El Consultor de los párrocos (1876-10-02 00:00:00), página 4

quod verbis negatur, et etiam quod occasio proxima summo studio vitetur. Evidens est, hoc non evenire, quando occasio proxima non solum non vitatur, sed etiam desideratur, atque quaeritur. His in casibus idcirco, quando sollicit occasio pro- xima voluntaria intercedat, complicitas subsistet, et absolu- tio non potest concedi.

SEGUNDO CASO.

Poteritne confessarius in Penitentiae tribunali hortari mulierem solutam, et habitam ut honestam, quae tamen ex fra- gilitate copulam habuit illicitam, atque concepit, ut filium nasciturum exponat, non solum ad famam servandam, sed etiam ad vitandum scandalum?

Hie suscitantur tres questiones, quas singillatim exponen- mus, atque solvere conanimur. Hae questionum distinctio, si non fere, cum dubium complexum valde sit, debita luce perfundi hand potuisse. Et contra questionibus omnibus qua a consultatione profunt convenienti separatione examina- tis, lux statim surgit et quae obscura primo aspectui appa- rent, illico clara evadunt.

Prima questio. An in casu confessarius hodie hortari possit feminam ut prolem nasciturum exponat.

Responsio non potest non esset penitus affirmativa. Ratio est, quia hoc a nulla, nec divina nec naturali, nec ecclesiasti- ca, neque etiam civili ius prohibetur, atque idcirco illicitum minime est. Prout nemo nescit, omne quod non est pec- catum permittendum est, et consuli valeat. Praeterea ut sit pec- catum necessario requiruntur lex prohibens, et actio, qua lex prohibens infingatur. Sed presenti in hypothesi nulla est lex prohibens; ergo nec peccatum.

His addendum, Ecclesiam permittere, probare, atque etiam protegere et beneficere pia instituta, quae hospitia dicuntur, quaque ad prolem a parentibus derelictam accipiendam des- tinatur. Haec instituta, siue usque ad evidentiam ostensi- sum est, ab Ecclesia originem habuerunt, et unquam non fuerunt a Summis Pontificibus atque ab Episcopis summis audibus communita. Et, cur Ecclesia hospita haec erexit aut protexit? Ut filii impia a parentibus paganis, ut fame perierint derelicti, potissent vivere et in fide catholica ap- prime esse instructi. Et cum ab eodem initio, id est a primis christianismi seculis Ecclesia hoc faceret, si semper damna- vit impium agenti rationem parentum, qui filios recenter natos, ut morerentur exponente, unquam nec verbum quidem profudit adversus matres, quae ad proprium hominem servandum, vel ad mala gravissima vitanda prolem ex ille- gitimo commerce habitam ad charitatis hospita mittent. Et si hoc malum aut legi divinae contrarium fuissest, nuncquid prohibitum expresse non fuissest a Sancta Matre Ecclesia? Nullo modo. Igitur et silentium et agenti ratio Ecclesiae evidentiter demonstrant filiorum illegitimorum expositionem in publicis charitatis hospitiis, esse tolerandam sive permit- tendam.

Inspur mater, quae filium ex illegitimo consortio habuit, ex jure nature potest eum modo disto exponere vel ad hono- rem servandum vel ut scandalum vitet, vel etiam ad prolis ipsius bonum. Ad honorem servandum, quoniam si filius ille- gitimus domi retinetur, matris fragilitas publica redditur, et nemo tenetur seipsum prodere aut inhonore. Ad scandalum vitandum, quia filii conservatio causa esset quaeque questio- num, rixarum, familiarum divisionum, aut saltum commen- tariorum aut innumerarum murmurationum, quod etiam christiana charitas vult, ut, si licet, impeditur. Denique ad prolis ipsius bonum, nam ut sepssimpe accidit, filii illegitimi in hospitis charitatis melius aluntur, educantur, atque eran- diuntur, quam in parentam domibus. Porro si patrum domi retinentur, illegitimi atque irregulares in jure reputantur. E contra si in charitatis hospitis suscipiantur nec uti irregulares habentur, nec ullo juridico infamiae signo notantur. Et quis non videt quam utile hoc odiem protesti?

