Esas No: 2020/4818
Karar No: 2024/3276
Karar Tarihi: 29.05.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/4818 E.  ,  2024/3276 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2020/4818
Karar  No : 2024/3276  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	      : ... Valiliği
VEKİLİ		      : Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ		      : Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-B maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin  iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: .... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:..,  K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, kolluk tarafından düzenlenen tutanakta, ilgili belediye sınırları içinde izin veya ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından araç trafikten men edilmiş ise de, araç içerisinde bulunan şahısların ücretli taşındığına dair her türlü şüpheden uzak somut bilgi ve belgelerin bulunmaması nedeniyle anılan taşımacılık fiilinin 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında yaptırım uygulanabilmesi için aranan ticari taşımacılık niteliğini içerdiğinden söz edilemeyeceğinden, ücretsiz taşımanın izne veya ruhsata tabi olmaması nedeniyle davacı hakkında aracının trafikten men edilmesine ve idari para cezası verilmesine ilişkin davalı idarece tesis olunan dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuk ve mevzuata uygun olduğu, taşımacılığın ticari olduğunun açık olduğu ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:		
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden, 25/07/2019 tarihinde yapılan denetimde davacı Duran Kaya'ya ait aracın Sabiha Gökçen Havalimanı - Sultanahmet arasında taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca  düzenlenen tutanakta; dava dışı şoför ve yolcuya ait kimlik bilgisinin bulunduğu, şoförün olay tutanağını imza ettiği, yolcunun imza / imzadan imtina şerhinin bulunmadığı, tutanakta şoförün yolcuyu Sabiha Gökçen Havalimanından aldığı, Sultanahmet'e otele götürdüğü, araçtaki yolcu ile alakalı bulunması gereken yolcu listesinin bulunmadığı beyanının yer aldığı,  ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı, dava dışı şoför adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı ve dava dışı yolcu adına İdari Para Cezası tutanağının da tesis edildiği, davacıya ait aracın 19/04/2018 onay, 01/08/2019 geçerlilik tarihli Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunduğu  görülmüştür. 
	Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın Sabiha Gökçen Havalimanı - Sultanahmet olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, İdare Mahkemesince karar gerekçesinde belirtilen tutanakta taşımacılığın ücretli yapıldığına ilişkin beyan olmadığı görülse de, şoför beyanı ile tutulan tutanakta taşınan  yolcuya ait güzergahın belirtildiği, taşımacılığın ücretsiz yapıldığına dair beyan yer almadığı, yolcu taşımacılığı olduğu şoför beyanıyla sabit taşımacılığın ücretsiz olmasının hayatın olağan akışına da uygun olmadığından, söz konusu işleme ilişkin tutanağın mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
	Bu durumda, işlem tarihinde geçerli Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunan aracın denetimde taksi taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacı yönünden ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işleme esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. 
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali  yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Temyiz isteminin kabulüne,
2.  ... Bölge İdare Mahkemesi  .... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 29/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.