El Consultor de los párrocos (1876-07-08 00:00:00), página 3

agi perperam deprehendi, quam ad tantam reprehendissa pérniciem» (1). Ex quo eruditur, juxta Sanctam hunc Doctorem, licere tacere, et dissimulare, seu non reprehendere, quando non ad bonum, sed nonnisi ad malum reprehendi valet.

S. Alphonsus, ait: «Ex duobus malis minus est permittendum. Unde in concursu peccati materialis et formalis, magis praecavendum est formale, quod solum puniit Deus, cum ex solo peccato formalí repudet se offensum» (2). Antoine, probabiliorista et magnae quidem note theologus, dicit: «Si probabile periculum sit, ne ex admonitione sequatur peccatum formale (3) penitentis, vel grave scandalum, etc., differenda est monitus» (4). Habert, probabiliorista quoque ac clarissimi nominis auctor, quod rem inquit: «Si adversus malum occultum, et invincibiliter ignoratum, nulnum apparet medium, et graviá incommoda praevindicant, dissimulandum est impedimentum, et conjux in bona fide relinquenda» (5).

Ad causas alios ejus et communem theologorum doctrinam extendens, ait S. Alphonsus: «Si vero ignorantia sit invincibilis, v. g., si bona fide tenet rem alienam, aut sit in matrimonio irrito, tenetur quidem (confessarius) monere et instruere, quando speratus fructus, nec timetur incommoda graviora; quae si prudenter mutuantur, aut fructus non speratur, non tenetur, imo non polet» (6). Adjungit S. Doctor: «Secunda sententia communis et vera (7) docet, quod si penitens laborat ignorantia inculpabilis (sive sit juris humani, sive divini), et non speratur fructus, imo prudenter judicatur monito esse magis obfutura quam profutura, tunc confessarius potest et tenetur eam omittere, relinquendo penitentem in sua bona fide» (8).

Ex quibus inferitur, predicto in casu, id est, quando adest bona fides seu ignorantia invincibilis, et fructus non speratur, imo graviora incommoda timetur, confessarius, non solum possit, sed oiam teneri ad non monendum.

Hæc generalis doctrina limitanda tamen in casu quo illud quod ex ignorantia invincibili, et bona fide fit, bono communi officiali (9). Hac hypothesi exculsa, «confessarius tenetur tacere, etiamsi peccatum illud (quod ex ignorantia invincibili committitur) in proximi detrimentum fuerit continuum: ut si quis exercet usuras, labores ignorantia invincibili, et vident confessarius se monendo nihil profutrum, ut restitut acquisita, nec ut abstinat in futurum» (10).

Confessarius, inquit S. Alphonsus a Ligorio, «non solum est doctor, sed etiam medicus: unde, ut medicus, cum prævidet miontem vergere in ruinam penitentis, debet ab ea abstineré» (11). Et in hoc casu, addit S. Alphonsus, «minime dico debet quod penitens est indispositus, eo quod, si monetur, non paret confessario, sed quod esset indispositus, si moveretur. Confessarius non debet attendere ad indispositionem interpretativam, quam penitens habet, sed ad actualem, quam nunc habet» (12).

