Esas No: 2023/6387
Karar No: 2024/4928
Karar Tarihi: 23.09.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6387 E.  ,  2024/4928 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas   No : 2023/6387
Karar No : 2024/4928                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	:... Bankası T.A.O 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU:.... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.   
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Cd. ... ada, ... parselde bulunan taşınmaz üzerine ATM kabini bulundurmak suretiyle 01/06/2013-28/02/2015 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 110.250,00 TL ecrimisil istenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen kararda;  davalı idarenin 12/03/2018 tarihli savunma dilekçesinden dava konusu  ecrimisil tutarının ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile 110.250,00 TL'den 91.000,00 TL'ye düşürüldüğü anlaşıldığından dava konusu işlemin 19.250,00 TL'lik kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığı, ecrimisil istenilen taşınmazın yol olarak umumi hizmetlere ayrılmış olup tescil harici taşınmazın "belediye taşınmazı" olarak kabul edilmesi olanağı bulunmadığı, bu gibi alanların sahipsiz ve kamuya yararlı alanlar olarak Devletin hüküm ve tasarrufu altında taşınmaz niteliğinde olduğu, Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan ve davacıya devir ya da tescil edilmeyen taşınmaz üzerindeki işgal nedeniyle 2886 sayılı Kanun uyarınca davalı belediyenin ecrimisil istemesine yasal olanak bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 91.000,00 TL'lik kısmının iptaline, 19.250,00 TL'lik kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ecrimisil ihbarnamesine itiraz edilmesi üzerine miktarı düzeltildiği için ilk ihbarnamenin icrai vasfını kaybedeceği, ikinci ihbarnamenin müstakil bir ihbarname olduğu, usule uygun tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığından kararın bozulması gerektiği  ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ	 : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
Davalı idarenin, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 19.250,00 TL tutarındaki kısmı yönünden karar verilmesine yer olmadığı kararına ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinde, belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağı, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Kamuya ait gayrimenkuller" başlıklı 11. maddesinde, "İmar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. Ancak, bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. Bedeli ve ödeme şekli taraflarca tespit olunur. Bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz. Bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur." hükmü yer almaktadır.
İmar plânlarında park, yol gibi  alanlarda kalan yerlerin, belediyeye bedelsiz olarak terk edilerek tapuda terkin edilmesi gerektiği yolundaki kanun hükmü uyarınca, Hazinenin bu alandaki yetkisi bağlı yetki olup, yine anılan kural nedeniyle anılan idarenin mülkiyetinde de olsa, bu tür taşınmazları üçüncü kişilere satma, kiraya verme, üzerinde irtifak hakkı tesisi gibi tasarruflarda bulunabilmesi mümkün olmadığından, imar plânlarında umumi hizmetlere ayrılmış yerlerden belediyelere devri zorunlu olan yerleri kullanan işgalcilerden belediyelerin ecrimisil isteyebileği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, kamuya ait alanın fuzuli işgali nedeniyle davalı idarenin ecrimisil talep etme yetkisi bulunduğundan, yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, gerekirse mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle, işgal edilen alan ve istenilen ecrimisilin miktarı yönünden bir değerlendirme yapılarak, dava konusu işlemlerin bu yönleri itibariyle hukuka uygun olup olmadığının incelenmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu Mahkeme kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2.Temyize konu ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, dava konusu  ecrimisil ihbarnamesinin ... TL tutarı yönünden karar verilmesine yer olmadığına  ilişkin kısmının ONANMASINA,
3.Mahkeme kararının ihbarnamenin ... TL ecrimisil tutarının iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar  verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
 5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 23/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.