Esas No: 2023/3742
Karar No: 2024/2541
Karar Tarihi: 03.05.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/3742 E.  ,  2024/2541 K.


"İçtihat Metni"
 T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2023/3742
Karar  No : 2024/2541  
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: … vasisi …
KARŞI TARAF (DAVALI)	: … Üniversitesi 
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Davacı hakkında, açılan disiplin soruşturması sonucunda  Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1/a fıkrası uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin … tarihli ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…,  K:… sayılı kararda;  yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsünde bulunanlar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek fiilinin kesinleşmiş mahkeme kararıyla tespit edilmesi halinde yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılacağı, uyuşmazlık konusu olayda; davacının, … Üniversitesi Hukuk Fakültesine 20.09.2021 tarihinde kayıt yaptırdığı, anılan üniversitede öğrenci statüsünde bulunan davacının, FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütünce gerçekleştirilen darbe girişimine katıldığından bahisle "Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Öngördüğü Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs" suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve bu kararın nihai olarak temyiz incelemesinden geçerek 01.12.2020 tarihinde kesinleştiği, davalı idarece, kesinleşen mahkumiyet kararının öğrenilmesi üzerine davacı hakkında Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği uyarınca soruşturma başlatıldığı,  hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunan davacıya isnat edilen fiilin böylelikle sübuta erdiği anlaşıldığından, davacının Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 9. maddesinin 1/a fıkrası uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Davacı  tarafından,  işlemin hukuka aykırı olduğu, savunma hakkının kısıtlandığı, disiplin cezasının zamanaşımına uğradığı, eğitim hakkının engellenemeyeceği, söz konusu mahkeme kararı verildiğinde henüz üniversite öğrencisi olmadığı, temyiz isteminin kabulü gerektiği  ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Davalı idare tarafından, işlemlerin yerinde olduğu, davacı hakkında verilmiş ve kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunduğundan yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasıyla tecziye edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı  belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince,  dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Dava, davacının Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1/a fıkrası uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin … tarihli ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 42.maddesinde, "kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı, öğrenim hakkının kapsamının kanunla tesbit edilip düzenleneceği", 124.maddesinde ise, "Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulamasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarılabileceği" hükmü yer almıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5. maddesinde, yükseköğretimin, hangi ana ilkeler doğrultusunda planlanıp programlanacağı  düzenlenmiş; aynı maddenin (e) bendinde; yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemlerin alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan, anılan Kanunun "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirme  işlemlerinin nasıl yapılacağı düzenlenmiş; (a) bendinde de; "Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir. 
Aynı Kanunun -işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan- 54/a maddesinde de, Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verileceği düzenlemesine yer verilmiş, aynı Kanunun 65.maddesinde ise "öğretim elemanları, memur ve diğer personel ile öğrencilerin disiplin işlemleri ile ilgili hususların Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği" hüküm altına alınmıştır.
2547 sayılı Kanun kapsamında çıkarılan 18.08.2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçları" başlıklı 9. maddesinde "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" yükseköğretim kurumundan çıkarılmayı gerektiren eylemler arasında sayılmıştır. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Mevzuat hükümleri ile koruma altına alınan eğitim ve öğretim hakkının kapsamının sınırlarının kanunla belirlenebileceğinin Anayasanın amir hükmü ile açıkça belirtildiği, ayrıca 2547 sayılı Kanunda yükseköğretim kurumlarınca giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla yürütüleceğinin hüküm altına alındığı açıktır.  
Yukarıda yer verilen 2547 sayılı Yasanın 54/a maddesi irdelendiğinde; disiplin cezası verilecek öğrencilerin, yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrenciler olarak belirtildiği görülmekte olup, yükseköğretim kurumu öğrencisinin öğrenci kaydı yapılmadan ve henüz öğrencilik sıfatı kazanılmadan önceki döneme ilişkin eylemleri ile bu eylemlerle alakalı olarak  kesinleşen mahkumiyet kararlarına yönelik herhangi bir disiplin cezasının kanunda öngörülmediği açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının  … Üniversitesi Hukuk Fakültesi  öğrencisi olduğu, davacı hakkında FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan …. Ağır Ceza Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve bu kararın nihai olarak Yargıtay temyiz incelemesinden geçerek 01.12.2020 tarihinde kesinleştiği, Yargıtay'ın bahsi geçen kararında davacıya isnat edilen suç tarihinin 15.07.2016 tarihi olduğu, davacının okula kayıt tarihinin ise 20.09.2021 olduğu, dolayısıyla davacının okula kayıt yaptırmadan ve   henüz öğrenci olmadığı bir dönemde işlediği fiilden dolayı  Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği uyarınca disiplin cezası  ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; 2547 sayılı Kanunun 54. maddesinin ve bu madde uyarınca  hazırlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin, kişinin yükseköğretim kurumunda öğrenci olduğu döneme ilişkin olarak düzenlendiği anlaşıldığından, davacının henüz öğrenci olmadığı bir dönemde işlediği fiiller sebebiyle verilen ve sonrasında kesinleşen mahkumiyet kararı esas alınmak suretiyle tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk  görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi  yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Samsun Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 03/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.