Esas No: 2023/6738
Karar No: 2024/1015
Karar Tarihi: 19.02.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/6738 E.  ,  2024/1015 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2023/6738
Karar	No : 2024/1015                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR)	: 1- ...Bakanlığı/ANKARA	  
VEKİLİ	: Hukuk müşaviri ...
		2-  ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı- ...
VEKİLİ	: Av.  ...
		3-  ... Belediye Başkanlığı/ ...	  
VEKİLİ	: Av.  ...	
KARŞI TARAF (DAVACI)	:  ... Turizm İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. 
VEKİLİ	: Av.  ...
İSTEMİN ÖZETİ	: İstanbul ili,  Fatih ilçesi,  ...Mahallesi,  ... pafta,  ... ada,  ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 1/1000 ölçekli Fatih Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı ile dayanağı  1/5000 ölçekli nazım imar planının  yürürlüğe konulmasına dair Fatih Belediye Meclisinin ...tarihli, ... sayılı kararının, anılan kararın ve uygulama imar planının onaylanmasına dair İstanbul II Numaralı Yenileme Alanları Koruma Bölge Kurulunun  ... tarihli,  ... sayılı kararı ve İstanbul IV Numaralı Koruma Bölge Kurulunun ... tarihli,  ... sayılı kararının dava konusu taşınmaza ilişkin kısmının, askıda yapılan itirazın zımnen reddine dair işlemin ve dava konusu uygulama imar planı notunun I-20. maddesinin  iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı, 1/5000 ölçekli Fatih Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı yönünden davanın reddi, askıda itirazın zımnen reddine dair Fatih Belediye Başkanlığı işlemine ilişkin kısmı yönünden dava hakkında  karar verilmesine yer olmadığı, diğer işlemlerin iptali yolundaki kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin 19/12/2018 tarih ve E:2018/3277, K:2018/10398 sayılı kararıyla; 1/1000 ölçekli Fatih Tarihi Yarımada  Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının I-20 sayılı plan notu ve zımni ret işlemi yönünden bozulması, diğer kısımlar yönünden onanması üzerine, bozmaya ilişkin kısımlara uyularak plana yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali, uygulama imar planı notunun I-20 sayılı maddesi yönünden davanın reddi yolunda ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin 03/11/2021 tarih ve E:2021/3612, K:2020/12084 sayılı kararıyla;1/1000 ölçekli Fatih Tarihi Yarımada  Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planına yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali  yönünden onanması, uygulama imar planı notunun I-20 sayılı maddesi yönünden  bozulması üzerine, bozma kararına uyularak  1/1000 ölçekli Tarihi Yarımada Fatih İlçesi Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının I-20 sayılı plan notunun  davacının taşınmazı yönünden iptaline  dair... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN	ÖZETİ			: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	...'IN	DÜŞÜNCESİ:	Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan  Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 19/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.                 
 
KARŞI OY (X):Uyuşmazlıkta gelinen aşamada,  1/1000 ölçekli Fatih Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı Uygulama İmar planının I-20 sayılı plan notunun  davacının taşınmazı yönünden iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen  ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararın davalı idareler tarafından temyizi istenilmektedir.
İmar planları belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus planı ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular gözönüne alınarak koşulların zorunlu kıldığı biçim ve zamanda mevzuatta öngörülen yöntemlerle değiştirilebilir ve yeni kullanımlar getirilebilir. 
Geçiş dönemi yapılaşma koşullarından yararlanarak tamamlanmış binaların imar planlarındaki yeni fonksiyonları yaşama geçirilme sürecine değin ekonomik ömürlerini sürdürene kadar varlıklarını sürdürecekleri, ancak bundan sonra yeni plan hükümlerine tabi olacakları açıktır.
Uyuşmazlıkta, 2008 tarihli geçiş dönemi yapılaşma koşulları belirlenmeden önceki imar planlarında ve geçiş dönemi yapılaşma kararlarında dava konusu taşınmaza hmax:9,50 yapılaşma koşulu öngörüldüğü, 2008 tarihli koruma kurulu kararıyla taşınmaza hmax:15,50 yapılaşma hakkı verildiği,  bu yapılaşma hakkına dayanılarak dava konusu taşınmaz için yapı ruhsatı alınıp yapılaşma gerçekleşmişse de en son yürürlükte olan 2012 tarihli  1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planında anılan taşınmaza hmax:12,50 yapılaşma koşulu getirildiği görülmüştür. 
Bu durumda, bölgeye ilişkin imar planlarının iptal edilmesi neticesinde belirlenen geçiş dönemi yapılaşma koşullarına göre yapı ruhsatının düzenlendiği, yapı ruhsatının idarece iptal edilmediği veya dava konusu edilmediği, bakılan davanın 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planına ilişkin olduğu,  geçerli yapı ruhsatına göre yapılan yapıda kazanılmış hakkın yapı ekonomik ömrünü tamamlayıncaya kadar korunacağı, kazanılmış hakkın süresiz ve koşulsuz  olmadığı, geleceğe yönelik olarak idare tarafından kaldırma veya değiştirme işlemiyle kazanılmış hakkın imar planlarında yapılacak düzenleme  ile   ortadan kaldırılabileceği, dava konusu uyuşmazlıkta davacıya geçiş dönemi yapılaşma koşullarında verilen yüksek yapılaşma hakkının  idarece en son kabul edilen  1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planıyla korunmadığı, imar planlarının da genel düzenleyici nitelikte, soyut, objektif işlemler olması sebebiyle imar planlarına ilişkin kazanılmış hak kapsamında taşınmazın fonksiyonunun veya yapılaşma haklarının süresiz olarak korunmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, bakılan dosyada idare mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda da ifade edildiği gibi, dava konusu 1/1000 ölçekli Fatih Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planında üst ölçekli plan kararlarından başlayarak koruma planlaması çalışmalarında +30,+40 ve +50 kotları olarak belirlenen değerler esas alınarak tarihi yapılı çevrenin silüetinin korunmaya çalışıldığı ve bu doğrultuda plan kararlarının üretildiği, zemin kotlarına göre plan kararı olarak azami yapı yüksekliğinin belirlenmesi ve tüm Tarihi Yarımadada bütüncül bir yaklaşımla plan kararlarının oluşturulmasında şehircilik ve koruma ilkelerine aykırı bir durum bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla  1/1000 ölçekli Fatih Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının I-20 sayılı plan notu yönünden davanın reddi gerekmektedir.
Bu nedenle  1/1000 ölçekli Fatih Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının I-20 sayılı plan notunun  davacının taşınmazı yönünden iptali yolundaki kararın bozulması gerektiği oyuyla  Dairemiz kararına  katılmıyorum.