Esas No: 2023/11287
Karar No: 2023/13555
Karar Tarihi: 14.12.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/11287 E.  ,  2023/13555 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/91 E., 2021/20 K.

DAVA TARİHİ : 13.01.2010

HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasındaki haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından, tarlasında temizlenen otların yakılması sonucu yanan ateşin ormana sirayet etmesi nedeniyle orman yangını meydana geldiğini ve bu yangın sonucunda davacı idarenin ağaçlandırma gideri, tazminat ve yangın söndürme giderleri dahil olmak üzere toplam 57.334,28 TL zarara uğradığını belirterek uğranılan bu zararın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

1. Mahkemenin 06.03.2014 tarihli, 2010/11 Esas ve 2014/51 Karar sayılı ilamı ile; orman yangınından davalının sorumlu olduğu kabul edilmiş ve davanın kısmen kabulü ile benimsenen bilirkişi raporuyla belirlenen 34.954,64 TL tazminatın 21.08.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

Kararın davacı vekili ve davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 06.05.2015 tarihli, 2014/9381 Esas ve 2015/5715 Karar sayılı ilamı ile davacının tüm, davalıların diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, ''...Davacının davalıdan istediği tazminat miktarı, orman yangınına müdahale eden ve kiralık olduğu anlaşılan helikoptere ilişkin gideri de kapsamaktadır. Orman yangınına müdahale eden ve kiralık olduğu anlaşılan helikopterlere ilişkin davacı idare ile helikopter sahipleri arasında kira sözleşmesi tanzim edilip edilmediği, böyle bir sözleşme varsa helikopter kullanım ücretinin ne şekilde belirlendiği, hiç kullanılmasa bile kira ücretinin ödenmesinin gerekip gerekmediği, fiilen kullanımın kira ücretine etki edip etmediği hususu araştırılmamış, helikopter kullanımından kaynaklanan yangın söndürme masrafının tamamından davalı sorumlu tutulmuştur. Anılan hususlarda araştırma yapılıp ek bilirkişi raporu alındıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı bilirkişi raporuna göre davalının tümünden sorumlu tutulması doğru değildir.'' gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 15.12.2016 tarihli, 2015/256 Esas ve 2016/205 Karar sayılı ilamı ile; bozma sonrası alınan ek bilirkişi raporu benimsenerek istemin kısmen kabulü ile 33.066,60 TL tazminatın 21.08.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

