El Consultor de los párrocos (1876-07-17 00:00:00), página 2

Ait enim S. Augustinus: «Siquidem interveniente divor- tio, non aboleitur illa confestio nuptialis: ita ut sibi con- juges sint etiam separati, cum illis autem adulterium com- mittant, quibus etiam fuerit post summ repudium copula- ti, vel illa vio, vel illa mulier» (1). Et sequitur: «Quia non eum maritum dicit Scriptura, sed mecum, adhaec illius est, a quo etiam causa fornicationis abjecta est. Etideo quam- cumque etiam ipso illa dimissa ducit uxorem, quia cum alieno marito coniunct, adultera est» (2).

Ex quo patet, Divum Augustinum coniuges a legae seu vinculo matrimonii sacramenti nec in casu divortii aut repudi liberae. Conjugum mutua fidelitas lage perpetua perpetuo exigitur! Nee ipsa corporum reparatio, nee divortium ipsum ab haec lege, quae ab eadem matrimonii sacramenti sanctitate profuit, dispensat.

Juxta doctrinam S. Augustini, quae in hoc, siue fere sem- per, doctrina est Ecclesiae, nullus est casus, in quo ambo- bus conjugibus viventibus, copula illicita unius adulterii malitia non habeat. En ejus verba: «Mulier vivente marito, vocabitur adultera, si fuerit cum alio vilo, quoniam obliga- ta est, quamvis vir ejus civit. Proinde si alligata est, quam- dia vir ejus vivit, nullo modo, nisi vio morbo, soluta dicen- da est ab hoc vinculo» (3). Et addit: «igitur, vivente viro, vocabitur adultera, si fuerit cum alio vilo. Si autem mor- tus fuerit vir ejus, libertas est a lege viri, ut non sit adul- tera, si fuerit cum alio viro» (4).

Nulla igitur admittitur exceptio. Marito vivente, uxorius copula cum vilo alio semper erit adulterium. Ab hoc non eximit, nisi mors. Ipsa mariti licentia minime sufficit.

Sed iterum Sanctum Doctorem audiamus. Ali etiam: «Quid si virgo neciens viro nuperit alieno? Hoc si semper nascit, numquam ex hoc erit adultera: si autem sciat, jam ex hoc esse incipiet, ex quo cum alieno viro scias cubave- rit. In Ecclesia, ubi nuptiarium non solum vinculum, verum- etiam sacramentum ita commendatur, ut non liceat vire, uxorem suam alteri tradere, quod in Republica tunc romana, non solum minime culpabiliter, verum etiam laudabiliter Cato fecisse perhibetur. Neque hinc diutius modo disputare opus est, cum et illi, «quibus respondeo, non audiant affir- mare, nullum hoc esse peccatum neque negent esse adulte- rium» (5).

Hejo, ut nemo non videt; Divus Augustinus assertit, viro non licere uxorem suam alteri vio tradere: hoc peccatum adulteriumque esso; et etiam hoc peccatum adulteriumque esse, ita esse claram ac certum, ut neque ab ipsis adversa- riis, quibus respondabant, negaretur. En quod vere ait S. Au- gustinus: Et affirmaturattamen, eum sustineisse feminam conjugatam, ex licentia sui viri, cum alio vilo copulam hab- bentem, non esse adulteram!

In tractatu De libero arbitrio, lib. 1, cap. 3, supposito dia- logo Evodium inter se Auctorem, hac inveniuntur: «Eco- dinus. Non sane adulterium idem malum est, quia vetatur le- ge; sed vetatior lege, quia malum est.

Aurelius. Ego tecum credo, et inconcussae credo, omni- busque populis, atque gentibus credendum esse clamo, ma-

lum esse adulterium (1). Considera itaque quantum potes, quamnam ratione adulterium malum esse cognovisti (2).

Ecodinus. Hoc scio malum esse, quod hoc ipse in uxore mea pati nonnollem. Quisquis autem alteri facit quod sibi fieri non vult, male utique facit.

