Esas No: 2019/3420
Karar No: 2024/3274
Karar Tarihi: 12.09.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2019/3420 E.  ,  2024/3274 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2019/3420
Karar No:2024/3274
 TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... İçecek Dağıtım Pazarlama Turizm Otelcilik
	  İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: Davacı şirketin, etil alkol tesis kurma iznine sahip olan şirketlerinin, ... Kimya Endüstriyel Malzeme Hırdavat İnş. Oto Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı firmadan aldığı etil alkolün İzmir Emniyet Müdürlüğü'nün yazısı ve ekindeki Çukurova Üniversitesi tarafından düzenlenen analiz raporları neticesinde mevzuata aykırı olarak temin edildiği ve alkollü içki üretiminde kullanıldığından bahisle 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin altıncı fıkrası gereğince etil alkol tesis kurma izninin iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin etil alkol tesis kurma izni talebinde bulunduğu, 07/02/2018 tarih ve 18011 sayılı tesis kurma uygunluk belgesi düzenlendiği, İzmir Emniyet Müdürlüğü tarafından,  davacı şirketin,  ... Kimya Endüstriyel Malzeme Hırdavat İnş. Oto Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti. (...) adlı firmadan mevzuata aykırı olarak kayıt dışı temin ettiği etil alkolü alkollü içki üretiminde kullandığının Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bildirilmesi üzerine tesis kurma uygunluk belgesinin firmaya gönderilmediği, ... Cumhuriyet Başsavcılığının... numaralı soruşturma dosyası ve Antalya İl Emniyet Müdürlüğünün... tarih ve... sayılı analiz talebi yazısı gereğince ürünlerden alınan numunelerin Çukurova Üniversitesi tarafından düzenlenen ...tarih ve ... numaralı analiz raporu sonucunda özetle, "1. Şişelenmiş ürünler içerisinde bulunan alkolün tarımsal alkol ve denatüre edilmiş alkol olduğu, ürünlerin fermente şarap içermedikleri belirlenmiştir. Bu ürünlerde kullanılan alkolün üzüm kökenli olmadığı görülecektir. 2. Alkol bazlı yüzey temizleyici sıvının şişelenmiş ürünlerde ve bekletme dinlendirme ve karıştırma tanklarındaki sıvılarda kullanıldığı tespit edilmiştir. 3. Alkol bazlı yüzey temizleyici sıvının denatüre edilmiş tarımsal etil alkol olduğu, içerisinde tersiyer büril alkol tespit edildiği kanaatine varılmıştır. 4. Dinlendirme-Karıştırma-Bekleme tanklarından alınan numune sıvılarının şişelenmiş ürünlerde kullanıldığı kanaatine varılmıştır. Aromatize şarap bazlı içkilerde denatüre edilmiş alkol kullanıldığı ürünlerin bileşimlerinin Türk Gıda Mevzuatı Aromatize Şarap, Aromatize Şarap Bazlı İçki ve Aromatize Şarap Kokteyli Tebliği'ne uygun olmadıkları tespit edilmiştir. İnsan tüketimine sunulan alkollü içkilerde kesinlikle denatüre alkol kullanılmaması gerekir. Tersiyer butil alkol içeren numunelerin insan sağlığını uzun vadede olumsuz etkileyecekleri düşünülür." tespit ve değerlendirmelerine yer verilmesi üzerine etil alkol tesis kurma izninin iptal edildiği,
Olayda, numunelerin usulüne uygun alınmadığı gerekçesiyle yeni bir rapor alınmak üzere ... Cumhuriyet Başsavcılığınca ... Cumhuriyet Başsavcılığına yazılan talimat doğrultusunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca ... şirketine gidildiği, daha önce numune alınan tankların mühürsüz olduğunun görüldüğü, numune alınmayan diğer tanklar yönünden numune alındığı ve bu numunelerin usulüne uygun şekilde Ankara Üniversitesi kimya laboratuvarına gönderildiği, 25/04/2018 tarihinde Ankara Üniversitesi tarafından gönderilen analiz raporu sonucunda özetle, "Analizi yapılmış örneklerin tümünde metanol tespit sınırının altında kalmıştır. Etil alkol miktarı oldukça yüksek bulunan örnekler ilgili firma tarafından temizlik solüsyonu adı altında beyan edilmiş olup bu solüsyonu satın aldıkları firmadan elde edilen bilgi formlarında bu çözeltilerin etil alkol ağırlıklı oldukları bildirildiğinden dolayı beyana aykırı bir durum yoktur. Tank kirliliği, su ve temizlik çözeltisi olarak beyan