Esas No: 2022/4541
Karar No: 2024/3775
Karar Tarihi: 26.06.2024

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2022/4541 E.  ,  2024/3775 K.


"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2022/4541
Karar	No : 2024/3775                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: I. Hukuk Müşaviri Yrd. V.  ...
İSTEMİN KONUSU	: ...  Bölge  İdare  Mahkemesi   ...   İdari  Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
 
YARGILAMA SÜRECİ       	:
Dava Konusu İstem: Dava, Gaziantep Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından; Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığınca "rüşvet almak” suçunu işlediğinden bahisle başlatılan ceza soruşturması nedeniyle hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle 657 sayılı Kanun'un 125/1-E-(g) maddesi uyarınca ''Devlet memurluğundan çıkarma'' cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi  istemiyle açılmıştır. 
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının üzerine atılı "rüşvet almak" suçunu işlediğinin ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile tespit edildiği ve Türk Ceza Kanunu'nun 252/2 maddesi uyarınca "3 yıl 4 ay hapis cezası" ile cezalandırılmasına karar verildiği, davacının rüşvet suçu nedeniyle mahkumiyetine karar verildiği dikkate alındığında, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak derecede yüz kızartıcı ve utanç verici fiilde bulunduğunun sübuta erdiğinden bahisle  devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.      
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti:  ...  Bölge  İdare  Mahkemesi   ...   İdari  Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; dava konusu işlemin sebebini oluşturan eylemi nedeniyle davacının, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile "rüşvet almak" suçundan  "3 yıl 4 ay hapis cezası" ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla bozulduğu, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile davacının "görevi kötüye kullanma" suçunu işlediği gerekçesiyle "3 ay hapis cezası" ile cezalandırıldığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği; kamu görevlilerince işlenen fiillerin, disiplin suçunun yanında ceza hukuku bakımından da suç teşkil etmesi durumunda, ceza yargılaması ile disiplin soruşturması birbirinden bağımsız yürütüldüğü ve kamu görevlisinin "üzerine atılı fiili işlediğine veya işlemediğine" dair hükümler dışında, ceza mahkemesi kararlarının disiplin yargılaması bakımından doğrudan bağlayıcı olmadığı; dava konusu işlemdeki suç tipi ile ceza davasındaki suç tiplerinin birbirinden farklı olması nedeniyle davacı tarafından işlendiği ileri sürülen fiilin ceza yargılamasından bağımsız olarak davacı tarafından işlenip işlenmediği, işlendi ise 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin 1. fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer alan disiplin suçu kapsamında olup olmadığının değerlendirildiği, polis memuru olan davacının, M. A. Z.'nin trafik belgelerindeki eksikliği tespit edip, ceza miktarını belirleyerek bu konuda işlem yapmakla yükümlü ve yetkili olduğu halde herhangi bir işlem yapmadığının ve anılan şahsı evine kadar takip ettiğinin davacının tevilli ikrarı ile de sabit olduğu; her ne kadar davacı tarafından, anılan şahsın kendisinden kaçarcasına hızlı gitmesi hasebiyle şüphelendiğinden şahsı takip ettiği beyan edilmiş ise de, şahsa cezai işlem yapmadığı halde şüphelenmesi üzerine evine kadar takip etmesi durumunun hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve bunun görev amaçlı olarak yapıldığını açıklayamayacağı, davacının sübuta eren fiilleriyle memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak eylemini işlediği anlaşılmakla eylemine uyan 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin 1. fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık ve davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli reddine  karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	: Davacı  tarafından,  rüşvet alma fiilinin soruşturma raporu ile açık ve net olarak ortaya konulamadığı, tanık A.Ş.’nin olayın görgü tanığı olmadığı ve davacının M.A.Z.'den para istediğini duymadığını belirttiği, ceza yargılamasında rüşvet alma eyleminin sabit görülmediği, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin aynı suçlamaya dayandığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI	: Davalı   idare   tarafından,    istemin     reddi   gerektiği   ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	:  ...
DÜŞÜNCESİ	:  ...  Bölge  Adliye  Mahkemesi  ...  Ceza  Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla davacının "rüşvet almak" suçundan mahkumiyetine ilişkin kararın bozulduğu görüldüğünden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması  gerektiği düşünülmektedir.
 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay  Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki işbölümünün belirlenmesine ilişkin 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmının 6. fıkrası uyarınca, doğrudan Dairemiz esasına kaydedilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görülerek yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:	
MADDİ OLAY : 
