Esas No: 2021/5250
Karar No: 2024/2963
Karar Tarihi: 01.07.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2021/5250 E.  ,  2024/2963 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2021/5250
Karar No:2024/2963
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Et Lokantası Turizm İşletmeleri Sanayi ve   Ticaret Ltd .Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı 
VEKİLİ	: ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından "İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:..." adresinde bulunan işyeri için düzenlenmiş olan ... tarih ve ... kurum sicil numaralı açık alkollü içki satış belgesinin iptal olup olmadığına yönelik 03/02/2020 tarihinde yapılan başvuru üzerine anılan belgenin iptal edildiğinin bildirilmesine ilişkin Fatih Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; satış belgelerinin süre uzatım işleminin takip eden yılın Ocak ayı başından Mart ayı sonuna kadar yapılması gerektiği, son rakamı tek olan yıllarda yapılan süre uzatım işlemlerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve/veya izin belgelerinin davalı idareye veya yetkilendirilmiş mercie ibrazının zorunlu olduğu, süresi içinde süre uzatım işlemi yapılmayan satış belgelerinin süre uzatım işleminin son gününden itibaren otuz gün sonra ayrıca bir bildirime gerek kalmaksızın geçerliliğini kaybedeceği ve faaliyete devam edilmesinin istenilmesi halinde yeniden belge alınması gerektiği;
Davacı şirketin "... Et Lokantası" ünvanlı işyeri için düzenlenmiş olan ... kurum sicil numaralı açık alkollü içki satış belgesinin süresinin uzatılması için 31/03/2017 tarihinde Kurum hesabına 1.085,00-TL para yatırıldığı, bankaya parayı yatırmakla belgenin yıllık yenileme işleminin otomatik olarak yapıldığı düşünülerek başka bir işlem yapılmadığı, 2018 ve 2019 yılları için yenileme bedelini yatırmak için gittiklerinde bankanın parayı kabul etmediği, bunun üzerine Fatih Kaymakamlığı'na başvurularak açık alkollü satış belgesinin geçerliliğinin devam edip etmediği, belge iptal edilmiş ise iptal sebebinin bildirilmesinin istenildiği, Fatih Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 06/02/2020 tarihli yazısıyla, 2017 yılında süre uzatım işlemleri için herhangi bir başvuruları olmadığından açık alkollü içki sunum belgelerinin iptal edildiği, faaliyete devam edebilmek için yeniden belge başvurusunda bulunmaları gerektiğinin bildirildiği; 
Her ne kadar Fatih Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 06/02/2020 tarihli yazısında açık alkollü içki satış belgesinin iptal edildiği belirtilmiş ve belge iptal işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmış ise de, davacı şirkete ait satış belgesinin belli bir idari işlemle iptal edilmediği, süresi içinde yenileme işlemleri yapılmadığından 07/01/2011 tarih ve 27808 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 14. maddesinin üçüncü fıkrası gereği geçerliliğini yitirdiği ve uyuşmazlığın belgenin iptaline değil geçerliliğini yitirmesine ilişkin olduğu anlaşıldığından, hukuki değerlendirmenin bu yönden yapılacağı; 
Uyuşmazlığa konu olayda, davacı tarafından ... kurum sicil numaralı açık alkollü içki satış belgesinin süresinin uzatılması için 31/03/2017 tarihinde Kurum hesabına 1.085,00-TL para yatırıldığı, paranın yatırılmasıyla belgenin yıllık yenileme işleminin otomatik olarak yapıldığı düşünülerek başka bir işlem yapılmadığı ve süre uzatım işlemlerinin tekemmül ettirilmediği açık olup, son rakamı tek olan yıllarda yapılan süre uzatım işlemlerinde, satıcıların işyeri açma ve çalışma ruhsatını Kuruma veya yetkilendirilmiş mercie ibrazının zorunlu olduğu, söz konusu belgeleri ibraz etmeyenlerin süre uzatım işleminin yapılmayacağı, süre uzatım işlemini yaptırmayan satıcıların satış belgelerinin, süre uzatım işleminin son gününden itibaren otuz gün sonra geçerliliğini kaybedeceği düzenlemeleri karşısında işyeri açma ve çalışma ruhsatını yetkili mercie ibraz etmediği konusunda ihtilaf bulunmayan davacı şirketin satış belgesinin geçerliliğini kaybetmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı;
