Esas No: 2021/50
Karar No: 2024/19421
Karar Tarihi: 26.11.2024

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2021/50 E.  ,  2024/19421 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE 
Esas  No : 2021/50
Karar No : 2024/19421
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı / ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: ... Komutanlığı ... Amirliği'nde Hrk.Sb. Dz.Bnb. olarak görev yapan davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinin (B) fıkrası uyarınca  kamu görevinden çıkarılmasına ve gemi adamlığı belgelerinin iptal edilmesine ilişkin ...tarih ve... sayılı işlemin iptali ile  göreve iadesi ile işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük haklarının iadesine, parasal haklarının işlem tarihi itibariyle işletilecek yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararında; dava konusu işlemin dayanağı 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35/B. maddesinde bir kamu personelinin kamu görevinden çıkarılabilmesi için, terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğunun değerlendirilmesinin yeterli görüldüğü ve bu konuda idarelere takdir hakkı tanındığı, yürütülen askeri hizmetin mahiyeti ve üst düzey sadakat yükümlülüğü gereği askeri personele ilişkin tasarruflarda bu takdir hakkının daha geniş olduğunun kabulü gerektiği, davacının ise silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği gerekçesiyle hapis cezasına mahkum edildiği, hakkında yürütülen adli muhakeme esnasında toplanan deliller ve alınan ifadelerden örgüt ile irtibat veya iltisak içinde olduğu hususunun sübuta erdiği, bu çerçevede davalı idarece davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibat, iltisak ve mensubiyet düzeyinde ilişkisinin olduğu şeklindeki değerlendirmesinin makul ve hakkaniyete uygun düştüğü,  böylelikle Anayasa'ya sadakat yükümlülüğünü de ihlal ettiği anlaşılan davacının, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığı'nın...tarih ve ...sayılı işleminde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ceza yargılamasında hakkında terör örgütüne üyelik suçlamasından beraat kararı verildiği, FETÖ/PDY terör örgütüyle herhangi bir alakasının bulunmadığı, buna ilişkin somut tespitlerin de bulunmadığı, masumiyet karinesinin, kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesinin, ayrımcılık yasağının ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiği belirtilerek, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yaptığı istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Davanın konusunun ortaya konulması suretiyle kamu görevinden çıkarılmaya ilişkin Milli Savunma Bakanlığı'nın işlemine karşı ayrı, gemi adamlığı belgesinin iptaline ilişkin işleme karşı ayrı dilekçelerle dava açılması gerektiği gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin reddedilmesi gerekirken; davanın, sadece kamu görevinden çıkarılmaya ilişkin işlemin iptali ve parasal hak talebi olarak kabul edilmek suretiyle dosyanın esasının incelenerek reddedilmesi yolunda verilen karara davacı tarafından yöneltilen istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi İdare Mahkemesince kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
Davacı, ... Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde binbaşı olarak görev yapmakta iken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinin (B) fıkrası uyarınca Milli Savunma Bakanlığının  ... tarih ve ... sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarılmış ve gemi adamlığı belgesi iptal edilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği; birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dava dilekçeleri üzerinde 5. madde hükümlerine uygun olup olmadıkları yönünden ilk inceleme yapılacağı belirtilmektedir.
Anılan Kanunun 14/3. maddesinde ise, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği belirtilmiş; 15/1-d maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti halinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği; anılan maddenin 5. fıkrasında da, dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Dava, davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin ve bu işleme dayanılarak gemi adamlığı belgesinin iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle her iki işleme karşı tek dilekçeyle açılmıştır. Her iki işlem arasında,  2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinde aranan biçimde bağlılık ya da ilişki bulunduğu kabul edilse bile kamu görevinden çıkarılması işleminden kaynaklanan uyuşmazlık temyiz incelemesine tabi iken gemi adamlığı belgesinin iptal edilmesi işleminden kaynaklanan uyuşmazlık istinaf incelemesine tabi olduğundan, kanun yolları farklı olan her iki işleme karşı bir dilekçe ile dava açılmasında hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda, Mahkemece davanın konusunun ortaya konulması suretiyle davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı ayrı, gemi adamlığı belgesinin iptaline ilişkin işleme karşı ayrı dilekçelerle dava açılması gerektiği gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin, söz konusu işlemler için ayrı ayrı dava açılmak üzere 2577 sayılı Kanun'un 15/1-d maddesi uyarınca reddedilmesi gerekirken, davanın konusunun sadece kamu görevinden çıkarılmaya ilişkin işlemin iptali ve parasal hak talebi olarak kabul edilmek suretiyle dosyanın esasının incelenerek verilen karara yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin İdari Dava Dairesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne; 
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle BOZULMASINA, 
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.