El Consultor de los párrocos (1874-05-14 00:00:00), página 2

Quid amplius dicam? Superest mihi veniam reverentior ex postulare illustrissimis ephemeridis scriptoribus, si auctoritate oblatis eorum, praes oculis casum propositum tantum habens, iterum atque iterum ipsius rationem solutionis exposito.

De ceteris, quae ad quaestionem precise non attingunt, nulla est mihi necessitas neque voluntas loquendi. Sufficit mihi a praecariis scientiae magistris disserere, ut per seorum argumenta a hesitacione ne alienum esse: Utrum moribundus, de quo in casu proposito agitur, debetur vel non debetur absolvi.

Antonius a Begue.

In Civitate Balien die 3 Maii anni 1874.

En integra dissertatio á Domino Begué pro rigida opinione denuo, et solita sua eruditione concinata. Nos qui veritatem solummodo querimus, et proprii amoris consilio decepti minime quod erroneum aut temerarium sit propagnare inteminas, dissertationem hanc, quamlibet sententiae nostra adeo intensam, libentissime perlegimus. Est autem et alia ratio, ut nos quod Dominus Begué facit toto corde nostro landemus. Nostro in sensu praecipua tempestatis hujus innumerablem ingenitumque malorum causa invenerit necuit, nisi in oblivione et etiam contemptu scientiarum ecclesiasticarum. Cum ergo nonnunquam vidimus curas hujus socii pretermittit, ut scientias ecclesiasticas, a quibus nostra omnis pendet salus, opera navetur, lati et homines hoc facientiem laudamus, et Deo a quo omne datum optimum procedit, tota mente nostra gratias agimus.

Dr. a Begué opinionem nostrae oppositam quidem sustinet; ast quid interest? Si ejus sententia nostra contraria videtur, ejus scientiae ecclesiasticis amor nostro simillimus est. Utiam omnem prophetarent! Uti namque pernulti essent, qui continuosque perceptoris occupationibus ac indigentiae laboribus non distracti, potuerint cerebro de questionibus, ad scientias ecclesiasticas pertinentibus, loqui et scribere, licet in rebus dubibus, in quibus non est neganda libertas, contra sententias nostras loquerentur aut scriberent! Ex opinionibus que liberè inter Doctores expenduntur, que magis univocique arrireat salutagur, sed aliquo salutagur. Nos opiniones ab Ecclesia non reprobatas ullatenus reprehendimus; quod vero totto corde, atque emerito reprobamus est neglectio scientiarum ecclesiasticarum, vel perniciosus indifferentismus, quo questions, que ad Sacram Theologiam pertinent, communi- tor inspici solent. Proh dolor! Quot nostra in misera aetate reperintur homines, qui scientiae Dei penitus obliviscuntur, ut non nisi de mundi profana scientia curam habeant! Hec est major ac horribilior ex omnibus quibus affligimur, plaga.

His praefatis, ad rem ut veniamus, quid dicere, et quae methodo dicere nunc volumus, paucis verbis aperiamus. Ut ergo nostram sententiam, non tanquam certam, sed velut probablem dumtaxat, propugnamus, primam rationem autoritatisque, quibus innititur, exponemus, et deinde argumenta, que pro opposita rigida sententia allegari solent, expondamus.

II.

Liestne idecirco conditionate absolvere moribundum, qui, antequam sensibus fuissest destitutus, constanter Sacramen- ta reject?

Prout jam antea et non semel immunimus, ac super re duce sunt omnino opposite sententiae. Prima, quae rigida appellatur, docet moribundum hunc nec sub conditione posse absoluti. Conciens, qui hanc tenet opinionem, loquens de moribundis, sensibus destitutis, qui nulla deberunt nec dare doloris signa queunt, ait: «Publici peccatores, heretici, schismatici, apostatae, concubinarii, meretrices, et similes, qui vite statum non mutarunt, absolvendi non sunt» (1).

(1) Theol. Christ., tom. IX, lib. I, dissert. 4, cap. 10, num. 3.

