negantem sequi, et docere. Et re quidem vera, ex opinione negativa nihil malit profiere extra casum necessitatis potest. Eccontra opinio affirmativa, si abscuse no-

(1) De Matrimonio, lib. II, disp. 41, num. 40, in initio.
(2) Selectae, disp. 42, per totam.
(3) Libro I, tract. 1, cap. 5.º, parag. 4.º, num. 3d.
(4) Resolut., part. 3.º, tract. 4, res. 29.
(5) Loco citato.
(6) Lomo I, tract. 1, diffic. 21, num. 6.
(7) De Preceptis, proposito 3, lib. III, cap. 5, num. 18.
(8) Vele Salmanticensis, Cursus Theologiae Moralis, tomo I, tract. 4, cap. 7.º, num. 69, in medio.
(9) Quo Concilio vera sententia videtur. Permultii enim sunt theologi, qui hanc eus qualificationem nullatenus ad- mittunt.
(10) Theol. Christ., tomo VIII, lib. III, dissert. 1, cap. 11, parag. 3, num. 4.
(11) Notetur hoc. Non ait verius nec probabilis; sed initius dumtaxt.
(12) Theolog., tract. de Eucharist., dissert. 6, art. 4.º, parag. 2, dizi 1.
(13) Selectae et practice disputationes, disp. 42, num. 9.
(14) Hie autordubium dividit in speculativum et practicum. Speculativum seu facti est quando de facto ipso, vel an hoc vel illud fecerit dubitatur. Practicum seu juris, quando du- bitatur, non de facto ipso, sed an factum sit vel non ictum. Dubito, ex gratia, an post mediam noctem aliquod bibierit aut manducaverit. Ex exemplum dubii speculativi. Dubito econtra, an casu quodhibit, utrum post mediam noctem aliquod susseruerit, multe communicare liceat. Ex exemplum du- bii practici. Joannes Sanchez, loco citato, disp. 42, num. 1.
(15) Loco citato, num. 9, in fine.
(16) Loco citato, num. 9.