erdometo/TQuad.0.1 huggingface dataset:
İTÜ Fuat Külünk Yüksek Gerilim Laboratuvarı

İTÜ Fuat Külünk Yüksek Gerilim Laboratuvarı, İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde Gümüşsuyu yerleşkesinde yer alan elektrik elektronik fakültesine ait bir laboratuvardır. Adını elektrik elektronik fakültesi kurucu dekanı Prof. Dr. Fuat Külünk'ten alır. İTÜ Fuat Külünk Yüksek Gerilim Laboratuvarı Türkiye'deki en büyük, Dünya'da da sayılı yüksek gerilim laboratuvarlarındandır. Aynı zamanda Türkiye'deki ilk yüksek gerilim laboratuvarıdır. 4000 metrekare üzerinde A, B ve C bloklarından oluşur.

Soru: İTÜ Fuat Külünk Yüksek Gerilim Laboratuvarı neye aittir?
Cevap: İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde Gümüşsuyu yerleşkesinde yer alan elektrik elektronik fakültesine ait

Soru: Aynı zamanda Türkiye'deki ilk yüksek gerilim laboratuvarı nedir?
Cevap: İTÜ Fuat Külünk Yüksek Gerilim Laboratuvarı

Soru: Adını nereden alır?
Cevap: elektrik elektronik fakültesi kurucu dekanı Prof. Dr. Fuat Külünk'ten
İTÜ Fuat Külünk Yüksek Gerilim Laboratuvarı

İTÜ Yüksek Gerilim Laboratuvarı, kapasitesi ve boyutları bakımından Türkiye'nin en büyük ve Dünya'nın da sayılı büyük, üniversite yüksek gerilim laboratuvarlarından birisidir. Ayrıca gerilim kaynakları bakımından endüstrideki yüksek gerilim laboratuvarları ile karşılaştırıldığında Türkiyede'deki tüm endüstri laboratuvarlarından, Dünya'da da ön sıralarda yer alacak kadar pekçok endüstri yüksek gerilim laboratuvarından büyüktür.

Soru: İTÜ Yüksek Gerilim Laboratuvarı, ne bakımından Türkiye'nin en büyük ve Dünya'nın da sayılı büyük, üniversite yüksek gerilim laboratuvarlarından birisidir?
Cevap: kapasitesi ve boyutları
İTÜ Fuat Külünk Yüksek Gerilim Laboratuvarı

1938 yılında Prof. Dr. Franz Doppler öğretim amacıyla Gümüşsuyu yerleşkesinde küçük bir odada kurulmuştur. 1945 yılında bir yenileme ve güçlendirme geçirmiştir.

Soru: 1938 yılında kim öğretim amacıyla Gümüşsuyu yerleşkesinde küçük bir odada kurulmuştur?
Cevap: Prof. Dr. Franz Doppler

Soru: 1938 yılında Prof. Dr. Franz Doppler ne amacıyla Gümüşsuyu yerleşkesinde küçük bir odada kurulmuştur?
Cevap: öğretim

Soru: 1938 yılında Prof. Dr. Franz Doppler öğretim amacıyla nerede küçük bir odada kurulmuştur?
Cevap: Gümüşsuyu yerleşkesinde

Soru: 1938 yılında Prof. Dr. Franz Doppler öğretim amacıyla Gümüşsuyu yerleşkesinde nasıl bir odada kurulmuştur?
Cevap: küçük

Soru: Ne zaman bir yenileme ve güçlendirme geçirmiştir?
Cevap: 1945 yılında

Soru: 1945 yılında ne geçirmişti?r
Cevap: bir yenileme ve güçlendirme
İTÜ Fuat Külünk Yüksek Gerilim Laboratuvarı

İTÜ Fuat Külünk Yüksek Gerilim Laboratuvarı, İTÜ Elektrik - Elektrik Fakültesi'nin kurucu profesörlerinden ve laboratuvarın kurulması için ilk adımları atmış, değerli öğretim üyesi, rahmetli Prof. Fuat Külünk'ün anısına verilmiş olan İTÜ Fuat Külünk Yüksek Gerilim Laboratuvarı adını taşımaktadır. 4000 m2'lik bir alan üzerinde kurulmuş olan bu laboratuvar A, B ve C olarak adlandırılan üç bloktan oluşmaktadır:

