Esas No: 2024/996
Karar No: 2024/2033
Karar Tarihi: 07.05.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/996 E.  ,  2024/2033 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2024/996
Karar No:2024/2033
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Kurumu 
VEKİLİ	: Av. ...
MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA)	: 1- ... Taahhüt ve Ticaret A.Ş. 
	  2- ... Hayvancılık Turizm 
	  Ticaret Ltd.Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	:	... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "..." ihalesine ilişkin olarak müdahil şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine "aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve pay defterinin dayanağı yönetim kurulu kararının bulunmadığı" gerekçesiyle davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine dair 25/10/2023 tarih ve 2023/UY.I-1350 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına ilişkin kısmının (birinci iddia) iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlığa konu ihalede 72.104.309,89 TL olarak belirlenen sınır değerin altında teklif veren davacı şirketten 15/08/2023 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması sunmasının istendiği, yazı ekinde sıralı iş kalemleri listesi, açıklama istenen iş kalemi analizleri ve açıklama istenilen analiz girdilerine yer verildiği, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda davacı şirket tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunduğu, 11/09/2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin davacı şirket üzerinde bırakıldığı, müdahil şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından yapılan şikayet başvurusunun, idarece reddedilmesi üzerine "açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin analizlerde kullanılan makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makinesi) girdilerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesine uygun açıklanmadığı, 'DRNJ 38' poz numaralı iş kaleminde bulunan 'Bilgisayarın satın alma bedeli', 'GPS setinin satın alma bedeli' ve 'Traktör skreyper (TD 20 veya emsali 111 HP+Vagon kova 8Yd3)' girdisi, '...' poz numaralı iş kaleminde bulunan 'Ekskavatör (paletli) (210 - 259 HP) (maksimum 2,5 m3)' girdisi, 'DRNJ36' poz numaralı iş kaleminde bulunan 'Lastik tekerlekli traktör (yaklaşık 45 HP’lik, pulluk, diskleri birlikte)' girdisinin idarece istenen model ve güçte olmadığı, DRNJ 07, DRNJ 27, DRNJ 38, DRNJ 36, ... poz numaralı iş kalemlerine ait analizlerde yer alan girdiler için piyasadan alınan fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı, Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin eksik ve yanıltıcı olduğu, makine ve ekipmanların ihale tarihinden önceki geçici vergi dönemlerini kapsamadığı, fiyat teklifi ve eki belgelerin yetkili kişilerce imzalanmadığı, proje kapsamında istenen kazı derinlikleri göz önüne alındığında piyasada bulunan trencher makinelerinin ihale şartlarını karşılamadığı, ihale komisyonu tarafından teknik özelliklerin değerlendirmesinin yanlış yapıldığı, analiz girdilerinde yer alan nakliye formüllerine uyulmadığı, nakliye formüllerinin değiştirildiği, açıklama istenen iş kalemlerine nakliye girmesine rağmen ihale komisyonu tarafından açıklama istenmediği, istekliye gönderilen açıklama istenilen analiz girdilerinin eksik bildirildiği, analiz girdilerinin düzeltilerek açıklama istenmesi gerektiği, ilgili döneme ait kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatların kullanılmadığı, işçiliklerin eksik yansıtıldığı, analiz girdilerinde miktarların değiştirildiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesinde yer alan belgelerin sunuluş şekli hükümlerine uymadığı, sunulan belgelerin fotokopi olduğu" iddialarıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kurul'un davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine dair karar alması üzerine dava konusu Kurul kararının davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına ilişkin kısmının (1. iddia) iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,
	... poz numaralı iş kalemine ait analizde yer alan “200 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” girdisi ile ... poz numaralı iş kalemine ait analizde yer alan “100 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” girdisi için öngörülen fiyatın tevsik edilmesi amacıyla sunulan fiyat teklifinde meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (10/08/2023) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği/mühürlendiği, söz konusu fiyat teklifinin üzerinde fiyat teklifini veren şirketin kaşesi ve imzanın yer aldığı, bahse konu fiyat teklifi ile birlikte fiyat teklifinin dayanağı olarak meslek mensubu tarafından düzenlenerek onaylanan 10/08/2023 tarih ve (1) sayılı Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı ile 10/08/2023 tarih ve (1) sayılı Ek-O.5 maliyet tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin ekinde sunulan ve fiyat teklifinde beyan edilen (... tarih ve ... sayılı Ek-O.6 no’lu satış tutarı tespit tutanağında SMMM mükellefe ilişkin kaşe ve imza bilgilerinin bulunduğu, tutanağın 2023 yılı (1-2) geçici vergi beyanname dönemi kayıtlarına ilişkin düzenlendiği, “Ağırlıklı ortalama birim satış tutarı” başlıklı dördüncü bölümünde, “2. Dönem 160 mm geotekstil