ﺑﻬﺒﻮد ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ و ﺑﻨﯿﻪ ﺑﺬر ذرت ﺷﯿﺮﯾﻦ ) Zea mays var. saccharata (رﻗﻢ ﺑﯿﺴﯿﻦ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﯿﺶ ﺗﯿﻤﺎر اﺳﯿﺪ ،اﻻژﯾﮏ ﺟﯿﺒﺮﻟﯿﻦ و ﻧﯿﺘﺮات ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ ﮐﺎﻣﺮان ﻗﺮه ﺑﯿﮕﯽ ﺗﻮاﺑﻊ1، ﺣﻤﯿﺪرﺿﺎ ﺑﻠﻮﭼﯽ2 *، ﻣﺤﺴﻦ ﻣﻮﺣﺪي دﻫﻨﻮي2، ﻋﻠﯽ ﻣﺮادي3، ﻓﺎﻃﻤﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻤﯽ4 1 - داﻧﺸﺠﻮي ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ ﻋﻠﻮم و ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي ﺑﺬر ، ﮔﺮوه زراﻋﺖ و اﺻﻼح ﻧﺒﺎﺗﺎت ، داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزي ، داﻧﺸﮕﺎه ﯾﺎﺳﻮج / 2 - اﺳﺘﺎد، ﮔﺮوه زراﻋﺖ و اﺻﻼح ﻧﺒﺎﺗﺎت ، داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزي ، داﻧﺸﮕﺎه ﯾﺎﺳﻮج / 3 - داﻧﺸﯿﺎر ﮔﺮوه زراﻋﺖ و اﺻﻼح ﻧﺒﺎﺗﺎت ، داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزي ، داﻧﺸﮕﺎه ﯾﺎﺳﻮج / 4 - داﻧﺸﺠﻮي دﮐﺘﺮي ﻓﯿﺰﯾﻮﻟﻮژي ﮔﯿﺎﻫﺎن زراﻋﯽ ، ﮔﺮوه زراﻋﺖ و اﺻﻼح ﻧﺒﺎﺗﺎت ، داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزي ، داﻧﺸﮕﺎه ﯾﺎﺳﻮج * - ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه ﻣﺴﺌﻮل : balouchi@yu.ac.ir Email: اراﺋﻪ دﻫﻨﺪه :ﺣﻤﯿﺪرﺿﺎ ﺑﻠﻮﭼﯽ ﻗﺮه ﺑﯿﮕﯽ ﺗﻮاﺑﻊ، ك.، ﺑﻠﻮﭼﯽ، ح.، ﻣﻮﺣﺪي دﻫﻨﻮي، م.، ﻣﺮادي، ع.، اﺑﺮاﻫﯿﻤﯽ، ف) . 1403 .(ﺑﻬﺒﻮد ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ و ﺑﻨﯿﻪ ﺑﺬر ذرت ﺷﯿﺮﯾﻦ ) Zea mays var. saccharata ( رﻗﻢ ﺑﯿﺴﯿﻦ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﯿﺶ ﺗﯿﻤﺎر اﺳﯿﺪ ،آﻻژﯾﮏ ﺟﯿﺒﺮﻟﯿﻦ و ﻧﯿﺘﺮات ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ . ﻫﺠﺪﻫﻤﯿﻦ ﮐﻨﮕﺮه ﻣﻠﯽ و ﭼﻬﺎرﻣﯿﻦ ﮐﻨﮕﺮه ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻠﻠﯽ ﻋﻠﻮم زراﻋﺖ و اﺻﻼح ﻧﺒﺎﺗﺎت اﯾﺮان . 22 - 20 ﺷﻬﺮﯾﻮر1403، داﻧﺸﮕﺎه ﻓﺮدوﺳﯽ ﻣﺸﻬﺪ. ﭼﮑﯿﺪه ﻓﺎرﺳﯽ : ﯾﮑﯽ از ﻣﺸﮑﻼت ﮐﺸﺎورزان ذرت ﮐﺎر ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺑﺬرﻫﺎي ذرت ﺷﯿﺮﯾﻦ وارداﺗﯽ اﺳﺖ . ﭘﺮاﯾﻤﯿﻨﮓ ﯾﮑﯽ از روش ﯽﯾﻫﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ درﺻﺪ و ﺳﺮﻋﺖ ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ و ﺳﺒﺰ ﺷﺪن ﺑﺬرﻫﺎ ﺷﻮد. ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺒﻮد ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎي ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ ﺑﺬر ذرت ﺷﯿﺮﯾﻦ رﻗﻢ ﺑﯿﺴﯿﻦ ، ﺳﻪ آزﻣﺎﯾﺶ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ در آزﻣﺎﯾﺸﮕﺎه ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژي ﺑﺬر ﮔﺮوه زراﻋﺖ و اﺻ ﻼ ح ﻧﺒﺎﺗﺎت داﻧﺸﮑﺪه ﮐﺸﺎورزي داﻧﺸﮕﺎه ﯾﺎﺳﻮج در ﺳﺎل 1403 ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻃﺮح ﭘﺎﯾﻪ ﮐﺎﻣﻼً ﺗﺼﺎدﻓﯽ در ﺳﻪ ﺗﮑﺮار ﺑﺎ ﭘﯿﺶ ﺗﯿﻤﺎرﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﯿﺒﺮﻟﯿﻦ، ﻧﯿﺘﺮات ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ و اﺳﯿﺪ آ ﻻژﯾﮏ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ .