El Consultor de los párrocos (1874-02-04 00:00:00), página 2

pale motivum, et utriusque puritas maculatur. Non tamen de hoc statim perpendunt quia sagittarius illa principio non mittit sagittas venantias, sed solum aliquantur vulnerantes, et amorem augmentantes. Ad tantum tamen in brevi perveniant, ut jam non velit Angelus, siue eceperunt, seipso alloquuntur et videant; sed tamquam carne vestitos se mutuo intueantur, et saucient mentes, quibus amentationibus, ac verbis blanditoribus, et adulteriis, que videntur ex prima devotione procedere. Exinde unus incipit appetere alterius presentiam corporalem, quia forma, vel spatium corporis in utriusque mente concepta incitat eos ad volendum presentiam corporalem, qua insti eis presentia mentalis; siveque spiritualis devotio convertitur in corporalem et carnalem (1).

Et post haec ajunt Salmanticenses: «Hae sunt, alios omissis testimoniis, quia apud Sanctos Patres legimus circa obligationem vitandi assiduam conversationem et familiaritatem viro- rum, etiam spiritualium, et clericiorum et religiosorum, etiam virtutibus polleant, cum virginiis, mulieribus devotis, et sancti-monialibus; et qualiter ipse fugeo debeat haec assidua et familiaria colloquia cum illis» (2).

Ad questionis solutionem dicta sufficiunt. Nos ex nobis nihil adjungamus.

SEGUNDO CASO.

I.

Possuntne excursari aspectus turpes seu rerum turpium?

Questionem hanc, quam velut coacti expendere aggregati- mur, scit precedentem, latino idiomate et gravissimorum Theologorum sententias solvamus. Hoc ita a nobis expositum et honestatis leges, et rei tractandae periculosa natura.

Trullench igitur ait: «Dico septimo, aspectus turpes, seu rerum turpium, ob delectationem venerae, vel cum pericu- lo ipsius, est peccatum mortale. Est commune et evidens (3).

Et addit ipse Trullench: «Si autem flant (4) ob solam de- lectationem sensitivam, et naturalem, vel ob curiositatem tantum (5), nec sint valde turpes, probabile est (6) non excedere peccatum veniale; quia aspectus (7) non ita proxime ordinatur, et dispositio ad venerae, scit tactus. Ita cum Navarro, Sanchez, et alii Filliuncius (8).

Et sequitur Trullench: «Concludit tamen et bene Filliuncius hujusmodi aspectus, tamquam practice periculosos, sub pec- cato mortali esse fugiendos, si sint earum partium que committer excitant ad libidinem, hocque est suadendum in praxis» (9).

Posthaec, hanc doctrinam casibus particularibus applicans, adduitg Trullench: «Hinc fit peccare mortaliter virum, qui aspicit pudenda feminina, et feminam viri vel partes vici- nas: nam hujusmodi aspectus munitum incitant ad libidinem, quod proelit, atiam si flant ex curiositate sola, nisi forte flant tam brevi tempore (10), ut non sit periculum magnum commotionis in corpore, vel si tantum flant erga pueros» (11).

Et addit Trullench: «Sic excursari potest a peccato mortal- (non vero a veniali) vir, qui aspicit ex curiositate in balneo, aut natantis alterius viri pudenda; idem si femina sic aspi-

ciat nam inter personas ejusdem sexus, non videtur proxime ad libidinem provocare (1). Ha, Bonalonia, Sanchez, et cum aliis Fililuncii, qui illem existimant dicendum de eo, qui pro- priu prudenda ex curiositate, absque periculo consensus vene- reae delectationis aspiciit (2); quia minus movent propria, quam aliena, et minor est indocencia (3).

Ait adhuc Trullench: «Necque est peccatum mortale aspice- re brutorum concubitum (4) vel partes ipsorum foedas, nisi adeo vehementer fuertit aspiciens propensio ad libidinem (5), ut inde venerae delectatio in ipso reddundet» (6).

Inquit item Trullench: «Hinc etiam fit esse peccatum mortale, concubitum viri cum femina aspiceri, etiam ex curio- sitate, est enim aspectus nimis impudicus, valde provoca- nus ad libidinem, et ad res venerae. At Grando (7) existi- mat non esse mortale aspiceri ullum coturn ita breviter, et quasi per transen nam, ut non sufficiat ad notabilium commo- tionem (8): et idem dicendum nit, si ille, qui aspicit, atten- ta propria complexione, non subit periculum proprie com- motionis. Puto tamen (addit et bene Trullench) ab his sub mortali abstinentur, quia ad minus, advertenter sic aspi- cient, se exponit periculo peccandi» (9).

Inquit rursus Trullench: «Non tamen esse mortale, ita Sanchez aspicer personas nudas diversi sexus, ex loco remoto, et brevissimo tempore: ita ut non detar commotio ne- culabis ob solam curiositate: at quia res valde pericolosa est, existimo ut peccatum mortale furgendum esse» (10).

Dicit demum Trullench: «Aspici cere partes quaeunque cor- poris proprias vel aliorum, quae honeste et communiter in hu- mano convicta ostendi solent, ut brachia, pectus, crura, to- tum etiam corpus cooperi tus pudendus in balneo, vel flumin, si necessitas vel utilitas aliqua, vel etiam commoditas, et delectatio ob sanitatem intercedit, absque peccato ullo aspi- ci possunt; si ex sola curiositate, non excedit veniales» (11).

II.

Doctrina Trullench exposita, quid Salmanticenses haec super re tradunt videamus.

Inquint ergo hi gravissimi Auctores: «An aspectus rerum turpium, delectationis gratia, quae ex ipsis captatur, sit gra- ve peccatum, etiam nil aliquid obscenum intendatur? Negant Sanchez (12) et Navarro (13), et moventur, quia delectatio ex visu rei turpis consurgens, non est tanta, nec ita appetitum.

(1) His tamen non obstantibus, decentia ac pudor hoc vetant, et scandalum debet omnino vitari. Ubi non est hones- tas, nec dignitas esse quae.
(2) Hoc quoque indignum est ac nimis periculosum. Hon- nestas et erga alios, et erga se ipsum esse debet. Qui sui ipsi- sus respectum non servat, facile aliorum respectus oblivisc- ebitur.
(3) Loco citato.
(4) Hoc verum erit si fit a pastoribus vel allis pecuariis casualiter aut ex necessitate, non autem si fit ob curiosita- tem et a personis quae ratione muneri nec consumtudinem nec necessitatem hoc videndi habent. Hoc in casu periculum numquam dearet.
(5) Raro ita non erit, cum haec absque necessitate, et ob solam curiositatem inspiciuntur. Ab his ergo, semper ac possibile sit, oculi avertantur.
(6) Loco citato.
(7) Ad Part. 2, Divi Thomae, Contra. 6, tract. 4, disp. 7, numero 3.
(8) Hoc metaphysicum nimis videtur. Hie etiam aspectus, si voluntarius, praevius, ac intentus est, hie brevissimi- mus sit, unguam periculo carebit. Quis namque poterit, quin comburatur, igni manum applicare? Ad libidinem impedi- dum fuga omnino est necessaria. Et fuga oculorum, fuga au- ditus, fuga tactus, fuga cordis, et fuga etiam mentis.
(9) Loco citato.
(10) Loco citato.
(11) Loco citato.
(12) De Matr., lib. 9, disp. 46, n. 21.
(13) Manuale, cap. 16, n. 11.