El Consultor de los párrocos (1873-09-18 00:00:00), página 2

absque ulla transitione seu explicatione, in medio ipsius decreti. De editione et usu Sacrorum Librorum, inquit: «Decernit et statuit, ut posthac Saecra Scriptura, potissimum vero hae ipsa vetus et vulgata editio quam emendatissime imprimerit; multique licent imprimere, vel imprimi facere quosque libros de rebus sacris sine nomine auctoris, neque illos in futurum vendere, aut eiam apud se retinere, nisi primum examinati probatique fuerint ab Ordinario, sub poena annalimatis et pecuniae in canone novissimi Lateranensis apposita» (1).

Et addit Concilium: «Et si regulares fuerint, ultra examinationem et approbationem hujus modi (2), licentiam quoque a suis superioribus (3) impetrare teneantur, recognitos per eos libris, juxta formam suarum Ordinationum.» (4)

Et adjungit Concilium: «Qui autem scripto eos (libros) communicant, vel evulgent, nisi ante examinati probatique fuerint, eadem poenis subjacent, quibus impressores. Et qui eos habuerint vel legerint, nisi proderint auctores, pro auctoribus (5) habentur» (6).

Ait tandem Tridentinum: «Ipsa vero hujus modi librorum probatio in scriptis detur, alioque idem in fronte libri, VEL SCRIPTI, vel impressi authenticus apparent; idque totum, hoc est et probatio et examen gratis fiat; ut probanda probentur, et reprobentur improbadas» (7).

Circa hoc Concilii Tridentini decretum, att Concilia: «Non nulla animadversione digna in hoc decreto. Primum ex scopo ibi praestituto atque ex contextu ejusdem de solis Sacris Bibliis sermo est; quae sollicit in rebus fidei et morum interpreta- ri nequeant juxta proprium enjusque sensum.

Quare dum subdit: Nulli licent imprimere, vel imprimi fa- cere quosque libros de rebus sacris, etc., ehis Libris Sacris lo- quitur, Concilium, quorum in decreto fit mentio. Porro, in toto illo decreto nec verbum habetur nisi de Sacris Bibliis. De his ergo sermo haberi videtur. Communiter tamen theologici interpretantur de quibusvis libris sacris, in quibus Theologicae questions discutuntur. Verum haec omnia nullam faci- essunt negotium, cum Regula Indicis prohibitionem exten- dat ad omnes libros sine sacros, sine profanos, sedum Theolo- gicos» (8).

Et immediate post, subjungiit Concilia: «Alterum quod occur- rit meditandum est, sintio omni usi recepta que in Tridenti- no de librorum impressione prescripturum. Martinus Navarro, in Man., capit. 27, num. 148, hec habet: Nescimus, an sit receptum, vel an recipietur, quia videamus libros impressos si- ne illius observationis solemnitate insignium virorum Domini- nicel Solo, Bartholomaei Carranzae, et Ambrosii Catharini, qui eadem Concilio interfuerint, quamquam nunca inrecensioribus editionibus cernimus impressos cum dicta solemnitate (9).

Hac etiam nostra tempestate, sequitur Concilia, aliqua laudati decreti non videntur usi recepta. Et certe libelli ma- nuscriptorii vulgarit (absque ulla approbatione, quin ali-

(1) Sessione 4, decret. de usu Sacror Libror.
(2) Quam ab Ordinario accipere tenentur.
(3) Id est, a superioribus propriis Ordinis.
(4) Loco citato.
(5) Quod responsabilitatem.
(6) Loco citato.
(7) Loco citato.
(8) Concilia, Theologia Christiana, tomo I, lib. I, Diss. 2, cap. 11, num. 3.
(9) Opus Soto, De Just. et Iure, anno 1630 impressum fuit Methimnae a Campi, cum Regis licentia, sed absque Ordinarii approbatione.
Swep. Conclitorum Carranzae, edita fuit Sylvii additionibus, anno 1768, Matriti, absque Ordinarii approbatione.
(10) Merchioris Cani, De Locis Theologicis evulgatum fuit Matriti, anno 1562, cum approbatione Regis Senatus, non autem Archiepiscopi Tolant. Postea vero, anno 1748, iterum fuit excusum Bassani, etiam sine Ordinarii approbatione.

