Esas No: 2024/5104
Karar No: 2024/4641
Karar Tarihi: 11.07.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/5104 E.  ,  2024/4641 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE 
Esas No  : 2024/5104
Karar No : 2024/4641
DAVACI	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALILAR	: 1- ...
2- ... A.Ş. Genel Müdürlüğü (TEDAŞ) -...
 
DAVANIN KONUSU: Mersin ili, YM5153 Taşucu TM-Yeşil Ovacık Enerji nakil Hattı yapımı amacıyla ekli haritalarda gösterilen güzergahlara isabet eden taşınmazlarda elektrik dağıtım tesis yerlerinin mülkiyet şeklinde, hat emniyet sahalarının ise irtifak hakkı kurulmak suretiyle Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 07.07.2023 tarih ve 32241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 06.07.2023 tarih ve 7359 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının, Mersin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın 797,49 m2'lik kısmına yönelik irtifak hakkı tesisine ve adı geçen proje kapsamında gerçekleştirilecek kamulaştırmalara yönelik kamulaştırma ve kamu yararı kararı alınmasına dair ... A.Ş. Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının ve proje güzergahının ekli listede gösterilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlardan geçirilmesine dair tüm işlemlerin iptali istenilmektedir.  
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi Ayfer DİKME'nin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2575 sayılı Danıştay Kanununun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasında ise, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak; Cumhurbaşkanı kararlarına ... karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarını karara bağlayacağı hüküm altına alınmıştır.
 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasında, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki iptal ve tam yargı davaları ile idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakacağı hükme bağlanmıştır.
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde, dava dilekçelerinde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş; 15. maddenin 1. fıkrasının (d) bendinde, dilekçelerde 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere dilekçenin reddine karar verileceği, 5. fıkrasında ise, 1. fıkrasının (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği, hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasında ise, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, 2. fıkrasında da, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A  maddesinde, "1. İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır: ...  b) Acele kamulaştırma işlemleri. ..." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun 34. maddesinin 1. fıkrasında ise; imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkemenin taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu hüküm altına alınmış bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen hükümler uyarınca, sadece acele kamulaştırmaya dair Cumhurbaşkanlığı kararına ilişkin uyuşmazlığın ilk derece mahkemesi olarak Danıştay Altıncı Dairesinde; kamu yararı/kamulaştırma kararı vb. kararların iptali istemiyle ilk derece yargı yeri olan İdare Mahkemesinde dava açılması gerekmektedir.
Dava dilekçesinin incelenmesinden; ivedi yargılama usülüne tabi acele kamulaştırma kararının alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararının, Mersin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın 797,49 m2'lik kısmına yönelik irtifak hakkı tesisine ve adı geçen proje kapsamında gerçekleştirilecek kamulaştırmalara yönelik kamulaştırma ve kamu yararı kararı alınmasına dair ... A.Ş. Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının, proje güzergahının ekli listede gösterilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlardan geçirilmesine dair tüm işlemlerin birlikte dava konusu edildiği anlaşılmaktadır.
	Yukarıda yer verilen 2577 sayılı Kanunun 5. ve 20/A maddeleri, 2575 sayılı Kanunun  24. maddesinin 1. fıkrası ve 2576 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasının değerlendirilmesinden, ivedi yargılama usülüne tabi acele kamulaştırmaya ilişkin dava konusu Cumhurbaşkanlığı Kararı ile ivedi yargılama usulüne tabi olmayan ...A.Ş. Yönetim Kurulu'nca alınan   kamu yararı/kamulaştırma kararı arasında, 2577 sayılı Kanunun aradığı tarzda bir maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisinin bulunmadığı, bu nedenle birlikte dava konusu edilmeleri mümkün olmayan söz konusu işlemler için ayrı ayrı dava açılması gerektiği ve anılan işlemlerden sadece acele kamulaştırmaya ilişkin Cumhurbaşkanlığı Kararının ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da dava konusu edilebileceği,  Mersin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın 797,49 m2'lik kısmına yönelik irtifak hakkı tesisine ve adı geçen proje kapsamında gerçekleştirilecek kamulaştırmalara yönelik kamulaştırma ve kamu yararı kararı alınmasına dair ... A.Ş. Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının, proje güzergahının ekli listede gösterilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlardan geçirilmesine dair tüm işlemlerin ise İdare Mahkemesinde dava konusu edilebileceği, bu itibarla dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 5. maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. 
	Bu durumda, 2577 sayılı Kanunun 5. maddelerine uygun olarak düzenlenmediği anlaşılan dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmektedir. 
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 5. maddesi hükümlerine uygun olmayan dava dilekçesinin aynı Kanun'un 15. maddesinin 1/d bendi gereğince, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde her işleme karşı görevli ve yetkili yargı merciinde yeniden dava açılmakta serbest olunmak üzere reddine,
2. Yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacıya duyurulmasına,
3. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Dava dilekçesi örneği ve eklerinin davacıya gönderilmesine,
5. Artan posta ücreti avansının istemi halinde davacıya iade edilmesine, 11/07/2024 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.