Soru: İTÜ Yüksek Gerilim Laboratuvarı, kaç m2'lik bir alan üzerinde kurulmuştur?
Cevap: 4000

Soru: İTÜ Yüksek Gerilim Laboratuvarı, kaç bölümden oluşmaktadır?
Cevap: üç

Soru: İTÜ Yüksek Gerilim Laboratuvarı, nasıl adlandırılan bölümlerden oluşmaktadır?
Cevap: A, B ve C olarak adlandırılan
fas su saati

Orijinali  Fas’da  (Maraokko)  Ḳaraviyyīn  Camii’nde  bulunan  ve  Institut  für  Geschichte  der  Arabisch-Islamischen  Wissenschaften  tara-fından  yeniden  üretilen  saatin  rekonstrüksiyonu.  Orijinalin  yapımcısı  Ebū  Zeyd  ʿAbdurraḥmān  b.  Süleymān  el-Leccāʾī’dir.  Saati  763/1362  yılında  Sultan  İbrāhīm  b.  Ebī  el-Ḥasan  b.  Ebī  Saʿīd’in  emriyle  imal  etmiştir.

Soru: fas su saatinin orijinalini kim imal etmiştir?
Cevap: Ebū  Zeyd  ʿAbdurraḥmān  b.  Süleymān  el-Leccāʾī’dir

Soru: fas su saatinin orijinali hangi yılda yapılmıştır?
Cevap: 763/1362

Soru: fas su saatiinin orijinali kimin emri ile yapılmıştır?
Cevap: Sultan  İbrāhīm  b.  Ebī  el-Ḥasan  b.  Ebī  Saʿīd’in

Soru: fas su saatinin 763/1362 de yapılan versyonu kimin emri ile yaptırılmıştır?
Cevap: Sultan  İbrāhīm  b.  Ebī  el-Ḥasan  b.  Ebī  Saʿīd’in

Soru: fas su saatinin 763/1362 de yapılan versyonunu kim yapmıştır?
Cevap: Ebū  Zeyd  ʿAbdurraḥmān  b.  Süleymān  el-Leccāʾī’dir

Soru: fas su saatinin yeniden üreten kuruluş nedir??
Cevap: Institut  für  Geschichte  der  Arabisch-Islamischen  Wissenschaften

Soru: fas su saatinin orjinali şu an nerede bulunmaktadır?
Cevap: Fas’da  (Maraokko)  Ḳaraviyyīn  Camii’nde

Soru: Ebū  Zeyd  ʿAbdurraḥmān  b.  Süleymān  el-Leccāʾī nin yaptığı fas su saati şu an nerede bulunmaktadır?
Cevap: Fas’da  (Maraokko)  Ḳaraviyyīn  Camii’nde

Soru: şu an Ḳaraviyyīn  Camii’nde bulunan fas su saatinin yapımcısı kimdir?
Cevap: Ebū  Zeyd  ʿAbdurraḥmān  b.  Süleymān  el-Leccāʾī’dir

Soru: Sultan  İbrāhīm  b.  Ebī  el-Ḥasan  b.  Ebī  Saʿīd’in  emriyle  imal  edilen fas su saati şu an nerede bulunmaktadır?
Cevap: Fas’da  (Maraokko)  Ḳaraviyyīn  Camii’nde

Soru: şu an Ḳaraviyyīn  Camii’nde bulunan fas su saati kimin emriyle yaptırılmıştır?
Cevap: Sultan  İbrāhīm  b.  Ebī  el-Ḥasan  b.  Ebī  Saʿīd’in

Soru: şu an Ḳaraviyyīn  Camii’nde bulunan fas su saati hangi yılda yaptırılmıştır?
Cevap: 763/1362

Soru: 763/1362 yıllarında yaptırılan fas su saati şu an nerede bulunmaktadır?
Cevap: Fas’da  (Maraokko)  Ḳaraviyyīn  Camii’nde
Sait Akpınar

Sait Akpınar (d. 28 Mart 1913, İstanbul, ö. 11 Mayıs 2003), Türk fizikçi. Türkiye’de deneysel fiziğin öncüsü olan bilim adamıdır. Uludağ’da Türkiye’nin ve Ortadoğu’nun ilk kozmik ışın araştırmaları laboratuvarını kuran bilim adamı, 1979-83 yılları arasında Fizik Bölümü Başkanlığı görevi yapmıştır.

