El Consultor de los párrocos (1873-05-08 00:00:00), página 4

periculo occidendi matrem, vel fortun, vel utrumque, ac profunde, juxta Sanctum Ambrosium, si alteri subveniri non possit, nisi alter iudatur, commodius est neutrum juvare, quam gravari alterum.

Nihilominus tamen Sanchez, Villalobos et Diana admodum prohibent tenent licere, quia mat r potius jus habet ad vitam suam tenendam, quam fortus ipse, praesertim cum mater obecente pene miraculosa sit vita fortu (1).

IX.

Jurta ordinem nobis praefixum, nunc Diana doctrinam exponere tenemur. Ipsum igitur audiamus:
«An mulieris gravide, inquit, quando pro salute nullum aliquid supplet remedium, licet indirecte uti medicamentis, ex quibus sequendus sit abortus fortus inanimatus?
Negative novissima respondit Mazuchellus; sed affirmativa sententia est communis inter neotericos; eo quod in tali casu fortus divatur aggressor unum ille invadat quasi matrem, dum illiperculum mortis creat, eo plano modo quo pravi humores invadunt naturam. Ergo simili ratione poterit ille expelli et abigi, cum melius sit illum nondum animatum expellere, quam matrem extingui.
Licit sint qui contrarium teneant, hae sententiae est probabilis et tuta in praxi, quam communi omnium calculo adimitte testatur Naldus (2), Homobonus (3), et Trullench» (4).
Hoc ait Diana de facto inanimato loquens (5):
Quod fortum jam animalium, addit Diana: «An pro salute matris praegnantis licitum sit aliquando uti medicamentis, non directe tendentibus ad expulsionem fortus, ut sectio vena, pharmaca, balneum, etc., ex quibus tamen potest sequi abortus fortus animatus?
Respondeo quod quando talia medicamenta necessaria sunt ad salutem matris, possunt licite adhiberi, quia licet nefas sit directe occidere innocentem, tamen per accidentem, ac praeter intentionem licitum est aliquando illum occidere.
Sic enim invasus equo insidens, potest licite fugere per viam angustam, vel ostium in quo puer aliquis sit necessario proterendus. Sic in bello justo licitum est bellica tormenta (6), aut ignes dirigere in arcem seu urbem in qua constet esse plures innocentes. Ergo chiam in bello justo contra lethales humores suscepito licitum erit agroto sumere pharmaca ad salutem deservientia, licet inde previndicatur futura mors fortus animati. Hoc enim non est intendere occasio nem fortus, sed tantum illum permettere.
Etiam si fera invadit, potest mater gravida fugere etiam cum periculo abortus. Ergo pura modo, invadente morbo, potest sumere pharmaca, etiamsi adsit periculo abortus (7).
Et adiungit Diana: «Quid dicendum quando medicina aquae tendat ad matris salutem et ad abortum fortus? Poteritne sumi?
Negant Corduba, Lopez et Vega, quia ut dicunt, hoc esset directe procurare abortum. Respondeo tamen, inquit Diana, hoc in casu, et matrem posse licite medicinam sumere, et medicum posse licite illam applicare. Ratio est quia potius jus habet mater ad vitam suam conservandam, quam habet fortus, cum hic a matre pendeat, et non econtra. Ergo si medicina aquaealtera tendat ad salutem matris et ad necem fortus, preferri potest vita matris saluti fortus.

