Esas No: 2022/5512
Karar No: 2024/3157
Karar Tarihi: 24.05.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/5512 E.  ,  2024/3157 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2022/5512
Karar  No : 2024/3157  
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Üniversitesi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Üniversitesi ... Fakültesi Felsefe Bölümü ... Ana Bilim Dalında ÖYP kapsamında araştırma görevlisi olarak görev yapan ve ... Bölümünde doktora öğrencisi olan davacının, öğrenci kaydının silinmesine ilişkin Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile doktora eğitimini tamamlayamadığından bahisle araştırma görevlisi kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin Üniversite Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı öne sürülen özlük ve parasal haklarının en yüksek banka mevduatı faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.
              İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Pamukkale Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 21/4 maddesi uyarınca davacının öğrenci kaydının silinmesine ilişkin Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden; davacının, ikinci tez izleme komitesinde başarısız olduğu, dört ve beşinci tez izleme komitesine katılmadığından başarısız sayıldığı anlaşıldığından, öğrenci kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 10/2. maddesi uyarınca davacının doktora eğitimini tamamlayamadığından bahisle araştırma görevlisi kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin Üniversite Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden; Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği uyarınca azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamayan ÖYP araştırma görevlilerinin ilişiklerinin kesileceğinin açık olduğu, davacının doktora öğrenciliği ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, ... tarihinde süresi dolan araştırma görevlisi kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı; dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının banka mevduat faizi ile birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
               Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI    : 375 sayılı KHK'nın geçici 35/B maddesi kapsamında   Üniversite Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla kadrosu ile ilişiğinin kesildiği, eğitim ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, FETÖ silahlı terör örgütüne üye olma ve kamu kurumu aleyhine dolandırıcılık suçundan, hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : 
	Yargılama hukukunda, uyuşmazlığı çözmekle görevli ve yetkili yargı yerinin, kararını oluştururken davacının istemini hiç bir tereddüte yer bırakmayacak şekilde açık ve net olarak ortaya koyması ve istem ile bağlı kalması gerekmektedir. Yargılama sırasında, dava konusu istem tam olarak belirlenmeksizin uyuşmazlığın karara bağlanması adil yargılanma hakkını ihlal edecektir.
	Mahkemece, davacının isteminin tam olarak belirlenmemesi, adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemeye erişim hakkını etkilediğinden; Mahkeme kararının Anayasanın 36. maddesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin adil yargılanmaya ilişkin kararları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Anayasa’nın ''Hak Arama Hürriyeti'' başlığını taşıyan 36. maddesinin 1. fıkrasında; herkesin yargı organları önünde  davacı veya davalı olarak iddiada bulunma, savunma ve adil yargılanma hakkı güvence altına alınmış; 2. fıkrasında ise hiç bir mahkemenin, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamayacağı belirtilmiştir.
Anayasa'da güvence altına alınan adil yargılanma hakkının kapsam ve içeriğinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin "Adil yargılanma hakkı" başlığını taşıyan 6. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi sonucu; adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemeye erişim hakkının, kişilere davanın görüldüğü mahkemeden uyuşmazlığa ilişkin bir karar verilmesini isteme konusunda güvence sağladığı kabul edilmiştir (Anayasa Mahkemesi, Filiz Fırat, Başvuru No: 2014/10305, 05.12.2017). Mahkemeye erişim hakkı, bağlayıcı bir karar verme amacıyla önüne getirilen bir çekişme açısından, esas ve hukuk incelemesi yapma görevine sahip bir mahkemeden talepte bulunma hakkını teşkil etmektedir (Le Compte, Van Leuven And De Meyere Belçika Başvuru No: 6878/75; 7238/75, 23.06.1981). 
Davacı tarafından, dava ve temyiz dilekçesinde, Üniversite Yönetim Kurulunun 27.11.2020 tarih ve 40/2 sayılı dava konusu işleminin, 375 sayılı KHK'nın geçici 35/B maddesi kapsamında kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin olduğu belirtilmiş ve bu yönde FETÖ irtibat ve iltisakının bulunmadığı, hakkında verilmiş takipsizlik kararı bulunduğu, masumiyet karinesinin ve savunma hakkının ihlal edildiği yönünde hukuka aykırılık iddialarında bulunulmuştur. Buna karşın, dosyanın incelenmesinden davacının, 375 sayılı KHK'nın geçici 35/B maddesi kapsamında kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin Yükseköğretim Genel Kurulunun ... tarihli işlemi olduğu, Üniversite Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı dava konusu işleminin ise doktora eğitimini tamamlayamadığından bahisle araştırma görevlisi kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Bu bağlamda; dava konusu işlemin, davacının doktora eğitimini tamamlayamadığından bahisle araştırma görevlisi kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin Üniversite Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işlemi mi yoksa; 375 sayılı KHK'nın geçici 35/B maddesi kapsamında kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlem mi olduğu gerekirse dilekçe ret kararı verilerek netleştirilmesi ve bunun sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu netleştirilmeden verilen kararın Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiği anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığıdan yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 24/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.