Esas No: 2024/1256
Karar No: 2024/3553
Karar Tarihi: 30.05.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1256 E.  ,  2024/3553 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/1256
Karar	No : 2024/3553     
 
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 
1- ...				  
2- ...						
...
8- ...		  
9- ...  	
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Valiliği   
VEKİLİ	: Av. ...
MÜDAHİL  (DAVALI YANINDA): ... Madencilik Anonim Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.   
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: Denizli ili, Tavas ilçesi, ... (...) Mahallesi, RN:... (ER:...) numaralı ruhsat sahasında ... Madencilik Anonim Şirketi tarafından yapılması planlanan yeraltı ve yer üstü krom ocağı projesi ile ilgili olarak verilen ... tarih ve ... sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgelerin, Jeoloji Mühendisi, Ziraat Mühendisi, Çevre Mühendisi, Maden Mühendisi, Harita Mühendisi, Orman Mühendisi, Biyolog, Meteoroloji Uzmanı ve Şehir Plancısından oluşan bilirkişi heyetine mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan Bilirkişi Raporunun ve 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı ve Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının birlikte  incelenmesinden; proje tanıtım dosyası içeriğinde projeye ilişkin yeterli bilgilere yer verildiği, koordinatların gösterildiği, anılan planlar ve bu planların ilgili hükümleri çerçevesinde dava konusu alanın “yeraltı ve yerüstü krom ocağı açılması ve işletilmesi projesi” olarak planlanmasında sakınca bulunmadığı; proje kapsamında yürütülecek faaliyetlerin, yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının su kalitesi ve miktarlarını etkilemeyeceği; proje sahasında, tipik maki ve karaçam bitki örtüsü yer aldığı, ormancılık bağlamında endemik tür bulunmadığı, proje sahasının, milli parklar, tabiat parkı, tabiat anıtı, tabiatı koruma alanı, biyogenetik rezerv alanı, nadir ekosistem vb. koruma statüsü içerisinde yer almadığı ve tescilli anıt ağaç bulunmadığı, proje tanıtım dosyasında yer alan, koruma ve rehabilitasyon taahhütlerinin sahadaki türlerin koruma ve sürekliliği için ormancılık açısından yeterli olduğu; dava konusu alanın en yakın tarım arazisine uzaklığının yaklaşık olarak 1.5-2 km mesafede bulunduğu, projenin tarım arazilerini etkileme riski varsa da olumsuz yöndeki etkilerinin önlenmesi için taahhüt edilen tedbirlerin yeterli olduğu; bitki ve hayvan varlığı açısından herhangi bir endemik tür bulunmadığı; proje sahasına en yakın yerleşim yerinin yaklaşık 880 m. mesafede yer aldığı, faaliyet alanında çalışanlardan kaynaklı oluşan evsel nitelikli atıksuların "Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine uygun olarak bertaraf edilmesinin planlandığı ve buna ilişkin proje sunulduğu, evsel nitelikli katı atıkların bertarafı noktasında ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli taahhütlerde bulunulduğu, faaliyet kapsamında meydana gelecek olan maden atıkları için ise atık yönetim planının proje tanıtım dosyasında mevcut olduğu, proje tanıtım dosyasında yer alan hava kalitesi dağılım modellemesi raporunda kullanılan yöntem ve istasyonların doğru seçildiği, hava kalitesi dağılım modellemesi raporuna göre projeden kaynaklı muhtemel emisyonların ilgili mevzuat çerçevesinde sınır değerlerini sağladığı, faaliyetin insan ve çevre sağlığı açısından herhangi bir tehlike oluşturmayacağının öngörüldüğü ve bu kapsamda ilgili mevzuat çerçevesinde faaliyette bulunulacağının taahhüt edildiği, proje tanıtım dosyasında gürültü hesaplamalarının yapıldığı ve üretim çalışmaları kapsamında en yakın evin bulunduğu mesafede