Esas No: 2023/106
Karar No: 2024/3529
Karar Tarihi: 05.06.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/106 E.  ,  2024/3529 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2023/106
Karar  No : 2024/3529
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	       : ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Üniversitesi
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin  ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ 	      :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, öğrencilik kaydının silinmesine dair ...1 tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı tarafından söz konusu dönemde Covid pandemisi nedeniyle okulda bulunma şartının bulunmadığının belirtildiği, buna dair evrak ibraz edildiği, davalı idarece söz konusu okulda Covid pandemisi sürecinde uzaktan eğitim olup olmadığının incelenmediği, yurt dışı çıkış kayıtlarının şekli anlamda değil mahiyeti itibariyle değerlendirilmesi gerektiği, idarece davacının giriş çıkış kayıtları yanında üniversite eğitim öğretim politikası ve pandemi döneminde uzaktan eğitimin mümkün olup olmadığı hususları ve davacı tarafından sunulan belgelerde de bir bütün içinde irdelenerek bir karar verilmesi gerektiği, tereddüt durumunda ise araştırmaların derinleştirilerek ilgili üniversiteyle ek yazışma ve ek teyitlerin yapılması gerektiği, kesin ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde maddi gerçek ortaya konulmadan, eksik inceleme ve şüpheye (kanaate) dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare  Mahkemesi kararının özeti:  Davalı idarenin istinaf başvurusu kabul edilerek, dosyaya sunulan ... tarih ve ... sayılı transkriptte davacının eğitim döneminin (2015/2016 - 2018/2019) olarak belirtildiği oysa pandemi nedeniyle uzaktan eğitimin 2020 Mart ayından itibaren başladığı, davacının 10/08/2019 tarihinden sonra yurt dışı çıkış kaydının bulunmadığı, davacının 2019-2020 eğitim öğretim yılında transkripti ve aldığı dersin  olmadığı, uzaktan eğitim yoluyla aldığı derslerinde bulunmadığı, 2019-2020 eğitim öğretim yılında öğrenci olmadığı; davacının, yatay geçiş işleminin mevzuata uygun olmadığı, kaydının silinmesine yönelik dava konusu işlemde, hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI      : Davacı tarafından, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI        : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	           :  ...
DÜŞÜNCESİ		   : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Dosyaların incelenmesi' başlıklı 20. maddesinde; "Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemeleri, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar. Mahkemeler belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler." hükmüne yer verilmiştir.
 Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararında; ''Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından küresel Covid-19 salgını dolayısıyla yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapacak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler için 2547 sayılı Kanun'un 44'üncü maddesi ile Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelikin Ek Madde 2'si uyarınca, 2020-2021 eğitim ve öğretim yılı güz dönemindeki yatay geçiş işlemlerine mahsus olmak üzere, aşağıdaki düzenlemenin yapılmasına karar verildi.
2020-2021 eğitim ve öğretim döneminden önce Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyinde eğitime başlayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrencilerin ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş işlemlerinde, dünyada yaşanan COVID-19 salgını dikkate alınarak, sadece 2020-2021 eğitim ve öğretim yılı güz dönemindeki yatay geçiş işlemlerine mahsus olmak üzere;
1) Başarı sırası şartı bulunan Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık, Hukuk, Öğretmenlik, Mühendislik ve Mimarlık programları hariç olmak üzere yükseköğretim kurumlarının yurt dışı yatay geçiş kontenjanlarının yurt içi yatay geçiş kontenjanı kadar olabilmesine,
2) Başarı sırası şartı bulunan Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık, Hukuk, Öğretmenlik, Mühendislik ve Mimarlık programlarında ise yurt dışı yatay geçiş kontenjanlarında yurt içi yatay geçiş kontenjanının %50’sinin geçilmemesine; ancak Yükseköğretim Kurulunca belirlenmiş olan sıralama kuruluşları (Academic Ranking of World University, QS World University Rankings, Times Higher Education World University Rankings) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarının herhangi birinde ilk 1000’de yer alan üniversitelerin programlarından yatay geçiş yapacak öğrenciler için ayrıca bu kontenjanın yurt içi yatay geçiş kontenjanı üst sınırına kadar kullanılabilmesine,
