Esas No: 2023/5863
Karar No: 2024/5873
Karar Tarihi: 22.10.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5863 E.  ,  2024/5873 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/5863
Karar	No : 2024/5873     
TEMYİZ EDEN TARAFLAR								: 1- (DAVACI) ... Ticaret ve Sanayi Limited         Şirketi
	             VEKİLİ   : Av. ...
	              2- (DAVALI) ... Valiliği	 (E-Tebligat)
	             VEKİLİ   : Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Muğla ili, Marmaris ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 10.576,87 m²'si üzerindeki 02/04/2011-02/05/2013 tarihleri arasındaki işgal dolayısıyla 579.439,00 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin; miktarın fahiş olduğu öne sürülerek iptali istenilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Danıştay bozma kararı üzerine verilen kararla, olayda, işgal alanının Danıştay kararı ile de belirtildiği üzere ecrimisil düzeltme ihbarnamesi'nde belirtilen 10.576,87 m² olduğu, işgal döneminin ecrimisil düzeltme ihbarnamesinde yer verilen  02/04/2011-02/05/2013 tarihleri arasında olduğu, işgal edilen alana ilişkin ecrimisil m² birim bedeline gelince ise; davacı tarafın aynı taşınmazı bir önceki dönem işgali sebebiyle tahakkuk ettirilen ecrimisil ihbarnamesine karşı açılan ... İdare Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve 2011 yılı emsal birim bedelinin 16,50 TL/m² olduğunun belirlendiği, İdare Dava Dairesince istinaf incelemesi yapılan dava dosyasında da bu bilirkişi raporu esas alınarak 2011 yılı m² birim bedelinin 16,50 TL, bu bedelin yeniden değerleme oranında güncellenmesi halinde 2012 yılı için 18,19 TL, 2013 yılı için 19,61 TL olduğunun bulunduğu, yine İdare Dava Dairesince istinaf incelemesi sırasında mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda alınan 04/10/2019 günlü raporda da 2011 yılı emsal birim bedelinin 16,50 TL/m² olarak hesaplandığı, kaldı ki, istinaf incelemesi yapılan dava dosyasında emsal alınan ve m² birim bedeli 2011 yılı için 16,50 TL olarak hesaplanan ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Onuncu Dairesi'nin 13/11/2019 tarih ve E:2018/3614, K:2019/7791 sayılı kararı ile onandığı, böylelikle taşınmazın işgali sebebiyle alınması gereken ecrimisil bedelinin kesinleşen mahkeme kararında emsal alınan m² birim bedeli üzerinden hesaplanması gerektiğinin görüldüğü, bu bağlamda, taşınmazın işgali sebebiyle alınması gereken ecrimisil bedelinin toplam 392.728,44 olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı, söz konusu ecrimisil bedelinin de istinaf incelemesi yapılan Mahkeme kararındaki bedelle uyumlu olduğu dikkate alındığında, ... İdare Mahkemesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmamaktadır. Belirtilen gerekçelerle, istinaf başvurularının yukarıda belirtilen açıklamayla reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Ecrimisil bedelinin fahiş olduğu, somut kiralama ve emsallerin üstünde olduğu, hakkaniyete uygun bir bedel tespit edilmediği, böylelikle davacının peşin ödeme indiriminden yararlanma hakkının da elinden alındığı ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI	: Ecrimisil bedelinin usul ve mevzuata uygun olarak belirlendiği, diğer dosyadaki hükme esas alınamayacağı, yeniden bilirkişi raporu alınarak rayiç kira bedelleri üzerinden hesaplama yapılmadan karar verildiği, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir. 
DAVALININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ          : ...
DÜŞÜNCESİ	: Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.
 Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.
" hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir.
" kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden,  Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde, işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.
	Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde, ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle, Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm veren mahkeme sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.
	Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen davanın reddi olundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kısmen reddi, kısmen kabulü ile mahkeme kararının kaldırılması, uyuşmazlık konusu 579.439,00-TL ecrimisil ihbarnamesinin 223.098,80-TL'lik kısmının iptali, 356.340,20 TL'lik kısmı yönünden davanın reddi yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...   tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay İkinci Dairesinin 31/05/2022 tarih,  E:2021/14013, K:2022/3132 sayılı kararı ile bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının, kararda yazılı gerekçeyle reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan        Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurularının reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.  
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
	1.	Temyiz istemlerinin kabulüne,
	2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 22/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50/4. maddesinin "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü uyarınca, buna göre, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının esasının incelenmesi gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.