Esas No: 2021/3394
Karar No: 2024/5673
Karar Tarihi: 06.11.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3394 E.  ,  2024/5673 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/3394
Karar  No : 2024/5673  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, kendisine ait ... plaka sayılı aracı ile, personel servisi güzergah izin belgesi bulunduğu halde okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmaksızın okul servis taşımacılığı yaptığının tespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine yönelik İstanbul Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
                   İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, emniyet yetkilileri tarafından yapılan denetimde, dava konusu araç için verilmiş olan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle geçerli olan okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin olmadığının tespit edilerek durumun tutanak ile kayıt altına alındığı ve tutanağın araç sürücüsü tarafından imzalandığının görüldüğü, dava konusu işlemin tesis edildiği saat itibariyle her ne kadar anılan araca ait okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulundurulmadığından bahisle yaptırım uygulanmış ise de, davacı tarafından okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin 19/02/2020 tarihinde temin edildiği gözönüne alındığında,  kişi ve toplum yararı arasındaki dengeyi bozucu nitelikte, hakkaniyet ilkesine ve nesafet kurallarına aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu iptaline karar verilmiştir.
                 Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           : Davalı idare tarafından, denetim tarihinde okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, işlem tesis edildikten sonra izin belgesinin alındığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı hususları ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
 
	MADDİ OLAY : 
	Davacıya ait ... plaka sayılı aracı için 04/12/2019 tarihinde verilen ve 03/05/2020 tarihine kadar geçerliliği bulunan personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunduğu halde, okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, bu halde İstanbul Valiliği emniyet görevlilerince 17/02/2020 tarihinde yapılan denetimde, davacının aracıyla okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmamasına karşın (Denetim ve işlemden iki gün sonra 19.02.2020 tarihinde almıştır.), okul servis taşımacılığı yaptığının aynı tarihli tutanakla tespit edilmesi üzerine, personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesindeki faaliyet konusu dışında okul servis taşımacılığı yaptığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca davacının aracının 30 gün süreyle trafikten men edilmesine yönelik olarak İstanbul Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi tesis edilmiş, bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince 17.02.2020 tarihinde yapılan denetimde, sistem üzerinde yapılan sorgulama neticesinde davacının personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunduğu halde, okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmaksızın davacının aracıyla okul servis taşımacılığı yaptığının; aynı gün düzenlenen, polis memuru, davacı (araç sürücüsü ve sahibi), araç hostesinin imzaladığı ve iki öğrencinin de isimlerinin yazılı bulunduğu tespit tutanağı ile belirlendiği, davalı idare tarafından söz konusu tutanağa dayanılarak, davacının personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesindeki faaliyet konusu dışında okul servis taşımacılığı yaptığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca davacının aracının 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği, daha sonra davacının, denetim sırasında  bulunmayan okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesini işlemden iki gün sonra aldığı anlaşılmaktadır.
	Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmeleri gerektiği, başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetimin yapıldığı ve işlemin tesis edildiği tarihte bulunması gerekmekte olup, daha sonra düzenletilen izin / ruhsat gibi belgelerin tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyeceği gibi, hakkaniyet ilkesi ve nesafet kuralı kapsamında makul süre sınırlarını da aşacağı açıktır. Bu durumun tek istisnasının, araç sahipleri / araç sürücüleri tarafından işlem tarihinden önce izin / ruhsat belgelerinin verilmesi için ilgili belediyeye başvuru yapılmış olmasıdır.
	Bu durumda, davacı işlem tarihinden iki gün sonra, denetim sırasında bulunmayan okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesini almış ise de; işlemin dayanağı mevzuat uyarınca anılan izin belgesinin işlemin yapıldığı sırada -en geç aynı gün düzenlenmiş olması- bulunması ya da işlemden önce idareye izin belgesi için başvurulmuş olması (davacının işlem öncesi başvurusu da bulunmamaktadır) gerektiğinden, işlemden iki gün sonra alınan izin belgesinin tesis edilen dava konusu işlemi hukuka aykırı hale getirmediği gibi, makul süre sınırının da aşıldığı, davacının işlemin tesis edildiği tarihte geçerli okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. 
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali  yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge  Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 06/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.