Esas No: 2020/1360
Karar No: 2024/3517
Karar Tarihi: 30.09.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2020/1360 E.  ,  2024/3517 K.


"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/1360
Karar	No : 2024/3517                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: …Valiliği	  
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI)	: …Sağlık Turizm Danışmanlık İth. İhr. Tic. 
	  Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN_KONUSU	: …Bölge İdare Mahkemesi . İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, Prof. Dr. …Caddesi, No:…adresinde güzellik merkezi olarak faaliyet gösteren davacı şirkete ait kuruluşun, ruhsatsız sağık hizmeti verildiği gerekçesiyle faaliyetinin süresiz durdurulmasına ilişkin  Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve …sayılı Valilik Olur'unun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…,  K:…sayılı kararıyla; davaya konu faaliyet durdurma yaptırımının Valilikçe verildiği, 3359 sayılı Kanun'un ek 11. maddesi uyarınca idari para cezası vermeye yetkili olan valilerin faaliyetten men yaptırımı uygulamaya yetkili olmadıkları sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI	: Davalı idare tarafından, mevzuata uygun şekilde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: …
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:	
	MADDİ OLAY : 
Ankara ili, Çankaya ilçesi, Prof. Dr. …Caddesi, No: … adresinde "Güzellik Merkezi" olarak faaliyet gösteren davacı şirkete ait kuruluş hakkında Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Hizmetleri Denetim Birimi tarafından …sayılı SABİM başvurusuna istinaden 17/01/2019 tarihinde yapılan denetim sonucunda, "Söz konusu kuruluşta 3. katın bulunmadığı, kuruluşun -1,-2 ve zemin kattan ibaret olduğu ,kuruluşun bulunduğu binada 3. katın olduğu, binada bulunan 3.kat daire kapısı yanında bulunan tabelada "MEDİCARE WELLNESS CENTER" ibarelerinin yazılı olduğu, denetim esnasında kuruluşta sekreter D.A.P., B.G.S., kuruluş sahipleri Ş.Ç.A. ve A.S.Ç. ve doktor olduğunu beyan eden E.D.'nin (üzerinde formanın olmadığı) bulunduğu, kuruluşa ve E.D.'ye ait kartvizit örnekleri bulunduğu, kuruluşun 5 oda, bir bekleme salonu, bir mutfak ve wc den ibaret olduğu, oda kapılarının üzerinde tabela olmadığı, 1. odada 2 adet sedye, …marka lazer cihazı (seri ve CE numaraları görülemedi.), …marka kavitasyon cihazı (Seri ve CE numaraları görülemedi), Lipofrezee model zayıflama cihazı (seri vc CE numaraları görülemedi), …marka …model, … seri numaralı cilt bakım cihazı, monopolar …marka …model cilt bakım cihazı, …marka, …model lenf drenaj cihazlarının bulunduğu, aynı odanın girişinde bulunan duşakabin içerisinde ayak bakım cihazının olduğu,  2. odada 3 sedyenin bulunduğu, 3. odada bir sedyenin olduğu, 4. odada girişte Tanita marka digital kartı (seri no: …), sehpa üzerinde …model vc …marka santrifüj cihazının (fişlerinin takılı olmadığı) bulunduğu, içerisindeki odada bir sedyenin olduğu, dolap üzerinde pamuk, baticon, eldiven, flaster, çekmece içerisinde çok sayıda enjektör vc kanüllerin bulunduğu (spinal iğne), sedye yanında bulunan kesici-delici alet kutusu içerisinde çok sayıda enjektör ve uçlarının olduğu, 5. odada giriş kısmında bulunan dolap üzerinde tansiyon aletlerinin bulunduğu, iç kısmında bulunan odada dolap üzerinde çok sayıda kupa, kesici-delici alet kutusu (içerisinde çok sayıda bistürilerin olduğu) cam kase içerisinde, çok sayıda kelebek set uçlarının, anestol pomad ve bistüri ve flasterin bulunduğu, zencefil, badem yağı vb. bitkisel yağların olduğu, eldiven, baticon, pamuk, turnikenin bulunduğu, çekmecenin içerisinde cam kavanoz, gazlı bez, plastik kupa ve flasterin olduğu, aynı oda içerisinde 2 adet sedye, bir adet askı üzerinde 2 adet mavi takım üniformanın asılı olduğu, dolap altında ameliyathane önlükleri (mavi renkte) ve sedye örtüleri, oda içerisinde çok sayıda kutu içerisinde diş macunlarının olduğu" hususlarının tespit edilmesi üzerine Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün …tarih ve … sayılı Valilik Olur'u ile davacı şirkete ait kuruluşun Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmadan sağlık hizmeti verdiğinden bahisle iş yerinin mevzuata uygun hale getirilinceye kadar süresiz olarak faaliyetinin durdurulması üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun "Yönetmelikler" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirleme, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırma ve sınıflarının değiştirilmesi, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmaları, sağlık hizmet zinciri oluşturulması, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği hükme bağlanmıştır.
