Esas No: 2023/1541
Karar No: 2024/834
Karar Tarihi: 18.04.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/1541 E.  ,  2024/834 K.


"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2023/1541
Karar	No : 2024/834                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Derneği	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ...Bakanlığı
VEKİLİ	: Huk. Müş. ...
İSTEMİN KONUSU	: Danıştay Onuncu Dairesinin 20/12/2022 tarih ve E:2018/2539, K:2022/6192 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: Tarım ve Orman Bakanlığının 15/01/2018 tarih ve 122506 sayılı Oluru ile kabul edilen ve 16/01/2018 tarihinde resmi internet sitesinde yayımlanan Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Merkez Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Birim Fiyat Listesi'nin Genel Hükümlerinin 1. maddesinde yer alan "Süresi sona eren belgelerden tam ücret alınır." cümlesinin, 1. maddesinin 5. fıkrasının ve 3. maddesinin yeniden düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu başvuruya konu düzenlemelerin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 20/12/2022 tarih ve E:2018/2539, K:2022/6192 sayılı kararıyla;
 Her ne kadar davacı tarafından, dava dilekçesinin netice ve talep kısmında Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Merkez Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Birim Fiyat Listesinin Genel Hükümlerinin 1. maddesinin tamamının iptali istenilmiş ise de, dava dilekçesinin içeriğinde 1. maddenin sadece "süresi sona eren belgelerden tam ücret alınacağı" yönündeki ikinci cümlesinin hukuka aykırı olduğunun ileri sürüldüğü görüldüğünden, anılan maddeye yönelik incelemenin, yalnızca davacının iddialarıyla sınırlı olarak ikinci cümle bakımından yapılmasına karar verilmiş,
Usul yönünden:
Dairelerinin 13/10/2022 tarihli ara kararına davalı idarece verilen cevaptan, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenen Merkez Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Birim Fiyat Listesinin 16/01/2018 tarihinde davalı idarenin internet adresinde yayımlandığının anlaşıldığı,
	Buna göre, uyuşmazlığın esasının incelenebilmesi için bakılan davanın, ya iptali istenen düzenleyici işlemin ilan edildiği 16/01/2018 tarihinden itibaren 60 günlük süre içinde açılması ya da bu süre içinde idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem tesis edilmesi amacıyla yapılan başvurunun reddi üzerine kalan dava açma süresi içinde açılması veya düzenleyici işleme dayanılarak ilgililer hakkında uygulama işleminin tesis edildiği tarihten itibaren 60 günlük süre içinde açılmış olması gerektiği,
	Davacı tarafından, 16/01/2018 tarihinde ilan edilen dava konusu düzenleyici işlemin bir kısmının geri alınması istemiyle 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında 30/01/2018 tarihinde davalı idareye başvurulduğu, anılan başvurunun 05/03/2018 tarihli işlemle reddedilmesi üzerine de 18/04/2018 tarihinde süresi içerisinde dava açıldığı anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca 60 günlük süre içinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı, davalı Bakanlığın bu husustaki iddiası ve usule ilişkin diğer iddialarının da yerinde görülmediği,
Esas yönünden:
969 sayılı Kanun kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatı tarafından yürütülen faaliyetlere (üretilen mal ve verilen hizmetlere) ilişkin fiyat ve satış usul ile koşullarının belirlenmesi bakımından davalı Bakanlığın yetkili olduğunun açık olduğu, bununla birlikte, söz konusu düzenleme yetkisinin sınırsız olmadığında da kuşku bulunmadığı,
Döner sermaye işletmelerince üretilen mal ve hizmetlerin, maliyet bedelinin altında olmamak kaydıyla tespit edilecek bedelle ve ticari usullere göre satılmasının zorunlu olduğu; davalı idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında mal ve hizmetlerin satışı bakımından belirlenecek olan usul ve koşulların kamu yararına ve hizmetin gereklerine uygun olması gerektiği,
Dava konusu edilen düzenlemeler incelendiğinde, birim fiyat listesinde belirlenen hizmetlerin verilmesine ilişin olarak, belge değişikliklerinde başvuru ücretinin 1/2'si oranında ücret alınacağı, süresi sona eren belgelerin değiştirilmesinde tam ücret alınacağı, tek dilekçe ile birden fazla onay ve kayıt başvurusunda bulunan gerçek ve tüzel kişilerden her bir başvuru için ayrı ayrı ücret alınacağı ve listede belirtilen hizmetlerle ilgili yapılan müracaat sonrasında işlem yapılması, başvurunun olumsuz sonuçlandırılması, eksik belgenin süresi içerisinde tamamlanamaması, işlem yapılmış başvurunun gerçek veya tüzel kişilik tarafından geri çekilmesi halinde işlem ücretlerinin iade edilmeyeceği, sonraki başvurular ve diğer işlemler için kullanılamayacağı kurallarının belirlendiği; davalı idarece de düzenlemelerin kamu hizmetinin etkili yürütülmesi için gerekli olduğunun belirtildiğinin görüldüğü,
Buna göre, dava konusu düzenlemelerin, kamu hizmetinin maliyeti ve devamlılığı gözetilerek, verilen hizmet ile orantılı olacak şekilde, daha nitelikli mal ve hizmet sunumunu ve bunun sürekliliğini sağlama amacına ulaşmayı sağlayacak ölçüde ve makul kurallar içerdiği, bu haliyle davalı idareye tanınan yetki kapsamında ve üst hukuk normlarına, kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun bir şekilde tesis edildiği sonucuna varıldığı,
Bu itibarla, Tarım ve Orman Bakanlığının 15/01/2018 tarih ve 122506 sayılı Oluru ile kabul edilen ve 16/01/2018 tarihinde resmi internet sitesinde yayımlanan Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Merkez Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Birim Fiyat Listesi'nin Genel Hükümlerinin 1. maddesinde yer alan "Süresi sona eren belgelerden tam ücret alınır." cümlesi, 1. maddesinin 5. fıkrası ve 3. maddesi ile anılan kuralların yeniden düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 
 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Davacı tarafından, 2017 yılındaki yüksek artış üzerine 2018 yılındaki artışın ciddi ekonomik yük oluşturduğu, süresi sona eren belgelerin yenilenmesinden tam ücret alınmasının ve her bir ürün için ayrı ayrı ücret alınmasının maliyeti çok artıracağı, müracaat sonrası işlem yapılmaması halinde ödenen ücretin iade edilmemesi veya diğer başvurular için kullanılamaması durumunun hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
Üyeler... ve ...'nun, dava dilekçesinde, dava konusu edilen  2018 Yılı Birim Fiyat Listesi'nin Genel Hükümlerinin 1. maddesinin tamamının iptali istenilmesine rağmen, temyize konu kararda, maddede yer alan "Süresi sona eren belgelerden tam ücret alınır." cümlesine hasren inceleme yapılmasına hukuken imkan bulunmadığı yönündeki oylarına karşılık, Kurulumuzca dava dilekçesindeki davacı iddiaları dikkate alındığında, anılan ibare yönünden değerlendirme yapılmasında, yargılama usulüne bir aykırılık bulunmadığına oyçokluğu ile karar verilerek işin esasına geçildi.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
	"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
	b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
	c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 20/12/2022 tarih ve E:2018/2539, K:2022/6192 sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Kullanılmayan... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Kesin olarak, 18/04/2024 tarihinde usulde oyçokluğu, esasta oybirliğiyle karar verildi.