Esas No: 2020/2689
Karar No: 2024/4284
Karar Tarihi: 24.10.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2020/2689 E.  ,  2024/4284 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/2689
Karar	No : 2024/4284                                                                                
DAVACI	: ... Derneği	  
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI	: ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİL	: ... Başkanlığı/...
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN_KONUSU	: 15/07/2015 tarih ve 29417 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmeliğin, 04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin;
1-2. maddesi ile değiştirilen 4. maddesinin (I) ve (ö) bentlerinin,
2-3. maddesi ile değiştirilen İkinci Bölümünün "Ticari Elektronik İletiler ve İYS" şeklindeki başlığının,
3-4. maddesi ile 5. maddesinin 1. fıkrasına eklenen “ya da İYS” ibaresi ile 2. ve 3. fıkralarının,
4-5. maddesi ile eklenen 6. maddesinin 5. ve 6. fıkralarının,
5-6. maddesi ile 7. maddesinin 1. fıkrasına eklenen “ya da İYS üzerinden” ibaresi ve aynı fıkranın sonuna eklenen “İYS üzerinden alınan onaylarda ise irade beyanı ve elektronik iletişim adresi yer alır.” cümlesinin; yine aynı maddenin 3. fıkrasında değiştirilen “24 saat” ibaresinin ve aynı fıkranın sonuna eklenen “İYS üzerinden alınan onaylara bu fıkra hükümleri uygulanmaz.” cümlesinin; değiştirilen 10. fıkrasının ve son olarak aynı maddeye eklenen 11. ve 12. fıkralarının,
6-8. maddesi ile değiştirilen 9. maddesinin 3. fıkrasının birinci cümlesi ile eklenen 6. ve 7. fıkralarının,
7-9. maddesi ile eklenen 10/A maddesinin başlığıyla birlikte tamamının,
8-10. maddesi ile değiştirilen 11. maddesinin başlığıyla birlikte tamamının,
9-11. maddesi ile 12. maddesinin 1. fıkrasına eklenen “ile Kuruluş” ibaresinin,
10-13. maddesi ile 14. maddesinin 1. fıkrasına eklenen “İYS” ibaresinin; aynı maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde değiştirilen “iletinin görsel bir örneği” ibaresinin ve ikinci cümlesinin kaldırılmasının; aynı fıkranın (b) bendinin son cümlesine eklenen “görsel” ibaresinin; aynı fıkranın (c) bendinde değiştirilen “konusu” ibaresinin, 
11-14. maddesi ile değiştirilen 15. maddesinin 2. fıkrası ile aynı maddeye eklenen 5. fıkrasının,
12-15. maddesi ile değiştirilen 16. maddesinin 1. fıkrasının,
13-16. maddesi ile eklenen 17/A maddesinin başlığı ile birlikte tamamının,
14-17. maddesi ile eklenen Geçici 2. maddesinin başlığı ile birlikte tamamının,
iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI 	: Üyelerini aracı hizmet sağlayıcıların oluşturduğu davacı Dernek tarafından, 6563 sayılı Kanun'un 11. maddesinin dördüncü fıkrası ile Bakanlığın, elektronik ileti sistemini kurmak veya kurdurmakla yetkili kılındığı, bu yetki kapsamında TOBB'un sistemi kurmakla yetkilendirildiği, ancak Kanun'da bu yetkinin TOBB tarafından başkasına  devredilebileceğine dair bir hüküm bulunmadığı, ticari elektronik ... Yönetim sistemi (İYS) isimli sistemin kurulması ve yönetilmesinde kamu yararının amaçlandığının açık olduğu ve bu sebeple kar elde etme amacı güdülmemesi gerektiğinden, kamu kurumu niteliğinde meslek üst kuruluşu olan TOBB'un bu yetkiyi özel hukuk kişisi olan İletim Yönetim A.Ş'ye devretmesinin, TOBB'un kuruluş amacına ve hukuki niteliğine aykırı olduğu; ayrıca Yönetmelikte "ticari elektronik ... Yönetim sistemi"nin nasıl oluşturulacağı, bunu oluşturmaya yetkili Kuruluşun nasıl yetkilendirileceği, yetkilendirmenin ihale ile mi yoksa başka yolla mı yapılacağı gibi hususlara yer verilmediği, Kanun'un 11. maddesinin 4. fıkrasına bakıldığında, Bakanlığa verilen yetkinin ticari elektronik ... Yönetim sistemi kurmak veya kurdurmak ile sınırlı olduğu halde Yönetmelikle ilgili sistemin yönetilmesi ve işletilmesi yetkisinin de ... Yönetim A.Ş.'ye devredildiği, ... Yönetim Sistemi A.Ş.'ye kamusal güç kullanma ve Bakanlıkça kullanılması gereken kolluk yetkisinin de devredildiği, ... Yönetim A.Ş.'nin TOBB'dan ayrı tüzel kişiliği bulunduğu ve Ticaret Sicil Gazetesinde bakıldığında, şirket ortaklarının ... Vakfı (...) ile ... Bilişim Hizmetleri San. Tic. A.Ş. olduğu, şirket ortakları arasında TOBB tüzel kişiliğinin bulunmadığı, şirketin elektronik ileti göndermek isteyen firmaların bedel karşılığında bu sistemden yararlanmasını sağlama ve TOBB tarafından yetkinin devredildiği hususlarda gelir sağlamak amacıyla ticari faaliyet göstermek gibi amaçlarının bulunduğu, düzenlemenin normlar hiyerarşisi prensibine aykırı olduğu,
- Yönetmeliğin 4. maddesi ile 5. maddesinin 1. fıkrasına eklenen “ya da İYS” ibaresi ile 2. ve 3. fıkraları, 17. maddesi ile eklenen Geçici 2. maddesi yönünden, İYS kullanılmaya başladıktan kısa bir süre sonra tüketicilerin iletişim adreslerinin yanı sıra hangi hizmet sağlayıcılardan hizmet aldıklarına dair büyük bir verinin özel hukuk tüzel kişisi olan ... Yönetim Sistemi A.Ş. tarafından depolanacağı, şirketin idari düzenleme ile kendisine verilen görev çerçevesinde elde ettiği bu kişisel verilerin, kar amacı güden şirkete verilmesinin bu verilerin başka amaçlarla da kullanabileceği ihtimalini doğurduğu, bu hususun Anayasa'nın 20. maddesi ile 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na aykırı olduğu, tüketicinin hangi sağlık hizmetinden hangi hastanede faydalandığı, hangi mağazalardan alışveriş yaptığı gibi özel nitelikte kişisel verilen şirketin eline geçebileceği, onayların, İYS üzerinden alınması halinde tüketicinin kendi rızasıyla kişisel verilerini İYS'ye aktarması dışında, hizmet sağlayıcılara tüketiciler tarafından İYS kurulmadan önce verilen onayların hukuki dayanağının bulunmadığı, 
- Yönetmeliğin 9. maddesi ile eklenen 10/A maddesi yönünden, ticari elektronik ileti gönderimlerinde, her defasında alıcıların onayının bulunup bulunmadığının sorgulanmasının, gönderimi sağlayan işletmecilerin sistemlerinden tek tek sorgu yapılmasından kaynaklı ileti gönderim sürelerinin uzamasına neden olacağı, İYS teknik altyapısının her daim düzgün işlemesi gerektiği, yoksa ileti gönderiminin tüm Türkiye çapında durabileceği,
-10. maddesi ile değiştirilen 11. maddesi yönünden, maddenin 1. fıkrasında, hizmet sağlayıcının ticari elektronik iletileri alıcılara kendisi gönderebileceği gibi aracı hizmet sağlayıcılar vasıtasıyla da gönderebileceği belirtildikten sonra 9. fıkrasında, aracı hizmet sağlayıcıların, alıcıların abonelik hattını kapatıp kapatmadığını kontrolle yükümlendirildiği, böylelikle alıcıların abonelik hattını kapatıp kapatmadıklarını sadece telekom operatörlerinin bilebileceği göz önüne alındığında, aracı hizmet sağlayıcılar ibaresinden kastedilenin, "telekom operatörleri" ile sınırlı olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla aracı hizmet sağlayıcılar olmadan hizmet sağlayıcıların ileti gönderebilmelerinin mümkün olmadığı, bu haliyle fıkralar arasında çelişki bulunduğu, bu durumun hizmet sağlayıcıların İYS'yi aracı hizmet sağlayıcı olarak kullanmalarına ve İYS internet sayfasında belirtildiği üzere "katma değerli hizmetler" adı altında İYS'ye ödeme yapmalarına sebep olacağı, Yönetmelikte yapılan tanıma göre, aracı hizmet sağlayıcının, iletilerin alıcıya ulaşmasını sağlayan telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren işletmeciler mi yoksa hizmet sağlayıcılar adına ileti gönderen yazılım firmaları mı olduğunun belli olmadığı, Yönetmelikle getirilen ve aslında Kanun'da aracı hizmet sağlayıcıya getirilmemiş olan bu yükümlülükler ve değişiklikler ile Kanun'un sınırlarının genişletildiği  ileri sürülmektedir.
