Ortaçağ İslam dünyasında bilim

Ortaçağ İslam dünyasında bilim, İslam'ın Altın Çağı adı verilen ve 8. yüzyıl ile 14. yüzyıl-15. yüzyıl arasında İslam dünyasında geliştirilen ve uygulanan bilim. Bu dönemde Hint, Fars, Sabii ve özellikle Yunan uygarlıklarına ait eserler Arapça'ya tercüme edildi. Bu çeviriler tüm bir ortaçağ boyunca islam uygarlığında yaşayan bilim insanlarının bilimsel gelişmelerde bulunmalarına ve bu gelişmeleri sonraki yüzyıllara taşımalarına olanak sağladı. İslam uygarlığı'nın parçası olan bilim insanlarının çoğunluğu Arap ve Fars kökenli olsa da, genel olarak farklı etnik kökenlere sahiplerdi. Aynı zamanda farklı dinsel kökenlere sahiplerdi. Bu bilim insanlarının çoğunluğu Müslümandı, ancak bazı Hıristiyan, Yahudi ve hatta ateist bilim insanları da bu bilim dünyasının bir parçası sayılır. Ortaçağın hatta 19. yüzyıl'a kadar olan dönemlerde bilim insanları birçok disiplinle ilgilenir ve bu konularda bilgi sahibi olurlardı. Özellikle antik dönemin bilim insanlarının çoğu günümüz standartlarında hezarfen kabul edilirler. 7. ve 8. yüzyılda daha çok çeviri faaliyetleri yapıldı. Halife olma umudunu yitiren genç Emevi prensi Halid bin Yezid'in (ö. 704) başlattığı tercüme faaliyeti çerçevesinde Mısır'dan gelen Yunanca'ya hakim olan bazı insanlara özellikle tıp, kimya ve astroloji ile ilgili kitaplar tercüme ettirildi. Pratik ihtiyaçlarla ilgili bu çevirilere duyulan ilgi Yunanca dışında Süryanice ve Kıptice eserlerin de çevrilmesi ile devam etti. Başlangıçta sınırlı olan konular Halife Mansur döneminde edebi, felsefi, metafizik, astroloji, aritmetik, geometri, astronomi, müzik teorisi, etik, fizik, zooloji, botanik, farmakoloji, veterinerlik, tıp, askerlik sanatı, hikmetli sözler, hatta şahin terbiyeciliğine varıncaya kadar birçok alana yayıldı. Hint, Yunan, Çin, İran uygarlıklarına ait çeviriler Urfa, Nusaybin, Harran ve Cündişapur Medreseleri aracılığıyla geniş bir alana yayıldı. Ebu Musa Cabir bin Hayyan (722-804): Bu dönemin en önemli kimyacısı olarak Harun Reşid'in saray alimi Ebu Musa Cabir bin Hayyan'dan bahsetmek gerekir. Cabir bin Hayyan, oldukça kapsamlı deneyler yaptı, simya ve bilimler konusunda günümüze kalmış olan çeşitli eserler üretti. Bu eserlerinde laboratuvar tekniklerini ve deneysel kimya metodlarını tanımladı. Sülfürik asit ile nitrik asitin özelliklerini tanımladı. Süblimleşme, ergime ve damıtma işlemlerini tanımladı. Deneylerinde imbik ve süzgeç gibi araçlar kullandı. Kendisine atfedilen birçok eserin gerçek kökeni hala belirsizliğini korumaktadır. İbrahim el-Fezari İslam dünyasında usturlab'ı kullanan ilk bilim insanı.

Soru: İslam'ın Altın Çağı ile kastedilen dönem ne zamandır?
Cevap: 8. yüzyıl ile 14. yüzyıl-15. yüzyıl arası

Soru: Ortaçağ İslam dünyasında bilim denilince akla gelen nedir?
Cevap: İslam'ın Altın Çağı adı verilen ve 8. yüzyıl ile 14. yüzyıl-15. yüzyıl arasında İslam dünyasında geliştirilen ve uygulanan bilim.

Soru: İslam'ın Altın Çağı şeklinde adlandırılan dönemde hangi medeniyyetlere ait eserler Arapça'ya aktarılmıştır?
Cevap: Hint, Fars, Sabii ve özellikle Yunan uygarlıklarına

Soru: İslam'ın Altın Çağı'nda Arapça'ya tercüme eserlerin getirisi ne olmuştur?
Cevap: Bu çeviriler tüm bir ortaçağ boyunca islam uygarlığında yaşayan bilim insanlarının bilimsel gelişmelerde bulunmalarına ve bu gelişmeleri sonraki yüzyıllara taşımalarına olanak sağladı.

Soru: İslam dünyasında 8. yüzyıl ile 14. yüzyıl-15. yüzyıl arası dönem ne olarak bilinmektedir?
Cevap: İslam'ın Altın Çağı

Soru: İslam medeniyyetinde bilim insanlarının kökeni hakkında ne söylenebilir?
Cevap: çoğunluğu Arap ve Fars kökenli olsa da, genel olarak farklı etnik kökenlere sahiplerdi.

