Esas No: 2024/3082
Karar No: 2024/4700
Karar Tarihi: 17.09.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/3082 E.  ,  2024/4700 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2024/3082
Karar No : 2024/4700                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ 	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 28/03/2022 tarih ve E:2020/11021, K:2022/3710 sayılı bozma kararına uyularak; ...  Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  ... Belediye Meclisi üyesi olan davacı tarafından, ... ili, ... ilçesi, ... Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile ... Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonunun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ...  İdare Mahkemesince verilen ...3 tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer alan ticaret alanı, akaryakıt ve servis istasyon alanı, park alanı, eğitim alanı,  sağlık alanı ve yol alanı gibi kentsel kullanımların 1/25.000 ölçekli nazım imar planında kentsel gelişme alanı, (M3) tali iş merkezi alanı ya da sosyal donatı alanı olarak tanımlandığı, 1/25.000 ölçekli nazım imar planındaki bölgesel gösterimlerin kapsamları dikkate alınmadan 1/5000 ölçekli nazım imar planı kararlarının detaylandırıldığı, aynı şekilde 1/25.000 ölçekli nazım imar planında ''fuar alanı'' olarak planlanan alana 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile getirilen benzer alt kullanımların üst ölçekli nazım imar plandaki gösterim dili açısından tutarlılık taşımadığı, ayrı ayrı plan açıklama raporuna sahip olması gerekirken 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli planlar için tek plan açıklama raporu hazırlandığı, aynı tarih ve tek raporla oluşturulan dava konusu imar planlarının planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olduğu, “Ayrıntılı Jeolojik Etüd Gerektiren Alan (AJE)” olarak tanımlanan saha içerisinde planlanan “eğitim alanı” kullanımının zemin yapısının uygun olmadığının tespiti halinde atıl bir mekansal karara dönüşeceği, plan revizyonunda yapılan düzenlemelere ilişkin Orman Genel Müdürlüğü'nden izin alınmadığı, orman üzerinde yer alan yol akslarının uygunluğuna dair alınmış bir izin belgesinin de bulunmadığı, güncel kadastro haritasına uyulmadığı, sağlık, eğitim gibi sosyal donatı alanlarına ilişkin yapılan değişiklik kapsamında yatırımcı bakanlıkların görüşlerine yer verilmediği, dava konusu 1/25000 ve 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planlarının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.   
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Alt ölçekli imar planlarının üst ölçekli planlara göre daha detay kullanımları içermesi gerektiğinden 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planları arasında farklılıklar olmasının doğal olduğu, Danıştay Altıncı Dairesi'nin bozma kararında da bu hususun açıkça vurgulandığı, dava konusu nazım imar planlarının revizyon  gerekçelerinin aynı olduğu, yalnızca gösterim teknikleri açısından farklılıklar içerdiği, her ikisi de nazım plan olduğundan bu planlar için tek plan açıklama raporu hazırlanmasında mevzuata aykırılık olmadığı, söz konusu raporun içeriğinde her iki ölçekteki plan için olması gereken veri, analiz ve hesaplara yer verildiği, 31.07.2019 tarihinde onaylanan jeolojik-jeoteknik etüt raporunda önlemli alan olarak tespit edilen eğitim alanının yapılaşmaya uygun olmayan alan çıkması halinde plan değişikliğine konu edilebileceği, planlama alanının kuzeydoğusunda yer alan ve kadastro ile orman sınırlarının uyuşmadığı belirtilen kısmın kamusal alan içerisinde kaldığı, planların bütüncül bir süreç olduğu, planlama bölgesini kapsayan alanda 17.03.2016 tarihinde onaylanan imar planı değişikliklerinde yatırımcı kuruluşların görüşlerinin alındığı, kurum görüşlerine konu kullanım kararlarında herhangi bir değişiklik yapılmadığından bu görüşlerin geçerliliğini koruduğu, sosyal ve teknik altyapı alanlarında artış yapılmasının planın iptali için gerekçe olamayacağı, dava konu imar planı revizyonlarının tüm yasa ve yönetmeliklere, planların kademeli birlikteliği ilkesine, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu, temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. 
