El Consultor de los párrocos (1874-06-18 00:00:00), página 6

care, qui eibum daglutit post primam ictum, sed ante ultimum? Affirmant Salmanticenses, quin, utdicunt, ultimus etiam moraltor eandem complet horam, ita ut omnes ictus pro unico computentur. Sed metias id negat Lugo, Continuator Tournely, et ali. Ratio est, quod dum horae ictum mediae non jam expleta est, ut multa alia illibivit, praecipue manus horologiorum faber. Sed autem tamquam iudicium tenendum, quod tempos medius non moraltor, sed phisice accepit, post ictum esse, si moraltor possit accepit, cur non debet admitti opinio Caramelii, qui dicit non impediri a communiione illum, qui eibum prius sumnum daglutit parum post ultimum horologii ictum? Sed hoc committeri a Doctoribus rejectit (1).

Exquis erudit, hanc secundam sententiam prima tuiorem, ac etiam probabiliorum esse, ideoque, casu magno necessitate dempto, in praxi semper sequendam.

TERCER CASO.

Cum diversa sint horologia, unum post alterum sonantia, potest, primo rejecto, quod ultimo sonet, tamquam regula tuta ad jejunium naturale admittit?

Duae extant opposito sententia. Prima est Moralia, auctor certe gravis, qui ait: «Falsum est id quod subdunt aliqui, quod sillecit, si diversa sint horologia, et unum sonerit horam medie noctis, alud vero non, potest quia tunc solvit jejunium naturale, communicare sequenti die, quia est veluti si essent duae rationes, vel opiniones probables, licet enim utram illarum amplexiti. Hoc, inquam, falsum est, quia in pari causa melior est conditio praecetti possidentis, et opiniones probables sunt tantum speculative, et idem homo tune debet se gerere, ac quando factum est dubium» (2).

Concina, quae istam hanc Moraliae opinionem admittit ac defendit, ait: «An debeat sequi unum, ubi solvit, etiam si non ecclesiasticum, et alud pro jejunio naturali? Non licet, quia cum horologia constituta ad designandum temporis spatia, eo ipso quod non audient, non solvet, si falsitatis tibi non constat, idf adhaere debeas (3). Quare falsum est (4) quod ait Salmanticenses, duo horologia esse duas opiniones probables (5); et posse quemqueque pro arbitrio modo unum, modo alterum seligere. Sed siue in albis rubus dubitis, ita et in hac, quod veritissimus prudenter quisque judicat, tamquam regulam fixam sue operationis ampliti tenetur» (6).

His tamen non obstantibus, secunda sententia, quae quidem benignior, tuta, ac probabilior est, docet in caso quo plura sint horologia inter se dissonantia licere unum vel alterum, indifferenter eligi, modo non constet de errore illius, quod eligitur.

Antequam attamen opinionem haec, extrinsices rationibus, sive autoritatis argumentis, prout hae in re opertae, confirmatus, ad partem non quidem contemnenda vitanda, necesse est pronunciare:

1. Locium minimum esse in re adeo gravi, levi corde procedere, etiamsi anima hominis cordis vidit, et omnia judicia ejus judicabit.

2. Mabillart, tante autoritatis theologum, dicere: «Si dubium oriatur ex diversis horologiis diverso tempore sonantibus, et unum habeatur communiter ut certa regula, alterum ut incerta, licet sequi primum, quia pro illo extrae presumptum veritatis; secus si neutrum alteri prevaleat» (7).

3. La Croix, magna quoque note auctorum, animadvertente quod horologia ordinaria non bene directa attendi non possunt, sed alunde forendum est iudicium» (8).

4. Dubium legitimum idcirco non existere, nisi casu quo bona fide ignoraret quod ex diversis horologiis recte horam designare.

His pre oculis habitis, quid Doctores tradant videamus.

Pater Thomas Sanchez ait: «Quod si diversa sint horologia, et aliquorum sonerit hora duodecima, aliorum vero non, potest, qui tunc solvit jejunium naturale, communicare die sequenti, quia est veluti si essent duae rationes, vel opiniones probables: licet enim utram illarum amplexiti» (1).

Joannes Sanchez inquit: «Quod si horologia diversa sint, ad pulsationem primi potest retrectio fieri; scint enim in odio, ad ultimum potest appellari, et inde possunt commendedos post horam duodecimam nostas at uno horologio designatum crastino Eucharistiam sumere» (2).

Trullensis diit: «Quando sunt plura horologia, licet in mediam secta comedere postquam unum sonuit, donee alius sonuerit» (3).

