El Consultor de los párrocos (1876-07-28 00:00:00), página 4

proposito penitentis malam voluntatem legem infringendi non habet; ergo, non peccat. Sed quia non peccat indispositus non est; ergo fallitur Concina, quum assertit, Penitentem, de quo posse peccare praevidetur, indispositum, fictum, larvatum, aut rebellum lumen esse.

Addit Concina: «Adversarii omnes fatentur, illumina- dum conjugum penitentem laborantem ignorantia vincibili. Atqui ignorantia invincibilis, juxta omnes, tum eva- dit vincibilis, cum homo addiscere veritatem potest, eamque repellit. Juxta probabilistas (1), conjuges illi pravi- dentur rebellae veritati manifestando. Ergo eorum igno- rantia, quae antea erat invincibilis, fit vincibilis ex hac prava animi dispositione, in qua praevidentur non sus- ceptari notitiam veritatis» (2).

Fit vincibilis? Et cur? Cognosceitur forte lex, quae infrin- gitur? Non. Dubitatur saltem vel de lege, vel de ejus in- fractione? Minime. Quomodo ergo dicitur ignorantiam, quae antea invincibilis erat, postea vincibilem fieri?

Prava animi dispositio? Et cur? Est ne idem praevioso fallibilis confessarius ad indispositio certa penitentis? In- super, prava animi dispositio est actus deliberatus volun- tatis, quo lex divina sive operi, sive verbo, sive desi- derio infringitur. Ast ubi heic inventur actus deliberatus voluntatis, quo Dei lex infringitur? Si lex non agnoscitur, potest esse voluntas eam infringendi? Potest esse bene vel male voluitum quod non est nec bene nec male prae- cognitum?

La Croix, hoc confirmans, inquit: «Non obstat quod quia ita animo comparatus est, ut non desideraret ab usu matrimonii, si rescriret matrimonium sum esse nullum, non videatur dispositus ad absolutioinem. Nam hoc verum est, si ita comparatus sit ex actu voluntatis presenti vel praeterito habitualiter perseverante; non autem si ita comparatus sit ratione actus tantum conditionate futuri: quia non idee nunc est, sed tantum esset male dispositus, si rescriret. Ergo non idee jam est, sed tantum esset indis- positus. Id patet in aliis exemplis, nam multi non sunt ita animo comparati, ut abstinentur a peccatis, si essent tonto igne torquendi, et tamen nunc dispositi sunt ad absolutio- nem, quando de facto nec habitualem, nec actuali- habent comparationem animi ad peccandum, licet pro tali circumstantia habituri essent. Imprudentia autem esset illis talia proponere, sio tentare, ac induere in pecca- tum» (3).

Concina, qui hanc La Croix, multorumque aliorum theo- logorum doctrinam non admittit, ut illam convellat, suo solito stylo declamatorio ait: «Integrum responsum res- oripsi, ne fabulatoriae de more calumniatorum, me trunca- tas exhibera casuatarum opiniones» (4). Expendamus nunc subtiliem et vauissimum speculationem (5). Impruden- tiam, ut ab ultimis verbis incipiám, esse penitentibus pro- poneré atrossíssima tyrannorum tormenta fateor. Sad cur? Quia hio et nunc non urget preceptum subeundi marty- rium. Ideo imprudentissimus foret confessarius si peni- tentium imbecillitatem in discrimen adduceret eo tempo- re quo nulla adest occasio martyrii subeundi. Ceterum, ut adversarii proprio moneone faciámus, finge para- tum ignam, tyrannumque pro tribunalí sedere, atque mortem denuntiare. Numquid hoc in casu admonendus po- nitens non esse? Numquid non animandus, non ergendus, ut se fortí animo præparét ad subeundum incendium len- tum? Numquid recedendum? Numquid silendum? Tunc ergo solum imprudens confessarius esset, quando, nulla oc- currente martyrii occasione, nulla adest esset imbecillitatem penitentis tentandi causa. Quandoquidem dum non urget preceptum heroicum fortitudinis christiane faciens (1) prastandi, i neque Deus dispensat illam peculiarem gratiam ad id necessarium. En eur imprudenter confessarius pro- ponentem penitenti incendium lentii ignis. Verum in casu nostro urget, et instat preceptum non aduterandi (2), et divina gratia adest, quâ impleri preceptum possit et pec- catum vitari (3). Ergo ineptum est exemplum productum a P. La Croix, et tota argumentatio sophistica est et cavil- latoria (4). Quid? Non est indispositus, si ita comparatus sit, ratione actus tantum conditionate futuri, quia non idee nunc est, sed tantum esset male dispositus, si rescriret. Ergo non idee jam est, sed tantum esset indispositus. Argutiae hoc genuinus fetus est modi opinandi alieni prosursus ab evangelica simplicitate (5). Uique actus non est (6), sed adeo animus paratus ad actum (7). Nomen hic et nunc confessarius prævidit non profuturam monitionem ob imbecillitatem penitentis? Ergo hic et nunc deprehendit penitentem imparatum ad suscipiendam notitiam veri- tatis, et precepti ad proprium statum attinentis. Ergo confessarius omissis admonitionem ex hoc capite, quod prævidet penitentem imparatum ad ea christiana humili- tate et obedientia suscipiendum, sacrilegam absolutio- nem imperit, et contra proprium ministerium prævari- catur (8).

En rationes, omnes rationes, quas adducit Concina ad ostendendum doctrinam Sanchez, La Croix, Salmanticensium, Sancti Alphonsi de Ligorio, omnium fere theologorum, et etiam Sacra Congregatio S. Offici, esse vanissi- mam speculationem, sophisticam atque cavillatoriam argumentationem, et modum opinandi ab evangelica simplici- tate alienum. Nos, ut hunc Concina rigorismum proli- gamus, his qui hie in re ullum sequantur, aliquas questiones solvendas proponemus. Sit igitur:

Questio I.º Supponit Concina sententiam sue opposi- tam, esse ab evangelica simplicitate alienam. Nihil hoc gravius. Sed quomodo hoc ita esse ostendit? Quibus Scriptura, Patrum, Conciliorum aut Summorum, Pontificum testimonios hoc sic esse demonstrat? Existent aut non existunt haec testimonia? Si existunt, quomodo non affe- runtur a Concina, viro sane mira eruditione refert? Et si non existunt, quomodo assentitur ab evangelica simplici- tate esse alienum quod nec ab Scripturis, nec a Patribus, nec a Conciliis, nec a Summis Pontificibus umquam fuit damnatum?

(1) Heic facinus pro actio bona, præclaraque sumitur.
(2) Hie duo inveniuntur errores. In hypothesi etonim nec adest aduterium, nec urget, nec instat preceptum non aduterandi. Tota questio versatur, an in rerum adjunc- tis urget vel non preceptum abstinentiâ a peccato mere materiali. Concina supponit ut certum id quod demons- tradundum est.
(3) Gratia hie umquam deest. Gratia efficax non est promissa; gratia sufficiens semper adest. Cur hie confun- duntur?
(4) Haæ qualificationes in Concina scriptis haud rara- sunt.
(5) Hoc frequentissimum apud Concina.
(6) Et si non est actus, quomodo erit peccatum?
(7) Adest possibilitas, non autem deliberata voluntas peccandi. Hec similia non sunt.
(8) Concina, loco citato, n. 13.