Esas No: 2022/2565
Karar No: 2024/3886
Karar Tarihi: 01.10.2024

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/2565 E.  ,  2024/3886 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2022/2565
Karar	No : 2024/3886                   
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:	... Bakanlığı adına 
		 ... Gümrük Müdürlüğü 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ...tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile 2011/2203 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararı uyarınca ithal edilen "yüksek mukavemetli polyester bez" ticari tanımlı ve 5407.10 pozisyonundaki  eşyadan 59.03 veya 39.21 gümrük tarife istatistik pozisyonlarında yer alan eşyaların imal edilmediğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen ilave gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.  
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idare tarafından ilave gümrük vergisi tahakkuk ettirilmesine dayanak  olabilecek somut bir tespitin bulunmadığı, sadece davacı şirkete ait web sitesinde yer alan bilgiler ile satış yaptığı firmalardan alınan numunelerden hareketle varsayım ve değerlendirmelere dayalı olarak tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :  Davacının  2011/2203 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararı uyarınca ilave gümrük vergisi ödemeden ithal ettiği "yüksek mukavemetli polyester bez" ticari tanımlı eşyadan anılan Karar uyarınca belirlenen mamul ürünleri  üretmediği, bu nedenle muafiyet koşullarını ihlal ettiği, beyanın bağlayıcılığı ilkesi nedeniyle sorumlu bulunan davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     : Savunma verilmemiştir.  
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı inceleme raporu ile dosya kapsamındaki bilgi, belge ve evrakların incelenmesinden; ithal edilen eşyaya ilişkin olarak 2011/2203 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nda belirtilen ilave gümrük vergisine dair muafiyet koşullarının sağlanmadığının görülmesi karşısında, dava konusu işlemin tahakkuka ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise, olayda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine dair koşulların oluşup oluşmadığı yönünden bir değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerektiğinden temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
 Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ...tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamelerine ilişkin olarak 2011/2203 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararı uyarınca ithal edilen "yüksek mukavemetli polyester bez" ticari tanımlı ve 5407.10 pozisyonundaki eşyadan 59.03 veya 39.21 gümrük tarife istatistik pozisyonlarında yer alan eşyaların imal edilmediğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen ilave gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.   
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Vergi Ödevi" başlıklı 73. maddesinin 3. ve 4. fıkralarında; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı, muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapma yetkisinin Bakanlar Kurulu'na (Cumhurbaşkanı'na) verilebileceği kurala bağlanmıştır.
 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un 2. maddesinde; Bakanlar Kurulu'nun (Cumhurbaşkanı'nın), bu Kanun'un eki Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde yer alan eşyaların gümrük vergisi had ve nispetlerini sıfıra kadar indirebileceği veya bu Cetveldeki had ve nispetleri %50’sine kadar yükseltebileceği; ayrıca, Tarifedeki notlarda gerekli değişiklikleri yapmaya, bu değişikliklerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye de yetkili olduğu belirtilmiştir.
 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 16. maddesinde; mahiyeti ve nihai kullanım şekli gerekçesiyle bazı eşyanın yararlanabileceği tercihli tarife uygulamasının Bakanlar Kurulu'nca (Cumhurbaşkanı'nca) belirlenen şartlara tabi olduğu; 22. maddesinde; ortaklık anlaşması kapsamı eşya için tercihli menşe kurallarının bu anlaşmalar ile belirleneceği, 55. maddesinde; aksine hüküm bulunmadıkça; niteliğine, miktarına, menşeine, yükleme veya varış ülkesine bakılmaksızın, bir eşyanın, belirlenmiş şartlar altında her zaman gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanımlardan birine tabi tutulabileceği, Bakanlar Kurulu'nun (Cumhurbaşkanı'nın) kamu ahlakı, kamu düzeni, kamu güvenliği, insan, hayvan ve bitki sağlık ve hayatlarının korunması, sanatsal, tarihi veya arkeolojik değeri olan ulusal hazinelerin korunması, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması gerekçeleri ile eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına yasaklama veya kısıtlamalar koyabileceği, 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise; 15. maddede belirtilen gümrük tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5'i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı öngörülmüştür. 
	Öte yandan, 15/09/2011 tarih ve 28055 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2011/2203 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararına Ek Karar'ın 1. maddesinde; sözü edilen Karara ekli tabloda gümrük tarife istatistik pozisyonu ve ismi belirtilen maddelerin ithalatında ilave gümrük vergisinin alınacağı; 2. maddesinin 4. bendinde; gümrük idarelerince, ithalatta alınan gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülüklerden ayrı olarak tahsil olunacağı ve genel bütçeye irat kaydedileceği; aynı maddenin 5. fıkrasında; Karar kapsamı ilave gümrük vergisi hakkında gümrük vergisinin tabi olduğu usul ve hükümlerin uygulanacağı, 3. maddesinin 1. bendinde; ekli tablolarda yer alan ve ATR dolaşım belgesi eşliğinde ithal edilen Avrupa Birliği ve Türk menşeli olmayan eşyadan "Diğer Ülkeler" sütununda belirtilen oran üzerinden ilave gümrük vergisinin alınacağı belirtilmiş olup, anılan Karar'a ekli I sayılı liste ile 6 no'lu dipnotta ise, diğer ülkeler sütunundaki ilave gümrük vergisi %20 oranında belirlenmiş ve 5407.10 pozisyonundaki eşyadan 5903.10.90.00.00 veya 3921.90.60.00.12 gümrük tarife istatistik pozisyonlarında yer alan eşyanın üretimine mahsus yüksek mukavemetli polyester bezler için ilave gümrük vergisinin uygulanmayacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.  
