Esas No: 2023/8329
Karar No: 2024/1276
Karar Tarihi: 27.02.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/8329 E.  ,  2024/1276 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/8329
Karar	No : 2024/1276         
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: … Belediye Başkanlığı	
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin  … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Antalya İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Sokak No:… adresinde … unvanlı işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Kumluca Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali  istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda;  davalı idare ile davacı arasında yapılan kira sözleşmesine istinaden davacının davaya konu market işletmesine işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verildiği, davacının söz konusu taşınmazda kullanım alanını arttırdığı, bu alan için yapı kayıt belgesi aldığı, bu yapı kayıt belgesinin ya da büfe yerinin ruhsat/projesinin iptaline yönelik bilgi ve belge olmadığı ve geçerli olduğunun görüldüğü, yapı kayıt belgesinin yapı kullanım izin belgesi yerine geçeceği göz önüne alındığında davacının kullanım alanını artırdığı için işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yoluna gidilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı tarafından; bahse konu yapıya ait yapı ruhsatı bulunmadığı, verilen süre içerisinde aykırılığın giderilmediği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği  ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:  Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 1. maddesinde, Kanunun amacının sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu; 3. maddesinde işyeri açma ve  çalışma ruhsatı vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra, 4. maddesinde, 3. maddede belirtilen mercilerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verirken yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları; 6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, hüküm altına alınmıştır. 
 İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyerinin kapatılacağı belirtilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi uyarınca düzenlenen, Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 6. maddesinin 8. fıkrasında da,  Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarda işyeri açma ve çalışma ruhsatının yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın verileceği  düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı adına düzenlenen … tarihli ve … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatıyla Antalya İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde faaliyet gösteren 50 m² kullanım alanlı büfenin imar mevzatına aykırı olarak 158 m²'lik kullanım alanına çıkarıldığı, izinsiz ilave imalat yapılmak suretiyle büfenin büyütüldüğünün davalı idare tarafından tespit edildiği, aykırılığın giderilerek işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatına uygun hale getirilmesi için 15 günlük süre verildiğine dair bildirimin davacıya 16/02/2022 tarihinde tebliğ edildiği, süre sonunda aykırılığın giderilmemesi üzerine ise dava konusu işlemle söz konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, beyana dayalı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde bu hususların giderilmesi için onbeş günlük süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olarak kullanım alanının artırıldığı ve arttırılan kısım için yapı kayıt belgesi alındığı anlaşılmaktadır. Yapı kayıt belgesi, sadece yapıdaki ruhsata aykırı tadilatın kayıt altına alındığını gösterir bir belge olup,  işyeri açma ve çalışma ruhsatı yerine geçmeyeceği tartışmasızdır
Bu durumda; yapı kayıt belgesi işyeri açma ve çalışma ruhsatı yerine geçmeyeceğinden, yapı kayıt belgesi kapsamındaki alanı içeren biçimde işyeri açma ve çalışma ruhsatının yeniden düzenlenmesi gerektiği, bu konuda ise 15 günlük süre verildiği halde davacının herhangi bir başvurusunun bulunmadığı anlaşıldığından,  işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin  … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 27/02/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.