Esas No: 2023/1922
Karar No: 2024/679
Karar Tarihi: 20.02.2024

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/1922 E.  ,  2024/679 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
  Esas	No : 2023/1922
  Karar  No : 2024/679  
 TEMYİZ EDENLER	: 1-(DAVACI) ...  Petrol Ürünleri Nakliyat Gıda Maddeleri
		 Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ	: Av. ... 
		2-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ	: Av. ... 
İSTEMİN KONUSU           : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:...  sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, bir kısım motorini belgesiz satmak suretiyle elde ettiği hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2019 yılına ait kurumlar vergisinin ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezası ile 2019/Nisan-Haziran ve Ekim-Aralık dönemlerine ait geçici vergi üzerinden bir kat kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ...  tarih ve E:.. , K:...  sayılı kararıyla; davacının, 2019 yılına ilişkin iş ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde hakkında düzenlenen ...  tarih ve .. sayılı vergi tekniği raporunda  davacının emtia alışlarına ait tespitlerde,  ibraz edilen alış faturalarının toplu dökümleri ile defter kayıtlarında geçen alış faturalarının miktar ve tutarlarının karşılaştırılması sonucunda, ibraz edilen faturaların defter kayıtlarında yer almasına ve fazla tutarların kayıt ve beyan edilmesine rağmen 2.402.184,04 lt motorinin envantere eksik kaydedildiğinin tespit edildiği, şirket temsilcisince, tespit edilen bu fark motorinin kendi araçlarında kullanılmak üzere diğer stoklara kaydedildiği ve şirketin başka bir ilde kiraladığı bir deposunun olduğu yönünde iddialarda bulunulduğu, ancak gerek söz konusu motorinin kendi araçlarında kullanıldığını kanıtlayıcı mahiyette, gerekse kayıt ve beyan dışı bırakıldığı tespit edilen motorinin bahsi geçen depoda bulunduğunu gösterir mahiyette bir bilgi ve belgenin dosyaya ibraz edilmediği, iktisadi ve ticari icaplara uymayan ve normal durumun aksini ileri süren davacının bu iddialarını ispatlayamadığı sonucuna varıldığından, kaydi envanter incelemesinde tespit edilen fark motorinin belgesiz olarak satıldığı, bunun muhasebe kayıtlarında usulsüz kayıt yapmak suretiyle kayıtlara yansıtıldığı ve işletmeden çıkartıldığı, bu suretle elde edilen hasılatın kayıt ve beyan dışı bırakıldığı anlaşıldığından ve matrahın EPDK verilere göre tespitinin makul olduğu görüldüğünden dava konusu bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve geçici vergi üzerinden bir kat kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığı,  davalı idarece tekerrüre ilişkin olarak sunulan bilgi ve belgelerden, davacı adına 2018/Aralık dönemine ilişin olarak düzenlenen ihbarnamenin 27/03/2018 tarihinde tebliğ edilerek kesinleştiği anlaşılmakla birlikte, tekerrüre esas alınan cezanın 218,33-TL olduğu, lehe kanun uygulanması sonucu tekerrür nedeniyle attırılan ceza tutarının, kesinleşen ceza tutarından fazla olamayacağı öngörüldüğünden, dava konusu vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan tutarların 218,33-TL'sinde hukuka aykırılık, bu tutarı aşan kısımlarında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,  davanın vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan tutarlarının 218,33-TL'yi aşan kısımlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirket tarafından, 13/01/2021 tarihli istinaf başvurusu dilekçesinde, dönem sonu emtia değerlemesinin kanuna aykırı bir şekilde yapıldığı, kendilerinin ortalama maliyet yöntemini kullandıklarını, inceleme elemanınca farklı bir yöntem kullanıldığı, bu nedenle fark matrah ortaya çıktığı iddia edilmiş ise de 14/11/2022 tarihli ara karar ile davalı idareden davacının 2019 yılı kurumlar vergisi beyannamesi ve eklerinin istenildiği, beyannameye ekli dipnotlarda hangi stok değerleme yönteminin seçildiğinin davacı şirket tarafından belirtilmediği, inceleme elemanı tarafından, davacı şirket yetkilisine stok değerleme farkının neden kaynaklandığının sorulması üzerine şirket temsilcisinin stok değerlemesinin hareketli ağırlıklı ortalama yöntemine göre hesaplandığını beyan ettiği, hareketli ağırlıklı ortalama yöntemine göre de dönem sonu stok değerlemesinin birim maliyet ile stok miktarının çarpılması ile bulunduğu hususları değerlendirildiğinde, inceleme elemanı tarafından davacı şirket temsilcisi tarafından belirtilen stok değerleme yöntemine göre bulunan matrah farkında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, yine davacı tarafından, 2.402.184,04 litre fark motorinin kayıtdışı satıldığından bahisle yapılan tarhiyatlara ilişkin olarak, söz konusu motorinin kayıt dışı satılmadığı, kendi araçlarında kullanılmak üzere kullanıldığı ve depoda bulundurulduğu, bu nedenle diğer stoklar hesabına kaydedildiği iddia edildiğinden, davacıdan 2019 yılı defter ve belgelerinin istenildiği, davacının defter ve belgeleri ile iş hacmine bakıldığında davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığı sonucuna varıldığından, İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek  istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:  
DAVACININ İDDİALARI:Şirketin faaliyetiyle ilgili elde ettiği cirosunun nakliye faaliyeti olmaksızın elde edilemeyeceği, dolayısıyla 46 aracında kullandığı motorinin kayıt dışı olarak satıldığından bahsedilemeyeceği, şirketin akaryakıt depolama alanının mevcut olduğu, kanunda tanınan seçimlik hak uyarınca ortalama maliyet yöntemi kullanarak stok değerlemesi yapılmasının hukuka uygun olduğu, müfettişin farklı bir yöntemle maliyet belirleme yetkisinin bulunmadığı, müfettişin bulmuş olduğu birim maliyetlerin birim satış fiyatlarının dahi çok üzerinde olduğu, eksik incelemeyle hüküm kurulduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir. 
DAVALININ İDDİALARI: Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, mükellefin kayıt dışı motorin satışları olduğu ve bu satışlardan intikal eden miktarların yasal kayıtlar aracılığıyla işletmeden çekildiği tespit edildiğinden, davacı adına yapılan cezalı tarhiyatta  ve  2018 yılına ait olup 27/03/2018 yılında tebliğ edilen ceza nedeniyle vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılarak uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
         Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
        Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurularının reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
 Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca aleyhe onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 20/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.