Dixi si remedium sit aequo sanativum, nam si remedium sit ex sua natura mortiferum fortus, et solum hac ratione sanativum (1), quatenus est fortui mortiferum, non potest licite adhiberi.
Sed difficultas est, an eum medicamentum prorsus dubium est, num auxilium aut mortem sit allaturum, possit adhuc adhiberi si salus infirme omnino desperata sit, ut si in casu nostro mater et fortus perituri sint, nullumque appareat auxilium?
Affirmativam sententiam olim cum Sanchez docui, quam me citato, impugnat novissime Trullench, sed fatetur meam sententiam non esse improbabillem (2).
Et quarti iterum Diana: «An si adsit spes, ut possit fortus in lucem prodire tenetur mater cum periculo ipsius vitae supradicta medicamenta non adhibere, ut fortus bapticeetur?
Respondeo affirmative. Dio ignitur quod si adsit probabiles spes ut matre ab illis medicamentis abstinent, possit fortus in lucem prodire, et mortaliter peccat contra charitatem medicus talia medicamente applicando, et mulier assumendo. Et ratio est quia praecipitum charitatis illam obligat ad praefrendam vitae suo corporali vitam spirituali proximi extreme indigentis, quales est puer non Baptizatus (3).

XI.

Inquinti Salmanticenses: «Supponunt omnes auctores quod si fortus facit animatus omnino illicitum est procurare abortum per media directe et per se ad expellendum vel accidendum creaturam ordinata, ut per potionem venci, dilaceratio nem, perosioum, vel alta media, qua per se ad talem effectum conducunt, si esset peccatum homicidi proprii dicti sic abortum procurare, etiam si alii concurrent fieri irregular es et alias poenas subire contra procurantes abortum impo ssum. Ratio est, quia haec est occasio fortus per se et directe hominis innocentis, que nullo modo licet ob periculum in famile, mortis, vel alterius danni matris.
Similiter, (sequuntur Salmanticenses) est certum apud omnes esse illicitum abortum procurare ante fortus animatum, et reduci ad peccatum homicidi, quamvis non sit proprie tale» (4).
Audiamus igitur Salmanticenses: «Licit pharmaca mulier praegnantis dare directe tendens ad faciendum abortum, quando id ad matris periclitantium curationem necessarium jucundit? Affirmat prima sententia id esse licitum, etiam si tale medicamentum non aliter conducat ad matris vitam, nisi quibusdam ex causis non animalium (5). Et probatur, primo, quia tunc fortus est aggressor, nam veluti matrem invadit ad accidendum. Ergo licet eum expellere ad sanitatem matris. Probatur secundo, quia nec abscondere partem ad eumrationem totius. Sed fortis pars ventris est, quando per di versam animam non infortunat, ergo, etc.
Contra hoc itaque diecendum primo, quod licet fortus non sit animatus, semper est illicitum et peccatum mortale abortum per se et directe procurare per pharma, ut per se ordinatum ad expulsionem creaturae, etiam ad salvandum vitam matris per infirmitatem periclitantis (6).
Dicendum est secundo, quod si praegnans mulier periculo so morbo laborat, et alium remedium non superstit, potest pharmaca, vel alium remedium sumere directe et per se ad salutem ordinatum, ut venae scissionem, ventris purgationem, balnea, quamvis inebri ab orsum sequi timeat, sive animatus fuerit fortus, sive inanimatus.
Nec tenetur mulier a talis remedi abstinere cum dispensio vita, sciat, nec natum jam filium tenetur mulier cum vita discessum alere, aut retinere.
Aliique auctores (7) limitant nisi casu quo probabilis sit

(1) Trullench, loco citato.
(2) In Summa, Verbo Abortus, num. 3.
(3) De Casibus reservatis, part. 3, cap. 67.
(4) In Decal., tom. II. lib. 5, cap. I, dub. 4, num. 1.
(5) V. Resolutionum Moraliaum, pars. 7, trat. 5, De Abortu, Resolutione 31.
(6) Canones.
(7) Diana, loco citato, Resolutio, 35.

1) Sicut dilaceratio.
2) Loco citato, Resolutione, 36.
3) Loco citato, Resolutione, 37.
4) Cursus Theologiae Moralis, tom. 3, tract. 13, cap. 2, puncto 1, n. 58.
5) Salmanticenses citant hie novam auctores hanc sententiam sustinentes.
6) Hic citantur 10 auctores, omnes gravissimi, pro hae sententia.
7) Novem a Salmanticensibus citati.