Esas No: 2022/1048
Karar No: 2024/791
Karar Tarihi: 22.02.2024

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/1048 E.  ,  2024/791 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
  Esas	No : 2022/1048
  Karar  No : 2024/791  
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Müdürlüğü-…
KARŞI TARAF (DAVACI): … Yol İnşaat Anonim Şirketi	  
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, devralma suretiyle birleştiği asıl borçlu … Gıda İmalat İn.Nak.İth.İhr.San.ve Tic. Ltd.Şti’nin vergi borçlarının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;  ödeme emri içeriği borcun dayanağı ihbarnamelerin 213 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre davacı şirketle birleştiği anlaşılan asıl borçlu … Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye tebliğ edildiği ve dava açılmayarak tahakkuk ettiği ve bu şekilde usulüne uygun olarak kesinleşen kamu alacağının vadesinde ödenmediği anlaşıldığından, vadesinde ödenmeyen vergi ve ferilerin tahsili amacıyla asıl borçlu … Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile birleştiği anlaşılan davacı şirket adına düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan her ne kadar Mahkemelerinin  17.12.2020 tarihli ara kararına cevaben ilgili idareler tarafından dosyaya sunulan belgelerden, davacı şirketin birleşme yaptığı asıl borçlu ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında vergi borçları nedeniyle "Şirketin İhyası" davası açılmışsa da söz konusu davada yapılan yargılama sonucunda ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, asıl borçlu … Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Erciş Vergi Dairesinin 2016-2017 vergi dönemine ilişkin vergi ziyaı cezalarına münhasır olmak üzere "ihyasına" karar verildiğinin görüldüğü  gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: uyuşmazlıkta, asıl borçlu … Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında hazırlanan vergi inceleme raporlarına istinaden düzenlenen 2016/Ocak-Aralık dönemleri ile 2017/Ocak dönemi katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, 2016 yılı kurumlar vergisi, vergi ziyaı cezası ve 2017/Ocak-Mart  dönemi vergi ziyaı cezası içeren vergi ceza ihbarnamelerinin şirketin tüzel kişiliğinin birleşme nedeni ile  ticaret sicil kaydının 13.06.2017 tarihinde terkinin tescil edilmesinden 12.06.2019 tarihinde asıl borçlu ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti..'ne  tebliğ edildiği, bilahare ödeme emri düzenlenerek aynı şirkete 26/06/2020 tarihinde tebliğ edildiği ve mal varlığı araştırması yapılarak  kamu alacağının anılan şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşıldığından bahisle, asıl borçlu ... Gıda İmalat İnşaat Nakliyat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %100 hissesini devralarak birleşen davacı şirket adına dava konusu  ödeme emri düzenlendiği olayda, dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile mahkemenin 17.12.2020 tarihli ara kararına cevaben ilgili idareler tarafından dosyaya sunulan belgelerden,  asıl borçlu  ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %100 hissesinin davacı … Yol İnşaat Anonim Şirketi tarafından 12.05.2017 tarihinde devralınılarak tasfiyesiz birleşme gerçekleştirildiği ve asıl borçlu ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 13.06.2017 tarihinde ticaret sicili kaydının silindiği görülmekte ise de, davacı ... Yol İnşaat Anonim Şirketi'nin avukatı tarafından, "... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Vergi Usul Kanunu'na aykırılıkları ve bu aykırılıkların bir organizasyon çerçevesinde olmasının müvekkili ... Yol İnşaat Anonim Şirketi'nin ticari itibarını zedelediği, inceleme sonucunda ortaya çıkacak ağır sonuçların müvekkili şirketin hayatiyetini etkileyecek düzeyde olduğu, müvekkili firmanın ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile birleşmesinin iptalini istemek zorunluluğunun oluştuğu, bu nedenle ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ihyasını isteme zorunluluğunun doğduğu" gerekçeleriyle 11.03.2019 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinde "şirketin ihyası" davası açıldığı, söz konusu davada yapılan yargılama sonucunda ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, 2016-2017 vergi dönemine ilişkin olmak üzere ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin "ihyasına" karar verildiği, anılan kararın kesinleştiği, bunun üzerine asıl amme borçlusu olan ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Erciş Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne kaydının yapıldığı ve faal durumda olduğu anlaşıldığı, bu durumda, asıl amme borçlusu ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yukarıda anılan mahkeme kararı uyarınca 2016-2017 dönemine ilişkin olarak vergi ve cezalar yönünden ticaret