3) Öğrencilerin yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt olduğu yılda ÖSYS/YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yayımlanan yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçiş işlemlerine ilişkin duyurudaki asgari ÖSYS/YKS Puanına veya muadil belgelere sahip olmasına; ancak yukarıdaki 2’inci maddede nitelenen üniversitelerde kayıtlı olan öğrenciler için bu şartın aranmamasına, ancak yurt dışı kontenjanından daha fazla başvuru olma durumunda öğrencilerin yurtdışındaki üniversitesine kabulde kullanılan belgesinin veya ÖSYS, YKS veya muadil belgelerin sıralama ölçütü olarak kullanabilmesine,
 4) Anılan yönetmeliğin “Önlisans ve lisans diploma programlarının hazırlık sınıfına; önlisans diploma programlarının ilk yarıyılı ile son yarıyılına, lisans diploma programlarının ilk iki yarıyılı ile son iki yarıyılına yatay geçiş yapılamaz.” biçimindeki 6’ıncı maddesi hükmünce yatay geçiş başvuruları kısıtlanmış olan öğrencilerin de, programa kayıt yaptırmadan sadece dil eğitimine devam edenler hariç olmak üzere, bu dönemde yatay geçiş başvurusu yapabilmelerine,
5) Anılan yönetmeliğin 11’inci maddesi ikinci fıkrasında yer alan “Kurumlar arası yatay geçiş için öğrencinin, kayıtlı olduğu programda bitirmiş olduğu dönemlere ait genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 60 olması şarttır.” koşulunun hazırlık sınıfından birinci sınıfa başvuru yapacak öğrenciler için aranmamasına,
6) 2019-2020 eğitim öğretim yılında öğrenim görmekte olduğu sınıf özelinde 100 üzerinden 60 not ortalamasını sağlayamayan öğrencilerin de başvuru yapabilmesine, yatay geçişinin kabul edilmesi halinde intibakının programın yeterli görülen ilgili sınıfına veya bir alt sınıfına olmak üzere başarılı olduğu dersler üzerinden yapılmasına,
7) Öğrencilerin yurt dışından yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde anılan yönetmeliğin 14’üncü maddesinin 6’ıncı fıkrasının “Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte, yurt dışındaki aynı yükseköğretim kurumundan bir programın her bir sınıfına geçiş yapabilecek öğrenci sayısı o programın ilgili sınıfının yurt dışı kontenjanının yüzde 15’ini geçemez. Yüzde 15’in hesaplanmasında 1’in altındaki sayılar 1’e tamamlanır. Virgülden sonraki kısım 5’ten küçükse alttaki tam sayıya, 5 ve yukarısında ise bir üst tam sayıya tamamlanır.” biçimindeki hükmünün bu dönemde de uygulanmaya devam edilmesine,
8) Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yurt dışı yükseköğretim kurumlarındaki herhangi bir programa kayıtlı olan öğrenciler ile yükseköğretim kurumunun bir programına kayıt yaptırmaksızın ilgili programın dil hazırlık sınıfına devam edenlerin yukarıda yer alan kontenjan kısıtlamalarına tabi olmaksızın, 3’üncü maddedeki ÖSYS/YKS puanına veya muadil belgelere sahip olmaları koşuluyla, yükseköğretim kurumlarımızın herhangi bir açık öğretim programına yatay geçiş başvurusu yapabilmelerine,
9) Yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin yatay geçiş taleplerinin ilgili enstitüler tarafından değerlendirilmesine,
10) Öğrencilerin yatay geçiş başvurularını, ilgili yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş başvuru döneminde yapmalarına" düzenlemesine yer verilmiştir.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
İdari yargıda resen araştırma ilkesi esas olup, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca hakim, bakmakta olduğu davanın çözümü için gerekli bütün delillere kendiliğinden başvurma yetkisine sahiptir.
Dava dosyasında; Ukrayna Kharkiv Ulusal V.N. Karazin Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde öğrenim gören davacının Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı uyarınca davalı Üniversite'ye 25/09/2020 tarihinde yatay geçiş yaptığı; sunulan transkiptte davacının öğrenim gördüğü son dönemin 2018-2019 dönemi olduğu, konuya ilişkin alınan teyit yazılarından 30/06/2020 tarihli yazıda, davacının 2018/2019 akademik yılında 6. sınıf öğrencisi olduğunun belirtildiği, 25/08/2020 tarihli yazıda, davacının 2019 yılında Krok-2 sınavına kabul edildiği ancak geçemediği, 09/2020 tarihinde Krok-2 sınavına tekrar girme hakkına sahip olduğunun belirtildiği, 20/05/2021 tarihli yazıda da aynı şekilde davacının 2019 yılında Krok-2 sınavına girme hakkı kazandığı ancak sınavı geçemediği, 09/2020 tarihinde Krok-2 sınavına tekrar girme hakkı olduğunun belirtildiği; dava konusu işlemle de, davacının 2019-2020 eğitim öğretim yılında ilgili üniversitede kayıtlı olup olmadığının tespit edilemediğinden bahisle ilişiğinin kesilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü için Mahkemesince, 2577 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yer alan re'sen araştırma ilkesi uyarınca, davacının Ukrayna Kharkiv Ulusal V.N. Karazin Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden ilişiğinin ne zaman kesildiği hususunda ilgili merciler vasıtasıyla yapılacak araştırma sonrasında bir karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; eksik inceleme neticesinde verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2.  ... Bölge İdare Mahkemesi ...dari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden ...-TL harcın istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 05/06/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.