Esas No: 2023/455
Karar No: 2024/2181
Karar Tarihi: 05.04.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/455 E.  ,  2024/2181 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2023/455
Karar  No : 2024/2181  
TEMYİZ EDENLER	: 1- (DAVACI) ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
	  2- (DAVALI) ...Üniversitesi	  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin  ...gün ve E:..., K:...sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Türk Hava Kurumu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Yüksek Lisans öğrencisi olan ancak tez yükümlülüğünü tamamlamadığından bahisle yüksek lisans programından ilişiği kesilen davacı tarafından, daha önceden Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme (Türkçe) Tezsiz Yüksek Lisans Programı diplomasına hak kazandığından bahisle Tezsiz Yüksek Lisans Diplomasının verilmemesine  dair işleme karşı yapmış olduğu başvurunun reddine dair ...tarih ve ...No'lu Tezsiz Yüksek Lisans Diplomasının verilmemesi ve üniversiteden  ilişiğinin  kesilmesi işleminin  iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:...,  K:...sayılı kararda;  davacının 2015-2016 Güz Döneminde İşletme (Tezsiz) Yüksek Lisans programından kaydı silinerek İşletme (Tezli) Yüksek programına kaydı yapıldığı ancak verilen ek sürelere rağmen zamanında tez konusu ve önerisini sunmadığından Sosyal Bilimler Enstitü Yönetim Kurulu'nun 26.02.2019 tarih ve 08 nolu kararı ile Tezli Yüksek Lisans Programından ilişiği kesilerek, kaydının silindiği açık olmakla Türk Hava Kurumu Üniversitesi Tezsiz Yüksek Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği  40. maddesinde; "  ...Verilen süre içerisinde tez önerisi vermeyen öğrencinin tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine tezsiz yüksek lisans programı diploması verilerek programla ilişkisi sona erdirilir." şeklinde kurala yer verildiği ve davalı idarenin dava dosyasına sunduğu ...tarih ve E:...sayılı yazıda da; "İşletme (Türkçe) Yüksek Lisans Programı ...numaralı eski öğrencisi Muhterem Kaya: İşletme (Tezsiz) Yüksek Lisans programına ...numara ile 16.09.2014 tarihinde kayıt yaptırmıştı, 2014-2015 Güz Döneminde 5 ders, 2014-2015 Bahar Döneminde de  5 ders ve Dönem Proje dersini almış, böylece tezsiz yüksek lisans program yeterliliğini sağlamıştır." bilgisine yer verilmesine karşın davacının söz konusu düzenleme uyarınca tezsiz yüksek lisans diplomasına hak kazanıp kazanmadığına yönelik herhangi bir inceleme yapılmayarak tezli yüksek lisans  programı yeterliğini sağlamadığından bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI           :  
	Davalı idare tarafından, tez önerisi vermeyen, öğrencinin tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine tezsiz yüksek lisans programı diploması verilerek  programla ilişkisinin sona erdirileceğinin mevzuat gereği olduğu, davacının ise  tez çalışmasında süresi içerisinde başarısız olduğu, bu halde Yönetmeliğin 40/3. Maddesinin uygulanamayacağı ileri sürülerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
 	Davacı tarafından, yerel mahkemenin iptal gerekçesinin yanlış olduğu, idarenin kendisini  tezsiz yüksek lisans programından mezun ettiği, daha sonra para alabilmek için bütün kayıtların silindiği ve haksız şekilde yüksek lisans programından kaydının silindiği, tezsiz yüksek diplomasına hak kazanıldığına dair kurumun yapacağı herhangi bir incelemenin olmayacağı, zaten tezsiz diploma program yeterliğini sağladığı, mahkeme tarafından dava konusu işlemin iptali ve davalı kurum tarafından kendisine İşletme (Türkçe) Tezsiz Yüksek Lisans Diploması verilmesi şeklinde karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin  kabulü, davacının temyiz isteminin reddi  gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalının duruşma istemi yerinde görülmeyerek  ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin  işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY : 
	Davacı Türk Hava Kurumu Üniversitesi İşletme (Tezsiz) Yüksek Lisans programına ... numara ile 16.09.2014 tarihinde kayıt yaptırmış, 28.05.2015 tarihinde İşletme (Tezsiz) Yüksek Lisans programından İşletme (Tezli) Yüksek programına yatay geçiş talebi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim kurulunca uygun bulunarak; 2015-2016 Güz döneminde İşletme (Tezsiz) Yüksek Lisans programından kaydı silinerek İşletme (Tezli) Yüksek programına kaydı yapılmıştır.
	Davacının tezsiz programda almış olduğu dersler tezli program ders yüklerine sayılarak, İşletme (Tezli) Yüksek Lisans programı ders yükümlülüğünü tamamlayarak tez hazırlama aşamasına geldikten sonra, tez konusu ve tez projesi önerisini öngörülen sürede veremediğinden bahisle  24.06.2016 tarihinde ek süre talebi Enstitü Yönetimince uygun bulunarak 04.08.2016 tarihine kadar tez önerisini vermesi gerektiği elektronik posta yoluyla bildirilmiştir.
