Esas No: 2023/2738
Karar No: 2024/806
Karar Tarihi: 16.04.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/2738 E.  ,  2024/806 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2023/2738
Karar	No : 2024/806                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)    	:	1-... Anonim Şirketi   
	   2- ... İnşaat ve Yatırım 
                                                         Anonim Şirketi 
	   3- ... 
VEKİLİ	 : Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
YARGILAMA SÜRECİ                  :
Dava konusu istem: Davacıların maliki/ruhsat sahibi olduğu İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda, ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile tesbit edilen ruhsat ve projesine aykırı imalatların ... sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/1-b maddesi uyarınca yıktırılmasına ilişkin ... tarih  ve ...-... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
                   İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan rapor ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, bilirkişi raporunda yer alan tespitlerde ve yapının bodrum katına ilişkin (yapı tatil tutanağında yer alan kroki ile birebir aynı olan) krokide bodrum katı çevreleyen duvarların onaylı mimari projeden farklı olarak yapıldığı ve bu suretle bodrum katta 172,07 m2 alan artışı yapıldığı, raporda yer alan zemin kat cephelerine ilişkin aykırılıkların ise yapı tatil tutanağında yer almadığı, yapı tatil tutanağının (3) numaralı bendinde geçen "Bodrum katın tüm cephelerinin onaylı mimari projeden farklı olarak inşa edildiği" şeklindeki ifadenin bodrum katta meydana gelen artışının sebebinin belirtilmesine yönelik olduğu, bu nedenle bodrum katı çevreleyen duvarların yapı tatil tutanağında "bodrum kat cepheleri" olarak tabir edilmiş olmasının tutanağı belirsiz hale getirmeyeceği, dava konusu işleme esas alınan ... tarih ve ... no'lu yapı tatil tutanağında yer alan tespitlerin fiili duruma uygun olduğu, davacı tarafça keşif esnasında sunulan belgelerden tadilat ruhsatı verilmesi için 09/06/2017 tarihinde davalı idareye  başvurulduğu görülmekte ise de; İstanbul 6 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun .. tarih ve ... sayılı kararı ile dava konusu yapıdaki taşınmazdaki projeye aykırı yapılar nedeniyle suç duyurusunda bulunulmasına karar verildiği, davacı tarafça tadilat ruhsatı alındığına dair herhangi bir belge sunulamadığı, bu durumda, fiili duruma uygun olarak tanzim edilen yapı tatil tutanağına istinaden ruhsat ve imara aykırı yapıların yıkımına ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
                 Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; mahallinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın Boğaziçi İmar Yüksek Koordinasyon Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile onanlı 1/1000 ölçekli Boğaziçi Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planı Tadilat Planında "sahil şeridi", "yol", "yeşillendirilecek alan" ve "turizm-konaklama-otel-motel" kullanımlarında kaldığı, taşınmazda bulunan Beykoz Kundura Fabrikasının Elektrik Santrali olan 8-9/A-9/B-9/C-10 kapı numaralı yapıların tescilli II. Grup Korunması Gerekli Kültür Varlıkları arasında yer aldığı, dava konusu yapıda onaylı projesine aykırı olarak yapı tatil tutanağında belirtilen 1, 2 ve 3 no'lu alanlarda onaylı mimari projeye göre yapılması gereken 3 merdivenin yapılmadığı, bunların yerine 1 ve 4 nolu mekanlara projede olmayan merdivenler inşa edildiği, genel olarak taşıyıcı sistem ebatlarının büyütülmüş olduğu, bodrum kat taşıyıcı sistemindeki bazı bölümlerin onaylı projeden farklı olduğu, bodrum katta ruhsatlı proje ile belirlenen sınırların dışında 172,07 m2 alan artışı yapıldığı, buna ek olarak plan ebadında 50 m2 azalma olduğu, cephedeki değişikliklerin bodrum katta değil rekontrüksiyonu yapılan 10 no'lu yapının zemin katının kuzey, güney ve doğu cephelerinde yapıldığı, 2 no'lu mahallin zemin katında istinat duvarıyla bitişik 2x15 m boyutunda onaylı projede olmayan bir merdiven yapıldığı, alanda yapılan restorasyon sırasında yapıya ait daha önceden tespit edilmemiş kısımlar çıkması nedeniyle projede verilen ölçülere bu kalıntıyı korumak adına uyulmadığının anlaşıldığı, sabit bir yapı şeklinde oluşturulan ilave kapalı alanların mevcut ruhsata bağlanamayacağı, ruhsat değişikliği gerektiren imalatlar olduğu, davalı idarece tutulan ... tarih  ve ... no'lu yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların bodrum kat cephelerine dair olan kısım hariç fiili duruma uygun olduğu yönünde görüş belirtilmiş ise de; davacı tarafından tadilat ruhsatı verilmesi için 09/06/2017 tarihinde davalı idareye  başvurulduğu ve bilirkişi raporunda da aykırılığın yeni bir ruhsatla giderilebileceğinin belirtildiği, bu durumda,  08/06/2017 tarihli yapı tatil tutanağından bir gün sonra davacı tarafından 09/06/2017 tarihinde tadilat ruhsatı başvurusunda bulunulduğundan ve bilirkişi raporunda da aykırılığın yeni bir ruhsatla giderilebileceği belirtildiğinden davacının tadilat  ruhsat başvurusu hakkında olumlu veya olumsuz bir değerlendirilme yapılmadan alınan yıkım kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararı kaldırılmış ve dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmiştir. 
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 12/04/2023 tarih ve E:2021/6783, K:2023/3765 sayılı kararıyla; 
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesine yer verilerek,
Hakkında yıkım kararı verilen ruhsata aykırı imalatların, dava devam ederken yıkılması veya ruhsatlandırılması gibi hallerde yıkım kararının uygulanma imkanı kalmadığından; böyle bir durumda, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği,
Dosyanın incelenmesinden, davacılar vekilinin UYAP üzerinden gönderilen elektronik imzalı 27/04/2021 tarihli temyize cevap dilekçesi ekinde uyuşmazlığa konu imalatlara ilişkin ... tarih ve ... nolu tadilat-restorasyon ruhsatının bir örneğinin dosyaya sunulduğunun görüldüğü,
Bu durumda; hakkında yıkım kararı verilen yapılara, dava devam ederken yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni verilmesi gibi hallerde, sonradan gelişen bu durumun, işlem tarihi itibarıyla mevcut hukuki ve fiili duruma göre tesis edilmiş olan yıkım işlemini hukuka aykırı hale getirmesi olanaklı olmamakla birlikte, sonradan ruhsata bağlanmış olan yapı hakkında daha önceden alınan yıkım kararının uygulanması olanaklı olmadığından; İdari Dava Dairesince konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, bozma kararında da belirtildiği üzere iptali gerektiren durumun ortadan kalkmasının davanın konusunun kalmadığı anlamına geldiği, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda dava konusu işleme dayanak yapı tatil tutanağında yer alan tespitlerin fiili durumla uyumlu olduğunun tespit edildiği, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacılar tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davalı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulü ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının ONANMASINA,
3.Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 16/04/2024 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.