Esas No: 2024/83
Karar No: 2024/2466
Karar Tarihi: 25.04.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/83 E.  ,  2024/2466 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas   No : 2024/83
Karar No : 2024/2466                                           
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
 2- ... Belediye Başkanlığı/... 
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN ÖZETİ: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.    
DAVALILARIN SAVUNMASI:  ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
... Belediye Başkanlığı tarafından, Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.      
... Bölge İdare Mahkemesi  ...İdari Dava Dairesince verilen... tarih ve E:... K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 25/04/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. 
(X) KARŞI OY :
 Dava, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel üzerinde otel işletmesi bulunan taşınmazın maliki olan davacı tarafından, Hazine ve TEİAŞ Genel Müdürlüğü mülkiyetinde olan ve davacı taşınmazının komşuluğunda bulunan ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların kamu kurumu idari alanı olan kullanım türünün trafo alanı olarak belirlenmesine ilişkin ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (a) fıkrasında, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddenin 3/c bendinde dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır. 
Yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden  olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır. Her olay ve davada, dava açan kişinin menfaatinin, iptali istenen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri yargı mercilerince yapılmaktadır.  İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi; kişisel, meşru ve güncel olması halinde gerçekleşecektir. Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi,  davacının menfaatlerini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir. Bu ilişki, uyuşmazlığın niteliğine göre bazen mülkiyet hakkından, bazen de komşuluk hukukundan doğabilmektedir. Sonuç olarak; idari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesi için ön koşullardan olan dava açma ehliyeti iptal davasına konu idari işlemin niteliğine ve dava   açanın hukuken korunması gereken menfaatlerine göre idari yargı yerince değerlendirilmektedir.  
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların komşuluğunda bulunan taşınmazın maliki  ve anılan taşınmazın üzerinde bulunan otelin işletmecisi olan davacı tarafından, dava konusu edilen plan değişikliğinden önceki dönemde dava konusu plan değişikliği ile kullanım kararı değiştirilen parsellerin çevresindeki alanı misafir otoparkı olarak kullandığı, bu alanda 40 m2 lik bir yapısı bulunduğu ve bu yapıya 31/12/2019 tarihinde yapı kayıt belgesi verildiği, dava konusu plan değişikliğinden sonra anılan alanı kullanma imkanının kalmadığı, plan değişikliğine konu parsellerin çevresinde bulunan söz konusu 880 m2 alanın kendi adına tescili gerektiği iddialarıyla Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin...tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının dava konusu taşınmazın yan tarafındaki komşu taşınmazın   maliki olması ve davanın kamusal kullanım kararı olan parsellerdeki plan değişikliğine karşı açıldığının görülmesi karşısında söz konusu iddianın komşuluk hukuku çerçevesinde davacının menfaatini etkileyeceği gibi dava konusu işlemin otel işletmesi olan davacının ekonomik menfaatlerini etkileyeceği yönündeki iddiaları da dikkate alındığında iptali istenilen işlemle arasında meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin bulunduğunun dolayısı ile davacının bakılan davada ehliyetli olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, davacının dava açma ehliyeti bulunduğu sonucuna varıldığından, işin  esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.