Soru: Sait Akpınar kimdir?
Cevap: Türkiye’de deneysel fiziğin öncüsü olan bilim adamıdır.

Soru: Sait Akpınar araştırma labaratuvarını nerede kurmuştur?
Cevap: Uludağ’da

Soru: Sait Akpınar ne meslek yapmaktadır?
Cevap: bilim adamıdır

Soru: Sait Akpınar ne labaratuvarını kurmuştur?
Cevap: kozmik ışın araştırmaları laboratuvarını

Soru: Sait Akpınar nerede bir labaratuvar kurmuştur?
Cevap: Uludağ’da

Soru: Sait Akpınar 1979 yılından sonra hangi göreve getirilmiştir?
Cevap: Fizik Bölümü Başkanlığı

Soru: Sait Akpınar'ın kurduğu labaratuvar nerenin ilk kozmik ışın araştırmaları labaratuvarıdır?
Cevap: Türkiye’nin ve Ortadoğu’nun

Soru: Sait Akpınar ne zaman Fizik Bölümü Başkanlığı yapmıştır?
Cevap: 1979-83 yılları arasında

Soru: Sait Akpınar'ın 1979-83 yıllarındaki görevi neydi?
Cevap: Fizik Bölümü Başkanlığı
Sait Akpınar

1913 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Babası, Feshane-i Amire’nin imamı Yahya Efendi idi. 1920 yılında Hekim Kutbiddin Mahalle Mektebi’nde başladığı ilkokul öğrenimine Cumhuriyet’in ilanından sonra, mahallerinde açılan bir ilkokulda devam etti; bir yandan da Fransızca dersleri aldı. 1927’de ilkokuldan 1930’da Eyüp Ortaokulu’ndan mezun oldu. İlk öğrencilerinden biri olarak Pertevniyal Lisesi’ne kaydoldu ve bu okulda okurken bir yandan da Almanca dersleri aldı.

Soru: Sait Akpınar nerede dünyaya gelmiştir?
Cevap: İstanbul’da

Soru: Sait Akpınar'ın babasının adı nedir?
Cevap: Yahya Efendi

Soru: Sait Akpınar'ın babasının mesleği nedir?
Cevap: Feshane-i Amire’nin imamı

Soru: Sait Akpınar'ın doğum yeri neresidir?
Cevap: İstanbul’da

Soru: Sait Akpınar ilkokulu nerede okumuştur?
Cevap: Hekim Kutbiddin Mahalle Mektebi’nde

Soru: Sait Akpınar daha ilkokuldayken ne eğitimi görmüştür?
Cevap: Fransızca

Soru: Yahya Efendi'nin mesleği nedir?
Cevap: Feshane-i Amire’nin imamı

Soru: Sait Akpınar ilkokula kaç yılında başlamıştır?
Cevap: 1920

Soru: Sait Akpınar ilkokula devam ederken aynı zamanda hangi dilde eğitim görmüştür?
Cevap: Fransızca

Soru: Sait Akpınar liseye devam ederken aynı zamanda hangi dilde eğitim görmüştür?
Cevap: Almanca

Soru: Sait Akpınar'ın ilk öğrencilerinden biri olduğu okulunun adı nedir?
Cevap: Pertevniyal Lisesi’ne

Soru: Sait Akpınar ortaokuldan kaç yılında mezun olmuştur?
Cevap: 1930’da

Soru: Sait Akpınar lisede nereye gitmiştir?
Cevap: Pertevniyal Lisesi’ne

Soru: Sait Akpınar daha lisedeyken ne eğitimi görmüştür?
Cevap: Almanca

Soru: Sait Akpınar'ın gittiği ortaokulun adı nedir?
Cevap: Eyüp Ortaokulu’
Sait Akpınar

1933 yılında liseden mezun olduktan sonra İstanbul Üniversitesi Elektroteknik Bölümü’nde yüksek öğrenime başladı. 1934 yılında Maarif Vekaleti’nin bursunu kazanarak  Almanya’da  Goethe  Üniversitesi’nde  eğitimine devam etti. Üniversitenin, Almanya’da başlayan Yahudi aleyhtarlığından etkilenmesi ve öğretim üyelerini kaybetmesi üzerine eğitimine  1937’de Göttingen Üniversitesi’ne geçti. Prof. Dr. R.W Phol ile  yürüttüğü doktora çalışmalarını 1940 yılında tamamladı ve Fen Fakültesi’ne asistan olarak atandı.

