Esas No: 2021/344
Karar No: 2024/7343
Karar Tarihi: 20.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/344 E.  ,  2024/7343 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/344
Karar  No : 2024/7343  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ...
	  2- ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan İmam ... adına kayıtlı ... plakalı araçla ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan, yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlem ile sürücü ...'a 5.010,00-TL para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ...sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin  ...tarih ve E:...,  K:... sayılı kararında; dava konusu aracın trafikten yasaklanmasına dair işlem ile aracın sürücüsüne verilen idari para cezasının dayanağı olan ve denetim yapan trafik polis memurları ile yabancı uyruklu yolcu tarafından imzalanan "tespit tutanağı"nın beyana dair bilgilerin yer aldığı bölümün, Türkiye Cumhuriyeti'nin resmi dili olan "Türkçe" yerine, "Arapça" düzenlenmiş olması nedeniyle, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının ortak iradeleriyle oluşturdukları ve egemenlik haklarını kullanan Devletin egemenlik alanının yansımalarından birisi olan "idari yaptırım uygulama yetkisi"nin, başka bir egemenlik kullanım alanı olan ve T.C. Anayasası'nın 2. maddesinde düzenlenen "resmi dil" olan "Türkçe" dil kullanma zorunluluğuna aykırı olarak kullanılmasının, Anayasa ve ilgili yasa hükümlerine aykırı olduğu kanaatine varıldığından hukuka aykırı olduğu tespit edilen tutanak esas alınarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI        : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY : 
	Dava; davacılardan İmam... adına kayıtlı ... plakalı araçla ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan, yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlem ile sürücü ...'a 5.010,00-TL para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve IP/691607 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
 
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden, 23/08/2019 tarihinde İstanbul Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Sivil Trafik Ekipler Amirliği'ne bağlı polis memurlarınca düzenlenen tutanakta;  davacılardan İmam Bakır Arlak adına kayıtlı... plakalı araç ile Şişli- Havalimanı arasında ücretli yolcu taşımacılığı yapıldığının belirtildiği, davacı şoföre ait kimlik bilgisinin bulunduğu, şoförün olay tutanağını imzadan imtina ettiği, tutanakta yolcunun Arapça olarak yazılı beyanda bulunduğu,  ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı, davacılardan şoför adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağının tesis edildiği, davacıya ait aracın Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin  Belgesi bulunmadığı, D2 yetki belgesinin bulunduğu görülmüştür. 
	Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın Şişli- Havalimanı olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, İdare Mahkemesince karar gerekçesinde belirtilen tutanakta yolcu beyanının Türkçe yerine, Arapça düzenlenmiş olduğu görülse de, yolcu beyanı ile tutulan tutanakta taşınan yolcuya ait güzergahın belirtildiği, yolcu beyanının bulunduğu tespit tutanağı ve aynı tarihli Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağında davacı şoför tarafından imzadan imtina şerhini taşıdığı, söz konusu işleme ilişkin tutanağın mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
	Bu durumda, tutanakla turizm taşımacılığı yaptığı tespit edilen aracın, 05/04/2007 tarih ve 2007/4-2 Sayılı Servis Araçları Yönergesi kapsamında Turizm Yolcu Taşımacılığı Belgesi bulunması gerektiği, D2 yetki belgesinin tek başına turizm servis taşımacılığına  izin vermediği, davacıların işlem tarihinde geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunmadığından, dosyada yer alan tutanakların davacılar yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir. 
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali  yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 20/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
 
KARŞI OY :
(X)-  Dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan belgeler incelenmekle, Karayolları Trafik Kanunu Ek 2/3-a maddesi uyarınca yolcu taşımacılığından söz edilemeyeceği  dava konusu olay esnasında belgelerini hazır bulundurmaması nedeniyle tesis edilen cezaların hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığından, Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.