Davacı şirket tarafından kendilerine herhangi bir tebligat yapılmadığı ileri sürülmekte ise de, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu'nun satış belgelerinin 2017 yılı süre uzatımı ile ilgili kararının Resmî Gazete'de yayımlanması, davacı şirkete ait satış belgesinin belli bir idari işlemle iptal edilmemiş olması, süresi içinde yenileme işlemleri yapılmadığından geçerliliğini kaybetmesi ve geçerliliğini kaybeden belgelerin Kurumun internet sitesinde yayımlanması karşısında davacıya tebligat yapılmasını gerektirir bir durumun mevcut olmadığı, öte yandan, davacı şirketin daha önceki yıllarda süre uzatım işlemlerini süresinde yaptığı, son rakamı tek olan yıllarda işyeri açma ve çalışma ruhsatını ibraz ettiği, 2018 ve 2019 yılları için yenileme bedelini yatıramadığı halde herhangi bir başvurusunun olmadığı düşünüldüğünde basiretli bir tacir gibi davranması gereken şirketin diğer iddialarına da itibar etme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	: Davacı tarafından, şirket yetkilisi tarafından 2017 yılında alkollü içki satış belgesinin yenilenmesi için 31/03/2017 tarihinde süre uzatım bedelinin yatırıldığı, buna rağmen süre uzatım işleminin idarece yapılmadığı, 2017 yılında süre uzatım işlemi yapılmadığı için daha sonraki yıllarda süre uzatım bedeli yatırılmak istendiğinde sistemin müsaade etmediği, bunun üzerine yapılan başvuru sonrasında belgelerinin iptal edildiğinin öğrenildiği, süresi içerisinde uzatım işlemini yaptırmayan satıcıların belge uzatım işleminin son gününden itibaren 30 (otuz) gün sonra geçerliliğini kaybedeceği, geçerliliğini kaybeden belgelerin ise kurumun internet sitesinden yayınlanacağı mevzuatta belirtilmesine rağmen kurum tarafından internet sitesinde yayınlanmadığı, ayrıca şirkete usulüne uygun herhangi bir tebligatta yapılmadığı, süre uzatım harcı yatırılmasına rağmen idarece belgenin süresi uzatılmayarak iptal edilmesinin ve bu konuda herhangi bir bildirim yapılmamasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	ESAS YÖNÜNDEN:
	MADDİ OLAY : 
	Davacı şirket adına, iş yeri adresi "... Mahallesi, ... Sokak, No:..., Fatih/İSTANBUL" olarak belirtilen ... tarih ve ... kurum sicil numaralı "Açık Alkollü İçki Satış Belgesi" düzenlendiği, anılan işyeri için düzenlenmiş olan açık alkollü içki satış belgesinin süresinin uzatılması için 31/03/2017 tarihinde Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) hesabına 1.085,00-TL süre uzatım bedeli yatırıldığı, bankaya süre uzatım harcının yatırılması akabinde satış belgesinin yıllık yenileme işleminin otomatik olarak yapıldığı düşünülerek başka bir işlem yapılmadığı, 2018 ve 2019 yılları için süre uzatım bedeli yatırılmak istendiğinde yatırılamaması akabinde Fatih Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne 03/02/2020 tarihinde açık alkollü satış belgelerinin devam edip etmediği, belge iptal edilmiş ise iptal sebebinin bildirilmesinin istenildiği, Fatih Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile, 2017 yılında süre uzatım işlemleri için herhangi bir başvuru olmadığından açık alkollü içki sunum belgesinin iptal edildiği, faaliyete devam edebilmek için yeniden belge başvurusunda bulunulması gerektiğinin bildirilmesi üzerine açık alkollü içki satış belgesinin iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	 İLGİLİ MEVZUAT:
	4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 9. maddesinde, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan satış belgesi almak isteyenlerin, öncelikle belediye veya il özel idaresinden iş yeri açma ruhsatı ya da Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan turizm belgesi almaları gerektiği, alkollü içki satmak isteyenlerin, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan satış belgesi almalarının zorunlu olduğu kuralına yer verilmiştir.
	Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, satış belgesi, iş yerlerinde tütün mamulleri satışı, nargilelik tütün mamulü sunumu ile alkollü içkilerin satışı ve/veya sunumunun yapılabilmesi için Kurum veya yetkilendirilmiş merci tarafından verilecek izin belgesi şeklinde tanımlanmış; "Satış belgesi alma zorunluluğu" başlıklı 5. maddesinde, piyasaya arz ambalajı açılmak suretiyle açık alkollü içkilerin satışını ve sunumunu yapabilmek için, açık alkollü içki satış belgesi alınmasının zorunlu olduğu; 10. maddesinin birinci fıkrasında, açık alkollü içki satış belgesi bulunmayan perakende satış yapılan işyerlerinde, açık alkollü içkinin tüketilemeyeceği ve sunumunun yapılamayacağı; işlem tarihinde yürürlükte olan 19/12/2012 tarih ve 28502 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle değişik 14. maddesinin birinci fıkrasında, satış belgelerinin alındığı veya süre uzatım işleminin yapıldığı tarihe bakılmaksızın, faaliyetine devam etmek isteyen satıcıların takip eden yılın Ocak ayı başından Mart ayı sonuna kadar süre uzatım işlemini yaptırmak zorunda oldukları, süre uzatım işleminin; işlemin yapıldığı tarihte geçerli olan süre uzatım işlem bedelinin, Kurumun ilan ettiği banka hesabına Kurum sicil numarası beyan edilerek yatırılması suretiyle yapılacağı, son rakamı tek olan yıllarda yapılan süre uzatım işlemlerinde, kamu kurum ve kuruluşları tarafından işletilen kantin ve sosyal tesis gibi yerler hariç, satıcıların faaliyet konusuna göre istenilen işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve/veya izin belgelerinin Kuruma veya yetkilendirilmiş kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ibrazının zorunlu olduğu, bu yıllarda, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve/veya izin belgelerini Kuruma veya yetkilendirilmiş mercie ibraz etmeyenler ile ibraz edememe nedenlerini yetkili makamlardan gerekçelendiremeyenlerin süre uzatım işleminin yapılmayacağı, süre uzatım işleminin belge üzerinde gösterileceği; üçüncü fıkrasında, süresi içerisinde süre uzatım işlemini yaptırmayan satıcıların satış belgelerinin, süre uzatım işleminin son gününden itibaren otuz gün sonra geçerliliğini kaybedeceği ve bunların Kurumun internet sitesinde yayımlanacağı, belirtilen süre zarfında süre uzatım işlemi yaptırmayan satıcıların faaliyetine devam etmek istemeleri durumunda, yeniden belge almalarının zorunlu olduğu kuralına yer verilmiştir.
	20/09/2023 tarih ve 32315 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 14. maddesinin 1. fıkrası, “(1) Satış belgelerinin alındığı veya süre uzatım işleminin yapıldığı tarihe bakılmaksızın, faaliyetine devam etmek isteyen satıcılar takip eden yılın Ocak ayı başından Mart ayı sonuna kadar süre uzatım işlemini yaptırmak zorundadır. Süre uzatım işlemi; işlemin yapıldığı tarihte geçerli olan süre uzatım işlem bedelinin, Kurumun ilan ettiği banka hesabına Kurum sicil numarası beyan edilerek yatırılması suretiyle yapılır.” şeklinde yeniden düzenlenmiştir. 
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Hukuk devleti ilkesinin temel unsurlarından olan hukuki belirlilik ilkesi uyarınca kanuni düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerekir. Kanunda bulunması gereken bu nitelikler hukuki güvenliğin sağlanması bakımından da zorunludur. Zira bu ilke hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (Anayasa Mahkemesi kararı, 04/05/2017 tarih ve E.2015/41, K.2017/98, §§ 153, 154).
	İlgililerin, hukuk düzeninin öngördüğü bir yükümlülüğü tam olarak yerine getirebilmeleri için bu yükümlülüğün kapsamının kendileri tarafından önceden açıkça bilinmesi gerekmektedir. Aksi takdirde kapsamı tam olarak bilinmeyen bir yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediği objektif olarak değerlendirilemeyeceği gibi, bu yükümlülüğü yerine getirmeye çalışanlar açısından adil olmayan sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu durumun hukukî belirlilik, öngörülebilirlik ve hukuki güvenlik ilkeleriyle bağdaştırılamayacağı açıktır.
	Uyuşmazlığın temelinde davacının TAPDK'dan aldığı ... tarih ve ... kurum sicil numaralı açık alkollü içki satış belgesinin Yönetmeliğin 14. maddesinde öngörülen süre uzatım işlemlerinin 2017 yılının Mart ayı sonuna kadar gerçekleştirilmemesi nedeniyle geçerliliğini kaybetmesi yer almaktadır.
	Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için açık alkollü içki satış belgesinin hukuki niteliğinin, anılan belgeye konu iznin kaldırılmasına yönelik usulün ve süre uzatım prosedürünü yeniden düzenleyen kuralların anılan belgenin geçerliliği üzerindeki etkisinin idari işlem kuramı bakımından irdelenmesi gerekmektedir.
