Esas No: 2021/5925
Karar No: 2024/4909
Karar Tarihi: 14.11.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/5925 E.  ,  2024/4909 K.


"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas  No : 2021/5925
Karar No : 2024/4909                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin ... Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun... tarih ve ... sayılı kararının iptaline ve yoksun kaldığı parasal ve sosyal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararıyla; ceza sorumluluğunun şahsiliği ve kimsenin başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamayacağı ilkeleri kapsamında davacının şahsına atfedilebilecek olumsuz bir durumun tespiti yapılmadan abisi ve eşi hakkında yapılan değerlendirmeden dolayı da sorumlu tutulamayacağı açık olduğundan davacı tarafından; özel güvenlik kimlik kartını yenilemek amacıyla yapılmış olan başvurunun güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilmesi neticesinde silahlı ve silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ile özel güvenlik çalışma izni verilmemesine ve adına düzenlenen silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve özel güvenlik çalışma izninin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ve hukuka aykırılığı yargı kararı ile saptanan işlemden dolayı davacının mahrum kaldığı parasal hakların ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hakların ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin yasa ve mevzuat hükümleri gereğince tesis edildiği ve hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	:Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi  ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen gerekçesi değiştirilerek  onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları   dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: 
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY : 
Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik  çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin ... Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve... sayılı kararının iptaline ve yoksun kaldığı parasal ve  sosyal haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının dava  konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf  başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi: 
1- Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuatta, özel   güvenlik görevlileri hakkında gerek kimlik belgesi ve çalışma izni verilmesi gerekse   bunların yenilenmesi sırasında güvenlik soruşturması yapılacağı, söz konusu   soruşturmanın sonucu olumlu olanlara ve mevzuatta aranan diğer şartları taşıyanlara  çalışma belgesi düzenleneceği, çalışma şartlarını kaybeden ve güvenlik soruşturması  olumsuz olanların da belgelerinin iptal edileceği düzenlenmiştir.
2- Bu kapsamda da, dava konusu olayda, davalı idare tarafından davacı  hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması   yapılarak, dava konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak,   davacının 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik  soruşturmasının  olumsuz olması gösterilmiştir. 
3- Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik    soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan   davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli  birimler tarafından ulaşılabileceğine ve anılan birimlerin bu kapsamdaki bilgileri  alabileceğine dair kanuni düzenleme olan 4045 sayılı Kanun'a göre yapılan güvenlik  soruşturması ve arşiv araştırması neticesi ulaşılmış olup; 5188 sayılı Kanun'un 10.  maddesinin (h) bendinde düzenlenen güvenlik soruşturması olumlu olmak koşulunun  4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden Anayasa  Mahkemesinin 21/04/2022 tarihli ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararıyla iptal edilmiş   olması karşısında; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi  kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla  istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu   bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler   dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine  aykırı olacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, 4045 sayılı Kanun uyarınca  yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından  bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka  uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 	
4- Bununla birlikte, dava konusu işlemin (3) no. lu paragrafta belirtilen gerekçe  ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik  soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek  olmadan davalı idarece doğrudan özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma  izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır. 
5- Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak   güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen 7315 sayılı Güvenlik  Soruşturması ve  Arşiv Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi  Gazete'de  yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası  ile 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de  4045 sayılı Kanun'a  yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece,  yukarıda belirtilen iptal gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve  Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak,  davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre  yeni bir işlem tesis edilebileceği de kuşkusuzdur. 
6- Bu itibarla, temyize konu kararın İdare Mahkemesi kararının dava konusu  işlemin iptaline yönelik kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf  başvurusunun reddine ilişkin kısmında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının işlem  nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesine ilişkin kısmına  yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi: 
Dava konusu işlemin belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığına karar  verilmiş olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması   yapılamayacağı ya da hiçbir işleme gerek olmadan doğrudan güvenlik soruşturması  sonucunun olumlu olduğu ve buna dayanılarak özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve  çalışma izni verilmesi sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece 7315 sayılı Kanun'da  öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak davacı hakkında yeniden bir  güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis  edilebileceği dikkate alındığında, bu aşamada davacının işlem nedeniyle yoksun  kaldığı parasal haklarının ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı  sonucuna varılmaktadır.
      Bu itibarla, temyize konu kararın İdare Mahkemesi kararının işlem  nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesine yönelik kısmına karşı  davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmında hukuki  isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih  ve  E:..., K:... sayılı temyize konu kararının İdare Mahkemesi kararının  dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının gerekçe değiştirerek ONANMASINA, işlem  nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesine ilişkin kısmına  yönelik  davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/11/2024 tarihinde  oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.