sicili kaydının devam ettiği ve faal olduğu anlaşıldığından, davacı şirket adına, asıl borçlu ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile birleştiğinden bahisle düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Asıl borçlu ... Gıda İmalat İnşaat Nakliyat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi inceleme raporlarına istinaden düzenlenen vergi/ceza ihbarnamelerinin vadelerinde ödenmemesi üzerine şirket adına ödeme emirlerinin düzenlenerek 26/06/2020 tarihinde posta yoluyla asıl borçlu şirkete tebliğ edildiği, ödeme emrine karşı dava açılmadığı,  asıl borçlu şirket ile ilgili elektronik ortamda yapılan malvarlığı araştırmasında şirketin herhangi bir malvarlığının olmadığı tespit edildiğinden, asıl borçlu ... Gıda İmalat İnşaat Nakliyat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %100 hissesini alarak 6183 sayılı Kanun'un 36. maddesi gereğince birleşme yaptığı anlaşılan davacı şirket adına amme alacaklarının tahsili için dava konusu ödeme emrinin tanzim edildiği, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Olayda, ... Gıda İmalat İnşaat Nakliyat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacı şirketle birleşmesi nedeniyle 13/06/2017 tarihinde  ticaret sicil kaydının silinerek tüzel kişiliğinin sona erdiği, anılan şirketle davacı şirketin  devralma şeklinde birleşmesi nedeniyle 13/06/2017 tarihi itibariyle davacı şirketin ... Gıda İmalat İnşaat Nakliyat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.  yerine geçtiği, 13/06/2017 tarihinde  tüzel kişiliği sona eren  ... Gıda İmalat İnşaat Nakliyat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin adına tanzim olunan 12/02/2019 tarihli vergi inceleme raporlarına dayanılarak düzenlenen ihbarnamelerin anılan şirkete 12/06/2019 tarihinde tebliğinin hukuki sonuç doğurmadığı, bu şirketin sonradan  … Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla kararda belirtilen konuya münhasır ihyasına karar verilmelisinin geçersiz işlemlere geçerlilik kazandırmadığı gibi anılan kararda devralma şeklindeki birleşmenin iptaline dair bir  hüküm kurulmadığı, dolayısıyla cebren tahsil  ve takip işlemlerinden önce, vergi borcunun usulüne uygun bir biçimde tarh, tahakkuk ve tebliğ safhalarından geçerek borca muacceliyet kazandırılmadığı sonucuna varıldığından, davacı şirket adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık, yazılı gerekçeyle verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmaması nedeniyle davalının temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:  Davacı şirket adına, devralma suretiyle birleştiği asıl borçlu ... Gıda İmalat İn.Nak.İth.İhr.San.ve Tic. Ltd.Şti’nin vergi borçlarının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali  istenilmektedir. 
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 54. maddesinde; ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının, tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı, 55. Maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği, belirtilmiştir.
Aynı Kanunun birleşme, devir, bölünme ve şekil değiştirme başlıklı 36.maddesinde, Bu Kanunun tatbiki bakımından; a) İki veya daha ziyade hükmî şahsın birleşmesi halinde yeni kurulan hükmî şahıs, b) Devir halinde devir alan hükmî şahıs, c) Bölünme halinde bölünen hükmî şahsın varlıklarını devralan hükmî şahıslar, d) Şekil değiştirme halinde yeni hükmî şahıs, Birleşen, devir alınan, bölünen veya eski şekildeki hükmi şahıs ve şahısların yerine geçeceği düzenlenmiştir. 
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 136/1.maddesinde, Şirketler; a) Bir şirketin diğerini devralması, teknik terimle “devralma şeklinde birleşme” veya b) Yeni bir şirket içinde bir araya gelmeleri, teknik terimle “yeni kuruluş şeklinde birleşme” yoluyla birleşebileceği,136/4.maddesinde, Birleşmeyle, devralan şirket devrolunan şirketin malvarlığını bir bütün hâlinde devralır. Birleşmeyle devrolunan şirket sona erer ve ticaret sicilinden silineceği düzenlenmiştir. Birleşmenin, bölünmenin ve tür değiştirmenin iptali ve eksikliklerin sonuçları başlıklı 192/1.maddesinde, 134 ilâ 190. maddelerin ihlali hâlinde, birleşme, bölünme ve tür değiştirme kararına olumlu oy vermemiş ve bunu tutanağa geçirmiş bulunan birleşmeye, bölünmeye veya tür değiştirmeye katılan şirketlerin ortakları; bu kararın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanından itibaren iki ay içinde iptal davası açabilirler. İlanın gerekmediği hâllerde süre tescil tarihinden başlayacağı, 192/3.maddesinde, Birleşme, bölünme ve tür değiştirmeye ilişkin işlemlerde herhangi bir eksikliğin varlığı hâlinde, mahkeme taraflara bunun giderilmesi için süre verir. Hukuki sakatlık, verilen süre içinde giderilemiyorsa veya giderilememişse mahkeme kararı iptal eder ve gerekli önlemleri alır, kuralına yer vermiştir. 
