Esas No: 2023/5011
Karar No: 2024/5386
Karar Tarihi: 07.10.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5011 E.  ,  2024/5386 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/5011
Karar	No : 2024/5386     
TEMYİZ EDEN TARAFLAR								: 1- (Davacı) ... Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi	 
	              VEKİLİ   : Av. ...
								 2- (Davalı) ... Belediye Başkanlığı
	             VEKİLİ   : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Eyüp Sultan İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... ada, ... parsel önünde bulunan alanın 1167 m²'lik kısmının  davacı şirket tarafından park alanı olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 23/02/2015-23/01/2016 tarihleri arasındaki dönem için 128.370,00.-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
               İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda; işgal edilen alanın uygulama imar planı kapsamında "park alanı" lejantında kaldığı ve bu alanın tasarrufunun davalı idareye ait olduğu, okul girişi ve otopark alanı olarak kullanıldığı, taşınmazın durumu ile emsal değerler birlikte değerlendirildiğinde  23/02/2015-23/01/2016 tarihleri arası dönem için istenebilecek ecrimisil bedelinin 121.305,17 TL olabileceği, aynı dönem için idarece 128.370,00TL istenilmesinden dolayı oluşan 7.064,83-TL'lik farkın, idarece hatalı birim metrekare uygulamasından kaynaklandığının belirtildiği görüldüğünden, hükme esas alınan bu rapor doğrultusunda dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 7.064,83-TL'lik kısmında hukuka uygunluk, 121.305,17-TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen reddine dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir.
                 Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 
 	Davacı tarafından, bilirkişi raporunun yetersiz olduğu, rapora itirazlarının dikkate alınmadığı, işgal edildiği belirtilen alanın taşınmazın satın alındığı malik tarafından kamuya terk edildiği, işgal alanı ve döneminin hatalı olduğu, yetersiz rapora dayanılarak verilen kararın hatalı olduğu, kararda aleyhlerine olan kısımların bozulması gerektiği ileri sürülmüş daha sonra dosyaya sunulan ek beyanların da ise; aynı yer için İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından da  ecrimisil istendiği, bu nedenle davalı idarece sonraki dönemler için düzenlenen ecrimisil işlemlerinin de iptal edildiği ileri sürülmektedir.
 	Davalı idare tarafından, ecrimisil bedeli hesabının hatalı yapıldığı, işlemde tespit edilen bedelin en düşük bedel olduğu, bunun daha da düşürülmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyize konu kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ                                   	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinde, Belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağı, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Kamuya ait gayrimenkuller" başlıklı 11. maddesinde, "İmar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. Ancak, bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. Bedeli ve ödeme şekli taraflarca tespit olunur. Bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz. Bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur." hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, imar plânlarında park, yol gibi alanlarda kalan yerlerin, belediyeye bedelsiz olarak terkinin yapılarak tapu kayıtlarında da terkinin gerektiği, Hazinenin bu konuda bağlı yetkili olduğu, bu tür taşınmazlar idarenin mülkiyetinde de olsa, idarenin bunları üçüncü kişilere satma, kiraya verme, üzerinde irtifak hakkı tesisi gibi tasarruflarda bulunabilmesinin mümkün olmadığı, imar plânlarında yeşil alan, park alanı yol gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlerden olup da belediyelere devri zorunlu olan taşınmazları kullanan işgalcilerden belediyelerin ecrimisil isteyebileği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemde belirtilen taşınmazın fuzulen işgalinden dolayı 23/02/2015-23/01/2016 tarihleri arasındaki dönem için 128.370,00.-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin davalı idare tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin tebliği üzerine bakılan davanın açıldığı, davacı tarafından temyiz dilekçesine ek olarak verilen 18/07/2018 tarihli beyanında; aynı yer için 22/01/2016-01/01/2018 tarihleri arasındaki dönem için İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 168.989,00-TL tutarında ecrimisil tahakkuk ettirilerek ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi düzenlendiğinin belirtildiği, davacı tarafından ek beyan olarak verilen 14/11/2018 tarihli beyanında ise; davalı idare tarafından düzenlenen ... tarih ve E... sayılı yazıyla işgal edilen aynı yer hakkında 24/01/2016-31/07/2018 tarihleri arasındaki dönem için hesaplanan 363.217,54-TL tutarındaki ecrimisil bedelinin, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ecrimisil işlemi uygulandığı gerekçesiyle terkin edileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacı tarafından yıllara sari olarak süren bir işgalin olduğu, yukarıda belirtildiği üzere dava konusu işlemi kapsayan işgal döneminden sonraki dönemler için işgal alanında hüküm ve tasarrufta bulunma yetkisinin hangi belediyede olduğunun taraflarca veya Mahkemece açıkça ortaya konulamadığı dikkate alındığında, İdare Dava Dairesince yeterli araştırma yapılarak gerekirse mevcut bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak veya yeni bir bilirkişi heyetiyle keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle işgal alanındaki hüküm ve tasarruf yetkisinin hangi belediyede olduğunun açıkça tespit edildikten sonra bir karar verilmesi gerekirken, bu husus tespit edilmeden eksik inceleme üzerine verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
	1.	Temyiz istemlerinin kabulüne,
	2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 07/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.