Esas No: 2024/5253
Karar No: 2024/4145
Karar Tarihi: 17.10.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/5253 E.  ,  2024/4145 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2024/5253
Karar	No : 2024/4145                                                                                
DAVACI 	:	...
DAVALI	: … Bakanlığı / ANKARA
 
DAVANIN_ÖZETİ :	30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik'in "Geçiş hükmü" başlıklı geçici 1. maddesinin iptali istenilmektedir.
 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	: …
DÜŞÜNCESİ	:	Davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dilekçesi öncelikle davanın süresinde açılıp açılmadığı yönünden incelenerek  gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ:
 "Geçiş hükmü" başlıklı geçici 1. maddesinde, "Bu Yönetmelikte düzenlenen ve elektronik ortamda yapılması gerekmekle birlikte henüz UYAP’ta bulunmayan işlemlere ilişkin hükümler, gerekli yazılım çalışması tamamlandıktan sonra uygulanır." düzenlemesi yer alan Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik 30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Davacı tarafından; 20/10/2022 tarihli dilekçeyle, ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarihli ve … Asliye Hukuk Mahkemesinin 13/12/2022 tarihli duruşmalarına UYAP Vatandaş Portal üzerinden elektronik duruşma sistemiyle katılımının sağlanması amacıyla davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünün … tarih ve E-… sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davacının istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesince, daha sonra yapılan temyiz başvurusu üzerine temyiz isteminin reddi yolunda verilen kararın ise, Danıştay Onuncu Dairesinin 28/12/2023 tarih ve E:2023/4011, K:2023/9229 sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiştir.
Bilahare, davacı tarafından -yapılacak herhangi bir duruşmadan söz edilmeksizin- 03/06/2024 tarihli dilekçeyle aynı istemle davalı idareye yapılan başvuru Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünün … tarih ve E…. sayılı işlemi ile vatandaşlar tarafından e-duruşma uygulamasının kullanımına ilişkin teknik çalışmaların devam ettiği belirtilerek reddedilmiş; anılan işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi nezdinde E:… sayılı dosya ile dava açılmıştır.
Davacı tarafından, anılan ret işleminin iptali istemiyle açılan davada, Adalet Bakanlığı tarafından verilen savunma dilekçesi ile 05/06/2024 tarihli işlemden haberdar olduğu, işlemde e-duruşma yapılması talebinin Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmeliğin geçici 1. maddesi gerekçesiyle reddedildiği, böylece 05/06/2024 tarihli işlemden anılan dava kapsamında Adalet Bakanlığının savunma dilekçesinin  03/09/2024 tarihinde tebliğ edilmesiyle haberdar olunduğu belirtilerek anılan Yönetmeliğin geçici 1. maddesinin iptali istemiyle 01/10/2024 tarihinde kayda giren dilekçeyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE	             :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu;  anılan maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmayacağı; 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır. 
Anılan hükümlerin incelenmesinden; bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi, söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı hâlinde, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği anlaşılmaktadır. 
 Dava konusu uyuşmazlıkta, iptali talep edilen düzenlemenin, 30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı, bakılan davanın bu tarihten itibaren 60 günlük dava açma süresinde açılmadığı gibi, davacı tarafından yukarıda anılan mahkemelerdeki duruşmalara elektronik duruşma sistemiyle katılımının sağlanması amacıyla 20/10/2022 tarihli dilekçeyle yapılan başvurunun reddi üzerine açılan iptal davasında da ilgili düzenlemenin dava konusu edilmediği görülmektedir.
Bu durumda; 03/06/2024 tarihli başvurunun dava açma süresini canlandıracak nitelikte bir uygulama işlemi olmadığı, ilk başvurunun reddi üzerine dava konusu Yönetmelik düzenlemesi hakkında da dava açılabileceği, söz konusu başvurunun reddine ilişkin 03/11/2022 tarihli işleme karşı açılan davada, davanın reddi yolunda verilen kararın kesinleşmesinin ardından yapılan ikinci başvuru üzerine açılan işbu davanın süresinde olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Öte yandan, her ne kadar davacı tarafından dava konusu Yönetmeliğin geçici 1. maddesi uyarınca vatandaşların duruşmalara çevrimiçi katılımlarına yönelik teknik çalışmaların devam ettiğinin ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında davalı idare tarafından sunulan savunma dilekçesi ile haberdar olunduğu iddia edilmekte ise de, işlemin sebep unsurundan 20/10/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünün … tarih ve E-… sayılı işlemi ile haberdar olduğu görüldüğünden, davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.
KARAR SONUCU	:
Açıklanan nedenlerle, 
1- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca süre aşımı nedeniyle DAVANIN REDDİNE,
2- Aşağıda ayrıntısı gösterilen … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 
3- Kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde, artan posta ücretinin ise kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
4- Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 17/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.