Esas No: 2019/5368
Karar No: 2024/4027
Karar Tarihi: 02.07.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/5368 E.  ,  2024/4027 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2019/5368
Karar  No : 2024/4027  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Turizm Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, B2/D2 yetki belgesi olan gerçek ve tüzel kişilerce yapılan tarifesiz yolcu taşımacılığına İstanbul ili, ... ilçesi yolcu terminalinden başlanmasına/sonlandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümleri uyarınca, B2 ve D2 yetki belgelerinin tarifesiz yolcu taşımacılığına yönelik olarak verildiği, aynı Yönetmelikte, Tarifeli Yolcu Taşımacılığı'nın, "Önceden bir taşıma hattı ve taşıma güzergahına uyularak yapılan düzenli yolcu taşımalarını"; Tarifesiz Yolcu Taşımacılığı'nın, "Önceden bir taşıma hattı ve taşıma güzergahı belirlenmeksizin yapılan düzensiz yolcu taşımalarını" ifade ettiği, ancak dava konusu UKOME kararında, buna aykırı olarak B2 ve D2 yetki sahiplerinin yolcu taşımaya İstanbul/Silivri Terminali'nden başlaması ve yolcu taşımanın İstanbul/Silivri Terminalinde sonlandırmasına yönelik taşıma hattı ve güzergahı belirlenmesine ilişkin düzenleme yapıldığı görülmekte olup, mevzuat hükümleri ve tespitler uyarınca, dava konusu İBB UKOME kararı ile belirli bir güzergah (İstanbul/Silivri Terminali) doğrultusunda B2 ve D2 yetki belgesi sahiplerinin kalkış ve varış noktalarının belirlendiği, dolayısıyla, UKOME kararı ile getirilen uygulamanın, önceden bir taşıma hattı ve taşıma güzergahı belirlenmeksizin yapılan düzensiz yolcu taşımacılığını ifade eden 'Tarifesiz Yolcu Taşımacılığı' için düzenlenen B2 ve D2 yetki belgelerinin kapsamını daraltıcı mahiyette olduğu ve yetki belgesinden kaynaklanan hakların kullanımına engel teşkil ettiği açık olmakla, dava konusu ... tarih ve ... sayılı UKOME kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Davalı idare tarafından; usul yönünden davanın süresinde açılmadığı, esas yönünden ise, dava konusu işlemin, şehiriçi trafiğin rahatlatılması amacıyla, 5216 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediye sınırları içerisinde ulaşım konusunda tek yetkili olan UKOME tarafından tesis edildiği belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ  :...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarenin usule yönelik itirazı kabul edilmeyerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
        Dava, B2/D2 yetki belgesi olan gerçek ve tüzel kişilerce yapılan tarifesiz yolcu taşımacılığına İstanbul ili, ... ilçesi yolcu terminalinden başlanmasına/sonlandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının iptali istemiyle açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
		5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7. maddesinin (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyelerinin görev ve yetkileri arasında sayılmış; 9. maddesinde, "Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluş temsilcilerinin katılacağı ulaşım koordinasyon merkezi kurulur. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım koordinasyon merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun) temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.
Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır.'' hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Dava dosyasının incelenmesinden, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın 04.01.2018 ve 23.02.2018 yazıları ile B2 ve D2 yetki belgesi ile İstanbul ili içerisinde yapılan tarifesiz yolcu taşımacılığının belli bir sisteme kavuşturulması gerektiği, bu sebeple davalı idareden gerekli düzenlemelerin yapılması ile Trakya bölgesinden başlayarak Beylikdüzü ilçesinde yoğunlaşan tarifesiz yolcu taşımacılığı faaliyetlerinin Silivri veya Bayrampaşa yolcu terminalinde sonlandırılması hususunda gerekli çalışmaların yapılmasının istenildiği, anılan yazılar üzerine davalı idarece B2/D2 yetki belgesi olan gerçek ve tüzel kişilerce yapılan tarifesiz yolcu taşımacılığına İstanbul ili, Silivri ilçesi yolcu terminalinden başlanmasına ve sonlandırılmasına ilişkin düzenlemeyi içeren ... tarih ve .... sayılı dava konusu UKOME kararının alındığı, anılan kararın iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
Bakılan uyuşmazlıkta, ülkemizin ticaret ve turizm merkezi olması hasebiyle nüfus yoğunluğu yüksek bir büyükşehir olan İstanbul ilinde var olan ulaşım ve trafik sorunun çözümüne katkıda bulunması ve trafik yoğunluğunun azaltılarak vatandaşların ulaşım ihtiyacının daha seri ve elverişli hale getirilmesi amacıyla, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun yukarıda yer verilen hükümleri ve ilgili Bakanlığın yazıları uyarınca, büyükşehir belediye sınırları içerisinde trafik ve ulaşım konusunda düzenleme yapma konusunda yetkili olan UKOME kararıyla tesis edilen dava konusu düzenlemede kamu yararına, hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne ve davanın reddine karar verilmesi gerekmekte iken, istinaf isteminin reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 02/07/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
 
KARŞI OY :
(X)- Temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.