El Consultor de los párrocos (1873-04-17 00:00:00), página 4

occultum, et periculum sit infamiae, scandali aut incontinentiae, si nullitatem manifestet, tunc Debet omittere monitionem et illum relinquere in bona fide (1).

Eodem in loco, ait S. Alphonsus: «Utrum autem hoc casu possit confessarius obligare conjugem negantem debitum ad illud reddendum? Negat Bonacina (2) cum Soto et Hurtado, quia id esset consilire formidinem; tantum, ut ait, potest in genere dicere, quod conjuges tenentur reddere debitum. Affirmant vero communis et probabilitus Lugo, Sanchez, Filhius, La Croix, et alii, quia stanta persuasione, conjugis, quod matrimonium sit validum, tansur ille reddere, ut dicatam sua conscientiae sequatur» (3).

Ex quo patet, justa communiorem et probabilitorem sententiam, cum agitur de matrimonio nullo in qua bona fide aut cum ignorantia invincibili perseveravit, non solum possa dissimulari, sed etiam hiece matrimonii usum permittere, aut indirecte saltem consolare.

Hae doctrinae causi usurae potest aequo applicari. Ratio est quia dubibus in casibus de precepto naturali seu divino agitur.

Sed hic magna adhuc potest questio suscipitur. Supposito etiam quod licet dissimulare in matrimonio nullo jam celebrato, aut in contractu usuariorum jam finito, poterit sine quando etiam dissimulatio permitti cum agitur non de matrimonio contracto, sed contrafendo, aut non de usuario contracto celebrato, sed celebrando? Clariss. Postesse dissimulari ut peccatum materiale, non commissum, committatur?

Iterum Ligorium, ultimum Ecclesiae Doctorem, audiamus. Quid si matrimonium sit contraheendum? Holzman (4) ait omnino tune monitionem esse faciendam, etiam si certe non sit profutura, ei certe obfutura; quia magis praecavenda est nullitas Sacramenti quam infamia poenitentis. Holzman citat etiam Sporer pro hac sententia (5); sed Sporer loquitur ibi, et reece, tantum de casu quo aliquis velit ducere consanguineam; tum quia tunc revera abest infamia, tunc quia poenitens post matrimonium facile poterit cognoscere ejus nullitatem, et sic facile inciderit in peccata formalia; prater alia pericula, relinquendi filios illegitimos (6).

Ex his verbis eruitur dissimulacionem permitti cum agitur de impedimento occulto, non autem cum agitur de impedimento publico, quod nec ignorari potest, nec infamiam praeservet, nec scandali causa est.

Et sequitur Ligorius: «Idem quod de matrimonio nullo dicit Sporer (7) de contractu illicito inundo» (8).

Hic est causae usurae. Contractum etsim illicitem inire idem est ac usuarium pactum facere.

Et ait adhuc Ligorius: «Nec obstat ratio Holzmanni, nam, ut dicunt Sanchez, Pontius, Vazquez, Salas et alii, Sacramenta non exponunt majorem reverentiam quam praecipita divina. Unde si in praeciptis divinis permittit potestas materialis peccatum, cur non poterit permittit materialis irrecuperabilis sacramenti in tanta necessitate, ut peccatum formale vitetur?» (9).

Facillimum est hanc S. Alphonsi doctrinam propositis duobus casibus applicare.

Usque nunc vidimus monitionem non esse praecipitam quando poenitens ignorantia invincibili, seu vere inculpabilis agit; ast hoc non sufficit. Necassum est etiam adhae aliam conditionem impleti, nempe ut praeterea ex monitione fructus non speraret.

Hac de re inquit Ligorius: «Ubi non speratur fructus omitteenda est monitia, et am de restitutione facienda» (1). Ratio est, prosequitur S. Alphonsus, «quia confessarius, cum praevideat quod momento de restitutione, poenitens non parebit, et in peccatum formale incidit, magis praecave debet ejus spirituali damnum quam dannum alterius temporale. Bene tamen advertunt Viva et Roncaglia, non facile judicandum quod poenitens, cogitata variate, monitioni non obtemporebit».

Basembau ha super re inquit: «Si prudenter metuatutur, aut fructus non speratur, confessarius non tenetur, imo non poest, monitionem facere. Neo obstare etiam si sit in praedicium tertii particularis, ut ajunt Lugo et Tamburini. Hinc si confessarius praevideat poenitentem non restituturum, si ipsi detegatur nullitas tituli quem pro se esse putat, non esse illi talem nullitatem a confessario, non interrogato detegendum» (2).

Obijunt aliui: «Si poenitens restitutio non est paratus, bene dispositus non est, nec absolvit poest.»

Hae objectioni sie S. Alphonsus respondet: «Qualis dispositive in poenitente attendi debet ut ei absolutio denegetur? Num indispositio praesens sive actualis, vel futura seu interpretativa, scilicet, quod si ille in tali occasione poneatur, peccaret? Non quidem interpretativa, alias plurimi absolvit non possent, qui hie et nunc de aliquo peccato, puta de neganda fide non cogitant, sed persecutione adveniente, facile filiam negarent. Quare minime dici debet, quod poenitens est indispositus, eo quod, si monetetur, non pareret confessarius, seu quod esset indispositus si monetetur. Sed confessarius non debet attendere ad indispositionem interpretativam quam poenitens habuerit, sed ad actuali, quam nunc habet. Et idem, scit non licet proximum exponere ad occasionem in qua poenitens illi succumbet, ita confessarius, cum praevideat ex monitione ruinae poenitentis, tenetur ab ea abstineri, esto poenitens rettingendus sit in peccato materiali, eo quod unum peccatum formale omnibus proponderat materialibus peccatis» (3).

Ex hac S. Alphonsi responsione inferitur diei non possa poenitentem esse indispositum eo quod praevideat restitutum non esse casu quo ei monitia fiat. Hic dicendum quod de occasione proxima dicitur. Si homo in ea constituitur peccare potest; ast ex eo quod si constituitur peccare potest, deduci nequit indispositum esse antequam in occasione proxima constitutur.

Obijunt aliui: «Confessarius Doctor est. Ergo poenitens ignorantiae tenetur instruire.»

Hunc argumentum sie S. Alphonsus respondet: «Confessarius non solum est Doctor, sed etiam medicus, unde ut medicus, cum praevideat monitionem vargere in ruinam poenitentis, deberit ab ea abstineri. Et licet sit etiam doctor, attamen cum munus Confessarii sit munus charitatis, debet quidem tradere doctrinam, sed illam tantum quae est proficia, non quae neciva est poenitentibus» (4).

Ultimam ha super re questionem breviter expendamus.

(1) Loco cit., n. 614. Hic S. Alphonsus 24 Auctores pro sua sententia affert.
(2) Apud Ligorium, loco cit., n. 609.
(3) Loco cit., n. 610, in fine.
(4) Loco cit., n. 610, objic. 2.