Dicit adhuc S. Alphonsus: «Si confessor prævidest, penitentem non restituturum, si ipsi delegatur nullitas tituli, quem pro se esse putat, dicendum non esse illi talem nullitatem a confessario non interrogato defendendum» (1). Si confessarius noverit, penitentem invalidè contraisse matrimonium ob aliquod impedimentum occultum, et periculum est infamie, scandalii, aut incontinentiae, si nullitatem manifestet, tunc debet omittere monitionem, et illum relinquere in bona fide, donec obtinuerit dispensatio» (2). Quod hoc adjungit S. Alphonsus: «Utrum autem hoc casu (3) possit confessarius obligare conjugem negantem debitum, ad illud reddendum? Negat Bonacina cum Soto et Hurtado, quia id esset consulere fornicationem: tantum, ut ait, poterit in genere dicere, quod coniuges tenentur reddere debitum. Affirmant vero communis et probabilis Lugo, Sanchez, Fillius, La Croix, et Escobar, cum Concinna, Henríquez, Ledesma et Cardenas. Ratio quia, stante persuasione conjugis quod matrimonium sit validum, tenetur illi reddere, ut die tam sum conscientiae sequatur» (4). Addit S. Doctor: «Sad in hoc tutor mihi videtur opinio Soti, etc., quod tune confessarius ei dicat in genere, quod ille nequit absolví, si obligationi sue satisfacere revit, et quod jam sectur, conjugem teneri debitum reddere» (5). Cum penitens, ait P. Thomas Sanchez, «relinquendus est in illa ignorantia, peccat lethali ter (6), ea supposita, non reddendo. Ergo confessarius tenet non absolvere, nisi proponat deinde redditurum. Ergo potest cogere ut reddat. Et ita confessarius non praecipit rem multam; sed rem debitam, suppositis circumstantiis occurrentibus» (7).

Idcirco, opposita rigida Concinna sententia minime obstante, juxta communem theologorum doctrinam, ab Ecclesia admissam, quibusdam in casibus, licet confessarius penitentem non admonere, aut quod aliqua in confessione audita dissimulare, vel non interrogare.

III.

An ordinari confessarii tenentur penitentes de omnibus ab ipsis confessis, interrogare?

In Rituale Romano, quod est lex omnibus, quod rem, hæc dicuntur: «si penitentia numerum, et specios, et circumstantias peculatorum explicavit necessarias non expressorit, sacerdos prudenter interroget. Sed caveat ne curiosus interrogationibus quomque detinet, prescriptum juniorum, de eo quod ignorant imprudenter interrogans, ne peccare discant» (8).

Sunt aliqui theologi, in hoc laxi nimis, qui, ut Medina, Henríquez, Vazquez, Sa, etc., existimant confessarium non teneri interrogare penitentes, qui se ipsos examinaverunt, nisi quando omissionis effectus cederent in detrimentum territi. La Croix judicat hanc opinionem esse improbabilém, et Castropalao merito dicit oppositum sibi videri certum (9).

Divus Thomas ait: «Inquirat sacerdos diligentier in confes- sione peccata et circumstantias peculatorum» (10). Addit Doctor Angelicus: «Sacerdos debet perscrutari conscientiam pec-

(1) Serm. 42 in Cant.
(2) Loco citato, n. 610, verb. Potius igitur.
(3) Ut infrangatur lex cum malitia, seu advertentia illius infractions.
(4) Theologia Moralis universa, t. 3, tr. De penit., cap. 3, art. 3, quest. 3, resp. 2, edit. 1764, pag. 326.
(5) T. 6, p. 466, q. 3. Hae Antoino et Habert testimonia ostendent errare evidenter Concinna, cum assentit antiproba bilistas communiter debere rigidam sententiam defendere.
(6) Loco citato, n. 609.
(7) Contraria rigide opinioni Concinna.
(8) Loco citato, n. 610, ubi 84 auctores, graves omnes, pro hac sententia citat.
(9) Card. de Lugo, De Penit., d. 22, n. 24.
(10) Sanchez, De Matr., lib. 2, disp. 38, n. 10.
(11) Loco citato, n. 610, objec. 2.
(12) Loco citato, n. 610, in fine.

(1) Loco citato, n. 609.
(2) S. Alphonsus, loco citato, n. 611.
(3) Quando scitique, matrimonium bona fide contractum, nullum sit ob aliquod occultum impedimentum.
(4) Loco citato, n. 611, in fine.
(5) Homo Apostolicus, tr. 16, n. 113.
(6) Ex conscientia erronea, qua, et si reapse non infringat, habet malam voluntatem legem Domini infringendi.
(7) Loco citato, n. 8 et 9.
(8) Ex Rit. Rom.
(9) La Croix, Theol. Mor., t. 2, lib. 6, n. 1.745, quaestio 250.
(10) Opus. 65, De cautela in confessione habenda, n. 80.