Esas No: 2024/3158
Karar No: 2024/6016
Karar Tarihi: 26.12.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/3158 E.  ,  2024/6016 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2024/3158
Karar No:2024/6016
TEMYİZ EDENLER (DAVACILAR)	: 1. ... Yapı Sanayi Ticaret A.Ş.
	  2. ... İnşaat Enerji Madencilik A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Kurumu 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	:  ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Raylı Sistem Müdürlüğünce 05/04/2024 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu Kaba İnşaatı ve Elektromekanik Tasarım İşleri” ihalesinin idare tarafından iptal edilmesine karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair 14/08/2024 tarih ve 2024/UY.I-997 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; ihaleye konu edilen ihtiyacın uygunluğu, yerindeliği veya gerekliliği noktasında yetki ve sorumluluğun ihaleyi yapan idarelerde olduğu, bu doğrultuda ihalelerin 2024/7 sayılı Genelge düzenlemelerine uygunluğu yönünden değerlendirilerek ihalelere ilişkin işlem tesis etme yükümlülüğü ve sorumluluğu ilgili idarelere ait bulunduğu, idarece tasarruf tedbirlerine ilişkin Genelgenin geçerli olduğu süre boyunca olağan dışı ve ivedi bir durum oluşmaması koşuluyla yeni personel alımı, kırtasiye ve demirbaş alımı ve ilave haberleşme giderlerinin yapılmaması gerektiğinin değerlendirildiği, ayrıca sözleşme tasarısında yer alan ADSL bağlantısı bulunan 20 adet bilgisayar ve sair kırtasiye giderlerinin anılan Genelgenin ihale şartname ve sözleşmelerinde idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi ihale konusu yapım veya alım işiyle ilgili olmayan unsurların dahil edilmeyeceği düzenlemesine aykırı olduğu, yine sözleşme tasarısında talep edilen, şoför, arşiv elemanı, servis elemanı, sekreter gibi elemanların, Genelgenin personel giderleri bölümünde yer alan düzenlemelere uygun olmadığı, bu itibarla anılan Genelge'nin idareye yüklediği sorumluluk bağlamında ihaleye ilişkin Genelge hükümlerine uygunluk açısından kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesi dikkate alınarak ihalenin iptali yönündeki işlemin yerinde olduğu;
	2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin gözden geçirilerek anılan Genelge düzenlemelerine uygun olmayan ihalelerin iptal edileceği;
	Uyuşmazlıkta, dava konusu ihalenin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca ihale konusu ihtiyacın uygunluğu, yerindeliği ve gerekliliği noktasında yetkili ve görevli olan ihale makamınca değerlendirilerek ihalenin iptal edildiği, davacı tarafından söz konusu ihalenin anılan Genelge kapsamında olmadığı iddialarına itibar edilemeyeceği;
	Bu itibarla, söz konusu ihalenin ihale makamınca iptal edilmesi üzerine davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI	: Davacılar tarafından, ihalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda ihalenin iptali kararının iptal edildiği, bunun üzerine 2024/7 sayılı Genelge gerekçe gösterilerek tekrar iptale karar verildiği, dava konusu ihalenin Yapım İşleri Genel Şartnamesi düzenlemelerine uygun olduğu, bu nedenle ihalenin iptal edilemeyeceği, sözleşme tasarısının 38.8. maddesinde belirtilen giderlerin yapı denetimine yönelik ve mevzuata uygun olduğu, 2024/7 sayılı Genelgenin kurumların kendi bütçeleri kapsamında edinecekleri ve kullanıma sunacakları araç ve cihazlarla ilgili olduğu, daha önceki iptal kararında 2024/7 sayılı Genelgeye atıfta bulunulmadığı, ihalenin daha sonra tekrar yapılması durumunda kamu zararına yol açılacağı, dava konusu Kurul kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	         : Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararı ile temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ   : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	ESAS YÖNÜNDEN:
	MADDİ OLAY : 
	İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Raylı Sistem Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulüyle ... ihale kayıt numaralı "Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu Kaba İnşaatı ve Elektromekanik Tasarım İşleri" ihalesi gerçekleştirilmiş, anılan ihaleye davacılar tarafından sunulan teklif,  ihale komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla ekonomik açından en avantajlı teklif olarak kabul edilmiş ve uyuşmazlık konusu ihale davacıların uhdesinde kalmıştır. Anılan ihale komisyonu kararının ihale yetkilisinin onayına sunulması üzerine, ihale yetkilisi tarafından, 4734 sayılı Kanunun 40. maddesi uyarınca ihalenin iptaline karar verilmiştir. İhalenin iptali kararına karşı davacılar tarafından yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine, Kurulun 03/07/2024 tarih ve 2024/UY.I-855 sayılı kararıyla itirazen şikayet başvurusunun kabulüne ve ihalenin iptali kararının iptaline karar verilmiştir.
