Esas No: 2021/2440
Karar No: 2024/5852
Karar Tarihi: 13.11.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2440 E.  ,  2024/5852 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/2440
Karar  No : 2024/5852  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	       : ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... 	
İSTEMİN KONUSU	:  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Davacı tarafından, maliki olduğu ...  plakalı aracın  ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A maddesi uyarınca  aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile şoför İsmail Yüzgülünç adına 5.010,00 TL para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K... sayılı kararda; davanın, araç sürücüsüne 5.010,00 TL tutarında trafik para cezası verilmesine ilişkin  ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden incelenmesi; dava dilekçesinde trafikten men işlemiyle birlikte araç sürücüsüne verilen idari para cezasının da iptali istendiği, sözkonusu idari para cezası işleminden davacının doğrudan etkilendiği ve bu haliyle dava konusu işlem sonucunda kişisel, meşru ve güncel bir menfaatinin ihlal edildiğinden sözedilemeyeceği, idari para cezasına dair istem yönünden davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı, davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı; Davanın; ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden incelenmesi; emniyet yetkilileri tarafından yapılan denetimde tanzim edilen 03/09/2019 tarihli tutanakta aracın servis taşımacılığı yaptığı ve ekinde servis kullanan personel listesinin bulunduğu, davacının ... plakalı aracı için personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi düzenlenmiş olduğu, ... plakalı aracı satın aldıktan sonra plaka değişikliği yapamadığı için güzergah izin belgesi alamadığı, ancak araç için servis taşımacılık kartının işlem tarihinde mevcut olduğu, 18/09/2019 tarihinde plaka değişikliği yapılarak ... plakalı aracın tekrar ... sayılı plaka olarak tescil ettirdiği, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısında davacının 19/09/2019 tarihinde de güzergah izin başvurusunda bulunduğu,  ... gün ve ... sayılı personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi aldığının belirtildiği, bu durumda, denetim tarihi itibariyle personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi bulunmamakla birlikte, makul sürede belediyeden iznin alınmış olması karşısında, uyuşmazlık konusu taşımacılık faaliyetinin 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi kapsamına girmediği gerekçesiyle davanın araç sürücüsüne 5.010,00 TL tutarında trafik para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden yönünden ehliyet yönünden reddine, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           : Davalı idare tarafından, dava konusu trafikten men işleminin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istinaf mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY : 
	... plakalı aracın ruhsat sahibi davacı tarafından, aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca trafikten men ve dava dışı şoföre idari para cezası tesis edilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
 
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden; davacının, işlem tarihinde olay tutanağında tespit edilen personel servis taşımacılığına ilişkin personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadığı görülmektedir. Dairemizin içtihatlarına göre ilgili mevzuat gereği bulunması gereken söz konusu izin / ruhsat gibi belgelerin edinilmesi için makul sürenin en son olarak, işlem tarihi ile aynı gün olduğu kabul edilmiştir. Bu şekilde esasen bir gün öncesine kadar alınması gereken izinler alınmadığı halde davacılar lehine bir gün ilave süre tanınmış olmaktadır.
	Mahkeme kararında, davacıya ait ... plakalı araca ilişkin Güzergah İzin Belgesi bulunduğu, dava konusu araç olan ... plakalı aracın satın alma işleminden sonra plaka değişikliği yapılamadığı için güzergah izin belgesi alınamadığı, ancak servis taşımacılığı kartının bulunduğu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nün 20/11/2019 tarihli Ara Karar cevabında yer alan 18/09/2019 tarihinde ... plakalı aracın ... plaka olarak tescil edildiği, 19/09/2019 tarihinde belediyeye başvuru yapıldığı ve 20/09/2019 tarihinde Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesini alındığı hususları ile söz konusu izin belgesinin makul sürede alındığı belirtilerek dava konusu trafikten men işleminin iptaline karar verilmişse de, dava konusu aracın 07/08/2019 tarihinde araç satış sözleşmesi ile alındığı, işlem tarihi itibarıyla da söz konusu araca ait personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadığı, Mahkeme kararında belirtilen güzergah izin belgesinin dava konusu işlemin tesis edildiği 03/09/2019 tarihinden sonra 20/09/2019 tarihinde alındığı tespit edilmiştir. 
	Bu durumda, davacının işlem tarihinden sonra yetkili Büyükşehir Belediyesine başvurarak edindiği Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi'nin makul sürede alınmadığı, dava dilekçesinde belirtilen servis taşımacılığı kartının yapılan taşımacılığın niteliğini, güzergahı ve aracı birarada belirtmediğinden tek başına personel/okul servis taşımacılığı yapılabilmesi için yeterli olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. 
Bu itibarla, dava konusu trafikten men işleminin iptali  yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2.  ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 13/11/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
 
KARŞI OY :
(X)-  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.