	Anılan Kanun'a, 02/01/2014 tarihli ve 6514 sayılı Kanun’un 46. maddesi ile eklenen ek 11. maddenin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde ise,
 "Sağlık hizmeti sunumu ile ilgili tüm iş ve işlemler Sağlık Bakanlığınca denetlenir. 
 Olağanüstü durumlarda mesleğini icraya yetkili kişilerce acil sağlık hizmeti ulaşana ve sağlık hizmeti devamlılık arz edene kadar verilecek olan sağlık hizmeti hariç, ruhsatsız  olarak sağlık hizmeti sunan veya yetkisiz kişilerce sağlık hizmeti verdirenler, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Özel izne tabi hizmet birimlerini Sağlık Bakanlığından izin almaksızın açan veya buralarda verilecek hizmetleri sunan sağlık kurum ve kuruluşları bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yarısına kadar idari para cezası ile cezalandırılır.
  Bakanlıkça belirlenen kayıtları uygun şekilde tutmayan veya bildirim zorunluluğunu yerine getirmeyen sağlık kurum ve kuruluşları iki defa uyarılır. Uyarıya uymayanlara bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde biri kadar idari para cezası verilir.
Sağlık Bakanlığınca belirlenen acil hastaya müdahale esaslarına; personel, tıbbi cihaz ve donanım, bina ve hizmet birimleri, malzeme ile ilaç standartlarına uyulmaması hâllerinde bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde beşine kadar idari para cezası uygulanır.
Bu maddedeki idari para cezasını gerektiren fiillerin bir yıl içinde tekrarı hâlinde idari para cezaları bir kat artırılarak uygulanır; üçüncü defa işlenmesinde ise sağlık kurum ve kuruluşunun ilgili bölümünün veya tamamının faaliyeti on güne kadar durdurulur. Aynı isim ve sahiplikte birden fazla sağlık kurum ve kuruluşu bulunması hâlinde idari yaptırımlar sadece ihlalin yapıldığı sağlık kurum ve kuruluşu ile sınırlı olarak uygulanır.
Bu maddede belirtilen idari para cezalarını vermeye valiler, faaliyet durdurma cezasını vermeye Sağlık Bakanlığı yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezleri yönünden Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığınca düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
15/02/2008 tarih ve 26788 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 31. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Ruhsatname olmadan faaliyet gösterilemez" kuralı; Yönetmeliğin eki Ek-6 Müeyyide Formu'nun 1. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde de, "Bu Yönetmeliğe uygun olarak, ruhsat ve faaliyet izin belgesi veya uygunluk belgesi almadan hizmet verilmesi halinde Valilikçe faaliyeti durdurulur ve kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur." kuralı yer almaktadır. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Davacı şirket tarafından, işletmekte olduğu güzellik merkezine süresiz faaliyet durdurma cezası uygulanması yönünde Vali onayıyla tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan işbu davada, uyuşmazlığın, anılan yaptırımı uygulamaya yetkili olan merciin belirlenmesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu yaptırımı uygulamaya yetkili merciin belirlenebilmesi için 3359 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi ile ek 11. maddesinin kapsamının belirlenmesi gerekmektedir.