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 18/1.maddesinde,Bir veya birkaç kurumun diğer bir kurumla birleşmesi, birleşme nedeniyle infisah eden kurumlar bakımından tasfiye hükmünde olduğu, kurallarına yer verilmiştir. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, bir şirketin diğerini devralmasının “devralma şeklinde birleşme” türü olduğu, birleşmeyle devrolunan şirketin tüzel kişiliğinin sona ereceği ve ticaret sicilinden silineceği,  birleşmeyle, devralan şirketin devrolunan şirketin malvarlığını bir bütün hâlinde devraldığı, devralma halinde devir alan hükmî şahsın, devir alınan hükmi şahıs yerine geçeceği, ilgililer tarafından şartların varlığı halinde birleşmenin iptalinin istenebileceği, ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının, tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı, amme borçlusunun cebren tahsil  ve takip edilmesinden önce, vergi borcunun usulüne uygun bir biçimde tarh, tahakkuk ve tebliğ safhalarından geçerek kesinleştirildiğinin somut bir biçimde ortaya konulması gerektiği, anlaşılmaktadır. 
Uyuşmazlıkta, Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu ödeme emri içeriği borçlara ilişkin olarak ... Gıda İmalat İnşaat Nakliyat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen  ihbarnamelerin anılan şirkete 12/06/2019 tarihinde, aynı şirket adına düzenlenen ödeme emrinin ise 26/06/2020 tarihinde tebliğ edildiği, ... Gıda İmalat İnşaat Nakliyat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacı şirketle birleşmesi nedeniyle 13/06/2017 tarihinde  ticaret sicil kaydının silinerek tüzel kişiliğinin sona erdiği, bilahare ... Gıda İmalat İnşaat Nakliyat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ihyası için açılan davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, 2016-2017 vergi dönemine ilişkin olmak üzere ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ihyasına, karar verildiği, kararın kesinleştiği ve ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Erciş Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne kaydının 13/02/2020 tarihinde tescil edildiği, bu durumda, ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2016-2017 dönemine ilişkin olarak vergi ve cezalar yönünden ticaret sicili kaydının devam ettiği ve faal olduğu anlaşıldığından, davacı şirket adına, asıl borçlu ... Gıda İmalat İnş. Tem. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile birleştiğinden bahisle düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiş ise de, yukarıda belirtildiği üzere amme borçlusunun cebren tahsil  ve takip edilmesinden önce, vergi borcunun usulüne uygun bir biçimde tarh, tahakkuk ve tebliğ safhalarından geçerek kesinleştirildiğinin somut bir biçimde ortaya konulması gerektiği, olayda ise ... Gıda İmalat İnşaat Nakliyat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacı şirketle birleşmesi nedeniyle 13/06/2017 tarihinde  ticaret sicil kaydının silinerek tüzel kişiliğinin sona erdiği, anılan şirketin davacı şirketle devralma şeklinde birleşmesi nedeniyle 13/06/2017 tarihi itibariyle davacı şirketin devir aldığı ... Gıda İmalat İnşaat Nakliyat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.  yerine geçtiği, bu durumda 13/06/2017 tarihinde  tüzel kişiliği sona eren  ... Gıda İmalat İnşaat Nakliyat İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin adına tanzim olunan 12/02/2019 tarihli vergi inceleme raporlarına dayanılarak düzenlenen ihbarnamelerin anılan şirkete 12/06/2019 tarihinde tebliğinin hukuki sonuç doğurmadığı, bu şirketin sonradan ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla kararda belirtilen konuya münhasır ihyasına karar verilmelisinin geçersiz işlemlere geçerlilik kazandırmadığı gibi anılan mahkeme kararında devralma şeklindeki birleşmenin iptaline dair bir  hüküm kurulmadığı, dolayısıyla cebren tahsil  ve takip işlemlerinden önce, vergi borcunun usulüne uygun bir biçimde tarh, tahakkuk ve tebliğ safhalarından geçerek kesinleştirilmediği sonucuna varıldığından, davacı şirket adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık, yazılı gerekçeyle verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2 … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda yazılı gerekçeyle  ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 22/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.