DAVALININ_SAVUNMASI	:	Davalı idare tarafından, usul yönünden, davanın Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile ... Yönetim A.Ş.'ye ihbar edilmesi gerektiği; esas yönünden, vatandaşların kendilerine gönderilen iletiyi reddetme hakkını kullanmasına rağmen, işletmeler tarafından ileti gönderiminin durdurulmadığı ve rahatsızlıkların devam ettiği, bu kapsamda istenmeyen ticari elektronik ileti kaynaklı rahatsızlıkların çözümlenmesi amacıyla Yönetmelik değişikliği yapılarak Ticari Elektronik ... Yönetim Sistemi (İYS)'nin kurulmasına karar verildiği, dava dilekçesinde, kamu hizmeti niteliğinde olan kolluk yetkisinin usulsüz bir şekilde özel bir şirkete devredildiği iddia edilse de,  6563 sayılı Kanun ile ticari iletişime ilişkin kolluk yetkisinin Bakanlığa verildiği, nitekim Kanun'un 11. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan denetim yetkisinin hiçbir şekilde devredilmediği, Kanun'un amacının, açıkça ticari iletişimi düzenlemek, ticaretin yeni nesil iletişim ile sağlıklı gelişmesini sağlamak olup, Bakanlığa bu konuda geniş yetki tanındığı, 6563 sayılı Kanun'un 11. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında, İYS'nin kurulması ve yürütülmesi amacıyla kamu kurum niteliğindeki meslek kuruluşu olan TOBB'un yetkilendirildiği, TOBB ile yapılan protokolun 6. maddesi uyarınca kayda değer bir bilişim altyapısı yatırımı ve yönetimi gerektiren İYS platformunun amacına en uygun şekliyle tesis edilebilmesi için TOBB tarafından 05/09/2018 tarihinde TOBB Dijital Hizmetler A.Ş.'nin kurulduğu, söz konusu şirketin 17/07/2019 tarihinde unvan değiştirerek ... Yönetim Sistemi A.Ş. unvanını aldığı, bu bağlamda davacının TOBB tarafından başkasına devir yapılacağına ilişkin Kanun'da hüküm bulunmadığı iddiasının yerinde olmadığı, 6563 sayılı Kanun ile Bakanlığa sistemin kuruluşuna dair geniş takdir yetkisi verildiği, bu nedenle Bakanlığın mutlaka ihale yolu ile bunu gördürmesi gerektiği iddiasının yersiz olduğu, nitekim Bakanlık ile TOBB arasında protokol düzenlendiği, şirketin yetkilendirilmesi konusunda mutabık kalındığı, kaldı ki kamu hizmeti gördürülme usullerinde sınırlı sayı ilkesi geçerli olmayıp, değişen ihtiyaçlara binaen idareler tarafından yeni tip sözleşmelerle de kamu hizmeti gördürülebildiği, davacı tarafından, Kanun ile Bakanlığa yalnızca sistemin kurdurulmasına yönelik yetki verildiği, bu yetkinin işletilme sürecini kapsamadığı iddia edilmiş ise de; 6563 sayılı Kanun'un 11. maddesine bakıldığında, sistemin tüm süreçlerinin madde içerisinde anlatıldığı, sistemin kurulması veya kurdurulmasına yönelik verilen bu yetkinin, işletim sürecini de kapsadığının Kanun'un lafzından anlaşıldığı, davacı tarafından, sisteme ilişkin düzenleme yürürlüğe girmeden önce şirketin kuruluş amacının Yönetmelikle belirlenen faaliyetler olduğu iddia edilmiş ise de; Kanun değişikliğinin 28/11/2017 tarihinde yapıldığı, Yönetmelik değişikliği çalışmalarına ise şirket kurulmadan başlandığı, davacının Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında hukuka aykırı düzenleme yapıldığı iddiasının yersiz olduğu, Yönetmeliğin 10/A maddesi ile protokolün 6/4 maddesi çerçevesinde, İYS'ye aktarılan onayların ve İYS'de yer alan kişisel verilerin güvenliği ve gizliliğinin bu alandaki teknik standartlar ile 6698 sayılı Kanun ile ikincil düzenlemeler çerçevesinde TOBB ve şirket tarafından sağlanacağı, anılan Protokol kapsamında edinilen veri ve bilgilerin yalnızca görevlerin icrasıyla sınırlı olarak protokolde belirlenen amaçlar doğrultusunda kullanılabileceği, kuruluş ile yapılan görüşmelerde İYS'ye sadece tüketicilerin telefon numarasının kaydedilmesine karar verildiği, Kanun'da belirtilen onayların alınması, reddetme hakkının kullanılması ve onayların İYS'ye aktarımı gibi temel hususların ücretsiz bir şekilde sunulacağı, Yönetmeliğin 11. maddesine göre, aracı hizmet sağlayıcıların, ticari elektronik iletinin alıcıya ulaşmasına teknik imkan sağlayan ve BTK tarafından lisans verilen GSM operatörleri, sabit telefon hizmet sağlayıcıları ve ileti gönderilmesine imkan tanıyan yazılım firmaları olarak değerlendirildiği, Yönetmeliğin 11. maddesinin dokuzuncu fıkrası incelendiğinde, telefon hattı kapanan abonelere, bu numaraların belli süre sonra başka kullanıcılara geçtiği ve eski kullanıcı tarafından verilen onaylara ilişkin iletilerin, yeni kullanıcı numarasına geldiği gözetildiğinde, hattın kapandığına dair bilginin operatörler tarafından İYS'ye bildirileceği ve İYS tarafından kapatılan hatta yönelik onayların geçersiz hale geleceği, kaldı ki aracı hizmet sağlayıcılar ile ilgili Kanun'un 9. maddesinin ikinci fıkrasında, aracı hizmet sağlayıcılara getirilen yükümlülüklerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceğinin düzenlendiği, Kanun'un 11. maddesinin dördüncü fıkrasında, sisteme ilişkin usul ve esasların Yönetmelikle düzenleneceğinin açık bir şekilde belirtildiği, bu kapsamda onayların alınmasını reddetme hakkının kullanılmasına imkan tanıyan İYS'nin işleyişine ilişkin detayların bulunduğu Yönetmeliğin Kanun hükmüne dayanılarak çıkarıldığı savunulmaktadır.
DAVALI YANINDA MÜDAHİL ... BİRLİĞİNİN SAVUNMASI: İYS'nin 6563 sayılı Kanun uyarınca vatandaşların elektronik ticari ileti izinlerinin güncel bir biçimde tutulduğu ulusal veri tabanı olduğu,  6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 11. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında ... Yönetim Sistemi (İYS)’nin kurulması ve yürütülmesi amacıyla, kamu kurumu niteliğini haiz meslek kuruluşu olan Birlikleri ile davalı Bakanlık arasında “Ticari Elektronik ... Yönetim Sisteminin Kurulması ve Yönetilmesine İlişkin Protokol”ün 18/05/2018 tarihinde imzalandığı, İYS A.Ş.'nin bir kamu tüzel kişisi değil Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş bir ticaret şirketi olduğu, denetim yapma ve yaptırım uygulama yetkisinin davalı Bakanlık uhdesinde kalması nedeniyle bu şirkete kamu gücünü kullanma yetkisi verildiğinden de bahsedilemeyeceği, adı geçen şirketin faaliyetinin tekelleşmeye sebep olmadığı, zira aracı hizmet sağlayıcıların verdiği hizmetleri sunmayacağı, şirket faaliyetinin bir kamu hizmeti olduğu ve Kanuna dayandığı, düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Dava, 04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesinin birinci fıkrasının (l) ve (ö) bentleri, 3., 4., 5., 6., 8., 9., 10., 11., 13., 14., 15., 16. ve 17. maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır. 
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 1'inci maddesinde"  
1)Bu kanunun amacı, elektronik ticarete ilişkin esas ve usulleri düzenlemektedir.
2)Bu Kanun, ticari iletişimi, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluklarını, elektronik iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmeler ile elektronik ticarete ilişkin bilgi verme yükümlülüklerini ve uygulanacak yaptırımları kapsar." kuralı, 
6'ncı maddesinde, Ticari elektronik iletiler, alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilir. Bu onay, yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim araçlarıyla alınabilir. Kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla alıcının iletişim bilgilerini vermesi halinde, temin edilen mal veya hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik ticari elektronik iletileler için ayrıca onay alınmaz.
2)Esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticari elektronik iletiler gönderilebilir. kuralı,
8'inci maddesinde,
1- Alıcılar diledikleri zaman, hiçbir gerekçe belirtmeksizin  ticari elektronik iletileri almayı reddedebilir.
2- Hizmet sağlayıcı ret bildiriminin, elektronik iletişim araçlarıyla kolay ve ücretsiz olarak iletilmesini sağlamakla ve gönderdiği iletide buna ilişkin gerekli bilgileri sunmakla yükümlüdür. 
3- Talebin ulaşmasını müteakip hizmet sağlayıcı üç iş günü içinde alıcıya elektronik ileti göndermeyi durdurur." kuralı, Bakanlığın yetkisini düzenleyen 11'inci maddesinin 4'üncü fıkrasında "Bakanlık, ticari elektronik ileti onaylarının alınmasına ve reddetme hakkının kullanılmasına imkân tanıyan bir elektronik sistem kurmaya veya kurdurmaya yetkilidir. Bu Kanun çerçevesinde alınan onaylar Bakanlıkça belirlenen süre içinde sisteme aktarılır. Sisteme aktarılmayan onaylar geçersiz kabul edilir. Alıcılar, sisteme kaydedilen onayları Bakanlıkça belirlenen süre içinde kontrol eder. Bu sürenin bitiminden sonra gönderilen ticari elektronik iletiler onaylı kabul edilir. Alıcılar tarafından reddetme hakkı bu sistem üzerinden kullanılır. Sistemin kurulması, onayların sisteme aktarılması, saklanması, reddetme hakkının sistem üzerinden kullanılması ve sistemin işleyişine ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." kuralına yer verilmiştir. 
Anılan Kanun hükmüne dayanılarak hazırlanmış 04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2'nci maddesinde, Aynı Yönetmeliğin 4'üncü maddesi ile bu yönetmelikte geçen 1)Kuruluş; Bakanlıkça ticari ... Yönetim sistemini kurmakla yetkilendiren kuruluşu,
 ö)Ticari elektronik ... Yönetim sistemi (İYS) Ticari Elektronik ileti onayı alınmasına, reddetme hakkının kullanılmasına ve şikayet süreçlerinin yönetilmesine imkan tanıyan sistemi, şeklinde değiştirilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin 3'üncü maddesi İkinci Bölümünün başlığı "Ticari Elektronik İletiler ve İYS" olarak değiştirilmiştir.
4. maddesi Aynı Yönetmeliğin, 5'inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ticari elektronik iletiler için kendisi tarafından” ibaresinden sonra gelmek üzere "ya da İYS üzerinden” ibaresi eklenmiş ve aynı maddeye aşağıdaki  fıkralar eklenmiştir.
"(2) Ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler İYS'ye kaydolur.
 (3) İYS üzerinde pnayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilemez.”
                   5. maddesi, Aynı Yönetmeliğin, 6'ıncı maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"(5) Birinci, ikinci ve dördüncü fıkralar kapsamında ileti gönderilmesi halinde İYS üzerinden kontrol yapılmaz.
(6) Üçüncü fıkra kapsamında ileti gönderilmesinden önce tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adresleri hizmet sağlayıcı tarafından İYS'ye kaydedilir ve İYS üzerinden alıcıların ret hakkını kullanıp kullanmadığı kontrol edilir. 
