Esas No: 2023/7068
Karar No: 2024/1195
Karar Tarihi: 26.02.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/7068 E.  ,  2024/1195 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2023/7068
Karar No : 2024/1195   
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … İnşaat Taahhüt Gıda Petrol Turizm Emlak Gayrimenkul Sanayi Ticaret Anonim Şirketi 
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ankara ili, Etimesgut ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 1.134.572,98-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu tutarın tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinde, gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği gibi aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada alınan teknik altyapı bedelinin sonradan yapılaşmaya giden parsellerden yapı ruhsatı alındığı sırada bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğu gerekçesiyle alınmamasının eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağı, bu durumda; davaya konu taşınmazın teknik alt yapısının davacı tarafından yapıldığı yönünde bir iddia da bulunmadığından, 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedeli tahsiline ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda;  Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının (e) maddesinin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarihli, E:…, … sayılı kararıyla iptaline karar verildiğinden, uyuşmazlığa konu taşınmazın ön cephesinde yer alan ana arter niteliğinde ve Ankara'da yaşayan tüm vatandaşlar tarafından ana bir ulaşım aksı olarak kullanılan 50 metrelik yola yönelik stabilize yol teknik altyapı katılım bedelinin dayanağının kalmaması sebebiyle, bu yola ilişkin teknik alt yapı bedelinin dava konusu taşınmaza yüklenemeyeceği; taşınmazın arka cephesinde bulunan 25 metrelik yolun ve yolun karşı tarafında da park alanı ile bitişik bulunan konut kullanımına ayrılmış alanların olduğu, bu alana ilişkin stabilize yol teknik alt yapı bedeli hesaplanırken Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının (d) bendinde yer alan "İmar parsellerinin cephesine bitişik olarak yeşil alan ve park olması durumunda, parsel yoldan faydalanıyor kabul edilerek katılım bedelinin alınması" yönündeki düzenleme göz önünde bulundurularak, bu alana ilişkin stabilize yol altyapı katılım bedelinin yarısının davacı adına tahakkuk ettirilmesi gerekmekle birlikte, davalı idare tarafından yargı kararının gerekçelerine uygun olarak yeniden tesis edilecek bir işlem ile davacı adına yeniden stabilize yol teknik altyapı bedeli tahakkuk ettirilebileceği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline, 1.134.572,98-TL stabilize yol teknik altyapı bedelinin dava tarihi olan 15/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. 
 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin 3194 sayılı Kanunun 23. maddesine uygun olduğu, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekirken sadece anılan kararın (e) maddesi dikkate alınarak verilen temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
Dava; Ankara ili, Etimesgut ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 1.134.572,98-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu tutarın tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
 
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar  planında  beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak  yetkili kurullarca  tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme  suyu  şebekeleri gibi teknik altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla  beraber  yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili idarenin izni halinde ve ilgili idarece  hazırlanacak projeye uygun olarak yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan %75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır. 
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında, dava konusu taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı, parselasyon işleminin yapılıp yapılmadığı ve alt yapı yatırımlarının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmazdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek ulaşılacak sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
Temyize konu kararda yer verilen ve … tarihli, … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının (b) ve (e) maddelerinin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun anılan meclis kararının (e) maddesi yönünden kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak meclis kararının (e) maddesi yönünden iptaline dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarihli, E:…, K … sayılı kararının Dairemizin 26/02/2024 tarihli, E:2024/9275, K:2024/1192 sayılı kararıyla "davacının taşınmazı için stabilize yol teknik alt yapı bedelinin hesaplanmasında davaya konu … tarih ve … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının hangi maddelerinin uygulandığının gerekçeleri ile açıklığa kavuşturulmasından sonra dayanak olarak gösterilen meclis kararı maddesinin tespiti üzerine davacının iptalini istediği işlemin meclis kararının (e) maddesi olduğu hususu göz önünde bulundurularak bir karar verilmesi gerekmekte olup; gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan verilen temyize konu kararın bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır" gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği; ayrıca dosya içesindeki bilgi ve belgelerden, uyuşmazlığa konu taşınmazın kuzeyindeki yolun karşı cephesinde park alanının yer aldığı ve davacının parselinin hizasına rastlayan kısmının değil de tamamının hesaplamaya dahil edildiği ve bu uygulamanın da Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının (b) maddesi uyarınca yapıldığı anlaşıldığından; anılan Meclis kararının (b) maddesinin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Dairemizin 16/01/2024 tarih ve E:2023/7936, K:2024/345 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiş olup İdari Dava Dairesince yeniden yapılacak tahkikat sonucu verilecek kararda söz konusu hususların da dikkate alınması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali ile 1.134.572,98-TL stabilize yol teknik altyapı bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine  gönderilmesine, 26/02/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.