El Consultor de los párrocos (1873-03-20 00:00:00), página 2

quia coram testibus fit, et hi testes nec sacerdotes sunt, nec sigilli lege tenentur.

4.º «Credideram eiam et credo, juxta catholicum doctrinam, neminem temeri se ipsum prodere, et nemo necsit copulam occultam a femina nobili ac honesta manifestatam, idem est ac se ipsum prodere, quod Ecclesia non exigit.»
Quid his respondentium? His attamen adjungendum sponse advocatum dicere:
1.º Hic est conflictus a quo impossible est se liberare. Aliqui etenim dicunt deberi ad S. Punitentiarium recurri. Hoe tamen questionem minime solvit. S. Punitentiarie dispensatio non est nisi pro foro conscientiae tantum. Hac igitur dispensatione obtenta, nihil facere possimus, quia pars opposita, sive dissolutionis matrimonii defendens, statim dicit: «Punitentiarie dispensatio, si existit, quod probari nequit, est pro foro conscientiae tantum, et haec in lito non documenta ad forum internum, sed ad forum externum pertinientia sunt adhibenda. Omittemus ideo Punitentiarie dispensationem, quoniam de ea nec loqui possumus. Adjungendum Punitentiarie dispensationem indeterminatam esse, et nemini applicari posse quia nec nomina conjugum pro quibus est dispensatio, nec vel nomen civitatis qua conjuges degunt, continet. Praeterea, haec dispensatio occultissima cum ex sua natura sit, comburenda est, non tamen in foro externo et coram judice exhibenda.»
Evidens igitur est in casu de quo agitur, ad nullitatis declarationem impedirem inutilis esset ad S. Punitentiarium recurrire.
2.º Sunt permulti, et profecto magni nominis theologi, qui docent copulam non esse exprimendam sub nullitatis poma, quando dispensatio expositur. Hae opinio gravibus fulcitur rationibus. Igitur dispensatio, juxta banc theologicorum opinionem obtenta, non tamquam nulla, sed tamquam valida est consideranda.
Sunt qui dicant Summum Pontificem Innocentium XI in Propositione I damnasse doctrinam Theologorum dicentium in Sacramentis conferendis, cum de valore sacramentorum agitur, illicitum non esse uti opinione probabili, tuctori relicita.
Ad hanc objectionem facilis est responsio. Hic non agitur de sacramento administrando, sed de sacramento jam administrato, seu de matrimonio jam celebrato et dum consummato. Hie iudice non queritur quomodo agi debat ante, sed quid agentium post matrimonium contractum. Praeterea, Summus Pontifex in Propositione damnata nuper exposita, damnavit et merito damnavit opinionem quamdam temerariam quae nullitatis periculo sacramento exponebat; sed et si illicita dixisset, numquam nulla declaravit matrimonia nec alia sacramenta juxta opinionem probabili administrata. Qui igitur relicita tutiori opinioni probabili utitur ad sacramentum aliquod confondere, peccat, et quidem graviter peccat; ast, si materia, forma, ac intentio et iurisdictio, quando necessaria sit, revera adsunt, sacramenta valida sunt.
Concedamus igitur hoc in casu matrimonium fuisse celebratum, non juxta opinionem tutioriem aut probabiliorum, sed juxta minus probabilem dumtaxat. Eritne hac de causa velut nullum habendum? Ecclesia ait: Sacramenta esse nulla cum materia nulla est; ast declaravit aliquando esse etiam nulla quando materia dubia est vel probabili?
3.º Theologorum opinio quam sustineo unquam fuit ab Ecclesia damnata. Ecclesia etenim, quando aliquam theologicorum opinionem falsam esse videt, eam damnat, et post quam damnata est, jam talis opinio non est. Fuit fortissim hoc in casu hae theologicorum opinio unquam damnata? Minime quidem. Si ergo damnata non fuit, manet et manebit sua propria cum probabilitate.
