Esas No: 2023/9050
Karar No: 2024/1464
Karar Tarihi: 05.03.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/9050 E.  ,  2024/1464 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/9050
Karar No : 2024/1464                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:... ... mevkiinde faaliyet gösteren içkili lokanta ruhsatına sahip işyerinde 08/04/2017 tarihinde İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince yapılan denetimde, izin belgesi bulunmaksızın konsomatris çalıştırıldığının tespit edilmesi üzerine işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yapılan denetimde iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin yönetmeliğin ilgili hükümlerine aykırı olarak konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği, mevzuata aykırı bu durumlara ilişkin 2559 sayılı Kanun ve  İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te birbirinden farklı usullere sahip yaptırımlar öngörüldüğü, dava konusu işlem incelendiğinde, Belediye Encümeni tarafından, mevzuata aykırı hususların tespiti üzerine işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiğinin görüldüğü, dolayısıyla, belediye encümeni tarafından uygulanan yaptırımın Yönetmelik'e dayanılarak tesis edildiği, oysa, Yönetmelik'in ilgili hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, idare hukukunun temel ilkelerinden olan yetkide ve usulde paralellik ilkesi gereğince, ruhsatı veren yetkili idarenin ( en üst amir veya görevlendireceği yetkili ), aynı ruhsatın iptalinde de yetkili olacağı noktasında duruksamaya yer olmadığı, 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca Belediye Encümenine sadece idari para cezası verme yetkisi tanındığı ve 8. maddesince de işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilebilmesi için mülki idare amirince, maddede sayılan aykırılıkların tespiti üzerine geçici olarak faaliyetten men kararı verilmesi ve ancak bir yılda üç defa faaliyetten men edilen işyerinin bu fiilleri tekrar işlemesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı mahallin en büyük mülki amirinin bildirimi üzerine belediye sınırları içerisinde bulunan yerlerde belediye tarafından iptal edilmesi gerektiği, dava konusu olayda yapılan tespitler 2559 sayılı Kanun'un 8. maddesi kapsamına giren aykırılıklar arasında bulunmadığından, bu maddeye göre işlem tesis edilmesine de olanak bulunmadığı,  bu durumda, mevzuatında ruhsatları vermekle yetkili kılınan idarenin aynı şekilde bu ruhsatların iptali konusunda da tek yetkili olduğu tartışmasız olup, aksine bir düzenlemenin de bulunmadığı görüldüğünden, belediye başkanınca verilmiş bulunan işyeri açma ve çalışma ruhsatının yetkide paralellik ilkesi uyarınca yine belediye başkanı ya da görevlendireceği bir yetkili tarafından iptal edilmesi (geri alınması) gerekirken, bu ilkeye aykırı olarak belediye encümenince ruhsatın iptali yönünde işlem tesis edildiği görüldüğünden işlemde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : İşyerinde konsomatris çalıştırıldığının kollukça tespit edildiği, savunma hakkının kısıtlandığı, idare mahkemesince eksik inceleme sonucunda karar verilidiği, dava konusu ruhsat iptali işlemin usul ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:  Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:......, K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın   İdare Mahkemesine gönderilmesine, 05/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
 
(X) KARŞI OY : 
5393 sayılı Belediye Kanununun 34/e maddesinde, kanunlarda öngörülen cezaları vermek belediye encümeninin görev ve yetkileri arasında; 38/g maddesinde ise, Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen  görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak belediye başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. 
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanunun 6/2. maddesinde, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır hükmü yer almış; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin tanımlar başlıklı 4. maddesinin (a) bendinde, Yetkili İdarenin, Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesi, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesi, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye... tüzel kişiliğini, (n) bendinde; İşyeri Açma ve Çalışma  Ruhsatının, yetkili  idareler tarafından  bu yönetmelik  kapsamındaki  işyerilerinin  açılıp  faaliyet  göstermesi için verilen izni, ifade ettiği; 6. maddesinin 1. ve 2. fıkrasında, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin ise, yetkili idareler tarafından kapatılacağı, işyeri ruhsatlarının yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanacağı ve ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmayacağı düzenlemesine yer verilmiştir.  
Yukarıda yazılı Belediye Kanunu hükümlerine göre, kanunlarda öngörülen cezaları vermek belediye encümeninin görev ve yetkisinde iken kanunlarla belediyeye verilen belediye meclisi ya da encümeni kararlarını gerektirmeyen görevleri yapmak, yetkileri kullanmak belediye başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmış, 3572 sayılı Kanunun 6/2. maddesinde ise, verilmiş olan ruhsatın iptali ve işyerinin kapatılmasında "yetkili mercii"den bahsedilmiş, kanun hükümlerinde söz konusu yetkinin kullanılmasında yetkili merciin hangi organının görev ve yetkili olduğu konusunda ise herhangi bir ayrıma gidilmemiştir. Buna göre ruhsat iptali konusunda belediye encümeni ya da başkanı tarafından yetkili mercii sıfatıyla verilen kararlar yukarıda yazılı Belediye Kanununda belirtilen görev ve yetki kurallarına aykırı olmamak kaydıyla idarenin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde geçerli sayılmalıdır. 
	Her ne kadar, yukarıda yazılı yönetmeliğin 6/2. maddesinde, işyeri ruhsatlarının yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından imzalanacağı, ayrıca meclis veya encümen tarafından bir karar alınmayacağı açıkça düzenlenmiş ise de söz konusu hüküm, işyeri ruhsatlarının verilmesi aşamasında yetkili idarenin 'en üst' amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından imzalanmasının yeterli olacağı, ayrıca bir karar verilmesine gerek bulunmadığını vurgulamak üzere düzenlendiği gibi, aynı maddenin bir önceki cümlesinde “işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır” düzenlemesi yer almakta olup gerek kanunun ve gerekse yönetmeliğin bu konudaki ilgili maddelerinde ruhsat iptali ya da işyeri kapatılması konusunda “yetkili idareler” ifadesine yer verilerek belediye organları yönünden herhangi bir ayrıma gidilmemiştir.
	Bu durumda, 3572 sayılı Kanundaki düzenlemeye göre, ruhsat iptali konusunda idarenin bütünlüğü ilkesi kapsamında “yetkili idare” olduğu tartışmasız olan belediye encümeninin verdiği kararda “yetki” yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Kaldı ki, belediye başkanı tarafından kullanılan bir yetkinin başkanın ya da vekilinin başkanlık ettiği belediye encümeni tarafından kullanılması, işlemi yetki yönünden sakatlamayacağı gibi çalışma hak ve özgürlüğünün kısıtlanması sonucunu doğuran ruhsat iptaline ilişkin kararın, belediye başkanı yerine belediye encümeni tarafından verilmesi ilgililerin aleyhine bir durum oluşturmaz.
	Açıklanan nedenlerle, dava konusu ruhsat iptali işleminin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, işlemin yetki yönünden iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi karararının bozulması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki  Daire kararına katılmıyorum.