  6. maddesi Aynı Yönetmeliğin, 7 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "her türlü elektronik iletişim  aracıyla” ibaresinden sonra gelmek üzere "ya da İYS üzerinden" ibaresi eklenmiş ve aynı fıkranın sonuna aşağıdaki  cümle eklenmiş, aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan "aynı gün” ibaresi "24 saat” olarak değiştirilmiş ve aynı fıkranın sonuna aşağıdaki cümle eklenmiş, aynı maddenin onuncu fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı  maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"İYS üzerinden alınan onaylarda ise olumlu irade beyanı ve elektronik iletişim adresi yer alır.” 
 "İYS üzerinden alınan onaylara bu fıkra hükümleri uygulanmaz.” 
"(10) İYS üzerinden alınmayan onaylarda, onayın alındığına ilişkin ispat yükümlülüğü hizmet sağlayıcıya aittir.”
  "(II ) İYS üzerinden alınmayan onaylar, hizmet sağlayıcı tarafından üç iş günü içinde İYS'ye kaydedilir.
 (12) İYS'ye kaydedilmeyen onaylar geçersiz kabul edilir.” 
8'inci maddesi Yönetmeliğin 9'uncu maddesinin üçüncü fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
 "Hizmet sağlayıcı, alıcının ret bildiriminde bulunabilmesi için kendisi tarafından sağlanan ya da İYS tarafından sunulan müşteri hizmetleri numarası, kısa mesaj numarası veya yalnızca ret bildirimine özgülenmiş bir URL adresi gibi erişilebilir iletişim adresine ticari elektronik İletide yer verir.”
  "(6) Hizmet sağlayıcı, kendisine iletilen ret bildirimlerini üç iş günü içinde İYS'ye bildirir.
(7) Alıcı reddetme hakkını İYS üzerinden de kullanabilir.”
9'uncu maddesi, Aynı Yönetmeliğin, 10 uncu maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 10/A maddesi eklenmiştir.
Ticari elektronik ... Yönetim sistemi
Madde 10/A-(1) Kuruluş, onay ve ret bilgilerinin İYS'ye kaydedilmesi, İYS üzerinden onay alınması, reddetme hakkının kullanılması, ticari elektronik ileti şikâyetlerinin alınması, raporlanması, şikâyet sürecinin hızlı ve  etkin bir şekilde yönetilmesi ve aracı hizmet sağlayıcıların sistemi kullanması amacıyla teknik altyapıyı hazırlar ve Bakanlığın erişimine açar.
(2) Kuruluş, ticari elektronik ileti gönderiminin aksamaması için gerekli teknik tedbiri alır. 
 (3) Kuruluş İYS'ye yönelik Bakanlık tarafından istenen diğer iş ve işlemleri yürütmekle yükümlüdür.”  
10 ncu maddesi, Aynı Yönetmeliğin, II'inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.  	
"Aracı hizmet sağlayıcılara ilişkin yükümlülükler
11. maddesi, Hizmet sağlayıcı, önceden onayını aldığı alıcılara ticari elektronik iletileri kendisi gönderebileceği gibi aracı hizmet sağlayıcılar vasıtasıyla da gönderebilir.
(2)Aracı hizmet sağlayıcı, bu Yönetmelikle hizmet sağlayıcı için öngörülen yükümlülüklerin ifasına yönelik teknik İmkân tanır.
(3)Aracı hizmet sağlayıcı, hizmet sunduğu elektronik ortamı kullanan gerçek ve tüzel kişiler tarafından sağlanan içerikleri kontrol etmek, bu içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı bir faaliyetin ya da durumun söz konusu olup olmadığım araştırmakla yükümlü değildir.
(4)Aracı hizmet sağlayıcı başkaları adına, onların mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak ya da işletmesini tanıtmak amacıyla ticari elektronik ileti göndermek için onay alamaz.
(5)Aracı hizmet sağlayıcı ticari elektronik ileti gönderimine ilişkin sistemini İYS ile uyumlaştırır.
(6)Aracı hizmet sağlayıcı, İYS'ye kayıt olmayan hizmet sağlayıcılara ait ticari elektronik iletilerin gönderimini başlatmaz.
(7)Hizmet sağlayıcının talimatı doğrultusunda ticari elektronik ileti gönderimini başlatan aracı hizmet sağlayıcı, ileti gönderimine başlamadan önce İYS üzerinden alıcıların onayının olup olmadığını kontrol eder ve İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderimini başlatmaz.
(8)Hizmet sağlayıcının 6'ıncı maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları kapsamında ileti gönderiminde bulunmak istemesi halinde aracı hizmet sağlayıcı tarafından bu yönde beyan alınır.
(9)Aracı hizmet sağlayıcı, alıcıların abonelik hattını kapatmaları halinde İYS'ye bu durumu bildirir.” 
11'inci maddesi, Aynı Yönetmeliğin 12'nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "aracı hizmet sağlayıcı” ibaresinden sonra gelmek üzere "Kuruluş” ibaresi eklenmiştir.
12'nci maddesi, Aynı Yönetmeliğin 13'üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "bir yıl” İbaresi "üç yıl” olarak değiştirilmiştir.	
13'üncü maddesi, Aynı Yönetmeliğin, 14'üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "e-Devlet kapısı” İbaresinden sonra gelmek üzere 6', İYS” ibaresi eklenmiş, aynı maddenin 2'nci fıkrasının (a) bendinde yer alan "ve içeriğinin  tamamı” ibaresi, iletinin görsel bir örneği” olarak değiştirilmiş ve aynı bendin ikinci cümlesi yürürlükten kaldırılmış, aynı fıkranın (b) bendinin son cümlesinde yer alan "İletinin” ibaresinden sonra gelmek üzere "görsel” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkranın (c) bendinde yer alan "içeriği” ibaresi "konusu” olarak değiştirilmiştir.
14'üncü maddesi, Aynı Yönetmeliğin 15'inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"(2) Başvuru, öncelikle İYS üzerinden ön incelemeye tabi tutulur. Ön inceleme sonrasında   il   müdürlüğü   tarafından   konuya   ilişkin  bilgi ve belgeler ilgilisinden temin edilerek şikâyet sonuçlandırılır. Ancak gerekli hallerde il müdürlüğünce denetim için görevlendirilen personel tarafından yerinde denetim yapılır.”
"(5) Hizmet sağlayıcının talimatı doğrultusunda ileti gönderimini başlatan aracı hizmet sağlayıcı, şikâyet  başvurularına konu iletilere ilişkin bilgi ve belge taleplerini İYS üzerinden on beş gün içinde yanıtlar.”
15'inci maddesi, Aynı Yönetmeliğin 16'ıncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"(l) Bakanlık, hizmet sağlayıcı, aracı hizmet sağlayıcı ve Kuruluşun bu Yönetmelik kapsamında gerçekleştirdiği faaliyet ve işlemlerini denetlemeye yetkilidir. 
16'ıncı maddesi, Aynı Yönetmeliğin geçici I'inci maddesinden önce gelmek üzere aşağıdaki 17/A maddesi eklenmiştir.
17'inci maddesi, Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
Mevcut veri tabanlarının İYS'ye yüklenmesi
Geçici Madde 2 —(1) Bu Yönetmelik kapsamında alınan onaylar 1/6/2020 tarihine kadar hizmet sağlayıcılar tarafından İYS'ye aktarılır. Bu sürenin sonunda İYS tarafından alıcılara onayların İYS'ye yüklendiği  ve 01/09/2020 tarihine kadar kontrol edilmediği takdirde bu onayların geçerli sayılacağı ile reddetme imkânının İYS üzerinden kullanılabileceği bilgisini içeren bir ileti gönderilir.
(2)Alıcılar, İYS'ye kaydedilen onayları 01/09/2020 tarihine kadar kontrol eder. Bu sürenin bitiminden sonra  gönderilen ticari elektronik iletiler onaylı kabul edilir.
(3)Bakanlık bu tarihleri üç ay ertelemeye yetkilidir.” hükmü yeralmıştır.
Yukarıda yer alan yasal düzenleme değerlendirildiğinde elektronik ticaretin gelişiminin izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve diğer tüzel ve gerçek kişilerin Ticaret Bakanlığına Bildirimde bulunmasına ve istenmeyen elektronik ticari ileti gönderiminin engellemesine yönelik bir elektronik sistem oluşturulmasına imkan sağlayan bir  düzenleme yapma konusunda Bakanlığa yetki verildiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede Bakanlıkça ticari ileti onaylarının alınması ve reddetme  hakkının kullanılmasına imkan tanıyan sistemin kurulması ya da kurdurulması konusunda kanun koyucunun tanıdığı yetki doğrultusunda bakanlığın ticari elektronik ... Yönetim sistemini kurdurulması yönünde tercihini kullandığı görülmüştür.
6563 sayılı Kanunun 11'inci maddesinin yukarıda anılan dördüncü fıkrası uyarınca İYS (... Yönetim Sistemi)'nin kurulması ve yönetilmesi amacıyla kamu kurumu niteliği haiz meslek kuruluşu ve aynı zamanda tacir ve sanayicilerin üst kuruluşu olan TOOB ile Ticari Elektronik ... Yönetim Sisteminin Kurulması ve Yönetilmesine ilişkin 18/05/2018 tarihli protokolün imzalanmasında ve TOOB'un iştiraki olan ... Yönetim Sistemi A.Ş.'nin kurulmasında yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
Bu durumda, ticari ileti onaylarının alınması ve reddetme hakkının kullanılması amacıyla ... Yönetim Sistemi ile veri tabanı oluşturularak sistemin kurdurulması ve sistemin işletilmesine yönelik olarak getirilen dava konusu Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesinin birinci fıkrasının (l) ve (ö) bentleri, 3., 4., 5., 6., 8., 9., 10., 11., 13., 14., 15., 16. ve 17. maddelerinde hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 24/10/2024 tarihinde, davacı Rekabetçi Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği vekilleri Av. ... ve ...'ın, davalı Ticaret Bakanlığını  temsilen Av. ... ve Av. ...'nin geldiği, davalı idare yanında müdahilin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği vekili Av. ...'nin geldiği Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflar ile müdahile usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflar ile müdahile son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava dosyasının incelenmesinden,  davacı Dernek tarafından,  04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ticari elektronik ... Yönetim sisteminin getirilmesi üzerine, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile davalı idareye verilen yetkinin ticari elektronik ... Yönetim sistemi kurmak veya kurdurmak ile sınırlı olduğu halde dava konusu Yönetmelikle ilgili sistemin yönetilmesi ve işletilmesi yetkisinin de ... Yönetim A.Ş.'ye devredilmesinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla anılan Yönetmeliğin ilgili maddelerinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
05/11/2014 tarih ve 29166 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un, dava konusu Yönetmeliğin yayımlandığı 04/01/2020 tarihinde yürürlükte bulunan haliyle;
 "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde,
"(1) Bu Kanunun amacı, elektronik ticarete ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.
