Dilhan Eryurt

= Dilhan Eryurt =
Prof. Dr. Dilhan Eryurt (d. 29 Kasım 1926, İzmir, ö. 13 Eylül 2012, Ankara), Türk gök fizikçi.

Araştırmaları ile Güneş'in ve yıldızların evrimi çalışmalarına katkıda bulunmuş bir bilim insanıdır.

1961-1973 yıllarında NASA’da görev alarak bu kurumdaki ilk Türk bilim kadını olan Eryurt, ODTÜ'de astrofizik anabilim dalını kurmuş ve 1988-1993 yıllarında ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi dekanlığını yürütmüştür.

== Yaşamı ==
29 Kasım 1926’da İzmir’de Dünya'ya geldi. Babası, 1944'te Denizli milletvekili olarak TBMM'ye giren Abidin Ege’dir.

Babasının Yüksek Ziraat Mektebi kuruluşu nedeniyle bulunduğu İzmir'de Dünya'ya gelişinden kısa bir süre sonra ailesi önce İstanbul'a, birkaç yıl sonra da Ankara'ya taşınmıştı. İlköğrenimini Ankara'da tamamladıktan sonra Ankara Kız Lisesi'ne devam etti. Lise yıllarında matematiğe özel bir ilgisi vardı. Bu nedenle liseden mezuniyetinin ardından İstanbul Üniversitesi Yüksek Matematik ve Astronomi Bölümü'ne girdi. Astronomi merakı üniversite öğrenimi sırasında ortaya çıktı.
 
1946 yılında İstanbul Üniversitesi Yüksek Matematik ve Astronomi Bölümü'nden mezun olduktan sonra Ankara Üniversitesi'nde astronomi bölümü açmak üzere görevlendirilen Tevfik Oktay Kabakçıoğlu'nun yanında iki yıl boyunca fahrî asistanlık yaptı. Lisansüstü çalışmalarına bir süre Michigan Üniversitesi' lisansüstü devam etti ve 1953'te Ankara Üniversitesi Astrofizik Anabilim Dalı’nda doktorasını ve ardından doçentlik çalışmalarını tamamladı.

1959'da Uluslararası Atom Enerji Ajansı'nın bursuyla iki yıllığına Kanada'ya gitti. Burada Prof. Dr. Alastari G. W. Cameron ile çalıştı. Ardından ABD’ye giderek önce Amerikan Soroptimist Federasyonu bursuyla ABD'de Indiana Üniversitesi'nde görev aldı. Üniversiteye bağlı Goethe Link Gözlemevi'nde yıldız modelleri yapmakla tanımış Prof. Dr. Marshall Wrubel ile çalıştı. Bu deneyimden sonra NASA'ya bağlı Goddard Uzay Araştırma Enstitüsü'nde görev aldı. Çalışmalarına NASA'da devam eden Alastair G. W. Cameron ile Güneş tarihi üzerine araştırmalar yaptı. Bu dönemde Goddard Uzay Araştırma Ensitütüsü’ndeki görevi sırasında kurumda çalışan tek kadın astronomdu.

Dilhan Eryurt'un Goddard Enstitüsü'nde yaptığı çalışmalar, Güneş hakkında o zamana kadar yanlış bilinen bazı gerçekleri ortaya çıkardı. Güneş'in parlaklığının oluşumundan bu yana gittikçe artmadığını, geçmişte çok daha parlak ve sıcak olduğunu ortaya koydu. Çalışmaları o dönemde yeni başlayan uzay uçuşlarının gidişatını etkileyecek önemdeydi. Aya ilk iniş için yaptığı başarılı çalışmalar nedeniyle 1969'da Apollo Başarı Ödülü ile ödüllendirildi. Eryurt, Goddard Enstitüsü’nde iki yıllık çalışmasını tamamladıktan sonra kendisine yabancılara sıklıkla tanınmayan bir ayrıcalık gösterildi ve kıdemli araştırmacı olarak enstitüde çalışmaya devam etti. Enstitü, kendisini yıldızların oluşumu ve gelişimi üzerine araştırmaları için yeni bilgiler edinmek üzere California Üniversitesi'ne gönderdi.

1968'de Türkiye'ye gelerek ODTÜ’de bir yıl görev yapan Eryurt, bu sırada TÜBİTAK’ın desteğiyle I. Ulusal Astronomi Toplantısı’nı düzenledi.

1969-1973 arasında NASA'da bilimsel araştırmalarını sürdürdü. 1973 yılında ODTÜ Fizik Bölümü'ne dönerek astrofizik ana bilim dalını kurdu. 1977 yılında Tübitak Bilim Hizmet ve Teşvik Ödülü ile ödüllendirildi.
1988’de altı ay kadar fizik bölümünün başkanlığını yürüttükten sonra beş yıl süreyle Fen Edebiyat Fakültesi dekanlığı yaptı. 1993 yılında emekliye ayrıldı.

13 Eylül 2012’de geçirdiği bir kalp krizi sonucu Ankara’da hayatını kaybetmiştir.

Eski Erzurum milletvekillerinden Sabahattin Eryurt’un eşidir.

