Esas No: 2023/2393
Karar No: 2024/2707
Karar Tarihi: 07.11.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/2393 E.  ,  2024/2707 K.


"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2023/2393
Karar	No : 2024/2707                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ                                          : I. Huk. Müş. Yrd. V. ...
DİĞER DAVALI                            : ... Valiliği
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ...
	  2-...
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, çocukları ... ve ...'nun 15/07/2019 tarihinde Tunceli ili, Ovacık ilçesi, ... Köyünde bulunan evlerinin önünde bölücü terör örgütü mensuplarınca tuzaklanan patlayıcının infilak etmesi neticesinde vefat etmeleri sebebiyle uğranıldığı ileri sürülen manevi zarara karşılık anne ... için 600.000,00.-TL, ... için 600.000,00.-TL olmak üzere toplam 1.200.000,00.-TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıların tazminat istemlerinin 400.000,00.-TL'lik kısmının kabulüne, 800.000,00.-TL'lik kısmının ise reddine karar verilmiştir
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi, davacıların istinaf başvurularının kabulü ile davanın kabulü ve ... için 600.000,00.-TL, ... için 600.000,00.-TL olmak üzere toplam 1.200.000,00.-TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine  karar verilmiştir.
	Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 15/03/2023 tarih ve E:2022/5416, K:2023/1278 sayılı kararıyla;
	Manevi tazminatın, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik olmayıp, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracı olduğu, manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışının manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kıldığı, manevi tazminatın, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçladığı, manevi tazminatın bu niteliği gözetilerek belirlenmesi gerektiği,
	Buna göre manevi tazminat takdir edilirken, davacılar yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlanmaya yetecek, zarara yol açan idari eylem veya eylemsizlik sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalılar yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği,
Bu durumda; dava konusu olay nedeniyle davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat tutarı fazla bulunduğundan, manevi tazminatın amaç ve niteliği dikkate alınmak suretiyle yukarıda belirtilen ölçütlere göre manevi tazminatın yeniden belirlenerek karar verilmesi  gerektiği,
Öte yandan, yeniden bir karar verilirken Bölge İdare Mahkemesi kararının yalnızca İçişleri Bakanlığı tarafından temyiz edildiğinin de göz önünde bulundurulması gerektiği gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. 
	Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bozma kararına uyulmayarak davacıların 1.200.000,00.-TL'lik manevi tazminat isteminin tamamının kabulü yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI 					  : Davalı idarelerden İçişleri Bakanlığı tarafından,         manevi tazminatın gerçekte bir tazmin aracı değil tatmin aracı olduğu, bu tazminatın miktarının olayın ağırlığına ve idarenin olaydaki kusuruna göre belirlenmesi gerektiği, somut olayda manevi tazminatın koşullarının oluşmadığı, hükmedilen miktarın fahiş olması nedeniyle sebepsiz zenginleşmeye neden olduğu, 5233 sayılı Kanun'un sadece maddi tazminat ödenmesine imkan tanıdığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI               :  Davacılar tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davalı idarelerden İçişleri Bakanlığı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Terör örgütü mensuplarınca tuzaklanan patlayıcının 15/07/2019 tarihinde infilak etmesi sonucu davacıların çocuklarının vefat etmesine ilişkin olay kapsamında davalı idarelerin sosyal risk kapsamında ödemek zorunda kalacakları tazminat miktarı tespit edilirken; olayın gerçekleşme şekli nedeniyle patlamanın çocukların vücutları üzerinde bıraktığı etkinin, vefat eden çocukların yaşlarının ve olay tarihinde davacıların başka çocuğunun bulunmayışı nedeniyle duyulan elem ve ızdırabın davacılar üzerindeki yıkıcılığının dikkate alınması gerektiği değerlendirilmekte olup, bu kapsamda ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince yapılan değerlendirme yerinde görüldüğünden temyiz isteminin reddi ile anılan Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
	Davacıların çocukları ... ve ... 15/07/2019 tarihinde Tunceli ili, Ovacık ilçesi, ... Köyünde bölücü terör örgütü mensuplarınca tuzaklanan patlayıcının patlaması sonucu hayatlarını kaybetmiş, bunun üzerine davacılar tarafından 23/07/2019 tarihinde Tunceli Valiliği Zarar Tespit Komisyonuna başvurulmuş, Tunceli Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacılara 96.921,30 TL maddi tazminat ödenmesine karar verilmiş, teklif edilen miktarın davacılar tarafından kabul edilmesi üzerine sulhname imzalanmıştır. 
Akabinde davacılar tarafından 09/12/2019 tarihinde 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca davalı idareye başvuruda bulunularak olay nedeniyle uğradıklarını ileri sürdükleri  manevi zararın giderilmesi istenilmiş, anılan başvurunun Tunceli Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve E... sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine anne ... için 600.000,00 TL, ... için 600.000,00 TL olmak üzere toplam 1.200.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT :
	Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
	İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Manevi tazminat miktarı takdir edilirken, hükmedilecek miktarın, davacılar yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarara yol açan idari eylem veya eylemsizlik sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalılar yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayan ve  makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerekmekle birlikte ayrıca benzer olaylarda yargı organlarınca takdir edilen miktarlar da dikkate alınmalıdır.
	Bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde; dava konusu olay nedeniyle davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat tutarı, benzer olaylar kapsamında Kurulumuzca verilen emsal kararlar dikkate alındığında fazla bulunduğundan, uyuşmazlıkta manevi tazminatın amaç ve niteliği de göz önünde bulundurularak yukarıda belirtilen ölçütlere göre manevi tazminat miktarının yeniden belirlenerek karar verilmesi gerekmektedir.
	Bu itibarla, davacıların manevi tazminat istemlerinin tamamının kabulü yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2.İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idarelerden İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi, davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, kararın bu kısmının kaldırılması ve ....-TL'lik manevi tazminat isteminin tamamının kabulü yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar  kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 07/11/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi. 
 
KARŞI OY 
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ve ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.