El Consultor de los párrocos (1873-03-06 00:00:00), página 4

II.

Nunc ergo quid Thologii moralistae dicant, aperiamus. Diana, magne auctoritatis theologiae, etiam S. R. Sedis addictissimus, hoc habet: «An in dispensatione impedimentorum matrimonii, sit explicanda copula jam habitu.»

Hanc questionem ut solvat, duas oppositas opiniones esse inquit, et postquum primam expositisset, saum mentem appetiens, dicit: «Sed hoc non obstante, non desunt doctores negativum sententiam tenentes. Et ita, me citato, hanc sententiam tenet novissime Aversa (1), qui alios pluris adducit; quibus ego addo Ochagaviam (2), Perez (3), Proposition (4), atque Hurtado (5).

»Dicendum est igitur, sequitur Diana, in nostro caso dispensationem non esse subrepeticam, tertiae copulae, quia incestus non est impedimentum, secundum veterem opinionem, testa Sanchez (6). Ergo si non est impedimentum, non est declarandum.

»Quod vero incestus cum propria consanguinea nullum sit impedimentum, probatur, quia non est impedimentum proveniens ex jure nature, neque ex jure divino positivo, nec dandiique ex jure humano inductum. Igitur nec impedit, nec dirimit, nec est impedimentum in praebus, cum nullo modo sit impedimentum incestus cum propria consanguinea, ut docet Covarrubias (7), Veracruz (8), Florintinus (9), Castro (10) qui dicunt hanc esse communem. Sequitur Corduba (11), Ledesma (12), Matienzo (13).

»Ergo non est facienda mentio copulae cum propria consanguinea, et sine expressione illius valit dispensatio, ut tradit Navarrus (14), docens se numquam vidisse incestuosos petere dispensationem ad contrahendas nuphias.

»Valet ergo dispensatio suppressa copula in praebus oblatis, vel supplicatione, ut etiam affirmat idem Navarro (15), cum non sint narranda, nisi que jura praecipiant, quamvis illius conditionis sint, ut illis expressis difficiens Papa dispensaret. At nullo jure cavetur quod exprimatur copula incestuosa (16).

Paulo post contrariæ opinionis argumenta radientes, ipsa Diana adiungit: «Ad resolutiones S. Congregationis, respondit Henríquez, et Sá, ac Lrol. Zecchius, et ali, procedere quando incestus fuit publicus: secus quando est occultus, tum enim non est subrepeticia dispensatio, etiam si dolosce occultetur incestus (17).

»Quin etiam (verba sunt Dianae), addit Sá (18), quamvis dicatur Ordinario in dispensatione, ut dispenset, nisi copula precederit, vello Summum Pontificem, ut non dispensetur, si constet legitime copulatum non esse occultatum in foro exteriori, ubi rei non tenetur dicere verum, nisi juridice interrogetur post sufficiendi indicia. Unde non habent responsio-

(1) De Sacramento matrimonii, Q. 10, sect. 6.
(2) Tractatus 4., De Sacram. matrim. dispens., Q. 11, n. 4.
(3) De matrimonio, D. 46, s. 6.
(4) In 3 P., Q. 8, De disp. matrim., D. 6, n. 41.
(5) De matrimonio, Disp. 26, Diffic. 5, n. 26.
(6) De matrim., I. 7, D. 15, n. 16; et I. 8, D. 25, n. 8.
(7) In Epit., 2. P., c. 6, n. 4, verbo Qua in re.
(8) In Summ., c. 28.
(9) 3 P., Tit. I, c. 16, p. 4.
(10) I. 1, de protest., I. penali, c. VII.
(11) In Questionibus, I. 1, Q. 12.
(12) De matrim., in 7 quarti, Q. 6, art. 4.
(13) In Rubr. Tit. I, 5, nove collect, glossa 1, n. 138.
(14) In Summ., c. 22, n. 65.
(15) Cons. 8, et dubibus seqq. in 2, et it. tit. Da consanguinitas affinitas.
(16) Diana, Resolutionum Moraliae, p. 8, tr. 3, de Disp. Res. 81.
(17) Henríquez D., c. 2, n. 2, litt. E, et n. 6, par. Coetrum.
(18) Verbo Dispensatio, n. 10.

nes S. Congregationis locum in foro conscientiae, quando copula incestuosa est occulta, sed in foro exteriori, quando occulta non est (1).