Hoc tamen aliquas exceptiones habet, quas ad dubit solutionem indicare temerari. Familia de qua in casu projecto li- cite valdet illum illegitimum exponere. At hoc, quod com- muter loquendo licet, aliquibus in occasionibus potest non licere. Exempli gratia, mater haec filium suum illegitimum exponere non debet:

1.º Si valde dives est, et absque infamia aut scandalio, cum secrato, privatim, et extra domum alere atque educare quêt, scit, historia testis, educati fuere filii multi illegiti- mi ad praedicas familias pertinentes. Qued hoc proferre sufficiat nomen Domini Joannis de Austria, diti imperatoris Carolis V, et fratrius potentissimi regis Philippi II. Hic admo- dum illustres principes, nativitatis ejus illegitimitate hand obstante, quia unquam cuius matris esset divulgaretur, a suo angusto patre poterit publice agnosceti, et christiane edu- catus, postea valuti et rebellis mahumetanos in Granata regio comprimere, et islamismum in Lepanto gloriose vincere, et pro fide catholica, et contra hereticam pravitatem usque ad mortem in Belgio atque Hollandia pugnare. Hoe exempli sit, matribus omnibus, quae eo quod divites sint, filios carum illegitimos velitne usi possint per se ipsas atque privatim se- ocrateque educare.

2.º Si hospitia publica, quae dumtaxat extant, penes ha- retics aut filii hostes sunt, utique idcirco pueri in illis ad- missi contra veram Christi fidem, sive in Ecclesiae perniciem certa crunt educandi. His in casibus matres nihil intentatum relinquere debent, antequam earum filios adeo magno damnatione periculo exponant. Nonnisi certo vitae, infamiae, aut alterius gravissimi malii periculo imminentis, filius illegiti- mus potest in hoc casu relinquiri. Et hos cum accidat, mater debet aliquo signo vel scripto filium ejus notare, ut aliquando, si possibile est, ubi hospitio filie eum extrahat, et vel in domo propria vel in alia domo a periculo perversionis libera- re et in timore Domini educere valeat.

3.º Si certo soit, filium ejus derelictum fame, frigoreve esse perendandum. Hoc quod olim eveniebat, et evotis adhuc in populis a paganismo juxta hondum soluti, et eventure quid- quisbusdam in parvis oppidis, in quibus charitatis hospitia non sint, vel si sunt, ad vitam servandam necessariis carent.

4.º Si filius exponi nequit in hospitiis, quoniam non ex- tant, et nonnisi in plateis, viis publicis, aut itineribus, cum probabilissimo a fere certo mortis periculo potest relinquiri. Hoc ultimum fieri non licetit, nisi in casu verae, magnae, at- que extremae necessitatis.

Et en jam quibus in casibus, et cum quibus conditionibus filios illegitimos, cum aliqua ex enumeratis adsit causa, li- cebit exponere.

Questio secunda An confessarius teneantur feminam, de qua agitur, hortari, ut filium suum illegitimum ad christi- na hospitia mittat?

De hoc nullum extat vel ecclesiasticum vel civile praecep- tum. Hinc merito eruendum est, nec matres teneri ad filios hos exponendos, nec confessarios ad expositionem hanc con- sulendum, et multo minus prescribendam. Hoc est, et esse debet regula generalis. Poterunt tamen aliqui esses causis, in quibus jus naturale exigat, ut mater, etsi nolit, reluctetque, filium ejus illegitimum ad majora mala vitanda exponat. Hoe eveniet:

1.º Quando mater ob ejus publicam morum corruptionem indigna videatur prolem conservandi.

2.º Quando mater pauperrima sit, et filium nec alere nec educare valeat.