4.º Haec quaestio gravissima cum sit, nonnisi directe ac expresse resolvi potest. Ad valorem etonim unius Ecclesiae Sacramenti attingit, ac proinde de ea nonnisi specialibus ac sollemibus decisionibus agitur. Dixit aliquando Summus Pontifex se considerare tamquam nullam dispensationem quando copula habitae mentio non fit? Ego hanc Bullam, vel Brevem quaestivi et inventre hand potui. Nulla est ergo generalis Ecclesiae lex dispensationem irritam declarans, quando copula prohibita manifestata non fuit.
5.º Opinionis contraire propagator es Summum Pontificem Benedictum XIV pro se citant. Verba igitur hujus Summi Pontificis expendenda heic sunt. Ait ergo Benedictus XIV: «Quod si obtinuerit a nostra Dataria dispensationem super gradu prohibito in primo et secundo, vel in secundo tantum, ac etiam in tercio vel quarto, cum reticentia copulae inter eos sequantur, quam sine honoris detrimento detegere non valeant, posset idem Major Punitentiarinus si copula sit adeo secreta, hujusmodi dispensationem suos respectives reconvalidationem in foro conscientiae tantum concedere; facta quando agitur de primo et secundo, vel secundo tantum gradu, compositione quinquaginta ducatorum auri de Camera ad Datariam transmitendorum, nisi prior gratia expedita fisset in forma pauperum» (1).
Hie animadvertendum est questionem non directe resolvi. Summus etenim Pontifex expresse ac precise non definit dispensationem esse nullam quando copula abditae mentio non fit. Hae lex, scit omnis lex praesialis, stricte est interpretabilis, ac proinde ejus terminali restringendi sunt. Addendum hane disciplinalem dispositionem minime in usu esse, nam compositio quinquaginta ducatorum auri de qua agitur, ad minus quod nos sciamus, nullatenus fit. Omnes etenim qui ad S. Punitentiarium recurrint, tamquam ad tribunal conscientiae recurrent, quin de hac praesia compositione cogitent. Notetur Summum Pontificem dicere Majo- rum Punitentiarium, quando agitur de primo et secundo, vel secundo tantum gradu, possa dispensare facta (2) compositione quinquaginta ducatorum auri de Camera ad Datariam transmitendorum.
Et quomodo fit haec 50 ducatorum auri transmissio? Con- fessarii, cum ad Punitentiarium recurrent nomina nulla ex- primunt. Quo igitur nomine haec 50 ducatorum auri trans- missio fiat? Observatur idem haec in parte hae disciplinales resolutioni? Ni multum fallimur, hae disciplinales dispositio in proxim non fuit redacta. Si ergo non observatur quod compositionem 50 ducatorum auri que expresso exigitur, quo- modo adeo rigorose interpretatur cum agitur de nullitate, qua de re adeo vage loquitur?
Praeterea obliviscendum non est differentiam magnam, es- sentialiunque esse inter leges dogmaticas ac morales, et leges disciplinaires. Quod primas, Summi Pontificis sollemnes de- cisiones infallibles ac irreformables in perpetuum sunt. Sed leges disciplinaires non ita. Hae etenim leges vel alios contra- ris legibus derogantur, vel contraria consuetudine earum vim amittunt. Contra legem que ad fidem aut morum perti- not, nulla est nec esse potest, nec opposita consuetudo, nec praescriptio. Quidquid dicant vel agant homines, Summorum Pontificium de fide ac moribus decretura manent et per omnia societa maneunt. Hoc dico nullo modo potest de legibus disciplinariibus. Hae etenim leges possunt esse certae vel dubiae.
Si certae sunt, obligationem imponunt, sed contra eam ad Summum Pontificem debita humilitate recurrere licet. Dis- positione etenim disciplinaires, que uno in tempore utilissima est, alia in tempestate inconvenientis, seu periculoosa esse potest. Hac de causa, in rebus ad fidem et morum pertinentibus, absolv

(1) Bulla Pastor Bonus, par. 41.
(2) Non aut facienda.