Leander auctor gravis atque eruditus, ait: «An si unum horologium consentit horam duodecimam nostras, possit quis comedere, vel bibere donec alius sonuerit, et crastina die communicare? Negant Rodriguez et Salas; sed probabilitas respondeo, possit, dum alias clare non constet de errore in ultimo horologio» (4). Et ad hanc doctrinam littimandam, seu potius explicantam, addit ipse Leander: «Ego vero certissima responsio, non possit illum, qui semel acceptit unum horologium pro regula jejunii ecclesiasticis, postea pro libitu reliquiere illud, et acciperi alud; quia quamvis liberum sit unicuique, regulariter loquendo, amplexiti ex duabus sententiis probabilibus, quam voluerit, eam tamen, quam amplexituri, debet retinere (quando de ejus improbabilitate non constet), quoties libera facultas variandi sententiam resultat in prejudicium tertii. Unde licet liberum sit unicuique, acciper pro regula quodlibet horologium, non tamen est licitum recedere ab illo in prejudicium tertii, quia eo ipso quod unum horologium accipit, videatur remanere omnibus aliis, et se habere periculum ac si non esset illud aliquid» (5).

Diana dicit: «Et pater laujis viri loco (6) affirmativam sententiam (7) non potest, sed probabilitas vel iustitia in praesentia existit et ido illo neminem tamen tuerit utique Sanchez (Thomas et Joannes), sed etiam Fazurdez (8), Pharaonius (9), Vega (10), Villalobos (11), et alii (12). Et adjungit: «Dico quod si diversa sint horologia, et aliquorum sonerit hora duodecima, aliquorum non sonuerit, potest qui tunc solvit jejunium naturale, communicare die sequenti, et sive illa dies sive sequens sola sit jejunii, potest dubitantis comedere, et edere carnes, perinde ac si essent duae opiniones probables, quarum utrumque licet sequi, et amplexiti. Neque enim teneor ego sequi unum horologium, nisi forte antecedenter illud assumperit ad jejunium ordinandum, juxta illius horas, neque etiam in hoc casu, si unum aliquantum post alud subsequenter sonuerit, illius horas sequi teneor» (13).

La Croix inquit: «Si tamen aliquid sit plura horologia, que ordine bene diriguntur, et quis aliquid sumat post duodecimam in uno, et mediam in aliis auditum, aliqui auctores dicunt, non esse licitum communicare. Sed quidquid de hoc sit, oppidio sententiae in practice tuas (14).

Salmanticenses inquit: «Si duo sint horologia inter quae dimidium strictor hora est variante, potest quis sequi quod maluerit, dimidio de errore non constet, nec opinionem fiat mutatio» (15).

Sanctus Alphonsus a Ligorio ait denuque: «Utrum autem inter plura horologia dissonantia, licet aliqui ultimi sequi ad communionem accepierint? Negant Moralia et Salas, abud Dianam; sed communissime affirmand Sánchez, Quartii, Merati, Diana, Sporar, etc., dummodo de errore non constat, ut bene advertunt Lugo et Escobar, vel modo, addo cum La Croix, horologium non sit de illis, quae ut plurimum errant, quae hae presumunt semper errares» (16).

Inter plurae igitur dissonantia horologia licet, aliis rejectis, unum, quod magis placet, bona fide seligere; est uno selec-

(1) Theol. Mor., tomo IV, lib. VI, trac. 3, cap. 2º, numeris 282, in medio.
(2) Tomo I, disp. 3, cap. 3º, corollar 11, num. 139.
(3) Hoc rigidum minis apparet.
(4) Mera Conciliae qualificatio.
(5) Et cur non erunt, quando non constet unum reapse errore?
(6) Theol. Christ., tomo V, lib. II, diss. 2, cap. 18, num. 5.
(7) Loco citato, Dixit 1.
(8) Loco citato, num. 580.
(9) Loco citato, num. 40.
(10) Selectae et practice Disputationes, disp. 53, num. 3.
(11) Loco citato, num. 24 in medio.
(12) Questiones Morales, part. 3, De Eucharistia, tract. 7, disp. 5, quest. 5, ubi pro se novem alios doctores citat.
(13) Loco citato, quest. 6.
(14) Moralia cujus contrarium sententiam exposuerat.
(15) Benignum, quod nunc exponimus.
(16) De Preceptis, prec. 4, lib. I, cap. 10.
(17) Tract. De Sacra Penit., in append. pass. 3, cas. 14.
(18) Summa, tomo I, cap. 14, num. 11.
(19) Summa, tomo I, tract. 1, diff. 21, num. 7.
(20) Diss. Resol. Mor., part. 3, tract. 4, res. 19.
(21) Resol. Mor., part. 3, tract. 4, res. 36.
(22) Loco citato, num. 581.
(23) Cursus Theol. Mor., tomo I, tract. 4, cap. 7º, num. 69.
(24) Theol. Mor., tomo IV, lib. VI, tract. 3, cap. 2º, n. 282.