edilen örneklerde etil alkol oranı %17,3 ile %0 arasında bulunmuş olup bu normal bir durumdur." tespit ve değerlendirmelerine yer verilmesi üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve S:..., K:... sayılı kararıyla, analiz raporu sonucunda şirketin beyanlarını doğrulayan raporun verildiği, temizlik solüsyonu olarak beyan edilen tanklarda metanole rastlanmadığı, temizlik yapılan tankta kullanılan ürünlerin alım faturasında açıkça temizlik için alındığının tespit edildiği ve sunulan belgeler incelendiğinde alkol üretimi için tüm izinlerin yer aldığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği,
Ayrıca ... Cumhuriyet Başsavcılığının...sayılı soruşturma dosyası ve 10/07/2018 tarihli analiz talebi yazısı gereğince Çukurova Üniversitesi tarafından  düzenlenen... tarih ve ... numaralı analiz raporu sonucunda özetle, "Şişelenmiş numuneler üzerinde yapılan analizler sonucunda bir numune hariç diğer 24 şişeli numunenin yüksek alkoller içerdiği, metanol miktarlarının uygun olduğu ve aromatize şarap bazlı içki özelliklerini taşıdıkları kanaatine varılmıştır. Numunelerde TBA maddesi tespit edilmemiştir. Bu nedenle şişeli numunelerin metanol ve TBA kaynaklı sağlık riski taşımadıkları kanaatine varılmıştır. Tanklardan alınan ve temizlik solüsyonu olarak beyan edilen numunelerden bir kısmının temizlik amacıyla kullanılan kükürtlü su olduğu, diğer numunelerin ise alkol, su ve TBA maddesini içerdikleri ve bu bileşimleriyle temizlik amacıyla kullanılan denatüre alkolden sulandırılarak elde edilen alkollü sıvı oldukları kanaatine varılmıştır. Tanklardan alınan numunelerin şarap bazlı sıvı oldukları, sıvıların metanol miktarlarının uygun bulunduğu ve sıvılarda TBA maddesine rastlanmadığı, bu bakımdan sağlık riski taşımadıkları kanaatine varılmıştır." tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği,  
Dava konusu işlemin, İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı  yazısı ve ekindeki Çukurova Üniversitesi tarafından düzenlenen... tarih ve ... numaralı analiz raporundaki ürünlerin bileşimlerinin Türk Gıda Mevzuatı Aromatize Şarap, Aromatize Şarap Bazlı İçki ve Aromatize Şarap Kokteyli Tebliği'ne uygun olmadığı, insan tüketimine sunulan alkollü içkilerde kesinlikle denatüre alkol kullanılmaması gerektiği ve tersiyer butil alkol içeren numunelerin insan sağlığını uzun vadede olumsuz etkileyeceği tespitleri nedeniyle tesis edildiği, ancak Çukurova Üniversitesi tarafından analiz edilen numunelerin usulüne uygun alınmadığının görüldüğü ve tekrar alınan numunelerin iki farklı kuruma analiz ettirildiği, Ankara Üniversitesi kimya laboratuvarı tarafından 25/04/2018 tarihinde  düzenlenen analiz raporunda firmanın beyanına aykırı bir durumun olmadığı, Çukurova Üniversitesi tarafından  düzenlenen ... tarih ve ... numaralı analiz raporunda ise bir şişe hariç diğer şişelerin anılan Tebliğ'e uygun olduğu şarap bazlı içki özelliği taşıdıkları, şarap bazlı sıvılarda insan sağlığını olumsuz etkileyecek maddelerin bulunmadığı ve sağlık riski taşımadıkları tespit edildiği, bu yönüyle dava konusu işleme dayanak alınan ilk analiz raporundaki tespitlere dayanak yapılan numunelerin usulüne uygun alınmamış olması ve sonrasında usulüne uygun alınan numuneler üzerinde yaptırılan analizlerde ilk raporun aksi yönünde tespit ve değerlendirmelerde bulunulması nedenleriyle dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesince; 4733 Sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un  "cezai hükümler" başlıklı 8. maddesinin 6. fıkrasında; "Yukarıda sayılan fiiller dışında, bu Kanun ile 4250 sayılı Kanuna veya bu kanunlara göre yürürlüğe konulmuş yönetmeliklere ya da Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca verilen belgelerde yer alan şartlara uyulmadığının tespiti halinde, ilgili gerçek ve tüzel kişiler uyarılır ve aykırılığın giderilmesi için uygun bir süre verilir. Her işlem için verilecek süre Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca belirlenir. Verilen süre