Esas No: 2021/2006
Karar No: 2024/6122
Karar Tarihi: 03.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2006 E.  ,  2024/6122 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/2006
Karar  No : 2024/6122  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...	
 
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Davacı tarafından, sahibi ve şoförü olduğu ... plakalı aracın 2918 sayılı Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... seri numaralı işlem ile 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... seri/sıra numaralı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  davacının, sahibi ve sürücüsü olduğu ... (...) plakalı araç ile ilgili olarak olay tarihinde geçerli ve yürürlükte bulunan bir izin belgesinin bulunduğu ve uyuşmazlık konusu taşımacılık faaliyetinin 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi kapsamına girmediği, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almaksızın belediye sınırları dâhilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca ilgili aracın trafikten men edilmesine ve idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun tesis edildiği, davacının çalışma izin/ruhsatı bulunmaksızın taşımacılık yaptığı, aksi yöndeki istinaf mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
Davacının sahibi ve şoförü olduğu ... plakalı araç ile "çalışma izni/ruhsatı" almadan belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle, ilgili aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ve 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerin tesis edildiği, bunun üzerine davacı tarafından anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinde; "Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: ... f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." düzenlemesi,
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	... Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Mevzuat gereğince, ilgililer taşımacılık faaliyetini yapabilmek için birtakım belgeleri edinmek ve denetim sırasında ibraz etmek zorundadırlar. Denetim tarihine kadar gerekli belgeleri almaksızın taşımacılık hizmeti verenlerin, eğer denetim olmasa idi bu izinsiz faaliyeti devam ettirecekleri, böylece izin almak suretiyle faaliyette bulunanların katlandıkları mali, idari ve toplumsal sorumluluklara katlanmayarak kamu düzenini ve trafik güvenliğini bozma yanında haksız rekabete yol açtıkları sonucuna ulaşılmaktadır.
	Dosyanın incelenmesinden, davacının dava dışı olan ... plakalı 2006 model aracına ait onay tarihi ..., geçerlilik tarihi... olan, Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi ve Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi olduğu, dava konusu trafikten men ve idari para cezasının tesis edildiği... plakalı 2008 model aracın 05/11/2019 tarihinde davacı adına ruhsata tescil edildiği, 09/12/2019 tarihinde görevli polis memurlarınca saat 08:50'de ... plakalı aracın ...  Cami önünde yapılan denetimde ... arasında servis taşımacılığı yaparken içerisinde yolcu bulunur şekilde tespit edildiği, davacının beyanında "Aracın şoförüyüm. ...'den aldım. ...'ye götürüyorum. Belediyeden yol iznim yok." ifadesinin ve imzasının bulunduğu, davacının dava dilekçesiyle dosyaya sunduğu ... plakalı araca ait ruhsatın dava konusu 2008 model araca ait olduğu ve ruhsat tarihinin 09/12/2019 olduğu görülmektedir. 
Bu durumda, dava konusu işlemlerin tesis edildiği... plakalı 2008 model araca ait  Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi ve ayrıca herhangi bir izin belgesi bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali  yönündeki... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 03/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.