Esas No: 2022/484
Karar No: 2024/4861
Karar Tarihi: 26.11.2024

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/484 E.  ,  2024/4861 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2022/484
Karar	No : 2024/4861                                                            
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:	... Bakanlığı adına 
		 ... Gümrük Müdürlüğü 	   
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)            : ...
VEKİLİ		       : Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem:  Transit rejimi kapsamında taşınan eşyanın eksik olduğunun tespit edilmesi üzerine, davalı idarece eşyanın çıkışının yapıldığı ...Uluslararası Nakliyat Ticaret Anonim Şirketi'ne ait antrepoda yapılan sayım sonucunda 8.759 şişe alkollü içkinin antrepoda kaldığının tespit edildiği ve yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacının da olayda iştirakinin söz konusu olduğundan bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 2. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...Vergi Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacının görevli olduğu antrepodaki eşyanın Muratbey Tasfiye İşleri Gümrük Müdürlüğünün yeniden ihraç amaçlı satış faturasına istinaden Irak ülkesindeki alıcısına ulaştırılmak üzere transit rejimi kapsamında Habur Gümrük Müdürlüğüne gönderildiği, Habur Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğünce yapılan inceleme neticesinde transit rejimine tabi tutulan eşyanın eksik olduğunun tespit edilmesini müteakip, davalı idarece eşyanın çıkışının yapıldığı antrepoda sayım yapılmak suretiyle 8.759 şişe alkollü içkinin antrepoda kaldığının saptanması üzerine 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 2. fıkrası uyarınca işlem tesis edilmişse de; 4458 sayılı Kanun'da yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri hakkında ceza kararı alınabileceğine ilişkin yasal dayanak bulunmadığı gibi, iştirak nedeniyle ceza kesilebilmesi için 5326 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca kabahat fiiline ilişkin kastın varlığı olayda somut olarak ortaya konulmadığından tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :  Antrepoda tespit edilen fazlalık nedeniyle bilgi ve belge istenilmesi üzerine, eşyanın sehven antrepoda bırakıldığını bildiren davacı adına tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ :  4458 sayılı Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği ve Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri) (Seri No: 2) hükümleri doğrultusunda yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin sorumlulukları bulunduğundan, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacı tarafından antrepoya ilişkin olarak düzenlenen bilgi ve belgeler ile antrepo işleticisi hakkındaki dava dosyasındaki hususlar birlikte değerlendirilerek, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 14. maddesindeki iştirak hükümleri uyarınca alınan para cezası kararında davacının olayda kastının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Transit rejimi kapsamında taşınan eşyanın eksik olduğunun tespit edilmesi üzerine, davalı idarece eşyanın çıkışının yapıldığı... Uluslararası Nakliyat Ticaret Anonim Şirketi'ne ait antrepoda yapılan sayım sonucunda 8.759 şişe alkollü içkinin antrepoda kaldığının tespit edildiği ve yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacının da olayda iştirakinin söz konusu olduğundan bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 2. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fıkrasının 11. bendinde, "yükümlü" deyiminin, gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu olan bütün kişileri ifade ettiği belirtilmiş; aynı fıkranın 17. bendinde, "beyan sahibi" deyiminden, kendi adına beyanda bulunan veya adına beyanda bulunulan kişinin anlaşılması gerektiği açıklandıktan sonra, 5. maddesinde, bütün kişilerin, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilecekleri; temsilin, doğrudan veya dolaylı olabileceği; temsilcinin, doğrudan temsil durumunda başkasının adına ve hesabına hareket edeceği; dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket edeceği öngörülmüş; 181. maddesinde, ithalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlünün beyan sahibi; dolaylı temsil durumunda, hesabına gümrük beyanında bulunulan kişinin de yükümlü olduğu kuralına yer verilmiş; 192. maddesinde, aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden birden çok yükümlünün sorumlu olduğu hallerde, bunların söz konusu vergilerin ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları; yine, olay tarihinde yürürlükte olan şekli ile 10. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, Müsteşarlığın, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alacağı, bu çerçevede, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerini belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkili olduğu, 226. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük müşavirlerinin her türlü gümrük işlemini takip ederek sonuçlandırabileceği; 236. maddesinin 1. fıkrasında ise, teminat alınmış olsa bile, gümrük işlemlerine başlanmadan veya bu işlemler bitirilip gümrük idaresinin izni alınmadan gümrük antrepoları veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen yerlerden kısmen veya tamamen eşya çıkarılması veya buralardaki eşyanın değiştirilmesi ya da yapılan sayımlarda kayıtlara göre eşyanın bir kısmının noksan olduğunun anlaşılması hallerinde, bu eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği kurala bağlanmıştır.
