Esas No: 2020/5275
Karar No: 2024/1548
Karar Tarihi: 06.03.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2020/5275 E.  ,  2024/1548 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2020/5275
Karar No : 2024/1548              
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …	  
VEKİLİ: Av. …  
KARŞI TARAF (DAVALI): … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Şahinbey Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Kızılhisar Köy Merkezi İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planının  iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…,  K:… sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporlarındaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, üst ölçekli plana ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'ne uygun olarak hazırlanan, sosyal ve teknik altyapı standartlarını arttıran dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının; şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İmar planlaması yapılırken plan bütünlüğünün dikkate alınmadığı, 1/5000 ölçekli nazım imar planında ''konut alanı'' olarak planlanan ve üzerinde 3 katlı konutunun, meyve ağaçlarının, hayvanlarının ve bunlara ait barınakların bulunduğu taşınmazının dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ''yeşil alan-park alanı'' olarak planlanmasının planlama hiyerarşisine, kamu yararına ve hukuka aykırı olduğu, temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: İdare Mahkemesi kararına dayanak alınan bilirkişi raporunun bilimsel şekilde, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olarak hazırlandığı, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :  
Uyuşmazlık konusu taşınmaz; 1/5000 ölçekli nazım imar planında; kısmen 125 ki/ha yoğunluklu kırsal yerleşim alanı, kısmen 75 ki/ha (düşük) yoğunluklu konut alanı ve kısmen imar yolu, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında; kısmen konut alanı, kısmen park alanı ve kısmen imar yolu olarak planlanmış, davacı tarafından 1/1000 ölçekli uygulama imar planında taşınmazın ''park alanı'' olarak planlanan kısmına yönelik yapılan itirazın reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
 
İLGİLİ MEVZUAT:
 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin  işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan; uygulama imar planı da; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 6. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde ise, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel  hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, her planın bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanması zorunluluğu getirilmiştir.
14.06.2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Genel Plânlama Esasları" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; "Planlar, kademesine ve ölçeğine göre ve yapılış amacının gerektirdiği ayrıntı düzeyinde kalmak koşuluyla alt kademedeki planları yönlendirir."  düzenlemesine yer verilmiş, 24/3. Maddesinde; ''Uygulama imar planlarında, bölgenin ihtiyacına yönelik çocuk bahçesi, yeşil alan, otopark, cep otoparkı, yol boyu otopark, durak cebi, aile sağlık merkezi, mescit, karakol, muhtarlık, trafo gibi sosyal ve teknik altyapı alanlarını artırıcı küçük alan gerektiren fonksiyonlar ayrılabilir ve bu fonksiyonların konulması nazım imar planına aykırılık teşkil etmez.'' hükmüne yer verilmiştir.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda yer alan hükümlere göre nazım imar planları, halihazır haritalar üzerine çizilen ve ticaret, sanayi, konut gibi bölgelerle iskan bakımından yoğun veya seyrek bölgeleri ve iskana elverişli, iskana elverişli olmayan veya iskana izin verilmeyen bölgeleri, topoğrafik özelliklerden faydalanma konularını, ulaşım sistemlerini ve bu gibi ana hatları göstermek suretiyle arazi parçalarının kullanma şekillerini belirleyen planlar, uygulama imar planları ise, varsa kadastral durumu da işlenmiş halihazır haritaların üzerine nazım plan esaslarına göre çizilen ve yol, yapı adası ve muhtelif bölgelerin detayları ile inşaat nizamlarını ve uygulama için gerekli bilgileri içeren planlardır. Planlar arasındaki hiyerarşi kapsamında nazım imar planından sonra yapılacak olan uygulama imar planının, nazım imar planına uygun yapılması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, dosya kapsamında alınan 31.05.2018 tarihli bilirkişi raporunda; Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 24. maddesi kapsamında sosyal ve teknik altyapı alanlarını artırıcı küçük alan gerektiren fonksiyonlar bakımından tanınan düzenleme yetkisine dayanılarak taşınmazın üst ölçekli 1/5000 revizyon nazım imar planında ''125 ki/ha yoğunluklu kırsal yerleşim alanı'' olarak planlanan kısmının dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ''park alanı'' olarak planlanmasının plan hiyerarşisine aykırılık teşkil etmediği yolundaki tespite yer verilmiş, İdare Mahkemesince de raporda tespit edilen bu hususa dayanılarak karar verilmiş ise de, plan hiyerarşisi açısından konut alanları arasında kalan bu büyüklükteki bir park alanı kullanımının 1/5000 ölçekli nazım imar planında ölçek itibariyle gösterilmesi gerektiği, nitekim benzer büyüklükte ve hatta daha küçük park alanlarının dayanak 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterildiği, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uyuşmazlık konusu ''park alanına'' ilişkin kısmının planların kademeli birlikteliği ilkesine ve üst ölçekli nazım imar planına aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
  Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamıştır.
 
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin  Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/03/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.