Öncelikle anılan Kanun'un 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, sağlık hizmetine dair birçok düzenlenmenin Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle yapılmasının öngörüldüğü ve bu anlamda idareye geniş bir takdir hakkı tanındığı; anılan Kanun tarafından tanınan yetki alanlarından birinin de “sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi” olduğu görülmektedir.
Niteliği gereği, sağlık kurum ve kuruluşlarının hizmet standartlarının tespiti ile bu standartlara uyulup uyulmadığının denetiminin bir arada yürütülmesi gerektiği açık olup; denetleme görevine sahip olan idarenin, bu yetkisinin işlevselliğinin sağlanabilmesi için hizmet standartlarına uymayanlara uygulanacak yaptırımları belirleyebileceğinin de kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, denetim yetkisi bulunan Sağlık Bakanlığı tarafından, yönetmelik ile bu yönetmelik kapsamında faaliyette bulunan sağlık kuruluşları için yaptırım belirlenmesi işin doğası gereğidir.
Nitekim işbu dosyada dava konusu işlemin dayanağı olan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin eki Ek-6 Müeyyide Formu'nun 1. maddesinde, Yönetmeliğe uygun olarak, ruhsat ve faaliyet izin belgesi veya uygunluk belgesi almadan hizmet verilmesi halinde faaliyet durdurma yaptırımının uygulanacağı öngörülmüş ve bu yaptırımı uygulama yetkisi Valiliğe verilmiştir.
3359 sayılı Kanun'un ek 11. maddesi incelendiğinde ise; maddede, Sağlık Bakanlığının, sağlık hizmet sunumuyla ilgili  iş ve işlemleri denetleyeceği belirtildikten sonra 2. fıkrasında; hapis ve adli para cezası gerektiren fiillerin sayıldığı ve bu kapsamda cezalandırılacaklar arasında "ruhsatsız olarak sağlık hizmeti sunanlar"ın da bulunduğu, devam eden fıkralarda idari para cezasını gerektiren eylemlere yer verilerek eylemin üçüncü defa işlenmesi halinde sağlık kurum veya kuruluşunun faaliyetinin durdurulacağı ve son fıkrasında, bu maddede belirtilen idari para cezalarını vermeye Valilerin, faaliyet durdurma cezasını vermeye ise Sağlık Bakanlığının yetkili olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat birlikte değerlendirildiğinde, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte ruhsat veya faaliyet izin belgesi bulunmaksızın sağlık hizmetinin sunulması halinde, sağlık kuruluşları için faaliyet durdurma yaptırımı öngörülmüşken; 3359 sayılı Kanun'un ek 11. maddesinde, kişiler için yaptırıma yer verilerek bu hizmeti veren kişiler için hapis/adli para cezasına yer verildiği görülmektedir.
Somut olayda, davacı şirkete ait güzellik merkezi hakkında, dava konusu faaliyet durdurma işleminin Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğe aykırı fiil nedeniyle tesis edildiği, işlemin dayanağının 3359 sayılı Kanun'un ek 11. maddesi olmadığı görüldüğünden; uyuşmazlıkta uygulanma kabiliyeti olmayan ek 11. maddenin son fıkrası dayanak alınarak işlemin Sağlık Bakanlığı tarafından uygulanması gerektiğinden söz etmek mümkün değildir. Zira söz konusu fıkrada, Sağlık Bakanlığının yetkisinin, ancak, "bu maddede sayılan" eylemlerin üçüncü defa işlenmesi ile ilgili olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır.
Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde faaliyet durdurma yaptırımının kim tarafından uygulanacağı hususuna gelince;
Anılan Yönetmeliğin işlem tarihinde yürürlükte bulunan Ek-6 Müeyyide Formu'nun 1. maddesinde, bu Yönetmeliğe uygun olarak, ruhsat ve faaliyet izin belgesi veya uygunluk belgesi olmadan hizmet verilmesi halinde valilikçe faaliyetin durdurulacağının açıkça kurala bağlandığı görüldüğünden, 06/02/2019 tarih ve 40598946-432.03-861  sayılı dava konusu Valilik Olurunda yetki unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır. 
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki …İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E: …, K: …sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/09/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.