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının gerekçesinin değiştirilerek sonucu itibarıyla onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
... Belediye Meclisi üyesi olan davacı tarafından, ... ili, ... ilçesi, ... Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile ... Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonunun iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan; uygulama imar planı da; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun geçici 1. maddesinde; ''Büyükşehir belediyeleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde büyükşehirin 1/25.000 ölçekli nazım imar plânlarını yapar veya yaptırır.''  hükmüne yer verilmiştir.
14/06/2014 tarihinde 29030 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren  Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Plan raporu" başlıklı 9. maddesinde,"(1) Mekânsal planlara ilişkin, kendi kademesine göre ve yapılış amacının gerektirdiği açıklamaları içeren bir plan raporu hazırlanır. (2) Plan raporunda, planın türü, ölçeği, kapsamı ve özelliğine göre; vizyon, amaç, hedefler ve stratejiler belirlenerek, koruma-kullanma esasları, alan kullanım kararları, yoğunluk ve yapılaşmaya ilişkin konularda planlama esasları ve uygulama ilkeleri, eylem planları, açık ve yeşil alan sistemi, ulaşım, erişilebilirlik ve mekânın etkin kullanılması, gerektiğinde koruma, sağlıklaştırma ve yenileme program, alan ve projelerinin etaplama esasları, alan kullanım dağılımı tablosu gibi hususlarda açıklamalara yer verilir. (3) Planların araştırma aşamasında yapılan çalışmalarda elde edilen bilgi, belge ve sonuçlar ayrı raporlar halinde sunulabilir. (4) Plan değişikliklerinde, değişiklik gerekçesi ve yapılan gereklilik analizlerini ayrıntılı açıklayan plan raporu hazırlanması zorunludur. (5) İmar planlarında, bu Yönetmelikte tanımlanan veya plan gösteriminde bulunan kullanımlardan birden fazla mekânsal kullanımın aynı alanda bir arada bulunması durumunda uygulamaya yönelik alan kullanım oranları, otopark, yeşil alan ve benzeri sosyal ve teknik altyapı kullanımlarına ilişkin detaylar ile gerektiğinde bağımsız bölüm sayısı, plan raporu ve plan notlarında ayrıntılı olarak açıklanır.
" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesince, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda yapılan tespit ve değerlendirmeler hükme esas alınarak neticede dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği ve iptal gerekçeleri arasında; ''ayrı ayrı plan açıklama raporuna sahip olması gerekirken  1/25.000 ve 1/5000 ölçekli planlar için tek plan açıklama raporu hazırlandığı...aynı tarih ve tek raporla oluşturulan dava konusu imar planlarının planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olduğu,'' hususlarına da yer verildiği görülmüştür.
 Dosyanın incelenmesinden, dava konusu 1/25000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerine ilişkin ortak şekilde hazırlanan plan açıklama raporunun bulunduğu görülmüştür.
Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin yukarıda yazılı hükümlerine göre her bir planın kendi kademesine göre, yapılış amacının gerektirdiği açıklamaları içeren bir plan raporunun olması gerektiği kuşkusuzdur. Ancak yukarıda yer verilen kanun hükümlerinde; büyükşehir belediyelerinin nazım imar planlarını 1/5000 ve 1/25.000 ölçeğinde yapabileceklerinin düzenlenmesi ve nazım imar planı tanımının tek başlık altında yapılması, bu planlar arasında farklılığın ölçekten kaynaklanması nedeniyle, anılan planların her biri için ayrı plan açıklama raporu hazırlanmasına gerek bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu imar planlarına ait plan açıklama raporunun içeriğinde planlamanın amacının, gerekçesinin ve planlama kararlarının açıklandığı, planların ölçeğine uygun açıklamalara yer verildiği görüldüğünden ve yine dava konusu imar planlarının ölçeği, kapsamı ve özelliğine göre plan açıklama raporlarının ortak olarak hazırlanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, karardan yukarıda belirtilen gerekçelerin çıkarılması gerektiği sonucuna ulaşılmış ancak kararda yer alan diğer gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, 
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine,  17/09/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.