	Çeşitli basamaklardaki normların yukarıdan aşağıya doğru sıralanması bir somutlaşmayı (müşahhaslaşmayı) ifade eder (Mukbil Özyörük, İdare Hukuk Ders Notları, Ankara, 1977, s. 58). İdari işlem, idarenin karar alma sürecinde izlenen usul içinde kişiselleşmiş bir karardır (Bahtiyar Akyılmaz, İdari İşlemin Yapılış Usulü, Ankara, 2000, s.28). Buna göre, idarenin genel, soyut ve kişilik dışı olma ile bir kez uygulanmakla tükenmeme özelliklerine sahip düzenleyici işlemlerini bireysel idari işlemler haline getiren, genel ve soyut kuralda tanımlanan niteliklerin bu kuralda belirtilen hak sujesine aktarılmasıdır. Bir başka deyişle, soyut kuralı etkili ve uygulanabilir kılan bu kuralın bireyselleşmesi, somutlaşıp kişiselleşmesidir (Bahtiyar Akyılmaz, a.g.e., s. 31).
	İlgilisinin aleyhine olan bireysel idari işlemlerin yürürlüğe girebilmesi için tebliğ usulüyle ilgililerine duyurulması gerekir (Kemal Gözler, İdare Hukuku, Cilt I, 3. Baskı, 2019, s. 1168). Tebliğ bireysel idari işlemin ilgilisine karşı ileri sürülebilmesini sağlar. İlgilisine duyurulmamış bir işlem, yükümlülük yaratamaz. Bireysel idari işlemlerin duyurulması, idareyi sınırlandırırken bireylere hukuki güvence sağlar (Kemal Gözler, a.g.e., s.1172). İlgililerinin çok sayıda olması durumunda bireysel idari işlemin tebliğ yerine yayım veya ilan yoluyla ilgililerine duyurulması da mümkündür.
	4250 ve 4733 sayılı Kanunlar, tütün mamulleri ve alkollü içkilerin üretimini ve satışını özel birtakım kurallara tabi kılmak suretiyle bu faaliyeti yürütecek kişilerin idareden önceden izin almalarını zorunlu kılmıştır. Davacının sahip olduğu "açık alkollü içki satış belgesi", TAPDK tarafından verilen ve bu ürünlerin satışına yönelik belgelere sahip olan satıcılara alkollü içki satışına imkân tanıyan izin belgesini ifade eder. Aktarılan Yönetmeliğin 14. maddesinde öngörülen süre uzatım işleminin gerçekleştirilmemesi nedeniyle anılan belgenin geçerliliğini kaybetmesi, bir faaliyetin yapılabilmesi için hukuken alınması gereken bir idari iznin koşulların sonradan kaybedilmesi nedeniyle kaldırılması anlamına gelir (Ali Ulusoy, İdari Yaptırımlar, İstanbul, 2013, s. 178). Kaldırma, esas olarak, bir idari kararın idarenin alacağı başka bir kararla geleceğe yönelik olarak yürürlükten kaldırılmasıdır (Metin Günday, İdare Hukuku, Ankara, 2011, s.181). Hukuka uygun idari kararlar ancak kanunda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak karşı işlemle kaldırılabilirler. Dolayısıyla, kanunlarda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak davacıya sağlanan satış belgesinin sonradan yürürlüğe giren yönetmelik hükümleri uyarınca geleceğe etkili olarak ortadan kaldırılması ancak belgeyi düzenleyen TAPDK'ca koşulların kaybedildiğine yönelik tespiti ve karşı işlemiyle anılan belgenin geçersiz kılınmasıyla mümkündür.
