El Consultor de los párrocos (1876-09-23 00:00:00), página 6

tio? Quis qui Deum timeat, domum hanc cum tranquilla conscientia possidebit, spreta testantia voluntate, et in praesidium donariati, qui coram Deo illius legitimus est dominus?

Tandem ipsa humana societas punit, et poena vere horribili, eos qui audent testamenta privata spernere. Respspe ubique crederetur iniquus ac infamis, qui testatoris voluntate certo cogitata, illum contemneret, et praetexta dispositio- num juris civilis, sibi aut suis reservaverit, quod testator, id est, verus bonorum Dominus, alios esse voluit, atque decrevit. Qui ita faceret, ubique, tanquam reijecteretur.

Igitur absurdia, quae a sententia quam confutamus, pro- manant, ostendunt hujus ipsius sententiae falsitatem.

Sexta ratio. Praeterea, hac nostra in tempestate, opinio que docte testamenta nulla in jure civili, nulla quoque esse in foro conscientiae, non solum falsa et absurda, ut o-tendimus, sed periculosa admodum est, ut ostendemus. Et opinio haec est hodie valde periculosissima:

1.° Quia socialismus, nostri sculi pestis, supponit Statu- tum esse omnipotentem, aut omnia Statui licere, etiam circa ea quae pertinent ad jus proprietatis. Si igitur supponitur Status leges, quae ad testamenta referuntur etiam in foro conscientiae obligare, jamna, et quidem magna atque amplissima, socialismus aperitur.

2.° Quia hodie sunt qui negent vel saltiem restringere velint ius testandi. Cum hoc fiat nomine Status, expedit, et etiam necessarium est, ut huius perniciosissimo errori ostium praedudatur, voce altissima proclamando ius civile esse prorensum impotens ad ius naturale, quod est ipsum Dei ius, everendum.

3.° Quia hodiernae potestates civiles, quae ubique et systematie fidei catholicae adversantur, ut populos a Deo avariaret, nec restitutiones fieri volunt, nec pia legata conce- di absque difficultate permittant. Hodierni legumlatores ubique a Deo se separant, et versus in naturalismum vel sultem indifferentismum contendunt. Licetibne ergo nostri sculi civilibus potestatibus facultatem concedere ut leges promul- gent, que non solum in foro externo, sed etiam in foro con- scientiae sint obligatoriae?

4.° Quia nunc sepe necessarium est in testamentis solenni- bus pluram omittere, que nonnisi in privatibus sive clandestinis testamentis explicitare. Et eritne hoc possibile, si accepta- tur falsa opinio, juxta quam, testamento a jure civili annul- lata, ipso facto etiam in foro conscientiae annullantur?

Vateres theologi pericula hae nec præviderunt nec potue- runt prævidere. Hancob causam inter illos inventurum port- multi qui, ut Conclavi et Covarravias, Statui, quem catholicum existimabant, nimias quod hinc facultates concesserunt. Si vivèrent, absudio eorum erroneam atque periculosam sen- tentiam jam dixi retractassent.

IV.

Rationibus pro nostra sententia militantibus jam exposi- tis, nunc opposita sententia objectiones, juxta ordinem a nobis prescriptum, exponi atque examinari debent.

Objectio 1.a «Sententia, quae docte testamenta clandesti- na, a jure civili annulata, obligare in foro conscientiae, non confirmatur Sacra Scriptura, Patrum, Conciliorum, aut Summorum Pontificum testimonii. Ergo rejicienda.»

Nego antecedens. Hae enim sententiae, si non expressae, im- plicie confirmatur a tota Ecclesia traditione. In lege natu- rali atque scripta, tempore Christi, seculo apostolico, iuste Patrum, scholasticorum periodo, et uno verbo, in Veteri Tes- tamento et tredecim primis Ecclesiae saeculis de hoc nec du- bitabatur quidam. Abrahamus et Jacob, sicut et ceteri om- nes Patriarchae, testamento absque jure civili solemnitati- bus, secundum principia juris naturalis, faciebant, et ut vali- da et obligatoria ab omnibus inspiciebantur. Idem omnino post Christi Domini adventum accidit. Tredecim primis Ec- chesiae saeculis fere omnia christianorum testamenta juris so- lenmitate proprors carebant, et tamen corum obligandi vis a nemine negabatur.