Soru: Sait Akpınar hangi üniversiteye gitmiştir?
Cevap: İstanbul Üniversitesi

Soru: Sait Akpınar yüksek öğrenimine nerede devam etmiştir?
Cevap: İstanbul Üniversitesi

Soru: Sait Akpınar üniversitede hangi bölümde okumuştur?
Cevap: Elektroteknik Bölümü’nde

Soru: Sait Akpınar kaç yılında burs kazanmıştır?
Cevap: 1934

Soru: Sait Akpınar burs kazandıktan sonra hangi ülkede eğitimine devam etmiştir?
Cevap: Almanya’da

Soru: Sait Akpınar burs kazandıktan sonra hangi üniversitede eğitimine devam etmiştir?
Cevap: Goethe  Üniversitesi’nde

Soru: Sait Akpınar doktorasını bitirdikten sonra hangi göreve atandı?
Cevap: Fen Fakültesi’ne asistan

Soru: Sait Akpınar Goethe  Üniversitesi’nden ne üzerine ayrılmıştır?
Cevap: Almanya’da başlayan Yahudi aleyhtarlığından etkilenmesi ve öğretim üyelerini kaybetmesi üzerine

Soru: Sait Akpınar doktora çalışmalarını kaç yılında tamamlamıştır?
Cevap: 1940

Soru: Sait Akpınar 1940 yılndan sonra hangi göreve atandı?
Cevap: Fen Fakültesi’ne asistan olarak

Soru: Sait Akpınar neden Göttingen Üniversitesi’ne geçmiştir?
Cevap: Almanya’da başlayan Yahudi aleyhtarlığından etkilenmesi ve öğretim üyelerini kaybetmesi üzerine

Soru: Sait Akpınar Almanya’da başlayan Yahudi aleyhtarlığından etkilenmesi ve öğretim üyelerini kaybetmesi üzerine hangi üniversiteye geçiş yapmıştır?
Cevap: Göttingen Üniversitesi’ne

Soru: Sait Akpınar doktora çalışmalarını kiminle birlikte yürütmüştür?
Cevap: Prof. Dr. R.W Phol

Soru: Sait Akpınar ne zaman Göttingen Üniversitesi’ne geçmiştir?
Cevap: 1937’de

Soru: Sait Akpınar 1934 yılında hangi kurumdan burs kazanmıştır?
Cevap: Maarif Vekaleti’nin
Sait Akpınar

II. Dünya Savaşı’nın devam ettiği 1941-1943 arasında askerlik görevini yaptı. 1948’de doçent ünvanını aldı; ertesi yıl Tecrübi Fizik Enstitüsü’ne geçti.  Aynı yıl Remziye Hanım ile evlenen Sait Akpınar’ın bu evlilikten bir kızı dünyaya gelmiştir.

Soru: İkinci Dünya Savaşı kaç yılları arasında devam etmiştir?
Cevap: 1941-1943

Soru: Sait Akpınar savaş yılları sırasında ne yapmıştır?
Cevap: askerlik

Soru: Sait Akpınar doçent ünvanını kaç yılında almıştır?
Cevap: 1948’de

Soru: Sait Akpınar'ın kaç evladı vardır?
Cevap: bir

Soru: Sait Akpınar kiminle evlendi?
Cevap: Remziye Hanım

Soru: Sait Akpınar 1949 yılında ne yaptı?
Cevap: Tecrübi Fizik Enstitüsü’ne geçti

Soru: Sait Akpınar 1948'de hangi ünvana kavuştu?
Cevap: doçent ünvanını aldı
Sait Akpınar

1949’da Amerikan bursuyla Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Argonne Laboratuvarları’nda nükleer elektronik ve kozmik ışınlar sahasında araştırmalar yaptı. Dönüşünde Uludağ’da Türkiye’nin ve Ortadoğu’nun ilk kozmik ışın araştırmaları laboratuvarını kurdu. Burada kendisinin yaptığı mezon teleskopu  ile gözlemler yaptı. Bilimsel malzemelerin yetersizliği çalışmayı olanaksız hale getirdiğinden  buradan ayrıldı.

