El Consultor de los párrocos (1876-11-12 00:00:00), página 1

SUMARIO.

La causa de dispensa por escasez de población.—¿Qué enfermedades excusan de la residencia canónica?—Exposición elevada á la Santa Sede por el Cardenal Arzobispo de Burdeos pidiendo la canonización del descubridor del nuevo mundo.—De la acción Pro Regt.

SECCION DE DOCUMENTOS.

LA CAUSA DE DISPENSA POR ESCASEZ DE POBLACION.

El Vicario general del Sr. Obispo de Oviedo consultó á la Sagrada Congregación del Concilio, suplicándole que se discutase declarar en qué casos hay verdadera angustia loci ó escasez de población para fundar en ella la solicitud de la dispensa de impedimentos dirimentes del matrimonio. La Sagrada Congregación ha contestado en los términos siguientes:

OVETEN. DUBIA CIRCA DISPENSATIONES MATRIMONIALES QUOD ANGUSTIAM LOCI. Die 8 Juli 1876. Vicarius generalis Illm. Episcopi Oveten. suplicii libello Sacratissimo Principe, quem Deus diutissime sospitat, oblat, hae exposit:

«In hac diocesi perpaucae inveniuntur populi congregati, et fere omnes parochiae componuntur ex quibusdam vieti et vilis, oppidulis saepe spatio unius vel duarum vel etiam trium leucarum disstis, adeo ut majores parochiae illae sint quae pluribus viis consistant. Consuetudo invalluit pro dispensationibus matrimonialibus obtinendis non allegandi causam quae desumitur ex angustia loci, nisi quando oratores pertinent ad parrociam cujus focorum numerus non excedit centrum. Hac praxis videtur fundamentum destituta et penitus injusta, quia ratio causae angustiae loci non solum existit, quando parochiae foci non excedunt centrum, sed etiam in plerisque que praedictum numerum superant, inhabitantes uniuscujusque vici, sive villae tantummodo vident eos qui in aliis eisdem parochiae morantur, quando ad munia religiosa obnubent in ecclesia congregantur, et fere semper eventi plures haberi ecclesias in eadem parochia vel ad ecclesias parochiales viciniore concurrendo ad sacram audiendum, et idcirco decet familiaritas, amicitia et plerumque notitia inter inhabitants ejusdem parochiae. Omnes autores quando de hac causa praetrandat eam unanimiter vocant angustia loci, numquam autem angustia parochiae, rarae in aliquibus exquis parochiae nequit allegari talis causa, si aliquoquin non fuerit exiguis praet evitavit in suburbanis, ut aperte declaratum est. Item in litteris dispensationum, tum sacrae Datariae, tum etiam Pontificiae numquam mentio fit de exiguitate parochiae; semper autem loquitur de angustia loci.

»Hicse rationibus permotus, nec non et bono fidelium consules, a Beataudine Vesta exposit, ut declaret dignatur:
>1. Angustiam loci non desum ex numero focorum parochiae cujusdam, sed loci seu locorum, in quo degunt oratores.
>2. Posse evenire igitur ut praedicta causa habeat etiamsi oratores pertinent ad parrociam que terecentum focorum numerum excedat, dummodo locus seu, vicus in quo degant sit exiguis?
>3. Quibus in casibus in hac dioecesi Oveten. nequit allegari causa angustiae loci?
>4. Attendendum ne est ad numerum focorum qui inventur in unaquaque leuca quadrata?
>Quisnam numerus focorum videri debet sufficiens in uniuscujus leuega quadratae spatio, ut locus nequeat dici angustus?

Hoc habito libello statim decreto editum fuit: Per summa precum. Cum vera hodie haec dubia dirimenda propontatur, praestat aliquid immure, ut propositis dubitis respondi valeat.

Angustia loci est una, ex frequentioribus causis 'quorum ope conceduntur dispensationes matrimoniales, praesertim in gradibus consanguinitatis et affinitatis remotioribus. Ita Sanchez, de matrim., disp. 19, n. 12. Palao, de sponsal., disp. 4, punct. ult. Bosco, de matrim., disp. 12, sect. 13, conclus. 4, n. 200. Corradi in Prax. dispensat., I. 7, c. 5. De Justis, I. 3, c. 2, et ali.

Porro per angustiam loci intelligitur talis locus, in quo nulla non inventi sponsum sibi squaluem vel parem, nisi consanguineum aliquem vel affinem; consequenter si tali nube non liceret, deberet manere inupta, vel nubere cuidam, qui statu, conditione, aut divitiis inferior, vel ætate, morbis, genio, aut religione dispar esset. Nec enim sola status, generis ac divitiarum, sed etiam alia quæcumque inequalitas constituit angustiam loci. Sanchez, cit. Bosco, n. 15. Tusc. litt. M. concl. 157, arg. 1. Nuptiae C. de nuptiis, ibi: Etsi pares sint genere et moribus. Junct. Can. Super eo, 22, de test. et attest. Hinc est quod in apostolica litteris dispensationem passim inveniatur hec clausula: «Cum oratris in dicto loco (ortus) propter illius angustiam virum sibi non consanguineum vel affinem paries conditionis, cui nubere possit, inventre nequeat, mandamus quod, quatenus... preces veritate niti reperierit tunc... ex auctoritate nostra dispensas.» Et ratio potissima hujus causae ea est, quod valde expedit bono communi matrimonio inter partes iniri, Tiraquel, I, 5 coniubialis, I, Navero, Ledesma et Lopez, Vega cit. a Sanchez. Nam matrimonio inequalia infelicis exitus habere frequenter solent. Sane si vir non ducat coetaneam, numquam vel raro de ea bonum fructum capiat, et sepissime incidit in calamitatem; Cepol. in comment., fol. 137, n. 7. Contra vero, si maritus et uxor sint correspondentis ætatis, que placebunt naturaliter uni, placebunt pariter et alteri, Tiraquel, loc. cit. Si vir duxerit uxorem pauperem, ponit in domo sua paupertatem; si vero divitiam, ponit tempestatem. Neuz in Syl. nup., I, 2, n. 55. Si dominus nobilis accipiat plebejam, semper rusticae vocabit et contemnet; quia neque satis firma, nec tuta est pauperum cum opulentis amicitia. Bal. in I. per adoption. ff. de adopt.

Nec requiritur ut fiat stricta et exacta perquisition, an aliquis impedimento carens femina ad nubendum aequales inventari in loco, sed sufficit moralis diligentia: imo sufficit, si puella descender ornata, et quasi exposita ad nubendum per aliquot annos incedat, quin tamen nullus pro sponsa illam expetivit; Da Justis. Corradi, et Sanchez cit. Nam honestas et pudor puellarum non patitur quod sibi ipsi viros quaerant. Can. Honorantur, caus. 32, q. 2, ibi: «Non est enim virginalis pudoris eligere maritum.»

Præterea ad verificandam angustiam loci non indagandum est exactissime, an sit necne aliquis vir pars in omnibus conditions cui femina nubare possit. Id non videtur esse ita stricte accipiendo, sed morali etiam modo. Satis enim est communiter non repertiri in eo loco viros partes, qui non sint consanguinei vel affines. Quia cum matrimonio debeat esse libera, et multas conditions exigant ut convenientia et paria judicentur, expedit valde ne femina ad unum vel alterum arceatur, sed sint variis ex quibus ei optio detur. Nam licet reperturiu duos vel tres, dicetur non repertire viros pars conditionis: imo verificatur illa clausula modo minor pars oppidi seu loci sit imparsis conditions, vel dico possit juxta commu-