El Consultor de los párrocos (1874-05-14 00:00:00), página 5

Et inimmediate post subdit La Croix: «Si catholicius Sacerdos intelligat hominem acatholicum esse ad extrema deducendum, prudenter facit, nisi quid aliud obstet, si eum accedat, etiam dissimulando se esse catholicum, si id expediat, unde quomvis potestas esse Prodigans vel Minister hereticus, potest cum eo elicere actus fidelis, spes, charitas, perfecte contritionis de peccatis, manendo in illis, que nobis communia sunt cum haeretico. Quod si patientur circumstantiae, potest postea rogare, an non, si sciret se non esse in vera fide, vellet amplexi aliam, et facere omnia ad salutem necessaria, an non vellet confiteri et absolvii, si hoc ad salutem foret necessarium. Si haec haec annuat, secundum Gobat, absolvii potest sub conditione. Ideoque doct Caramuel, quod lutheranis dicens: O Deus! Moriar in vera religione, alter sit vera, necesse, tu scies: propitiatus esto mihi peccatori, posse absolvere. Vindex Gobat addit, si spes sit, ut religionem catholicam admitterit, hanc proponendam: si autem absolute renunt, posse ita disponi et absolvii: potest enim esse hereticus materialis tantum» (1).

Reiffenstuel inquit: «Si constet quidem, hunc moribundum (2) esse hereticum, interim tamen talem, qui jam antecedenter solet inclinatione in fidem Catholic Romanam, puto, etiam talem esse conditionate absolviendum, eo quod prudenter possit dubitari, utrum in hoc ultimo agone non desideret fidem catholicam amplexi, et confiteri, praesertim si jam antea fuerit instructus in principiis nostrae fidei, et requisitis essentialibus ad confessionem» (3).

Gury, hac de re agentis, inquit: «Absolvii potest et debet, saltem conditionate quilibet moribundus, in quo attritus et confessio presumti possunt aliquo modo, quaeque tenuerit probabiliti; quia in casu extreme necessitatis, licet uti opinione etiam parum fundata, in ipsa sacramentorum administratione» (4).

Idem Gury ati: «Absolvendi sunt, etiam conditionate, illi moribundi sensibus destituti, qui parum christiane vixerunt; quia adhuc in ipso presumti aliquo modo potest punientia et confessio sensibilis» (5). Et adjungit: «Potest probabilitas sub conditione absolvii moribundus destitutus sensibus in actu ipso peccati, vg., in duello, adulterio, furto, etc. Ratio est, quia potest etiam iste lucidum habere intervalium, et velie in hoc extremo periculo cum Deo reconciliari. Hec hypothesi negari nequit, praesertim pro illo qui ad peccatum fortasse fuit adductus timore, respectu humano, etc» (6).

Septima ratio. Communis theologicorum sententia docet, in casu extreme necessitatis, modo Sacramenti dignitas salvatur, ante omnium animalium saluti consule oportere. Nihil facilius quam hoc Auctorum textibus comprobare. Brevitatis gratia, ex innumeris que afferi potuissent testimonia, aliquo solutummodo addueimus.

Concina, hac in re minime suspicatus, inquit: «Sacramenta pro hominum salute sunt instituta, non homines propter Sacramenta» (7). Et La Croix addit: «Periculum frustrandi Sacramentum, pro salute humana institutum, est minus malum quam periculum amittenda aeternae salutis hominis» (8). Beausus adjungit: «Ex duabus opinionibus semper eligenda est

(1) Loco citato, num. 1836.
(2) Sensibus destitutum.
(3) Theol. Moral., t. II, tract. 14, dist. 7, num. 76, editionis 1763, additio 2, resp. 3.
(4) Compendium Theol. Moral., trac. De Penitentia, sect. 3, num. 1.281, principium 2.
(5) Loco citato, num. 1.283, resolut. 4.
(6) Loco citato, num. 1.283, resolut. 5.
(7) Theol. Moral., tit. 8, lib. I, cap. 6, num. 7.
(8) Theol. Moral., tit. 2, lib. II, part. 2, num. 1.162, in fine.

