Esas No: 2024/1927
Karar No: 2024/2878
Karar Tarihi: 26.06.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/1927 E.  ,  2024/2878 K.


"İçtihat Metni"
           T.C.
   D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas   No : 2024/1927
Karar  No : 2024/2878 
DAVACI	      : ... Makaron ve Kıyılmış Tütün Üretim 
	        Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ	 : Av. ...
 
DAVALI	:... Bakanlığı
DAVANIN KONUSU	 : 30/04/2024 tarih ve 32532 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Tütün, Tütün Mamulleri, Makaron, Yaprak Sigara Kâğıdı, Sigara Filtresi, Alkol ve Alkollü İçkilerin Üretim ve/veya Ticareti Faaliyetinde Bulunanlardan Teminat Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Esaslar Hakkında Yönetmelik"in (Yönetmelik) 1. maddesinin 1. fıkrasında yer alan ''(...) bulunanlar'' ibaresi ile ''(...) ile belge tadili veya süre uzatımına ilişkin talepleri olanlardan'' ibaresinin; aynı maddenin 2. fıkrasında yer alan ''(...) bulunanlar'' ibaresi ile '' (...) ile belge tadili veya süre uzatımına ilişkin talepleri olanlardan'' ibaresinin, 4. maddesinin 1. fıkrasında yer alan ''(...) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi ve/veya Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi bulunanlar ile'' ibaresinin ve ''(...) ya da üretim tesisini devralmak'' ibaresinin ve Geçici 1. maddesinin iptali istenilmektedir.
	 Ayrıca, 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un "Teminat alınması" başlıklı 8/A maddesinin, Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülerek iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
	30/04/2024 tarih ve 32532 sayılı Resmî Gazete'de "Tütün, Tütün Mamulleri, Makaron, Yaprak Sigara Kâğıdı, Sigara Filtresi, Alkol ve Alkollü İçkilerin Üretim ve/veya Ticareti Faaliyetinde Bulunanlardan Teminat Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" yayımlanmış, bunun üzerine davacı tarafından söz konusu Yönetmeliğin 1. maddesinin 1. fıkrasında yer alan ''(...) bulunanlar'' ibaresi ile ''(...) ile belge tadili veya süre uzatımına ilişkin talepleri olanlardan'' ibaresinin; aynı maddenin 2. fıkrasında yer alan ''(...) bulunanlar'' ibaresi ile '' (...) ile belge tadili veya süre uzatımına ilişkin talepleri olanlardan'' ibaresinin, 4. maddesinin 1. fıkrasında yer alan ''(...) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi ve/veya Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi bulunanlar ile'' ibaresinin ve ''(...) ya da üretim tesisini devralmak'' ibaresinin ve Geçici 1. maddesinin iptali istemiyle 24/06/2024 tarihinde kayıtlara alınan dilekçe ile bakılan dava açılmıştır. 
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği kurala bağlanmıştır.
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerekmektedir.
Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında, idarî işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin/işlemlerin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin belirli maddelerinin/ibarelerinin iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak, her durumda iptali istenen kısımların açıkça belirtilmesi ve bu kısımların davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ortaya konulması gerekmektedir.
	Öte yandan, idari yargı yetkisi kapsamında yer alan iptal davaları, idari işlemler nedeniyle menfaatleri ihlal edilenler tarafından, işlemin yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptali için açılan davalar olup idari yargı yerlerinden idari işlemin iptali istenilmeksizin yalnızca yürütmesinin durdurulmasının talep edilmesi mümkün değildir.
Dosyanın incelenmesinden, dava dilekçesinin "Açıklamalar" kısmında Yönetmeliğin 8. maddesinin hukuka aykırı olduğu yönünde açıklamalara yer verildikten sonra dilekçenin "Sonuç ve İstem" kısmında Yönetmeliğin ilgili maddelerinin iptali istemine ek olarak "8. maddesinin yürütmesinin durdurulması" şeklinde isteme yer verildiği, ancak dava dilekçesinde söz konusu maddenin iptalinin istenildiğine ilişkin herhangi bir ifadenin mevcut olmadığı, idari yargı yerlerinden idari işlemin iptali istenilmeksizin yalnızca yürütmesinin durdurulmasının talep edilmesinin mümkün olmadığı da göz önünde bulundurulduğunda,   davacı tarafından Yönetmeliğin 8. maddesinin iptalinin istenilip istenilmediği hususunda tereddüt oluştuğu, söz konusu eksikliğin iptali istenilen düzenlemelerin ne olduğu hususunda çelişki ve belirsizliğe yol açtığı  görülmektedir.
Bu itibarla, dava dilekçesinden Yönetmeliğin 8. maddesinin iptalinin istenilip istenilmediği hususunda tereddüt oluştuğundan, dava dilekçesinin "Konu", "Sonuç ve İstem" ile "Açıklamalar" kısımları tutarlı olacak ve tereddüde yol açmayacak şekilde, belirtilen eksiklikler giderilerek (8. maddenin iptalinin istenilip istenilmediği hususu netleştirilerek) iptali istenilen düzenleyici işlemin hangi madde/maddelerinin/fıkra/fıkralarının/ibarelerinin/kısımlarının hangi gerekçeyle iptalinin istendiğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça belirtilmesi (iptali istenilen her bir düzenleme yönünden iptal istemi açıkça zikredilerek), bu kısımların her birinin hangi sebeplerle iptallerinin istenildiğinin ve davacının menfaatini ne şekilde ihlȃl ettiğinin dava dilekçesinin "Konu", "Açıklamalar" ile "Sonuç ve İstem" bölümünde bütünlük arz edecek şekilde her bir madde/kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması suretiyle karşı taraf sayısından bir fazla düzenlenerek imzalanmış dilekçelerle ya da Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden güvenli elektronik imza ile yeniden dava açılması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-d maddesi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde 3. maddeye uygun şekilde düzenlenerek noksanları tamamlandıktan sonra dilekçe ret kararını veren yargı yeri sıfatıyla Danıştay'da yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DİLEKÇENİN REDDİNE,
2. Aynı Kanun'un 15/5 maddesi hükmüne göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede aynı yanlışlık yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya tebliğine,
3.  Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına,
4. Davanın yenilenmemesi durumunda kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcı ile posta gideri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 26/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.