El Consultor de los párrocos (1876-08-26 00:00:00), página 3

prolis generationem impediendam. Finis enim matrimonii est, ut si apponantur diligentie, non impediatur generatio. Conjuges, qui castitatem servant, generationem quidem impediunt, aut diligentiae nullatenus apponunt. Et contra, qui copulam inchoata abrum punct, diligentias apponunt, et generationem impediunt. Et ne dicatur, diligentiae non appone, eo quod copulam non consumant. Nam haec diligentiae non consistunt praecise in copula consummatione, sed in omni actu quod praeparet pollutionis periculum. Hoc per se patet.

Inquit adhuc Sanchez: «Immo ubi causa esset, v.g., ne seminatio necaret sancti, vel conjuges sunt pauperes, et proles abundent, et habent similem copulam abque seminationis periculo, quo concupiscientiam sedent, nullam invenio culpam» (1).

Hoc in loco duo supponuntur, quae omnino falsa sunt. Supponitur primum seminationem posse saluti nocere, et non copula inchoationem. Hoc quam absurdum sit nemo non videt. In copula enim inchoata aut est aut non est pollutio. Si non est, irritatio magna supervenit, que proculdubio salutem non faverit. Siet, nature debilitas evenit, atque idem salutem accedit. Supponitur secundum, copulam posse inchoare, atque inchoatam suspendi, absque seminationis periculo, quod prout omnes norunt, et ratione et experientia oppositum est. Copulam inchoare, et seminationem velle impedire idem est ac causam applicare, et ejus effectum non velle obtinere. Qui ignem applicat, stultus erit, si non vult comburere.

Concludit Thomas Sanchez: «Copulam abrumpere frequentiter est mortale, ratione periculi effusionis semenis in alterum conjuge, quod in eo actu committere inventerit, atque idem arcendi sunt conjuges a similibus actibus» (2).

Hie et periculum confutat, et totam sum praecedentem doctrinam uno iusto destruit Thomas Sanchez. Si enim frequentiter et committere periculum pollutionis subest, et idem arcendi sunt conjuges a similibus actibus, quae ratio esse potest, qua sustinueri licet, actus hos non esse periculosos, aut posse permitti?

En Salmanticensium doctrina: «An licitum sit conjugibus, inchoata copula, ab illa recedere, quando nullus corpus seminavit? Respondetur, quod si periculum non subisset post recessum semen effundendi, et ex mutuo consensu fiat, non erit peccatum, solum latale, recedere in dicto casu ab inchoato coitu, etiamsi ob paupertatem, et ne filii multiplicentur, id faciant: quia vir nulli facit injuriam, tunc non seminando, femina non seminante. Non feminae, quia ipsa consentit, ut supponitur; non proli, quia non habet jux, ut hic, et nunc generetur, sicut si parentes nolentum copulam habe- re. Ideoque illa vasis penetratio facta a viro reputanda est, instar aliorum tactuum, qui iusti sunt inler conjuges, extra pollutionis periculum. Ita Sanchez, Cajetanus, Veracruz, Diana, Basilius, Dicastilus, etc. Si autem invita femina, vir in tali casu a copula recederet, mortaliter delinquere: esset enim contra justitiam, ut si debitum negaret; quia ex jure matrimonii talis copula femina debetur, ex qua possit segui generatio. Cajetanus, Sanchez, Aversa, Basilius et Dicastilus citatis» (3).

Prout patet, hoc non est nisi breve, ac exactum compendium doctrine P. Thomas Sanchez. Igitur omnia antea dicta heic merito sunt repetenda. Et reams doctrina Salmanticensium, siue doctrina Thome Sanchez, his duobus principiis fulcitur, scilicet quod taetus conjugibus licent, et quod in suspensione violenta ac libera inchoati coitus probable non subisset pollutionis periculum. Jam vero duo hoc principia falsa prores sunt. Primum, quia non omnes tactus conjugi- bus sunt permittendi. Secundum, quoniam in inchoata co- pula, ut fatetur ipse Thomas Sanchez, frequenter et communi- ter aest periculum pollutionis.