quis, quantumlilibet pius, id religioni sibi vertat. Et tamen in Tridentini decreto dicitur:

Qui autem scripto eos communicant, vel evulgent, nisi ante examinati probatique fuerint, eadem poenis subjacent, quibus impressores. Hoc praescriptum referitur etiam in Regula X Indicis Romani, his verbis: Eos vero quibus libellus manuscriptorius evulgent, nisi ante examinati probatique fuerit, isdem poenis subjici debere, judicaverunt Patres deputati, quibus impressores.

Attamen, quis nunc sanctionibus Tridentini aut Indicis adversari se suspicatur, si librum manuscriptorium communi- nicent, aut vulgent, nulla insinuatum approbatione? In dies circumferri manuscriptoria videmus, eadem legimus omnem abs- que ulla, vel levis culpa, suspensione» (1).

Ex quibus inferitur Tridentini decretum quod aliquis usi non fuisse receptum seu in desuetudinem incidisse. Non est nisi lex disiplinialis, et contra hujusmodi leges consuetudo quiet prevalere.

III Lateranensis ac Tridentini decretis expositis, nunc ip- sam Regulam X indicis exponamus.

Hece igitur Regula sic se habet: «In librorum atiarumque scripturarum impressione, servetur, quod in Concilio Latera- nensi sub Leone X, Sessione X, statutum est (2).

Quare si in alia urbe Roma liber aliquis sit imprimen- dus, per Vicarium Summi Pontificis, et Sacri Palati Magis- trum, vel personas a Sanctissimo Domino Nostro deputan- das, prius examinetur (3).

sin albis vero locis ad Episcopum, vel alium habentem scientiam libri, vel scripturae imprimendi, ab eodem Episco- po deputandum, ac Inquisitorem heretici pravitatis ejus ci- vitatis, vel diocesis, in qua impressio fiet, ejus approbatio et examen pertinat, et per eorum munus (4), propria subscrip- tione, gratis et sine dilatatione impendendum, sub poenis et cen- suris in eodem decreto contentis, approbetur, hac lege et condi- tione addita, ut exemplar libri imprimendi authenticum, et manu auctoris subscriptum apud examinatorem rema- neat (5).

»Eos vero, qui libellos manuscriptorios vulgent, nisi ante examinati probatique fuerint, isdem poenis subjici debe- re, etcetera (6).

»Ipsa vero hujusmodi librorum probatio in scriptis detur, et in fronte libri vel scripti, vel impressi authenticus apparent probatique, et examen, ac cetera gratis fiet.»

Preterea, in ipsa Regula X sunt et aliae dispositiones, quae evidentissime nunc temporis minime vigent. Sunt sequentes:
1.º «In singulis civitatibus, ac dioecesiis, domus vel lo- ci, ubi ars impressoria exercetur, et bibliotheca librorum ve- nalium septim viasstitur (7) a personis ad hoc deputatis ab Episcopo, sive ejus Vicario, atque etiam ab Inquisitore hereti- ciae pravitatis, ut nihil eorum, quae prohibentur, aut impri- miantur, aut vendentur, aut habentur» (8).
2.º «Omnis vero librarior, et quicunque librorum vendi- tores habeant in suis bibliothecis Indicem librorum venalium,

(1) Loco citato, num. 4.
(2) Decretum ipsum quod exposuimus.
(3) Hece est dispositio Concilii Lateranensis, quae non re- peritur in Decreto Tridentini, quod non nisi de approbatione ordinarii loquitur.
(4) Episcopi atque Inquisitoris.
(5) Hoc non vult dicere ut liber bis scribatur ut manus- criptum unum Censori, et aliud impressori tradatur. Hoc esset nimis durum, et aliquando etiam impossibile.
(6) Hoc, prout att Concilia, contraria conclusio fuit abrogatum.
(7) Hoc hodie impossible est.
(8) Etiam absurdum esset hoc hodie ab episcopis exigere. Qui alter sentiat, vel hoc solo tempora persecutionis non cognoscere demonstrat.