Esas No: 2024/1797
Karar No: 2024/4813
Karar Tarihi: 18.09.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1797 E.  ,  2024/4813 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/1797
Karar	No : 2024/4813                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Madencilik Yapı Kimyasalları İnşaat Nakliyat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Valiliği 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.   
YARGILAMA SÜRECİ 	:
	Dava konusu istem: Burdur İli, Gölhisar İlçesi, ... Köyü Mevkii sınırlarında bulunan ve uhdesindeki ER:... ruhsat numaralı I-a grubu Kum-Çakıl madenine ilişkin "Kum Çakıl Ocağı, Kırma Eleme ve Yıkama Tesisi" projesine ilişkin proje tanıtım dosyasına Orman Genel Müdürlüğü Isparta Orman Bölge Müdürlüğü'nün olumsuz görüş vermesi üzerine tesis edilen, ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin Burdur Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; Burdur İli, Gölhisar İlçesi, ... Köyü Mevkii sınırlarında bulunan ve uhdesindeki ER:... ruhsat numaralı I-a grubu Kum-Çakıl madenine ilişkin "Kum Çakıl Ocağı, Kırma Eleme ve Yıkama Tesisi" projesinin; 3 kapalı kızılçam orman alanında (Dedetepe ve Katmerlikaya Devlet Ormanları) kaldığı, proje dosyasında orman alanına ilişkin alınacak önlemlere yer verilmediği, sahanın tamamını kaplayan kızılçam ağaç türüne flora listesinde yer verilmediği ve tanıtım dosyasındaki flora ve fauna listesinin gerçeği yansıtmadığı, proje kapsamındaki faaliyetlerin ise; orman bütünlüğünü bozacağı, ekosistemin olumsuz yönde etkileneceği, orman örtüsünün tamamen ortadan kaldırılması halinde rehabilitasyon çalışmaları ile var olan ormanın geri kazanılmasının mümkün olmadığı dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Orman Genel Müdürlüğü Isparta Orman Bölge Müdürlüğü'nün 30 gün geçtikten sonra görüş bildirdiği, ÇED Yönetmeliğinin 16/3-b maddesi gereğince ilgili kurum görüşünün olumlu olduğunun kabulü gerektiği, talep alanının 3 kapalı orman alanı olmasının madencilik faaliyetini sınırlayan bir durum olmadığı, davalı idarenin objektiflik ve eşitlik ilkelerine aykırı olarak hareket ettiği, davalı idarenin PTD'ye itirazının bulunmadığı, davalı idarece ileri sürülmeyen sebeplere dayalı olarak sebep ikamesi usulü uygulanması suretiyle değerlendirme yapılarak davanın reddine karar verilmesinin hatalı olması yanı sıra usul hükümleri ve kazanılmış haklarını da ihlal eder mahiyette olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin külliyen hatalı/soyut varsayıma dayalı olduğu, söz konusu sahanın herhangi bir korunan alan statüsü taşımadığı, bilirkişi heyeti raporunda ve hükmün gerekçesinde kamu yararı açısından yapılan değerlendirmenin hatalı olduğu, dava konusu faaliyetin orman sayılan alanda yapılması zorunluluğunun bulunup bulunmadığı yönünde herhangi bir değerlendirme yapılmamasının hukuka aykırı olduğu, talep alanında faaliyette bulunulmasında beklenen kamu yararının daha fazla olduğu, rehabilitasyon projesi ile istenilen sayıda ağaç yetiştirilip çoğaltma imkanı bulunduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
           MADDİ OLAY :
           Burdur İli, Gölhisar İlçesi, ... Köyü Mevkii sınırlarında bulunan ve uhdesindeki ER:... ruhsat numaralı I-a grubu Kum-Çakıl madenine ilişkin "Kum Çakıl Ocağı, Kırma Eleme ve Yıkama Tesisi" projesi ile ilgili olarak, davacı şirket tarafından Çevrim İçi ÇED Süreci (e-ÇED) Yönetim Sistemi üzerinden başvuru yapılması üzerine, ÇED inceleme değerlendirme sürecinin başlatıldığı, ilgili kurum ve kuruluşlara projenin gerçekleştirilmesinde sakınca olup olmadığının sorulduğu, Isparta Orman Bölge Müdürlüğü'nün... tarih ve E:... sayılı yazısı ile söz konusu proje alanının tamamının 3 kapalı verimli orman alanında kaldığından projenin yapılmasının uygun olmadığı belirtilerek, proje hakkında olumsuz görüş bildirildiği görülmektedir.