(2) Bu Kanun, ticari iletişimi, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluklarını, elektronik iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmeler ile elektronik ticarete ilişkin bilgi verme yükümlülüklerini ve uygulanacak yaptırımları kapsar." düzenlemesine;
"Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde,
"a) Elektronik ticaret: Fiziki olarak karşı karşıya gelmeksizin, elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrim içi iktisadi ve ticari her türlü faaliyeti,
b) Ticari iletişim: Alan adları ve elektronik posta adresi dışında, mesleki veya ticari faaliyet kapsamında kazanç sağlamaya yönelik olarak elektronik ticarete ilişkin her türlü iletişimi,
c) Ticari elektronik ileti: Telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletileri,
ç) Hizmet sağlayıcı: Elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişileri,
d) Aracı hizmet sağlayıcı: Başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişileri,
e) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını ifade eder." düzenlemesine;
"Ticari elektronik ileti gönderme şartı" başlıklı 6. maddesinde,
"(1) Ticari elektronik iletiler, alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilir. Bu onay, yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim araçlarıyla alınabilir. Kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla alıcının iletişim bilgilerini vermesi hâlinde, temin edilen mal veya hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik ticari elektronik iletiler için ayrıca onay alınmaz.
(2) Esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticari elektronik iletiler gönderilebilir." düzenlemesine;
"Alıcının ticari elektronik iletiyi reddetme hakkı" başlıklı 8. maddesinde,
(1) Alıcılar diledikleri zaman, hiçbir gerekçe belirtmeksizin ticari elektronik iletileri almayı reddedebilir.
(2) Hizmet sağlayıcı ret bildiriminin, elektronik iletişim araçlarıyla kolay ve ücretsiz olarak iletilmesini sağlamakla ve gönderdiği iletide buna ilişkin gerekli bilgileri sunmakla yükümlüdür.
(3) Talebin ulaşmasını müteakip hizmet sağlayıcı üç iş günü içinde alıcıya elektronik ileti göndermeyi durdurur." düzenlemesine;
"Aracı hizmet sağlayıcıların yükümlülükleri" başlıklı 9. maddesinde,
"(1) Aracı hizmet sağlayıcılar, hizmet sundukları elektronik ortamı kullanan gerçek ve tüzel kişiler tarafından sağlanan içerikleri kontrol etmek, bu içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı bir faaliyetin ya da durumun söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir.
(2) Bu Kanunun 3, 4, 5, 6, 7 ve 8 inci maddelerinde düzenlenen yükümlülüklerin aracı hizmet sağlayıcılarına uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine;
"Kişisel Verilerin Korunması" başlıklı 10. maddesinde, 
"(1) Hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcı:
a) Bu Kanun çerçevesinde yapmış olduğu işlemler nedeniyle elde ettiği kişisel verilerin saklanmasından ve güvenliğinden sorumludur.
b) Kişisel verileri ilgili kişinin onayı olmaksızın üçüncü kişilere iletemez ve başka amaçlarla kullanamaz." hükmüne;
"Bakanlık yetkisi" başlıklı 11. maddesinde,
"(1) Bakanlık, bu Kanunun uygulanması ve elektronik ticaretin gelişimiyle ilgili her türlü tedbiri almaya ve denetimi yapmaya yetkilidir.
(2) Bakanlıkça görevlendirilen denetim elemanları, bu Kanun kapsamında Bakanlık yetkisine giren hususlarla ilgili olarak her türlü bilgi, belge ve defterleri istemeye, bunları incelemeye ve örneklerini almaya, ilgililerden yazılı ve sözlü bilgi almaya yetkili olup ilgililer istenilen bilgi, belge ve defterler ile elektronik kayıtlarını, bunların örneklerini noksansız ve gerçeğe uygun olarak vermek, yazılı ve sözlü bilgi taleplerini karşılamak ve her türlü yardım ve kolaylığı göstermekle yükümlüdür.
(3) (Ek:28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanun) Kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve diğer gerçek veya tüzel kişiler, elektronik ticaretin gelişiminin izlenebilmesi ve değerlendirilebilmesi amacıyla Bakanlık tarafından istenilen bilgileri Bakanlıkça oluşturulan sisteme bildirir.
(4) (Ek:28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanun) Bakanlık, ticari elektronik ileti onaylarının alınmasına ve reddetme hakkının kullanılmasına imkân tanıyan bir elektronik sistem kurmaya veya kurdurmaya yetkilidir. Bu Kanun çerçevesinde alınan onaylar Bakanlıkça belirlenen süre içinde sisteme aktarılır. Sisteme aktarılmayan onaylar geçersiz kabul edilir. Alıcılar, sisteme kaydedilen onayları Bakanlıkça belirlenen süre içinde kontrol eder. Bu sürenin bitiminden sonra gönderilen ticari elektronik iletiler onaylı kabul edilir. Alıcılar tarafından reddetme hakkı bu sistem üzerinden kullanılır. Sistemin kurulması, onayların sisteme aktarılması, saklanması, reddetme hakkının sistem üzerinden kullanılması ve sistemin işleyişine ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine; 
"Yönetmelikler" başlıklı 13. maddesinde,
"(1) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikler; Adalet Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun görüşleri alınarak Bakanlık tarafından hazırlanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a dayanılarak hazırlana ve 15/07/2015 tarih ve 29417 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik'in, 04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik haliyle;
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında,
"(1) Bu Yönetmelik, gerçek ve tüzel kişilerin mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak ya da işletmesini tanıtmak veya bunları başkaları adına yapmak amacıyla elektronik iletişim araçlarıyla yapılan her türlü ticari iletişimi kapsar." düzenlemesine;
"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alıcı: Tüketiciyi ya da meslekî veya diğer amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
b) Aracı hizmet sağlayıcı: Başkalarına ait iktisadî ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişileri,
c) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
e) Elektronik iletişim araçları: İnternet ve diğer iletişim ağları üzerinden iletilerin gönderilmesine, alınmasına veya saklanmasına imkân sağlayan bilgisayar, telefon, faks, otomatik arama makineleri gibi her türlü cihazı,
g) Elektronik ticaret: Fizikî olarak karşı karşıya gelmeksizin, elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrim içi iktisadi ve ticari her türlü faaliyeti,
ğ) Hizmet sağlayıcı: Elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişileri,
h) İl müdürlüğü: Ticaret il müdürlüğünü,
ı) İl müdürü: Ticaret il müdürünü,
i) İş günü: Ulusal bayram ile genel ve hafta sonu tatil günleri hariç diğer günleri,
j) İYS Numarası: İYS’ye kayıt olan tüm hizmet sağlayıcı ve markalarına ayrı ayrı atanan tekil numarayı,
k) Kanun: 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunu,
l) Kuruluş: Bakanlıkça ticari elektronik ... Yönetim sistemini kurmakla yetkilendirilen kuruluşu,
o) Ticari elektronik ileti: Telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletileri,
ö) Ticari elektronik ... Yönetim sistemi (İYS): Ticari elektronik ileti onayı alınmasına, reddetme hakkının kullanılmasına ve şikâyet süreçlerinin yönetilmesine imkân tanıyan sistemi,
p) Ticari iletişim: Alan adları ve elektronik posta adresi dışında, meslekî veya ticari faaliyet kapsamında kazanç sağlamaya yönelik olarak elektronik ticarete ilişkin her türlü iletişimi,
ifade eder." düzenlemesine;
"Ticari Elektronik İletiler ve İYS" başlıklı İkinci Bölümünde yer alan "Ticari elektronik iletiler ve onay" başlıklı 5. maddesinde,
"1) Hizmet sağlayıcının, mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak, işletmesini tanıtmak ya da kutlama ve temenni gibi içeriklerle tanınırlığını artırmak amacıyla alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderdiği ticari elektronik iletiler için kendisi tarafından (Ek ibare:RG-4/1/2020-30998) ya da İYS üzerinden önceden onay alınır. Onay, reddetme hakkı kullanılıncaya kadar geçerlidir.
(2) (Ek:RG-4/1/2020-30998) Ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler İYS’ye kaydolur.
(3) (Ek:RG-4/1/2020-30998) İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilemez." düzenlemesine;
"Onay gerektirmeyen durumlar" başlıklı 6. maddesinde,
"(1) Alıcının kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla iletişim bilgilerini vermesi hâlinde, temin edilen mal veya hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik ticari elektronik iletiler için ayrıca onay alınmaz.
(2) Devam eden abonelik, üyelik veya ortaklık durumu ile tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat veya benzeri durumlara ilişkin bildirimleri içeren iletiler ile hizmet sağlayıcıya ilgili mevzuatla getirilen bilgi verme yükümlülüğü durumlarında önceden onay alma zorunluluğu aranmaz. Ancak bu tür bildirimlerde herhangi bir mal veya hizmet özendirilemez veya bunların tanıtımı yapılamaz.
(3) Tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderilen ticari elektronik iletiler için önceden onay alınması zorunlu değildir. Ancak tacir ve esnafların 9 uncu maddede yer alan reddetme hakkını kullanması halinde onayları alınmadan ticari elektronik ileti gönderilemez.
(4) Sermaye piyasasına ilişkin mevzuat uyarınca aracılık faaliyetinde bulunan şirketlerce müşterilerine bilgilendirme amaçlı gönderilen ticari elektronik iletiler için onay alınması zorunlu değildir.
(5) (Ek:RG-4/1/2020-30998) Birinci, ikinci ve dördüncü fıkralar kapsamında ileti gönderilmesi halinde İYS üzerinden kontrol yapılmaz.