Diana, Sporer, Salmanticensium, atque Patris Thomas Sanchez doctrina jam exposita, quid hae super re tradat Sanctus Alphonsus a Ligorio videamus. Ait ergo: «An pec- cent mortaliter conjuges, si incepta copula, prohibeant se- minationem? Respondetur: Si conjuges ambo in hoc consentiunt, nec absit periculum seminandi extra vas! (1), id per se loquendo non est mortale. Illa enim penetratio vasis fami- nei tune reputatur instar tactus verendorum, qui inter con- juges permittitur, vel saltum non est mortalis, secluso per-iculo pollutionis (2). Ita committeri Sanct. Anton., Pont., Pal., Laym., Bon., Less., Spor., Salm., cum Aver. et Dieast., Bos. cum Fill., Hurt. et Perez ac Sanchez, cum Palud., Cajet., Ang., Se, Armil., Tasi, etc. Dixi 1, si ambo consentiunt, nam si alter se retrahit sine alterius consensu, certa graviter peccat, ut dicunt omnes Auctores praefati. Dixi 2, per se loquendo, nam sapienter advertit Sanchez cum Vera- cruz, hic ordinario esso mortalis, quia ordinario adeat pericu- lum ex tali retractione efundendi semen, nisi conjuges ex- perti sint oppositum, quo esso tamen puto nullo modo posse eos exonerari saltem a veniali, quidquid dicit Sanchez cum alis.

«Si vero femina jam seminaverit, vel sit in probabili pa- riculo seminandi, non potest quidem vir data opera a semi- natione se retrahere, sine gravi culpa, quia tunc ipsa est cau- sa ut semen uxoris prodigetur, ut committeri dicunt Sanct. Anton., Salm., Holzm. et Sanch. cum Palud., Cajet., Ang., Se, et alii passim. Hoc tamen non erit ita intrinsecus malum, ut aliquo casu permitti non possit, puta si vir desisteret a copula ob periculum mortis vel scandalis aliorum; tunc enim licite potest se retrahere etiam cum periculo pollutionis, quia hae per accidens et praeter intentionem evenit, et con- tra non tenetur cum periculo tanti danni generationem pro- curare. Ita committeri Sanch., Pal., Dian., Boss., cum Less., Avers. et Perez, ac Salm., cum Cajet., Dicastil., Henr., etc. Haec sunt certa apud omnes.

«Si autem vir jam seminaverit, dubium fit, an femina lethaliter peccet si se retrahat a seminando, aut pecet lethaliter vir non spectando seminationem uxoris?»

«Prima sententia affirmat, et hanc tenent Aver., Hurt. et Ochagavia, apud Bossium, et probabilem putat Diana, atque evidentur coherere Tabiena et Armilla apud San- chez, dum distincte dicunt essa mortalis, si altero semina- te, conjugi a seminatione se retrahat. Ratio quia, ut ajunt, etiam semen mulieris active concurret ad generationem, prout consent ex medicis Hipocrates, Galenus, Valesius et Petrus Matha, apud Sanchez, et ex theologis Suarez, qui ait: Semen maternum simpliciter necessarium est ad concipendum filium. Item Div. Bonaventura et Major, apud Bossium, ac Cajet., Abul., et plures ali apud Sanchez, et ipsi Sanchez et Boss., hanc opinionem satis probabilem putant, saltem (ut Bossium) semen mulieris, juxta omnes, valde conferit pro- perfectioni, cum ad hoc saltum fuerit a natura institutum.

«Secunda sententia vero communior negat, et hane tenent Sanchez, Pontas, Bonacina et Salmanticenses cum Ca- jetano, Henríquez, Dicastillo, Veracruz, etc. Hi contrario mintur fundamento, nempe quod semen mulieris non sit nec- essarium ad generationem, ut assentur Aristoteles, Avigen-

(1) Loco citato.
(2) Loco citato.
(3) Cursus Theologiae Moralis, t. 2, tract. 9, c. 15, punct. 6, n. 82.
(1) Quod difficile admodum est.
(2) In quo est difficultas.