Burdur İli, Gölhisar İlçesi, ... Köyü Mevkii sınırlarında bulunan ve uhdesindeki ER:... ruhsat numaralı I-a grubu Kum-Çakıl madenine ilişkin "Kum Çakıl Ocağı, Kırma Eleme ve Yıkama Tesisi" projesine ilişkin proje tanıtım dosyasına Orman Genel Müdürlüğü Isparta Orman Bölge Müdürlüğü'nün olumsuz görüş vermesi üzerine, ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin Burdur Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün... tarih ve... sayılı işlemi tesis edilmiştir.
	Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2872 sayılı Çevre Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde, "Çevre korunması": Çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribini, bozulmasını ve yok olmasını önlemeye, mevcut bozulmaları gidermeye, çevreyi iyileştirmeye ve geliştirmeye, çevre kirliliğini önlemeye yönelik çalışmaların bütününü, Sürdürülebilir çevre: Gelecek kuşakların ihtiyaç duyacağı kaynakların varlığını ve kalitesini tehlikeye atmadan, hem bugünün hem de gelecek kuşakların çevresini oluşturan tüm çevresel değerlerin her alanda (sosyal, ekonomik, fizikî vb.) ıslahı, korunması ve geliştirilmesi sürecini, Sürdürülebilir kalkınma: Bugünkü ve gelecek kuşakların, sağlıklı bir çevrede yaşamasını güvence altına alan çevresel, ekonomik ve sosyal hedefler arasında denge kurulması esasına dayalı kalkınma ve gelişmeyi, "Çevresel Etki Değerlendirmesi: Gerçekleştirilmesi plânlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları; Proje tanıtım dosyası: Gerçekleşmesi planlanan projenin yerini, özelliklerini, olası olumsuz etkilerini ve öngörülen önlemleri içeren, projeyi genel boyutları ile  tanıtan bilgi ve belgeleri içeren dosyayı... ifade eder.'' hükmüne; "Çevresel Etki Değerlendirmesi" başlıklı 10. maddesinde; "Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. Çevresel Etki Değerlendirmesine tâbi projeler ve Stratejik Çevresel Değerlendirmeye tâbi plân ve programlar ve konuya ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir" hükmüne yer verilmiştir.
29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin "Yetki" başlıklı 5. maddesinde "(1) Bu Yönetmeliğe tabi projeler hakkında "ÇED Olumlu", "ÇED Olumsuz", "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararlarını verme yetkisi Bakanlığa aittir. Ancak Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararının verilmesi konusundaki yetkisini, sınırlarını belirleyerek il müdürlüğüne devredebilir. (2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre karar (ÇED Olumlu/ÇED Gerekli Değildir) tesis edilmeden önce; a) Projenin gerçekleştirilmesinin ilgili mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti halinde, ÇED süreci aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır. ÇED sürecinin sonlandırıldığı Bakanlık ve il müdürlüğü internet sayfasından ilan edilir. b) Proje sahibi veya yetkili temsilcisinin talep etmesi halinde ÇED süreci, aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır. ÇED sürecinin sonlandırıldığı Bakanlık ve il müdürlüğü tarafından internet sayfasından ilan edilir." kuralına; "Çevresel etki değerlendirmesi başvuru dosyası, çevresel etki değerlendirmesi raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlama yükümlülüğü" başlıklı 6. maddesinde "(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir projeyi gerçekleştirmeyi planlayan gerçek veya tüzel kişiler; Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeleri için; ÇED Başvuru Dosyasını ve ÇED Raporunu, Çevresel Etkileri Ön İnceleme ve Değerlendirmeye Tabi Projeleri için de Proje Tanıtım Dosyasını, Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara hazırlatmak, ilgili makama sunulmasını sağlamak ve proje kapsamında verdikleri taahhütlere uymakla yükümlüdürler. (2) Kamu kurum/kuruluşları, bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesi sürecinde proje sahiplerinin veya Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşların isteyeceği konuya ilişkin her türlü bilgi, doküman ve görüşü vermekle yükümlüdürler. (3) Bu Yönetmeliğe tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. Ancak bu durum söz konusu teşvik, onay, izin ve ruhsat süreçlerine başvurulmasına engel teşkil etmez." kuralına; "Başvuru ve inceleme" başlıklı 16. maddesinde "(1) 15 inci maddede tanımlanmış projelerin çevresel etkilerinin incelenmesi amacıyla, proje sahibi tarafından vekâleten yetkilendirilen ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş olan kurum/kuruluşlar tarafından; Ek-4’te yer alan formata göre proje tanıtım dosyası hazırlanır. Hazırlanan proje tanıtım dosyası, proje tanıtım dosyasında ve eklerinde yer alan bilgi ve belgelerin doğru olduğunu belirtir proje sahibince onaylı taahhüt yazısı ile başvuru bedelinin ödendiğine dair dekontla birlikte Bakanlığa sunulur. (2) Bakanlık, proje için hazırlanan proje tanıtım dosyasını Ek-4’te yer alan format çerçevesinde 5 iş günü içinde inceler. Formata uygun hazırlanmadığı tespit edilen proje tanıtım dosyası, tamamlanmak üzere iade edilir. Eksiklikleri tamamlanan dosya 15 takvim günü içinde yeniden Bakanlığa sunulur. Sunulmaması durumunda ÇED süreci sonlandırılır. Formata uygun hazırlandığı tespit edilen proje tanıtım dosyasına konu proje ile ilgili ÇED inceleme değerlendirme süreci başlatılır. (3) Formata uygun hazırlandığı tespit edilen ve ÇED inceleme ve değerlendirme süreci başlatılan projelerde; a) Kurum/kuruluş görüşü alınmasına ve toplantı düzenlenmesine gerek duyulmaması, hazırlanan dosyanın yeterli bulunması ve benzeri durumlarda, Bakanlık tarafından 15 iş günü içinde ÇED inceleme ve değerlendirme süreci tamamlanarak karar aşamasına geçilir. b) Bakanlık tarafından gerekli görülmesi halinde, dosyadaki bilgiler dikkate alınarak ilgili kurum/kuruluşlardan yazılı görüş istenebilir veya ilgili kurum/kuruluşlarla toplantı düzenlenebilir. Yazılı görüş istenilmesi halinde görüş talep yazı tarihinden itibaren, toplantı düzenlenmesi halinde ise toplantı tarihinden itibaren 30 takvim günü içerisinde görüş bildirmeyen kurum/kuruluşun görüşü olumlu kabul edilir. Görüş bildirmek için ilave süreye ihtiyaç duyulması halinde talep ilgili komisyon üyesi tarafından yazılı olarak Bakanlığa iletilir. Kurum/kuruluşların ilave süre talepleri Bakanlık tarafından dikkate alınır. c) Bakanlıkça gerekli görülmesi halinde yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlardan proje ile ilgili geniş kapsamlı bilgi vermesi, araç gereç sağlaması, analiz, deney ve ölçümler yapması veya yaptırması istenebilir. (4) Bakanlıkça; dosyada tespit edilen eksiklikler veya yer alması gereken bilgi/belgeler ile alınmış olan kurum/kuruluş görüşleri, yeterlik verilmiş kurum/kuruluşa yazılı olarak iletilir. Bakanlıkça iletilen görüşler doğrultusunda yeterlik sahibi kurum/kuruluş tarafından hazırlanan proje tanıtım dosyası 6 ay içinde Bakanlığa sunulur. Bu süre içerisinde proje tanıtım dosyası sunulmazsa ÇED süreci sonlandırılır. (5) Eksiklik bildirimi Bakanlık tarafından en çok 3 kez yapılabilir. İade edilen proje tanıtım dosyası süresi içerisinde sunulmaz veya yapılan düzeltme yeterli görülmezse ÇED süreci sonlandırılır. Eksiklik bildirilen proje tanıtım dosyasının tamamlanması için verilen 6 aylık süre yetkili müşavir firmaların kullanacağı toplam süreyi ifade eder. (6) Proje tanıtım dosyasının, belirtilen süre içinde sunulması ve bilgi/belgelerin yeterli bulunması halinde karar aşamasına geçilir." kuralına; "Çevresel etki değerlendirmesi gereklidir veya çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararı" başlıklı 17. maddesinde ise, "(1) Bakanlık inceleme değerlendirme süreci tamamlanarak karar aşamasına geçilen proje hakkında 5 iş günü içinde "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararını verir. Verilen karar il müdürlüğüne, görüş alınan kurum/kuruluşlara, proje sahibine ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara bildirilir. Bu karar il müdürlüğü tarafından internet sitesinde süresiz ve askıda 30 takvim günü ilan edilerek halka duyurulur. (2) “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen proje için 5 yıl içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma başlanmaması durumunda “ÇED Gerekli Değildir” kararı geçersiz sayılır. (3) Yatırıma başlanılmamış olan projeler için verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararları, proje sahibinin talebi ve talebin Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde geçersiz sayılır. Bu şekilde geçersiz sayılan kararlar Bakanlık ve il müdürlüğü tarafından internet sayfasında ilan edilir. (4) “ÇED Gereklidir” kararı verilen projeler için ÇED başvuru dosyası hazırlanarak Bakanlığa başvuru yapılması gerekmektedir. Ancak, “ÇED Gereklidir” kararına esas şartların değişmesi halinde, 15 inci madde hükümlerine göre yeniden başvuru yapılabilir." kuralına yer verilmiştir.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Yukarıda yer verilen hükümler uyarınca; çevresel etki değerlendirmesi ile,  gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ya da olumsuz etkilerinin belirlendiği, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin irdelendiği, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin  değerlendirildiği, projelerin uygulanmasının izlendiği ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaların belirlendiği bir süreç öngörülmüş olup, Yönetmelik kapsamında yer alan  bir faaliyet nedeniyle Seçme Eleme Kriterleri uygulanacak projeler için hazırlanacak,  Proje Tanıtım Dosyasında, projenin gerçekleştirileceği yer ile alternatif alanlar belirlenerek, doğal kaynakların kullanımı, projenin yeri ve etki alanının mevcut çevresel özelliklerinin (tarım alanı, orman alanı, planlı alan, su yüzeyi ve benzeri), Ek-5'te yer alan Duyarlı Yöreler Listesinin dikkate alınarak korunması gereken alanların belirtilerek,  projenin hizmet amacı, önem ve gerekliliği kapsamında yerin ve etki alanının çevresel özellikleri, çevresel etkiler ve alınacak önlemlerin tartışılması, faaliyet yerinin belirlenmesinde ise, faaliyetin büyüklüğü, amacı, ulaşım, iklim, toprağın ve çevrenin özellikleri, olası etkiler ve etkilerin azami giderilme olanakları gibi unsurların etkili olması, bu bağlamda, sürdürülebilir kalkınma ve sürdürülebilir çevre dengesinin sağlanması yolunda belirtilen nitelikteki bir faaliyete en uygun yerin seçilmesi esastır.
	Bu amaçla proje tanıtım dosyası, yukarıda belirtilen Yönetmeliğin Ek IV. maddesindeki unsurlar yönünden değerlendirilirken, mevzuat bakımından projenin yapılması uygun bulunmadığı takdirde "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmesi zorunluluğu bulunmayıp, aşamasına bakılmaksızın ÇED sürecinin sonlandırılması mümkündür. Bununla birlikte, ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, projenin yapılmasının mevzuat bakımından uygun bulunmama durumunun, bu durum özelinde somut bir şekilde açıklığa kavuşturulması  gerekmektedir.
	Dava dosyasının incelenmesinden; Burdur İli, Gölhisar İlçesi, ... Köyü Mevkii sınırlarında bulunan ve uhdesindeki ER:... ruhsat numaralı I-a grubu Kum-Çakıl madenine ilişkin "Kum Çakıl Ocağı, Kırma Eleme ve Yıkama Tesisi" projesi ile ilgili olarak, davacı şirket tarafından Çevrim İçi ÇED Süreci (e-ÇED) Yönetim Sistemi üzerinden başvuru yapılması üzerine, ÇED inceleme değerlendirme sürecinin başlatıldığı, ilgili kurum ve kuruluşlara projenin gerçekleştirilmesinde sakınca olup olmadığının sorulduğu, Isparta Orman Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve E:... sayılı görüş yazısı ile söz konusu proje alanının tamamının 3 kapalı verimli orman alanında kaldığından projenin yapılmasının uygun olmadığı belirtilerek, proje hakkında olumsuz görüş bildirildiği, Burdur Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Orman Genel Müdürlüğü Isparta Orman Bölge Müdürlüğünün yukarıda belirtilen görüşü dikkate alınarak, 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "ÇED sürecinin sonlandırılmasına karar verildiği; buna karşın temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise projenin tüm çevresel etkilerinin değerlendirme konusu yapılarak dava konusu işlemin yargısal denetiminin yapıldığı görülmektedir.  