sonunda aykırılığın devam etmesi halinde veya aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde süre verilmeksizin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca verilen belgeler iptal edilir." kuralı, aynı maddenin 8. fıkrasında ise, "(Değişik sekizinci fıkra: 13/2/2011-6111/175 md.) Bu Kanun'a, 4250 sayılı Kanun'a veya 5607 sayılı Kanun'a aykırı fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkumiyet kararı olanlara, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının düzenlemekle yükümlü olduğu piyasalarda faaliyete ilişkin hiçbir belge verilmez, verilmiş olanlar Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca iptal edilir. Mahkemece verilecek mahkumiyet kararında, kararın kesinleşmesine kadar faaliyete ilişkin tüm belgelerin askıya alınmasına da karar verilir. Yargılama sonuna kadar üretici ve ithalatçılara yetkili idarece uygun görülecek miktarda bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaretler verilebilir. Söz konusu fiillerin kamu sağlığını veya tütün ve alkol piyasasının güvenliğini bozucu nitelikte olması halinde, yargılama sürecinde yetkili mahkemece mevcut delil durumuna göre belgelerin askıya alınmasına tedbiren karar verilir." kuralına yer verildiği;
	Dava konusu uyuşmazlıkta, davacı şirket ve yetkilileri hakkında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunmadığından, 4733 sayılı Kanunun 8. maddesinin 8. fıkrasına dayanılarak davacının izninin iptal edilmesi mümkün olmadığı gibi davacı hakkında tespit edilen fiilerin "... aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı haller..." kapsamında da  bulunmadığından, anılan Kanunun 8. maddesinin 6. fıkrasına dayanılarak, aykırılığın giderilmesi için uyarı yapılıp giderilmesi için süre verilmeksizin doğrudan davacının iznin iptali yoluna gidilmesi hukuken mümkün bulunmadığından davacının etil alkol tesis kurma izninin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden davalı tarafın istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle  reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacı firmanın henüz tesis kuma izni aşamasındayken sonraki aşama olan üretim izni verilmesi aşamasına bile geçmeden İzmir Emniyet Müdürlüğünün tespiti ve Çukurova Üniversitesinden alınan bilirkişi raporlarından da anlaşılacağı üzere üzüm kökenli alkollü içkilerde olmaması gereken denatüre edilmiş etil alkol (tarımsal kökenli) kullanıldığının tespit edildiği, izin iptalinin 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin sekizinci fıkrasındaki hükme istinaden verilmediği, aynı Kanun'un 8. maddesinin altıncı fıkrasındaki hükme istinaden verildiği, İzmir Emniyet Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı yazısı ekindeki Çukurova Üniversitesi tarafından düzenlenen Muayene ve Analiz Raporları ile Değerlendirme Raporunda, analizi yapılan alkollü içkilerde tersiyer butanol tespit edilmesinin, kozmetik ve diğer sanayide hammadde olarak kullanılması gereken denatüre etil alkolün, mevzuata aykırı olarak alkollü içki üretiminde kullanıldığını açıkça ortaya koyduğu, insan sağlığına zarar verecek etil alkolü üzüm kökenli alkol tanklarına koyan ve şişeleyenin davacı firma olduğunun açıkça ortaya koyulduğu, işlemde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 25/03/2024 tarihli ara karar cevabının geldiği görülerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	ESAS YÖNÜNDEN:
	MADDİ OLAY
