Esas No: 2021/8079
Karar No: 2024/7820
Karar Tarihi: 27.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/8079 E.  ,  2024/7820 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/8079
Karar  No : 2024/7820  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Bakanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1-...2- ... ... 6- ...
VEKİLLERİ	 : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ...  Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, davacılardan ... İli, ... İlçesi, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencisi olan ...'in 09/12/2015 tarihinde saat 11:00 civarında ... adlı bir öğrenciyi öptüğü iddiasına yönelik olarak müdür odasına çağrılması sonrasında müdür... ile öğretmen ... tarafından hakaretlere, psikolojik baskıya ve şiddete maruz kaldığı, bunun üzerine müdür odasının karşısında bulunan balkondan atlayarak intihar girişiminde bulunduğu ve %93 oranında engelli hale geldiğinden bahisle, olayın meydana gelmesinde idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek, ... açısından; sürekli iş göremezlik zararına karşılık 8.000,00-TL (ıslah sonrası 1.410.501,96-TL) ve bakıcı giderine karşılık 2.000,00-TL (ıslah sonrası 109.570,89.-TL) olmak üzere toplam 10.000,00-TL maddi tazminat ile 150.000,00-TL manevi tazminatın, baba ... ve anne ... açısından; her biri için ayrı ayrı olacak şekilde bakıcı giderine karşılık 10.000,00-TL, destekten yoksun kalma zararına karşılık 10.000,00-TL olmak üzere toplam 20.000,00-TL maddi tazminat ile 50.000,00.-TL manevi tazminatın, kardeşler ..., ... ve ... açısından ise her biri için ayrı ayrı olacak şekilde 20.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ...  İdare Mahkemesince verilen ...... tarih ve E:... K:...sayılı kararda; okul müdürü olarak görev yapmakta olan ve aynı zamanda bir öğretmen olan ... ile öğretmen ...'ın müdür odasında gerçekleştirilen ve birden fazla kişinin müdahil olduğu ve oldukça hassas olan duruma çözüm bulmak için konunun uzmanı olan rehber öğretmen aracılığı görüşmeleri yapması gerekirken yapmadıkları, rehber öğretmen aracılığıyla çözüme ulaşılamaması halinde öğrenci  velisiyle  ilişki  kurup  birlikte  sorunun çözüm yollarını araştırılması gerekirken bu noktada gereken hassasiyetin gösterilmediği, davalı idarece yapılan soruşturma raporunda da okul yönetimi ve öğretmenlerince olayı anlamaya yönelik bir yaklaşım sergilenmediği, okul müdürü ... ile öğretmen...'ın  olayın meydana gelmesinde sorumluluklarının bulunduğu kabul edilerek, gerek disiplin yönünden gerekse de idari yönden tekliflerin getirildiği, haliyle dava konusu tazminat istemine dayanak olan olayın meydana gelmesinde davalı idareye bağlı memurların kusurunun bulunduğu anlaşıldığından, Anayasanın 129. maddesi gereği olaydan kaynaklı zararların da hizmet kusuru bulunan davalı idarece karşılanması gerektiği gerekçesiyle, maddi tazminat miktarının belirlenmesi amacıyla Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde, ...'in sürekli iş göremezlik tazminatı alacağının 1.410.501,96.-TL, bakım gideri alacağının ise 2020 yılı dahil toplam 109.570,89.-TL olduğunun tespit edildiği, anne ... ile baba ...'in destekten yoksun kalma ve bakım gideri tazminat alacağının bulunmadığının tespit edildiği, dolayısıyla, 1.410.501,96.-TL sürekli iş göremezlik tazminatının, 8.000,00-TL'lik kısmının 05/03/2019, 1.402.501,96-TL'lik kısmının ise, 23/03/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacı ...'e ödenmesine, 109.570,89.-TL bakım gideri alacağının 2.000,00-TL'lik kısmının  05/03/2019, 107.570,89.-TL'lik kısmının ise 23/03/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacı ...'e ödenmesine, işbu mahkeme kararının verildiği tarihten sonraki dönem için (2021 ve devamı) yapılacak olan bakıcı giderinin, davalı idarece re'sen ağır engelli kişinin yaşadığı tespit edilmek ve ilgili yıldaki brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmak suretiyle her takvim yılının başında peşin olarak davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, diğer maddi tazminat taleplerinin reddine, davacılardan ...  için 100.000,00.-TL, anne ... ile baba ... için ayrı ayrı 40.000,00-TL olmak üzere 80.000,00-TL, her biri kardeş için ayrı ayrı 10.000,00.-TL olmak üzere 30.000,00-TL, toplam 210.000,00.-TL manevi tazminatın 05/03/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalı idarelerden alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin ise  reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Davalı idare tarafından, olaya dahil olan öğretmenler hakkında intihara teşvik suçundan yürütülen soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, idarece düzenlenen ilk soruşturma raporunda da öğretmenlerin kusuru bulunmadığının tespit edildiği, mahkemece psikoloji ve eğitim yönetimi alanında uzman bilirkişilere bilirkişi raporu hazırlatılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme yapıldığı, idarenin kusurunun bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :  Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Yine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde "temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı" hükme bağlanmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 332/1 maddesinde; yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği hüküm altına alınmıştır. Yargılama giderlerine hükmedilmesi kamu düzeninden olduğu ve re'sen incelenmesi gerekeceğinden, bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin aleyhe bozma yasağı kapsamı dışında olduğunun kabulü gerekmektedir.
İstinaf isteminin reddine karar verilen İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında haklılık oranına göre hesaplanan harç miktarı ile yargılama giderlerinin davalı idareye yükletilen kısmının davalı idarenin genel bütçeli idarelerden olması sebebiyle  tahsiline yer olmadığına dair karar verilmişse de, davalı idarenin harçtan muaf olmasının davacı olduğu davalarda söz konusu olduğu, oysa davalı olduğu davalarda haksız taraf olduğu durumlarda Mahkeme kararı sonrası yargılama giderlerinin davalı idarece ödenmesi gerektiği tartışmasızdır.
 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2 nci maddesinde, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu; 11 inci maddesinde, genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.
...  İdare Mahkemesinin  E:...,  K:... Karar sayılı... tarihli kararının hüküm fıkrasında yer alan "Dava kısmen kabul kısmen ret ile sonuçlandığından ve adli yardım istemi de kabul edildiğinden, aşağıda dökümü yapılan 1.034,35-TL yargılama giderinin haklılık oranına (1/10) göre takdiren 103,44.-TL'sinin davacılardan tahsili için kararın kesinleşmesini müteakip ilgili idaresine müzekkere yazılmasına, geriye kalan 930,91.-TL yargılama gideri   ile   kabul edilen maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 103.838,00.-TL nispi harcın davalı idare üzerinde bırakılmasına,  davalı idare genel bütçeli idarelerden olduğundan bu miktarların davalı idareden tahsili için müzekkere düzenlenmesine gerek olmadığına," kısmının  "Dava kısmen kabul kısmen ret ile sonuçlandığından ve adli yardım istemi de kabul edildiğinden, aşağıda dökümü yapılan 1.034,35-TL yargılama giderinin haklılık oranına (1/10) göre takdiren 103,44.-TL'sinin davacılardan tahsili için kararın kesinleşmesine müteakip ilgili idaresine müzekkere yazılmasına, geriye kalan 930,91-TL yargılama gideri ile kabul edilen maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 103.838,00.-TL nispi karar harcının davalı idareden tahsili için kararın kesinleşmesinden sonra ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K... sayılı kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 27/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.