Soru: Sait Akpınar 1949'da ne konuda araştırmalar yapmıştır?
Cevap: nükleer elektronik ve kozmik ışınlar

Soru: Sait Akpınar 1949'da yaptığı araştırmalarını nerede yapmıştır?
Cevap: Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Argonne Laboratuvarları’nda

Soru: Sait Akpınar 1949 yılındaki araştırmalarından sonra neyi kurmuştur?
Cevap: Türkiye’nin ve Ortadoğu’nun ilk kozmik ışın araştırmaları laboratuvarını

Soru: Sait Akpınar nerede labaratuvar yapmıştır?
Cevap: Uludağ’da

Soru: Sait Akpınar'ın gözlem için yaptığı aletinin adı nedir?
Cevap: mezon teleskopu
Sait Akpınar

1957 yılında profesör olan Akpınar, 1956-57 yıllarında Atom Enerji Komisyonu Danışma Kurulu üyeliği ve Reaktör Kurulu üyeliği, 1956-61 yıllarında Milli Savunma Bakanlığı Bilimsel Danışma Kurulu üyeliği, 1961-69 yıllarında Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü görevlerini yürüttü. Atom Enerjisi Genel Sekreterliği’yle anlaşamadığı için 1969 yılında  bu kurumdan istifa etti ve üniversiteye geri döndü. 1979’dan emekli olana kadar İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölüm Başkanlığı görevinde bulundu ve katı hal fiziği üzerine lisans üstü dersler verdi. 1983 yılında emekliye ayrıldı.

Soru: Akpınar hangi konu hakkında dersler vermiştir?
Cevap: katı hal fiziği

Soru: Akpınar kaç yılında emekli olmuştur?
Cevap: 1983

Soru: Akpınar istifa ettikten sonra ne yaptı?
Cevap: üniversiteye geri döndü

Soru: Akpınar 1956-57 yılları arasında ne görevi yapmıştır?
Cevap: Atom Enerji Komisyonu Danışma Kurulu üyeliği ve Reaktör Kurulu üyeliği

Soru: Akpınar 1956-61 yılları arasında ne görevi yapmıştır?
Cevap: Milli Savunma Bakanlığı Bilimsel Danışma Kurulu üyeliği

Soru: Emekli olana kadar Akpınar'ın son görevi neydi?
Cevap: İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölüm Başkanlığı

Soru: Akpınar nereyle anlaşamadığından istifa etmiştir?
Cevap: Atom Enerjisi Genel Sekreterliği’yle

Soru: Akpınar kaç yılında istifa etmiştir?
Cevap: 1969

Soru: Akpınar 1961-69 yılları arasında ne görevi yapmıştır?
Cevap: Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü
KORAL

KORAL (mobil elektronik harp sistemi) Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları doğrultusunda tasarlanıp üretilmiştir. Ana yüklenici Aselsan olup 50 alt yüklenici ile birlikte geliştirilmiştir. KORAL hizmete girmeden önce 1000 farklı testlerden geçmiştir. Testleri başarı ile tamamlayan KORAL hava kuvvetleri komutanlığına Şubat 2016'da teslim edilmiştir.

Soru: KORAL'ı hangi kimler geliştirmiştir?
Cevap: Ana yüklenici Aselsan olup 50 alt yüklenici ile birlikte geliştirilmiştir

Soru: KORAL kaç farklı testten geçmiştir?
Cevap: 1000 farklı testlerden geçmiştir

Soru: KORAL hava komutanlığına ne zaman teslim edilmiştir?
Cevap: Şubat 2016'da
KORAL

KORAL yerli imkanlar ile üretilen mobil elektronik harp sistemidir. Amacı düşman radarlarını kör etmek, aldatmak ve şaşırtmaktır. Sistem 8x8 taktik araç üzerine entegre edilmiştir. Sistem 2 ana yapıdan oluşmaktadır. KORAL ED olarak adlandırılan Elektronik Destek Sistemi düşman radar yayınlarını algılayıp takip ediyor. Radarı algıladıktan sonra frekans değeri tespit ediliyor. Daha sonra ise devreye KORAL ET yani Elektronik Taarruz sistemi devreye girerek düşman radarlarının sinyallerinin bozulması için karşı yayın yapıyor. Böylece düşman radarlarına karşı çok etkili olabiliyor.