(6) (Ek:RG-4/1/2020-30998) Üçüncü fıkra kapsamında ileti gönderilmesinden önce tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adresleri hizmet sağlayıcı tarafından İYS’ye kaydedilir ve İYS üzerinden alıcıların ret hakkını kullanıp kullanmadığı kontrol edilir." düzenlemesine; 
"Onayın alınması" başlıklı 7. maddesinde,
"(1) Onay, yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim aracıyla (Ek ibare:RG-4/1/2020-30998) ya da İYS üzerinden alınabilir. Onayda, alıcının ticari elektronik ileti gönderilmesini kabul ettiğine dair olumlu irade beyanı, adı ve soyadı ile elektronik iletişim adresi yer alır. İYS üzerinden alınan onaylarda ise olumlu irade beyanı ve elektronik iletişim adresi yer alır. (Ek cümle:RG-4/1/2020-30998) İYS üzerinden alınan onaylarda ise olumlu irade beyanı ve elektronik iletişim adresi yer alır.
(2) Fiziki ortamda alınan onayda, onayı verenin imzası aranır.
(3) Onayın elektronik ortamda alınması durumunda, onayın alındığı bilgisi, reddetme imkânı da tanınmak suretiyle, alıcının elektronik iletişim adresine (Değişik ibare:RG-4/1/2020-30998) 24 saat içinde iletilir. (Ek cümle:RG-4/1/2020-30998) İYS üzerinden alınan onaylara bu fıkra hükümleri uygulanmaz.
(4) Alıcının elektronik iletişim adresine ticari elektronik ileti gönderilerek onay talebinde bulunulamaz.
(5) Onay; abonelik, satış ve üyelik sözleşmesi gibi bir sözleşmenin içeriğine dahil edilerek alınıyorsa sözleşmenin sonunda, olumlu irade beyanından veya imzadan önce, ticari elektronik ileti kenar başlığı altında, reddetme imkanı da tanınarak en az on iki punto ile yazılarak alınır.
(6) Acentelik, özel yetkili işletme ya da bayilik sözleşmesindeki taraflardan birine verilen onay; bu sözleşmeye konu mal, hizmet veya marka ile sınırlı olarak sözleşmenin diğer tarafı için de verilmiş kabul edilir.
(7) Hizmet sağlayıcı aldığı onayı, kendi mal veya hizmetleri ile birlikte olmak kaydıyla promosyon olarak sunulan mal ve hizmetler için de kullanabilir. Ancak bu promosyon ilişkisinin bir sözleşmeye bağlı olma şartı aranır.
(8) Onay metninde, olumlu irade beyanı önceden seçilmiş olarak yer alamaz.
(9) Hizmet sağlayıcı, alıcıdan ticari elektronik ileti onayı vermesini, sunduğu mal ve hizmetin temini için ön şart olarak ileri süremez.
(10) (Değişik:RG-4/1/2020-30998) İYS üzerinden alınmayan onaylarda, onayın alındığına ilişkin ispat yükümlülüğü hizmet sağlayıcıya aittir.
(11) (Ek:RG-4/1/2020-30998) İYS üzerinden alınmayan onaylar, hizmet sağlayıcı tarafından üç iş günü içinde İYS’ye kaydedilir.
(12) (Ek:RG-4/1/2020-30998) İYS’ye kaydedilmeyen onaylar geçersiz kabul edilir." düzenlemesine; 
"Reddetme hakkı ve bildirim yöntemi" başlıklı 9. maddesinde,
"(1) Alıcı istediğinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ticari elektronik ileti almayı reddedebilir. Alıcının ret bildiriminde bulunması, bildirimin yapıldığı iletişim kanalına ilişkin onayı geçersiz kılar.
(2) 7 nci maddenin altıncı fıkrası kapsamında verilen onay için taraflardan birine yapılacak ret bildirimi tarafların tümüne yapılmış sayılır. Ret bildirimini alan taraf, bu hususu diğer tarafa bildirmekle yükümlüdür.
(3) (Değişik cümle:RG-4/1/2020-30998) Hizmet sağlayıcı, alıcının ret bildiriminde bulunabilmesi için kendisi tarafından sağlanan ya da İYS tarafından sunulan müşteri hizmetleri numarası, kısa mesaj numarası veya yalnızca ret bildirimine özgülenmiş bir URL adresi gibi erişilebilir iletişim adresine ticari elektronik iletide yer verir. Ticari elektronik ileti hangi iletişim kanalıyla gönderildiyse ret bildirimi de kolay ve ücretsiz bir şekilde olmak üzere aynı iletişim kanalıyla sağlanır.
(4) Ret bildirimi imkânı, gönderilen her ticari elektronik iletide yer alır.
(5) Alıcı tarafından reddetme hakkının kullanılmış olması, hizmet sağlayıcının tabi olduğu ilgili mevzuat hükümlerine göre alıcıya gönderilmesi zorunlu olan bildirimlerin yapılmasına engel teşkil etmez.
(6) (Ek:RG-4/1/2020-30998) Hizmet sağlayıcı, kendisine iletilen ret bildirimlerini üç iş günü içinde İYS’ye bildirir.
(7) (Ek:RG-4/1/2020-30998) Alıcı reddetme hakkını İYS üzerinden de kullanabilir." düzenlemesine;
Yeni eklenen "Ticari elektronik ... Yönetim sistemi" başlıklı 10/A maddesinde,
"(1) Kuruluş, onay ve ret bilgilerinin İYS’ye kaydedilmesi, İYS üzerinden onay alınması, reddetme hakkının kullanılması, ticari elektronik ileti şikâyetlerinin alınması, raporlanması, şikâyet sürecinin hızlı ve etkin bir şekilde yönetilmesi ve aracı hizmet sağlayıcıların sistemi kullanması amacıyla teknik altyapıyı hazırlar ve Bakanlığın erişimine açar.
(2) Kuruluş, ticari elektronik ileti gönderiminin aksamaması için gerekli teknik tedbiri alır.
(3) Kuruluş İYS’ye yönelik Bakanlık tarafından istenen diğer iş ve işlemleri yürütmekle yükümlüdür." düzenlemesine;
Başlığı ile birlikte değişen "Aracı hizmet sağlayıcılara ilişkin yükümlülükler" başlıklı 11. maddesinde,
" (1) Hizmet sağlayıcı, önceden onayını aldığı alıcılara ticari elektronik iletileri kendisi gönderebileceği gibi aracı hizmet sağlayıcılar vasıtasıyla da gönderebilir.
(2) Aracı hizmet sağlayıcı, bu Yönetmelikle hizmet sağlayıcı için öngörülen yükümlülüklerin ifasına yönelik teknik imkân tanır.
(3) Aracı hizmet sağlayıcı, hizmet sunduğu elektronik ortamı kullanan gerçek ve tüzel kişiler tarafından sağlanan içerikleri kontrol etmek, bu içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı bir faaliyetin ya da durumun söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir.
(4) Aracı hizmet sağlayıcı başkaları adına, onların mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak ya da işletmesini tanıtmak amacıyla ticari elektronik ileti göndermek için onay alamaz.
(5) Aracı hizmet sağlayıcı ticari elektronik ileti gönderimine ilişkin sistemini İYS ile uyumlaştırır.
(6) Aracı hizmet sağlayıcı, İYS’ye kayıt olmayan hizmet sağlayıcılara ait ticari elektronik iletilerin gönderimini başlatmaz.
(7) Hizmet sağlayıcının talimatı doğrultusunda ticari elektronik ileti gönderimini başlatan aracı hizmet sağlayıcı, ileti gönderimine başlamadan önce İYS üzerinden alıcıların onayının olup olmadığını kontrol eder ve İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderimini başlatmaz.
(8) Hizmet sağlayıcının 6 ncı maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları kapsamında ileti gönderiminde bulunmak istemesi halinde aracı hizmet sağlayıcı tarafından bu yönde beyan alınır.
(9) Aracı hizmet sağlayıcı, alıcıların abonelik hattını kapatmaları halinde İYS’ye bu durumu bildirir." düzenlemesine,
"Kişisel verilerin korunması" başlıklı 12. maddesinde,
"(1) Hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcı (Ek ibare:RG-4/1/2020-30998) ile Kuruluş, bu Yönetmelik çerçevesinde yapmış olduğu işlemler ve sunduğu hizmetler nedeniyle elde ettiği verilerin, ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla muhafazasından ve hukuka aykırı olarak bunlara erişilmesini ve işlenmesini önlemek amacıyla gerekli tedbirlerin alınmasından sorumludur.
(2) Kişisel verilerin; üçüncü kişilerle paylaşılabilmesi, işlenebilmesi ve başka amaçlarla kullanılabilmesi için ilgili kişiden önceden onay alınması gerekir." düzenlemesine;
"Şikayet" başlıklı 14. maddesinde,
"(1) Şikâyet başvuruları, elektronik ortamda e-Devlet kapısı (Ek ibare:RG-4/1/2020-30998) , İYS veya Bakanlığın internet sitesi üzerinden veyahut yazılı olarak şikâyetçinin ikametgâhının bulunduğu yerdeki il müdürlüğüne yapılır. Şikâyetçi; gerçek kişi ise adı ve soyadı ile imzası ve ikametgâh adresinin, tüzel kişi ise unvanı ve adresi ile temsile yetkili kişinin veya vekilin adı ve soyadı ile imzasının başvuruda yer alması gerekir.