sargılı pvc drenaj borusu” iş kaleminin ağırlık ortalama birim satış tutarının “39,32” olduğu bilgisine,“1. Dönem 200 mm geotekstil sargılı pvc drenaj borusu” iş kaleminin ağırlık ortalama birim satış tutarının “60,70” olduğu bilgisine yer verildiği, diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklamasında ayrıca ... tarih ve ... sayılı Ek-O.5 no’lu maliyet tespit tutanağının sunulduğu, sunulan tutanağın 2023 yılı (1) geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu, tutanakta SMMM kaşe ve imza bilgisinin bulunduğu, söz konusu tutanakta, fiyat teklifine konu mamule ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin tespitinde “100 lük pvc kompozit drenaj borusu” ve “1 metre 100 lük pvc kompozit drenaj borusu=400 gram…0,306 m2 keçe kullanılmaktadır.” bilgilerinin yer aldığı, tespitler uyarınca, idarece açıklama istenilen analiz girdileri arasında düzenlenen alan “200 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” girdisi ile “100 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” analiz girdilerinin üçüncü kişilerden alınan bir fiyat teklifi ile açıklandığı, söz konusu fiyat teklifinde ... tarih ve ... sayılı satış tutarı tespit tutanağının beyan edildiği, söz konusu tutanak incelendiğinde, “Ø 160 mm geotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” ile “200 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” analiz girdisine ilişkin bilgilerin yer aldığı,  açıklama istenilen “Ø 100 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” analiz girdisine ilişkin bilgilerin ise yer almadığı, dolayısıyla açıklama istenilen “Ø 100 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” analiz girdisine yönelik fiyat teklifinde yer verilen bilgilerin dayanaktan yoksun olduğu, öte yandan, ... tarih ve ... sayılı maliyet tespit tutanağının ise fiyat teklifinde beyan edilen bir tutanak olmadığı, bu nedenle sunulan fiyat teklifinin dayanağı olarak dikkate alınamayacağı, ayrıca mevzuat gereği, maliyet tespit tutanağının (Ek-O.5) fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulması durumunda tevsik edici belge olarak dikkate alınabileceği, dolayısıyla tek başına tevsik edici belge olarak kullanılamayacağı, ayrıca aynı tarih ve sayılı olarak sunulan bir maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) ile satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) ikisinin birlikte tek bir fiyat teklifinin dayanağı olarak dikkate alınamayacağı, bu durumda açıklama istenilen analiz girdileri arasında düzenlenen “200 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” girdisi ile “100 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” analiz girdilerinin üçüncü kişilerden alınan bir fiyat teklifi ile açıklandığı, söz konusu fiyat teklifinde ... tarih ve ... sayılı satış tutarı tespit tutanağının beyan edildiği, söz konusu tutanak incelendiğinde, “Ø 160 mm geotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” ile “200 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” analiz girdisine ilişkin bilgilerin yer aldığı,  açıklama istenilen “Ø 100 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” analiz girdisine ilişkin bilgilerin ise yer almadığı, dolayısıyla açıklama istenilen “Ø 100 mm jeotekstil sargılı PVC drenaj borusu temini” analiz girdisine yönelik fiyat teklifinde yer verilen bilgilerin dayanaktan yoksun olduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının, "İhale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen ... Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı" şeklindeki 1. iddianın yerinde olduğuna ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI          : Davacı  tarafından, malzemenin bedelinin tereddüte yer vermeyecek şekilde kanıtlandığı, ancak Tebliğ'deki şekil kurallarına birebir uymadığı gerekçesiyle esasın usule feda edildiği ve kamu zararına neden olunduğu, fiyat teklifi alınan firmanın ilgili geçici vergi beyanname döneminde Q100 mm'lik boru için herhangi bir satışı olmadığından Q200 mm'lik borunun ortalama satışının hesaplandığı, söz konusu firma aynı zamanda üretici firma olduğundan Q100 mm'lik borunun ortalama birim maliyetinin de çıkarılarak fiyat teklifine eklendiği, satış tutarı tespit tutanağı ile maliyet tespit tutanağının tarih ve sayıları aynı olduğundan tutanak tarih ve sayısının bir kez yazıldığı ve her iki tutanağın da fiyat teklifi ekinde idareye sunulduğu, söz konusu belgelerin somut olayda aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu hususunda bir tereddüt bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI          : Davalı idare tarafından, Kurul kararında belirtilen gerekçelerle istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
	Davalı idare yanında müdahil tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
	İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
	Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin reddine,
	2.	Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi  yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
	3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
	5.	Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
	6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
	7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 07/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.