Esas No: 2024/870
Karar No: 2024/3577
Karar Tarihi: 30.12.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2024/870 E.  ,  2024/3577 K.


"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas  No : 2024/870
Karar No : 2024/3577                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...	
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi,... Sokak, No:... adresinde bulanan oto yıkama faaliyeti konulu iş yerine ait ruhsatın Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün...tarih ve ... sayılı yazısı gereğince iptal edilmesine ilişkin işlem ile iş yerinin 21/02/2020 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ...  İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlığa konu iş yerinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışına taşılmak suretiyle faaliyet gösterildiğinin açık olduğu, iş yeri  açma ve çalışma ruhsatı bulunan alanda başkaca bir aykırılık oluşturulduğu ileri sürülmediğinden, ruhsatlı alan dışında oluşan işgalin giderilmesi için (söz konusu alanda faaliyetin meni/para cezası) davalı idarece işlem tesis edilebileceğinin hukuken bilindiği, söz konusu aykırılıklara ilişkin olarak yürütülecek olan hukuki sürecin, iş yerinin ruhsatının iptaline yönelik bir yaptırıma bağlanmasının hukuken kabul edilebilir olmadığı, davacıya iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği 120 m²'lik alanın dışında faaliyet gösterilmesi nedeniyle ruhsatın iptal edilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 14/11/2023 tarih ve E:2023/7120, K:2023/6268 sayılı kararıyla; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, iş yerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere 15 (onbeş) günlük yasal süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ruhsatın iptal edilerek iş yerinin kapatılacağının belirtildiği, davacıya ait iş yerinde ruhsata aykırılıkları giderilmediğinin tespiti ile anılan maddede sayılan usulü işlemlerin yapıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık  bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...... tarih ve E:... K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 20/03/2019 tarihli noter onaylı taahhütname ile davacının, iş yerinde sadece dükkan içinde oto yıkama yapılacağını, apartmana ait ortak alanları kullanmayacağını ve Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği'ne uygun çalışacağını, aksinin tespiti halinde ruhsat iptalini kabul ve beyan ettiği, 17/04/2019 tarihli Zabıta Müdürlüğüne idareleri yazısıyla, ilgilisine 15 (on beş) gün içinde ruhsata uygun alanda faaliyet göstermesi aksi takdirde ruhsat iptali yapılacağı, iş yerinin mühürlenerek faaliyetten men edileceğinin tebliğ edilmesinin  istenildiği, 30/05/2019 tarihinde yapılan denetimde aykırı faaliyete son verilerek sadece kendi alanında faaliyet gösterdiğinin tespit edildiği, daha sonraki yapılan denetimlerde ise apartman ortak kullanım alanlarının çevrilerek araç yıkamada kullanıldığının tekrar tespit edildiği, tekraren yapılan uyarı, ikaz ve tebliğlere rağmen aykırılığın giderilmemesi üzerine dava konusu işlemlerin tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   :  Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
	Olayda, davacıya ait 3. sınıf gayrı sıhhi müessese ruhsatına sahip iş yerinde oto yıkama konulu faaliyet yapıldığı, söz konusu iş yeri için verilen ruhsatın 120 m2 alan için verildiği, oto yıkama faaliyetinin ruhsat dışı alana yayıldığı ve apartmanın ortak kullanım alanında faaliyet gösterildiği yönündeki apartman sakinlerinin şikayetleri üzerine davalı idare tarafından denetimler yapıldığı, 19/04/2019 tarihinde davacıya "apartmana ait ortak alanın kullanılmaması, kullanıldığı takdirde Yönetmeliğin 13. maddesi gereği ruhsatının iptal edileceği" yönünde bildirim yapıldığı, 20/05/2019 tarihinde davacı tarafından ortak alanın kullanılmayacağına dair beyanda bulunulduğu, 27/12/2019 tarihinde düzenlenen denetim raporunda oto yıkama konulu iş yerinin faaliyet alanı dışına "demir profilden kapalı alan" oluşturmak suretiyle faaliyetine devam ettiği, 03/01/2020 tarihinde davacıya bildirimde bulunmak suretiyle "27/12/2019 tarihli denetleme raporu düzenlendiği, 15 gün içerisinde söz konusu aykırılığı gidermesinin" istenildiği, 31/01/2020 tarihinde 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yapı tespit ve inceleme tutanağı düzenlendiği ve tutanakta hesaplanan m2 üzerinden ruhsata aykırı olarak demir profilden kapalı alan oluşturulduğunun tespit edildiği, söz konusu hususlar uyarınca da davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı ... Belediye Başkanlığı Olur işlemi ile davacının iş yeri ruhsatının iptal edildiği,... tarih ve ... sayılı yazı ile ruhsat iptali hususunda işlem yapılması yönünde karar alındığı ve buna istinaden 21/02/2020 tarihinde söz konusu iş yerinin mühürlenerek faaliyetten men edildiği anlaşılmaktadır.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde; belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan iş yerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra; 4. maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı; 6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı kurala bağlanmıştır.
 İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri Açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.", "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler" başlıklı 23. maddesinde; "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder. Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır. Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz. İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır. Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır..." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, bir işletmeye iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için gerek ruhsat başvurusu gerekse işletme sürecinde mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra iş yerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği açıktır.
Bu kapsamda, diğer şartlarla birlikte imara ve imarla ilgili düzenlemelere aykırı bir durum bulunup bulunmadığının iş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Ayrıca, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde bu hususların giderilmesi için ruhsat sahiplerine bir defaya mahsus olmak üzere on beş gün süre verilmesi, verilen süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde ise iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek iş yerinin kapatılması gerekmektedir.
Bu durumda, oto yıkama konulu iş yerinin faaliyet alanı dışına "demir profilden kapalı alan" oluşturmak suretiyle mevzuata uygun olmayan unsur ve noksanlıklara neden olunduğunun gelen şikayetler üzerine yapılan denetimler sonucunda tespit edildiği, söz konusu aykırılığın giderilmesi için de davacıya  İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 23. maddesi kapsamında on beş gün süre verildiği, verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin yapılan denetim üzerine anlaşılması karşısında davalı idarece tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin temyize konu... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar  kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/12/2024 tarihinde, kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi. 
KARŞI OY 
X- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.