ﭘﺮاﯾﻤﯿﻨﮓ ﺑﺎ ﻫﻮرﻣﻮن ﺟﯿﺒﺮﻟﯿﻦ در ﭼﻬﺎر ﺳﻄﺢ)ﺻﻔﺮ ، 50 ، 100 و150 ﻣﯿﻠﯽ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻟﯿﺘﺮ( ، ﻧﯿﺘﺮات ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ در ﭘﻨﺞ ﺳﻄﺢ)ﺻﻔﺮ ، 15 ، 30 ، 45 و60 ﻣﯿﻠﯽ ﮔﺮم در ﻟﯿﺘﺮ ( و اﺳﯿﺪ آ ﻻژﯾﮏ در ﭘﻨﺞ ﺳﻄﺢ) ،ﺻﻔﺮ25 ، 50 ، 75 و100 ﻠﯽﻣﯿ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻟﯿﺘﺮ (اﻧﺠﺎم ﮔﺮدﯾﺪ . ﻣﻘﺎﯾﺴﺎت ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﻧﺸﺎن داد ﺣﺪاﮐﺜﺮ درﺻﺪ و ﺳﺮﻋﺖ ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ و ﺷﺎﺧﺺ ﻃﻮﻟﯽ و وزﻧﯽ ﺑﻨﯿﻪ ﮔﯿﺎﻫﭽﻪ در آزﻣﺎﯾﺶ ﭘﺮاﯾﻤﯿﻨﮓ ﺑﺎ اﺳﯿﺪ آ ﻻژﯾﮏ در ﻏﻠﻈﺖ25 ﻣﯿﻠﯽ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻟﯿﺘﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ . در آزﻣﺎﯾﺶ ﭘﺮاﯾﻤﯿﻨﮓ ﺑﺎ ﺟﯿﺒﺮﻟﯿﻦ، ﻏﻠﻈﺖ 150 ﻣﯿﻠﯽ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻟﯿﺘﺮ ﺟﯿﺒﺮﻟﯿﻦ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾ ﻦ درﺻﺪ و ﺳﺮﻋﺖ ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ و ﺷﺎﺧﺺ ﻃﻮﻟﯽ و وزﻧﯽ ﺑﻨﯿﻪ ﮔﯿﺎﻫﭽﻪ را اﯾﺠﺎد ﮐﺮد .ﺞﯾﻧﺘﺎ ﺴﻪﯾﻣﻘﺎ ﻦﯿﺎﻧﮕﯿﻣ اﺛﺮ ﻧﯿﺘﺮات ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ ﻧﯿﺰ ﻧﺸﺎن داد ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ درﺻﺪ ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ، ﺳﺮﻋﺖ ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ، ﺷﺎﺧﺺ ﻃﻮﻟﯽ و وزﻧﯽ ﺑﻨﯿﻪ ﮔﯿﺎﻫﭽﻪ ﺑﺎ ﮐﺎرﺑﺮد ﻏﻠﻈﺖ15 ﻣﯿﻠﯽ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻟﯿﺘﺮ ﻧﯿﺘﺮات ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ . ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺎس ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺗﯿﻤﺎر ﭘﺮاﯾﻤﯿﻨﮓ ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ و ﺑﻨﯿﻪ ﺑﺬر ذرت ﺷﯿﺮﯾﻦ رﻗﻢ ﺑﯿﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﻏﻠﻈﺖ15 ﻣﯿﻠﯽ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻟﯿﺘﺮ ﻧﯿﺘﺮات ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ و ﺑﻌﺪ از آن25 ﻣﯿﻠﯽ ﮔﺮم ﺑﺮ ﻟﯿﺘﺮ اﺳﯿﺪﻻژﯾﮏ ﺑﻮد. ﻣﻘﺪﻣﻪ و ﺑﯿﺎن ﻣﺴﺌﻠﻪ: ذرت ﺷﯿﺮﯾﻦ) Zea mays L. var saccharata ( از ﻏ ﻼ ت ﻣﻬﻢ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﺮﻣﺴﯿﺮ ي و ﻣﻌﺘﺪل ﺟﻬﺎن ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. اﺳﺘﻘﺮار ﻣﻄﻠﻮب ﺑﺬر ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﺑﻨﯿﻪ ﺑﺬر، ﻗﻮه ﻧﺎﻣﯿﻪ و ﻇﺮﻓﯿﺖ ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ اﺳﺖ .ﺑﺎ وﺟﻮد ﺻﻔﺎت ﻣﻄﻠﻮب ﮐﯿﻔﯽ ذرت ﺷﯿﺮﯾﻦ، ﮐﺸﺖ ﺑﺮﺧﯽ از ارﻗﺎم اﯾﻦ ﮔﯿﺎه ﻣﺎﻧﻨﺪ رﻗﻢ ﺑﯿﺴﯿﻦ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎي ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ، ﺑﻨﯿﻪ ﭘﺎﯾﯿﻦ ، ﭼﺮوﮐﯿﺪﮔﯽ ﺑﺬر و اﺳﺘ ﻘﺮار ﺿﻌﯿﻒ ﮔﯿﺎﻫﭽﻪ در ﺧﺎك ﻣﺤﺪود ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ) Revilla et al., 2021 .