Praeterea, ut argumentum propositum retorqueamus, quo Scripturarum loco, quo Patrum testimonio, quod denique Con- cillorium aut Summorum Pontificum decreto ostentetur, tes- tamenta civitatis nulla, etiam naturaliter, seu in foro consci- entiae nulla esse? Adversarii, qui textus hujusmodi exi- gunt, illos profanent!

Objectio 2.a «Cardinalis de Luca, loquens de opinione, quae docte testamenta non solenitaria obligare in conscientia- ait: Ista opinio reputatur per canonistas minus vera.»

Ad objectionem hanc peuitas dilucidam, sufficit indicare:
1.° Verba Cardinalis de Luca, que in objectione non integre apparent, esse sequentia: «Liceat ista opinio apud mo- rales sit magis communis, et recepta (1), reputatur per ca- nonistas minus vera» (2).

2.° Nec hoc ultimum verum esse, nam plurimi sunt, et guidem magni nominis canonistae, uti Ferraris et Reiffens- tuel, qui contrarium docent.

3.° Etsi concederetur Cardinali de Luca vera dicere aut hac in occasione non falli, hoc nihil probare, quoniam pre- senti in questione, moralista canonistae, seu jurisprudentis preferendi sunt. Moraliste, qui in propria eorum provincia sunt, juxta naturale, sive legem Dei explicant; jurisprudenti vero, qui a propria sua sphaera egredii contendunt, juxta natura- vili legi subdere conantur.

Igitur amplectenda est opinio, que juxta ipsum Cardina- lem de Luca, magis communis est apud theologos mora- listas.

Objectio 3.a «Juxta Apostolum Paulum, qui potestati resistit Dei ordinationi resistit. Ergo, qui non credit legem civitatis annulare testamenta etiam in foro interno, Dei or- dinationi resistit.»

Nego consequiam. Ipse enim Sacrae Scripturae docent dandum esse Deo, quod est Dei, et Caesaris, quod Caesaris est, et in casu conflictus divinum inter ac humanas leges, Deo magis quam hominibus esse obedientium.

Praeterea, ad citata Divi Pauli verba directa explicantia, dicendum est, Dei ordinationi resistire, non qui Deo privesciam hominibus obedit, sed qui Caesaris quod Dei est concedit. Si- cuit non est ius humanum contra legem aeternam, ita non est potestas hominis contra Dei potestatem, quae est prima, origo ac fons potestatum omnium.

His adjungatur, leges civiles non dicere testamenta omnia clandestina etiam in foro conscientiae esse nulla, aut vi omni obligandi carere.

Objectio 4.«Sacra Scriptura ait, obediendum esse po- testatibus humanis, etiam discolis. Ergo semper servanda sunt leges civiles.»

Nego consequiam. Ipse enim Divus Petrus, Apostolo- rum Princeps, qui hoc dixit, suo exemplo ostendit, potesta- tibus humanis deberi honorem, etiam si discolae sint, non autem debent obedientiam in eo quo discolae sunt, sive evi- dentiter contra legem Dei jubeant. Tunc obedientiam est Deo magis quam hominibus, et timendum est non hominem qui potest corpus occidere, sed Deum, qui et animam et corpus potest perdere in gehennam.

Objectio 5.a «Lex civilis quando juxta est, in conscientia obligat. Ergo testamenta non solenitaria nulla sunt in foro conscientiae.»

(1) Cur haec verba ommittuntur?
(2) Apud Ferraris, Bibliotheca Canonica, v. Testam., art. 1, n. 48, in fine.