Esas No: 2021/3433
Karar No: 2024/7014
Karar Tarihi: 18.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3433 E.  ,  2024/7014 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/3433
Karar  No : 2024/7014  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ...
		2- ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan ...'a ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... günlü ve ... sayılı işlem ile aracın sürücüsü olan diğer davacı ...'a 5.010,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, elektronik (bilgisayar) ortamda düzenlenen 23/12/2019 tarihli tutanakta, aracın plakasına ve araç sürücüsünün T.C. Kimlik Numarasına yer verilmesine ve araç sürücüsünün “imza etmediğine” dair şerhi bulunmasına karşın, söz konusu tutanak incelendiğinde denetimin yapıldığı olay anında düzenlendiğini gösterir kayıt bulunmadığı görülerek anılan tutanağın usule aykırı olduğu sonucuna varıldığı, bu durumda; "imza etmedi" kaydı bulunmasına karşın denetimin yapıldığı olay anında düzenlendiği anlaşılamayan, yalnızca tutanağı tanzim eden polis memurlarının imzası ile düzenlenen 23/12/2019 tarihli tutanağın, kararda belirtilen yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun olmadığından, bu tutanağa dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararında; ... İdare Mahkemesince, elektronik ortamda düzenlenen denetimin tutanağın  olay anında düzenlendiğinin anlaşılamadığı dolayısıyla tutanağın usule aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ise de; davacı adına kayıtlı ... plaka sayılı araçla ilgili belediyeden izin alınmadan ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı yolunda düzenlenen 23.12.2019 tarihli tutanak incelendiğinde, olaya ilişkin olarak  araç sürücüsünün beyanı olmadığı, sadece yolcunun beyanı olduğu halde imzasının alınmadığı, beyanı alınan yolcunun tutanağı imza etmediğine dair ibareye yer verilmediği, sadece  polis memurlarının imzaladığı, sürücünün imzadan imtina ettiği şerhine yer verildiği görüldüğünden, yapılan yolcu taşımacılığının ticari amaçla yapıldığı hususu somut olarak düzenlenen tutanakla ortaya konulamadığı sonucuna varıldığı, bu durumda, izinsiz ticari taşımacılık yapıldığının hukuken kabul edilebilir somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmaması karşısında, aracın trafikten men edilmesi ve para cezası verilmesine ilişkin işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı, istinaf başvurusuna konu mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından ve başvuru dilekçesinde ileri sürülen iddialar da söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden, istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI         : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuk ve usule uygun olarak tesis edildiği, temyize konu kararın bozulması gerektiği hususu ileri sürülmektedir.
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY :
	Davalı idare görevlilerince, davacı ...'ın sahibi ve diğer davacı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracın durdurularak 23/12/2019 tarihinde yapılan denetimde, araç ile ilgili belediyeden izin belgesi alınmaksızın kimlikleri yazılı yolcuların ticari taşımacılığının yapıldığının, görevlilerce imzalanan ve sürücüsünün imzadan imtina ettiği aynı günlü tutanakla tespit edildiğinden bahisle, davacılardan ...'a ait anılan aracın 2918 sayılı Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... günlü ve ... sayılı işlem ile aracın sürücüsü olan diğer davacı ...'a 5.010,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı günlü ve ... sayılı işlemin tesis edildiği, bunun üzerine söz konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
 
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
	belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. 
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 	
	Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmelerinin gerektiği, başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetim ve işlem tarihinde düzenlenmiş bulunması gerekmekte olup, daha sonra temin edilen izin / ruhsat gibi belgeler, tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir. Bu durumun tek istisnasının, araç sahipleri / araç sürücüleri tarafından işlem tarihinden önce izin / ruhsat için ilgili belediyeye başvuru yapılmış olmasıdır.
	Uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince davacı ...'ın sahibi ve diğer davacı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracın 23/12/2019 tarihinde durdurularak yapılan denetim neticesinde düzenlenen tutanakta; iki yolcunun kimlik bilgilerinin bulunduğu, yolcuların Ataşehir'e giderek yeni bir araba almak üzere anılan aracı telefonla çağırdıkları, sürücüyü tanımadıkları ve araç ücretini yolculuk bitiminde vereceklerine dair beyanlarına  yer verildiği, görevlilerin imzaları ile birlikte sürücünün imzadan imtina ettiğine dair şerh bulunduğu, dava konusu para cezası tutanağında da sürücünün imzadan imtina ettiğine dair şerh bulunduğu, davalı idarece, söz konusu tespit tutanağına dayanılarak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca ilgili belediyeden izin belgesi alınmaksızın ticari yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ve araç sürücüsüne 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerin tesis edildiği, tutanakla tespit edilen ticari yolcu taşımacılığına dair belediyeden alınmış bir izin belgesinin ise dosyaya sunulmadığı anlaşılmıştır.	
	Dosyadaki bilgi ve belgelerden, denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte; usulüne uygun olarak düzenlenen tespit tutanağı ile fiilen yapıldığı belirlenen ticari yolcu taşımacılığına ilişkin belediyeden alınan güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, denetim ve işlemlerden önce idareye izin belgesi verilmesi için başvuruda da bulunulmadığı, dava konusu para cezası tutanağında belediyeden izin belgesi alınmaksızın belediye sınırlarında yolcu taşındığına dair açıklama ve sürücünün imzadan imtina ettiğine dair şerh bulunduğu, buna göre; ilgili belediyeden izin belgesi bulunmaksızın belediye sınırları içerisinde ticari yolcu taşımacılığı yapıldığının somut olarak tespit edildiği anlaşıldığından, söz konusu taşımacılığın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi kapsamına girdiği anlaşılmaktadır.
	Bu durumda, yukarıda yer verilen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun ilgili madde hükümleri uyarınca; işlemlerin tesis edildiği tarihte düzenlenmiş olması gereken belediyeden alınan güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan, belediye sınırları içerisinde ticari yolcu taşımacılığı yapıldığının açık olduğu görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki İstanbul 4. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli olarak reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 18/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.