Esas No: 2023/6494
Karar No: 2024/5854
Karar Tarihi: 22.10.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6494 E.  ,  2024/5854 K.


"İçtihat Metni"
              T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/6494
Karar	No : 2024/5854                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	  (E-Tebligat)
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: İzmir ili, Güzelbahçe ilçesi, ... Mahallesi ... mevkinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 2.056,00 m² taşınmazın ticari kullanım amacıyla (üstü açılır restoran alanı, restoran otoparkı, ahşap iskele, açık alanlar, restoran binası ve depo) 04/12/2018-28/09/2020 tarihleri arasında işgal edildiğinden bahisle davacı adına 871.060,92 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı ecrimisil ihbarnamesiyle, anılan ihbarnameye yapılan itiraz üzerine tesis edilen 804.358,16 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı  düzeltme İhbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E..., K:... sayılı kararda; Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan 2.056,00 m² yüzölçüme sahip taşınmazın toplam 1.611,00 m2 lik kısmının 04/12/2018-28/09/2020 tarihleri arasında üstü açılır kapanır restoran alanı, restoran binası ve depo,  restoran otoparkı, ahşap iskele, ahşap direkler, açık alan olarak kullanmak suretiyle davacı tarafından işgal edildiğinin sabit olduğu, yapılan hesaplama sonucu alınabilecek ecrimisil bedelinin 311.611,93 TL olması gerektiği belirtilerek ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 311.611,93 TL'lik kısmı yönünden davanın reddine, bu miktarı aşan 492.746,23 TL'lik kısmın iptaline; davanın açıldığı tarihte yürürlükte olmayan, dolayısıyla icrai niteliği bulunmayan ecrimisil ihbarnamesi yönünden ise, davanın esasını inceleme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka ve usule uygun olduğu, davada bilirkişi incelemesi yapılmaksızın karar verildiği, 2012 rakamlarının güncellenmesinin piyasa fiyatlarıyla uyumlu olmadığı, bilirkişi raporuyla işgal alanının azaltılmasının hukuka uygun olmadığı  ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :  Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." düzenlemesi bulunmaktadır.
2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava dosyasını incelenmesinden, ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz üzerine yeniden düzenlenen 10/12/2020 tarihli taşınmaz tespit tutanağında Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 447,00 m²'sinin otopark, 436,00 m²'sinin dolgu alanı ve açık alan, 84,00 m²'sinin depo, 344,00 m²'sinin restoran binası, 468,00 m²'sinin üstü açılır restoran alanı, 52,00 m²'sinin ahşap iskele, 35,00 m²'sinin ise ahşap direkler olmak üzere toplam 1.866.00 m2'lik kısmının davacı tarafından 04/12/2018-28/09/2020 tarihleri arasında işgal edildiği tespitlerine yer verilmek suretiyle ecrimisil düzeltme ihbarnamesi düzenlenmiştir.
Uyuşmazlığa konu taşınmazın 472,00 m²'lik kısmının davacı şirket tarafından 19/01/2012-18/01/2017 tarihleri arasındaki dönem için üstü açılır kapanır restoran alanı olarak kullanmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 301.648,33 TL tutarındaki ecrimisil düzeltme ihbarnamesine açılan davada, ihbarnamenin 162.559,40 TL'lik kısmının iptaline, 139.088,93 TL’lik kısmı yönünden davanın reddine karar verildiği, anılan karara yapılan istinaf başvurularının reddi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 21/05/2024 tarih ve E:2023/5179, K:2024/3220 sayılı kararıyla bölge idare mahkemesi kararının onandığı;  uyuşmazlık konusu taşınmazın 428,00 m²lik kısmının davacı şirket tarafından 19/01/2012-31/12/2016 tarihleri arasındaki dönem için restoran binası ve depo yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 332.057,33 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin düzeltme ihbarnamesine açılan davada  işlemin 124.661,37 TL’lik kısmında hukuka aykırılık, 207.395,96 TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı yolundaki karara yapılan istinaf başvurusunun reddi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucu Danıştay Dördüncü Dairesinin 21/05/2024 tarih ve E:2023/5167, K:2024/3218 sayılı kararıyla bölge idare mahkemesi kararının onandığı; taşınmazın 1.156,00 m²'lik kısmının davacı tarafından 31/12/2016-03/12/2018 tarihleri arasındaki dönemde restoran otoparkı, ahşap iskele, ahşap direkler, açık alan olarak kullanmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 296.639,65 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin düzeltme ihbarnamesine açılan davada mahkeme açık alan olarak belirtilen alanda işgal olmadığından bahisle ihbarnamede  açık alan olarak kullanılmak suretiyle işgal edildiği belirtilen 445,00 m²'lik kısım düşülmek suretiyle yapılan hesap sonucu işlemin 195.081,18 TL'lik kısmının iptaline, 101.558,47 TL’lik kısmı yönünden davanın reddine karar verdiği, anılan karara yapılan istinaf başvurusunun reddi üzerine temyize konu olan bölge idare mahkemesi kararınn ise, söz konusu açık alanın işgal edilen alanlar içinde olması gerektiği gerekçesiyle Danıştay Dördüncü Dairesinin  21/05/2024 tarih ve E:2023/5510, K:2024/3223 sayılı kararıyla bozulduğu görülmüştür.
Bu durumda, dolgu alanı ve açık alan olarak ifade edilen alanlarının işgalli 1.866,00 m²'lik alan içinde yer aldığı göz önüne alınarak, bu kısım yönünden de ecrimisil alınması gerektiği açık olup, taşınmazın önceki işgal dönemleri için düzenlenen ecrimisil ihbarnamelerine açılan ve kesinleşen birim değerlerin dava konusu döneme yeniden değerleme oranları üzerinden uyarlanmak suretiyle  karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı mahkeme kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin bölge idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 22/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.