Soru: KORALın amacı nedir?
Cevap: Amacı düşman radarlarını kör etmek, aldatmak ve şaşırtmaktır

Soru: KORAL nereye entegre edilmiştir?
Cevap: 8x8 taktik araç üzerine

Soru: Sistem kaç ana yapıdan oluşmaktadır?
Cevap: 2 ana yapıdan
Aydınlı hacı Paşa

Yıldırım Bâyezîd Han devrinde yetişen fıkıh ve tıb âlimi. İsmi, Hıdır bin Ali bin Hattâb olup, Hacı Paşa diye meşhurdur. Lakabı Celâlüddîn’dir. Aslen Aydınlı olan Hacı Paşa, Konya’da doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. 1413 (H. 816) veya 1417 (H. 820) senesinde Ödemiş’e bağlı Birgi’de vefât etti.

Soru: el-Melik el-Eşref hangi eserinde Kahire’nin enlem derecesi için imal ettiği güneş saatinin çizimini vermektedir?
Cevap: Hıdır bin Ali bin Hattâb

Soru: Aydınlı hacı Paşa ne diye meşhurdur?
Cevap: Hacı Paşa diye

Soru: Aydınlı Hacı Paşa nerede doğdu?
Cevap: Konya

Soru: Aydınlı Hacı Paşa nerede vefat etti?
Cevap: demiş’e bağlı Birgi’de
Aydınlı hacı Paşa

Anadolu’da ilim öğrendikten sonra, Mısır’a gitti ve büyük âlim Ekmelüddîn Bâbertî’den yüksek din bilgilerini öğrenerek Hanefî mezhebi fıkıh âlimi oldu. Mübârek Şâh Mantıkî’den de aklî ilimleri tahsil etti. Aklî ve naklî ilimlerde tahsilini tamamlayıp, faydalı eserler yazdı.

Soru: Aydınlı hacı Paşa Anadolu’da ilim öğrendikten sonra, Mısır’a gitti ve hangi büyük alimden yüksek din bilgileri öğrendi?
Cevap: Ekmelüddîn Bâbertî’den

Soru: Aydınlı Hacı Paşa Ekmelüddîn Bâbertî’den yüksek din bilgilerini öğrenerek ne oldu?
Cevap: Hanefî mezhebi fıkıh âlimi
Erol Tümertekin

Erol Tümertekin (23 Temmuz 1926 – 15 Mayıs 2012), Beşeri ve İktisadi Coğrafya alanında yaptığı çalışmalarla Türk Coğrafyasına önemli katkılarda bulunmuştur.

Soru: Erol Tümertekin ne zaman doğmuştur?
Cevap: 23 Temmuz 1926

Soru: Erol Tümertekin ne zaman vefad etmiştir?
Cevap: 15 Mayıs 2012

Soru: Erol Tümertekin hangi alanda çalışmalar yapmıştır?
Cevap: Beşeri ve İktisadi Coğrafya

Soru: Erol Tümertekin neye önemli katkılarda bulunmuştur?
Cevap: Türk Coğrafyasına
Coğrafi pusula

Pirinç pusula kutusu cam kapaklı, çap: 70 mm. Üç ayak üzerine yerleştirmek için bir küçük ayak. Menteşeli kapak, açılıp kapanabilir, içeriden yansıtmalı ve cam nişangâhlı ince bir tel ile donatılmış.

Soru: Pirinç Pusula kutusu ne ile donatılmıştır?
Cevap: cam nişangâhlı ince bir tel
Coğrafi pusula

Fırtına Lambası ile birlikte İspirtolu Deniz Pusulası]Pusula 360° bölümlemesi ve rüzgar gülü ile birlikte silindir pirinç bussole (pusula) içerisinde «kardano» tarzında asılı (çap 19 cm). Yanda aydınlatma düzeneği. Mahfazalar fitil ve ayar vidası ile birlikte. ‘Sherwooods Limited, Vaporite No. 1’ kaydını taşıyor. (Envanter No: C 1.25)

