El Consultor de los párrocos (1876-07-17 00:00:00), página 3

libet licet, aut potius putatur licere, comminatus est iuraus et velhementer affirmans, quod si certo die, quem constituerat, memoratum aurum non exolveret, occideretur. Itaque cum ille (1) teneretur immanti custodia, nec se possit debito illo expedire, dies mutuandus immutare et propinquae copiae.

»Et forte habebat uxorem pulcherrimam, sed nullus pecuniae, qua subvenire posset viro: cujus mulieris pulchritudine cum quidam dives esset accensus, et cognovisset matrimonium ejus in illo discrimine constitutum, misit ad eam pollicens pro una nocte, si el miserice vellet, se auri libram daturum.

»Tum illa que se sciet non habere sui corporis potestatem, sed virum suum, portulat ad eum, dicente paratum se esse pro marito id facere, si tamen ipse conjugalis corporis dominus, cui tota illa castitas debetur, tamquam de re sua pro vita sua vellet id fieri. Egit illo gratias, et ut foret impervius (2).

Facto sic narrato, subjungi S. Augustinus: «Nihil hic in alteram pertam disputo. Licet unique testime quod velit. Non enim de divinis auctoritatibus deponita historia est. Sed tamen narrato hoc facto, non ita respuet hoc sensus humanus quod in illa muliera, viro jubeante, commissum est, quamdammodum antes, cum sine illo exemplo res ipsa pone- retur, horrummus» (3).

Helo, prout patet, duae sunt questiones prorsus diverse, scilicet:

1. An femina conjugata, qua in casu extreme necessitatis non sit constituta, modo vire ejus consentiat, possit absque adulterii peccato, cum alieno viro consumumbre?
2. An femina pariter conjugata, in casu extreme necessitatis constituta, ad salvandum mariti ejus vitam, sua cum permissione, vel jussu suo, valeat, sine adulterii macula, viro alieno sui corporis copiam facere?

Ad primam S. Doctor negative, et nulla interposita hesitatio, respondit. Adjungit, non nisi cum horrorre contrarium potuisse audire.

Ad secundam questionem Divus Augustinus respue non respondent. Eam alis integram solvendam relinquit. In casu duo opposita praecpta in concursu reperiebantur, videlicet, lex, quae ad fidelitatem conjugalem servandam cogit, et lex, quae ad vitam propriam, seu mariti salvandam obligat. Quo ex his legibus fortor videtur? D. Augustinus dubium non solvit; ast inuitat hac in hypothesi abdabulo esse circumstantias atenuantes, que ad minus et peccati gravitatem minuant, et ejus horrorem penitus tollunt.

Femina, qua absque necessitate, ob libidoinem, ob vanitatem, ob avaritiam, vel ad luxum sustinendum, cum, aut sine viro sui consensu, alteri viro se tradit, certissime peccat. Et contra, femina, qua in casu extreme necessitatis, ad mariti ejus vitam salvandam, et solum hoc fine ductam, cum alieno viro consumbit, et si peccare non negetur, saltem peccatum ejus non adeo grave est, et profecto ejus narrantio, absque horrore valet audiri.

En Divi Augustini doctrina. Quid in illa contra veram, ac sanam moralem doctrinam inventur? Ubi ergo est monstruosus error, qui in objectione Sancto huic Doctori tribuebatur? O perversitas Ecclesiae catholicae hostium?

Sed ne longiores simus, dicta sufficiant, ad protestantium impiam absurdamque calumniam rejiciendam, atque destruendam. Nullo enim prorsus initi fundamento, multis irracusabilibusque testimonios, ni multum fallimur, ostendimus.

SEGUNDO CASO.

Quidam sunt Auctores qui notandum statuunt distinctionem inter bimestre seu primos duos menses post contractum matrimonium, et reliquum tempus, periodio hac 60 dierum elapsa, quod obligationem reddendi debitum. Quod est hujus distinctionis fundamentum? Qua lege, quaque doctrina canonica instituit? (1)

Ad questionem hanc solvendam, quid canonistae quidque theologi ad rem quod attinet, docent, videamus.

Ferraris inquit: «Potest conjux ante clapos duos menses a contractu matrimoniali denegare debitum, si nondum sit consummatione matrimonii; potest enim conjux ante consummationem matrimonii Religionem ingredi intra duos menses, unde ante clapos tale tempus, non tenetur illud consummare reddendo debitum; c. Ex publico 7, de conversione conjug., commissum 18, de sponsalibus, et matrimon.» (2).

Haec Ferraris Craisson dicit: «Bimestre autem conceditur conjuxibus ad deliberandum, utrum sint mansuri in matrimonio vel Religionem ingressuri. Vide caput Verum, et caput Ex publico, de convers. conjug.» (3).

Concina ait: «Quomodo se gerore debat conjux, qui ante matrimonii consummationem ingredi Religionem deliberat? Resp. Conjux qui desertur, monendus est, servare ne velit continentiam. Si refugiat, duorum mensium intervallum con- cedit Ecclesia, quo negari debitum potest, et deliberare de Religionis ingressu. Hoc elapsa tempore, negare potenti debitum nequit. Praefati enim duo menses a jure conceduntur, ut matura fiat de ingressu Religionis deliberatio» (4).

Et Pater Thomas Sanchez, communem ac veram doctrinam exponens, dicit: «Hujus disputationis difficultas consistit in intellectu Capitis Ex publico, de convers. conjug. ubi dicitur: Mandamus quatenus si praedictus vir cum carnaliiter non cognoverit, et cadam ad religionem transire voluerit, recepia ab ea sufficienti cautione, quod vel ad Religionem transire, vel ad vim sum vivum redire, intra duorum mensium spatium debat, ipsam absolvet. Circa quod decretum sex difficultates tractan- dent sunt, scilicet:

1.a An illud bimestre sit ad deliberandum de Religionis ingressu, vel ad profitendum.
2.a Esto dicamur dari ad profitendum, sit correctum per Tridentinum, sessione 23, De Regularibus, cap. 15.
3.a An id bimestre sit praecisum, ita ut judex nec proroge- gar, nec coactare possit.
4.a Qualiter mensuretur id bimestre.
5.a An casu quo sponsi non intendunt Religionem ingre- di, teneantur statim matrimonio intto ad debiti redditionem.
6.a An transtacto eo bimestri, licet sponsis ad Religionem transire.

«Difficultas 1.a. Utrum bimestre praescriptum capite Ex publico, de Conners. conjug., sit ad deliberandum de Religio- nis ingressu, vel ad profitendum? Triplex est sententia. Prima docte prescribi ad profitendum, ita ut teneatur sponsus Religionem ingrediens, intra illud bimestre profiteri vel ma- trimonium consummare. Secunda sententia sio distinguit: si alter sponsus ex alterius consensu ingrediatur, dabitur

(1) Questio haec proposita fuit a D. D. P. F. de Arroyave, cl. dioecesis Victoriensis Parochio. A. b. eadem proposita quoque fuit question in numero precedenti resoluta.
(2) Bibliotheca Canonica, V. Debitum Conjugaie, art. 1, n. 24.
(3) Manuale Tolius Juris Canonici, t. 2, n. 2.603, in fine.
(4) Theologia Christiana, t. 10, 115. 11. De Matrimonio, dis. 1, cap. 8, par. 6, n. 15.