Esas No: 2021/6260
Karar No: 2024/1483
Karar Tarihi: 14.03.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/6260 E.  ,  2024/1483 K.


"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/6260
Karar  No : 2024/1483
Kararın Düzeltilmesi İsteminde Bulunanlar: 1- (Davalı) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
Vekili: Av. ...
2- (Davalı Yanında Müdahil) ... Belediye Başkanlığı 
Vekili: Av. ...
 
Karşı Taraf (Davacı):  ... Belediye Başkanlığı 
Vekili: Av. ...	
İstemin Özeti	: Danıştay Sekizinci Dairesinin 22/04/2021 tarih ve E:2016/2304, K:2021/2472 sayılı kararının kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi: ...
Düşüncesi: Karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
 Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince  işin gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi istemine ilişkin dilekçede öne sürülen düzeltme nedenleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uygun bulunduğundan düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Sekizinci Dairesinin 22/04/2021 tarih ve E:2016/2304, K:2021/2472 sayılı kararı kaldırılarak işin esası yeniden incelendi.
Dava, ... ili, ... ilçesi, ... mahallesinin ... İlçe Belediyesi'ne bağlanma talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 2. maddesi ile diğer ilgili mevzuat hükümleri uyarınca ilçelerin sınırlarının değiştirilmesi sonucunu doğuran bir tasarrufun İçişleri Bakanlığının kararı ve Cumhurbaşkanının onayı ile mümkün olduğu, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 8 inci maddesinde ise, "Belde, köy veya bunların bazı kısımlarının bir başka beldeye katılabilmesi" şartlarının düzenlendiği, dolayısıyla uygulama kabiliyeti bulunmayan 5393 sayılı Belediye Kanununun 8 inci maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Sınır uyuşmazlıklarının çözümü" başlıklı 7. maddesinde "Bir il dâhilindeki beldeler veya köyler arasında sınır uyuşmazlığı çıkması hâlinde ilgili belediye meclisi ve köy ihtiyar meclisi ile kaymakamın görüşleri otuz gün süre verilerek istenir. Vali, bu görüşleri değerlendirerek sınır uyuşmazlığını karara bağlar. Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin sınır değişikliklerinde büyükşehir belediye meclisinin de görüşü alınır.
İl ve ilçe sınırlarının değiştirilmesini gerektirecek sınır uyuşmazlıklarında 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesi; "Birleşme ve katılma" başlıklı 8. maddesinde ise; "Belde, köy veya bunların bazı kısımlarının bir başka beldeye katılabilmesi için bu yerlerin meskûn sahalarının katılınacak beldenin meskûn sahasına uzaklığı 5.000 metreden fazla olamaz.
Bir belde veya köyün veya bunların bazı kısımlarının meskûn sahasının, komşu bir beldenin meskûn sahası ile birleşmesi veya bu sahalar arasındaki mesafenin 5.000 metrenin altına düşmesi ve buralarda oturan seçmenlerin yarısından bir fazlasının komşu beldeye katılmak için başvurması hâlinde, katılınacak belde sakinlerinin oylarına başvurulmaksızın, katılmak isteyen köy veya belde veya bunların kısımlarında başvuruya ilişkin oylama yapılır. Oylama sonucunun olumlu olması hâlinde başvuruya ait evrak, valilik tarafından katılınacak belediyeye gönderilir. Belediye meclisi evrakın gelişinden itibaren otuz gün içinde başvuru hakkındaki kararını verir. Belediye meclisinin uygun görmesi hâlinde katılım gerçekleşir. Büyükşehirlerde birleşme ve katılma işlemleri, katılınacak ilçe veya ilk kademe belediye meclisinin görüşü üzerine, büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanır. Katılma sonrası oluşacak yeni sınır hakkında, 6 ncı maddeye göre işlem yapılır ve sonuç İçişleri Bakanlığına bildirilir.
Bir beldenin bazı kısımlarının komşu bir beldeye katılmasında veya yeni bir belde ya da köy kurulmasında, beldenin nüfusunun 5.000'den aşağı düşmemesi gerekir.
Büyükşehir belediyesi bulunan yerlerde ayrılma yoluyla yeni bir belde kurulması için belde nüfusunun 100.000'den aşağı düşmemesi ve yeni kurulacak beldenin nüfusunun 20.000'den az olmaması şarttır.
Bu madde uyarınca gerçekleşen katılmalarda, katılınan belde ile bazı kısımları veya tümü katılan köy veya belde arasında; taşınır ve taşınmaz mal, hak, alacak ve borçların devri ve paylaşımı, aralarında düzenlenecek protokolle belirlenir.
