El Consultor de los párrocos (1874-07-17 00:00:00), página 3

lis non est, quia, ut ait Divus Thomas, «judicium eorum, qui praesunt Ecclesiae potest errare in quibuslibet si personae eorum tantummodo respeciantur» (1).

In secundo casu, hoc est, si Papa spectat tamquam doctor universalis, necessarium adhuc erit inquirere, an loquatur de factis particularibus, de rebus mere humanis, vel de rebus, que ad fidem moresque pertinent.

Si loquitur de factis particularibus, infallibilis non est, quia, ut inquit Divus Thomas, «in sententia, que ad particularia facta pertinent, ut cum agitur de possessionibus vel de criminibus, vel de iusnsum, possibile est judicium Ecclesiae errare propter falsos testes» (2).

Si loquitur de rebus mere humanis, que nec directe nec indirecte revelationem attingant, infallibilis non est, nam, ut inquit De Maistre, «omnes concelebrant Papam, et Concilia eam possesse fidei in omnibus rebus, que non sint dogmata, aut facta dogmatica» (3).

Si vero loquitur de rebus ad fidem aut mores pertinentibus, tune infallibilis est, quia, ut dicit Angelicus Doctor, «si consideretur divina providentia, qua Ecclesiam suam Spiritus Sanctus dirigit, ut non erret, certum est quod judicium Ecclesiae universalis errare, in his quae ad fidem pertinent impossibile est» (4).

Pursus haec infallibilitas solutummodo exerceri valet quod Sanctorum canonizationem, quod facta dogmatica, et quod articulos fidei seu morum leges.

Quod Sanctorum canonizationem ait Divus Thomas: «Canonization Sanctorum medium est inter haec duo (5), quia tamen honor, quem Sancti exhibemus, quadam professo fidei est, qua Sanctorum gloriae quernimus, pie credendum est quod nec etiam in his judicium Ecclesiae errare posset» (6).

Quod, facta dogmatica sufficit in quo consistant indicare.

Ab ipsis Ecclesiae incunabulis Summi Pontifices, et haereses damnavere, et hereticas doctrinas quibus in libris contineri deficiebant. Hoc tamen non obstante, circa finem saeculi xvii aliqui extirpe haeretici, janseniste sciicite, qui ut Christi Vicarii auctoritatem illusoriam redderent, distinctionem impiam, absurdam, atque hypocritam excoxiturant, juxta quam, Summus Pontifex infallibilis est ad errorum contra fidem damnam- dum, non vero ad definitionem, quo in libro hic error continuatur. Juxta haec igitur distinctionem, janseniste, ut eorum condemnationem effugerent, aebabant: «Papa potuit errores, qui Jansenio tribuuntur damnare, sive circa fides definire; aut non potest asservere errorem quem damnat, in Jansenii opribus contineri, seu de facto dogmatico judicare.»

Hoc idem est ac supponere, Summum Pontificem le- gere necesse. Praterea, si haec jansenistica distinctio admitteretur, nulla unquam potuisset damnari haeresis, quoniam unquam affirmare liceret qui libri sunt, quique libri non sunt haeretici. Eodem modo, si Romanus Pontifex judicare nequit circa facta dogmatica, seu circa errores scripto expositos, nec judicare poterit circa er- rores verbis, aut discursibus divulgatos. Unde Papa non posset errorem ullum damnare, quia errores omnes verbis vel scriptis propagantur. Admittere idcirco Pa- pam infallibilem non esse ad libros hereticos condem- nandos idem est ac supponere Ecclesiam a Christo me-

dia necessaria non accepisse ad suam praecipuum missionem implendam, seu ut inter lepram et lepram po- tuisset distinguere, vel ut sitzianam a trito valisset separare (1). Quam absurdum hoc sit per se evidentissi- me patet.

Denique quod res ad fidem et mores pertinentes, Christi Vicarii, ex cathedra loquens, infallibilis abs- dubio est.

Ast quando haec infallibilitas exercetur? Quomodo exerceri dignoscitur?

Hee infallibilitas exercetur:

1.º Quando Papa definit ex cathedra, loquens, ac do- cens tamquam omnium fidelium magister ac doctor (2).

2.º Quando definit, non quocumque modo; sed so- lemniiter (3).

Sed, his suppositis, quando scietur, Papam solemniter definiret Ad hoc, eruditissimus Capellari, postea Sum- mus Pontifex, nomine Gregorii XVI, sequenter assignat regulas:

1.º Ut Papa non loquatur tamquam theologus aut privatus pastor (4).

2.º Ut Papa libere loquatur, quoniam cum infallibili- tatis privilegeiun sit a Primaet inseparabile, ejus libe- rum exercitium consideratur tamquam conditio essenti- alis, sine qua ei Spiritus Sancti assistentia decet, aut saltum promissa non est (5).

3.º Ut quando loquitur intendat exercere suum pri- matum (6).

4.º Ut quando loquitur Ecclesiam representet (7).

5.º Ut loquatur et agat tamquam supremum Ec- clesiae caput, quia si sic non loquitur, nec etiam loque- tur tamquam judex infallibilis, quacumque sit occasio, qua loquatur, seu motivum, quo loquitur (8).

6.º Ut res de qua solemniter, et tamquam caput Ec- clesiae loquatur, ad fidem pertineat (9).

7.º Ut quum de re ad fidem pertinenti definit, lo- quatur expressa intentione definiendi, aut agitatae questionem definitive resolvendi (10).

8.º Ut quod sic definit tamquam legem Ecclesiae uni- verse promulget (11).

9.º Ut haec definitio cum debita sanctione promulge- tur, hoc est, cum intentione manifestata, omnes fidelis, et in perpetuum ad id quod definitur credendum obli- gare (12).

Ex his patet, definitionem pontificiam tamquam so- lemnum aut ex cathedra considerari non posse quando Summus Pontifex loquitur, prout loquutus fuit Papa Liberius, quando in captivitate, sub ferreo jugo ab Ec- clesiae persecutoribus detinebatur. Tunc etsim nec li- ber erat, nec solemniter definitiv, nec velut totius Ec-

(1) Cons. Bolgensi, Fatti Dommatici, ossia della infallibilità della Chiesa nel decidere sulla dottrina buona o cattiva dei libri. Rome, 1795, 3. vol. in 8.
(2) Mansi, Summi Pontificis Primatus clarissimus defend- sor, ait: «Non definitiv ex cathedra, non docuit tamquam omnium fidelium magister ac doctor. Ubi vero ita non se gerat, sciat Bossuet infallibilium a nobis non agnosci. Sacr. Concil. Nov. Coll., edit. 1704, tom. X, pag. 508.
(3) Intendiamo sempre di parlare della infallibilità del Papa, non gia in ogni decisione anche dogmatica, ma soltanto in quelle decisioni solenni che comunemente da teologi chiamansi decisioni ex cathedra. Bolgensi, Vera Idea della Sant- Sede, pag. 83.
(4) Il Trionfo della Santa Sede. Tr. sopra l’infalibilità pontificia, cap. 24, n. 4.
(5) Loc. cit., n. 3.
(6) Quando nel decidere intende di esercitare la sua au- torevoce primazia. Loc. cit.
(7) Loc. cit., n. 4.
(8) Loc. cit.
(9) Loc. cit., n. 5.
(10) Loc. cit.
(11) Deve far nota alla chiesa la sua decisione. Loc. cit.
(12) Loc. cit., n. 3.