Davacı Gaziantep Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmaktadır.
 Davacı, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla üzerine atılı rüşvet almak suçunu işlediği gerekçesiyle Türk Ceza Kanunu'nun 252/2 maddesi uyarınca "3 yıl 4 ay hapis cezası" ile cezalandırılmıştır.
Anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusu sonucunda ...  Bölge  Adliye  Mahkemesi  ...  Ceza  Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; olayın gerçekleşme şekline göre rüşvet suçunun kanıtı kabul edilebilecek beyanların yorumu gerektirmeyecek biçimde bu suçun anlaşma da dahil tüm unsurlarını ortaya koymadığı, olayda belirli bir işin yapılması karşılığında çıkar sağlanacağı konusunda taraflar arasında işin yapılmasından önce veya yapılması sırasında gerçekleştirilmiş bir anlaşma bulunduğuna dair mahkumiyeti gerektirir davacının savunmasının aksine diğer sanığın çelişkili anlatımları dışında delil bulunmadığı, M.A.Z. hakkında trafik cezası kesilmediğinin tespiti halinde davacının üzerine atılı eyleminin TCK'nin 257/2 maddesinde tanımlanan "ihmali davranışla görevi kötüye kullanma" suçunu oluşturacağı gerekçesiyle bozulmuştur.
 ...  Bölge  Adliye  Mahkemesi  ...  Ceza  Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle  ... Ağır Ceza Mahkemesince verilen  ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; davacı hakkında "rüşvet almak" suçundan kamu davası açılmış ise de; M.A.Z. hakkında trafik cezası kesilmediğinin tespiti sonrasında, davacının eylemine uyan "görevi kötüye kullanma" suçunu işlediği sabit olduğu gerekçesiyle "2 ay 15 gün hapis cezası" ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.  
Bu karar, ... Ağır Ceza Mahkemesinin  ... günlü, E:..., K:... sayılı kesinleşme şerhi ile kesinleştirilmiştir. 
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Kanun'un "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinini "Devlet memurluğundan çıkarma" başlıklı (E) fıkrasının (g) alt bendinde; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" düzenlemesine,
 "Cezai kovuşturma ile disiplin kovuşturmasının bir arada yürütülmesi" başlıklı  131. maddesinde; "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." düzenlemesine yer verilmiştir. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukuku farklı kural ve ilkelere tabi disiplinlerdir. Disiplin hukuku, kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları ve bu yaptırımların uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen bir hukuk alanıdır. Bazı hâllerde kamu görevlisinin fiili, ceza hukuku kapsamında suç tanımına uymasının yanı sıra disiplin hukuku yönünden de sorumluluk gerektiren bir mahiyet taşıyabilir. 
Disiplin hukuku ile ceza hukuku soruşturma ve yargılama usulü, verilen cezanın niteliği ve bu cezanın doğurduğu sonuçlar ve etkileri ile ceza ve suçların tanımı ve konuluş amaçları birbirinden farklı özellikler taşısa da; disiplin hukuku yönünden suç tanımlanması, aynı zamanda ceza hukuku yönünden de aynı olan suçların sübuta erip ermediği konusunda ceza mahkemelerinin vermiş olduğu kararların disiplin hukuku açısından bağlayıcılığı bulunmaktadır.
 Dosyanın incelenmesinden; davacının disiplin cezasıyla cezalandırılmasına neden olan "rüşvet almak" suçu isnadıyla açılan davada; davacının, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla üzerine atılı rüşvet almak suçunu işlediği sabit olduğu gerekçesiyle Türk Ceza Kanunu'nun 252/2 maddesi uyarınca "3 yıl 4 ay hapis cezası" ile cezalandırıldığı, anılan kararın ...  Bölge  Adliye  Mahkemesi  ...  Ceza  Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla bozulduğu, bozma kararına uyulmak suretiyle yapılan yargılamada davacıya isnat edilen suçun niteliğinin değiştiği, davacının fiilinin "rüşvet almak" suçu yerine "görevi kötüye kullanma" suçunu oluşturduğunun tespit edildiği  ve bu suça göre cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer alan yasal düzenlemeler ve maddi olay birlikte incelendiğinde; davacıya isnat edilen "rüşvet almak" fiilinin, aynı zamanda ceza hukuku kapsamında bir suç olması ve Türk Ceza Kanunu'nda açıkça tanımlanmış bulunması nedeniyle yapılacak ceza yargılaması sonucunda suçun işlendiğinin sabit görülüp, kişinin cezalandırılması halinde "rüşvet almak" suçunun işlendiğinden bahsetmek mümkün olacaktır. Ancak kesinleşen ceza yargılaması sonucunda davacının fiilinin "rüşvet almak" suçu kapsamında olmadığı tespit edilmiştir. 
Bu durumda, "rüşvet almak" fiili nedeniyle başlatılan disiplin soruşturması sonucunda davacının 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi uyarınca cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Bununla birlikte disiplin hukukunun kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları belirleyen bir hukuk alanı olması nedeniyle  davalı idarece davacının fiiline uygun başka bir disiplin cezası verilebileceği de tabiidir.	
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü; E:..., K:... sayılı temyize konu kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun  49. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca BOZULMASINA,
3.  Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 26/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.