(2) Ticari elektronik iletilere ilişkin şikâyet başvurularında aşağıdaki hususlar aranır:
a) Kısa mesaj yoluyla gönderilmiş ise; şikâyetçinin T.C. kimlik numarası, telefon numarası, abonesi olduğu GSM operatörünün adı, iletiyi gönderenin numarası, bu numaranın bulunmaması halinde marka ve işletme adı gibi alfa numerik bilgisi, iletinin gönderilme tarihi, saati (Değişik ibare:RG-4/1/2020-30998) , iletinin görsel bir örneği ile şikâyetçinin tacir olması halinde MERSİS numarası, esnaf olması halinde bu durumu belirten ibare yer alır. (Mülga cümle: RG-4/1/2020-30998: Varsa iletinin görsel bir örneği başvuruya eklenir.)
b) Elektronik posta yoluyla gönderilmiş ise; şikâyetçinin T.C. kimlik numarası, elektronik posta adresi, şikâyetçiye elektronik posta hizmeti sağlayan işletmenin adı, iletiyi gönderenin elektronik posta adresi, iletinin gönderilme tarihi, saati ve içeriği ile şikâyetçinin tacir olması halinde MERSİS numarası, esnaf olması halinde bu durumu belirten ibare yer alır. İletinin (Ek ibare:RG-4/1/2020-30998) görsel bir örneği başvuruya eklenir.
c) Sesli arama yoluyla yapılmışsa; şikâyetçinin T.C. kimlik numarası, telefon numarası, abonesi olduğu GSM veya sabit hat operatörü adı, iletiyi gönderenin numarası, bu numaranın alınamaması halinde marka ve işletme adı, iletinin gönderilme tarihi, saati ve (Değişik ibare:RG-4/1/2020-30998) konusu ile şikâyetçinin tacir olması halinde MERSİS numarası, esnaf olması halinde bu durumu belirten ibare yer alır. ..." düzenlemesine;
"Şikâyetin sonuçlandırılması" başlıklı 15. maddesinde,
"(1) Başvurunun yapıldığı il müdürlüğünce, şikâyet edilenin sicile kayıtlı merkezinin başka bir ilde bulunduğunun tespiti halinde, başvuru belgeleri ilgili il müdürlüğüne gönderilir ve başvuru sahibine bilgi verilir.
(2) (Değişik:RG-4/1/2020-30998) Başvuru, öncelikle İYS üzerinden ön incelemeye tabi tutulur. Ön inceleme sonrasında il müdürlüğü tarafından konuya ilişkin bilgi ve belgeler ilgilisinden temin edilerek şikâyet sonuçlandırılır. Ancak gerekli hallerde il müdürlüğünce denetim için görevlendirilen personel tarafından yerinde denetim yapılır.
.....
(5) (Ek:RG-4/1/2020-30998) Hizmet sağlayıcının talimatı doğrultusunda ileti gönderimini başlatan aracı hizmet sağlayıcı, şikâyet başvurularına konu iletilere ilişkin bilgi ve belge taleplerini İYS üzerinden on beş gün içinde yanıtlar." düzenlemesine;
"Denetim" başlıklı 16. maddesinin 1. fıkrasında,
"(1) (Değişik:RG-4/1/2020-30998) Bakanlık, hizmet sağlayıcı, aracı hizmet sağlayıcı ve Kuruluşun bu Yönetmelik kapsamında gerçekleştirdiği faaliyet ve işlemlerini denetlemeye yetkilidir." düzenlemesine;
Yeni eklenen "Elektronik posta yoluyla gönderilen ticari elektronik iletiler" başlıklı 17/A maddesinde,
"(1) Elektronik posta yoluyla gönderilen ticari elektronik iletilere, 11 nci maddenin beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci fıkraları ile 15 inci maddenin beşinci fıkrası hükümleri uygulanmaz." düzenlemesine;
Yeni eklenen "Mevcut veri tabanlarının İYS’ye yüklenmesi" başlıklı Geçici 2. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelik kapsamında alınan onaylar 01/06/2020 tarihine kadar hizmet sağlayıcılar tarafından İYS’ye aktarılır. Bu sürenin sonunda İYS tarafından alıcılara onayların İYS’ye yüklendiği ve 01/09/2020 tarihine kadar kontrol edilmediği takdirde bu onayların geçerli sayılacağı ile reddetme imkanının İYS üzerinden kullanılabileceği bilgisini içeren bir ileti gönderilir.
(2) Alıcılar, İYS’ye kaydedilen onayları 01/09/2020 tarihine kadar kontrol eder. Bu sürenin bitiminden sonra gönderilen ticari elektronik iletiler onaylı kabul edilir.
(3) Bakanlık, bu tarihleri üç ay ertelemeye yetkilidir." düzenlemesine yer verilmektedir.
Dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 28/08/2020 tarih ve 31227 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile dava konusu edilen Geçici 2. maddenin birinci fıkrasında geçen "1/06/2020" ibaresi "1/12/2020" olarak; "1/09/2020" ibaresi "16/1/2021" olarak; ikinci fıkrasında geçen "1/09/2020" ibaresi "16/1/2021" olarak; üçüncü fıkrası ise "Bakanlık, bu tarihleri hizmet sağlayıcıların niteliği ile ticari elektronik ileti onay sayılarının büyüklüğünü göz önünde bulundurarak altı ay ertelemeye yetkilidir." şeklinde değişikliğe uğramıştır. 
Dava Konusu Yönetmeliğin İncelenmesi:
6563 sayılı Kanun'un 11. maddesinin, 7061 sayılı Kanunla ek 4. fıkrasında, 
ticari elektronik ileti onaylarının alınması ve reddetme hakkının kullanılmasına imkân tanıyan bir elektronik sistem kurma veya kurdurma yetkisi davalı Ticaret Bakanlığına verilmiş; bu sistemin kurulması, onayların sisteme aktarılması, saklanması, reddetme hakkının sistem üzerinden kullanılması ve sistemin işleyişine ilişkin diğer usul ve esasların "yönetmelikle" düzenlenmesi hususunda da yine aynı Bakanlık yetkilendirilmiş; aynı Kanun'un 13. maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmeliklerin; Adalet Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun görüşleri alınarak davalı Bakanlıkça hazırlanacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; dava konusu Yönetmelik değişikliğinin hazırlık aşamasında, davalı Bakanlığın 06/11/2018 tarihli ve 38565052 sayılı yazısıyla, Adalet Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan görüş sorulduğu, dava konusu düzenlemelere yönelik herhangi bir farklı görüşün iletilmediği, gelen görüşlerin değerlendirilmesi sonucu hazırlanan dava konusu Yönetmeliğin Ticaret Bakanlığı tarafından 04/01/2020 tarih ve 30998 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulduğu, dolayısıyla dava konusu düzenlemede yetki ve şekil unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işlemin diğer unsurlar bakımından incelenmesine gelince;
Davacının iddialarının özetlendiği kısımdan görülebileceği üzere; davacının temel iddiası, dava konusu Yönetmelik ile getirilen "Ticari Elektronik ... Yönetim Sistemi (İYS)"nin kurulumunun yanı sıra işletme yetkisinin de tek bir şirkete verilmesinin, bu şirketin TOBB ile doğrudan organik bir bağının bulunmamasının ve Bakanlıkça TOBB'a devredilen yetkinin TOBB tarafından ortağı dahi olmadığı bu ticaret şirketine devredilmesinin, ayrıca şirketin ihale gibi objektif kriterler belirlenip duyurulmaksızın doğrudan seçim suretiyle belirlenmesinin, bu ticaret şirketine kamu gücü kullanma yetkisinin münhasıran ve yönetmelikle verilmesinin hukuka aykırı olduğu noktasında toplanmaktadır. Dolayısıyla, davacının hukuka aykırılık iddialarının çoğunluğunun İYS'nin geneline yönelik olduğu ve Yönetmeliğin İYS ile ilişkili bulunan bütün hükümlerinin bu nedenle dava konusu edildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu Yönetmelik kurallarının hukuka uygunluk denetimi, davacının iddiaları çerçevesinde, İYS'nin hukukilik incelemesi ile sınırlı olarak yapılmıştır. Bunun yanı sıra davacının madde bazında öne sürdüğü hukuka aykırılık iddiaları da ayrıca değerlendirilmiştir.
Dayanak 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanun, ticari iletişimi, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluklarını, elektronik iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmeler ile elektronik ticarete ilişkin bilgi verme yükümlülükleri ve uygulanacak yaptırımları kapsamakta olup; alıcıların bir çok hizmet sağlayıcının ticari elektronik iletilerine maruz kalmaları ve bu sebeple alıcılarda mağduriyetlerin oluşması üzerine yürürlüğe konulmuştur. Nitekim, anılan Kanunun genel gerekçesinde, "Tasarının amaçlarından biri 2002/58/AT sayılı Direktif ile Türk hukuku arasındaki uyumun sağlanmasıdır. Tasarının hazırlanması çalışmaları sırasında, söz konusu Direktif hükümlerinin yanısıra Avrupa Birliği tarafından bu Direktifi değiştiren yeni Direktif hükümleri de değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler neticesinde özellikle, istenmeyen elektronik postalarla ilgili olarak Tasarıda ayrıntılı bir düzenleme yapılması tercih edilmiştir." ifadeleriyle elektronik ticari faaliyetlerde alıcıların her gün karşılaştıkları istenmeyen elektronik posta sorunuyla ilgi düzenleme ihtiyacı bulunduğu açıkça belirtilmiştir.
Ancak mevcut düzenlemenin ihtiyacı tam olarak karşılayamaması, alıcılar tarafından kendilerine gönderilen iletiyi reddetme hakkının kullanılmasına rağmen hizmet sağlayıcılar tarafından ileti gönderiminin durdurulmaması ve alıcıların rahatsızlıklarının devam etmesi üzerine, 6563 sayılı Kanun'un 11. maddesine, 28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanun'un 117. maddesi ile  4. fıkra eklenmiştir. Anılan değişikliğin gerekçesinde de, elektronik ticaretin gelişiminin izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve diğer tüzel ve gerçek kişilerin Ticaret Bakanlığına bildirimde bulunması ve istenmeyen elektronik ticari ileti gönderiminin engellenmesine yönelik bir elektronik sistem oluşturulmasına imkan sağlanmasının amaçlandığı belirtilmiştir.
 Bahsi geçen fıkra ile, telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli 
ticari elektronik ileti onaylarının alınması ve reddetme hakkının kullanılmasına imkân tanıyan bir elektronik sistem kurma veya kurdurma yetkisinin davalı Ticaret Bakanlığına verildiği görülmektedir. 