	Kurulun anılan kararı üzerine ihale komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, ihalenin iptali kararının Kurul kararıyla iptal edildiği ancak yapılan ihalenin 2024/7 sayılı Genelgeye aykırı olduğu kanaatiyle tekrar ihalenin iptaline karar verilmiştir. Bu karara karşı da davacılar tarafından yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine, itirazen şikayet başvurusu Kurul tarafından incelenmiş ve dava konusu 14/08/2024 tarih ve 2024/UY.I-997 sayılı Kurul kararıyla reddedilmiş anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5. maddesinde, "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. (...)"; 39. maddesinde, "İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi hâlinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması hâlinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir."; 40. maddesinde,  "(…) İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması hâlinde geçerli, iptal edilmesi hâlinde ise hükümsüz sayılır. İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” kurallarına yer verilmiştir.
	Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 16. maddesinde, "(1) Yüklenici, yapı denetim görevlisinin işle ilgili her türlü çalışmaları ve gerektiğinde yatıp kalkmaları için, sözleşmesinde belirlenen şartlar altında uygun yerler, bina ve/veya barakalar hazırlayıp bedelsiz olarak idareye
teslim etmek zorundadır. Yüklenicinin sözleşme gereği bedelsiz olarak yapmak zorunda olduğu binaların dışında, idarece istendiği takdirde yüklenici, yapı denetim görevlisi için gerekli olan başka binaları da şartları ihale dokümanında belirtilmesi halinde bedeli karşılığında yapacaktır. Bu binaların, proje ve özel şartnamelerinin yükleniciye verildiği tarihten başlamak üzere, sözleşmesinde belirtilen süre içinde tamamlanarak yapı denetim görevlisine teslim edilmeleri
 gereklidir. Bina ve barakaların teslimi gecikirse bunlar için sözleşmede yazılı cezalar uygulanır.
	(2) Yapı denetim görevlisi için yapılacak binalar, idarenin göstereceği yerlerde yapılacaktır.
	(3) Bina ve barakalar, ister bedeli karşılığında, ister bedelsiz olarak yapılmış olsun, işin bitiminde idarenin malı olur. Ancak, bedelsiz olarak yapılan bina ve/veya barakalar sözleşmede bu yönde düzenleme yapılmış olması şartıyla yüklenici tarafından işin bitiminde bedelsiz kaldırılır. Aksi takdirde, idare yüklenici nam ve hesabına bina ve/veya barakaları kaldırtmaya yetkilidir." 27. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, "(1) İşin gerçekleştirilmesi için gerekli ve yüklenicinin yapmak zorunda olduğu bazı işlerin karşılığı olan, aşağıdaki bentlerde gösterilen giderlerin tümü, sözleşme veya eklerinde kimin tarafından ödeneceği belirtilmemiş ve aksine bir hüküm bulunmamakta ise;
	(...)
