El Consultor de los párrocos (1873-04-17 00:00:00), página 2

lius poenitentis, sed etiam ex parte confessarii. Sic supponunt ignorantiam invincibilium non esse quando, et si poenitent sit invincibilis, a confessario potest vincit. Hoc nimis rigidum videtur.

S. Alphonsus a Ligorio hanc opinionem, seu potius errorem refellens, ait: «Ad constitutandam ignorantiam invincibilium non solum requiritur, ut pateat via ad veritatem praecpti assuequendam (1), sed etiam omnino requiritur, ut occurra dubitatio de praecpto, alias ignorantia semper esset invincibilis; ignorantia enim invincibilis ut definitur a Divo Thoma (2), est illa, que studio superari non potest (3). Cum autem dubitatio de aliquo praecipto non ocurrat, ignorantia studio superari certe non potest. Quonodo enim studium quis adhibere potest ad inquirendum praeciptum, de quo nullam notitiam, nec confuse quidem, per dubitationem habet?» (4)

Paulo post, inquit S. Alphonsus: «Unde recte cum alii committerunt suppositum P. Segneri tune utique adeesse ignorantiam invincibilium cum quis nullam habeat rationem dubitandi, et idem ne viam quidem errorem excludit (5). Concludendum igitur, quod quem aliqui non ocurrat dubitatio, ignorantia est quidem invincibilis. Licit enim per se loquendo, adsit via sciendi aliquam obligationem, illa tamen non patet ei, cui de obligatione nulla ocurrat dubitatio» (6).

Ex quibus inferitur:
1.º Ignorantiam vincibilibi non excusare, ac proinde moneri deberi qui hac culpabilis ignorantia laborat.
2.º Ignorantiam dicit vincibilibi seu culpabilis quando a poenitente ipso de praecipto dubitat.
3.º Ut ignorantia vincibilibi dicatur minime sufficere ut confessarius poenitentem possit a suo errore liberare.

His suppositis, ut ad questionem hic solvendam reddamus, dicendum est:

1.º In casu matrimonii nulli ob impotentiam, adesse ignorantiam vincibilem ac proinde culpabilem quando poenitens vagam notionem de impedimentis dirimentibus habet, ac proinde de nullitate dubitat.

2.º In casu femina usuariae, ignorantiam vincibilem existere quando femina Ecclesiae praecpta usurae prohibentia aliquo modo cognoscat, aut de ea saitum dubitet.

Hoc si accidit, confessarius poenitentem absque dubio mone debeat. Potest tamen prudentia uti ut ejus montio in mediciationem, non in destructionem sit. Confessarius etsim vg., quod poenitenti dicere: «Morti proximus cum sis, de tua aeterna salute ante omnia et super omnia curare teneris. Deus cito te iudicaturus est. Ut Deus absque severitate te jubeat, necessarium est, ut te ipsum severissime judices. Tuum igitur, conscientiam attente examina, omnium pecatorum tuorum recordare, et ea in confessione omnibus cum suis circumstantias manifesta. Et manifestare debes non solum peccata certa; sed etiam ea que tibi videantur dubia. Si de re aliqua dubitas, ne sileras. Si usque nunc cum dubio rem aliquam egisti, mili ingenue aperito, ut ego tibi an licitum, vel illicitum sit dicam.»

Hoc modo poenitens indirecte excitatur ut ab ignorantia vincibili atque culpabili se libert.

III.

Monitio etiam facienda est quando <damnum redundaret

(1) Id est ut a Confessario possit destrui.
(2) 1.º 2.º Q. 76, art. 2.
(3) Studium ex parte poenitentis.
(4) Loco cit., num. 610, Objector 3.
(5) Quando la persona non ha principio di dubitare, e conseguentemente, non ha ne anche maniera di vincere il suo errore. Confessario instructo, c. 7.
(6) Loco cit.

contra bonum commune, nam licet confessarius ratione sui officii principaliter tenetur incumbere bono poenitentis, nihilominus, cum ipse sit pars republicae, et in bonum republicae christiane minister constitutus, tenetur preferre bonum publicum bono privato poenitentis» (1).

