Esas No: 2023/8149
Karar No: 2024/5177
Karar Tarihi: 03.10.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/8149 E.  ,  2024/5177 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2023/8149
Karar No : 2024/5177                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ...	  
 2-...	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF : 1- DAVALI  ... Bakanlığı-...
VEKİLİ	: Av. ...
2- DAVALI YANINDA MÜDAHİL ... Başkanlığı-...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ve bir kısım tescil dışı alana ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca... tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin......tarih ve E:...  K:... sayılı kararında; uyuşmazlık konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin 11/01/2021 - 09/02/2021 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı,  son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerekirken, bu süre geçirildikten çok sonra, taşınmazı kapsayan alanda yapılan 1/1000 ölçekli  uygulama imar planının iptali istemiyle açılan davada sunulan savunma dilekçesiyle 1/5000 ölçekli plan değişikliğinden haberdar olunduğu ileri sürülerek 07/09/2022 tarihinde açılan davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle  reddine  karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
MÜDAHİLİN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
 ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ...parsel sayılı taşınmazlar ile ... ada,... parsel sayılı taşınmaz ve bir kısım tescil dışı alana ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca... tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin 11/01/2021 - 09/02/2021 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, plan değişikliğine karşı askı süresi içerisinde herhangi bir itirazı olmayan davacı tarafından, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle... İdare Mahkemesinde açılan E:... sayılı dava dosyasına sunulan savunma dilekçesiyle dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinden haberdar olunduğu ileri sürülerek 07/09/2022 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT: 
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı düzenlenmiştir.
 3194 sayılı İmar Kanununun, "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. Maddesinin b bendinde; İmar planlarının; nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği; mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı; Planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği; Bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği; Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği; Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince onbeş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı düzenlenmiş; anılan maddeye 14/02/2020 tarihinde 7221 sayılı Kanunun 6. Maddesinin 3. Fıkrası ile getirilen ek paragraf ile; İmar planlarının ve bu planlardaki değişikliklerin nerede askıya çıktığına dair bilgilendirme ilanının, askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulacağı; ayrıca plan değişikliği hakkında, değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Bir idari işlemin mevzuatta öngörülen prosedüre uygun olarak tesis edilmesi ve tamamlanması gerekmektedir. 3194  sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca belediye meclisince onaylanmakla yürürlüğe giren imar planlarının ise aynı madde hükmü uyarınca bir ay süreyle  askıya çıkarılmak suretiyle ilan edilmesi gerekmektedir. Onaylanmayan veya onaylandıktan sonra ilan edilmeksizin uygulamaya konulan bir imar planı yukarıda belirtilen kanun hükmünde öngörülen prosedür tamamlanmaksızın tesis edilmiş bir işlem olacağından şekil eksikliği nedeniyle hukuka aykırı olacaktır.
İmar planlarının askıya çıkarılmaması ve internet ilanlarının yapılmaması, planları kanunda öngörülen şekil şartları tamamlanmaksızın tesis edilmiş bir işlem haline getiren asli şekil unsurlarıdır ve bu eksiklik işlemin iptal nedenidir. Askı ilanı tamamlanmış ve internet ilanı yapılmış bir imar planının nerede askıya çıktığına dair bilgilendirme ilanının askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulmaması ve değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılmaması bahsedilen şekilde bir asli şekil unsuru olmamakla beraber ilgililerin işlemi öğrenmeleri açısından önem arz etmektedir.
 İmar planlarının nerede duyurulduğu hakkındaki bilgilendirmenin ilgili muhtarlıkların ilan panosunda ve iki adet tabela ile değişikliğe konu alanda ilan edilmemesi halinde o bölgede yaşayanlar açısından, planların öğrenildiği ve dava açma süresinin başlayacağı kabulü yasa maddesi ile getirilen değişikliğin amacına aykırılık oluşturmaktadır.
 Dairemizin ... tarihli E:... sayılı ara kararı ile, davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından, "dava konusu nazım imar planı değişikliğinin nerede askıya çıktığına dair bilgilendirme ilanının askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulup duyurulmadığının,  plan değişikliği hakkında, değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılıp yapılmadığının" sorulması üzerine verilen yanıtta, "...1 tarih ve ... sayılı yazı ile onaylı planlara ilişkin bilgilendirme ilanının 1 ay süre ile il müdürlüğüyle eş zamanlı olarak muhtarlık binasında ilan edilmek üzere ... Mahalle Muhtarlığına gönderildiğinin bildirildiği fakat bu yazı uyarınca ilgili mahalle muhtarlığında bilgilendirme duyurusunun yapıldığı yönünde herhangi bir tutanağın gönderilmediği, yine değişikliğe konu alanda tabela ile duyuru yapıldığına dair herhangi bir  bilgi ve belgenin de gönderilmediği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Bu durumda davalı idare tarafından dava konusu işlemin tesisi tarihinden önce yürürlüğe giren yasa hükmü uyarınca imar planı değişikliğinin askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulması ve plan değişikliği hakkında, değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılması gerektiği halde bu işlemlerin yapıldığına dair somut ve kesin bir delil bulunmadığı anlaşıldığından, bakılan davanın süresinde olduğunun kabulü gerekmekte iken, dava konusu imar planının idarelerin internet sitesinde ilan edilmesinin yeterli olduğu gerekçesi ile davanın süre aşımı nedeni ile reddine dair mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yönündeki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi, ... İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin  Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 03/10/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.