Esas No: 2023/3856
Karar No: 2024/752
Karar Tarihi: 14.02.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/3856 E.  ,  2024/752 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2023/3856
Karar No:2024/752
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Fabrikaları Türk A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Kurumu
VEKİLİ	: Av. ...	
DAVALI YANINDA (MÜDAHİL): ... Genel Müdürlüğü (...) 
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nce 15/09/2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Kimyevi Gübre" alım ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle açılan dava sonucunda verilen .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı "dava konusu işlemin iptaline" dair kararın temyiz incelemesi neticesinde bozulmasına ve davanın reddine ilişkin Dairemizin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda anılan davaya konu 11/11/2021 tarihli Kurul kararının hukuken geçerliliğini koruduğuna ve iptal kararının uygulanması amacıyla alınan ... tarih ve ...sayılı Kurul kararının iptal edildiğine ilişkin ... tarih ve... sayılı Kurul kararının  iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirket tarafından 15/09/2021 tarihinde gerçekleştirilen "Kimyevi Gübre" alımı ihalesinin "Üre (%46)" adlı 1. kısmına teklif verildiği, davacı şirketin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan şirkete sözleşmeye davet yazısının gönderildiği, ancak bu şirketin sözleşmeyi imzalamaması üzerine ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan davacı şirkete 15/10/2021 tarihinde sözleşmeye davet yazısının gönderildiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından artan fiyatlardan ve ürün tedarik sıkıntısından dolayı ihalenin iptal edilmesi ve geçici teminatının iade edilmesi gerektiğine yönelik olarak ihaleyi yapan idareye başvuruda bulunulduğu, idare tarafından talebin reddedilmesini müteakip, söz konusu durumun 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun "Mücbir sebepler" başlıklı 10. maddesi kapsamında değerlendirilerek ihalenin iptal edilmesi ve idarece gelir kaydedilen teminat mektubunun iade edilmesi istemiyle itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun ...tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile reddedilmesinin akabinde bu karara karşı ... İdare Mahkemesi'nin ... sayılı esasına kayıtlı dosyasıyla iptal davası açıldığı, anılan Mahkeme'nin ... tarih ve K:... sayılı kararı ile "dava konusu işlemin iptaline" karar verildiği, bunun üzerine yargı kararının uygulanması amacıyla alınan ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile, "Kurul'un ... tarihli ve ... sayılı kararının iptaline, anılan yargı kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda düzeltici işlem belirlenmesine" karar verildiği, söz konusu yargı kararına yönelik yapılan temyiz incelenmesi neticesinde ise, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 05/06/2023 tarih ve E:2022/2554, K:2023/2872 sayılı karar ile ".... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına, davanın reddine" kesin olarak karar verildiği, bu kez anılan Daire kararının uygulanması amacıyla alınan dava konusu 02/08/2023 tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile de "... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptaline, anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 11/11/2021 tarihli ve... sayılı Kurul kararının hukuken geçerliliğini koruduğuna" karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı,
Bu durumda, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 05/06/2023 tarih ve E:2022/2554, K:2023/2872 sayılı kararının uygulanması amacıyla, söz konusu karar ile bağlı yetki altındaki davalı idarece, bu yetkinin ve yüklenilen yasal zorunluluğun gereği olarak, niteliği itibarıyla anılan Daire kararı gereklerine uygun şekilde tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
 Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, bahsi geçen ihale sürecinde yaşananların sözleşmenin mücbir sebeplerle imzalanamadığını gözler önüne serdiği, mücbir sebep değerlendirmesini detaylı bir şekilde irdelemeyen yerel mahkemenin bu kapsamdaki açıklama ve delilleri değerlendirmeksizin davanın reddine karar vermesinin hatalı olduğu, uluslararası ticarette yaşanan büyük arz sıkıntısı, ithal edilecek granül üre gübresi satışının kapatılması ve olağanüstü kur yükselişi sebebiyle ciddi bir tedarik problemi yaşandığı, davalı tarafından işbu iddialarının detaylı bir şekilde incelenerek mücbir sebep teşkil edip etmeyeceğinin piyasaya ilişkin uzman görüşlerinden de istifade edilmek suretiyle değerlendirilmesi gerekirken başvuruda somut bilgi, belge bulunmadığı ve başvurucunun piyasa koşullarını göz önünde bulundurması gerektiği gibi genel geçer ifadelerle itirazen şikâyet başvurularının reddedilmesinde kamu yararı bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararının tamamen söz konusu mahkeme kararının uygulanmasını teminen alındığı, yargı kararlarının uygulanma  uygulanma zorunluluğuna ilişkin Anayasanın amir hükmü ve yasal düzenleme karşısında idarelerin bağlı yetki içinde bulunduğu, bu nedenle Danıştay Onüçüncü Dairesi kararı doğrultusunda, ilk alınan Kurul kararının geçerliliğini koruduğuna ilişkin olarak yargı kararının uygulanmasını teminen alınmış olan dava konusu Kurul kararının usul ve yasaya uygun olduğu, 
Müdahil tarafından, asılsız ve mesnetsiz mücbir sebep iddialarının kabulünün mümkün olmadığı, dava konusu işlemin kesinleşmiş yargı kararının gereği olduğu, kesin yargı kararının uygulanması maksadıyla tesis edilen dava konusu işlemde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA	
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya  iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya idareye iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 14/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.