	c) Projelerin zemine uygulanması, röleve gibi işler ile yapı denetim görevlisi tarafından denetim amacıyla istenen her türlü ölçmeler için gerekli araç, malzeme ve personel giderleri, (...) yükleniciye aittir."; 39. maddesinin dördüncü fıkrasının (g) bendinde, "(4) Hakediş raporlarının düzenlenmesinde aşağıdaki esaslara göre işlem yapılır:
	(…)
	g) Gerek bu madde hükümlerine göre geçici hakediş raporlarının, gerekse 40 ncı madde hükümlerine göre kesin hesapların ve kesin hakediş raporunun hazırlanması ve gerekli ölçmelerin ve bunlarla ilgili diğer hizmetlerin yapılması için yüklenici, yeterli sayıda işçi ve personeli bedelsiz olarak yapı denetim görevlisinin emrine verir." kurallarına yer verilmiştir.
	2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde, "Kamu kaynaklarının maksadına uygun azami tasarruf prensiplerine riayet edilerek kullanılması her kamu kurum ve kuruluşu ile görevlisi için bir görev ve aynı zamanda bir mecburiyettir.
	Bu anlayışla; kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin olarak aşağıdaki tedbirlerin alınması gerekli görülmüştür. (...)
	Kamu hizmetleri ve yatırım projeleri, bütçe sınırları içinde kalınarak ayrılan kaynakların üzerinde harcama yapılmasına yol açılmadan azami tasarruf anlayışı içinde yürütülecektir. İş programları da harcama/finansman programlarına göre gerçekleştirilecektir. Yılı ve takip eden yılların bütçelerinde ilave yük oluşturacak şekilde faaliyet genişlemesine ve iş artışına gidilmeyecektir.
	Kamu kurum ve kuruluşları kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacak, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dâhil etmeyeceklerdir. 
	Kamu kurum ve kuruluşları, yapacakları alımlarda ölçek ekonomisinden yararlanarak ihtiyaçların daha düşük maliyetlerle temini amacıyla ortak alım yoluyla tedariki yaygınlaştıracaklardır. (...)
	(…) 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli (1) ve (2) sayılı cetvel kapsamındaki hizmetlere ve koruma altına alınanlara tahsis edilen taşıtlar dışında hiçbir makama taşıt tahsis edilmeyecektir. (…)
	(…) Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir.(…)
	(...) Bu Genelgenin uygulanmasından doğabilecek tereddütleri gidermeye il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığı, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkilidir." kurallarına yer verilmiştir.
	Sözleşme Tasarısının 33.8. maddesinde, "Yüklenici, taraflar arasında kararlaştırılacak bir yerde sadece İdare ve Temsilcileri tarafından kullanılması amacıyla geçici şantiye tesisi temin ve iş süresi boyunca muhafaza edecektir. İdare Şantiye Tesisi, aşağıda belirtilen gerekleri sağlayacak yeterli alana ve donanıma sahip olacaktır:
	A. Geçici Tesis, Geçici Tesis Sistem ve Gerekleri
	- 8 adet 20 m2 tefrişli (internet erişimi sağlanmış bilgisayar ile birlikte) büro saha ofisleri (şaftlar, yaklaşım tünelleri ve istasyon bölgelerindeki şantiyelerde bu bürolar, İşveren ve Yapı Denetim Görevlisi tarafından kullanılacaktır.)
	- 800 m2 İdare Merkez Şantiye binası (İdarenin onaylayacağı projeye uygun yapılacak ve tefriş edilecektir.)
	- Tüm tesislere ait elektrik, ısıtma, su, kanalizasyon, doğalgaz tesisatları, internet ve işletme giderleri
	- Tüm çalışma hacimlerine klima cihazı
	- 15 kişiye yeterli olacak şekilde planlanmış büro tefrişi
	- 2 Toplantı salonu tefrişi
	- Çay ocağı donanımı ve tefrişi
	- Şoför odası tefrişi
	- Arşiv ve ekipmanları
	B. Ofis Çalışma Gereçleri
	- ADSL bağlantısı ile birlikte 20 adet bilgisayar. Bilgisayar proje yönetimi ve şantiye için gerekli tüm lisanslı yazılımlara (MS Office, Revit, Autocad 3D Civil, Netcad vb.) sahip ve tam donanımlı olacaktır.