	Gümrük Yönetmeliğinin uyuşmazlık döneminde yürürlükte olan şekli ile 574. maddesinin 1. fıkrasında,  yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin, Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine istinaden ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için Müsteşarlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen ve 576. maddede belirtilen şartları taşıyan gümrük müşaviri olduğu; 575. maddesinde, yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin, yapmış oldukları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin düzenlenen raporların ve onayladıkları EUR.1/EUR.MED ve A.TR dolaşım belgelerinin doğruluğundan sorumlu olduğu, yaptıkları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru olmaması halinde, tespit işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu düzenlemesine yer verilmiştir.
	Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri) (Seri No: 2) 'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, gümrük müşavirinin eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gümrük işlemlerini dolaylı temsil yoluyla takip eden, sonuçlandıran ve kendilerine Müsteşarlıkça gümrük müşavirliği izin belgesi verilen kişiyi ifade ettiği; 11. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanmasını sağlamak üzere aşağıda kodları belirtilen gümrük işlemleriyle ilgili tespitlerin yapılması gerektiği ifade edildikten sonra (7.) alt bendinde,  AN7, antrepoda stok kayıtlarının altışar aylık dönemler itibariyle tespitini, (8.) alt bendinde, AN8, genel antrepoya eşya giriş çıkış işlemlerinin tespiti ile gümrük yükümlülüğü sona erdikten sonra varsa ilgili kurumlarca yapılacak kontrol sonuçlarına göre gümrük gözetiminin sonlandırılmasının tespitini kapsadığı; söz konusu Tebliğin 13. maddesinin 1 fıkrasının (a) bendinde, AN6, AN8 tespit işlemlerini yapacak yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin, antreponun her açılış ve kapanışında eşyanın gümrük gözetimi altında bulundurulmasına yönelik gerekli tedbiri alacağı; (h) bendinde, AN6, AN8 tespit işlemlerini yapacak yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından eşya çıkış işlemi yapılırken, eşyanın Gümrük Yönetmeliğinin 181. maddesinin 5. fıkrası kapsamında yer alıp almadığı ile eşyanın gümrük gözetiminin sonlandırılmasında bir sakınca olup olmadığının tespit edileceği; 21. maddesinin 2. fıkrasında, tespit işlemlerinin yapılması sırasında gümrük mevzuatına veya sair mevzuata herhangi bir aykırılık tespit edilmesi veya böyle bir aykırılık bulunduğuna dair ciddi şüpheler oluşması halinde, derhal ilgili gümrük müdürlüğüne bildirimde bulunulacağı; 4. fıkrasında, antrepolara eşya alınması ve çıkarılması sırasında eksiklik ve fazlalık tespit edilmesi halinde durumu antrepoda görevlendirilen 20. maddede belirtilen kişi ve antrepo işleticisi ile müştereken bir tutanağa bağlanacağı ve derhal ilgili gümrük idaresine bilgi verilerek gerekli takibatın başlatılmasının sağlanacağı; 10. fıkrasında ise, yaptıkları tespit işlemleri ve bunlara ilişkin raporların doğru olmaması halinde, tespit işleminin kapsamı ile sınırlı olmak üzere ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan yükümlü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları düzenlenmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 14. maddesinin 1. fıkrasında, kabahatin işlenişine birden fazla kişinin iştirak etmesi halinde, bu kişilerin her biri hakkında fail olarak idari para cezası verileceği öngörülmüş; 3. fıkrasında ise, kabahate iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığının yeterli olduğu belirtilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden, olayda antrepo işleticisi olan ... Uluslararası Nakliyat Ticaret Anonim Şirketi hakkında 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 2. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf başvurusu üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, 7256 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılandırma suretiyle uyuşmazlığın sonlandırıldığı belirtilerek  istinaf istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiği anlaşılmıştır.
	Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, Gök-Bora Uluslararası Nakliyat Ticaret Anonim Şirketi'ne ait antrepoda yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olarak görevli ve yetkili bulunan davacı tarafından antrepoda periyodik sayımlar yapılması ve bunlara ilişkin raporların idareye sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu raporlar ile idarenin tespitleri arasında uyumsuzluk olması durumunda davacının sorumluluğuna gidilebileceğinden, ilgili döneme ilişkin stok kayıtları, sayım ve tespitler, rapora bağlanan bilgi ve belgeler ile antrepo işleticisi hakkında yukarıda değinilen dava dosyasındaki hususlar birlikte incelenerek, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 14. maddesindeki iştirak hükümleri uyarınca davacının olayda kastının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.		
KARAR SONUCU:
             Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 26/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.