Soru: Pusula ne tarzında asılı?
Cevap: kardano
İki  Osmanlı Pusula  Tipi

Ḥāccī  Ḫalīfe  (1609 - 1658)’nin  Cihānnümā isimli  Osmanlı  Türkçesi  kitabının  ilk  Müteferriḳa  baskısına  1145/1732  yılında  bir  pusula  resmi  (s.  65  ve  66  arasında  sağda)  eklenmiştir.  Bu  pusula  üzerinde  manyetik  iğne  artık  tel  yay  halinde  karton  diski  taşımamakta,  bunun  aksine  manye-tikleştirilmiş  gösterge  olarak  disk  üzerinde  bulunan  bir  pimin  üzerinde  dönmektedir.  Pusula  bu  haliyle  Hint  Okyanusu  deniz  bilimcisi  İbn  Mācid  tarafından  kendi  bulu-şu  olarak  tanımlanan  pusula  tipini  (bkz.  s.  65)  hatırlatmaktadır.Pusula  resmi  üzerindeki  notta,  1145/1732  yılında  mıknatıs  iğnesinin  kuzeyden  İstanbul’daki  sapmasının  11°30'  olduğu-nun  tespit  edildiğini  söylemektedir.Ḥāccī  Ḫalīfe  tarafından  tarif  edilen  ve  soldaki  resimde  temsil  edilen  diğer  pusula  iki  ödevi  gören  bir  alettir;  dikey  olarak  açıldığında  bir  yük-seklik  ölçüsü  göstergesi  oluşturarak  gök  cisim-lerinin  yükseklik  açılarını  ölçmeye  yarar.  Yatay  konumda  kapatıldığında  iki  cam  disk  arasına  monte  edilmiş  olan  bir  manyetik  iğne  pusula  ola-rak  kullanılabilir.

Soru: Ḥāccī  Ḫalīfe ne zaman doğmuştur?
Cevap: 1609

Soru: Ḥāccī  Ḫalīfe hangi kitabına pusula resmi eklemiştir?
Cevap: 1658

Soru: Ḥāccī  Ḫalīfe'nin ilk Osmanlı Türkçesi kitabı nedir?
Cevap: Cihānnümā

Soru: Ḥāccī  Ḫalīfe'nin Cihānnümā isimli kitabı hangi dilde yazılmıştır?
Cevap: Osmanlı  Türkçesi

Soru: Hint  Okyanusu  deniz  bilimcisi kimdir?
Cevap: İbn  Mācid
Nureddin Batruci

Nureddin Batruci ( Tam adı: Cafer Nureddin Ebu İshak el-Batruci el-İşbili ), Modern astronominin kurucusu sayılan bilim adamı. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Fakat, Endülüs bölgesi'ndeki Kurtuba'nın kuzeyinde bulunan Pedroches şehrinde doğduğu tahmin edilmektedir. İspanya'daki İşbil'de (bugünkü adıyla Sevilla) yaşadığı için, 'El İşbili' künyesini kullanmıştır. Avrupalılarca daha çok Latince'ye geçmiş ismi olan Alpetragius olarak bilinir. 1217 yılında ölmüştür. El-Batruci, döneminin ünlü bilginlerinden olan İbn-i Tufeyl'in öğrencisiydi. Tarih ve astronomiye ilgi duymuş, astronomiyi Battani, Zerkâlî ve Cabir Bin Eflah'ın eserlerinden tahsil etmiştir. El-Batruci'nin tek bilinen kitabı Arapça olarak yazdığı Kitab Fi'l Hey'e (Astronomi Prensipleri)'dir. 1185 yılında yazımını bitirdiği bu eserin tesiri asırlarca devam etmiş, Hristiyan ve Yahudi bilimadamları tarafından kaynak eser olarak kabul edilmiştir. Bu Hristiyan bilimadamlarının arasında Kopernik de geçmektedir.

Soru: Nureddin Batruci'nin tam adı nedir?
Cevap: Cafer Nureddin Ebu İshak el-Batruci el-İşbili

Soru: Nureddin Batruci'nin nerede doğduğu tahmin edilmektedir?
Cevap: Endülüs bölgesi'ndeki Kurtuba'nın kuzeyinde bulunan Pedroches şehrinde

Soru: Nureddin Batruci ne zaman ölmüştür?
Cevap: 1217

Soru: El-Batruci, döneminin ünlü bilginlerinden olan kimin öğrencisiydi?
Cevap: İbn-i Tufeyl'in

Soru: El-Batruci'nin tek bilinen kitabı hangi dildedir?
Cevap: Arapça
Namaz Pusulası

