Esas No: 2022/1134
Karar No: 2024/7458
Karar Tarihi: 24.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/1134 E.  ,  2024/7458 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2022/1134
Karar  No : 2024/7458  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, kendisine ait ... plaka numaralı araçla ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-A maddesi uyarınca aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile; denetim yapan trafik polis memurları tarafından düzenlenen 21/01/2021 tarihli tutanakta; araç sürücüsü ve yolcular tarafından, araçta bulunan kişilerin ...'ndan alındığı ve ...'deki miting alanına götürüldüğü, aracın yetki belgesinin bulunmadığı yönünde ifadelere yer verildiği, araç sürücüsü beyanını içeren tutanağın araç sürücüsü tarafından imzalanmadığının, yolcu beyanlarını içeren tutanağın da beyanlarına başvurulan yolcular tarafından imzalanmadığının şerh edildiği, davalı idare elemanlarınca tutulan tutanakta ise, taşınan kişilerden bu taşıma karşılığında ücret alındığına dair bir beyana yer verilmediği gibi, yolcu olarak bulunduğu ileri sürülen şahıslarında bu yönde herhangi bir beyanlarının alınmadığının anlaşıldığı, dava konusu olayda, 21/01/2021 tarihinde tutulan tutanakta, yapılan denetimde,  ... plakalı araç ile, tutanakta isimleri yer alan kişilerin taşıma hizmeti aldığı belirtilmiş ise de, araç içerisinde yolcu olduğunu gösterir fotoğrafa yer verilmediği gibi ücret karşılığında söz konusu taşımacılığın yapıldığına dair herhangi bir tespit ya da beyana da yer verilmediği hususları göz önüne alındığında, aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY : 
Dava;  davacı tarafından, kendisine ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait ... plaka numaralı aracın 21/01/2021 tarihinde taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca ... tarihi saat ... itibariyle düzenlenen tutanakta; "araç içerisinde ad soyad ve kimlik numaraları yazılı olan araç sürücüsü M. S. B. ve 5 yolcunun bulunduğu, araç sürücüsünün ... binasından (...'ndan) ...'e geçmek üzere Metrobüs tarafına doğru seyir halinde olduğunu beyan ettiği, aracın yetki belgesinin bulunmadığı"nın belirtildiği, olaya ilişkin araç sürücüsü M. S. B.'ye 6.700,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin "imza etmedi" şerhli Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın ve araçta bulunan araç sürücüsünün eşi ve kızı dışındaki üç yolcu adına düzenlenmiş "imza etmedi" şerhli matbu Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanakları'nın bulunduğu, ayrıca davacı ile ... ... İlçe Başkanlığı arasında ... plaka numaralı aracın kiralanmasına ilişkin 07/10/2020-07/10/2021 tarihlerini kapsayan 1 yıllık kira sözleşmesinin olduğu görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; olayda denetim tarihi itibarıyla  güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, olay tutanağında  dava dışı araç sürücüsü ve yolcuların imzasının bulunmadığı ancak imzadan imtina ettiklerinin görüldüğü, tutanakta dava dışı araç sürücüsü ve yolcuların(5 kişi) ad soyad ve kimlik numaralarının bulunduğu,  ayrıca bu olay nedeniyle dava dışı araç sürücüsünün eşi ve kızı dışındaki yolculara(3 kişi) da idari para cezasının kesildiği, dava dışı araç sürücüsü tarafından güzergahın belirtildiği, taşımacılığın ücretsiz yapıldığına dair bir beyanda bulunulmadığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, işlem tarihinde geçerli izin/ruhsatı bulunmayan davacıya ait aracın, denetimde servis taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacı yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceğinden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 24/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.