	Davacı şirketin aromatize şarap bazlı içki üretim yetkisi varken 21/03/2017 tarihinde etil alkol tesis kurma izni talebinde bulunduğu, davacı şirketin etil alkol üretim tesisi kurma yönünde yaptığı başvuru üzerine belgenin düzenlendiği ancak davacıya bildirilmediği bir aşamada İzmir Emniyet Müdürlüğü tarafından, davacı şirketin, ...'dan mevzuata aykırı olarak kayıt dışı temin ettiği etil alkolü alkollü içki üretiminde kullandığının Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bildirilmesi üzerine tesis kurma uygunluk belgesinin firmaya gönderilmediği, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... numaralı soruşturma dosyası gereğince davacı şirketin tesisindeki ürünlerden alınan numunelerin analiz için gönderildiği Çukurova Üniversitesi tarafından düzenlenen... tarih ve ... sayılı analiz raporunda özetle, " 1. Şişelenmiş ürünler içerisinde bulunan alkolün tarımsal alkol ve denatüre edilmiş alkol olduğu, ürünlerin fermente şarap içermediklerinin belirlendiği, bu ürünlerde kullanılan alkolün üzüm kökenli olmadığı, 2. Alkol bazlı yüzey temizleyici sıvının şişelenmiş ürünlerde ve bekletme, dinlendirme ve karıştırma tanklarındaki sıvılarda kullanıldığı, 3. Alkol bazlı yüzey temizleyici sıvının denatüre edilmiş tarımsal etil alkol olduğu, içerisinde tersiyer büril alkol tespit edildiği, 4. Dinlendirme-Karıştırma-Bekleme tanklarından alınan numune sıvılarının şişelenmiş ürünlerde kullanıldığı, 5. Aromatize şarap bazlı içkilerde denatüre edilmiş alkol kullanıldığı, ürünlerin bileşimlerinin Türk Gıda Mevzuatı Aromatize Şarap, Aromatize Şarap Bazlı İçki ve Aromatize Şarap Kokteyli Tebliği'ne uygun olmadıkları, insan tüketimine sunulan alkollü içkilerde kesinlikle denatüre alkol kullanılmaması gerektiği, tersiyer butil alkol içeren numunelerin insan sağlığını uzun vadede olumsuz etkileyecekleri..." tespit ve değerlendirmelerine yer verilmesi üzerine davacının etil alkol üretim tesisi kurma izninin 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrası gereğince iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 1. maddesinde, anılan Kanun'un amacı, tütün, tütün mamulleri ve alkol piyasasının düzenlenmesi; tütün, tütün mamulleri ve alkolün Türkiye’de üretimi, iç ve dış alım ile satımına ilişkin usul ve esasları belirlemek şeklinde belirtilmiş; "Görevler" başlıklı 4/B maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Etil alkol ve metanolün üretimi, iç ve dış ticareti, denatürasyonu, ambalajlanması, dağıtımı, üretimde kullanılması amacıyla elde bulundurulması, depolanması, geri kazanımı, işlemesi, üretim tesislerinin kurulması, üretim izni, proje tadilatı, kapatılması ve her türlü devir işlemleri ile 08/06/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun uygulanmasına yönelik işlemlere ve bu işlemlerin teknik kontrolüne ilişkin çalışmaları yürütmek." Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının görevleri arasında sayılmıştır.  
Aynı Kanun'un 8. maddesinin altıncı fıkrasında, "Yukarıda sayılan fiiller dışında, bu Kanun ile 4250 sayılı Kanun'a veya bu kanunlara göre yürürlüğe konulmuş yönetmeliklere ya da Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca verilen belgelerde yer alan şartlara uyulmadığının tespiti halinde, ilgili gerçek ve tüzel kişiler uyarılır ve aykırılığın giderilmesi için uygun bir süre verilir. Her işlem için verilecek süre Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca belirlenir. Verilen süre sonunda aykırılığın devam etmesi halinde veya aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde süre verilmeksizin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca verilen belgeler iptal edilir." kuralına yer verilmiştir.
30/10/2011 tarih ve 28100 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Etil Alkol ve Metanolün Üretimi ile İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in işlem tarihinde yürürlükte olan halinde "Üretim ve faaliyet izni" başlıklı 9. maddesinde,"(1) Tesis kurma iznini alarak projesini gerçekleştiren ve işletmesini üretime hazır hale getiren firma tarafından Kuruma yazılı bildirimde bulunulur. Bildirimi müteakiben Kurumca görevlendirilen personel tarafından otuz gün içinde tesisin bu Yönetmelik şartlarına ve projesine uygunluğu yerinde denetlenir. Deneme üretimi sırasında üretilen üründen analiz yaptırılmak üzere yeterli miktarda numune alınır. Denetim ve analiz sonucunun olumlu bulunması halinde, analiz sonucunun Kuruma iletilmesinden itibaren otuz gün içinde başvuruya ilişkin rapor düzenlenir. Bu rapor, karara bağlanılmak üzere otuz gün içinde Kurula sunulur.