Aurelius. Quid si ejusjusplibido evasit, ut uxorem suam proberet alteri, liberterque ab eo corrumpi patiatur? Nilne malis tibi fuere videtur?

Ecodinus. imo PLURIMUM.

Aurelius. At non iste tua regula (3) peccat Non enim id facit quod pati solit. Quamobrem aliud tibi quaerendum est, unde malum esse adulterium convincas (4).

Hac sordulo notanda. Agitur stetim de adulterio et de adul- tertii malitia ratione, et affirmatur, ut certum, adulterium esse malum, etiam si conjux unius alterius conjugis permissione illud committat. Quod hoc nullum dubium. Disputatur tan- tummodo de hujus malitia origine, sive ratione.

Divus Augustinus idcirco non docet quod falsio in objectione supponitur.

4 et ultimum. Sanctum hunc Doctorem in loco a protes- tantibus citatum, nihil contra expositam ejus doctrinam di- cere. Ad hoc evincendum, transcribenda, atque perpendenda sunt ipsa ejus vera.

Sunt sequentia: «Rursus queritur, utrum si uxoris per- missu, sive steriles, sive que concubitum pati non vult, ad- hibuerit sibi alteram vir, non alienam (5), neque a viro sejunctam (6), possit esse sine crimine fornicationis? Et in historia quidem Veteris Testamenti inventur exemplum (7); sed nunc praecipua majora sunt. Tractanda illa sunt ad distinguendas etates dispensationis divinæ providentiae, quæ humano generi ordinatissime subvenit, non autem ad vivandi regulas usurpandas (8).

«Sed tamen utrum quod ait Apostolus: Mulier non habet potestatem sui corporis, sed vir: similliter et vir non habet po- testatem sui corporis, sed mulier (9), possit in tantum valere, ut permittente uxore, que maritalis corporis potestatem hab- bet, possit vir cum altera, quam nec aliona uxor sit, nec a vi- ro disjuncta, concubere: sed non ita est existimandum, ne hoc etiam femina, viro permittente facere posse videatur, quod omnium sensus excludit» (10).

>Quamquam nonnullae causae possint existere, ubi et uxor, mariti consensus, pro ipso marito hos facere debere videatur.

Scut Antiochiae factum esse perhibetur ante quinquaginta forma annos, Constantini temporibus. Nam Acindinus, tunc Praefectus, qui etiam Consul fuit, cum quadam librae aurii debitorem Fisci exigere, nescio unde commotus, quod ple- rumque in istis potestatibus perniciosum est, quibus quod-

(1) Quedad hoc nulla questio. Ut certissimum admittitur atque asservitur, adulterium malum esse.
(2) Hae sola questio. Non inquiritur, an sit malum; sed cur malum sit, seu quamnam ratione malum esse cognoscatur.
(3) Id est, ton sententia, juxta quam, adulterii malitia ab injuria alteri filia desumitur. Vedi S. Augustinus non accepit. Existitit etiam ab alto, et quidem alteri principi- tus, hujus malitia rationem procerere.
(4) Opera S. Aug., editio critica, t. 1, pág. 239, col. 2, Litt. G. et H.
(5) Id est, non conjugatam, sive non alterius viri uxorem.
(6) Nam divortium vinculum non solvit.
(7) Exemplum Sarae, et Rachaelis, que hoc maritis earum Abrahamo et Jacob, permissurunt.
(8) Sic probat, hae exempla in Novo Foedera, non esse imitanda. Praecipuum majora, quae nunc sunt, itid prohibent.
(9) Ad Cortical., cap. 7, v. 4.
(10) Notetur hoc. Juxta S. Augustinum, omnium sensus, sive omnium doctrina excludit errorum dicentium adulterium adulterii malitiam non habere, eum exlicentia conjugis offensi committitur. Hoc clarissi esse negat.