El Consultor de los párrocos (1876-07-08 00:00:00), página 5

non manifestari, tum matura prudentia, et dexteritate interrogare incipiat, prout congruum existimaverit (1).

Divus Thomas inquit: «Dam Sacerdos inquisitur de peccatis, aut de circumstantiis peccatorum, ita causis inquirat, ut non instruat penitentem ad peccandum, quia nulli debemus parare laqueum» (2). Et Sanctus Carolus Borromeus dicit: «Prudens, cautusque erit in interrogationibus, ne rudibus praesertim, atque utriusque sexus junioribus ad novum, et numquam antea attentatum scelus occasionem aperiat, atque det: hi tamen de peccatis, quorum nulam in confessione mentionem fecerunt, et in quibus probabiliiter existimari possunt delinquisse, prudenti cautionis interrogandi crunt, ne aut pudora, aut ignorantia celent peccata» (3).

Diana, alia autoribus citatis, ait: «Prostat aliquando, Sacerdotium minus perfecte peccatum penitentis intelligere, quam vel illi, vel sibi aliquod scandalum creare» (4). Idem et iisdem fere verbis inquit La Croix (5).

Eadem doctrinam ad materiam castitatis applicans, ait La Croix: «Cautio magna adhiberi debet in inquisitione de peccatis luxuriae, ne scandalicetur penitens, et mala, que ignorat, doceat cum periculo ea deinde patrandi. Quare quaerendum est generaliter, num menti irrepersit turpis aliqua cogitatio, num operé vel voluntate aliquid contra castitatem admisit, num circa aliquod conscientia ipsum stimulet? Si affirmet, ulterius interrogetur, a generalibus gradatim descendendo ad particularia: secus si neget» (6).

Concina inquit: «Omnes docent, magna opus esse cautione in hac putida materia, quae suo contagio inquinat et interrogantem, et audientem» (7). Sequitur Concina: «Temperato sint, et cautiissime interrogationes de his circumstantiis, de peccatis conjugum, etc.; at necessariae omittendae non sunt, nisi alique rationabilis causa occurrant» (8).

Sanctus Alphonsus a Ligorio dicit: «Interrogationes in materia castitatis debent esse pacae, et cautae» (9). Divus Thomas ait: «Sacerdos, expedita confessione juvenularum mulierum, non immoraret illa immiscere verba, quae consensionem perturbent, vel non adjuvent; nec ultra quam necessario est exorcitare confessionem earum inquiringo vitiose» (10). Et Salmanticensis inquit: «Parcus et velox sit circa peccata carnalia, modestè tantum interrogando, quae precise necessaria sunt, ne ignorantem doceat, vel scandalizet» (11).

La Croix, alliam prudentiae regulam, profecto nimis necessarium, tradens, ait: «Ubiam opus sit interrogare, confessarius utatur verbis honestis» (12). Et Concina opportune etiam dicit: «Si penitens minus honeste flagitia exponit, castam loquendi formam illum Confessarius doceat» (13). Et addit: «Cum ad sextum Decalogi praecipuum vountum fuerit, linguam optimè instructam adhibeat; verbis utatur, quae castitacionem olenat; caveat summum, ne ignoratorum criminem notitiam inducat, aut quid curiosius interroget» (14).

La Croix inquit: «Si penitens neget cogitationes, plerumque opus non est interrogare de operibus, nisi apud rudes, qui putant cogitationes non esse peccata. Si fateantur cogitationes, interrogari possunt de desideriis, et an non saltem voluissent peccare, si potuissent, vel fuissent ans. Tum de colloquiis turpibus, aspectibus, et tactibus, quos si fateantur, quaerendum, an non forte aliquid aliud pejus fecerint» (1).

Et Scavini, seu potius ejus annotator inquit: «Interrogationes circa sextum Decalogi praecipuum debent esse prudentes, modestae, et non nisi necessariae» (2).

Hac supposita doctrina, juxta eam, casus aliqui, qui frequentius in praxi occurrint, nunc solventur.

Si confessarius, inquit Concina, «audierit fusse aspectus liberos, verba minus honesta, colloquia prava, tum transiet ad cogitationes, desideria, etc. Si hae fateantur, tum dextera eos circumveniat, ut patefaciant, num fuerint tactus aut pejores» (3).

In his tamen, ait Coninc, «quantum fieri potest, habenda est ratio honestatis, maxime in tactibus circa partes secretores, qui non sunt ita singulatim explicandi, nisi quatenus est necessarium ad speciem peccati cognoscendum. Nec his multum inhaerendum, quia quandoque periculosum est» (4).

Confessarius, dicit La Croix, «regulariter puellam confiteam lapsum non interroget de circumstantia virginitatis, quia probabile est non mutare speciem: nec constatent in-cestum interroget, in quo gradu forsit, nam raro est in primo, et probabile est, alias non differe species» (5).

Concina in hoc rigidorum se exhibet: «stet ejus rigorismas nulla solidà ratione, nullaque gravi auctoritate sustentat. Exigit, ut interrogetur de circumstantia virginitatis et de gradu consanguinitatis in incestu; sed haec ejus exigentia minime destruit probabilitatem sententiae a La Croix et multis aliis theologicis admissae».

Si mulier, aut vir, ait Fagundez, «confessarius habuisse copulam extra vas naturale, non est inquirendum in qua parte corporis, quia sufficit habere cognitionem hujus peccati contra naturam, et non oportet accire illas circumstantias» (6).

Hoc confirmans, inquit La Croix: «Confessarius mulier se cognitam extra vas debitum? Ne queras in quo ergo loco, vel quomodo. Qui talia agent potius sunt contaminatores, quam confessarii» (7).

Quod matrimonii abusus, dicit Concina: «Quando conju- ges aliquod indicium præbent molitii, etc., suadeatur, quam modestè sit oportet matrimonii usus, quam sancte custodire, et communicare sibi mutuo corpora sua conuges debant» (8).

An monandus sit penitens qui bona fide aliquid turpe committit, si fructus non speretur? Scavini. Adnotator sic respondet: «Confessarius in hae re ne sit nimis facillis in supponenda bona fide; ideo ante omnino scrutetur naturae penitentis ingenium, et quae ejus instructio, videat naturam peccati, et praecipue attendat ad ipsius penitentis verba repetita, et expressiones. Nam contigere potest, ut advertit Lhoner, ut penitens judicet aliquod non esse peccatum, quod est, cujus generis amud plebeos sunt, quod potest non esse peccatum saltem grave turpibus cogitationibus inhaerere, vel eiam omnino assentiri vel declarari, debitum negare coniugi, se ipsum pulovere, etc. In his casibus communis acutorum sententia docet, si ignorantia sit inculpabilis, tunc tantum monendum esse.

(1) Loco citato, n. 1.749.
(2) Theol. Mor. Univ., lib. 4, App. 65, edit. 1874, n. 467, a pag. 618, ubi fusc ac eruditè ha conditiones explicantur.
(3) Loco citato, parag. 1, n. 14.
(4) De Sacramentis ac Censuris, disp. 7, dub. 7, n. 56.
(5) Theol. Mor., lib. 6, n. 1.749.
(6) Praecept. 2, lib. 4, cap. 2, n. 8.
(7) Ibidem, n. 1.749.
(8) Loco citato, n. 15.