Esas No: 2021/3401
Karar No: 2024/5114
Karar Tarihi: 08.10.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3401 E.  ,  2024/5114 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/3401
Karar  No : 2024/5114  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: 
İSTEMİN KONUSU	: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-b maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
                İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…,  K:… sayılı kararda; Mahkemenin 10.12.2019, 28.01.2020 ve 27.02.2020 tarihli ara kararlarıyla istenilmesine karşın, dava konusu işlemlere dayanak olan/olması gereken tespit tutanağının davalı idarece dosyaya sunulmadığı, bu durumda; usulüne uygun olarak düzenlenmiş bir tespit tutanağının varlığını ortaya koyamayan ve bu nedenle "sebep" izahını yapamayan davalı idarece tesis edilen  dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle anılan işlemin iptaline karar verilmiştir.
               Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI     :  Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY : 
	27.11.2019 tarihinde yapılan denetimde davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında ticari yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği gerekçesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-b bendi uyarınca dava konusu işlem tesis edilmiştir.
	Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
	Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası,  (c) bendine uymayanlara 1.002  Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. 
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.  
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
	5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "İdari yaptırım kararı" başlıklı 25. maddesinde; "(1) İdarî yaptırım kararına ilişkin tutanakta; a) Hakkında idarî yaptırım kararı verilen kişinin kimlik ve adresi, b) İdarî yaptırım kararı verilmesini gerektiren kabahat fiili, c) Bu fiilin işlendiğini ispata yarayacak bütün deliller, d) Karar tarihi ve kararı veren kamu görevlilerinin kimliği, Açık bir şekilde yazılır. Tutanakta, ayrıca kabahati oluşturan fiil, işlendiği yer ve zaman gösterilerek açıklanır." hükümleri yer almaktadır.
	İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden; 27.11.2019 tarihinde yapılan denetimde davacıya ait ... plakalı araçla ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında ticari yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği iddiasıyla dava konusu işlemin tesis edildiği, denetim sırasında söz konusu aracın içinin ve dışının fotoğraflarının çekildiği ve dosyaya sunulan fotoğraflarda araç içerisinde öğrencilerin bulunduğu; öte yandan dava dilekçesinde de denetim sırasında öğrenci servis taşımacılığı yapıldığının kabul edildiği; ancak gerçekleştirilen faaliyete ilişkin ilgili belediyeden izin alınmış olduğunun ileri sürüldüğü, bu iddiayı ispatlamak amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca düzenlenmiş yetki ve izin belgelerinin dosyaya ibraz edildiği görülmektedir.
	Dava konusu işlemin sebep unsurunun  hukuka uygunluğunun ortaya konulabilmesi  bakımından, davalı idarece, işlenen kabahat fiili ile bu fiilin işlendiği yer ve zamanın karar tutanağında gösterilmesi ve ayrıca yaptırıma konu kabahatin işlendiğini ispata yarayacak bütün delillerin de ortaya konulması gerekmektedir. 
	Olayda, davalı idareye bağlı denetim görevlilerince düzenlenen idari para cezası ve trafikten men karar tutanaklarında yaptırıma konu fiil, işlendiği yer ve zaman belirtilmiş, fiili ispat amacıyla aracın içinde öğrenci bulunduğunu gösteren fotoğraflar sunulmuş ve davacı tarafından da öğrenci servis taşımacılığı yapıldığı ikrar edilmiştir. Davalı, bu taşımacılığın ilgili belediyeden alınan izin kapsamı dışında olduğunu belirtmekte, davacı ise izin belgelerinin bulunduğunu ileri sürmektedir. Bu durumda, araştırılması gereken husus, gerçekleştirilen öğrenci servis taşımacılığının ilgili belediyeden alınmış iznin kapsamı dışında olup olmadığıdır.
	Bu nedenle, taraflardan ve ilgili belediyeden davacının ve aracının sahip olduğu izinler sorularak dava konusu işlemin hukuki denetiminin yapılması gerekirken tespit tutanağı düzenlenmediği gerekçesiyle eksik inceleme sonucu dava konusu işlemin iptaline karar  veren  İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 08/10/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
KARŞI OY :
	(X)-  … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … gün ve E:…, K:… sayılı kararın usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.