	Somut olayda, kaldırma işlemi, doğrudan düzenleyici işlemle satış belgesi sahibinin süre uzatım işlemini gerçekleştirmeme eylemine bağlanan bir hukuksal sonuç olarak ortaya çıkmış, ancak süre uzatım işleminin muhteviyatının belirli bir satıcı ve satış belgesi sahibi nezdinde gerçekleştiğine dair belgeyi düzenleyen idare tarafından davacının satış belgesine yönelik bir tespit veya değerlendirme yapılmadığı gibi, anılan belgenin hükümsüz kılınmasına yönelik herhangi bir karar da alınmamıştır. Oysa, davacı 2017 yılına ilişkin süre uzatım işlemini, buna ilişkin bedeli TAPDK'nın banka hesabına süresi içerisinde yatırmak suretiyle gerçekleştirmiştir. İdarenin savunmasında, davacının süre uzatım işleminin tamamlanmadığı ve belgesinin iptal olduğu yönündeki değerlendirmenin gerekçesi olarak, aktarılan Yönetmeliğin 14. maddesinin birinci fıkrasında yer verilen, satıcıların faaliyet konusuna göre istenilen işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve/veya izin belgelerinin Kuruma veya yetkilendirilmiş kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ibrazının zorunlu olduğu, bu yıllarda, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve/veya izin belgelerini Kuruma veya yetkilendirilmiş mercie ibraz etmeyenler ile ibraz edememe nedenlerini yetkili makamlardan gerekçelendiremeyenlerin süre uzatım işleminin yapılmayacağına dair düzenleme olduğu ifade edilmiş ise de, davacının satış belgesinin geçersiz kılınmasına dair yaptırım mahiyetindeki bir işlemin ancak ilgilinin satış belgesine sahip olmasını sağlayan koşulların sonradan yitirildiğine dair bir tespite dayandırılması gerektiği, davacının idareye ibraz etmekle yükümlü kılındığı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının, satış belgesine sahip olduğu süre boyunca her zaman geçerliliğini koruduğu ve süre uzatımı için gerekli olan bedeli süresi içerisinde TAPDK hesabına aktardığı dikkate alındığında, idarenin bu savunmasına itibar edilmesine imkân bulunmamaktadır.
	İdari işleme yönelik kuramsal temel somut uyuşmazlığa uygulandığında, Yönetmeliğin satış belgeleri için önceki dönemlerden farklı nitelikte bir süre uzatım yöntemi belirlemek suretiyle yayımlandığı tarih itibarıyla sahip olunan bütün satış belgeleri üzerinde etki ve sonuç doğuracak nitelikte bir düzenleme getirdiği, yeni süre uzatım yönteminin gereği gibi yerine getirilmemesinin mevcut satış belgelerinin geçerliliğini kaybetmelerine yol açacağı açıkça ifade edilerek bu nitelikteki satış belgelerinin Kurumun internet sitesinde yayımlanacağının anılan düzenlemede belirtildiği, süre uzatımı Yönetmeliğin belirlediği usule uygun olarak gerçekleştirilmeyen satış belgelerinin internet sitesinde yayımlanmasının soyut nitelikteki Yönetmelik düzenlemesinin belirli bir satış belgesinin geçerliliğini kaybetmesi bakımından bireyselleşmesinin ve soyut kuralın somutlaşmasının temel bir aracı olarak öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
	Dairemizin E:2016/1547 sayılı esasına kayıtlı dosyada davalı idare tarafından, satış belgesi olup süre uzatımı yapmamış satıcıların önceden TAPDK internet sitesinde ve halihazırda Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı olan Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı'nın web sitesinde "Satış Belge Sistemi" linki ile ulaşılan sayfada "Kamuya Açık" ekranda belgeli ya da süre uzatımı yapmamış satıcılara ait bilgilere yer verildiği, ilgili sayfaya "https://tadbsatisbelgesi.tarimorman.gov.tr/KamuyaAcik/index'' bağlantısı ile ulaşılabildiği; Yönetmeliğin 14. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca süresi içerisinde süre uzatım işlemini yaptırmayan ve süre uzatım işleminin son gününden itibaren 30 gün sonra satış belgeleri geçerliliğini kaybeden satıcıların Kurumun internet sitesinde yayınlanmadığı, ancak sorgulama işleminin işletme tarafından yapılabildiği belirtilmiştir.
	Bu kapsamda, uyuşmazlığa yönelik idarenin savunması, maddi ve hukuki olgular birlikte değerlendirildiğinde, süre uzatım işlemini aktarılan Yönetmeliğin 14. maddesinde öngörülen usule uygun olarak gerçekleştirmeyen satıcılara satış belgelerinin geçerliliğini kaybettiğine ilişkin bildirim yapılmadığı, davacıya bildirim yapıldığına yönelik herhangi bir adi posta bildirim listesi veya tebligat alındısının dosyada bulunmadığı, bahse konu hususun davacı bakımından TAPDK'nın internet sitesinde yayımlandığına ilişkin dosyaya bilgi veya belge sunulmadığı, davacının belgesinin geçerliliğini kaybettiğinin TAPDK'nın internet sitesinde ilan edildiğine yönelik bilgi, belge veya açıklamaya yer verilmediği anlaşılmaktadır. 
	Bu itibarla, davaya konu işlemin tesis edilmesi sürecinde benimsenen yöntemin hukukî belirlilik, öngörülebilirlik ve hukuki güvenlik ilkeleriyle uyumlu olmadığı dikkate alındığında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
	2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 01/07/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.