Birleşme ve katılma işlemlerinde bu maddede düzenlenmeyen hususlarda 4 üncü madde hükmüne göre işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 2/B maddesinde; bucak kurulması, kaldırılması, merkezinin belirtilmesi, il ilçe ve bucak sınırlarının ve bucak adlarının değiştirilmesi bir köyün veya kasabanın veya bucağın başka bir il ve ilçeye bağlanması, mühim mevki ve tabii arazi adlarının değiştirilmesinin İçişleri Bakanlığının kararı ve Cumhurbaşkanının tasdiki ile olacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; ... Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde yer alan ... Belediyesi'ne bağlı ... mahallesinin komşu belediye olan ... Belediyesi'ne katılma isteminde bulunduğu, talep üzerine anılan mahallede yapılan halk oylaması sonucunda 4948 seçmenin oylamaya katıldığı, 1007 hayır, 3925 evet oyu kullanıldığı, oylama sonucunun olumlu olması nedeniyle talep hakkında katılınmak istenen ... Belediye Meclisi'nin görüşünün alındığı, ... Belediye Meclisi'nin...tarih ve ... sayılı kararıyla bağlanma talebinin kabulüne karar verildiği, 5393 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca talebin karara bağlanmak üzere davalı Büyükşehir Belediye Meclisine iletildiği, dava konusu Meclis kararıyla talebin reddine karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, büyükşehir belediye sınırları içerisindeki bir ilçe belediyesine bağlı mahallenin başka bir ilçe belediyesine katılma talepleri hakkında da 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 8. maddesi hükmünün uygulanma kabiliyetinin bulunduğu ve fakat katılma sebebiyle ilçe mülki sınırlarında bir değişiklik meydana gelecek ise öncelikle 5393 sayılı Kanunun 8. maddesine göre, mesafe koşulunu sağlayan ve katılma talebinde bulunan mahalle seçmenlerinin katılacağı bir halk oylamasının yapılması, katılınmak istenen belediye meclisinin görüşünün alınması ve sonuçta talep hakkında büyükşehir belediye meclisinin karar vermesi şeklinde belirlenen usuli sıralamanın tamamlanması, ardından katılma sonrası oluşacak yeni sınır hakkında, 6. maddeye göre işlem yapılarak sonucunun İçişleri Bakanlığına bildirileceği anlaşılmaktadır.
	Bununla birlikte, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 2. maddesinde, ilçe sınırlarının değiştirilmesinin İçişleri Bakanlığının kararı ve Cumhurbaşkanının tasdiki ile gerçekleşeceği hükme bağlandığından,  bir beldenin, köyün, mahallenin veya bunların bazı kısımlarının başka bir beldeye veya ilçeye katılmasına yönelik başvuruların, aynı zamanda ilçe sınırlarında değişiklik meydana gelmesi sonucunu doğurması halinde, söz konusu başvuruya ilişkin sürecin 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerine göre tamamlandıktan sonra, katılma sonrası oluşacak sınır değişikliğine ilişkin durumun 5442 sayılı Kanun hükümleri uyarınca sonuçlandırılması gerekmektedir.
	Bu kapsamda, dava konusu uyuşmazlık incelendiğinde, ... ili, ... Belediyesi'ne bağlı ... mahallesinin komşu belediye olan ... Belediyesi'ne katılması talebinin, sınır değişikliğinin meydana gelmesi sonucunu doğuran bir talep olması nedeniyle, öncelikle katılma talebine ilişkin sürecin 5393 sayılı Kanun kapsamında yürütülmesi, daha sonra katılma talebinin olumlu sonuçlanması halinde sınır değişikliğinin 5442 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 22/12/2022 tarih ve E:2022/3107, K:2022/3902 sayılı kararı da bu doğrultudadır.
Somut olayda ise, davalı Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın dava konusu işlemle ... Mahallesi'nin...... İlçe Belediyesi'ne katılma talebinin reddine karar verdiği, bu haliyle uyuşmazlığın ilçe sınırlarında değişiklik meydana getirecek bir nitelik kazanmadığı, dolayısıyla 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümlerine göre işlem yapılmasına gerek bulunmadığı, nitekim dava konusu işleme yapılan itiraz üzerine ... Valiliği'nce dosyanın gönderildiği İçişleri Bakanlığı'nın... tarih ve ... sayılı yazısında da, ... Mahallesi'nin katılma işleminin 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerine göre tamamlanmasından sonra ilçeler arası sınırın belirlenmesine yönelik işlemlerin 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca Bakanlıkça değerlendirileceği; ancak katılma işlemi tamamlanmadığından dosyanın iade edildiğinin belirtildiği görülmektedir.
Bu durumda, İdare Mahkemesi'nce uyuşmazlıkta 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'na göre işlem yapılması gerekirken uygulanma kabiliyeti bulunmayan 5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca tesis edilen dava konusu işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamakta olup, uyuşmazlığın işin esası incelenerek çözümlenmesi ve dosya hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, 14/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.