== Kaynakça ==

Soru: Dilhan Eryurt ODTÜ'de hangi anabilim dalını kurdu?
Cevap: astrofizik ana bilim dalını kurdu

Soru: Dilhan Eryurt hangi yıl Ankara Üniversitesi Astrofizik Anabilim Dalı’nda doktorasını ve ardından doçentlik çalışmalarını tamamladı?
Cevap:  1953'te

Soru: Dilhan Eryurt hangi şehirde öldü?
Cevap: Ankara

Soru: Dilhan Eryurt Lisansüstü çalışmalarına bir süre hangi üniversitede devam etti?
Cevap:  Michigan Üniversitesi

Soru: Dilhan Eryurt hangi senede Uluslararası Atom Enerji Ajansı'nın bursu kazandı?
Cevap: 1959'da

Soru: Dilhan Eryurt NASA'da hangi yillarinda ilk Turk bilim kadını oldu?
Cevap: 1961-1973 yıllarında

Soru: Dilhan Eryurt'un eşi kimdi?
Cevap: Eski Erzurum milletvekillerinden Sabahattin

Soru: Dilhan Eryurt kimdi?
Cevap: Türk gök fizikçi

Soru: Dilhan Eryurt ilk-öğrenimi tamamladıktan sonra lisesi hangi okulda devam etti?
Cevap:  Ankara Kız Lisesi'ne devam etti

Soru: Dilhan Eryurt ne zaman doğdu?
Cevap: 29 Kasım 1926

Soru: Dilhan Eryurt’un Astronomi meraki hangi sırasında ortaya çıktı?
Cevap: Astronomi merakı üniversite öğrenimi sırasında ortaya çıktı

Soru: Dilhan Eryurt Uluslararası Atom Enerji Ajansı'nın bursuyla kaç sene gitti?
Cevap: iki yıllığına

Soru: Dilhan Eryurt’un hangi derse lisede iken özel bir ilgisi vardı?
Cevap:  Lise yıllarında matematiğe özel bir ilgisi vardı

Soru: Dilhan Eryurt Uluslararası Atom Enerji Ajansı'nın bursuyla hangi ülkeye gitti?
Cevap: Kanada'ya gitti

Soru: Dilhan Eryurt hangi şehirde doğdu?
Cevap: İzmir

Soru: Dilhan Eryurt ne zaman vefat etti?
Cevap: 13 Eylül 2012

Soru: Dilhan Eryurt ne zaman emekli oldu?
Cevap: 1993

Soru: Dilhan Eryurt kaç sene Fen Edebiyat Fakültesi dekanlığı yaptı?
Cevap:  beş yıl

Soru: Dilhan Eryurt 1973 senede ODTÜ Fizik Bölüme dönerek hangi ana bilim dalı kurmuş?
Cevap: astrofizik ana bilim dalını kurdu

Soru: Dilhan Eryurt kimin desteğiyle I. Ulusal Astronomi Toplantısı düzenledi?
Cevap:  TÜBİTAK’ın desteğiyle

Soru: Dilhan Eryurt Ankara Üniversitesi’nde hangi Anabilim Dali’nda doktorasını tamamladı?
Cevap: Astrofizik Anabilim Dalı’nda

Soru: Dilhan Eryurt hangi kurumda çalışarak tek kadın astronom oldu?
Cevap: Goddard Uzay Araştırma Ensitütüsü

Soru: Dilhan Eryurt'un babası kimdi?
Cevap: Abidin Ege

Soru: Dilhan Eryurt hangi senede Apollo Başarı Ödülü kazandı?
Cevap:  1969

Soru: Dilhan Eryurt'un Goddard Enstitüsü'nde çalışırken Güneş hakkında hangi gerçekleri ortaya çıkardı
Cevap: Güneş'in parlaklığının oluşumundan bu yana gittikçe artmadığını, geçmişte çok daha parlak ve sıcak olduğunu ortaya koydu

Soru: Dilhan Eryurt hangi kurumda çalışırken o zaman kadar Güneş hakkında bazı yanlış bilinen doğruları ortaya çıkardı
Cevap: Goddard Enstitüsü

Soru:  Soru: “Dilhan Eryurt Kanada'ya gittiğinde kimin ile çalıştı?
Cevap: Prof. Dr. Alastari G. W. Cameron ile çalıştı

Soru: Dilhan Eryurt hangi evrimi çalışmalarına katkıda bulunmuştu?
Cevap:  Güneş'in ve yıldızların evrimi

Soru: Dilhan Eryurt Goethe Link Gözlemevi'nde yıldız modelleri yapmakla kiminle çalıştı?
Cevap: Prof. Dr. Marshall Wrubel ile çalıştı

Soru: Dilhan Eryurt ne zaman vefat etti?
Cevap: 13 Eylül 2012

Soru: Dilhan Eryurt hangi bursuyla ABD'de Indiana Üniversitesi'nde görev aldı?
Cevap: Amerikan Soroptimist Federasyonu bursuyla

Soru: Dilhan Eryurt hayatini nerede kaybetti?
Cevap: Ankara

Soru: Dilhan Eryurt hangi şirkette görev alarak ilk Türk bilim kadını oldu?
Cevap: NASA’da

Soru: Dilhan Eryurt Ankara Üniversitesi'nde astronomi bölümü kimin yaninda iki yıl boyunca fahrî asistanlık yaptı?
Cevap: Tevfik Oktay Kabakçıoğlu'nun yanında

Soru: Dilhan Eryurt ilk-öğrenimi nerede tamamladı?
Cevap: Ankara'da

Soru: Dilhan Eryurt hangi yıllarında ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi dekanlığını yürüttü?
Cevap: 1988-1993 yıllarında ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi dekanlığını yürütmüştür

Soru: Dilhan Eryurt hayatını nasil kaybetti?
Cevap: kalp krizi

Soru: Dilhan Eryurt'un babası Denizli milletvekili olarak TBMM'ye ne zaman girdi?
Cevap: 1944'te