El Consultor de los párrocos (1876-08-26 00:00:00), página 5

posse petere, tum enim est possessio pro valore, adeoque etiam pro licto usus matrimonii. Ad rationem in oppositum patet responsio ex dictis. Nec est simile de dubie ordinato nam cum per nullam concessionem vel opinionem fieri posset ut ordinatio, si forte non valuit, valida fiat, sacramenta certo exponerentur periculo nullitatis. Et in hoc casu, relata etiam probabilitior sententia, sequendum est tutius. E contra certum est, aliquando iustum esse se exponere periculo materialis formicationis. Atque hae secunda sententia videitur, saltom spectata ratione, esse probabilitior (1).

His dumtaxat addendum, doctrinam habere necessario supponere bonam fidem; sive ut dubium sit verum dubium. Ad dubitandum requiritur non velle dubitare, sed versas ac solidas rationes dubiandi habere. Certitudine de nullitate connum di nequit eum dubio pro valore. Hae clara admodum sunt, dicendae tamen, quia cum de rebus, que nobis aridient, agitur, sensus nostri sapissime nos fallunt. Quando vehementer volumus, generaliter loquendo, prodiivi valde sumus ad credendum quod volumus. Verum est id quod est; non autem quod a nobis exoptatur. Nostra desideria non semper ad veritatem justitiamque nons ducunt. Norma idcirco esse debet, non voluntas nostra, quae cecas est, sed Dei veritas, quae in aeternum permanet.

In casu proposito assignari valet regula, quae tuta fere semper erit. Ad veritatem quaerendam, diffidatur de propria voluntate. Quid ergo vult conjux, de quo agitur? Detestatur forte suam uxorem, et matrimonium ejus nullum declarari desiderat? Tunc timendum est, non saltem exaggerat vim rationum pro nullitate militantium. Vellet econtra ut matrimonium tamquam validum habeatur? Tunc timendum ne juri- distiam, non juxta rationem, sed juxta ejus desideria effor- met. En periculum. Ad illud vitandum, necessarium est, um- quam obliviviso, Deum, cui omnia patent, nosnomen, omnesque actiones nostras, juxta suam aeternam justitiam, esse judi- caturum.

Hae praeculis habentur, ad La Croix doctrinam appli- candam. Quillam voluti laxam ac periculosam rejiciunt, non animalvertunt, gravissimum hunc Auctorem, cum probabilem sententiam acceptat aut commendat, supponere, non falsam vel levam, sed veram ac solidam probabilitatem. In casu proposito, ex gratia, exigit ut non sint rationes solidae, sufficientes ad deoscrandam nullitatem matrimonii, vel ut desint gravis argumenta, que ad ejus dissolutionem consen- lendam requiruntur.

Et quid in hac suppositione agendum? Proclaimatur nullitas? Non, quia, nisi certo contrarium constet, matrimonii valor, quod tutius est, sustinetur. Et si nullitas in dubio non supponitur, quid conjugibus dicendum? Ut separentur? Minime, quoniam matrimonium individuum vitae consuetu- dinem retinet. Ub vinculo retento, a matrimonii usu absti- neant? Hoe intolerabile prorsus, et etiam periculosissimum esset. Heje nullum adest medium. Matrimonium etenim aut est aut non est validum. Si non est validum, conjuges si- mul vivere negueunt. Et quis in dubio, in vero dubio, eos separare, familiamque destruere audet? Si est validum, si solide rationes pro validitate existunt, si conjugum separatio non permititur, quo jure ipsis matrimonii usus prohibetur?

Dictur forsan, in casu dubii dispensationem ad caute- lam posse peti? Profecto quidem. Ast quid pro tempore ad dispensationem obtinendum necessario? Separantur conjuges? Et cur? Valente a lege dubia obligatio certa procedere? Non ne in odiosis minimum est sequendum, et in penas benignior interpretatio facienda? Potest delictum non probatum aut non certum, tamquam si probatum aut certum esset puniri?

