Esas No: 2022/2004
Karar No: 2024/7742
Karar Tarihi: 26.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/2004 E.  ,  2024/7742 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2022/2004
Karar  No : 2024/7742  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	       : ... Valiliği	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ... Turizm Seyahat inşaat ve Gıda San.Tic.Ltd.Şti.
	   2- ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	:  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan davacı ... adına 6.141,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü, ... seri ve ... sıra sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; olayda, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ... plakalı araçla ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle 2918 sayılı Yasanın Ek.2/3-a maddesi uyarınca işlem tesis edilmiş ise de, uyuşmazlığa konu araç ile ticari taşımacılık faaliyeti yapılabileceğine dair İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce verilmiş ... tarihli ... sayılı 24/11/2021 tarihine kadar geçerliliği bulunan "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi"nin  mevcut olduğu görülmektedir. Verilen izin belgesinin denetim tarihinden iki gün sonra düzenlendiği görülmekle beraber, tescil belgesinde aracın ticari yolcu taşımacılığı kullanımına özgülenmesi, taşıma faaliyetinin niteliği ve güzergah izni onayının işlemden çok kısa süre sonra alınması hususları birlikte değerlendirildiğinde, tesis edilen işlemin hak ve nesafet ilkesini zedelediği sonucuna ulaşılmaktadır. Bu durumda; tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için düzenlenen güzergah kullanım izin belgesi bulunduğundan ve dolayısıyla uyuşmazlık konusu taşımacılık 2918 sayılı Kanunun Ek. 2/3-a maddesi kapsamına girmediğinden tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, istinaf kararının yasa ve usule uygun olmadığı ileri sürülmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI         : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY : 
 Davacı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı araçla ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı tespitiyle 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü davacı ... adına aynı tarihli idari para cezası tesis edilmesi üzerine anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
 Dosyanın incelenmesinden; davacıların olay tutanağında tespit edilen turizm yolcu taşımacılığı  izin belgesini işlem tarihi olan itibariyle sahip olmadığı açıktır. Dairemizin içtihatlarına göre ilgili mevzuat gereği bulunması gereken söz konusu izin /ruhsat gibi belgelerin edinilmesi için makul sürenin işlem tarihi ile aynı gün olduğu kabul edilmiştir.
	Mahkeme kararında, "dava konusu araca ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen ... geçerlilik tarihi, ... veriliş onay tarihli ... sayılı Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesinin bulunduğu" belirtilerek dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmişse de, davacıların dava dilekçesi ile dosyaya sunduğu belgenin, dava konusu işlemlerin tesis edildiği 27/11/2020 tarihinden sonra alındığı tespit edilmiştir. 
	Bu durumda, davacının dava konusu işlemler tesis edildiğinde geçerli izin belgesi bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu trafikten men ve idari para cezası işlemlerinde hukuka aykırılık görülmemiştir. 
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali  yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 26/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.