Esas No: 2022/4834
Karar No: 2024/978
Karar Tarihi: 29.02.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/4834 E.  ,  2024/978 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
 D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/4834
Karar No : 2024/978                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 28/05/2021 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına dair işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin işlemin  iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; davacının yapılan düzenleme kapsamında sözlü sınava tabi tutulduğu, anılan sözlü sınavı yapan sınav kurulunun, Yönetmelik hükümlerine uygun olarak  oluşturulduğu,  davacıya ve  sözlü sınava katılan diğer adaylara, Yönetmelik'te belirlenen kriterler çerçevesinde komisyon üyelerince ayrı ayrı değerlendirmeler yapılarak puanlar takdir edildiği, puanların aritmetik ortalaması alınarak sözlü sınav başarı listesi düzenlendiği, davacıya komisyon üyelerince ayrı ayrı verilen sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması alındığında başarısız sayıldığının görüldüğü, sözlü sınavların yapısı gereği adayların bilgi düzeyini ölçmeye yönelik yapılan yazılı sınavlardan farklı olarak adayların muhakeme gücü, ifade yeteneği, fiziki görünümü, genel kültürü gibi yönlerden mülakat sırasındaki durumlarının değerlendirilmesine yönelik olduğu, sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınması gerektiğine ilişkin olarak Kanunda herhangi bir hükme yer verilmediği, davacının başarısız sayıldığı sözlü sınavda, hizmet gereklerine aykırı davranıldığına ve nesnelliğin sağlanamadığına, açık takdir hatası ve/veya ölçülülük ilkesine aykırı davranıldığına ilişkin somut bilgi ve belgelerin dosyaya sunulamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, sözlü sınavın usulüne uygun olarak yapıldığı ve davacının 52 puan alarak başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince;  istinaf   başvurusuna  konu  İdare  Mahkemesi  kararının  hukuka  ve  usule  uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI      : İdareye  tanınan  takdir yetkisinin keyfi, mutlak ve sınırsız bir 
yetki olmadığı, idarenin, kendisine tanınan takdir yetkisini kullanırken kariyer ve liyakat ilkelerini gözetmek, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun hareket etmek zorunda olduğu, idarenin takdir yetkisini bu ilkeler doğrultusunda kullanıp kullanmadığı, adaylar arasında tarafsız kalıp kalmadığı, kariyer ve liyakat ilkelerini esas alıp almadığı ve eşitlik ilkesine uyup uymadığının tartışılması gerektiği, sözlü ve görüntülü kayıt imkânı varken, sözlü sınavda adayın sorulara verdiği yanıtların teknolojik imkânlardan yararlanarak sesli ve görüntülü kayıt altına alınmamasının da hukuka aykırılık teşkil ettiği, dava konusu işlem hukuka aykırı olduğundan iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI    : Sınavların  yasal  mevzuat  çerçevesinde  ve  Yönetmelik'te 
belirtilmiş olan usule uygun olarak ve komisyon üyelerince belirtilmiş olan esaslar ölçüsünde değerlendirme yapıldığı, yapılan işlemde takdir hakkı sınırı aşılmadığı gibi, hukuka aykırılık da bulunmadığı, işlemin mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	:  ...
 DÜŞÜNCESİ				: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME        :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU	      :
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 29/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
Dava; davacının, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 28/05/2021 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik sözlü sınavda  52 puan verilerek başarısız sayılmasına dair işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
 Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasanın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasanın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir. 
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının (cevap anahtarının) hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belge ile davacıya sorulan dört sorunun ikisi için cevap anahtarının dosyaya ibraz edildiği, diğer iki soruya ilişkin cevap anahtarının ise dosyada mevcut olmadığı görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.
 Bu durumda; İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki karara katılmıyorum.