( ﭘﯿﺶ ﺗﯿﻤﺎر در ﺣﻘﯿﻘﺖ روﺷﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ از ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ ﺑﺬر اﻋﻤﺎل ﻣﯽ ﺷﻮد و در آن ﺳﻄﺢ ﺟﺬب آب در ﺑﺬر ﮐﻨﺘﺮل ﺷﺪه و ﺗﺎ ﺳﻄﺤﯽ اداﻣﻪ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ ﮐﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي اوﻟﯿﻪ ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ ﻣﺜﻞ ﻓﻌﺎل ﺷﺪن ﻫﻮرﻣﻮن ﻫﺎ، آﻧﺰﯾﻢ ﻫﺎ و ﺷﮑﺴﺘﻦ ﺑﺎﻓﺖ ﻫﺎي ذﺧﯿﺮه ﺷﺪه در ﺑﺬر ﺷﺮوع ﺷﺪه اﻣﺎ از ﺧﺮوج رﯾﺸﻪ ﭼﻪ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي ﻣﯽ ﺷﻮد ) Ocvirk et al., 2021 ( . از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮادي ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ در اﻓﺰاﯾﺶ ﻗﺪرت ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ ﺑﺬر اﯾﻔﺎي ﻧﻘﺶ ﮐﻨﺪ، اﺳﯿﺪ آ ﻻژﯾﮏ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ .اﯾﻦ ﻣﺎده، ﯾﮏ ﭘﻠﯽ ﻓﻨﻮﻟﯽ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ داراي ﺧﻮاص آﻧﺘﯽ اﮐﺴﯿﺪاﻧﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. Arab et al. (2022) ﺑﺬرﻫﺎي ﺳﻮﯾﺎ را ﺑﺎ ﻏﻠﻈﺖ ﻫﺎي25 ، 50 ، 75 ، 100 و125 ﻣﯿﻠﯽ ﮔﺮم در ﻟﯿﺘﺮ اﺳﯿﺪ اﻻژﯾﮏ ﭘﯿﺶ ﺗﯿﻤﺎر ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﺮدﻧﺪ اﺳﯿﺪ اﻻژﯾﮏ ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ آﻧﺰﯾﻢ آﻟﻔﺎ آﻣﯿﻼز ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﯾﺶ درﺻﺪ ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ در ﺑﺬور ﺑﺪون ﻓﺮﺳﻮدﮔﯽ و ﻓﺮﺳﻮده ﮔﺮدﯾﺪ . Ghanbari & Saeed Saeedipour (2022) ﺑﯿﺎن ﮐﺮدﻧﺪ ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ درﺻﺪ ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ ذرت از ﭘﯿﺶ ﺗﯿﻤﺎر ﺑﺎ20 ﻣﯿﻠﯽ ﮔﺮم در ﻟﯿﺘﺮ ﺟﯿﺒﺮﻟﯿﻦ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ ﮐﻪ24 درﺻﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﺗﯿﻤﺎر ﺷﺎﻫﺪ ﺑﻮد . Rezai Sokht Abdani & Ramezani (2013) ﻃﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اي روي ذرت ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ درﺻﺪ ﺟﻮاﻧﻪ ،زﻧﯽ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﻮاﻧﻪ زﻧﯽ، ﻃﻮل رﯾﺸﻪ ﭼﻪ و ﻃﻮل ﺳﺎﻗﻪ ﭼﻪ از ﻏﻠﻈﺖ5 درﺻﺪ ﻧﯿﺘﺮات ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ .ﺑﻪ ﺑﯿﺎن آن ﻫﺎ ﻧﯿﺘﺮات ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ در ﻓﺮاﯾﻨﺪﻫﺎي ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﮑﯽ ﺑﺬر ﻣﻔﯿﺪ اﺳﺖ و ﺑﺎﻋﺚ ﺑﯿﻮﺳﻨﺘﺰ اﮐﺴﯿﻦ و ﺷﺮوع رﺷﺪ ﺟﻨﯿﻦ ﻣﯽ ﺷﻮد . ﻫﺪف از اﺟﺮاي اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺗﻌﯿﯿﻦ اﺛﺮ ﺑﻬﺒﻮد دﻫﻨﺪه ﭘﯿﺶ ﺗﯿﻤﺎر ﺑﺬر ﺑﺎ اﺳﯿﺪ اﻻژﯾﮏ، ﺟﯿﺒﺮﻟﯿﻦ و ﻧﯿﺘﺮات ﭘﺘﺎﺳﯿﻢ ﺑﺮ ﺑﺮﺧﯽ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎي ﺟﻮاﻧﻪ ز