19.  yüzyıldan  bir  Osmanlı-Türk  pusulasının  üç  rekonstrüksiyonu.  Orijinali  Köln’deki  Rautenstrauch-Joest-Museum  für  Völkerkunde  müzesinde  bulunmaktadır.  Bu  pusula  1251/1853  yılında  Aḥmed  b.  İbrāhīm  eş-Şerbetlī  isimli  birisi  tarafından  imal  edilmiştir.Pusula  iğneli  merkez  çevresinde-ki  dairede  İslam  dünyasından  bazı  önemli  şehirlerin  isimleri  ve  koor-dinatları  kaydedilmiştir.  Bu  yer-lerden  birisinde  bulunulduğu  tak-dirde,  pusulayla  Mekke’ye  doğru  namaz  yönü  tespit  edilebilir.  Batı  olarak  işaretlenmiş  olan  tarafta  bulunan  gnomon  yardımıyla  yanda  bulunan  skalada  namaz  vakitleri  okunur.

Soru: Namaz pusulası kim tarafından imal edilmiştir?
Cevap: Aḥmed  b.  İbrāhīm  eş-Şerbetlī

Soru: Namaz pusulası ne zaman imal edilmiştir?
Cevap: 1251/1853

Soru: Namaz pusulasının orijinali nerede bulunur?
Cevap: Köln’deki  Rautenstrauch-Joest-Museum  für  Völkerkunde  müzesinde

Soru: namaz pusulasında, namaz vakitleri ne yardımı ile anlaşılabilir?
Cevap: Batı  olarak  işaretlenmiş  olan  tarafta  bulunan  gnomon

Soru: namaz pusulasında namaz vakitleri nereden okunur?
Cevap: yanda  bulunan  skalada

Soru: namaz pusulasının orijinaki nerede bulunmaktadır?
Cevap: Köln’deki  Rautenstrauch-Joest-Museum  für  Völkerkunde  müzesinde

Soru: namaz pusulasını imal eden kişi kimdir?
Cevap: Aḥmed  b.  İbrāhīm  eş-Şerbetlī  isimli  birisi

Soru: namaz pusulası hangi yılda imal edilmiştir?
Cevap: 1251/1853

Soru: namaz pusulasında bazı önemli şehirlerin isim ve kordinatları nerede kayıtlıdır?
Cevap: iğneli  merkez  çevresinde-ki  dairede

Soru: namaz pusulasında iğneli  merkez  çevresinde-ki  daireye neler kaydedilmiştir?
Cevap: İslam  dünyasından  bazı  önemli  şehirlerin  isimleri  ve  koor-dinatları

Soru: eğer bir kişi, namaz pusulasının üzerinde kayıtlı olan şehirlerden birindeyse, namaz pusulası ile ne yapabilir?
Cevap: Mekke’ye  doğru  namaz  yönü  tespit  edilebilir

Soru: şu an Köln’deki  Rautenstrauch-Joest-Museum  für  Völkerkunde  müzesinde bulunan namaz pusulası kim tarafından yapılmıştır?
Cevap: 1251/1853

Soru: şu an Köln’deki  Rautenstrauch-Joest-Museum  für  Völkerkunde  müzesinde bulunan namaz pusulası hangi yılda yapılmıştır yapılmıştır?
Cevap: Aḥmed  b.  İbrāhīm  eş-Şerbetlī  isimli  birisi
el-Melik el-Eşref'in Güneş Saati

Yemen’deki Resuliler Hanedanı’nın üçüncü sultanı el-Melik el-Eşref ?Ömer b. Yusuf (dönemi: 694 - 696 / 1295 - 1296) Mu?in e?-?ullab ?ala ?Amel el-A??urlab isimli eserinde Kahire’nin enlem derecesi için imal ettiği bir güneş saatinin çizimini vermektedir1. Onun bu astronomik konu dışındatıp ve genealoji branşlarından da risaleleri bize ulaşmıştır. Günümüze ulaşan usturlabı (bkz. cilt II, s. 105) alet yapımcısı olarak yüksek yeteneğine tanıklık etmektedir (krş., s. 58).

Soru: el-Melik el-Eşref’in günümüze ulaşan risalelerinin branşları nelerdir?
Cevap: tıp ve genealoji

Soru: el -Melik el-Eşref’in alet yapımcısı olarak yüksek yeteneğe sahip olduğunu gösteren alet nedir?
Cevap: usturlab

Soru: el-Melik el-Eşref’in çizimini yaptığı saatin adı nedir?
Cevap: güneş saati