	- 15 adet (en az 256 GB depolama kapasitesi, en az 8 GB RAM, en az 10 inç) son teknolojik ürün olarak Dokunmatik Tablet Bilgisayar (BIM Yapı Bilgi Model Uygulamalarında kullanılmak üzere)
	- 10 dış hatlı, otomatik çağrı karşılamalı en az 30 aboneli PBX dijital telefon santrali ve her abone için dijital telefon
	- 4 adet bilgisayar donanımlı projektör full HD (HDMI), çoklu kullanıcı aparatı ve Perde Takımı
	- 2 adet en az 65 inç ekran 4K UHD LED televizyon
	- Birden fazla kopyalayabilen, büyütme ve küçültme özellikli, renkli kopya yapabilen, A3 ve A4 tarayıcı özelliklere sahip 2 adet yazıcı fonksiyonlu fotokopi makinesi
	- 3 adet renkli lazer A4 yazıcı
	- Telefon hatları ile birlikte 2 adet yazıcı/fotokopi/faks/tarayıcı
	- Geniş kapasiteli 1 cilt makinesi
	- Yeterli kapasitede 1 kesintisiz merkezi güç kaynağı (UPS)
	- Yukarda alınan gereçler alındığı tarih itibariyle en son teknolojiye sahip olacaktır.
	- İhale kapsamındaki işlerin takibi ve kontrollerinin yürütülebilmesi için İdare personellerinin haberleşme ve ulaşım ihtiyaçları 24 saat kesintisiz olarak Yüklenici tarafından karşılanacaktır.
	C. Personel
	- 2 Bilgisayar operatörü/ sekreter
	- 1 Arşiv elemanı
	- 2 Servis elemanı
	- 1 Ofis hizmet elemanı
	- 3 Şoför
	Yüklenici :
	- Yukarıda sıralanan İdare Geçici Tesisi nin ve tüm araç, gereç ve donanımının teminini,
	- Tesisin elektrik, ısıtma, su, kanalizasyon ve benzeri sistemlerinin aksaksız işlemesi için gerekli her türlü işletme, hizmet, bakım, onarım işlerini,
	- Tesis bünyesindeki tüm araç, gereç, alet ve edevatın aksaksız kullanımı için gerekli bakım, onarım ve gerekmesi halinde yenilenmesi işleri ile tüm sarf ve yardımcı malzemelerinin teminini,
	- Çalışmalarda ve çalışma sırasında ihtiyaç duyulacak her türlü ofis sarf ve yardımcı malzemelerin temini,
	- Saha çalışmalarında kullanılacak her türlü alet, edevat ve malzemenin, güvenlik malzeme, ekipman ve gereçlerinin, sarf malzemelerinin temini ile ihtiyaç duyulduğunda bunların yenilenmelerini,
	- Çalışanların yemek, ulaşım ve benzeri ihtiyaçlarının giderilmesini,
	- İdarenin hizmetine vereceği personelin iyi niteliklere sahip kişiler olarak temini ve bunların İdare elemanlarının çalışma şekil, gün ve saatlerine uygun şekilde aksaksız ve problemsiz çalışmalarının sağlanmasını,
	- Bir bütün olarak Tesisin, kullanım boyunca ve günün her saatinde güvenliğini ve günlük temizliğini her türlü masrafı kendisine ait olmak üzere üstlenecektir.
	Tesis ve tüm donanımı yeni olacak, kullanılmış hiçbir araç, gereç getirilmeyecektir. Ayrıca 500 m2 Yapı Denetim Görevlisi (Mühendis) için Yüklenici tarafından şantiye binası yapılacak, ancak tefrişi ve kullanım giderleri yüklenici tarafından karşılanmayacaktır.