(2) Deneme üretiminin olumlu sonuçlanması halinde bu süreçte elde edilen ürünün, üretimde kullanılması veya piyasaya arzı Kurum iznine tabidir.
(3) Deneme üretiminin olumsuz sonuçlanması halinde, bu süreçte elde edilen ürün, üretim hattında tekrar işlenerek standardına uygun hale getirilebilir. Tekrarlanan deneme üretiminde üretilen ürüne ilişkin analiz sonucuna göre birinci fıkra uyarınca işlem yapılır.
(4) 25 inci maddeye göre hesaplanan üretim ve faaliyet uygunluk belgesi bedeli, Kurulca verilen iznin firmaya tebliğ tarihinden itibaren, doksan gün içinde Kurum hesabına yatırılır. Bu bedelin yatırıldığının belgelenmesini takiben üretim ve faaliyet uygunluk belgesi düzenlenir. Üretim ve faaliyet uygunluk belgesi bedelinin süresi içinde yatırılmaması durumunda verilen izin iptal edilmiş sayılır.
(5) Üretim ve faaliyet uygunluk belgesi alan firmaların dağıtım uygunluk belgesi de alması zorunludur.
(6) Üretim ve faaliyet uygunluk belgesi beş yıl geçerli olup, firmalar süre bitiminden önce Kuruma başvurarak takip eden beş yıl için üretim ve faaliyet uygunluk belgesini yenilemek zorundadırlar." kuralı yer almıştır.
Aynı Yönetmelik'in "İç ticaret" başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Yönetmelik kapsamına giren ürünlerin iç ticareti, dağıtım uygunluk belgesini haiz firmalar ile etil alkol toptan satış belgesi, metanol toptan satış belgesi, etil alkol ve metanol toptan satış belgesi ve etil alkol perakende satış belgesini haiz gerçek veya tüzel kişiler eliyle yürütülür."; "Dağıtım uygunluk belgesi başvurusu ve düzenlenmesi" başlıklı 18. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, "Dağıtım uygunluk belgesi başvurusunda bulunacak gerçek veya tüzel kişiler, taleplerine ilişkin dilekçelerini, aşağıdaki bilgi ve belgeleri içeren dosya ile Kuruma iletirler. Üretim ve faaliyet uygunluk belgesi, işleme izin belgesi veya ithalata uygunluk belgesi..."; "Etil alkol ve metanolün piyasaya arzına ilişkin genel esaslar" başlıklı 19. maddesinin yedinci fıkrasında,"(7) Gıda sanayi, tütün mamulleri sanayi veya analiz amaçlı analitik saflıkta etil alkol işleme tesisleri için denatüre edilmemiş etil alkol talep eden kullanıcı firmaların Kurumdan tahsis izin belgesi alması zorunludur. Bu amaçla, Ek-2’de kayıtlı talep formu ile kullanıcı firma tarafından Kuruma müracaat edilir. Tahsis izin belgesini haiz firmalar tarafından, aylık olarak alınan etil alkol miktarı, kullanım raporu ile Kuruma bildirilir." kuralına yer verilmiştir.
   HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Davacı şirketin, etil alkol üretim tesisi kurma izni talebinde bulunduğu aşamada tesisinden alınan numuneler üzerinde Ankara Üniversitesi tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda, fermantasyonu devam eden şarap ve temizlik çözeltisi ve nötral baz olarak kategorize edilen ürünlerin davacının beyanına uygun olduğu, şaraplarda metanol (tarımsal amaçlı etil alkol) bulunmadığı, etil alkolün sınır değerde olduğu, temizlik çözeltisi olarak beyan edilenlerde metanol tespit edilmediği, bazı numunelerde etil alkol oranının yüksek olduğu, etil alkolün  içki üretiminde kullanıldığı ve satışın yapıldığına yönelik bir tespitin olmadığı ifade edilmiştir.
