Esas No: 2021/5736
Karar No: 2024/4692
Karar Tarihi: 13.11.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/5736 E.  ,  2024/4692 K.


"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2021/5736
Karar	No : 2024/4692                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU	: Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle özel güvenlik görevlisi kimlik belgesinin (çalışma izninin) iptali yönünde tesis edilen İstanbul Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşturucu ve uyarıcı madde suçlarının özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlar içerisinde yer almadığı 01/01/2017 tarihinden önceki dönemde davacı tarafından yürürlükte olan kurallara göre 2015 yılında bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş bulunan özel güvenlik kimlik kartının/çalışma izninin, kazanılmış hakkın korunması ilkesi gereği korunması gerektiği, davacı hakkında evveliyatında verilmiş bulunan bir mahkumiyet hükmünün, yapılan Kanun değişikliği sonrasında güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak nitelendirilmesini sağlayacak nitelikte bulunmadığı, aksi durumun gerek kazanılmış hakların korunması ilkesine gerekse de hukuki belirlilik ilkesine aykırılık oluşturacağı dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; genel ve önleyici kolluk biçimindeki kamu hizmetinin tamamlayıcı unsuru olarak özel güvenlik hizmetini görecek olanların belirlenmesinde, bunların çalışma ruhsatının verilmesinde yetkili ve görevli idarenin bu hizmetin niteliği ve gereği olarak, geniş bir değerlendirme ve takdir yetkisiyle donatıldığı, ancak bu değerlendirme ve takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı gerekleri ile ilgilinin çalışma özgürlüğü ve hakkı arasındaki adil dengenin gözetilmesini gerekli kıldığı, davacının geçmiş tarihte işlediği "kullanmak için uyuşturucu ve uyuşturucu madde satın almak suçu"ndan verilen cezanın kendine özgü niteliği nedeniyle tedavisine ve denetimli olarak serbestliğine dair yükümlülüğü yerine getirmek suretiyle infaz edilmiş sayılması ve sonrasında 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 13. maddesinin a bendi uyarınca davacının yasaklanmış haklarının da iadesine karar verilmesi karşısında, artık bu eyleminin davacının özel güvenlik hizmetini yürütmesine engel hal olarak varlığının korunmasının, hukuki etkisinin sürüdürülmesinin ve yalnızca buna dayanılarak ilgilinin çalışma hak ve özgürlüğünden yoksun bırakılmasının idareye tanınan takdir yetkisinin gerekleriyle bağdaşmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI	: Davalı idare tarafından, kanunen sahip olduğu takdir yetkisini özel güvenlik görevinin önem ve özelliğine uygun olarak kullandığı, mevzuat hükümlerine göre tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1- Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuatta, özel güvenlik görevlileri hakkında gerek kimlik belgesi ve çalışma izni verilmesi gerekse bunların yenilenmesi sırasında güvenlik soruşturması yapılacağı, söz konusu soruşturmanın sonucu olumlu olanlara ve mevzuatta aranan diğer şartları taşıyanlara çalışma belgesi düzenleneceği, çalışma şartlarını kaybeden ve güvenlik soruşturması olumsuz olanların da belgelerinin iptal edileceği düzenlenmiştir.
2- Bu kapsamda da, dava konusu olayda, davalı idare tarafından davacı hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak, dava konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak, davacının 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturmasının olumsuz olması gösterilmiştir. 
3- Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve anılan birimlerin bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair kanuni düzenleme olan 4045 sayılı Kanun'a göre yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesi ulaşılmış olup; 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendinde düzenlenen güvenlik soruşturması olumlu olmak koşulunun 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarihli ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 	
	4- Bununla birlikte, dava konusu işlemin (3) no. lu paragrafta belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek olmadan davalı idarece doğrudan özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır. 
	5- Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen  7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de  4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece, yukarıda belirtilen iptal gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği de kuşkusuzdur. 
6- Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının gerekçe değiştirerek ONANMASINA, 
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.