Multi et graves quidem theologi hanc ipsam sententiam amplectuntur, et ratione et auctoritate illam confirmare co- nantur. Negari ergo nequit valde probabilem speculativi saltem esse. Hoc ingenue ac libentissime fatemur, ut videatur, nos minime velle veritatem tegere, aut argumentorum vim dissimulare intendere.

Secunda vero sententia, prime penitus contraria, assertit moribundum de quo in casu, absque ullo timore, conditionate posse absolvire. Nos hanc sententiam, non tamquam certam, sed velut probabilem acceptamus ac pro virtutis defendere con- nitemur. Primumque attamen ad ulteriorem procedamus, per- opportunum nobis videtur animadvertere:

1.º Nos hanc opinionem amplecti solummodo tanquam probabilem, et in casu extreme necessitatis, quando seilecit necessum sit moribundum sine absolutione relinquere, aut illum sub conditione absolvere.

2.º Nos hanc sustinere sententiam, quia illa ab Ecclesia usque nunc minime fuit rejecta.

3.º Nos paratos omnino esse ad illam rejiciendam, si ali- quando ab Ecclesia rejiciatur.

His suppositis, rationes, que pro hac affirmativa benigna- que sententia adducit solent, breviter et perspicuaciter qua li- ceat, exponemus.

Prima igitur ratio. Ut moribundo absolutio conditionata valeat negari, requiritur certitudine ejus mala voluntate aut imponentia. Sed, cum agitur de moribundo sensibus des- tituto, hinc certitudine existere nequit; ergo ipsi absolutio- nem conditionatam negare non licet.

Major evidens est, quia absolutionis negatio est poena, quae imponi nequit, nisi certo indignis. Ecclesia, quae misericordiae est Mater, in dubibus benignam viam sequendum esse do- cet. Minor patet quoque, quia moribundus, sensibus destitu- tus, cum nulla signa imponentiae dare queat, impossibile prosursum est de ejus imponentia certum iudicium efformare.

Addendum, damnare sive sententiam condemnatoriam pro- ferre minime licere nisi quando de criminis existentia constat. In eas causas proposito de criminis existentia, sive de obstinatione in imponentia nullatenus constat; ergo moribundus tanquam imponentem rejici nequit. Insper, obliviscendum minime est, hae in occasione non conditionate absolvere non esse a sententiis profenderi astinere; sed sententiam positivi- um, et quidem condemnatoriam, et etiamirreparabiliter dare. Hoc enim in casu condamnare alind non est nisi absolutio- nem non vello impertiri. Et quis, qui vere Christi charitate impellatur, abeque certa delicti existentia condamnare au- debit?

Praterea nos ipsi, qui haec scribimus, facto quodam, de quibus testes fuimus, doctrinam, quam sustinuimus confirmare possimus. Paucis ab hinc annis, moribundus quidam, autoc- quam sensuum usum perdiderit, coram parvo, ab ejus familia appellato, constanter spiritualia auxilia reject. His ta- men non obstabantur, eidem Sacerdoti, amicitia vinculo et valde conjuncto, non semel, sed iterum atque iterum, in sinu fiduciae intimae dixit: «Sacramenta recipere non possum, aut non andeo. Mundus mihi hoc non permitit. Quasso tamen, ut cum in ultimo agone, sensuum destitutum me invenis, mihi absolutionem imperitari.»

Nemo nesset, hoc periculosis admodum esse, et ab omnibus Dei ministris, quomodo liceat, et dum liceat, esse con- veallendum. Ast casu quo hoc accidat, quid de moribundo hoc est sentendum? Numquid absque conditionata absolutio- nem retinendus? Minime quidem. Et quis iniciari poterit, plures esse moribundos, qui imponentientes ostendentur, non quia fide careant, aut de eorum externa salute non cogitent, sed quia non audient pacta in societatibus impiorum inmita, animas filiaqueantia et in profundum precipitantia, contem-