Esas No: 2023/7139
Karar No: 2024/1543
Karar Tarihi: 06.03.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/7139 E.  ,  2024/1543 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/7139
Karar	No : 2024/1543  
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Gıda ve Ticaret Anonim Şirketi
	  ...
 KARŞI TARAF (DAVALILAR)     : 1- ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ... 
	  2- ... Kaymakamlığı  
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No: ... adresinde bulunan "içkili lokanta" faaliyet konulu işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin 13/11/2020 tarihli mühürleme zaptının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...  İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; her ne kadar davacıya ait işyerinde pandemi nedeniyle ilgili idarelerce alınan kararlara aykırı davranıldığı ve tespit edilen eylemlerin belli bir yaptırıma tabi olduğu sabit ise de, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun ve ilgili yönetmelikte belirtilen usullere uygun olarak işlem tesis edilmediği ve dava konusu işlemde, işlemin hangi mevzuat hükmü uyarınca tesis edildiğinin belirtilmemesi nedeniyle, işlemin hukuki irdelemesinin yapılmasını olanaklı kılacak unsurların işlemde bulunmadığı, dolayısıyla idarenin kanunilik ilkesinin ihlal edildiğinden, davacıya ait işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; İstanbul İl Hıfzıssıhha Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile, ana faaliyet konusu gazino, pavyon, diskotek, bar, birahane, taverna veya gece kulübü olan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ana faaliyet konusunu değiştirerek kafe, restoran ve lokanta olarak faaliyet göstermek istemeleri durumunda İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde eski ruhsatın iptal edilip yeniden ruhsatlandırma işlemi yapılması, ana faaliyeti gazino, pavyon, diskotek, bar, birahane, taverna veya gece kulübü olup ruhsatına tali faaliyet işleten işyerlerinin çalıştırılmasına müsaade edilmemesine karar verildiği, davacı şirkete ait işyerinde dansöz oynatıldığı hususunda medyada çıkan haberler üzerine kolluk görevlilerince işyerinde 18/10/2020 tarihinde denetim yapıldığı, söz konusu denetimde medyada çıkan görüntülerle ilgili işletme yetkilerinin beyanlarının alındığı, video görüntülerinin işletmeye ait olduğunun yetkililerce de kabul edildiği, bahse konu görüntülerde sosyal mesafe kurallarına uyulmadığının görüldüğünün tutanak altına alındığı, bunun üzerine içkili lokanta ruhsatı olmasına rağmen taverna tarzında faaliyet gösteren söz konusu işyerinin anılan il hıfzıssıhha kurulu kararı doğrultusunda faaliyetten men edildiği, işyerinin salgınla mücadele kapsamında faaliyetleri geçici olarak yasaklanan işletmelerden olan taverna şeklinde faaliyet gösterdiği sonucuna varıldığından söz konusu işyerinin bu amaçla mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle  davalı idarenin istinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 : 18/10/2020 tarihli denetim esnasında davacıya ait işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen faaliyet konusu dışında bir faaliyet icra edildiğine yönelik her hangi bir somut tespite yer verilmediği, mühürleme işleminde İstanbul İl Umumi Hıfzıssıhha Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının dayanak gösterildiği, hukuki denetime esas teşkil edebilecek başka bir gerekçe de gösterilmediği, ruhsata aykırı faaliyetin tespiti halinde, işyerinin 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun'un 6. maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi kapsamında faaliyetten men edilebileceği, 3572 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik kapsamında düzenlenmiş bulunan “içkili lokanta" faaliyet konusu ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan işyerinin, İl Umumi Hıfzıssıhha Meclisi kararınına dayanılarak, süresiz olarak faaliyetten men edilmesinin hukuka aykırı olduğu, kanunilik ilkesinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  	:  Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ	  : ...
DÜŞÜNCESİ	  : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
             Dosyasının incelenmesinden, davacı şirkete ait işyeri için (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca) ... tarih ve ... numaralı "içkili lokanta" faaliyet konusu ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, 18/10/2020 tarihinde işyerinde yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanakta "davacıya ait işyerinde sosyal mesafe kurallarına uyulmadığı, işletme içindeki diğer müşterilerin de oynadığı, faaliyet konusunun içkili lokanta olmasına rağmen, taverna olarak hizmet verdiği" yönünde tespitlere yer verildiği, söz konusu tespitlere istinaden Beşiktaş Kaymakamlığı tarafından tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlem ile canlı müzik belgesi bulunmayan içkili lokantanın İstanbul İl Umumi Hıfzıssıhha Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı doğrultusunda faaliyetten men edilmesinin davalı idareden istenildiği, anılan Kaymakamlık yazısına istinaden 13/11/2020 tarihli "mühürleme zaptı" ile işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı kapsamında tesis edilmediği,  işyerinin Beşiktaş Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı yazısına istinaden faaliyetten men edildiği, söz konusu yazının ise,  İstanbul İl Umumi Hıfzıssıhha Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına dayandığı görülmektedir.