illa, qua favet penitenti, et non illa, qua in reverentiam Sacramenti» (1); Caramuel denique ait: «Prater votum, jura-mentum, preceptum, etiam proximi necessitas cogit hominem mutare dictamen probable. Non posses absolvii, qui nullum signum dedderit, quo videatur actualiter petere confessionem, santis quidem probabilissime, tibi enim viri die-tissimi consentunt: et tamen te peccatum esse mortaliter, si non mutes dictamen, assero, cum moribundo, omnibus sensibus destituto, occurris. Ratio est clarissima: ille enim est in necessitate constitutus, in periculo aeternae damnationis, et iure fraternae charitatis teneris eum adjuvaro, si potes: ergo et teneeris ipsum absolvere, id enim potess» (2).

Expositus nihil addendum.

III.

Objectiones, quae contra sententiam, quam sustinemus, proponi solent, hie breviter expendendum. Ut igitur opinio nostra infirmetur, obiectur primum: «Vestrum est rationem reddere solutionis.»

Principioque hoc minime quod admitti, nam qui legem prohibentem supponit, est qui, juxta sane dialectica regulas, ad legis existentiam positivis argumentis demonstrandum tenetur. Impossibile enim est ut lex existat, cujus existentia evidentior ostendi nequeat.

Obiectur secundum: «Ex eo quod in moribundo sensibus destituto, qui usque ad finem impenitentiam se ostendit, possibilis sit contrito, presumui haec contritio non potest.»

Hic distinctione est opus. A possibilitate non eritur nisi mera possibilitas, non autem factum. Hoc certissimum est. Ast si a possibilitate contritionis contrito, tamquam factum certum, logicis inforrati nequit, eodem modo a mera possibilitate non potest deduci contritionem non fuisse factam.

Nos dicimus: «Contrito possibilis est. Ergo in favorem antamarum potest supponi, ut conditionata absolutio dari valeat.»

Adversarii nostri et contra inquint: «Contrito non est nisi possibilis. Ergo supponendum est non existere, et relinquendum absque absolutione moribundus.» Nos idecirco in dubio absolutivimus; adversarii vero nostri in dubio absolutionem negant seu condemnant. Quae ex his dubius oppositios doctrinas Ecclesiae benignitatis conformior apparit.

Animadvertendum, nos contritionis possibilitatem deduce-re, non ab antiqua moribundi impenitentia, sed ab ipso statu, in quo moribundi inventur. Quidquid namque antequam sensuum usum amitteret, egisset, nunc, post sensuum usum amissa, modo compos rationis sit, a mundi laqueis liber cum reparator, potest abdubio de sua salute cogitare, et se ad Dominum convertere.

Obiectur tertium: «Si haec ratio vera esset ratio, neque haereticis nominatum dannatus, neque impenitentibus usque ad finem, neque apostatis, etiam solemnioribus, deneganda es-set conditionata absolutio; quia ab instanti quo moribundus sensibus destitutur, usque ad illud, in quo mora realiter acceidit, certe, certissime sufficiens interest tempus ut de eorum salute cogitent.»

Ad hanc objectionem solvendum dicta antea recolantur. Praeterea, absolutio non negatur haereticis, apostatis et schismaticis, eo solo quod tales sint, sed quia scitur, quando hoc scitur vel rationabiliter praesumitur, haereticum, apostatum, aut schismaticum, sensibus destitutum, intus forte penitentem jacere, conditionate, prout diximus, quod absolvii.

(1) Flores Tot. Theol., Practica, Verb. Absolutio, num. 13.
(2) Theol. Moral., lib. III, disp. 4, num. 1.543. Vide etiam Diana, Resolutiones Morales, pars. 9, tract. 6, resol. 20.