Esas No: 2024/5154
Karar No: 2024/10244
Karar Tarihi: 24.10.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/5154 E.  ,  2024/10244 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/3253 E., 2024/190 K.

KARAR : Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Muğla İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/301 E., 2023/352 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve çalışmanın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı ... adına tescilli kereste ve inşaat malzemeleri satan işyerinde çalıştığını, anılan işyerlerinin farklı şubeler olarak görülmesine rağmen, kereste ve inşaat malzemeleri satan yerlerin yan yana olduğunu, inşaat malzemeleri satan işyerinde çalışan müvekkilinin ihtiyaç olduğunda kereste malzemeleri satan işyerinde de çalıştığını, Kurum tarafından 18.01.2017 tarih ve HÖ/2017/001 sayılı denetmen raporu esas alınarak, ... adına tescilli işyerinden 01.03.2006 – 21.12.2011 tarihleri arasındaki çalışmalarının iptal edilerek, yersiz sağlık giderleri nedeniyle borç tahakkuku yapıldığını, Kuruma başvurularının ret edildiğini beyan ederek, müvekkilinin fiili çalışmasının iptaline dair Kurum işleminin iptali ile 27.05.2019 tarih ve 7.982.846 sayılı borç bildirim işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili, denetmen raporuna göre davacının fiilen bu işyerinde çalışmasının bulunmadığının tespit edilmesi üzerine çalışmalarının iptal edilerek davacıya borç bildirim belgesi gönderildiğini, Kurumca yapılan araştırmanın hukuka uygun olduğunu, tespit edilen fiili durumun gerçek olduğunu, davacının fiili çalışmalarının bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Denetim raporu incelendiğinde 18.04.2012 tarihinde işverenin inşaat iş yerine gidildiği ancak ... 'a ait kahvehanenin bulunduğu, beyanlara göre inşaat iş yerinin 2009 yılında karşı dükkana taşındığı anlaşılmış, karşı dükkanda ise ...'e ait mobilya işletmesi olduğu alınan beyanda ... 'tan bu dükkanı kiraladığını beyan ettiği görülmüştür. Bu kapsamda ...'e ait vergi kayıtları getirilmiş yapılan incelemede 07.06.2011 tarihinde kira sözleşmesi yapıldığı, 09.06.2011 tarihinde de koltuk döşeme işi için vergi beyannamesinin sunulduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda inşaat işinin en geç ... 'ün iş yapmaya başladığı ve yeri kiraladığı 07.06.2011 öncesi sona erdiği sabit görülmüştür. Yine beyanlar ve tapu kayıt incelemelerinde ... 'ün iş yaptığı ve ... 'a ait olan iş yerinin işveren ...'nin kardeşi olan davacı ...'ya ait olduğu anlaşılmıştır. ... beyanında iş yerinin 2011 mart ayında ...'dan satın aldığını ... Çelebinin nisan sonrasında iş yerinde olmadığını, satın alma işleminden bir ay kadar sonra da dükkanın yanındaki depoyu inşaat işi için kullandığını ifade etmiş, 3-4 ay sonra da ...'a kiraladığını beyan etmiştir. Gerek ... gerek ... beyanlarında iş yerinde daha önce ... Çelebinin inşaat malzeme işi yaptığını doğrulamıştır. Yine denetim raporunda ismi bulunan ... , ... ..., ..., muhasebeci ... beyanlarında işveren ... ait kereste ve inşaat malzemesi olarak iki iş yeri çalıştığını beyan etmeleri yine komşu iş yeri terzi dükkanı sahibi olan tanık ... ile komşu iş yeri market sahibi tanık ...'ın iş yerinin faal olarak ortak beyanlarında 2006'dan itibaren 2011'de var olduğunu doğrulamaları da dikkate alındığında işveren ...'nin inşaat malzeme işiyle uğraştığı ... sicil numaralı iş yerinin 2011 Nisan ayı sonuna kadar faal olarak çalıştığı sahte iş yeri olmadığı kanaatine varılmış yeni kira sözleşmesi ile işveren ...'nin denetimdeki beyanında 2011 Nisanda iş yerinin kapandığını söylemesi gözetilerek buradaki son çalışmaların 30.04.2011 tarihi olduğu kabul edilmiştir.

Davacının bu iş yerinde fiilen çalışıp çalışmadığı hususunda ise yine komşu iş yeri tanıkları ...'un 2006'dan 2011'e kadar tanık ...'ın 2006'dan 2012'ye kadar davacının çalıştığını beyan etmesi, denetim raporunda beyanları alınan bordro tanıkları ..., ... ve ...'nin de davacının çalıştığını doğrulaması, eskiden inşaat işinin yapıldığı binada teftiş sırasında kahvehane işleten tanık ...'ın davacının daha önceden önceki iş yerinde çalıştığını doğrulaması birlikte değerlendirildiğinde davacının 30.04.2011 tarihine kadar işveren ...'ye ait ... sicil numaralı iş yerinde çalıştığı kanaatine varılmış denetim raporunun aksi ispatlanmıştır.

Davacının 30.04.2011 tarihi sonrasındaki çalışmalarında ise muhasebeci ... 'in işverenin iki dükkanı olup kadınların her iki dükkanda da çalıştığını beyan etmesi, kereste işinde çalışan bordro tanıklarından ... ve ... davacıyı tanımasa da Bordro tanığı ... ın davacının kereste işi yapan iş yerinde de çalıştığını doğrulaması, Muhtar ... 'nın beyanında inşaat işinin 1.5 yıl kadar önce kapatıldığını davacının kereste işinde çalışmaya devam ettiğini doğrulaması, yine bordro tanıkları ... ve ...'nin hem inşaat hem kereste işinde çalıştıklarını inşaat kapanınca kereste kısmında davacının da devam ettiğini beyan etmesi birlikte değerlendirildiğinde davacının 30.04.2011 tarihi sonrasında işveren ...'ye ait ... sicil numaralı iş yerinde fiili çalışmaya devam ettiği kanaatine varılmış, bu kapsamda Kurum tarafından çalışmaların fiili olmadığı gerekçesiyle tahakkuk edilen borç işleminin yerinde olmadığı ve borç bildirim belgesinin iptali gerektiği neticeten davacının işveren ... yanında Kuruma bildirilen çalışmaların fiili çalışmaya dayandığı tespitiyle davanın kabulüne" karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı Kurum vekili; davacının, ...'ye ait iş yerinde fiilen çalışmadığını, böyle bir iş yerinin faal olmadığı da Kurum denetmenlerinin raporlarından tespit edildiğini, ayrıca bahsedilen iş yerinin eşinin çalıştığı yer olup, bir kadının fiilen çalışabileceği niteliğe de sahip olmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK 355 inci maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan incelemede; dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, vakıa ve hukuki değerlendirme ile yukarıda belirtilen gerekçe kapsamında ve özellikle, bordro tanığı ... ile komşu işyeri tanığı olarak tespit edilen ... ve ... Bal'ın, davacının eylemli çalışmasına yönelik beyanları, işverenin uyuşmazlık konusu dönemde vergi kaydının bulunduğu dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesinin kararının yerinde olduğu, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; istinaf başvurularının esastan reddine" karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle, davanın reddi talebiyle temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, Kurum işleminin iptali ile çalışmaların tespiti talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci, 506 sayılı Kanun’un 79, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.