	Proje tanıtım dosyasının, idarece henüz bütünüyle incelenmediği, dosyada yer alan tüm hususların Ek-IV Listede yer alan kriterler çerçevesinde değerlendirilmediği, dolayısıyla proje tanıtım dosyasında yer verilen muhtemel çevresel etkilerine ilişkin tespit edilen olumsuzlukların bertarafına veya kabul edilebilir düzeye indirilebilmesine ilişkin tedbirlerin yeterli olup olmadığı, yeterli görülmediği takdirde projede düzeltme vb. alternatif çözüm yolları ile eksikliği giderilip giderilemeyeceği değerlendirilerek "ÇED Gerekli Değildir" veya "ÇED Gereklidir" yönünde bir karara henüz konu olmadan,  sürecin iptaline dayanak, dava konusu işlemin denetlenmesi yerine tüm Proje Tanıtım Dosyası hakkında inceleme yapılmak suretiyle karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
	Bununla birlikte; İdare Mahkemesi kararında dayanak alınan bilirkişi raporunun orman mühendisliği disiplini açısından değerlendirmeler içeren kısmında; ''-Açılmak istenen kum-çakıl ocağının orman bütünlüğünü bozacağı, havzada ekosistemi olumsuz yönde etkileyeceği, flora ve fauna bakımından bozulmalara ve kayıplara neden olacağı aşikardır. Ayrıca faaliyet süresince çıkacak pasanın boşaltılması ve depolanması esnasında oluşacak toz, komşu orman alanlarına ulaşarak ağaçları olumsuz etkileyecek ve dolayısıyla ormanlar ve ormancılık faaliyetleri bakımından olumsuz etkiye neden olacaktır. - Orman kaynakları; gördükleri işlevler ve ülkeye sunduğu hizmetler açısından “kamu yararı” niteliği bulunan ve öncelikle bu yönleriyle toplumun hizmetinde kullanılması gereken kaynaklar arasındadır. Bu kapsamda izin talep edilen alanın III kapalı (verimli) kızılçam orman alanı olması (Dedetepe ve Katmerlikaya Devlet Ormanları), alanda kamu yararının yüksek olduğunu ve mutlak surette mevcut haliyle korunması gerektiğini göstermektedir. - Talep edilen verimli orman alanına izin verilmesi durumunda orman örtüsü tamamen ortadan kaldırılacak olup işletme faaliyetinin bitiminden sonra alanda rehabilitasyon çalışmaları yapılacak olsa da sahanın mevcut yetişme ortamı koşulları (toprak yapısı, yağış rejimi vb.) dikkate alındığında bugün itibariyle var olan ormanın geri kazanılması hemen hemen imkansızdır. Proje Tanıtım Dosyası projenin ormanlar üzerine etkileri ve bu etkileri en aza indirmek için alınacak önlemleri içermediği için oldukça yetersiz bulunmuştur. - Burdur ili, Gölhisar ilçesi, Çamköy sınırları içinde açılmak istenen maden ocağının yapılan keşifte belirlenen hususlar ve Proje Tanıtım Dosyasının da detaylı incelenmesinden ÇED sahasının işletmeye açılması durumunda telafisi imkânsız olan tahribatlara yol açacağı yönündeki değerlendirmeler neticesinde izin talep edilen orman sahasının nitelikleri ve işletme ile ormanların ve ormancılık faaliyetlerinin göreceği zararlar dikkate alındığında sahada yapılacak madencilik faaliyetinin ormanlar ve ormancılık açısından SAKINCALI olduğu kanaatine ulaşılmıştır.'' yolunda görüş bildirildiği görüldüğünden; Orman Genel Müdürlüğü Isparta Orman Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve E:... sayılı olumsuz görüşüne istinaden 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin tesis edilen Burdur Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
	Bu itibarla, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;
	1.	Temyiz isteminin reddine,
	2.	Temyize konu...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde GEREKÇESİ DEĞİŞTİRİLEREK ONANMASINA,
	3.	Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
	4.	Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
	5.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 18/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.