El Consultor de los párrocos (1874-05-14 00:00:00), página 4

Jam vero, suntue motiva intrinseca et extrinseca, quae sufficientia videantur ad opinionem probabilem vel salutem tenues probabilitates constitutam? Hoc dubium, ut bene solvamus, quid theologi docent audiamus.

Lezzana, de moribundo sensibus destituto loquens, ait:
«Existimo omnes fideles in hoc periculo constitutos, si vel per modicum tempus sui compotes existant, non solum actu interno confessionem desiderare, sed externo actu id desiderium semper manifestare» (1). Petrus Marchantius, propria expe- rientia de possibilitate contritionis moribundi edoctus (2), inquit: «Etsi namque in tali peccatore sic oppresso, nullum mihi signum apparet, quod materiam confessionis faciat mihi sensibiliter presentam in ordine ad absolutionem, nec mibi proinde certe constat, peccatorum, sic obmutescientem, de peccatis aut salute cogitare, immo nec apparent eum ratione uti, potest tamen fieri, ut non tantum infus de peccatis doleat, consilierique desideret, sed etiam aliqua signa edat per se sensibilia, etsi mihi incognita» (3).

Igitur ex ratione et autoritate constat, moribundum sensibus destitutum, de ejus interna salute cogitare, atque de peccatis suis dolore posse. Ergo saltem ut tenuerit probable supponi quod, in hoc moribundo dolore posse non deesse, quod sufficit, ut absolutio conditionata ei non denegetur.

Sexta ratio. Eadem doctrina Patrum ac Doctorum sententias confirmatur. Et imprimis Sanctus Augustinus, de moribundo sensibus destituto agens, inquit: «Multo salutis est no- lentii dare, quam volenti negare, ubi velit, an nolit, sic non appareat, etc.» (4).

Conclu, quamlibet rigidam sententiam sustineat, Divi Augustini doctrinam exponens, inquit: «Sanctus Augustinus doct, baptizandum catechumenum, si desperatus jacent, nec valeat respondere, etiamsi vivente conjugie, adulterina consortia retenerit» (5), qui tamen sanus existens ad baptismum non admittitur (6).

Juxta Sanctum Augustinum deiro, moribundi sensibus destituti, iste adulterina consortia retinerint, ad baptismum et ad penitentiam sunt admittendi, quamquam si sani essent, minime admittantur. Et cur hoc? Quia prout docet ipse Sanctus Doctor, haec in extrema necessitate salutis est nole- dare, quam volenti negare, et quia etiam ipsos ex hac vita sine arrha sua pacis esse vellet non debet Mater Ecclesia.

Contra hodieci poterit: «Christus dominus ait: Nolite Sanc- tum dare canibus. Ergo absolutio conditionata indignis non est concedenda.»

Hanc objectionem verbis ipsius Concilium disjicieimus. Sic ut antea, uti etiam: «Nonne, argumentabatur Augustinus, prodi- tori proprii manusbus Corporis sui Sacramentum distribuit Christus Dominus, quamquam prohibeat sanctum dare ca- nibus?» (1)

Sanctum canibus minime est dandum. Ita profecto. Haec tamen generalis regula aliquas admitit exceptiones a theolo- gis omnibus explicatas. Prout etiam nemo nescit, ne frangatur sacramentale sigillum, ipsa Sacra Eucharistia his, qui certissime indigiti sunt, ministratur. Et curidom non facien- dum in casu extreme necessitatis, de quo nunc agitur? Pro- terea, quis sit, an sit aut non sit indigens moribundus sen- sus destitus? Et si corte, an indigens sit necsuri, licetine irrevocabili sententia velut certe indiguum rejicierit? Porro, cum conditionate absolutur, sanctum canibus non datur, num si dispositio necessaria non existit, absolutio, quae ab hac conditione pendet, non existit.

Inspur, laudatus Concilium, opinionem Patris Moya ut ex- ponere; inquit: «Loquitur P. Moya de peccato publico quocum- que contenditique, cum illo diutum publico peccatori indiscrimina- tim laxandim esse absolutio, ut narrat Honoratus Tour- nelly» (2). Et adjungit Concilium: «Vult enim Moya quoniam sceleratum praesumendum esse in articulo mortis contra- tum» (3).

Pater Gormaz, eandem doctrinam tradens, ait: «Etsi forte quis actualiter peccando subito destitutur sensibus, regular- riter sine absolutio dimittendus non est; cum RARISSIME contingent, ut morti vicinus non velit saluti sum consule, saltum per attritionem, qua non constat internae carere, quamvis externae sit sensibus privatus; per conditionem enim evitatur injuria Sacramenti» (4).

Concilia absolutio doctrinam hanc non probat; ast Ecclesia illam nullatenus reprobat, tametsi apprime sciat, nullum fere esse Sacerdotem, qui eam in praxi non esquiat. Quis enim est Sacerdos, qui moribundum sensibus destitutum, de quo in casu, absque absolutione conditionata relinquat? Et scitur de aliquo episcopo, qui hoc facere prohibuerit? Minime gentium.

La Croix numis audiamus. Ait ergo: «Jam dieta extendunt Gormaz aliique etiam ad casum, quo quis subito incidit in periculum mortis, quamvis ante male visset. Escobar, Sporar, et ali diciebant, sufficerit, si constet, fuisse christia- num, vel catholicum, quia si externe aliqua signa dat, presumi potest saltem dubie, quod factum ex voluntate salvandi se, idonea confidit, vel manifestandi dolorem. Ex his in- ferti Gormaz, citans Bonagratiam, liceat aliquis actualiter pec- cando subito destitutur sensibus, regulariter sine absolutio- tione dimittendus non est. Tamburinus, Cardenas, et Stoz dicunt in duello, vel adulterio confusum, si superstit aliquid temporis ante mortem, vix dimittendum sine absolutio- ne» (5).

El allo in loco adjungit La Croix: «Millites post conflictum moribundi in exercitu catholicio, qui permixti sunt ac- tholicis, recte absolvuntur sub conditione, eo ipso quod de exercitu catholicio sint. Hoc et alud signum non dent. Quod si exercitus ex majori parte sit catholicus, vel si milites ante noluerint confiteri, aliqui auctores putant vix debere dari ab- solutionem, sed ex diecis numero 1.163, probable est dari posse sub conditione illis, qui capaces sunt» (6).

(1) Concilium, loco citato.
(2) Theol. Christ., tomo IX, lib. I, diss. 4, cap. 10, num. 13.
(3) Loco citato.
(4) Apud Concilium, loco citato, num. 14.
(5) Theol. Moral., t. II, lib. VI, part. 2, num. 1.163.
(6) Loco citato, num. 1.885, in fine.