Esas No: 2022/385
Karar No: 2024/1182
Karar Tarihi: 21.02.2024

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/385 E.  ,  2024/1182 K.


"İçtihat Metni"
           T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas  No : 2022/385
Karar No : 2024/1182    
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Petrol Sanayi Ticaret Anonim Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:  Davacı adına 2019 ve 2020 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 5 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle fazladan ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın hesaplanacak faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararıyla; davacı tarafından ithal edilen eşyaların beyan edilen kıymetinin, İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğde öngörülen kıymetin altında olması sebebiyle, gözetim belgesi ibrazı zorunluluğunun getirildiği, Tebliğde belirtilen birim kıymet, eşyanın, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, gözetim önlemlerinin yanlış uygulanması suretiyle fazladan ödenen gümrük vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; fazladan ödenen tutarın 6183 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Gümrük mevzuatı uyarınca ödenmemesi gerektiği halde ödenmiş bir vergiden söz edilemeyeceği, davacı tarafından eşyanın kıymetine ilişkin olarak kasten tahrifat yapıldığı, dava dilekçesinde hangi tarihten itibaren ve hangi türde faiz istendiğinin belirtilmediği, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesine ilişkin olarak fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle iadesine hükmedilmesi gerekirken tecil faiziyle iadesine karar verildiği anlaşılmış olup bu kısım yönünden kararın düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan bölge idare mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ve fazladan ödenen vergilerin iadesine ilişkin kısmı ile 07/11/2019 tarihinden sonra tescil edilen 4 adet muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi nedeniyle fazladan ödenen tutarın geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte, 01/11/2019 tarih ve 998 sayılı beyanname nedeniyle fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasının yasal faize isabet eden kısmı aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, anılan hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.  
-Temyize konu kararın 07/11/2019 tarihinden önce tescil edilen 01/11/2019 tarih ve 998 sayılı beyanname yönünden faiz istemine ilişkin hüküm fıkrasının yasal faiz oranını aşan kısmına gelince;
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinin 07/11/2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik 1. fıkrasında, gümrük vergileri ile bunların ödenmelerine bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme faizinin veya gecikme zammının geri verilmesinde, geri vermeye konu fazla tahsilatın yükümlüden kaynaklanması durumunda geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten, diğer durumlarda ise tahsilat tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için geri verilecek tutar üzerinden, aynı dönemde 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizin ödeneceği hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, yurt dışı giderin artırılması suretiyle beyan edilen serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin vergilerin geri verilmesinde 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faiziyle iade edilmesine ilişkin yasal değişikliğin 07/11/2019 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşılmaktadır. Fazla ödemeye konu 01/11/2019 tarih ve 998 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 07/11/2019 tarihinden önce tescil edilmiş olması karşısında, gümrük yükümlülüğünün başladığı beyannamenin tescil tarihi itibarıyla 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen yasal faiz oranında hesaplanacak faiziyle iade edilmesi gerekmekte olup, anılan tarihte yürürlükte olmayan hükme dayanılarak ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasının yasal faizi aşan kısmında hukuki isabet bulunmamakla birlikte yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan bu hususun, 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca düzeltilmesi mümkün yanlışlık kapsamında bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu işlemin iptaline ve fazladan ödenen vergilerin iadesine ilişkin kısmı ile 07/11/2019 tarihinden sonra tescil edilen 4 adet muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi nedeniyle fazladan ödenen tutarın geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte, ... tarih ve ... sayılı beyanname nedeniyle fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasının ise yasal faize isabet eden kısmının ONANMASINA,
3. Kararın, 07/11/2019 tarihinden önce tescil edilen ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi nedeniyle fazladan ödenen vergilerin  tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak "tecil faiziyle iadesine" ilişkin hüküm fıkrasının, "yasal faiziyle birlikte iadesine" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 21/02/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY : 
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde..., davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin... gösterileceği kurala bağlanmıştır.
Mezkur madde gereği, iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin  incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerekmektedir. Nitekim, bu kuralın tezahürü olup İdari Yargılama hukukunun yerleşik içtihatlarından biri olan "taleple bağlılık ilkesi" uyarınca da, idari yargı merciilerinde açılan davalarda mahkemeler; davacının istemi ile sınırlı inceleme yapabilecek, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyecektir.
İncelenen dosyada, dava dilekçesinde haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen vergilerin hesaplanacak faiziyle birlikte iade edilmesinin istenildiği görülmüştür. Dilekçede talep edilen yasal faizin kanuni dayanağı gösterilmemekle birlikte bu talepten, kanuni faize ilişkin özel düzenleme içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesinde düzenlenen "kanuni faiz"in anlaşılması gerekmektedir.
Dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunulması durumunda yargı yerince taleple bağlı kalınmayarak 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinde belirtilen tecil faizine hükmedilmesi hukuka aykırılık teşkil edecektir.
Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle, dava dilekçesinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na tabi olan ve 07/11/2019 tarihinden sonra tahsil edilip yargı kararı uyarınca iadesi gereken bir verginin herhangi bir yasal dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni/hesaplanacak faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, faiz talebinden, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni faiz" başlıklı 1. maddesinde düzenlenen faizin anlaşılması gerektiği, bu itibarla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca tecil faizine hükmedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından, 07/11/2019 tarihinden sonra tescil edilen 4 adet muhtelif tarih ve sayılı beyannameye isabet eden kısmı yönünden temyize konu kararın tecil faizine hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasının da düzeltilmesi gerektiği oyu ile, kararın belirtilen kısmına katılmıyorum.