Concludit Diana: «Neque urget argumentum de stylo Curiae, quod magni pendit Menoch. (2), dicens tune variari gratiam, quando supprimuntur, vel falsa narratur qualitates, qua, secundum clarum juris dispositionem vel secundum stylo Curiae, narrande sunt. Ad quod respondent Cevallos (3), Navarrum, qui diu Rome fuit, ibique, etatis sua 100 implevit annum, de tali Curiae stylo un forte esset, non deposituisse, neque illius Henríquez, et Sá, qui Rome scripserunt, mentionem faciunt» (4).

III.

Post audium Diana, audendi etiam sunt Salmanticenses. Hi etenim celebrerrimi ac probatissimi theologi hae eadem de re agentes, postquum sententiam contrariam expositissent, hec dicunt: «Sed verior est secunda sententia, quae negat requiri manifestationem copulae antehabite ad valorem dispensationis. Quam probabilius dicit Sanchez, et ut talium defendit Dicastillo, et stando juri communi, independenter a declaratione Cardinalium, probabiliorem vocat Ledesma, et absolute tenent Henríquez (5), Perez (6), Rodriguez (7), Aversa (8), Vega (9), Basílisis (10), Hurtado (11), Villalobos (12), Diana sibi contrarius, ut judico (13), Joannes de la Cruz (14) et Praepositus (15), quia incestus ex se non indiget dispensatione, cum non sit impedimentum dirimens, nec reddit difficiorem dispensationem, sed factorem, cum ob talium causam solet facilius dispensatio obtineri, quandoepe illam consequendi, non est habita tali copula. Nec ex jure praecipitur declarari, quia nullum datur. Nec ex stylo, aut consuetudine, quia licet pluris ob securitatem illam exprimant, ulli a gravissimis doctoribus monti illam tacent. Neque quia cum tali onore, aut potestate tali dispensatio obtinetur, quia nec non est causa motiva dispensationis; sed in poenam delicti commissi assignatur. Nec daniique ex declaratione Cardinalium habetur, quia aliqui eam volunt vim habere pro foro dantaxat exteriori; ali Cardinales id declarasse, non tamquam probabilius, sed tamquam sacrius et tuitius; ali denique, quod verius est, solum tempore Ph. V fuisse talium declarationem appositis, qui suam mentem juxta declaraverat, se nolle talium dispensationem concedere, nisi detecta hac circumstantia» (16).

Et addunt ipsi Salmanticenses:

»Ex quo inferunt omnes doctores nostrae sententiae, quod si talis dispensatio remittat Episcopo, et ille antequam expediat eam, interroget contrahentes, an copula inter eos incestuosa sit habita? Possunt ipsi negare, etiam si praestito juramento interroget, quia talis interrogatio est superflua, et juridice in tali re non interrogat, et sic non tenetur juxta illam respondere; sed assere, non fuisse inter eos copulam,

(1) Diana loc. cit.
(2) Cons. 316, n. 12.
(3) Q. 737, n. 19.
(4) Diana, loco cit.
(5) L. 12, c. 2, n. 7.
(6) Disp. 46, Sect. 6
(7) Tomo II, Summa, c. 288, n. 8.
(8) Q. 19, s. 6.
(9) T. 2, Summa, c. 34, casu 97.
(10) N. 32.
(11) D. 26, diff. 5, n. 22.
(12) T. I, tr. 14, diff. 27, n. 7.
(13) I. P., tr. 10, Res. 44.
(14) In Direct. Conscient. P. 2, De matrim, par. de disp. dub. 14, concil. 2.
(15) In S. P. D. Thomae, Q. 8 d. 6, n. 61.
(16) Salmant., Curs. Theol. Mor., t. II, tr. 9, De Matr., c. 14, p. 3, n. 40.