Bu durumda, bakılan uyuşmazlığın,  işyeri açma ve çalışma ruhsatı olan bir işyerinin il umumi hıfzıssıhha meclisi kararına dayanılarak faaliyetten men edilip edilmeyeceğinin açıklığa kavuşturulması suretiyle çözülmesi gerekmektedir.
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 27. maddesinde, "Umumi hıfzıssıhha meclisleri mahallin sıhhi ahvalini daima nazarı dikkat önünde bulundurarak şehir ve kasaba ve köyler sıhhi vaziyetinin ıslahına ve mevcut mahzurların izalesine yarayan tedbirleri alırlar. hükmüne, 72. maddesinde, " 57 nci maddede zikredilen hastalıklardan biri zuhur ettiği veya zuhurundan şüphelenildiği takdirde aşağıda gösterilen tedbirler tatbik olunur:
(....)
7 - Dahilinde sari ve salgın hastalıklardan biri zuhur eden umumi mahallerin tehlike zail oluncaya kadar set ve tahliyesi." hükmüne, 77. maddesinde "Sari ve salgın hastalıklardan birinin hüküm sürdüğü veya tehdit ettiği mahallerde Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletinin tasvibiyle bütün umumi mahallerde vuku bulacak içtimalar tahdit veya menolunabilir." hükmüne, 261. maddesinde, "Bütün eğlence mahalleri, tiyatro, sinema, bar ve gazino ve kahve ve emsali yerler ve halkın bir arada toplanmasına mahsus sair umumi mahaller ve hamamlarda halkın sıhhatini vikaye ve selametini temin için riayeti lazım gelen tedbirler mahalli belediyelerce neşrü ilan olunur. Bu tedbirlere kısmen veya tamamen riayet edilmiyen mahallerde her türlü içtimalar menedilir." hükmüne, 282. maddesinde, "Bu Kanunda yazılı olan yasaklara aykırı hareket edenler veya zorunluluklara uymayanlara, fiilleri ayrıca suç oluşturmadığı takdirde, ikiyüzelli Türk Lirasından bin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir." hükmüne, 283. maddesinde, "Bu Kanunda yazılı belediye vazifelerine taallûk edip 266 ncı maddede gösterilen sıhhi zabıta nizamnamesinde mezkur memnuiyetlere muhalif hareket edenlerle mecburiyetlere riayet etmeyenler, 15/5/1930 tarihli ve 1608 sayılı Kanunla değişik 16/4/1924 tarihli ve 486 sayılı Kanun mucibince cezalandırılır." hükmüne yer verilmiştir. 
Anılan Kanun hükümleri incelendiğinde, münhasıran halkın toplanmasına olanak tanıyan işyerlerinde, halkın sağlık ve esenliğini korumak için getirilmiş ve ilan edilmiş  önlemlere uyulmaması durumunda, il umumi hıfzıssıhha meclislerinin bu yerlerdeki toplantıyı engelleyebileceği, bu yetkinin tedbirlere riayet edilmeyen mahallerde sadece "tedbirlere uyulmayan toplantının engellenmesi (gerekirse, mevcut durumda dağıtılması)" ile sınırlı olduğu, dolayısıyla, il umumi hıfzıssıhha meclislerinin bulaşıcı hastalıklarla mücadele kapsamında, gerekli tedbirleri alabileceği ve gerektiğinde ilgililer hakkında idari para cezası uygulayabileceği, ancak, kurallara uymayan işyerlerinin faaliyetten menine karar verebileceklerine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir
Bu itibarla, maddi olay kapsamında, işyerlerinin faaliyetten meni konusunda görev ve yetkisi bulunmayan il umumi hıfzıssıhha meclisi kararına dayanılarak, davacıya ait işyerinin mühürlenerek, faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...  İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 06/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı usul ve hukuka uygun olup onanması gerektiği görüşüyle, kararın bozulmasına ilişkin çoğunluk kararına katılmıyoruz.