Esas No: 2021/2801
Karar No: 2024/4605
Karar Tarihi: 18.09.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2801 E.  ,  2024/4605 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/2801
Karar  No : 2024/4605  
TEMYİZ EDENLER	:1- (Davalı)  ... Genel Müdürlüğü	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
	 2-(Davacı)...Mikronize Kalsit Mad. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirketin uhdesinde bulunan S:... sayılı II-a grubu maden işletme ruhsat sahasında yapılan denetimlerde daimi nezaretçi defterinin uygun tutulmadığının tespit edildiğinden bahisle 3213 sayılı Kanun'un 10/6. maddesi uyarınca 31.054,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti:  ... İdare Mahkemesince verilen ...  tarih ve E...:,  K:... sayılı kararında;  davacı şirkete ait  maden sahasında  davalı idarece yapılan denetimde, davacı şirketin daimi nezaretçi defterini kaybettiğine ancak kolluk kuvvetlerince tutulan bir tutanağın ibraz edilmediğine dair tespitin 06-09/05/2016 tarihinde gerçekleştirilen denetimde yapıldığı, fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükmüne göre davacıya verilmesi gereken idari para cezasının 21.116,00-TL olduğu, ancak davalı idare tarafından idari para cezasına konu denetimin 2016 yılında yapılmasına rağmen, sanki eylem 2019 yılında işlenmiş gibi bu yıldaki yeniden değerleme oranı üzerinden  işlem tesis edildiği, söz konusu denetimin 2016 yılında yapılarak cezanın geç verilmesinde davacıya atfedilecek bir kusur bulunmadığı, bu durumda verilen cezanın miktarının tespitinde hataya düşüldüğü ve temel ceza hukuku ilkelerine aykırı olarak tesis edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı  tarafından, defterin kaybolduğunun idareye 04.11.2015 tarihli dilekçeleri ile mahallinde denetimden çok önce idareye sunulduğu, kaybolduğunun yerel bir gazetede ilan edildiği ancak kolluk kuvvetlerince tutulan tutanak ibraz edilmediğinden verildiği, defterin kaybolduğu ve hırsızlık olmayacağı düşünülerek kolluğa haber verilmediği ve gazetede ilan edilerek idareye bildirimde bulunulduğu, defterin ibraz edilememesi hali olup kasıtları olmadığı kendilerine 11.11.2015 tarihinden önce tutulan daimi nezaretçi defteri ibraz edilmediği tespit edildiğinden Maden Kanunu'nun md.10/6 uyarınca hakkında idari para cezası verildiği, heyetçe mahallinde denetimden 6 ay önce dilekçe ile idarenin bilgilendirildiği, denetim sırasında idarenin defterin sunulamayacağı durumundan haberdar olduğu, defterin kaybolmasından önceki tarihte iş kazası şikayet ve benzeri olayların olmadığı, o tarihlerde araştırılacak bir husus olmadığı bu nedenle kötü niyetli olmadıkları ileri sürülerek idari para cezasının esastan iptali gerektiği ileri sürülmektedir. 
 Davalı idare tarafından, idarelerinin yargı harçlarından muaf olduğu, aleyhlerine harç hükmedilemeyeceği ,defterin kaybedildiğine ilişkin dilekçe ile yerel gazete ilanının sunulduğu ancak kolluk kuvvetlerince tutulmuş herhangi bir belge ibraz edilmediğinden idari para cezası verildiği, Maden Yönetmeliği uyarınca defterin muhafazası daimi nezaretçiyi istihdam edenin sorumluluğunda olup defterin ibraz edilmemesi halinde idari para cezası verileceği, kaybolma çalınma yangın gibi hallerde resmi kurumlarca tutulan olay yeri tutanakları ve gazetede yayımlanmış kayıp ilanının denetim esnasında heyete tevdii veya öncesinde idareye bildirilmesi halleri dışında idari para cezası verilmesi gerektiği, yeniden değerleme oranı hakkında hata olduğu düşünülse dahi kısmen ret kısmen iptal kararı verilmesi gerektiği, daimi nezaretçi defterinin madencilik faaliyetinin denetimi açısından büyük önemi olduğu, sahada yapılan üretimin cevherin stoğun yaşanan kazaların personel sayısının üretim yapılan alan koordinatlarının bilgisinin düzenli olarak deftere işlenmesi görevlerinin olduğu, ileri sürülerek davacının temyiz isteminin reddi ile kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :  Davacı tarafından savunma verilmemiş olup, davalı idare tarafından, daimi nezaretçi defterinin madencilik faaliyetlerinin denetimi açısından büyük önem arz ettiği, defterin düzenli tutulmasının maden ocaklarının denetimi kolaylaştırdığı, kamu malı niteliğinde olan madenlerin korunması ve iş güvenliği açısından bu defterin muhafazasının önemli olduğu, kayıp vs. hallerinde resmi kurumlarca tutulan tutanağın ve gazetede yayımlanan kayıp ilanı ile birlikte idareye bildirimde bulunulması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
 
	İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
Niğde ili Merkez ilçesi hudutları dahilinde davacı şirketin uhdesinde bulunan S:... sayılı II-a grubu maden işletme ruhsat sahası ile ilgili olarak 06-09/05/2016 tarihleri arasında mahallinde yapılan denetimde, 11/11/2015 tarihinden önce onaylatılan daimi nezaretçi defterinin ibraz edilmediği, daimi nezaretçi defterinin kaybolduğuna ilişkin gazete ilanının Genel Müdürlüğe sunulduğu, ancak buna ilişkin kolluk kuvvetlerince tutulan bir tutanağın ibraz edilmediği, bu nedenle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 6. fıkrasında yer alan "Defter ibraz edilmemesi veya düzenli tutulmaması halinde 20.000,00 TL idari para cezası verilir" kuralı gereğince davacı şirket adına 2019 yılı güncel tutarı üzerinden 31.054,00 TL idari para cezası verilmesine yönelik  Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ...sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Niğde ili Merkez ilçesinde II-a grubu kalsit işletme ruhsatı bulunan davacının ruhsat sahası 06-09.05.2016 tarihleri arasında mahallinde tetkik edilmiştir. 
Tetkik neticesinde, 11.11.2015 tarihinde notere onaylattırılan teknik nezaretçi defterinin Ek-4'e uygun olduğu,  davacı tarafından idareye verilen 05.11.2015 tarihli dilekçe ekinde sunulan gazete ilanı ile 11.11.2015 tarihinden önceki defterin kaybedildiği bildirilmiştir. 
Davalı idarece 11.11.2015 tarihinden önce tutulan daimi nezaretçi defterinin kaybedildiği bildirilmişse de bu konuda Kolluk Kuvvetleri tarafından tutulan herhangi bir belge Genel Müdürlüğe ibraz edilmediğinin tespit edildiği belirtilerek 11.11.2015 tarihinden önce tutulan daimi nezaretçi defteri ibraz edilmediğinden bahisle davacı adına Maden Kanunu'nun 10. Maddesinin 6. Fıkrası 31.054,00 TL gereği idari para cezası verilmiştir. 
Davacı tarafından ruhsat sahası mahallinde tetkik edilmeden önce tetkik nezaretçi defterinin kaybedildiği konusunda 05.11.2015 tarihli dilekçe ile idarenin haberdar edildiği,  anılan dilekçenin ekinde 29.10.2015 tarihli yerel gazeteye defterin kaybolduğu konusunda zayi ilanı verildiği görüldüğünden, davacı hakkında 11.11.2015 tarihinden önce tutulan daimi nezaretçi defteri ibraz edilmediğinden bahisle verilen dava konusu idari para cezasında hukuka uygunluk bulunmamıştır. 
Temyize konu karar ile dava konusu işlemin davacıya verilen idari para cezası miktarında hataya düşüldüğü gerekçesi ile işlemin iptaline karar verilmişse de, mahallinde tetkik heyetinin maden sahasını denetlenmesinden önce defterin kaybolduğu konusunda idare haberdar edildiğinden, davacının kusuru bulunmadığı, davacının defteri kaybettiği konusunda idareye yaptığı bildirimden yaklaşık dört yıl sonra davacı hakkında tesis edilen işlemde bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmamıştır. 
Bu nedenle sonucu itibariyle yerinde bulunan temyize konu dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararına yapılan istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının, gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği sonucuna varılmıştır. 
Bu kapsamda yukarıda yer verilen gerekçe uyarınca davalı idarenin temyiz istemlerinin reddi ile davacının temyiz isteminin kabul edilerek, kararın gerekçesi değiştirilerek onanmasına karar verilmiştir. 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Davalının temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesininv tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 18/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.