	İdare tarafından ise, davacının etil alkol üretim tesisi kurma izninin iptal edilmesine yönelik tesis edilen işlemde, etil alkol üretim, dağıtım, uygunluk izinlerinin alınmadığı bir dönemde başka firmadan yasa dışı etil alkol alındığı hususuna değinilmiş olunmasına rağmen, dosya kapsamındaki raporlarda davacının alkollü içki üretiminde kullanmaması gereken tarımsal alkolü kullandığının ifade edildiği, Mahkeme kararında da anılan analiz raporlarına yer verilerek hüküm kurulduğu, ancak idarenin işleminde analiz raporlarından bahsedilmediğinden Dairemiz tarafından 25/03/2024 tarihli ara kararı ile, davalı idareden, davacı şirket etil alkol üretim tesisi kurma izni talep ettiğinden, izin sürecinde test amaçlı etil alkol üretimi için etil alkol alımı yapıp yapamayacağı, alınabilecek etil alkol miktarının ne olduğu, alkollü içki üretiminde kullanılabilecek etil alkol miktarının ne kadar olması gerektiği, davacının alkollü içki üretimimde kullanmaması gereken tarımsal etil alkol kullanıp kullanmadığı, bu hususa yönelik tespit yapılıp yapılmadığı, davacı hakkında bu kapsamda açılmış bir ceza davası bulunup bulunmadığı; davacıdan ise, davacının alkollü içki üretimimde kullanmaması gereken tarımsal etil alkol kullanıp kullanmadığı, bu hususa yönelik tespit yapılıp yapılmadığı, davacı hakkında bu kapsamda açılmış bir ceza davası bulunup bulunmadığı ... Cumhuriyet Savcılığınca  ... numaralı soruşturma dosyasından verilen ... karar no.lu kovuşturmaya yer olmadığına yönelik kararda, şarap üretiminde kullanılan bazı kazanlardaki etil alkol miktarının uygun olduğundan bahsedildiği, fakat sorun olan kazana yönelik yargılamanın... Asliye Ceza Mahkemesinde devam ettiğine değinildiği, söz konusu davanın karara bağlanıp bağlanmadığı hususları sorulmuştur.
	Ara kararına davacı tarafından cevap verilmemiş olup, davalı idare tarafından ise, etil alkol üretim tesisi izin sürecinde test amaçlı da olsa etil alkol üretimi için etil alkol alımı yapılamayacağı, davacının etil alkol tesisi kurma aşamasında deneme üretimini melas alarak yerine getirdiği, etil alkolün melas, buğday, arpa, mısır gibi tarım ürünlerinden üretildiği, dışardan etil alkol alarak etil alkol üretmek gibi bir hususun mümkün olmadığı, davacının işlem tesis anında sadece aromatize şarap bazlı içki üretim yetkisini haiz olduğu, Türk Gıda Kodeksi Aromatize Şarap, Aromatize Şarap Bazlı İçki ve Aromatize Şarap Kokteyli Tebliği (Tebliğ No:...) hükümlerine göre bu ürüne ister denatüre ister denatüre edilmemiş olsun dışardan etil alkol katılmasının mümkün olmadığı, davacının alkollü içki üretiminde kullanılmaması gereken denatüre edilmiş etil alkolü kullandığı, üretim tesisinden alınan numunelerin Çukurova Üniversitesine analiz amacıyla gönderildiği, burada yoğunluk, alkol, toplam asitlik, aldehitler, esterler, yüksek alkoller, metanol ve tersiyer bütil alkol analizlerinin yapıldığı, analizlere ilişkin düzenlenen raporlarda ise şişelenmiş markalı ürünlerin üretiminde şarap kullanılmadığı bunun yerine tarımsal kökenli etil alkol kullanıldığı, hem şişelenmiş hem de tanklardan alınan numunelerde ise tersiyer bütil alkol (TBA) tespit edildiğinin ifade edildiği, ürünlerde fermentasyon yan ürünleri olan aldehitler, esterler ve yüksek alkollerin tespit edilememesi üründe fermentasyonla elde edilen alkol bulunmadığı şeklinde değerlendirilebilse de söz konusu ürünlerde aldehitler, esterler, yüksek alkoller ve TBA için mevzuatımızda bir limit değer bulunmaması ve ürüne sanayi tipi etil alkol yerine tarımsal etil alkol ilave edilmesi durumunda fermentasyon yanı ürünlerinin tarımsal etil alkolde de bulunması nedeni ile bahse konu ürünlere tarımsal kökenli etil alkol katılıp katılmadığının doğrulanması için aldehitler, esterler, yüksek alkoller ve TBA analizlerinin yanısıra ilave analizlere ihtiyaç olacağı, ancak  Etil Alkol ve Metanolün Üretimi ile İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 4. maddesinde sanayi tipi etil