hesaplanan kümülatif gürültü seviyesinin 43,00 dBA olarak hesaplandığı, dolayısıyla sınır değer olan 65 dBA’nın altında kaldığı; ilgili kurum ve kuruluşlardan projenin yapılmasında sakınca bulunmadığına dair görüşlerin alındığı; netice itibarıyla  proje alanında yapılması planlanan “yeraltı ve yerüstü krom ocağı açılması ve işletilmesi" projesinde madencilikten kaynaklı çevresel olumsuzlukların ve risklerin Proje Tanıtım Dosyasında (PTD) belirlendiği, bu olumsuzluklarla ilgili hesaplamaların yapıldığı ve bu risklerin azaltılmasına/giderilmesine yönelik alınacak tedbirlerin belirtildiği ve taahhütlerde bulunulduğu anlaşıldığı, bu durumda; Denizli ili, Tavas ilçesi, ... (...) Mahallesi, RN:... (ER:...) numaralı ruhsat sahasında yapılması planlanan yeraltı ve yer üstü krom ocağı projesi  kapsamında Denizli Valiliği tarafından verilen "ÇED Gerekli Değildir" kararına esas teşkil eden proje tanıtım dosyasının yeterli olduğu ve proje ile ilgili ÇED raporu hazırlanmasına gerek olmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	: Davacılar vekili tarafından; Mahkeme Kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planına göre proje alanının orman alanında kaldığı, orman alanının amacı dışında kullanılamayacağı, bilirkişi raporunda yer alan jeolojik/hidrojeolojik değerlendirmenin yetersiz olduğu, orman mühendisi tarafından kesilecek ağaç sayısı ile ilgili olarak bilimsel bir değerlendirme yapılmadığı, projeden kaynaklı çıkacak tozun tarımsal faaliyetlere çok zarar vereceği, çevre mühendisi bilirkişi tarafından yapılan tespitlerin hatalı yapıldığı, PTD'de meteorolojik verilerin tablo olarak verilmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	 : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;
	1.	Temyiz isteminin reddine,
	2.	Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
	3.	Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
	4.	Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
	5.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 30/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY : 
Dava Denizli ili, Tavas ilçesi, ... (...) Mahallesi, RN:... (ER:...) numaralı ruhsat sahasında ... Madencilik Anonim Şirketi tarafından yapılması planlanan yeraltı ve yer üstü krom ocağı projesi ile ilgili olarak verilen ... tarih ve ... sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılmıştır.
	Dava dosyasının incelenmesinden; 02/11/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda yer alan 	"harita mühendisliği ve planlama açısından değerlendirme" başlığı altında yapılan incelemede; proje alanının "orman alanı" ve "önemli doğa alanı" olarak planlandığının belirtildiği, ancak planda yer alan "önemli doğa alanı" belirlemesine ilişkin olarak, Proje Tanıtım Dosyasında  ve bilirkişi raporunda bir açıklamaya yer verilmediği görülmüş, bu husus ile birlikte; bilirkişi raporunda yer verilen, PTD'nde yer alan flora ve fauna elemanlarına yönelik bilgilerin doğrudan literatür bilgisi olduğu yönündeki değerlendirmelerin, projenin çevresel etkilerini belirlemek açısından Proje Tanıtım Dosyasının  eksik olduğunu gösterdiği, bunun yanında, PTD'de, proje kapsamında görev alacak 50 personelle 12 ay, ayda 30 gün ve günde 24 saat (3 vardiya) çalışılacağının  belirtildiği, ancak projenin toplam ömrünün belirtilmemesinin, 24,68 he alanda gerçekleştirecek olan, yeraltı ocağı kapasitesi 700.000 ton/yıl (cevher ve pasa), yerüstü ocağı kapasitesi 150.000 ton/yıl  (cevher ve pasa) olan, projenin çevresel etkilerinin belirlenmesini zorlaştıracağı ve Proje Tanıtım Dosyasının sıhhatini etkileyeceği gerekçesiyle, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyoruz.