Esas No: 2022/7829
Karar No: 2024/2443
Karar Tarihi: 25.04.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2022/7829 E.  ,  2024/2443 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2022/7829
Karar No : 2024/2443    
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: … - … Gayrimenkul İnşaat Harfiyat Otomotiv Nakliyat Tarım Reklam San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI)	: … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN	KONUSU   : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 456.603,50-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu tutarın tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; parselasyonu yapılmış olmakla birlikte dava konusu işlem tarihi itibarıyla içme suyu hattının tamamlanmadığı göz önünde bulundurulduğunda, halihazırda teknik altyapısı tamamlanmamış yerde bulunan dava konusu alana ilişkin olarak 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada teknik altyapı bedeli alınarak sonradan yapılaşmaya giden parsellerden ise bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğu gerekçesiyle alınmamasının eşitlik ilkesiyle bağdaşmayacağı, yapı ruhsatının düzenlenmesi sırasında gayrimenkulün sahibi olan davacı şirketçe yaptırıldığı yolunda bir iddia da bulunmayan teknik altyapıdan (parsel kenarındaki yollardan) dolayı davacıdan stabilize yol teknik altyapı bedeli tahsil edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı açıklaması eklenerek istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Dava; Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 456.603,50-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu tutarın tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 
 
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar  planında  beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak  yetkili kurullarca  tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme  suyu  şebekeleri gibi teknik altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla  beraber  yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili idarenin izni halinde ve ilgili idarece  hazırlanacak projeye uygun olarak yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan %75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır. 
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
	Dosyanın incelenmesinden; taşınmazın kuzeydoğusunda yer alan yola ilişkin olarak stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirildiği, Mahkemece verilen ara kararına cevap olarak gönderilen bilgi ve belgelerde  taşınmazın bulunduğu alanda yağmur  suyu hattının 31/03/2003 ve pis su hattının ise 19/01/2007 tarihinde tamamlandığı, içme suyu hattının ise dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten sonra olmak üzere 11/10/2020 tarihinde tamamlandığı, ancak taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı hususunun ve taşınmazın cephe aldığı yolun tamamlanıp tamamlanmadığı hususunun açık ve net bir şekilde ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.   
	Bu durumda; dava konusu işlem tarihinde taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı ve cephe aldığı yolun tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmazdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek ulaşılan sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. 
	Öte yandan; Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının (b) maddesinin iptali istemiyle açılan başka bir dosyada verilen davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Dairemizin 16/01/2024 tarih ve E:2023/7936, K:2024/345 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiş olup İdari Dava Dairesince yeniden yapılacak tahkikat sonucu anılan düzenlemenin uyuşmazlıkta uygulandığının tespiti halinde belirtilen bozma kararı sonucu verilecek kararın da dikkate alınması suretiyle bu dava hakkında karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun açıklama ile reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 25/04/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.