alkolün piyasaya denatüre edilmiş olarak arz edilen etil alkol olarak tanımlandığı, aynı Yönetmeliğin 22. maddesinin 6. fıkrasında kolonya dahil kozmetik sanayiinde ve diğer sanayi girdisi olarak kullanılacak etil alkollerin tersiyer bütil alkol ilave edilmek suretiyle denatüre edildiklerinin belirtildiği, bu kapsamda, içeriğinde TBA tespit edilen ürünlere dışarıdan sanayi tipi etil alkol katıldığı, Aromatize Şarap, Aromatize Şarap Bazlı İçki ve Aromatize Şarap Kokteyli Tebliği'nde yer alan aromatize şarap ürününe alkol ilavesine izin verildiği, aromatize şarap bazlı içki ve aromatize şarap kokteyli ürünlerine alkol ilavesine izin verilmediği, ancak sanayi tipi etil alkol ilavesine hiçbir üründe izin verilmediği, bu nedenle sanayi tipi etil alkol ilavesi ile üretilmiş olan bahse konu ürünlerin Türk Gıda Kodeksine uygun olmadığı ifadelerine yer verilmiştir. 
	Dava konusu işlem, davacı şirketin etil alkol üretim tesisi kurma yönünde yaptığı başvuru üzerine belgenin düzenlendiği ancak davacıya bildirilmediği bir aşamada İzmir Emniyet Müdürlüğü tarafından, etil alkol kullanıcısı dava dışı ...'nın denatüre etil alkolü mevzuata aykırı olarak kayıt dışı alkollü içki yapımı için davacı şirkete sattığının Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bildirilmesi üzerine davacı şirketin etil alkol üretim izni ve deneme üretimi yapılmasına izin verilmeyen bir aşamada dava dışı bir şirketten etil alkol alımı yaparak alkollü içki üretiminde kullanmasının  Etil Alkol ve Metanolün Üretimi ile İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik düzenlemelerine aykırı olması nedeniyle 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrası kapsamında tesis edilmiştir. Temyize konu kararda, davacının dışardan etil alkol alma veya üretme izninin olup olmadığının mevzuata uygunluk kapsamında incelemesi yapılmaksızın, alınan son iki analiz raporundaki tespitlere yönelik değerlendirmeye yer verilmek suretiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.	
	Bu kapsamda, işlemin sebep unsurunu davacının etil alkol üretim izni almadığı bir aşamada başka bir ifadeyle tesis kurma iznine dair işlemin kesinleşmediği bir aşamada dava dışı bir şirketten alım yapması ve ürettiği ürünlere bu ürünü kullanması hususu oluşturduğundan, Mahkemece öncelikle bunun ortaya konulması gerekmektedir. Bu husus ortaya konulmaksızın eksik inceleme sonucu verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
	Öte yandan, Çukurova Üniversitesinden alınan ilk raporda ürünlerde bulunmaması gereken insan sağlığına zararlı olan TBA maddesinin yer aldığından bahsedilmekteyken ikinci raporda TBA maddesinin yer almadığına yer verilmek suretiyle davacının ürünlerinin mevzuata uygun olduğu belirtilmiş ise de,  ikinci raporda da bazı ürünler açısından şarap bazlı içki özelliği taşımadığı ve alkol derecesi açısından da olması gereken oranı taşımadığı hususlarına yer verildiği görülmektedir. Dolayısıyla 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin altıncı fıkrasında, bu Kanun ile 4250 sayılı Kanun'a veya bu kanunlara göre yürürlüğe konulmuş yönetmeliklere ya da Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca verilen belgelerde yer alan şartlara uyulmadığının tespiti halinde, ilgili gerçek ve tüzel kişilerin uyarılacağı ve aykırılığın giderilmesi için uygun bir süre verileceği, aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde süre verilmeksizin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca verilen belgelerin iptal edileceği kuralı gereğince üretilen ve satışa hazır hale getirilen şişelenmiş ürünlerin aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı haller kapsamında yer alıp almadığının da incelenmesi gerekeceği açıktır. 	
	Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli olarak reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
	2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/09/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.