El Consultor de los párrocos (1874-11-14 00:00:00), página 6

De Valentiniario, postea imperatore, narrat Theodoretus (1), ipsum, quim esset Tribunus, lanciarios ad palati custodiam constitutos regens, Julianum domino in Templum Genii publici peregrint, ministrasse (2). Potuitne hoc licite facere? Paleotimus, toties hac in re citatus, ait: «Si enim ex urgente aliquo conditionis vitae sume officio eo (3) ascendisset, id ei criminum non dabatur, vg., si quis esset de praesidiariis imperatoris militibus, et tantum eo ivisset, principi suo ministratus, insons habebatur, quia non ivaret sacrificii videndi, sed officii sui exequendi causas» (4). Et Salvagus, hac etiam in re competentissimus, dicit: «Ceterum si qui nulla inducit curiositate, sed gravi aliqua instituti sui necessitate id facerent, id ipsis criminis non verbotebar, ut si quis esset de praesidiariis imperatoris militibus, templumque ingressus esset principi suo ministratus» (5).

Pratera, christiani, qui imperatoribus infidelibus in exercitu servabant, erant penes innumeris. Tanta erat, inquit Salvagius, «veterum christianorum erga imperatores pietas, ut aliquando etiam arma sumere, et ad bellum prodire non dubitarent, ubi republicae bonum id postulabat» (6).

Ad munia civilia sive ad magistratus quod attinet, multos aliorum testimonios omissis, satis sit cum laudato, Salvagius dicere: «Et sane ante Dioecesi persecutionem plures fideles ab imperatoribus ad provincias administrandas missi sunt, uti refert Eusebius (7), et quidem ab omni superstitionis actu immunes» (8).

Ex quibus infertur, primis Ecclesiae saeculis, quin hoc umquam a Patribus prohiberetur, christianos imperatoribus infidelibus in exercitu, in publicisque munis seu magistratibus fideliter deservisse. Rigorismus idcirco, qui absqueulla ratione hodie ab aliquibus expositur, in ipso Ecclesia exordio nec cognitus nec probatus fuit. Cur ergo hodierni christiani novum onus, nulla lege, nullave traditione prescriptum, est imponendum?

VIII.

Eamdem veritatem theologicis rationibus comprobabimus.

Prima ratio. In Syllabo reprobatur error sustinentium Ecclesiam a Statu, Statumque ab Ecclesia esse sejungendum (9). Jam vero si catholici ab Statu omnino se separant, de facto Ecclesia ab Statu sejungitur. Et estas hoc licitum ac conveniens? Quot mala hinc provenirent! Si catholici ab Statu se separant, gubernium proprors antichristicum erit, et omnes Status vires, que semper magno sunt, contra Christi Ecclesiam convertentur. Porro obliviscendum minime est, catholicos, quamvis se velit separare, semper et tributa reddent, et filios corum ad exercitum efformandum tradent. Illorum ergo separatio, absque ulla Ecclesiae utilitate, vires gubernii augebit. Perpendant haec bene. Addatur, infinitum pene esse numerum illorum, qui vel indifferentes, vel nimis pacifici cum sint, ut a sacrificiis faciendis, et a molestis perpeditis se liberent; numquam non eos, qui gubernium efformant sequuntur. Semper fuere paucissimi, qui ad magna sacrificia videntur parati. Hinc quod sacrificia non necessaria,

sive a Dei lege non praescripta, non debeant exigi. Ad quid hic rigorismus, quem nec Ecclesia exposit, nec fideles acceptant? Rigorismus excessivus, sicut jansenismus, eo quod cogat ad leges imaginarias, seu que non existunt, rigide observandas, contrarios effectus producit, sive facit ut homines voras leges contenant. Ne ergo a fidelibus exigamus sacrificia, qua nec Deus, nec Ecclesia exigit!

Secunda ratio. Catholicii unanimi consensu reprobant quariumdam nationum legem, juxta quam, omnes homines, sive sint fideles vel infideles, schismatici, sive haeretici, rationalistae aut materialistae, tamquam apti seu habiles ad omnia civilia munia exerenda considerantur. Et merito quidem hic rejicitur funestissimus error, nam, eo accopto, accedere facilem quae, ut islamicum, aut judaeum, ex gratia, sit Minister, qui, juxta Concordata, Episcopos eligit seu patronatum exeret. Et si catholicii penitus ab Statu se separant, quomodo malum hoc poterit vitari?

Tertia ratio. Catholicii quotidiani ac incessanter expositi, ut instructio publica, qua a gubernio sustinetur ac dirigitur, Ecclesiae catholicae doctrine nullatenus adversetur. Et quo modo hoc consequi poterimus, si omnino ab Statu separati, omnia penes Rdei infensos hostes relinquimus?

Quarta ratio. Si catholicii se ab Statu separant, cathedrae omnes penes rationalistas materialistasve sunt. Et quae hinc profudent consequentur? Si cathedratici milite sunt, verbi gratia, et ex his 500 catholicii, mala ad minus in dimidia ejus parte minentur.

Quinta ratio. In municipiis, in praefecturis, in exercitu, etc., etc., catholicii possunt bona non paucae facere, et mala innumera vitara. Saltum impediunt quominus Status vires, magnae semper, a fidei inimici, et in fidei damnum applicentur. Ab Statu se separare non est gubernium virtutis suis privare.

Sexta ratio. Ubi non est excommunicatione, potest esse communicatio. Rt si Ecclesia gubernia nominatim non excommunicavit, quomodo a fidelibus expositi tur ut illa tamquam nominatim excommunicata considerent, seu cum illis nec in politicis communicent? Unde hie adeo monstrosus rigorismus?

Septima ratio. Papa cum guberniis, de quibus agitur, crebro concordata celebrat. Papa idcirco, doctrina catholicam magister, communicat, et nos catholicii cum illis non poterimus communicare? Ad quid concordata fiunt, nisi ut concordia Ecclesiam inter ac Statum denuo stabilita, fideles tranquilla conscientia valeant cum guberniis communicare? Potest nec quidem concepi ut Christi Vicarius dicat: Concordatum solemniter promulgo quia tamen fidelibus cum gubernio communicare permittam? Illece suppositio esset Papaeinjuria, et etiam absurdia.

Octava ratio. Juxta Concordata, gubernia, prout accidit in Austria, Gallia, etc., juxta seu privilegium habent episcopos eligendi, ad canonicatus nominandi, etc. Est quo patet, Sacerdotes ad canonicatus nominatos, vel ad Episcopatus electos, haec in re, que vere te essentialiter sacra est, cum his guberniis posse communicare. Pratera, juxta Concordata ipsa, Summus Pontifex potest declarare licitum esse fidelitatis juramentum prestare, et pro guberniis in Ecclesia, et publice atque solemniter orare (1). Licta igitur esse potest cum his guberniis communicatio in sacris. Et si est licta communicatio in sacris, quod magis est, non est licta partier est communicatio in politicis, sive quod est minus?

Nona ratio. Omus esse nequit, ubi non est lex, qua imponeatur. Sed nulla est lex, nec divina, nec humana, qua fideles cogantur ad se ab Statu separandos, ut velit miser iuste,

(1) Vide Bullam, Ecclesia Christi, 14 Augusti anni 1801.