Pratera, quot damna, quot mala, quotque scandala a temporali haec conjugium separatione quivisset profneri! Cum in rebus hujusmodi difficulter secretum servetur, conflictus publii juris fiaret, et murmurationibus, calunniisque etiam in numeris occasionem saltem proberet. Pericula haec realia, non vero phantastica aut illusoria sunt.

Ast non separantur conjuges? Permititur illis eadem habitatio, non autem idem lectus? Hoc est in proxima peccandi occasione illos relinquere. Et quomodo hoc fit? Sunt vel non sunt veri conjuges? Si sunt, cur lectus eis interdicitur? Si non sunt, qua ratione occasio proxima concedenda? Estne aliquis status modius, in quo matrimonii usus prohibetur, et oceiso proxima valeat permitti?

Nec dicitur, in hypothesi conjugibus continentiam, tam- quam res tutor ac perfectior, consuli. Hae non est questio. Heje namque non agitur de eo quod, veluti melius, debeo con- suli, sed de eo quod, sicuti obligationem, est praecipendum, atque exigendum.

Hinc quod nos rigoristis, qui La Croix sententiam, uti la- xam, reprobant, semper dicamus: «Oh rigoristae! Judices vos constituto. Quae enim est vestra sententia? Dubitatur de matrimonii valore. Nulla inventari sufficiens ratio ad illius nullitatem declarandam. Et hoc ita cum sit, nullum esse decla- rare audebitis? Non! Quid ergo facietis? Conjuges separare? Ast quo jure? Cui mala ingentia inde proventura impundaf? Communem habitationem permettere, et matrimonii usum prohibere? At quis non videt quam periculoasa hece esset ab- surda solutio? Dispensationem sollicitare? Ast qua ratione obligatoria continuitas, dum dispensatio non obtinetur, prescriptur? Pratera, quid quando agatur de impedimento dubio, vere dubio, in quo dispensari haud valeat? Fingamus, exempli gratia, heje aci de impedimento ligamintis. Femina, quae maritum ejus in bello occisum fuisse existimatbat, tamquam si vidua foret, bona fide, secundum matrimonium contractis. Postea dicere audit primum ejus maritum mortum non fuisse, sed adhuc vivere. Necessarii diligentiae exhibiti- tis ad facti veritatem invendiam, illam non invent. Ad quid igitur tonebitur? Ad separationem? Et quomodo, si nec- sit ad secundum matrimonium nullum sit? Si validum fuit, potest ejus vinculum disolvere? Ad dispensationem sollici- tandam? Et quomodo si hoc impedimentum non dispensatur? Ad continentiam, dum subsistat dubium, servandam? Et quid, si, prout accedere solet, dubium duu protractur? Quo jure et conjugi alteri, et sibi prona hece gravissima inflige- tur? Quomodo per multum temporis spatium, forte per plu- res annos, in eadem habitatione, non vero in eodem lecto, seu in occasione proxima peccandi permanebunt?»

Hoc diximus, ut omnibus videat, rigoristas, in hoc casu, sicut multos in aliis, questionem non solvere, sed implicare, atque obnubilare. Summum jus summa injustitia. Tam per excessum quam per defectum delinquitur. Conflictus eva- nescunt non nimio rigore, nec nimia benignitate; sed lage Domini, prout Dominus vult ut applicetur, applicata.

TERCER CASO.

Una mujer casada, sin hijos, muere sin haber podido hacer testamento. En vida manifestó varias veces que deseaba ó te- nía el propósito de dejar sus bienes ó parte de ellos á su ma- rido. Esto no obstante, como no testó, sus bienes todos pasan á manos de su madre, que es su heredera forzosa. ¿Qué ha de hacerse en este caso?

Para resolver esta duda, ante todo es preciso separar la cuestión civil de la cuestión moral. La primera, la civil, se resuelve al instante. El marido no es heredero forzoso, y co- mo no hay testamento, no puede ser heredero testamentario.