El Consultor de los párrocos (1876-12-24 00:00:00), página 4

postellana, eadem cap. perbelle ait. «Ut in sacris ordinibus constituti vestibus utantur talaribus non rubri coloris aut viridis, sed nigri vel eorum quos honestus ecclesiasticorum usus admitit. Saisiss non utantur calceis, in subtilis collaria rugata minime deferant, nec additamenta illa sinuosa extremitati manicarum subucule adiungant.»

Ergo talaris, quod a talo, vel a contactu ossis tali exuberantis, ut sit Benedictus XIV, modesta, clausa, nec nimis stricta, neque fimbriata, et rugosa, et sinuosa, neque serica, coloris vero nunquam purpurei, viridis, albi aut splendentis, sed quod animi demissionem praeservet, debat esse generatim clericiorum vostis; ita ut suo tempore dicere de Augustinis Clericis Possidionis: «Ex moderato et competente habitu erant, nec nitida nimis, nec abjecta plurimum; quia ex iis plerique vel jactare sese insolenter homines solent, vel adjicere ex utroque, non que Jesu Christi, sed quo sua sunt, querentes.»

Ex quo testimonio, sicut ex illo S. Hieronymi paulo ante laudato, sequitur quaedam esse, etiam inter clericos, discolos, qui, more Diogenis, et ipsos vere Diogenes, aut pannosas et laceras, aut abjectas et sordidas vestes perferre et ostentare minime dubitant, sub specie quidem modestiae, si illis prebeatur assensum, sed ut nobis videtur, diabolica insinuante superbia, enim ut quidam ait, «etiam in luctuosissima potest esse jactantia».

Quantum ad me attinet, dicam ingenue, charissimi fratres, cum in medius consistat virtus, si inter extrema tamen eligere fortassis esset necessarium, ego absque dubio abjectas, laceras et sordidas vestes clerici confratribus nunquam eligere.

Sed ut brevius ab ipsis decretis, que legislatiae sunt prolatae, et commodius me expediem, et palam tangam in synopsi omnis materia vobis appareat, ibi absque ullo commentarii offendiculo deinceps gradatim profert Gen. 37. 3, loquitur de tunica polymita que in vers. 23, etiam appellatur talaris, ad cujus normam vestis civilis nostra esse debet.

Et sit canones semper prescripserunt.
Cap. 8. Dist 28 Omne insimutur in conversatione clerorum prescribenda.
Cap. 21. «Clari prohibentur comam nutrire.»
Cap. 22. «Etiam inviti, ab Archidiacono tondeantur, qui comam nutriunt.»
Eodem Cap. «Vestimenta etiam vel calceamenta, que non deceant, minime uti et habere liceat.»
Cap. 23. «Siquis ex clericis relaxaverint comam, sit anathema.»
Cap. 5. Dist. 41. «Temperantia ciborum et vestium prasipitur.»
Cap. 6. Ex S. Greg. «Sub specie virtutis se vitia ingurter.»

In eodem, Gratianus. «Sepe se vitia esse virtutes mentuntur, ut tenacitas parcimonia, effusio largitas, crudelitas zelus justitiae, remissio pietas velit vidari.»

Cap. 8. «Clerici professionem suam et habitu at incessu probet, et ideo nec vestibus nec calceamentis decorum quaerat.»

Et ultimo paragrapho. «Sicut ergo in cibis mores eorum cum quibus vivimus, observare monemur, sic et de indumentis intelligendum est.»

Prætera caus. 21 Quest. 4, tota de vaste versatur.
Can. 1. «Corripiantur clerici qui unguantis et claris vestibus et fulgidis lasciabant.»
Can. 2. «Clerici sive in itinere ambulantes, sive alibi de gentes, congruissi sibi vestibus utantur.»
Can. 3. «Non secularibus vestibus, sed ordini suo convenientibus utantur.»
Can. 4. «Extra domum sine proprio ornato sacerdotes non apparetur.»
Can. 5. «Careant beneficiis ecclesiasticis, qui corripiat Episcopis contemnunt super tonsura, superfuitate, seissauro aut colore vestiment.»
Et in eodem decreto plurima passim.
In decretalibus vero Gregorii IX lib. 3 tit. 1, de vita et honestate clericorum, prefatum canonem repetit in can.
4. «Si quis ex clerici comam relaxaverit, anathema sit.»
Can. 5, ex Cone. carthaginensi desumpto. «Clericus neque comam nutriat neque barbam.»
Can. 7, repetit etiam can. 22 paulo ante laudatum. «Clerici etiam inviti, etc.»
In sexto vero Decretalium lib. 3, tit. 1, de vita et honestate clericorum eadem fere statuta inveniuntur.
Verum quod propriis et distinctius reporiri potest, est cup. 2. Clement. lib. 3, sub eodem titulo; punit enim in Conc. Vienn. canone fundato, clericos omnes, sive tonsuratos sive in aliquo majori vel minori ordine constitutos, sive beneficiatos, sive beneficia non habentes, habentes vel non dignitatem, personatum vel beneficium, cum illis peccatorum gravissimis, suspensione scilicet, privazione beneficii, inhabitatione et ceteris in jure contentis, qui vestem clericalem et tonsuram renunt perferre.

X.

Coronidis gratia, aliqua circa tonsuram et coronam clericalem licet præmittere; enim scitu dignum est tales coronam et tonsuram cum veste simul habitum civilem constitueri, ex quo nostra dignitas et status dignose perhibeat; ut ait Benedict. XIV, Syn. Dioec., lib. 9, 14. «Quisque presumit talis, quals ex habitu esse dignoscitur.»
Cone. Aquilensis (1595) de vita et honestate Clericorum.
«Habitum clericalem cum esse declaramus, qui veste talari et tonsura constat: si ex duobus alterum desit, diemus clericalem habitum integrum non esse.»
«Quod ad coronam et tonsuram vera attinet, sive earum origo sit et moribus Nazareti desumpta, ut placet S. Isidoro: sive usitata primo Beato Petro, Apostolorum Principi, ut Venerabilis Beda tradidit: sive ab ipso Beato Petro, cujus caput Christum in Antiochia praedicantis inimici nominis Christiani in ignominia abrasurant, ut fert S. Germanus: vel ex facto in Actibus Apostolorum, cap. 8, descripto, ut alii placet: vel ex penitentiibus et monachis, quorum consuetudinem, humilitatis causa, postea sequiti sunt, Clerici, ut fert Thomassinus: et quicumque sint mistice significaciones, quibus illis assignantur, et maior sit aut minor tonsura, et minor aut maior corona, ut consuetudo ferat, haec, ut mihi videtur, duae regulae sunt.
1. Corona sit patens et rasa, ex forma minoris ad majoris hostiam, secundum ordinem et dignitatem.
2. Tonsura sit prudens, nec longa nimis, velut histrio, nec, qui comam nutrire noseuntur, nec nimis rasa, ne forte outim non protegat, et clericius ridiculus miles gregarius videatur.

XI.

Ne tamen nimis patientia vestra, quam benignissime mihi jam dui praestitis, oculis intentum abuti videar, ad propotas questiones solvandas, calamo currenti, deveniens. Materia eum generali fusse pertractata; particularis breviter tractanda est.