Ridvan es-Saati'nin Su Saati

Saatçi Ridvan, babası Muhammed b. Ali (ö.618/1231) tarafından inşa edilmiş ve ölümünün ardından büyük ölçüde harap olan su saatini yeniden imal etmiş ve parçalarıyla birlikte saatler kitabında ayrıntılı bir biçimde tarif etmiştir. Bildiğimiz kadarıyla bu kitabın iki yazması günümüze ulaşmıştır, birisi İstanbul Köprülü Koleksiyonu 949, diğeri Gotha Forschungsbibliothek 1348. Kitap 1915 yılında Eilhard Wiedemann tarafından Gotha yazmasından Almanca'ya çevrilmiştir. Bu su saati eşit olmayan saatler veya temporal saatler (saat zemaniyye) prensibine göre tasarlanmıştır. Güneşin doğuşundan batışına kadar olan (veya batışından doğuşuna kadar) zaman, her defasında on iki kısma bölümlenmiştir. Güneşin seyrinin takvimsel farklılığı, saatin içindeki su dökülme memesinin ayarlanmasıyla düzeltilir. Bu su dökülme memesi Frankfurt a.M. takvimine göre hesaplanmış bir levha üzerinde ilgili yıldız sembolünün konumuna kaydırılır. Mekanizma, güneşin doğuşu ve batışı arasında (veya tam tersi) bir kaptan boşalan ve bu esnada da bir şamandırayı hareket ettiren suyla harekete geçirilmektedir. Simetrik olan boşaltma, bir basınç dengeleyicisiyle gerçekleşir. Vakit saatlerinin on iki zaman dilimi, her bir gündüz saatinden sonra ön yüzün bir kapısının dönmesiyle gösterilir. Buna ek olarak kapıların üzerindeki bir ayça, soldan sağa doğru peşpeşe 48 altın çiviyi geçerek bu periyodların bir çeyreğini gösterir. Optik gösterimlerin yanı sıra her bir gündüz saatinden sonra akustik sinyaller işitilebilir. Bu sinyaller iki şahin figürünün gagalarından birer küreyi bir kupanın içine düşürmeleriyle oluşur. Gece esnasında bir diskin saatin tepesinde bir lamba tarafından aydınlatılan ve saatleri gösteren on iki ışıklı dairesi ardı ardına serbest bırakılır.

Soru: Ridvan es-Saati'nin su saati kim tarafından inşa edilmiştir?
Cevap: babası Muhammed b. Ali

Soru: Ridvan es-Saati babasının ölümünün ardından su saati için neler yapmıştır?
Cevap: büyük ölçüde harap olan su saatini yeniden imal etmiş ve parçalarıyla birlikte saatler kitabında ayrıntılı bir biçimde tarif etmiştir.

Soru: Ridvan es-Saati yeniden imal ettiği su saatinden nerede bahsetmiştir?
Cevap: parçalarıyla birlikte saatler kitabında ayrıntılı bir biçimde tarif etmiştir.

Soru: Ridvan es-Saati'nin saatler kitabından günümüze ulaşan kaç adet yazma bulunuyor?
Cevap: Bildiğimiz kadarıyla bu kitabın iki yazması günümüze ulaşmıştır

Soru: Ridvan es-Saati'nin saatler kitabının günümüze ulaşan bilinen yazmaları hangileridir?
Cevap: birisi İstanbul Köprülü Koleksiyonu 949, diğeri Gotha Forschungsbibliothek 1348.

Soru: Ridvan es-Saati'nin saatler kitabının Gotha yazması kaç yılında Almanca'ya çevrilmiştir?
Cevap: 1915 yılında

Soru: Ridvan es-Saati'nin saatler kitabının Gotha yazması kim tarafından Almanca'ya çevrilmiştir?
Cevap: Eilhard Wiedemann tarafından

Soru: Ridvan es-Saati'nin saatler kitabı Almanca'ya 1915 yılında hangi yazmadan çevrilmiştir?
Cevap: Gotha yazmasından

Soru: Ridvan es-Saati'nin su saati hangi prensiple çalışmaktadır?
Cevap: Bu su saati eşit olmayan saatler veya temporal saatler (saat zemaniyye) prensibine göre tasarlanmıştır.

Soru: Ridvan es-Saati'nin su saatinde zaman nasıl taksim edilmiştir?
Cevap: Güneşin doğuşundan batışına kadar olan (veya batışından doğuşuna kadar) zaman, her defasında on iki kısma bölümlenmiştir.

Soru: Güneşin seyrinin takvimsel farklılığı Ridvan es-Saati'nin su saatinde nasıl ele alınmıştır?
Cevap: Güneşin seyrinin takvimsel farklılığı, saatin içindeki su dökülme memesinin ayarlanmasıyla düzeltilir. Bu su dökülme memesi Frankfurt a.M. takvimine göre hesaplanmış bir levha üzerinde ilgili yıldız sembolünün konumuna kaydırılır.

Soru: Ridvan es-Saati'nin su saatinde mekanizma nasıl çalışmaktadır?
Cevap: Mekanizma, güneşin doğuşu ve batışı arasında (veya tam tersi) bir kaptan boşalan ve bu esnada da bir şamandırayı hareket ettiren suyla harekete geçirilmektedir. Simetrik olan boşaltma, bir basınç dengeleyicisiyle gerçekleşir.

Soru: Ridvan es-Saati'nin su saatinde vakitler ve zamanlar kullanıcıya nasıl gösterilmektedir?
Cevap: Vakit saatlerinin on iki zaman dilimi, her bir gündüz saatinden sonra ön yüzün bir kapısının dönmesiyle gösterilir. Buna ek olarak kapıların üzerindeki bir ayça, soldan sağa doğru peşpeşe 48 altın çiviyi geçerek bu periyodların bir çeyreğini gösterir. Optik gösterimlerin yanı sıra her bir gündüz saatinden sonra akustik sinyaller işitilebilir. Bu sinyaller iki şahin figürünün gagalarından birer küreyi bir kupanın içine düşürmeleriyle oluşur. Gece esnasında bir diskin saatin tepesinde bir lamba tarafından aydınlatılan ve saatleri gösteren on iki ışıklı dairesi ardı ardına serbest bırakılır.