Esas No: 2024/1119
Karar No: 2024/2973
Karar Tarihi: 13.05.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1119 E.  ,  2024/2973 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/1119
Karar	No : 2024/2973                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Otomotiv Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Çorum ili, Kargı ilçesi, ... mevkiinde faaliyet gösteren ... Doğal Kaynak Suyu unvanlı işletmeye 17/10/2016 ve 26/10/2016 tarihlerinde  Çorum Halk Sağlığı İl Müdürlüğü ekipleri tarafından yapılan denetimlerde, tesiste ters ozmos cihazı kullanıldığının tespit edilmesi nedeniyle, İnsani Tüketim amaçlı Sular hakkındaki Yönetmelik'in 40. maddesinin (a)  bendi hükümlerine aykırı hareket edildiği gerekçesi ile  davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı kaynak suyu üretim izninin iptal edilmesi ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda  Yem Kanununun 40. maddesinin (ö) bendi gereği işletmeye 15.466,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çorum Valiliği işlemininin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idare tarafından yapılan ilk denetimde ters ozmos cihazının kulanıldığının tespit edilebilmesi için cihazın sisteme bağlı ve çalışıyor olduğu hususunun öncelikle ortaya konulması ve cihazın giriş-çıkış kısımlarından numune alınması ve suyun analiz ettirilmesi gerekiyorken bu yola gidilmediği, bununla birlikte daha sonra yapılan denetimde alınan numune üzerinde yapılan analizde Ph ve iletkenlik parametrelerinde değişikliğin saptanmadığı, tesisin önceki denetimlerinde alınan numuneler üzerinde yapılan denetimlerde de ters ozmos kullanıldığını düşündüren uygunsuzluklara rastlanılmadığının anlaşıldığı belirtilerek, Mahkemesince icra edilen keşif sırasında cihazın membranlarının sökülerek ters osmoz membranı olmadıklarının görüldüğü ve bilirkişi raporunda ters ozmos cihazı kullanıldığı yönünde bir tespite de yer verilmediği hususları birlikte değerlendirilmiş ve dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden "tesiste ters ozmos cihazı kullanıldığı" tespitinin; her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve denetime elverişli hiçbir kanıt ileri sürülemeden, denetimden sonra arıtma cihazı üzerinde yapılacak değişikliklerle cihaz niteliğinin değiştirilebileceği varsayımına dayandırılarak gerçekleştirildiği anlaşılan işlemin bilimsel ve teknik esaslara uyulmadan eksik incelemeye ve varsayıma dayalı olarak kurulduğu sonucuna ulaşıldığı belirtilerek dava konusu işlemde uyarlık bulunmamıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; "Davalı idarenin istinaf başvurusunda, 19 litre pc damacana nihai dolum noktasına ait numunenin analizinde mikrobiyolojik uygunsuzluk tespit edildiği, suyun kaynama noktasının görülememesi nedeniyle kaptaj uygunsuzluğu bulunduğu ileri sürülmüşse de, var olduğu ileri sürülen uygunsuzlukların dava konusu işlemin sebep unsurunu oluşturmaması nedeniyle işin esasını etkiler nitelikte görülmediği" açıklaması eklenerek, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 :Ters ozmos cihazlarının membranlarının değiştirilerek (membran değişimi ve basınç ayarı yapılarak) rahatlıkla filtre sistemine dönüştürülmesi mümkündür. Tespit edilen cihaz ters ozmos cihazıdır, ancak membranı ve basıncı değiştirilerek denetim somasında ultrafıltrasyon cihazına dönüştürülmüş olabileceği Türkiye Halk Sağlığı Kurumu-THSK Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı ... tarih ve ... sayılı görüş yazısı ile de değerlendirildiği, arıtım cihazının İl Halk Sağlığı Müdürlüğünden izinsiz olması, denetim sırasında saklanması, denetim tutanağının mesul müdür tarafından imzalanması ve geçmiş yıllarda su analizlerindeki iletkenlik değerlerinin sürekli değişmesi, dikkate alındığında ters ozmos cihazının kullanıldığının aşikar olduğu, dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu beliritilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	:  Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin reddine,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3.	Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın   İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY : 
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanunu'nun 27. maddesinde; "Herhangi bir katkı, aroma veya zenginleştirme amaçlı madde ilave edilen kaynak suları, içme suları, doğal mineralli sular ve yapay sodaların üretimi, ambalajlanması, satışı, ithalat ve ihracatına ilişkin esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Ancak; kaynak suları, içme suları, doğal mineralli sular ve tıbbi amaçlı suların üretimi, uygun şekilde ambalajlanması, satışı, ithalat ve ihracatına ilişkin usul ve esaslar ile içme-kullanma sularının teknik ve hijyenik şartlara uygunluğu, kalite standartlarının sağlanması, kalite standartlarının izlenmesi ve denetimi ile ilgili usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir. Bu esaslara uygunluk bakımından belediye veya il özel idarelerinin sorumluluğunda bulunan içme sularının Türkiye Halk Sağlığı Kurumu tarafından yapılacak veya yaptırılacak her türlü tetkik ve tahlil bedelleri ilgili belediye veya il özel idaresince karşılanır. Belediyelerce ödenecek tetkik ve tahlil bedelleri, Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına belediyelerce tahakkuk ettirilecek su kullanım bedellerinden mahsup edilir." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun'un 40/ö maddesinde ise; "27 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen ürünlerle ilgili hükümlere aykırı hareket eden işyerlerine onbin Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bakanlıkça veya Sağlık Bakanlığınca belirlenen şartları yerine getirinceye kadar işyerleri faaliyetten men edilir." hükmü bulunmaktadır.