	Şantiye Tesisleri, yer teslimini takip eden 75 gün içinde tamamlanacak ve İdareye teslim edilecektir. Teslimin gecikmesi halinde, geçecek her gün için 35.000 TL/gün ceza uygulanacaktır. Hizmetlerde, bakım ve onarımda, malzeme tedariğinde aksama olması halinde durum, İdare/Yapı Denetim Görevlisi tarafından Yükleniciye yazılı olarak bildirilecek ve piyasa koşulları çerçevesinde makul bir süre verilerek düzeltilmesi talep edilecektir. Bu sürenin aşılması halinde 15.000 TL/gün ceza uygulanacaktır.
	Yüklenicinin bu madde ile ilgili yükümlülükleri, Geçici Kabul eksiklerinin giderilmesine kadar eksiksiz devam edecektir. Bu tarihten Garanti Dönemi sonuna kadarki sürede, çalışmalarla ilgili ihtiyaçlar İdare ile tespit edilecek ve Yüklenici yükümlülüklerini, Yapı Denetim Görevlisi ile mutabık kalınacak bir program dahilinde yerine getirmeye devam edecektir. Kesin Kabul ile birlikte Yüklenicinin, araç, gereç ve personel sağlanması ile ilgili yükümlülükleri sona erecek, sahayı, temizlenmiş ve eski haline getirilmiş şekilde teslim edecektir. Bina ve barakalar ise işin bitiminde Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 16. maddesi çerçevesinde İdarenin malı olacaktır.
	Bu maddede belirtilen bina, malzeme, cihaz ve hizmetler için herhangi bir nam altında Yükleniciye ödeme yapılmayacaktır. Baraka ve binalar dışındaki tüm malzeme ve ekipmanlar iş bitiminde Yüklenicinin malı olacaktır.
	Yukarıda belirtilen bina, malzeme ve cihazların bakımı-onarımı, gerekli sarf malzemeleri ve tüm işletme giderleri işin kesin kabulüne kadar yüklenici tarafından bedelsiz karşılanacaktır." kuralına yer verilmiştir.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihalelerde ihalenin iptali hususunda ihale komisyonlarına ve dolayısıyla idarelere takdir yetkisi tanınmakla birlikte, bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığından, takdir yetkisinin anılan Kanunun temel ilkelerine uygun şekilde, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılması ve somut olayın özellikleri dikkate alınarak karar verilmesi gerekmektedir.
	Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihalenin ilk olarak 22/05/2024 tarih ve 61 sayılı ihale komisyonu kararı üzerine ihale yetkilisi tarafından iptal edildiği ancak bu karara karşı yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine ihalenin iptali kararının davalı idare tarafından iptaline karar verildiği, bunun üzerine ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, ihalenin bu kez 2024/7 sayılı Genelge uyarınca iptal edildiği ve bu iptal kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine dava konusu Kurul kararının tesis edildiği anlaşılmaktadır.
	17/05/2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin, kamu kaynaklarının maksadına uygun olarak azami tasarruf prensiplerine riayet edilerek etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılmasını amaçladığı anlaşılmaktadır. Anılan Genelgede, kamu hizmetleri ve yatırım projelerinin, bütçe sınırları içinde kalınarak ayrılan kaynakların üzerinde harcama yapılmasına yol açılmadan azami tasarruf anlayışı içinde yürütüleceğine, iş programlarının harcama/finansman programlarına göre gerçekleştirileceğine, yılı ve takip eden yılların bütçelerinde ilave yük oluşturacak şekilde faaliyet genişlemesi ve iş artışı yapılmayacağına, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da  yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurların dahil edileyemeceğine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.
	Bu kapsamda, sözleşmeye bağlanmamış ihalelerin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca iptal edilmesi mümkündür.