C. ikinci Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davacı vekili ve davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 17.01.2018 tarihli, 2017/4388 Esas ve 2018/124 Karar sayılı ilamı ile; davacının tüm, davalının diğer itirazlarının reddine karar verilerek, ''...Mahkemece, bozmaya uyulduğu belirtilmiş ise de bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir. Bozma sonrası davacı kurumun helikopter kiralanmasına ilişkin yapmış olduğu sözleşme dosya kapsamına alınarak Orman Mühendisi bilirkişiden ek bilirkişi raporu alınmış olmasına rağmen ek bilirkişi raporunda bozma ilamında yer alan hususlar tartışılıp değerlendirilmemiştir. Dava konusu yangın nedeniyle ödenen bedelin sözleşme uyarınca ödenecek olan kira bedeli içerisinde olup olmadığı, yangın nedeniyle sözleşme dışı fazladan ödeme yapılıp yapılmadığı alınan bilirkişi raporunda yeterince incelenmeden hesaplama yapılmıştır. Şu durumda, mahkemece yetersiz ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesi doğru değildir. '' gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, orman yüksek mühendisinden alınan 17.03.2020 tarihli ek bilirkişi raporunda dava konusu orman yangını sebebiyle, davacının davalıdan talep edebileceği tazminat miktarının 57.334,28 TL olarak belirlendiği ve davalının Çal Asliye Ceza Mahkemesinin 2009/141 Esas sayılı dava dosyasında suçu sabit görülerek mahkumiyetine karar verildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 57.334,28 TL tazminatın 21.08.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun gerçeği yansıtmadığını ve dosya kapsamında yer alan raporlar arasında farklılıklar bulunduğunu, bozma sonrası alınan ek bilirkişi raporunun bozma ilamında belirtilen hususları karşılamadığını, dava konusu yangının çıkmasında davalı müvekkilinin herhangi bir kastının olmadığını ve yangının yayılmasındaki doğal etmenler göz ardı edilerek tüm kusurun davalıya yüklendiğini, davacı kurum ile dava dışı şirket arasında kira sözleşmesi imzalandığını, ilgili sözleşme gereğince davacı kurumun helikopter kiraladığı şirkete uçuş garantisi verdiğini ve sözleşmede belirlenen saat kadar helikopterler uçmasa bile söz konusu ödemenin davacı idare tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığını, hükme esas alınan ek bilirkişi raporunda bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu esas alınarak hüküm verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taksirle orman yangınına neden olma eylemi nedeniyle ağaçlandırma gideri, tazminat ve yangın söndürme giderlerinin tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41 inci (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49 uncu) maddesi.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine ve bozmaya uygun karar verilmiş olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dosya içeriğinden; davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen 15.12.2016 tarih, 2015/256 Esas ve 2016/205 sayılı kararın, mahkemece bozma ilamına uyulduğu belirtilmiş ise de, bozma ilamının gereğinin yerine getirilmediği, dava konusu yangın nedeniyle ödenen bedelin sözleşme uyarınca ödenecek olan kira bedeli içerisinde olup olmadığı, yangın nedeniyle sözleşme dışı fazladan ödeme yapılıp yapılmadığı, alınan bilirkişi raporunda bu hususa ilişkin değerlendirme yapılmadan tazminat tutarının hesaplandığı ve mahkemece yetersiz ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporu esas alınarak karar verildiği gerekçesiyle bozulduğu; bozma sonrası ... Denizli Orman Bölge Müdürlüğü tarafından, helikopter giderine ilişkin olarak kiralanan helikopter hiç kullanılmasa bile fiyat sözleşmesine göre garanti edilen uçuş ücretine ilişkin ödemenin yapılacağı ve fiilen kullanımın kira üzerinde etkisinin bulunmadığı bildirilmiş olmasına rağmen hükme esas alınan ve Orman Yüksek Mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan 17.03.2020 tarihli ek raporda, davacı idarenin söz konusu bu yazısı değerlendirilmeye alınmadan davacı idarenin zararının 57.334,28 TL olarak hesaplandığı ve mahkemece bu rapor doğrultusunda davanın kabulüne karar verildiği, bu haliyle bozma ilamına uyulmasına karar verildiği halde bozma ilamının gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

Dosyaya sunulan helikopter kiralanmasına ilişkin sözleşme ve eklerine göre; ... Denizli Orman İşletme Müdürlüğü ile Betaz-Barış-Ahiş Ortaklığı firması arasında yapılan 34 saat 57 dakikalık uçuş sözleşmesine dayalı olarak, 23 saat 20 dakikalık uçuş süresi için saati 6.879,00 dolardan, 160.510,00 dolara anlaşma sağlandığı, yukarıda değinildiği üzere davacı idare tarafından helikopter giderine ilişkin olarak kiralanan helikopter hiç kullanılmasa bile fiyat sözleşmesine göre garanti edilen uçuş ücretine ilişkin ödemenin yapılacağı ve fiilen kullanımın kira üzerinde etkisinin bulunmadığı ve davaya konu orman yangını nedeniyle 1 saat 45 dakikalık uçuş süresi için 13.696,99 TL helikopter giderinin tahsilinin talep edildiği görülmektedir.

Şu durumda; mahkemece, bozma ilamında değinildiği üzere garanti uçuş süresine tekabül edilen helikopter giderine ilişkin 13.696,99 TL bedelin davacı idarenin gerçek zararından mahsup edilmesi ve bozma ilamı uyarınca davalı lehine usulü kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle hüküm tesis edilmesi gerekirken anılan yön gözetilmeden yetersiz ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesi doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) nolu bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,

14.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.