Söz konusu Kanuna dayanılarak yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğin 36. maddesinde; "Kaynak sularının yer yüzüne çıktığı ve kullanıma arz edildiği noktada mikrobiyolojik açıdan temiz olması esastır. Kaynak sularına kendisine karakteristik özellik veren önemli elementlere ilişkin suyun kaynağındaki niteliğini değiştirmemek kaydıyla uygulanan, muhtemelen oksijenlemeyi takiben demir ve kükürt gibi kalıcı olmayan elementlerin filtrasyon ve boşaltma yoluyla ayrıştırılması, ozonla zenginleştirilmiş hava kullanılarak demir, mangan, kükürt ve arseniğin ayrıştırılması, aktif alüminyum kullanılarak florürün ayrıştırılması ve tamamen fiziksel yollarla serbest karbondioksidin kısmen veya tamamen ayrıştırılması işlemleri ile kaynak suyunun kimyasal ve mikrobiyolojik niteliklerini değiştirmeyecek tarzda suda asılı kalan çözülmemiş partikülleri uzaklaştırmaya yönelik filtrasyon işlemleri dışında herhangi bir işlem uygulanmaması esastır. Kaynak sularında dezenfeksiyona yönelik herhangi bir işlem yapılamaz. Ancak savaş, deprem ve sel gibi doğal afetlerde Kurumun özel izni ve uygun göreceği usul ve teknikler ile diğer işlemlere tabi tutulabilir..." hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmeliğin 46. maddesinde kaynak sularına ait tesislerin senede bir defa Kurumca, üçer aylık periyotlarla da Müdürlükçe denetleneceği, tüketime sunulan kaynak sularının ise denetim izlemesine, kontrol izlemesine ve piyasa kontrolüne tabi tutulacağı düzenlenmiş, ayrıca denetim ve kontrol izlemesinin amacı yine anılan maddede açıklandıktan sonra 50. maddesinde; "Bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılan piyasa denetimleri ile ilgili hususlarda 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunda, diğer hususlara aykırı hareket edenler hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununda öngörülen idari yaptırımlar uygulanır. 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanununda öngörülen idari yaptırımlar Müdürlükçe uygulanır." kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işletmede 17/10/2016 tarihinde davalı idare elemanları tarafından yapılan denetimde "...tesisin kuzeyinde hurdalık olarak kullanılan yapının arka bölmesinde ters ozmos su arıtım cihazının olduğu" hususunun tespit edilerek tutanak altına alındığı ve tutanağın altının tesisin mesul müdürü tarafından imzalandığı,  bu denetim üzerine tesis sahibinin başvurusuyla tesiste davalı idare elemanları tarafından 26/10/2016 tarihinde tekrar denetim yapıldığı, bu denetimde kaptaj, ters ozmos cihazının giriş ve çıkışından numune alındığı, alınan numunelerin sonuçlarında pH ve iletkenlik parametresinin değişmediğinin tespit edilmesi üzerine konu hakkında Türkiye Halk Sağlığı Kurumundan görüş sorulduğu, Türkiye Halk Sağlığı Kurumunun ... tarih ve ... sayılı işleminde, "... ters ozmos cihazlarının membranlarının değiştirilerek (membran değişimi ve basınç ayarı yapılarak) rahatlıkla filtre sistemine dönüştürülmesinin mümkün olduğu, tespit edilen cihazın ters ozmos cihazı olduğu, ancak membranı ve basıncı değiştirilerek denetim sonrasında ultrafiltrasyon cihazına dönüştürülmüş olabileceğinin değerlendirildiğinin bildirildiği görülmektedir. 17/10/2016 tarihli denetim tutanağı, 29/11/2016 tarihli denetim tutanağı, anılan tutanakların altında tesis yetkilisinin imzasının olması ve Türkiye Halk Sağlığı Kurumunun konu hakkındaki görüşlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 5996 sayılı Kanuna göre para cezası verilmesini gerektiren eylemin gerçekleştirildiği kanaatine varıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.