El Consultor de los párrocos (1874-11-14 00:00:00), página 4

ne (1) requirebatur, sine labe illis adesse posse crederebatur (2).

Sanctus Augustinus hac super re inquit: «Aliquando enim potestates bonae sunt, et timent Deum, aliando non timent Deum. Julianus exitit infidelis Imperator. Milites christiani servierunt Imperatori infidelis. Ubi veniebatur ad causam Christi, non agnoscabant nisi illum, qui in Collo erat. Quando volebat ut idola coerent, proponebant illi Deum. Quando autem dicebat: Producite aciem, ut contra illum gentem, statim obtemperabant» (3).

Ece distinctio facienda. Quidquid sit de legibus in genere consideratis, quod rem, et in casu facta particularia sunt tantummodo consideranda. Quid ergo jubeat aut exigit gubernium infidelis? Quod Dei legi repugnat? Tunc illi parere non tenemur. Econtra Deo magis quam hominibus obediens oportet. Ne timeamus eos, qui occidunt corpus; animam autem non possunt occidere. Quid enim prodest homini si mundum universum lucretur, animas vero sua detrimetum patiatur? Hoe in conflictu, vitam temporalis amittere, est vitam aeternam salvare. Precipit, aut exigit et contrario, quod legi Dei non adversatur, quod ex se indifferens seu mens civilis est? Tunc ei tenemur parere atque servire. Hoc est quod Sancti Patres, prout vidimus, et fecere et docuere.

V.

Antiqua Ecclesia concilia, que adeo magna cum severitate omnia divinae legi repugnantia prohibebant, unquam, ullo canone edixerunt christianos imperatoribus infidelibus, in rebus mere civilibus, ab idolatria sejunctis, licite non posse inservire (4). Aliqua econtra inveniuntur, quae notatu digna sunt.

Concilium Iliberitanum, canon 40, reprobatit ac damnavit inutilem ac etiam perniciosum temeritatem quorundam fideliun, qui per se, suo proprio judicio, Ecclesiae decreto non expectato, contra leges imperii aut populorum mores agentes, idola destruere aut gentilium templo overttere audaeunt. Hunc canonem explicans, inquit Paleotimus: «Unum autem est, quod Patres ilibertani hae in re maxime cauto volunt. Prier nimium facile potest, ut nonnulli vene animali christiani, ex inconsiderato adversus idololatriam scel, in contrarium surgentur, sui esse officii existimantes, destruere idola et ubique reporta frangere. Ad quem errorem corrigendum illud decretum (5) facere necesse habebant, quo hanc importunam agentis rationem prohiberent, statuerentque, ut si quis in isto facto accius esset, in numerum Martyrum nec reperaret: quoniam hoc in Evangelio non sit scriptum, neque inveniatur ad Apostolos nuncupatum factum» (6).

Ecclesia detestabatur, ac detestatur idolatriam et omnem infidelitatem; sed vult ab ipsa ejus autoritate, prudenter ac modo debito destri, et non ut fideles eorum privato judicio duci, imprudenter temereque tumultuentur ad illam des- truendam.

Ad munera civilia admittenda, sive ad magistratus agentes quod spectat, profecto christiani ab his ambientes erant alieni (1). Eruditissimus ac diligentissimus antiquitatum christianarum investigator, Salvagius, post expossuisse motiva, quibus voteros fideles adducabant ad civilia munera (2) declinanda, inquit: «Quamvis vero ita se res habere, semper tamen Ecclesia magistratibus honorem deberi edixit, quippe que meminerat a Deo potestates has fuisse constitutas. Hisque, ne facinoros impune abierit, puniendorum scelerorum jus attributum, ac Dei ministros esse, qui impiorum crimina ulciscerentur, magistratus» (3).