	Yükseköğretim Kurulunca Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği ile, lisansüstü programların tamamlanması için öngörülen azami sürenin ne zaman başlayacağına ve nasıl uygulanacağına ilişkin hususlar düzenlendiği ve bu husus Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun 08.06.2016 tarihli toplantısında değerlendirilerek; tezli yüksek lisans programına kayıtlı olan öğrencilerin 2016-2017 güz döneminden itibaren 4 dönem, ek süre talep edilmesi ve Enstitü Yönetimince de uygun bulunması halinde azami 6 dönem (3 yıl) içinde tamamlanması gerektiğine karar verilerek,  bu kapsamda davacının da programda kayıtlı olduğu süre sıfırlanarak, kendisine 2016-2017 Güz Döneminden itibaren altı dönem (3 yıl) süre verildiği ancak öngörülen sürelerde programının gerekli şartlarını tamamlayamadığından bahisle Sosyal Bilimler Enstitü Yönetim Kurulu'nun 26.02.2019 tarih ve 08 nolu kararı ile Tezli Yüksek Lisans Programdan “ilişiği kesilerek, kaydının silindiği ve davacıya söz konusu kararın  tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.	
	İLGİLİ MEVZUAT:
	 20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin "Diploma" başlıklı 14. Maddesinde;  (1) "Kredili derslerini ve dönem projesini başarıyla tamamlayan öğrenciye tezsiz yüksek lisans diploması verilir". hükmüne yer verilmiştir.
Türk Hava Kurumu Üniversitesi  Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği "Tez Önerisi" başlıklı 40. Maddesinde; (3) "Danışman atanmasına ilişkin enstitü yönetim kurulu kararını takip eden yarıyıl sonuna kadar tez konusu ve tez projesi önerisini, ilgili anabilim dalı başkanlığına geçerli bir mazereti olmadan teslim etmeyen öğrenciye ek süre verilmez. Verilen süre içerisinde tez önerisi vermeyen öğrencinin tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine tezsiz yüksek lisans programı diploması verilerek programla ilişkisi sona erdirilir." hükmüne yer verilmiştir.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Uyuşmazlık, tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerinin tamamen yerine getirilmeden, tezli yüksek lisansa yatay geçiş yapan davacının, tezli yüksek lisansta tez önerisini süresinde sunmadığı gerekçesiyle öğrencilik kaydının silinmesi ve tezsiz yüksek lisans diploması verilmemesi işlemlerinden kaynaklanmıştır.
 	Türk Hava Kurumu Üniversitesi  Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği "Tez Önerisi" başlıklı 40. Maddesinde; (3) "Danışman atanmasına ilişkin enstitü yönetim kurulu kararını takip eden yarıyıl sonuna kadar tez konusu ve tez projesi önerisini, ilgili anabilim dalı başkanlığına geçerli bir mazereti olmadan teslim etmeyen öğrenciye ek süre verilmez. Verilen süre içerisinde tez önerisi vermeyen öğrencinin tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini yerine getirmiş olmak kaydıyla kendisine tezsiz yüksek lisans programı diploması verilerek programla ilişkisi sona erdirilir." hükmüne yer verilmiştir.
	Dosyanın incelenmesinden,  davacının Türk Hava Kurumu Üniversitesi İşletme (Tezsiz) Yüksek Lisans programına  16/09/2014 tarihinde kayıt yaptırdığı, tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerinin tamamen yerine getirilmeden 28/05/2015 tarihinde İşletme (Tezsiz) Yüksek Lisans programından İşletme (Tezli) Yüksek programına yatay geçiş talebinin Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim kurulunca uygun bulunarak; 2015-2016 Güz döneminde İşletme (Tezsiz) Yüksek Lisans programından kaydının silinerek İşletme (Tezli) Yüksek programına kaydının yapıldığı, tezsiz programda almış olduğu dersler tezli program ders yüklerine sayılarak, 04.08.2016 tarihine kadar tez önerisini vermesi gerektiği elektronik posta yoluyla davacıya  bildirildiği,  Yükseköğretim Kurulunca Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği ile, lisansüstü programların tamamlanması için öngörülen azami sürenin ne zaman başlayacağına ve nasıl uygulanacağına ilişkin hususlar düzenlendiği ve bu husus Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun 08.06.2016 tarihli toplantısında değerlendirilerek; tezli yüksek lisans programına kayıtlı olan öğrencilerin 2016-2017 güz döneminden itibaren 4 dönem, ek süre talep edilmesi ve Enstitü Yönetimince de uygun bulunması halinde azami 6 dönem (3 yıl) içinde tamamlanması gerektiğine karar verilerek,  bu kapsamda davacının da programda kayıtlı olduğu süre sıfırlanarak, kendisine 2016-2017 Güz Döneminden itibaren altı dönem (3 yıl) süre verildiği, ancak öngörülen sürelerde programının gerekli şartlarını tamamlayamadığından bahisle Sosyal Bilimler Enstitü Yönetim Kurulu'nun 26.02.2019 tarih ve 08 nolu kararı ile Tezli Yüksek Lisans Programdan “ilişiği kesilerek, kaydının silindiği ve davacıya söz konusu kararın  tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	Bu durumda, yukarıda açıklanan mevzuat gereğince, tezsiz öğrenimin ders kredi yükü, proje yazımı ve benzeri gereklerini bütün şartlarını yerine getirmeden yatay geçişle tezli yüksek lisans programına yatay geçiş yapan davacının, süresinde tez önerisi vermesi gerektiği, süresinde tez önerisi verilmemesi halinde, Türk Hava Kurumu Üniversitesi  Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 40/3. maddesine göre, lisans tezsiz yüksek lisans programı diploması verilerek programla ilişkisin sona erdirilebileceği anlaşılmaktadır.
 
	Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarece yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin  ...gün ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
5. Kesin olarak 05/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.