Esas No: 2021/6650
Karar No: 2024/824
Karar Tarihi: 15.02.2024

**8. Hukuk Dairesi         2021/6650 E.  ,  2024/824 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil istemli davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... İdaresi ve dahili davalı Hazine tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sonucu, ... ili Çamlıhemşin ilçesi Boğaziçi Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 1 parsel ... 10.102.417,71 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, 03.08.2008 tarihli orman sınır zaptı ve sınırlandırma krokisinden ve beyanlardan orman olduğu anlaşıldığından bahisle, orman vasfıyla Hazine adına tespit edilmiş ve kadastro tespiti 16.12.2008 tarihi itibariyle kesinleşmiştir.

Davacılar ... ve ... vekili dava dilekçesinde, ... ili Pazar ilçesi ... köyünde yapılan kadastro çalışmaları sırasında 101 ada 1 ve 151 ada 1 parsellerin tamamının, daha önce ... ili Çamlıhemşin ilçesi Boğaziçi köyü 101 ada 1 parsel olarak orman vasfıyla davalı idare adına tespit gördüğünü, tespitin hatalı olduğunu, taşınmazların davacıların kök miras bırakanları olan babaları Nadir ve Haşım'dan kendilerine intikal ettiğini ileri sürerek, tapu kayıtlarının iptali ile taşınmazların davacılar adına tescilini talep etmiştir.

Davalı ... İdaresi cevabında; davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, davacılar yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle verilen davanın kabulüne ilişkin önceki hüküm, davalı ... İdaresinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesi'nin 04.06.2018 tarih ve 2016/9113 Esas, 2018/4291 Karar ... ilamıyla; " ormanların mülkiyetinin Hazineye, intifa hakkının ise Orman İdaresine ait olduğu ve bu nedenle aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu gerekçesiyle, Hazinenin de davada taraf sıfatını alması ve taraf teşkili tamamlanması ve bundan sonra işin esasına girilerek bir karar verilmesi " gereğine değinilerek bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamı doğrultusunda Hazinenin davaya dahil edilmesi suretiyle yapılan yargılama sonucunda; " davacılara ırsen intikal eden taşınmaza ilişkin zilyetlikle kazanma koşullarının gerçekleştiği " gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar Hazine ve Orman İdaresi tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Dava, kadastrodan önceki nedene dayalı tapu kaydının iptali ve tescili istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan inceleme ve araştırma, taşınmazın öncesinin orman sayılan yerlerden olup olmadığını belirleme noktasında yeterli değildir. Şöyle ki; mahallinde 17.09.2020 tarihinde yapılan keşif sonrası orman bilirkişisi tarafından düzenlenen 26.10.2020 tarihli raporda, dava konusu taşınmazın Boğaziçi Kadastro projesinde Hazine adına tam hisse Orman vasfı ile 101 ada 1 parsel olarak tespit gördüğü, daha sonra yapılan ... Köyü Kadastro projesinde ise mükerrer olarak davacılar adına 1/2'şer pay olarak tespit ve tescil edildiği, taşınmazla ilgili yapılan ikinci (... köyü 151 ada 1 parsel) kadastronun yok hükmünde olduğundan hareketle taşınmazın Boğaziçi köyü kadastro projesinde olduğu gibi 101 ada 1 parsel ... orman parseli içerisinde bulunduğu, taşınmazın çevresinde bulunan 101 ada 1 parsel ... orman parseli ile bir bütünlük oluşturmadığı, orman parselinden açılarak veya ormandan kazanılarak elde edilmediği belirtilmekle birlikte, taşınmazın orman için açıklık vasfında olup olmadığı yönünde bir araştırma ve değerlendirme yapılmamıştır.

Yine, dava konusu taşınmazı da içeren 1979 yılına ait ortalama 1/20000 ölçekli hava fotoğrafının cep stereoskopu altında fotogrametik yorumlaması yapıldığı belirtilmekle birlikte, İlk Derece Mahkemesince en eski tarihli hava fotoğrafının getirtilip getirtilmediği dosya kapsamından anlaşılamamakta olup, söz konusu bu rapor, dava konusu taşınmazın evveliyatının orman olup olmadığını belirlemeye elverişli bulunmamaktadır. Bu nedenle, sadece 1979 tarihli hava fotoğrafının incelenmiş olması nedeniyle, taşınmazın gerçek durumunun belirlenmesi açısından yeterli araştırma ve inceleme yapıldığından söz edilemez.

Ayrıca; davacılar yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığını belirleme noktasında İlk Derece Mahkemesince yapılan inceleme ve araştırmanın da hüküm vermek için yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. Zira, mahallinde 17.09.2020 tarihinde yapılan keşif sonrası ziraat bilirkişisi tarafından düzenlenen 12.10.2020 tarihli raporda, taşınmaz üzerinde muhtelif meyve ağaçları bulunduğu belirtilmekle birlikte, raporda ağaçların cinsi ve yaşları konusunda bir bilgi bulunmadığı gibi, taşınmaz üzerinde bulunan ürünlerden daha önce tarımsal faaliyet yapılmış olduğu, mevcut durumuyla toprak işleme, bakım, budama gibi kültürel işlemlerle tarımsal faaliyet yapılabileceği kanaatine varıldığı ifade edilmiş, keşifte dinlenen mahalli bilirkişi Abdullah ..., taşınmaz üzerinde bulunan binanın davacıların babaları tarafından 1958 yılında yapıldığını ve arı petekleri konulmak için kullanıldığını, taşınmaz üzerinde öncesinde mısır tarımı yapıldığını, hayvan otlatmak amacıyla ot da bulunduğunu ve arazinin bir kısmının halen çay tarımı için kullanıldığını beyan etmiş olup, söz konusu ziraat bilirkişi raporu ve tanık ifadesi, dava konusu taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususlarını açıklamaya yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle oluncu; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince öncelikle, yöreye ait en eski ve tespit tarihinden 15 - 20 - 25 yıl öncesine ait memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi, üç ziraat mühendisi bilirkişisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte, getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 ... Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi, klizimetre aletiyle ölçülerek, memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle tespit edilmeli; hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli; taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazın 6831 ... Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Ayrıca; keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmak suretiyle dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı ve bu yolla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli; yerel bilirkişi ve tanıkların beyanları arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat mühndisi bilirkişi kurulundan, taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisine, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki düzenlettirilmeli; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli; 3402 ... Kanunun 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği ilgili tapu müdürlüğü ve kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanunun 03.07.2005 tarihli ve 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı ve bundan sonra, tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi; kabule göre de, ... köyü 151 ada 1 parsel ... taşınmazın tapu kaydı iptal edilmeden, mükerrer kayıt oluşturacak şekilde, ... ili Çamlıhemşin ilçesi Boğaziçi Köyü Pagen mevkinde bulunan 101 ada 1 parsel ... taşınmazın tapu kaydının, 05.10.2020 havale tarihli fen bilirkişisi raporuna ekli krokide kırmızı kalemle boyalı ve 151 ada 1 parsel olarak gösterilen ve koordinatları verilen kısmının iptali ile iptal edilen bu kısmın Boğaziçi köyü sınırları içerisinde takip eden ada ve parsel numarası ile davacılar adlarına 1/2 oranında tapuya kayıt ve tesciline şeklinde hüküm kurulması da usul ve yasaya uygun bulunmadığından, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davalılar Hazine ve Orman İdaresi vekillerinin, temyiz itirazları yerinde bulunduğundan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 ... HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA,

Taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.