Hinc omnino monendus est parochus qui erronee, et si ex ignorantia invincibili, circa mores populam instrueret (2). Potest etenim accedere ut parochus vel confessarius bona fide, seu ignorantia invincibili, credat, ex gr., iurium esse aliqua in occasione ad bellum suadere. Si tamen bellum injustum est, hoc qui certo sciat, cum de bono communi agatur, tenetur parochium aut confessarium ab errore suo liberare, quamvis liberae nolit. Hoc in casu, si poenitens parochus, aut confessariusse, ei est dicendum: «Tibi non licet ignorantia agere. Si cum ignorantia aliquos doceas, causae erit, et prout Evangelium sit, si causae caeco ducatum praestat, ambo in foveam cadunt» (3).

Etiam monendus aut rem explicandi est obligatio quando poenitens dubitat, aut interrogat. Tunc enim confessarius, prout ait S. Alphonsus, «tenetur detegere veritatem, et non potest dissimulare, quia cum poenitens jam incipierit laborare ignorantia vincibili, dissimulatio confessarii esset erroris approbatio» (4).

Aliqui theologi dicunt confessarium rem explicare non teneari quando poenitens interrogat, non quia dubitet, sed quia scrupulus angitur vel torquetur. Lugo, Soto et Ledesma, a Salmanticensibus ei tati, hoc non admittunt, nam, prout ajunt, si scrupulorum praetextu tacetur, poenitens faciet postea auctoritate confessarii quod antea faciebat ex ignorantia (5).

Opinatur tamen Sanchez, Suarez, Layman atque Sporer, quod cum poenitens interrogat, confessarius non plus respondere debet quam ab ipso interrogatus: ex gr., si quis obstrectus voto castitatis interrogat an matrimonium propter vatum fuerit invalidum, et an tenetur uxori reddere debitum, confessarius affirmit utrumque, tacans de obligatione non petendi, etiam si noviter matrimonium ob aliquod impedimentum dirimens esse nullum (6).

Hanc doctrinam propositis casibus applicamus.

Juxta cum igitur, si poenitens de nullitate matrimonii dubitat, et interrogat, ei certe respondentium est; sed intra prudentia limites. Matrimonium, vg., nullum esse valet ob impotentiam, et ob consanguinitatem aut affinitatem. Si hoc accidit, et poenitens dubitat de nullitate ob impedimentum consanguinitatis, aut affinitatis, confessarius nihil dicens de impedimento impotentiae, explicate potest necessitatem ac modum obtinendi dispensacionem impedimenti consanguinitatis aut affinitatis. Hoc vult dicere, quod respondentium non est nisi stricte et etiam strictissime interrogationi facte.

In casu usurae, poenitens potest plures contractus usurarios celebrasse, et non dubitare de omnium lictitudine, sed aliquorum dumtaxat. Poenitens, vgr., potest aliando duodecim praecerto, et aliando quindecim exigisse, et eredere primum ei licere, et dubitare an secundum sit vel non ei permittam. Hae in hypothesi, si interrogat de secundo, de secundo ei est loquendum, quin nec verbum quidem dicitur de primo.

Rodem modo facienda est monitio quando agitur de pecca

(1) Ligorio, loco cit., n. 615. Eodem loco pro hac opinione citat Busemannum, Lugo, Roncaglia, Salmanticenses. Aversa. Dicastilio, et alii communiter.
(2) Ligorio, loco cit.
(3) Loco cit., n. 615.
(4) Ligorio, loco cit., n. 616, et Salmanticenses, de Punitione, c. 12, punct. 3, n. 39.
(5) Ligorio et Salmanticenses, loco cit.
(6) Ligorio, n. 616, in fine.