Esas No: 2023/5241
Karar No: 2024/3380
Karar Tarihi: 27.05.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5241 E.  ,  2024/3380 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/5241
Karar	No : 2024/3380                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Akyarlar Tatil Sitesi Yönetimi	  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Muğla İli, ... İlçesi, ... Mahallesi,... ada, ... parselde bulunan taşınmazın 01/04/2014-31/12/2016 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 178.096,49-TL tutarlı, ...tarih ve ... dosya numaralı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, 324.721,94-TL olarak tahakkuk ettirilen ecrimisil ihbarnamesine itiraz sonucu düzenlenen 2017/08-1 dosya numaralı 178.096,49-TL ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan bu davada düzeltme ihbarnamesinin, 153,266,13-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, kalan 24,830,360-TL'lik ecrimisil bedelinde ise hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davalı idarenin istinaf başvurusu yönünden, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine, davacı istinaf başvurusunun ise, imar planlarında 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca düzenleme ortaklık payı konusu edilen yol ve yeşil alan olarak umumi hizmetlere ayrılmış ve bedelsiz terk yoluyla elde edilmiş olan tescil harici taşınmazın "belediye taşınmazı" olarak kabul edilmesi olanağı bulunmadığı, bu gibi alanların sahipsiz ve kamuya yararlı alanlar olarak Devletin hüküm ve tasarrufu altında taşınmaz niteliği gösterdiği, yol ve park alanı gibi plandaki işlevi nedeniyle taşınmazın davalı idarenin görev ve sorumluluğu kapsamında olmasının davalıya salt plandaki kamu yararı amacına uygun kullanma yetkisi tanıdığı, Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan ve davacıya 3194 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında devir ya da tescil edilmeyen taşınmaz üzerindeki işgal nedeniyle 2886 sayılı Kanun uyarınca davalı belediyenin ecrimisil istemesine yasal olanak bulunmadığından; kendisine bu kapsamda devir ya da adına tescil edildiği ortaya konulmadığı görülen yeşil alan üzerindeki davacı işgali nedeniyle davalı idarece davacıdan ecrimisil istenmesine ilişkin dava konusu işlemde; "yetki ve konu" yönünden hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki itiraza konu kararda da bu nedenle hukuksal isabet bulunmadığı gerekçesiyle kabulüne, İdare Mahkemesince verilen kararın davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, kaldırılan kısım yönünden de dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Davacının işgal ettiği yerlerin Devletin hüküm ve tasarrufu altında ve belediyenin sorumluluk alanında olduğu, bu nedenle idarece ecrimisile konu edilebileceği, 3194 sayılı Kanun uyarınca bedelsiz terklerle ve düzenleme ortaklık payları sonucu elde edilen bu kabil sahaların başka maksatlarla kullanılmalarına olanak bulunmadığı, bu alanların belediye adına tapuya tescili olanağı bulunmamakta ise de mülkiyetinin iktisabına gerek kalmaksızın imar programları çerçevesinde niteliğine uygun şekilde tesisinden işletilmesinden ve korunmasından doğrudan doğruya belediyenin sorumlu olduğu ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
                          2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinde, belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağı, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Kamuya ait gayrimenkuller" başlıklı 11. maddesinde, "İmar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. Ancak, bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. Bedeli ve ödeme şekli taraflarca tespit olunur. Bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz. Bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur." hükmü yer almaktadır.
İmar plânlarında park, yol gibi  alanlarda kalan yerlerin, belediyeye bedelsiz olarak terk edilerek tapuda terkin edilmesi gerektiği yolundaki kanun hükmü uyarınca, Hazinenin bu alandaki yetkisi bağlı yetki olup, yine anılan kural nedeniyle idarenin mülkiyetinde de olsa, bu tür taşınmazları üçüncü kişilere satma, kiraya verme, üzerinde irtifak hakkı tesisi gibi tasarruflarda bulunabilmesi mümkün olmadığından, imar plânlarında umumi hizmetlere ayrılmış yerlerden belediyelere devri zorunlu olan yerleri kullanan işgalcilerden belediyelerin ecrimisil isteyebileği sonucuna varılmaktadır.
	Bu itibarla, düzenleme ortaklık payından elde edilen ve imar planında park ve yol alanı olarak tanımlı kamuya terkli alanın fuzuli işgali nedeniyle davalı Belediyenin ecrimisil talep etme yetkisi bulunduğundan, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 27/05/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.