Esas No: 2023/6531
Karar No: 2024/5588
Karar Tarihi: 22.10.2024

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/6531 E.  ,  2024/5588 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
  Esas	No : 2023/6531
  Karar  No : 2024/5588  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Defterdarlığı-...
		(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Orman Ürünleri Mobilya Uluslararası Nakliyat İnşaat 		
		Taahüt San. ve Tic. Ltd. Şti.
 
İSTEMİN KONUSU              : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, 2016 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye  ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Mart-Aralık dönemleri için re’sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanarak  kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının  kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;Vergi Usul Kanununun vergi incelemesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 138 ila 140. madde hükümlerine göre; vergi incelemelerinin, esas itibariyle incelemeye tabi olanın iş yerinde yapılacağı, iş yerinin müsait olmaması, ölüm, işin terk edilmesi gibi zaruri sebeplerle incelemenin yerinde yapılması imkansız olur veya mükellef ve vergi sorumluları isterlerse incelemenin dairede yapılabileceği, bu takdirde incelemeye tabi olanın lüzumlu defter ve vesikalarını daireye getirmesi kendisinden yazılı olarak istenileceği, incelemenin dairede yapılması halinde istenilen defter veya vesikaları belli edilen zamanda mazeretsiz olarak getirmeyenlerin bunları ibraz etmemiş sayılacakları, haklı bir mazeret gösterenlere, defter ve vesikalarını daireye getirmesi için münasip bir mühlet verileceği düzenlemelerine yer verildiği, bu hali ile davacının ilgili döneminin incelenmesi için öncelikle mükellefle iletişime geçilerek inceleme hakkında mükellefe bilgi verilmesi ve incelemenin mükellefin işyerinde mi yoksa dairede mi yapılacağı hususunun netliğe kavuşturulması, sonrasında ise mükellefin defter ve belgelerinin istenilmesinin kanun gereği olduğu, mükellefe ulaşılamaması halinde ise mükellefin gıyabında incelemeye başlama tutanağı düzenleneceği anlaşılmış olup, uyuşmazlıkta ise sadece defter ve belge isteme yazısının davacı şirketin e-tebligat adresine gönderildiği ve tarafına verilen süre içerisinde yasal defter ve belgeleri incelemeye ibraz etmediğinden bahisle mükellefe ulaşılamadığının ortaya konulmaya çalışıldığı görüldüğünden, davacı hakkında yapılan incelemede yukarıda bahsedilen kurallara uyulmadığından ve davacının ilgili dönem defter ve belgelerinin istenilmesine ilişkin düzenlenen defter ve belge isteme yazısının usulüne uygun şekilde istenilmemesi nedeniyle ibraz etmeme fiilinin gerçekleşmediği anlaşıldığından, defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle  tekerrür hükümleri uygulanarak artırılan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve  hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek  istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İdarelerince gerçekleştirilen işlemlerde usul ve hukuk kurallarına aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi  Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
	TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:Davacı adına, 2016 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye  ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Mart-Aralık dönemleri için re’sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanarak  kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının  kaldırılması istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni ve idari süreler" başlıklı 15. maddesinde, vergi muamelelerinde sürelerin vergi kanunları ile belli edileceği, Kanunda açıkça yazılı olmayan hallerde 15 günden aşağı olmamak şartıyla bu süreyi, tebliği yapacak olan idarenin belirleyeceği ve ilgiliye tebliğ edeceği,
Anılan Kanunun, "Defter ve belgelerle diğer kayıtların ibraz mecburiyeti" başlıklı 256. maddesinde, geçen maddelerde yazılı gerçek ve tüzel kişiler ile mükerrer 257 nci madde ile getirilen zorunluluklara tabi olanların, muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter, belge ve karneler ile vermek zorunda bulundukları bilgilere ilişkin mikro fiş, mikro film, manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara erişim veya kayıtları okunabilir hale getirmek için gerekli tüm bilgi ve şifreleri muhafaza süresi içerisinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmek zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın  incelenmesinden; defter ve belgelerinin istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazının davacıya 21/03/2020 tarihinde elektronik tebligat yoluyla tebliğ edildiği, sözkonusu yazıda, mükelleften defter ve belgelerin 15 gün içinde incelemeye ibraz etmesinin yanısıra, işyerinin müsait olması halinde incelemenin işyerinde yapılmasının da mümkün olduğu, bu husustaki talebin aynı süre içinde bildirilmesinin de istenildiği, defter ve belgelerin davacı tarafından ibraz edilmemesi üzerine 02/04/2020 tarihinde davacının gıyabında  düzenlenen vergi inceleme tutanağı ile vergi incelemesine başlanıldığı görülmüş olup, 15 günlük yasal ibraz süresi dolmadan başlanan inceleme nedeniyle ibraz etmeme koşulunun gerçekleşmediği görüldüğünden, dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmamakta olup, davanın yukarıda yazılı gerekçeyle kabulüne ilişkin karara karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 22/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.