Anılan yasal değişikliğin bir gereği olarak, Ticaret Bakanlığı ile -kamu kurumu niteliğini haiz bir meslek kuruluşu ve aynı zamanda tacir ve sanayicilerin üst kuruluşu olması vesilesiyle tercih edilen- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) arasında 18/05/2018 tarihinde "Ticari Elektronik ... Yönetim Sisteminin Kurulması ve Yönetilmesine İlişkin Protokol" imzalanmıştır. Protokolle, ticari elektronik ... Yönetim sisteminin kurulması ve yönetilmesi konusunda TOBB yetkilendirilmiş ve TOBB'un bu Protokolden kaynaklı işlemleri yürütmek üzere mevcut bir iştirakini kullanabileceği gibi yeni bir iştirak de kurabileceği kararlaştırılmıştır. Protokolün genel esaslarının belirlendiği 6. maddesi uyarınca da TOBB, 6563 sayılı Kanun gereği elektronik ortamda gerçek kişilerin ticari elektronik ileti onaylarının alınmasına, gerçek kişiler ile tacir ve esnafın mevcut onay süreçlerini yönetebilmesine ve reddetme haklarını kullanabilmesine imkan sağlayan İYS'yi kurma ve sistemi yedekli ve güvenli bir şekilde işletme; elektronik ortamda hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcılara onaylı veri tabanlarını aktarma, onayları yönetme ve reddetme süreçlerini mevzuata uygun olarak yerine getirme konusunda imkan sağlama; İYS'nin kuruluşu, yönetilmesi, verilerin güvenliği ve gizliliği bakımından gerekli teknik standartları sağlama, İYS kayıtlarında yer alan kişisel verileri koruma; işletmelere verilen onayların alıcılar tarafından İYS üzerinden kontrol edilmesini ve verilmiş onaylara ilişkin reddetme hakkının kullanılmasını sağlama; İYS'yi Bakanlık ve Ticaret İl Müdürlüklerinde yetkili kişilerin erişimine açma konularında yükümlendirilmiştir.
Bilahare, ticari elektronik ... Yönetim sisteminin kurulması ve yönetilmesi konusunda yetkilendirilen TOBB tarafından, İYS platformunun amacına uygun olarak tesis edilebilmesi amacıyla 05/09/2018 tarihinde TOBB Dijital Hizmetler A.Ş. unvanlı bir şirket kurulduğu, ardından bu şirketin ticaret unvanının 17/07/2019 tarihinde "... Yönetim Sistemi A.Ş." olarak değiştirildiği anlaşılmaktadır. 
7061 sayılı Kanunla yapılan yasal değişiklik ile İYS'yi kurup yönetecek kuruluşun tespitinin ve sistem altyapısının kurulmasının ardından, ikincil düzenlemenin yasaya uyumlandırılması amacıyla dava konusu değişikliğe gidilmiş; bu kapsamda alıcıdan ticari elektronik ileti onayı alınmasının, verilen onaylar yönünden reddetme hakkının kullanılmasının ve şikayete ilişkin süreçlerin yönetiminin tek bir merkezden yapılması amacıyla ticari elektronik ... Yönetim sisteminin (İYS) kuruluş, işleyiş ve yönetimine ilişkin usul ve esaslara yer verilmiştir. 
Söz konusu düzenlemelere bir bütün olarak bakıldığında; Bakanlıkça ticari elektronik ... Yönetim sistemini kurmakla yetkilendirilen kuruluşun (TOBB), onay ve ret bilgilerinin İYS’ye kaydedilmesi, İYS üzerinden onay alınması, reddetme hakkının kullanılması, ticari elektronik ileti şikâyetlerinin alınması, raporlanması, şikâyet sürecinin hızlı ve etkin bir şekilde yönetilmesi ve aracı hizmet sağlayıcıların sistemi kullanması amacıyla teknik altyapıyı hazırlayacağı ve Bakanlığın erişimine açacağı, ticari elektronik ileti gönderiminin aksamaması için gerekli teknik tedbiri alacağı, İYS’ye yönelik Bakanlık tarafından istenen diğer iş ve işlemleri yürütmekle yükümlü olduğu; ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin İYS’ye kaydolmasının zorunlu olduğu, İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilemeyeceği, ticari elektronik ileti onaylarının ve terk bildirimlerinin İYS dışında başka yollarla (yazılı, elektronik iletişim araçlarıyla) alınması halinde dahi hizmet sağlayıcı tarafından üç iş günü içinde İYS’ye aktarılması gerektiği, İYS’ye kaydedilmeyen onayların geçersiz kabul edileceği, alıcının reddetme hakkını İYS üzerinden de kullanabileceği, hizmet sağlayıcının önceden onayını aldığı alıcılara ticari elektronik iletileri kendisi gönderebileceği gibi aracı hizmet sağlayıcılar vasıtasıyla da gönderebileceği, aracı hizmet sağlayıcının, bu Yönetmelikle hizmet sağlayıcı için öngörülen yükümlülüklerin ifasına yönelik teknik imkân tanıyacağı, aracı hizmet sağlayıcının ticari elektronik ileti gönderimine ilişkin sistemini İYS ile uyumlaştıracağı, aracı hizmet sağlayıcının, İYS’ye kayıt olmayan hizmet sağlayıcılara ait ticari elektronik iletilerin gönderimini başlatmayacağı, aracı hizmet sağlayıcının, ileti gönderimine başlamadan önce İYS üzerinden alıcıların onayının olup olmadığını kontrol edeceği ve İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderimini başlatmayacağı, davalı Bakanlığın, hizmet sağlayıcı, aracı hizmet sağlayıcı ve kuruluşun bu Yönetmelik kapsamında gerçekleştirdiği faaliyet ve işlemlerini denetlemeye yetkili olduğu, Yönetmelik kapsamında  İYS dışında başka yollarla (yazılı, elektronik iletişim araçlarıyla) alınan onayların 01/06/2020 tarihine kadar hizmet sağlayıcılar tarafından İYS’ye aktarılacağı, alıcıların İYS’ye kaydedilen onayları 1/9/2020 tarihine kadar kontrol edeceği, bu sürenin bitiminden sonra gönderilen ticari elektronik iletilerin onaylı kabul edileceği hususlarının kurala bağlandığı görülmektedir.
Aktarılan hususların birlikte değerlendirilmesinden; 
- 6563 sayılı Kanunla Bakanlığa verilen "bir elektronik sistem kurdurma ve bu sistemin işleyişine ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi"nin, anılan sistemin kuruluş ve yönetimine ilişkin kamu hizmetini -kamu gücünün kullanılmasını gerektirmesi nedeniyle münhasıran idare tarafından yürütülmesi gereken kolluk faaliyeti hariç olmak kaydıyla- özel kişilere gördürme yetkisini içerdiği, dava konusu düzenlemede de yalnızca İYS'yi kurma ve işletme yetkisinin özel kişiye gördürüleceğinin kurala bağlandığı, İYS'yi ve sistem kullanıcıları olan hizmet sağlayıcıları, aracı hizmet sağlayıcıları ile kuruluşu, hakkındaki şikayetleri incelemek de dahil olmak üzere denetleme ve yaptırım uygulama yetkisinin davalı Bakanlık ile taşra teşkilatı uhdesinde bırakıldığı, öte yandan İYS'nin yönetiminin, kuruluşunu gerçekleştiren, dolayısıyla sistemsel bilgiye ve detaylara hakim olan şirkete bırakılmasında kamu yararı bulunduğundan idarece takdir yetkisinin de hukuka uygun kullanıldığı, 
- İYS'nin yalnızca ticari elektronik ileti onayı alınmasına, reddetme hakkının kullanılmasına ve şikâyet süreçlerinin yönetilmesine imkân tanıyan ve ticari elektronik ileti gönderilebilmesi için kayıtlı olunması zorunlu bulunan bir sistem olduğu, daha açık bir anlatımla İYS'nin, aracı hizmet sağlayıcılar tarafından hizmet sağlayıcılara temin edilen sistemlerin entegre edilmesi zorunlu olan, ancak aracı hizmet sağlayıcılar tarafından sunulan sistemlerin lağvedilmesi sonucunu doğurmayan bir merkezi ortak veri tabanı olduğu, bu itibarla dava konusu Yönetmelik öncesinde aracı hizmet sağlayıcıların, hizmet sağlayıcılara temin ettiği "ticari elektronik ileti sisteminin kurulumu, işletilmesi ile ticari elektronik iletilerin gönderimi" hizmetlerinin, İYS'ye entegrasyon ve uyumun sağlanması kaydıyla, aynen sürdürülmeye devam edilebileceği, nitekim bu hususun Yönetmeliğin değişik 11. maddesinin 2., 5., 6. ve 7. fıkralarında açıkça belirtildiği, esasen İYS'nin ve sistemi işleten kuruluşun, doğrudan alıcılara ticari elektronik ileti göndermediği, bir başka ifadeyle mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak, işletmesini tanıtmak ya da kutlama ve temenni gibi içeriklerle tanınırlığını artırmak isteyen hizmet sağlayıcıların ticari elektronik iletilerini alıcılara gönderen bir aracı hizmet sağlayıcı olmadığı, 
- Aracı hizmet sağlayıcıların sistemleri ile İYS arasında entegrasyon kurulmasının, yani oluşturulan merkezi ortak veri tabanı ile diğer sistemlerin koordine edilmesinin ise, yukarıda özetlenen 7061 sayılı Kanun değişikliğinin amacı doğrultusunda kontrol, denetim ve yönetim kolaylığı sağlanması, alıcıların ret bildirimlerinin gereğinin yerine getirilerek mağduriyetlerinin önlenmesi olduğu; daha detaylı bir ifadeyle, ticari elektronik ... Yönetim sistemi ile alıcı konumundaki vatandaşların ticari elektronik iletiler yönünden verdikleri onayların merkezi bir sistemde toplanması ile hem vatandaşın izinlerini görebilmesi ve değiştirebilmesi hem de şikayet durumlarında sürecin etkili ve hızlı bir şekilde yürütülmesinin amaçlandığı, bu amaç doğrultusunda İYS'nin kurulmasına bağlı olarak aracı hizmet sağlayıcılara yönelik; ticari elektronik ileti gönderimine ilişkin sistemini İYS ile uyumlaştırma, İYS’ye kayıt olmayan hizmet sağlayıcılara ait ticari elektronik iletilerin gönderimini başlatmama, ileti gönderimine başlamadan önce İYS üzerinden alıcıların onayının olup olmadığını kontrol etme, İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderimini başlatmama ve 01/06/2020 tarihine kadar kayıtlarını sisteme aktarma şeklinde yükümlülükler getirilmesinde dayanağı Kanuna aykırılık bulunmadığı, ayrıca söz konusu yükümlülüklerin bahse konu kamu yararı amacına ulaşmak bakımından elverişli, gerekli ve orantılı olduğu,