Concilium Arelatense I hac eadem de re loquens ait: «Qui fideles ad Presidium impetus prostrunt (4), ita placuit, ut cum promoti fuerint, litteras accepiant ecclesiasticas communicatorias (5); ita tamen, ut in quibuscumque locis gesserint, ab Episcopo ejusdem loci cura de illis agerent» (6).

Quo ex canone, nit laudatus Salvagius, illud constat, Patres arelatenses in ea fuisse sententia nimium nihil sua natura mali contineri publica munia; quia, quam ab imperatoribus, omni superstitionis, et timoriati servitute liberarentur, nihil impedimento fuisse, cur ab fidelibus non obherent (7).

Antiqua ergo Concilia christianis publica seu civilia munera accipere nullatenus prohibebant. Et si ad periculum perversionis vitandum, debite ac necessariae cautiones servabant, cur a privatibus hominibus erit prohibendum vel damnum quod ad Ecclesiae Concilii unicum fuit vel prohibendum, vel damnatum? Privati homines nec fuere, nec sunt, nec erunt unquam Ecclesiae legislatorae. Qui ergo prohibitionem efin- gunt, legem prohibentem ostendunt.

VI.

Ex Summis Pontificibus impressoriarum argumenta de- promemus.

Innocentius I ait: «Minerant enim a Deo potestates has fuisse concessas, et propter vindictam noxiorum gladium fuisse permissum» (8). Et Gregorius XVI inquit: «Veteres christiani, saevientibus licet persecutionibus, optimae tamen eos de imperatoribus, et de imperii incolumitate meritos fuisse constat. Inde quod nemo fide in lis, que sibi mandabantur reli- gioni non contraria, sed ex constanti, et effuso etiam in pra- liis sanguine incultissime comprobassit» (9).

Et addit ille Summus Pontifex: «Hae quidem sibi ob oculos proposuerat Mauritius Martyr invictus, Legionis The- banae primicerius, quando, ut sanctus Buccherius refert, hae respondit imperatori: Milites sumus, imperator, tul, eod tam servis, quod libere confiterim. Dei. Et nemo non nos hac ultima vitae necessitas in rebellione cogit. Tenemos esse arma, et nos resistimus, quia mori quam occidere salutis columbus. Quae quidem veterum christianorum in principes fides so- etiam illustrior effulget, si perpendatur cum Tertulliano, tum temporis christianis non denisse vim numerorum, et copiarum, si hostes exortos aere voluissest. Praeclara hae immobile subjectionis in principes exempla, quae ex sanctissimi christianae religionis praecipitis necessario proficiscerantur, detestandam illorum insolentiam, et improbitatem condem-

(1) Ex ratione mere civilis.
(2) Antiquitatum sive originum Ecclesiasticarum Summa, tomo 2.º, lib. 16, cap. 4.º, editionis 1760, pág. 178.
(3) Haereticones in Psalmos, psal. 124, editio Colonise Agrippinae, 1616, tomo 8.º, pag. 527.
(4) Videatur Paleotimus, Antiquitatum sive originum Ecclesiasticarum Summa, tomo 2.º, lib. 16, ubi magna cum exten- sione et acuitate, habetur de magnis criminibus, seu de his quae primis christiani per sacros canones prohibabantur, quin contra conclusioneum hanc nostram aliquid statuatur, vel saltem innuat.
(5) Canon 40.
(6) Paleotimus, loco citato, pag. 180.
(7) Vide Salvagium, Antiquitatum Christianarum Institutiones, part. 2.º, lib. 1.º, cap. 16, parag. 13, num. 60.
(8) Cargos ó empleos públicos.
(9) Loco citato, num. 61.
(4) Publicam auctoritatem habent.
(5) Non illis prohibitiv civitale munera accipere, sed illa non nisi horum episcoporum approbatione accipere præcipie- batur.
(6) Canon VII. De Presidiis.
(7) Loco citato, num. 61, pag. 342.
(8) Epistola ad Exuperium.
(9) Encyclica Mirari vos, 14 Augusti, 1832.