Esas No: 2021/2459
Karar No: 2024/4591
Karar Tarihi: 18.09.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2459 E.  ,  2024/4591 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/2459
Karar  No : 2024/4591  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
	  2- ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Davacılar tarafından; ...  plaka sayılı araç ile, ilgili kuruluştan  alınan izin belgesi kapsamı dışında ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-b maddesi uyarınca davalı idarece, anılan aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsüne 2.018,00-TL tutarlı trafik para cezası verilmesine ilişkin  ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
                İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  araç sahibi davacının gerekli izinlere sahip olmasına rağmen, ilgili kurumdan fiziken alınmasının ertelendiği ve esasen hakları olan belgeyi makul sürede aldıkları, dava konusu işlemin bu gerekçe ile tesis edilemeyeceği, ... plakalı araçla gerekli çalışma izin ve ruhsatı olmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının sabit olmadığı ve gerekli izinlerin bulunduğu, makul sürede hakka sahip olma nedeniyle iznin tamamlandığı anlaşıldığından hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
               Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           :  Davalı idare tarafından, hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
 
	MADDİ OLAY : 
	Davalı idareye bağlı trafik denetim görevlilerince 11.11.2019 tarihinde yapılan denetimde, ... plaka sayılı araçla ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında ticari amaçlı taşımacılık yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek-2/3-b maddesi uyarınca söz konusu aracın 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü davacı adına 2.018,00-TL tutarlı trafik para cezası verilmesine ilişkin  ... tarih ve ... sayılı işlemler tesis edilmiştir.
	Bunun üzerine temyizen bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
	Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası,  (c) bendine uymayanlara 1.002  Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. 
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.  
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
	İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden; 11.11.2019 günü davalı idareye bağlı görevlilerce yapılan denetim sonucu düzenlenen ve sürücü tarafından da imzalanan tutanakta, araçtaki öğrencilerin Başakşehir'den alınıp Güneşli'ye getirildiği, ücretin aylık olarak okul tarafından ödendiği ve aracın öğrenci servis taşımacılığı izin belgesinin olmadığının araç sürücüsü tarafından beyan edildiğinin belirtildiği; öte yandan, denetimden sonra İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nce 15.11.2019 tarihi itibarıyla  ... plakalı araç ile öğrenci servis taşımacılığı yapılması için düzenlenmiş okul servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin dosyaya sunulduğu görülmektedir.
	Yapılan denetim sırasında yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca öğrenci servis taşımacılığı yapılabilmesi için belediyeden alınması gerekli belgelerden olan okul servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin bulunmadığı ve bu belgenin sonradan temin edildiği açıktır. Bununla birlikte dava dilekçesinde, anılan belge için denetimden önce başvuruda bulunulduğu; ancak, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından bu belgenin daha sonradan düzenlendiğinin belirtildiği görülmektedir. İdare Mahkemesi'nce, söz konusu eksikliğin makul sürede giderilmiş olması yeterli görülmüş ise de, eksik belgeye ilişkin başvurunun denetimden önce mi sonra mı yapıldığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.
	Diğer taraftan, davalı idare tarafından tesis edilen işlemin dayanağı 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-b hükmü olup, anılan maddede ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında ticari taşımacılık yapmak fiili yaptırıma bağlanmıştır. Ancak olayda, davacıların sahip olduğu hangi iznin kapsamı dışında (öğrenci servis taşımacılığı) faaliyette bulunduğu, hangi gerekçeyle dava konusu işlemlerin tesis edildiği belirsiz olup, olayın hukuki sebebi yeterince aydınlatılamadığından, anılan işlemlerin hukuki denetiminin de şu haliyle yapılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
	Bu itibarla eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 18/09/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
KARŞI OY :
	(X)-  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararın usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.