- Bakanlıkça ticari elektronik ... Yönetim sistemini kurmakla yetkilendirilen kuruluşun (TOBB/... Yönetim Sistemi A.Ş.’nin) salt dava konusu Yönetmelik düzenlemesi nedeniyle kamu tüzel kişisi niteliğine bürünmediği gibi kamu gücünün kullanılmasını gerektirmesi nedeniyle münhasıran idare tarafından yürütülmesi gereken kolluk faaliyetinin kuruluşa devredilmemesi nedeniyle kamu gücüyle de donatılmadığı; her ne kadar Yönetmelik değişikliği TOBB ile imzalanan Protokol'den ve İYS'yi kurup işleten şirketin kurulmasından sonra yapılmış ise de, davalı idareye Kanunla tanınan sistemi kurdurma yetkisinin mutlaka yönetmelikle kullanılmasının gerekmediği, idari işlemle bu hizmetin özel kişilere gördürülmesine karar verilmesinden sonra söz konusu hizmete ilişkin usul ve esasların Yönetmelikle düzenlenmesine hukuki bir engel bulunmadığı,
- TOBB'un davalı Bakanlıktan devraldığı İYS'yi kurup işletme yetkisini, arasında organik bir bağ dahi olmayan ve kâr elde etme amacı güden bir ticaret şirketine devretme yetkisinin olmadığı, ayrıca Türkiye Odalar ve Borsalar Eğitim ve Kültür Vakfı ve bir özel şirketin ortak olduğu ... Yönetim Sistemi A.Ş.’nin, herhangi bir ihale veya başka bir usul uygulanmaksızın bu sistemi kurmak ve işletmek üzere yetkilendirilmesinin de hukuka aykırı olduğu iddialarına gelince; 6563 sayılı Kanunla davalı Bakanlığı verilen "elektronik sistem kurdurma ve bu sistemin işleyişine ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi"nin, anılan sistemi kurup işletecek kuruluşu tespit etmenin yanı sıra bu kuruluşa verilen görev ve yetkilerin başka kuruluş aracılığıyla yerine getirilmesine izin vermeyi de içerdiği anlaşılmakla birlikte, dava konusu Yönetmeliğin, davalı Bakanlık ile TOBB arasında Protokolün imzalanmasından, yani İYS'yi kurup işletecek kuruluşun tespitinden sonra yürürlüğe konulduğu dikkate alındığında, İYS'yi kurup işletecek kuruluşun tespitinin veya kuruluşça yetkinin devredilip devredilmeyeceğinin ya da yetkinin devredildiği kuruluşun Bakanlıkça izin verilen koşullara sahip olup olmadığının, Yönetmeliğin konusunu oluşturamayacağı, dolayısıyla Yönetmelikte söz konusu kuruluşun tespitine veya yetki devri ile koşullarına ilişkin usul ve esaslara dair herhangi bir kural sevk edilmemiş olmasının da eksik düzenleme kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, davacının bahse konu iddiasının işbu uyuşmazlıkta incelenemeyeceği, Yönetmelik öncesinde tesis edilen kuruluşun belirlenmesine veya yetki devrine izin verilmesine yönelik idari kararın ya da davalı Bakanlık ile TOBB arasında imzalanan Protokolün veyahut bu işlemlere aykırı bir uygulama söz konusu ise bu uygulama işlemlerinin iptali istemiyle açılacak davanın konusunu teşkil edebileceği, 
- Kişisel Verileri Koruma Kurumunun 19/03/2019 tarihli yazısı ekindeki yönetmelik taslağı hakkındaki görüşü doğrultusunda Yönetmeliğin 12. maddesine yapılan ekleme ile İYS'yi kurup işletecek kuruluşun da bu Yönetmelik çerçevesinde yapmış olduğu işlemler ve sunduğu hizmetler nedeniyle elde ettiği verilerin muhafazasından ve hukuka aykırı olarak bunlara erişilmesini ve işlenmesini önlemek amacıyla gerekli tedbirlerin alınmasından sorumlu tutulduğu, dolayısıyla gerek Yönetmeliğin 12. maddesi gerekse Protokolün 6.maddesinin 4. ve 11. fıkralarıyla, kuruluşun, İYS kayıtlarında yer alan kişisel verilerin güvenliği ve gizliliği bakımından gerekli teknik standartları sağlamak, kişisel verileri korumak ile yükümlü olduğunun açıkça düzenlendiği, kaldı ki 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununda öngörülen sorumlulukların dava konusu Yönetmelik hükmüyle tekrarına gerek olmaksızın, kapsamında olduğu ölçüde kuruluşa uygulanacağında da duraksama bulunmadığı, 
sonucuna varılmaktadır.
Öte yandan, davacı tarafından, dava konusu Yönetmeliğin değişik 11. maddesinin 1. fıkrasında, hizmet sağlayıcının ticari elektronik iletileri alıcılara kendisi gönderebileceği gibi aracı hizmet sağlayıcılar vasıtasıyla da gönderebileceği belirtildikten sonra 9. fıkrasında, aracı hizmet sağlayıcıların, alıcıların abonelik hattını kapatıp kapatmadığını kontrolle yükümlendirildiği, böylelikle alıcıların abonelik hattını kapatıp kapatmadıklarını sadece telekom operatörlerinin bilebileceği göz önüne alındığında, aracı hizmet sağlayıcılar ibaresinden kastedilenin, "telekom operatörleri" ile sınırlı olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla aracı hizmet sağlayıcılar olmadan hizmet sağlayıcıların ileti gönderebilmelerinin mümkün olmadığı, bu haliyle fıkralar arasında çelişki bulunduğu, Yönetmelikte yapılan tanımda, aracı hizmet sağlayıcının, iletilerin alıcıya ulaşmasını sağlayan "telekomünikasyon sektörü işletmeleri" mi yoksa hizmet sağlayıcılar adına ileti gönderen "yazılım firmaları" mı olduğunun belli olmadığı iddia edilmiştir. 
Davalı idare tarafından, onay veren kullanıcının telefon hattını kapatması üzerine numaranın bir havuza düştüğü ve belirli bir zaman geçtikten sonra başka bir kullanıcıya tahsis edilebildiği, dolayısıyla onay veren kullanıcının hattı kapattığının bildirilmemesi halinde eski kullanıcı tarafından verilen onaylara ilişkin iletilerin, yeni kullanıcıya gönderilmiş olduğu, bu durumun hattın yeni sahibinin izin vermediği ticari elektronik iletilere maruz kalmasına neden olduğu, bu nedenle hattın kapandığına dair bilginin operatörler tarafından İYS'ye bildirilerek kapatılan hatta yönelik onayların geçersiz hale getirilmesinin amaçlandığı; öte yandan "aracı hizmet sağlayıcı" kavramının, ticari elektronik iletinin alıcıya ulaşmasına teknik imkan sağlayan ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından lisans verilen GSM operatörleri ile sabit telefon hizmet sağlayıcılarının yanı sıra hizmet sağlayıcılar adına ticari elektronik ileti gönderilmesine imkan tanıyan yazılım firmalarını da kapsadığı savunulmaktadır.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, davacı tarafından müphem ve muğlak olduğu ileri sürülen "aracı hizmet sağlayıcı" kavramı, Yönetmeliğin değişik 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde tanımlanmış olup, anılan tanım dava konusu edilmemiştir. Bu itibarla, söz konusu tanımın hukuki belirlilik ilkesine aykırı olup olmadığı hususunun, taleple bağlılık ilkesi gereği, incelenmesine olanak bulunmamaktadır. Kaldı ki, anılan bentte yer alan tanımın, dayanağı 6563 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde yer alan tanımla bire bir aynı kuralı içerdiği de görülmektedir. 
Bununla birlikte, bahse konu kavram, Yönetmeliğin dava konusu edilen 11. maddesinin 9. fıkrasında geçtiğinden ve bu fıkradaki yükümlülüğün anlam ve kapsamı ile ilgili hukuka aykırılık iddiası bulunduğundan, anılan kavramın, dava konusu fıkraya ilişkin uyuşmazlık çerçevesinde irdelenmesi gerekmektedir.
Buna göre, 6563 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 1. fıkrası ve Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasında yer alan tanımlar ile davalı idarenin savunma dilekçesinin birlikte değerlendirilmesinden; "aracı hizmet sağlayıcı" kavramının, fizikî olarak karşı karşıya gelmeksizin, elektronik ortamdaki çevrim içi iktisadi ve ticari her türlü faaliyeti yürüten hizmet sağlayıcılara, faaliyetlerini gerçekleştirdikleri elektronik ticaret ortamını (verilerin sayısallaştırılarak işlenmesi, saklanması ve iletilmesinin sağlandığı ortamı) sağlayan gerçek ve tüzel kişileri ifade ettiği, dolayısıyla sektörel anlamda sınırlayıcı bir kural içermediği ve hizmet sağlayıcılara elektronik ticaret ortamı sağlayan herkesi kapsadığı, bir diğer ifadeyle yalnızca telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren işletmeler ile sınırlı olmayıp hizmet sağlayıcılar adına ticari elektronik ileti gönderilmesine imkan tanıyan yazılım firmalarının da bu kavrama dahil olduğu sonucuna varılmaktadır.
Diğer taraftan, Yönetmeliğin 11. maddesinin aracı hizmet sağlayıcılara ilişkin yükümlülüklerin belirlendiği torba bir düzenleme olduğu anlaşıldığından, maddenin 9. fıkrasıyla aracı hizmet sağlayıcılara getirilen yükümlülüğün salt telekom işletmelerine yönelik olmasının, aracı hizmet sağlayıcıların telekom işletmelerinden ibaret olduğu anlamına gelmeyeceği değerlendirilmiş; bu haliyle, anılan fıkra ile aynı maddenin 1. fıkrası arasında çelişki bulunmadığı gibi hukuki belirlilik ilkesine aykırı bir yön de görülmemiştir.
Sonuç olarak, telefon hattının önceki sahibinin onay verdiği ticari elektronik iletilerin, onayı olmaksızın yeni hat sahibine gönderiminin önüne geçilmesi amacıyla getirildiği anlaşılan Yönetmeliğin 11. maddesinin dava konusu 9. fıkrasında da dayanağı Kanuna, kamu yararı amacı ile hizmet gereklerine aykırılık bulunmamıştır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, yine aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam ... TL müdahil yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı yanında müdahile verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...  TL  vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya ve davalı idare yanında müdahile iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.