Soru: İslam dünyasında bu medeniyetin bilim insanlarının mensub bulundukları din hakkında ne bilinmektedir?
Cevap: farklı dinsel kökenlere sahiplerdi. Bu bilim insanlarının çoğunluğu Müslümandı, ancak bazı Hıristiyan, Yahudi ve hatta ateist bilim insanları da bu bilim dünyasının bir parçası sayılır.

Soru: 19.yüzyıl öncesi bilim insanlarının çalışmalarında yoğunlaştığı dallar hakkında ne söylenebilir?
Cevap: Ortaçağın hatta 19. yüzyıl'a kadar olan dönemlerde bilim insanları birçok disiplinle ilgilenir ve bu konularda bilgi sahibi olurlardı.

Soru: Günümüz ile kıyas edildiğinde antik dönemin bilim insanları için ne söylenebilir?
Cevap: antik dönemin bilim insanlarının çoğu günümüz standartlarında hezarfen kabul edilirler.

Soru: İslam dünyasında 7. ve 8. yüzyılda yapılan bilimsel faaliyetler için ne söylenebilir?
Cevap: daha çok çeviri faaliyetleri yapıldı.

Soru: 704 yılında hayatını kaybeden genç emevi prensi kimdir?
Cevap: Halid bin Yezid

Soru: 7.asırda Emevi prensi Halid bin Yezid başlattığı tercüme faaliyetiyle neler yapılmıştır?
Cevap: Mısır'dan gelen Yunanca'ya hakim olan bazı insanlara özellikle tıp, kimya ve astroloji ile ilgili kitaplar tercüme ettirildi.

Soru: Mısır'dan gelen Yunanca'ya hakim olan bazı insanlara özellikle tıp, kimya ve astroloji ile ilgili kitapları çevirterek bir tercüme faaliyeti başlatan kimdir?
Cevap: Halife olma umudunu yitiren genç Emevi prensi Halid bin Yezid

Soru: 7. ve 8. asırda tercüme olunan kitaplar ve konuları hakkında ne söylenebilir?
Cevap: Başlangıçta sınırlı olan konular Halife Mansur döneminde edebi, felsefi, metafizik, astroloji, aritmetik, geometri, astronomi, müzik teorisi, etik, fizik, zooloji, botanik, farmakoloji, veterinerlik, tıp, askerlik sanatı, hikmetli sözler, hatta şahin terbiyeciliğine varıncaya kadar birçok alana yayıldı.

Soru: Emevi prensi Halid bin Yezid'in emriyle Yunanca'dan çevrilen kitapları hangileri takip etmiştir?
Cevap: Pratik ihtiyaçlarla ilgili bu çevirilere duyulan ilgi Yunanca dışında Süryanice ve Kıptice eserlerin de çevrilmesi ile devam etti.

Soru: 7. ve 8. asır islam dünyasında yapılan tercümelerin, bidayette sınırlı olan konularının sonrasında çeşitlenmesi hangi halife zamanında olmuştur? 
Cevap: Halife Mansur

Soru: Urfa, Nusaybin, Harran ve Cündişapur Medreseleri, hangi medeniyyetlere ait çevirilerin geniş bir alana yayılmasına katkı sağlamıştır?
Cevap: Hint, Yunan, Çin, İran uygarlıklarına

Soru: Hint, Yunan, Çin, İran uygarlıklarına ait tercümelerin geniş bir alana yayılmasına yardımcı olan kurumlar hangileridir?
Cevap: Urfa, Nusaybin, Harran ve Cündişapur Medreseleri

Soru: Bulunduğu dönemin en önemli kimyacısı ve Harun Reşid'in saray alimi kimdir?
Cevap: Ebu Musa Cabir bin Hayyan

Soru: İslam dünyasında usturlab'ı kullanan ilk bilim insanı kimdir?
Cevap: İbrahim el-Fezari

Soru: Ebu Musa Cabir bin Hayyan saray alimi bulunduğu meşhur abbasi halifesi kimdir?
Cevap: Harun Reşid

Soru: Ebu Musa Cabir bin Hayyan'ın bilim dünyasına kattıkları hakkında neler söylenebilir?
Cevap: oldukça kapsamlı deneyler yaptı, simya ve bilimler konusunda günümüze kalmış olan çeşitli eserler üretti. Bu eserlerinde laboratuvar tekniklerini ve deneysel kimya metodlarını tanımladı. Sülfürik asit ile nitrik asitin özelliklerini tanımladı. Süblimleşme, ergime ve damıtma işlemlerini tanımladı. Deneylerinde imbik ve süzgeç gibi araçlar kullandı. Kendisine atfedilen birçok eserin gerçek kökeni hala belirsizliğini korumaktadır.

Soru: İslam bilim tarihinde 8. asırda sülfürik asidin, nitrik asitin özelliklerini, süblimleşme, ergime ve damıtma işlemlerini tanımlayan kimyacı kimdir?
Cevap: Ebu Musa Cabir bin Hayyan