El Consultor de los párrocos (1874-04-23 00:00:00), página 4

satisfecerint, probatorum auctorum sententias illas confirmare conabimur. Sic, modo solito, ostendamus doctrinam, quam alias tradidimus, non nostram, sed optimae note theologorum esse propriae. His obiter praemissis, omni alia praefatione exculsa, statim ad rem deveniemus.

Infirmi seu moribundi, de quibus agitur, possunt adhuc signa aliquo doloris exhibere, vel omnino sensuum usum esse orbatus. Si primum accidit, tunc nulla est nec esse potest quaestio. Omnes etiam theologi, sive rigidi sive bonigni appellentur, concedant penitentiam moribundum et posse et etiam debari absolvii, quando sive voce, sive signis aliis ejus contritionem ostendit, aut absolutionem suscipiendo desiderium demonstrat.

De hoc, prout innumerus, nulla est quaestio; ast quid dicendum de moribundo, sensibus omnino destituto, qui nulla, doloris signa valeat dare? Hic moribundus potest uti quater in casibus reperiri, videbilest:

1.º Potest esse catholicius, et antequam Sacerdos ad illum accedat, coram testibus penitentiae signa dedisse.
2.º Potest esse catholicius, et bene etiam vixisse; ast subito morbo sive accidenti oppressus, nec potest, nec potuit ulli penitentiae signa exhibere.
3.º Potest male vixisse atque etiam in actu ipso peccatum mortale committendi, accidenti esse oppressus, et sensum usum penitus amississe.
4.º denique. Potest incognitus omnino esse, ita ut nesciat, an catholicus, haereticus, aut paganus sit, et cum sensum usum omnino perdidit, nihil de ejus statu aut conditione dicere vel induere queat.

Quae ergo, juxta receptam theologorum doctrinam, quattuor casibus danda est practica solutio? En quod in sequentibus paragraphis praestare connitemur.

II.

Quid igitur dicendum in primo casu, sive quando moribundus coram Sacerdote nihil disce aut ostendere valet, et tamen priusquam Sacerdos adventret, coram aliis penitentiae signa dedit?

Aliqui extitere auctores qui hoc in casu absolutioinem minime esse dandum existimabant (1); ast eorum opinio hodie raro vel unquam consultatur. De illo loquentes Salmanticenses, jam citati, inquirunt: «Opposita tamen, et affirmativa sententia nobis tenenda est, quam docuit Divus Thomas, Opusculo 65, parem. De Sirenea-Untione, ubi sic ait: Si autem ingratus, qui petit unctuorem, amisit notitiam, vel loquam, antequam Sacerdos veniret ad eum, magat eum Sacerdos, quia in tali casu debet eiam baptizari, et a peccatis absolvio» (2).

Ad hanc doctrinam contradicam, Salmanticenses citant usque ad 30 auctores; inter quos Divus Antoninus, Sylvester, Medina, Tolatus, Bellarmine, Lugo, Valencia, Suarez, Vasquez, Diana, Gonet et alios, omnes magni nominis ac non infima autoritatis.

Postea codem in numero 148, et in numeris 149 et 150, ipsi Salmantenses, citatis aliquibus Juris Canonici textibus, posthac expendendis, objeciones contra hanc eorum doctrinam expositas, disjiciunt.

Juxta hos gravissimos auctores idcirco, moribundi, qui in absentia confessarii signa doloris dederunt, tuto quent absolvii.

Baseus, de his moribundis loquens, inquit: «Confessarius tenetur sub conditione absolvere penitentem, qui in absentia confessurii exhibuit signa contritionis, sed adveniente confessario ita sensibus est destitutus, ut nullum exhibere posset signum, quo indicit se peccasse, et velie sibi Sacramentum penitentiae administrari, adstantes tamen fatentur ipsum dedisse signa contritionis, aut confessionem petisses» (1).

La Croix, in eadem de reagens, dicit: «Moribundus, quamvis nunc nulla dare possit signa penitentiae, potest et consequenter debet sub conditione absolvii, saltem tum, si resciatur petivitius confessurium aut voluisse confiteri» (2).

Ipse La Croix, post aliquot probatos auctores citasse, afirmat hane opinionem communem esse apud Patres Dominicans et admissam ab omnibus Societatis Iesu auctoribus. Adjuncti, juxta Joannem Sanchez apud Moyan, hanc sententiam esse fere definitam, et juxta Vasquez et Tolstum, tamquam absolute definitam a Sacris Canonicibus habendam» (3).

Sanctus Alphonsus a Ligorio, questionem haec, non obiter, sed ex proposito ac fuse expendens, ait: «An possit dari absolutio moribundo sensibus destituto, qui per testimonia adstantium desiderium estendit absolutionis, dando signum doloris, vel absolutionem postulando? Negant Cannis, Ledesma, Alvarez, Turrianus, et sc., apud Dianam, sed oppositio omnino affirmandum cum sententia communis, quam tenent Suarez, Toletus, Layman, Lugo, Elbet, Concliva, etc., etc.» (4).

Postea Sanctus Alphonsus ad hanc doctrinam confirmandam sequentes textus adducit:

1.º Canon 34 Concilii Carthaginis III, in quo dicitur: «Aegrotantes si per se respondere non possunt, cum voluntatis eorum testimonium, hi, qui sunt, periculo proprio dixerint, baptizetur. Similiter de penitentiis agendum esto» (5).

2.º Canon 76 Concilii Carthaginis IV, in quo dicitur: «Si quis penitentiam in infinitude petit, si casu dum ad eum Sacerdos invitus venit, oppressus infirmitate obmutuerit, vel in phrenesim versus fuerit, dent testimonium, qui eum audierunt, et accepit penitentiam» (6).

3.º Sequentia verba ex Epistola 89 Sancti Leonis Papa deplomata: «Si aliqui viagriedituris ita fuerint aggravati, ut quod paulo ante posceant, sub presentia Sacerdotis significare non valent, testimonia eos fidelium circumstantium prodesse debeant, ut simul et penitentia, et reconciliatio beneficium consequantur» (7).

4.º Sequentia Divi Antonini verba: «Infirmus, etiam si malus et obstinatus die perseverans in peccatis, et die non confessus, si petit Sacerdotem, ut confiteretur, et interea faciente aliquo confessionem generali pro eo, Sacerdos faciat absolutionem ab omnibus peccatis» (8).

5.º Tandem sequentia Rituale Romani verba: «Quod si inter confitendum, vel etiam antequam incipiat confiteri, vox et loquela agro deficiat, nutibus et signis conetur, quod fieri poterit, peccata penitentis cognoscere, vel etiam si consilii desiderium, sine per se, sine per alios ostenderit, absolvendos esto» (9).

Ex quibus eratitur, juxta Sanctum Alphonsum, absolutio nem in casu proposito nullatenus us esse negandam.

Ast quid et quod testes necessarii sunt, ut Sacerdos credere

(1) Flores Totius Theologiae practicae, tom. 1, verbo Absolutio, num. 13, ubi pro se octo alios graves auctores citat.
(2) Theologiae Moralis, tom. 2, lib. 6.º, part. 2.º, dub. 3, art. 2, num. 1.º, quest. 158.
(3) Loco citato.
(4) Theologiae Moralis, tom. 4, lib. 6.º, tract. 4, cap. 1, dub. 3, art. 2, num. 481.
(5) Apud S. Alphonsum, loco citato.
(6) Loco citato.
(7) Loco citato.
(8) Loco citato.
(9) Loco citato.