          HUKUKİ DEĞERLENDİRME:   
	Davacı hakkında düzenlenen... tarih ve ... sayılı inceleme raporundan; davacının 2011/2203 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararı kapsamında 59.03 veya 39.21 gümrük tarife istatistik pozisyonlarında yer alan eşya imal etmek amacıyla ilave gümrük vergisi ödemeksizin "yüksek mukavemetli polyester bez" ticari tanımlı ve 5407.10 pozisyonundaki eşyayı ithal ettiği, davacı şirketin web sayfasında üretilen mamullerin taahhüt edilen pozisyonlarda yer alan ürünler değil, ilave gümrük vergisinden muafiyet tanınmayan ve 59.10 pozisyonda yer alan havaalanları, mermer ve taş endüstrisi ve gıda  sanayisinde kullanılan konveyör bant ve kayış olduğu, Ticaret Sicil Gazetesi'nde davacı şirketin amaç ve faaliyet konusunun konveyör bant ve kayış imalatı ve satışı olarak belirtildiği,  5903.10.90.00.00 veya 3921.90.60.00.12 pozisyonlarındaki mensucatların üretimine mahsus teknik işlerde kullanılmayan yüksek mukavemetli polyester bez yerine, gümrük beyanına aykırı olacak şekilde 59.10 ve 59.11 pozisyonlarında yer alan ve teknik işlerde kullanılan transmisyon bandının üretildiği, davacının iş yerinden gümrük idaresi heyeti mağrifetiyle 23/02/2018 tarihinde inceleme yapılmak üzere numuneler alındığı, bu hususa ilişkin tutanakta, numunelerin iş yerinde üretilerek nihai hale gelen ve artık stoklarında mevcut olmayan diğer serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalardan üretilmiş mamulleri de kapsadığının belirtildiği ve iş yeri temsilcisinin de anılan tutanağı imzalandığı, gerek davacıdan gerek davacının ürettiği ürünleri satın aldığı idarece tespit edilen ... Konveyör Kayış ve Bant Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile ... Konveyör Bant Filtre Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınan numuneler üzerinde yapılan kimyasal analiz sonuçlarında; davacının ithalat aşamasında taahhüt ettiği ve mali kayıtlarında 496.792 kg üretildiği belirtilen 3921.90.60.00.12 pozisyonunda yer alan bir eşyaya rastlanılmadığı, davacının idareye ibraz ettiği satış faturalarında da "bant" ticari tanımına yer verildiği, müşterilerinin tekstil ve mensucat sektörlerinde değil, çoğunlukla içecek, taşımacılık, madencilik, makine sanayi alanlarında faaliyet gösterdiği, anılan firmaların satın aldıkları konveyör  bantları kendi üretim aşamalarında, taşıma ve dağıtma gibi amaçlarla kullandığı anlaşılmıştır.
	 Raporda yer alan bu tespitler karşısında, aksi yönde somut bir delil de ortaya koyamayan davacı hakkında, 2011/2203 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na ekli I sayılı listenin 6 no'lu dipnotuna göre ilave gümrük vergisinden muaf olmadığından bahisle tesis edilen dava konu işlemin ek tahakkuklara ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. 
            Diğer yandan, davacı şirket tarafından ihtilafa konu tahakkuk ve para cezasına ilişkin olarak İstanbul Gümrük Bölge Müdürlüğüne verilen 02/04/2018 tarihli itiraz dilekçesinde, kimyasal analiz amacıyla işyerinden  alınan numumelerin sehven Ar-Ge kapsamındaki ürünler içerisinden verildiği ve Dairemizin E:2022/2566 sayılı dosyasında bulunan dava dilekçesinde anılan teknolojik araştırma ve geliştirmeye konu eşyanın... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithal edildiği belirtilmiş ise de, davacının iş yerinden söz konusu numunelerin anılan beyanname tarihinden daha önce 28/02/2018 tarihinde alındığı ve alınan numunelerin ithal edilen eşyadan elde edilen tüm mamullere şamil olduğu hususu da tutanak altına alınarak davacı şirket temsilcisi tarafından ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalandığından davacının bu iddiası da yerinde görülmemiştir. 
     Olayda, ihtilaf konusu husus, davacının 2011/2203 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararı uyarınca ithal edilen "yüksek mukavemetli polyester bez" ticari tanımlı ve 54.07 pozisyonu altında beyan edilen eşyanın, boyasının bulunup bulunmadığı veya kimyasal bir işleme tabi tutulup tutulmadığı değil, ithal edilen anılan eşyadan taahhüt edilen mamul ürünün üretilip üretilmediği olduğundan, anılan Karar'a ekli I sayılı listenin dipnotunun "(*)" işaretli kısmında yer alan ilave gümrük vergisinin %60'ı yerine tamamının tahakkuk ettirilmesinde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.      
Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin ilave gümrük vergisi ve anılan verginin matraha ilavesi suretiyle hesaplanan katma değer vergisi tahakkukuna ilişkin kısmını somut tespit bulunmadığı gerekçesiyle iptal eden vergi mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararın belirtilen kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.   
 
   Temyize konu kararın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca, ilave gümrük ve katma değer vergileri üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına ilişkin kısmına gelince; 
 Mezkur Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; 15. maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5'i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.     
 Dava konusu ek tahakkuk nedeniyle para cezası uygulanabilmesi için kanunda öngörülen koşulların oluşup oluşmadığı hususlarında yapılacak incelemeye göre karar verilmek üzere, temyize konu kararın, dava konusu işlemin ilave gümrük ve katma değer vergileri üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına isabet eden kısmının iptaline yönelik istinaf başvurusunun reddine dair hüküm fıkrasının da bozulması gerekmiştir. 
KARAR SONUCU:
             Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 01/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.