Esas No: 2023/4271
Karar No: 2024/6426
Karar Tarihi: 19.11.2024

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/4271 E.  ,  2024/6426 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
 DOKUZUNCU DAİRE 
Esas No : 2023/4271
Karar No : 2024/6426
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:  ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ	:  Av....
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...Otomobil Fabrikası A.Ş.
VEKİLİ	          : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ...  Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:...; K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirkete ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesi’nin ... tarih ve E...., K.... sayılı kararı uyarınca  iade edilecek 14.413.439,96 TL'nin ödeme tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle yapılan başvurunun faiz istemi yönünden reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve hesaplanacak yasal faizin iadesine karar verilmesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;  dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından ... Vergi Mahkemesi'nin... ..., ... ve ... esaslarında dava konusu yapılan amme alacaklarının 7143 sayılı Yasanın 3. maddesi kapsamında yapılandırılması istemiyle yapılan başvuru üzerine düzenlenen ödeme tablosunun, yapılandırma işleminin 7143 sayılı Kanunun 3/1. maddesine göre yapılması gerekirken  3/2-b maddesine göre yapılması nedeniyle %50 oranında fazladan tahakkuk ettirilen vergi aslı ile fazladan tahakkuk ettirilen vergi aslına isabet eden Yİ-ÜFE ve gecikme faizine ilişkin kısmının iptali istemiyle ... Vergi Mahkemesinin E:... dosyasında dava açıldığı, K:... sayılı karar ile davanın reddedildiği, karara karşı istinaf yoluna  başvurulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi’nin ... tarih ve E...., K.... sayılı kararı ile Vergi Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulü yönünde kesin hüküm kurulduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararına istinaden borçlarını 7143 sayılı Kanun 3/1. maddesine göre yeniden yapılandırdığı ve ilk tecil işlemi iptal edilerek yeniden tecil işlemi yapıldığı, davacı şirket tarafından  ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi’nin kararı uyarınca  iadesi gerçekleştirilecek tutarın ödeme tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi amacıyla 29/05/2020 tarihinde idareye başvuru yapılması üzerine Mahkeme kararı uyarınca yeniden düzenlenen ödeme tablosu uyarınca fazladan tahakkuk ettirildiği anlaşılan 13.739.461,30-TL vergi aslı ile vergi aslına isabet eden Yİ-ÜFE 673.978,66.-TL davacıya iade edilerek davacının faiz talebinin  ... tarih ve E... sayılı işlem ile reddedildiği, faizin paranın sahibinden başkası tarafından kullanılmasının sahibine vermiş olduğu zararın karşılığı, başka bir ifadeyle tazmini olarak tanımlandığı, hukuken öngörülmeyen bir verginin tahsili sonrası doğan zararın tazmini hususununda bir hukuk devletinde, Anayasanın 125’inci maddesinin “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hükmünde tanımını bulan “İdarenin Sorumluluğu” ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesinin zorunlu olduğu, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi’nin ... tarih ve E...., K... sayılı kararı  sayılı kararında açıklandığı üzere tahsili hukuka aykırı bulunan ve  ödendiği tarihten (01/10/2018) iadesinin gerçekleştirildiği 04/06/2020 tarihine kadar geçen süre içinde kullanımdan mahrum kalınan tutarın (14.413.439,96-TL), 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizinin davacıya iadesi gerektiğinden faiz  isteminin reddi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, iadesi gerçekleştirilen (14.413.439,96-TL) tutarın devlet hazinesinde kaldığı dönem için hesaplanacak tecil faizinin davacıya iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacıya yargı kararı gereği, daha önce tahsil edilmiş tutarın iade edildiği, bakılan davanın, iade edilen bu tutar için hesaplanıp ödenmesi gerektiği ileri sürülen yasal faize ilişkin olduğu, davanın, vergilendirme işlemleri nedeniyle davacının gördüğünü ileri sürdüğü zararın tazminine ilişkin tam yargı davası olduğu, davacının bu zararının tazmini için idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin yazının, hakkında hüküm kurulmasını gerektiren bir idari işlem olarak kabulüne olanak bulunmadığından davanın özetinde ve hüküm fıkrasında yer alan “işlemin iptaline” ifadeleri kaldırılıp düzeltildikten sonra işin esasına geçilerek istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idarenin yargılama faaliyeti sırasında işlemiş faiz tutarını ödeme yükümlülüğü bulunmadığı, paranın yargılama faaliyetinden kaynaklanan sebeplerle Devlet hazinesinde kalması sonucu nihai yargı kararına göre iade edilirken faiz hesaplanacağına ya da hesaplanmayacağına ilişkin yasal düzenleme bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden,  davacı şirket tarafından yargı kararı uyarınca  iadesi gerçekleştirilecek tutarın ödeme tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi amacıyla 29/05/2020 tarihinde idareye başvuru yapıldığı, idarece yeniden düzenlenen ödeme tablosu uyarınca fazladan tahakkuk ettirildiği anlaşılan 13.739.461,30-TL vergi aslı ile vergi aslına isabet eden Yİ-ÜFE 673.978,66-TL'nin davacıya iade edildiği, davacının faiz talebinin  ... tarih ve E... sayılı işlem ile reddedildiği,  bu işlemin iptali ve hesaplanacak yasal faizin iadesine karar verilmesi talebiyle davanın açıldığı anlaşılmıştır.
213 sayılı Vergi Uusul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fıkrasında, fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin, fazla veya yersiz tahsilatın mükelleften kaynaklanmaması halinde verginin tahsili tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faizi ile birlikte, mükellefe red ve iade edileceği düzenlenmiş olup uyuşmazlığın tam yargı davasını niteliğinde olmadığı, olayda davacı tarafından davalı idareye yapılmış bir başvuru ve bu başvuruya istinaden tesis edilmiş bir idari işlem bulunduğundan ve bu işlemin de iptali istemiyle dava açıldığı görüldüğünden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:...; K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 19/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.