Esas No: 2023/5369
Karar No: 2024/2459
Karar Tarihi: 08.05.2024

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/5369 E.  ,  2024/2459 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
  Esas	No : 2023/5369
  Karar  No : 2024/2459  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü - ...
 
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1-...            2-...                
                                                                  3-...        4-...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, mirasçısı oldukları müteveffa ...'in bir dönem kanuni temsilcisi olduğu ... Eğitim Yayıncılık ve Ticaret Anonim Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle, müteveffanın taşınmazları ve banka hesapları üzerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 13/3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati haciz işleminin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... Eğitim Yayıncılık ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğince kapatıldığı, şirket hakkında 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesi kapsamında yürütülen işlemler kapsamında ... tarih ve ... sayılı İnceleme ve Değerlendirme Raporunun düzenlendiği, söz konusu rapora göre; kapatılan şirketin toplam borcunun 6.739.465,86-TL olduğu, toplam mal varlığının ise 32.475.460,66-TL olduğu, bu durumda; asıl borçlu şirketin vergi borçlarının şirketin Hazineye devredilen mal varlığından tahsili olanağı bulunduğundan, davacıların murisi hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 13/3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati haciz işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlıkta; davacıların murisinin vefat ettiği, mirasçı olan davacıların da kaçmasının söz konusu olmadığı gibi kaçmaları, mallarını kaçırmaları ve  hileli yollara başvurmaları  ihtimaline ilişkin herhangi bir bilgi veya belgenin davalı idarece ibraz edilmediğinin anlaşıldığı, bu durumda; dava konusu ihtiyati haciz işlemine dayanak olarak gösterilen 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 13/3. maddesinde belirtilen kaçması ya da kaçma,  malları kaçırma hileli yollara başvurma ihtimalinin dava konusu olayda ne şekilde gerçekleştiği ortaya konulmaksızın tesis edilen ihtiyati haciz işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, davanın kabulü yolundaki Vergi Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla yasal isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:  Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından çıkarılan ... tarih ve ... Seri Nolu Uygulama İç Genelgesinde; Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kapatılarak ticaret sicilinden re'sen terkin edilen ticaret şirketleri hakkında terkin tarihinden önceki dönemlere ilişkin yapılacak her türlü vergi tarhiyatının ve kesilecek cezaların ilgili dönem kanuni temsilcileri adına yapılması gerektiği ile (...) bu mükelleflerden aranılan kamu alacakları hakkında 6183 sayılı Kanunun 35. ve mükerrer 35. maddeleri kapsamında takip işlemlerine ivedilikle devam edilmesi gerektiğinin düzenlendiği, 6183 Sayılı  Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un 13/3. maddesi ve anılan İç Genelge hükümleri uyarınca tesis edilen ihtiyati haciz işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile  Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz kararında yazılı gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
	  TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacılar tarafından, mirasçısı oldukları müteveffa ...'in bir dönem kanuni temsilcisi olduğu ... Eğitim Yayıncılık ve Ticaret Anonim Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle, müteveffanın taşınmazları ve banka hesapları üzerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 13/3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati haciz işleminin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "teminat isteme" başlıklı 9. maddesinde; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca kaçakçılık cezası kesilmesini gerektiren haller ile 347. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplamalara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat isteneceği, aynı Kanun'un 13. maddesinde, ihtiyati haciz sebeplerinin yedi bent halinde sayıldığı, bu hallerden herhangi birisinin mevcudiyeti halinde ihtiyati haczin hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurun kararıyla, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre derhal tatbik olunacağı,  ihtiyati tahakkuk başlığını taşıyan 17. maddesinde de, ihtiyati tahakkuk sebeplerinin üç bent halinde sayıldığı, bu hallerden birinin bulunması durumunda vergi dairesi müdürünün yazılı isteği üzerine defterdarın, mükellefin henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimlerden Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek olanlarla, bunların zam ve cezalarının derhal tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir vereceği, vergi dairesi müdürünün de bu emri derhal tatbik edeceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda bahsedilen hükümlerde sözü edilen teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk, kamu alacağının cebren tahsil ve takip işlemleri olmayıp, icrai muamelelere başlamadan önce tahsile konu amme alacağının tehlikeye girmemesi için korumaya yönelik  işlemlerdir. Bu işlemler korumaya  yönelik  olduğundan,  bunların  asıl muhatabı amme borçlusu, diğer bir değişle verginin mükellefi veya sorumlusudur. 
İlgili düzenlemelerde, esas amme borçlusu olmayan ortaklar, yönetim kurulu üyeleri, icra komitesi üyeleri, kanuni temsilciler adına teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanabileceğine dair bir açıklık bulunmamaktadır. 213 sayılı  Kanun'un  10. maddesi  uyarınca kanuni temsilciler ancak kesinleşen ve şirketin mal varlığından tamamen veya kısmen alınamamış olan borçlarından dolayı sorumlu tutulabileceklerinden, henüz tahakkuk etmemiş vergi borçlarından bu aşamada sorumlu olmaları düşünülemez. 
Dosyanın incelenmesinden, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname gereğince kapatılan asıl borçlu şirketin vergi borçları nedeniyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 13. maddesi uyarınca 22/09/2016 tarihli olur ile davacıların murisi hakkında -6183 sayılı Kanunun 13/3. maddesi uyarınca- ihtiyati haciz uygulanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
 Bu durumda, amme alacağının asıl borçlusu olmayan kanuni temsilci adına doğrudan teminat, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanmasına yasal olanak bulunmadığından, dava konusu ihtiyati haciz işleminin iptali istemiyle açılan davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu yazılı gerekçeyle reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
  3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 08/05/2024 tarihinde kesin olarak esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.