El Consultor de los párrocos (1873-03-06 00:00:00), página 5

et no veritati contraveniant, in mente retinere possunt: ut tibi dicamus.

»Isto, etiam si in rescripto Pontificis veniat illa clausula, nisi copula inter eos fuerit habita, et interrogetur ab Episcopo super eo, quia intelligitur de publica, non de secreta, eo quod clausula dispensationis adjicte, juxta ejus naturam est interpretabilis, et ex natura talis dispensationis non petitur, quod talis circumstantia explicetur, nisi quando fuerit publica, ei praecedat infamia. Et tune interroganti Episcopo, debet verum aperire, quia, si infamia praecedit, jam juridice interrogatus (1).

Hic pro coronide notandum:

1.m Declarationem S. Congregationis, in qua, prout dicitur, exigitur copulas manifestatio, esse anni 1635.
2.m Salamanicensis, opus quod otavimus multo post hanc declarationem, sive anno 1717 editiss.
3.m Nos consultiis eiam recentioris auctores, et novi nihil praster exposita invenisse (2).
Prout obtulimus, non nostrum, sed optimae note theologorum doctrinam exposuitmus. Nunc lactores causam cognoscunt, et judices sunt. Ipsi ergo judicent.

SEGUNDO CASO.

Duo consanguinei copulam iter se habent et dispensationem sollicitant. Ea obtenta, et antequam executioni mandetur, copulam iterum habent. Erunt tamen necesse aliam dispensationem sollicitare?

Haeque questiones gravissimae est etiam, ac valde delicata. Hac de causa, non nostris, sed gravissimorum theologorum verbis, ut securius procedatur, solvenda est.

Bonacina, theologiae moralista toties citatus ac sequutas, haec super re agentis inquit: «Neque obstat copulam iteratum fuisse cum eadem femina, postquam Summus Pontifex nuncupatum dedit Episcopo aut confessario ad dispensandum, nam per iteram copulam non inducitur nova affinitas; consequenter, is, cui datum est mandatum ad dispensandum, potest virtute rescripti, et mandati Apostolici jam obtenti dispensare» (3).

Et addit ipse Bonacina: «Titulus incestum commisit cum Berta consanguinea, ejus incestus petit dispensationem S. Apostolicam; sed antequam dispensatio executioni mandetur ab Ordinario, cui datum fuerat mandatum ad expediendam dispensationem, iterum eodem Berta carnaliter cognovit.

Queritur, utrum Litterae dispensationis suffragentur illi non solum pro copula habita ante petitionem dispensationis, verum etiam pro copula habita post petitionem antequam dispensatio perferretur ab Ordinario.

Respondens, dictas Litteras suffragari, si Ordinarii virtute illius facultatis sibi commissee, posse dispensare. Ratio est primo, quia non inducitur novum impedimentum per supervenientem copulam; sed idem remanet, ejusque anteriore facultas datur Ordinario, nam ex actionibus unius speciei in eodem subiecto fit unum numero accidens, ut loquitur Henriquez.

Ratio est secundo, quia sequeretur, irretitum aliquo impedimento teneri exprimere numerum actuum per quos impe-

dimentum contraxit, quod videtur contra communem usum, et contra communem sententiam» (1).

Craisson, jam antea lambatus, hanc ipsam questionem expondens, nit: «Si tandem expressa jam copula in supplicatione, iterum habeatur commercialis carnalis inter dictos sponsos, ante executionem seu fulminacionem dispensationis, non opus est nova dispensatio si data fuerit a Penitentiaria, quia ab ipsa datur hodie delegato facultas ab incestu usque ad presentem executionem forisiam iterati rentibus auctoritate apostolica absolviendi. Si vero dispensatio a Dataria elargita fuerit, irrita fit per dictam novam copulam. Hoc deducitur (2) ex eo quod S. Penitentiariae Episcopi Galliae det potestatem hujusmodi matrimonia convalidandi. Haec sunt enim ipsins verba: «Dispensandi seu convalidandi litteras dispositionis super quovis canonicum impeditum ab Apostolica Sede expeditas, quae nulla facie fuerint ob incestum rictium in praesibus, aut patratus seu iteratum post missas preces et ante dispensationis executionem» (3).

Hoc est Bonacinae opinioni opposita opinio. Quod ejus fundamenta alta non sunt nisi enumerata. Nulla est etenim lex pontificia secundam, tertiam, quartam, aut quintam dispensationem exigens, casu quo copula, post obtentam primam dispensationem, semel, bis, ter, quater, aut quinquies repetatur.

Hoc non est questione dogmaticae nec moralis. Tantummodo est disciplinale, et juxta circumstansias, diverso modo potest resolvi. Certum est nihil esse vel docendum, vel agendum contrarium S. Sedis resolutionibus. Ast supponendum est hoc nostra in tempestate adeo magnum esse S. Sedis severitatem? Si hoc constaret, statim caput esset incilindandum. Sed constat: Est lex indubia, atque preceptiva in qua declaratur dispensationem obtentam nullam esse, si post obtentam, copula returretur. Ea quod necimus.

Prestasse, oliviscendum non est innumeris irrita esse matrimonium, si doctrina quam non admittimus, admitteretur. Consanguinei etiam, qui ante sollicitatam dispensationem copulam habueri, odoem modo post sollicitatam et post obtentam, copulam, committere loquendo habent. Pauci sunt, quod sane dolendum, qui ob timorem nullitatis dispensationis a copula abstinent. Quid ergo faciendum?

Notandum etiam consanguineos qui, semel copulam habueri, coram notorio publico et coram testibus declarant, pudoris primis ne magnis difficultatibus superatis, facilius eorum effrenate libidini se tradere consuequant.

Antequam hanc declarationem faciant, et publici murmurationes, et propriae familiae indignationem veerentur. Postquam vero copulae officialis, utta dicam, fit declaratio, pudor evanesceit, vel minuitur, et familiae indignationis timor, cum jam non existat, quia consensus ac resignatio adsunt, obstacula nulla vel fere nulla amplius sunt. Periculum igitur idem est; difficultates minores aut nulla sunt. Speratus poterit his in circumstantia sua copula abstinentia? Utinam; ast theologus moralista, siunt et medicius, morbos quales sunt depingere, non autem obtogere tenetur.

Si ob copulam iteratam, prima dispensatio ut irrita habetur, unice consequitur ut matrimonii celebratio protrahatur, diutiusve immoretur, ac peccatorum mortalium numerus augeatur.

(1) Bonacina, ubi etiam pro hac sententia citat Henríquez, Navarro, Avila, Coninch, Sa, Sanchez, Fillincius, Layman, l. c. et Suarez.
(2) Non dictit hoc demonstratur; sed: hoc deducitur. Non affert pontificium decretum quo ejus doctrina confirmetur. Hae sedulo notanda, quia ubi non est lex non est obligatio, et odia restringi, favoresque conventi ampliar.
(3) Max. tol. jur. can.; t. III, n. 4418.