	2024/7 sayılı Genelgenin ihalelere uygulanabilecek düzenlemeleri dikkate alındığında, genelgenin amaçlarından birisinin de ihaleyi gerçekleştiren idarelerce, ihalenin konusu ile ilgili olmayan araç, makine ve ekipman gibi kalemlere ihale şartname ve sözleşmelerinde yer verilerek, bütçeden gereksiz yere harcama yapılmasının önüne geçilmesi olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, ihale şartname ve sözleşmelerinde yer alan bu tür düzenlemelerin 2024/7 sayılı Genelgeye uygunluğu değerlendirilirken, düzenlemenin ihale konusu işle ilgili olup olmadığı gözetilerek bir sonuca varılmalıdır.
 	İhale konusu işle ilgili olup yüklenici tarafından temin edilmemesi durumunda ihaleyi yapan idare tarafından temin edilmesi zorunlu olan bir ihtiyacın, 2024/7 sayılı Genelge kapsamında olduğunun kabul edilmesi halinde, idarenin bu ihtiyaçla ilgili olarak ayrı bir ihale yapması zorunlu olacak ve neticede bu durum kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması amacına aykırılık teşkil edecektir.
	4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen yapım işi ihalelerine ilişkin hususlardan birisi de idarenin yapım işine ilişkin kontrol teşkilatının şantiyeye ulaşımı, şantiyede barınmaları, kontrol süresince kullanacakları ekipman ve malzemelerin temini ile yüklenici tarafından kontrol teşkilatının işlerliği için personel görevlendirilmesidir. İhale konusu yapım işinin iş planına uygun olarak bir an önce tamamlanarak kamunun hizmetine sunulması ve tamamlanan iş miktarı uyarınca düzenlenecek hak edişlerin yükleniciye usulünce ödenmesi için ihale konusu yapım işi sahibi idarenin kontrol teşkilatının şantiyede bulunması ve bu teşkilata personel ve malzeme sağlanması ihale konusu yapım işinin niteliğine göre kaçınılmaz olabilmektedir. Zira yapım işlerinden bazıları idarenin halihazırda bulunduğu yer dışında bazen kilometrelerce ötede, şehir merkezinden uzakta ve barınma imkanı dahi bulunmayan yerlerde olabilmektedir. Nitekim, bu hususun yapım işiyle ilgisi nedeniyle Yapım İşleri Genel Şartnamesinde idarenin kontrol teşkilatına yönelik çeşitli düzenlemelere de yer verilmiştir. 
	İhale komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı incelendiğinde, ihale, sözleşme tasarısının 33.8. maddesinin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesine aykırı olduğundan bahisle iptal edilmişse de anılan maddede yer alan bina, personel, malzeme, ulaşım gibi gider kalemlerinin kontrol teşkilatına yönelik olduğu, dolayısıyla ihale konusu yapım işiyle ilgili olduğu ve yüklenici tarafından yapılacak binaların idareye, kontrol teşkilatına sunulan tüm ekipman ve malzemenin ise işin sonunda yükleniciye ait olacağının da düzenlendiği anlaşılmaktadır. 
	Öte yandan, idare tarafından sözleşme tasarısının anılan maddesinin 2024/7 sayılı Genelgenin "Haberleşme Giderleri" ile "Personel Giderleri"ne ilişkin kısmına aykırı olduğu gerekçesine de dayanılmışsa da anılan kısımların ihalelere yönelik olmadığı dolayısıyla bu hükümlerin de ihalenin iptaline gerekçe oluşturamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
	Bu itibarla, uyuşmazlık konusu sözleşme tasarısının 33.8. maddesinin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesine aykırı olmadığı anlaşıldığından, aksi gerekçeyle ihalenin iptaline yönelik 12/07/2024 tarihli ihale komisyonu kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararına karşı açılan davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacıların temyiz isteminin kabulüne;
	2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca  ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
	3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
	4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
	5. Posta giderleri avansından artan tutarın ve istemi halinde ilk derece ve temyiz aşamasında kullanılmayan toplam ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacılara iadesine, 
	6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
	7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 26/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.