Esas No: 2023/2910
Karar No: 2024/1168
Karar Tarihi: 07.03.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/2910 E.  ,  2024/1168 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas     No : 2023/2910
Karar	No : 2024/1168                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: 1- ... Bakanlığı
	 2- ... Valiliği
VEKİLLERİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri  uyarınca 16/11/2021 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacı tarafından, başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
                İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sözlü sınav konuları arasında yer alan "bir konuyu kavrayıp özetleme  ifade yeteneği ve muhakeme gücü ile iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ve topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri" kriterlerinin değerlendirilmesi hususunda sınav kurulunun takdir yetkisinin daha geniş olduğu açık olmakla birlikte, sınav konuları arasında yer alan ve doğrudan bilgi düzeyini ölçen 'eğitim bilimleri ve genel kültür" kriteri bakımından, davacının verdiği cevabın ne olduğunu ispatlayıcı ve yargısal değerlendirmeyi mümkün kılacak herhangi bir tutanak bulunmadığı, objektif değerlendirmeyi gerektiren ve somut bilgi ve belgelerle ortaya koyulabilecek olan ''eğitim bilimleri ve genel kültür" kısmı bakımından cevabın kayıt altına alınmaması durumunda hukuk devletinin gereği olarak yargısal incelemenin yapılması bu yönüyle mümkün olmadığından, davalı idare tarafından sözlü sınav sorusuna davacı tarafından verilen yanıtın da tutanağa bağlanması gerekirken, davacı tarafından soruya verilen yanıt tutanağa bağlanmaksızın tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
               Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; ilgili Yönetmeliğin 9. maddesine uygun bir şekilde oluşturulan sözlü sınav komisyonu tarafından önceden hazırlanan sorular arasından soruların sorulduğu, yine Yönetmeliğin 11. maddesi uyarınca, eğitim bilimleri ve genel kültür, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ve topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak ve her üyenin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak davacının sözlü sınav puanının (55) puan olarak tespit edildiği, bu durumda, mevzuat hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığı görülen sözlü sınavda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI    :  Aday değerlendirme formunda 22 farklı alanda değerlendirme yapıldığı halde verilen puanlara ilişkin somut ve objektif bir gerekçe belirtilmediği,  5 yıl başarılı bir şekilde aktif öğretmenlik yaptığı, deneyimi ve farklı branşlarda üç üniversite bitirdiği dikkate alındığında sözlü sınavda başarısız olmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
 DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi  kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Adli yardım kararından dolayı ertelenmiş olan temyiz aşamasına ilişkin yargılama giderlerinin davacıdan tahsili için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 07/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacı tarafından; Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
 Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasa'nın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasanın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir. 
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının (cevap anahtarının) hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belge ile davacıya sorulan dört sorunun ikisi için cevap anahtarının dosyaya ibraz edildiği, diğer iki soruya ilişkin cevap anahtarının ise dosyada mevcut olmadığı görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.
 Bu durumda; eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki karara katılmıyorum.