Esas No: 2024/2673
Karar No: 2025/1173
Karar Tarihi: 12.03.2025

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/2673 E.  ,  2025/1173 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2024/2673
Karar No:2025/1173
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünce ... tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca pazarlık usulüyle gerçekleştirilen "İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Bulunan Kantin Alanının 1 (bir) Yıl Süreyle Kiralanması" ihalesinin iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacının dava konusu kantin yerini uzun yıllardır işletmekte olduğu, en son 01/12/2023-29/02/2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davacı ile idare arasında sözleşme imzalandığı, sözleşme süresinin 29/02/2024 tarihinde sona erdiği, 26/12/2023 tarihli İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Olur'u ile dava konusu alanın da içerisinde yer aldığı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı bir kısım sağlık tesislerinde kafeterya ihtiyaçlarının karşılanması için 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile kantin alanı olarak alan bazında kısmi teklife açık olarak ihale edilmesine ve sunulan hizmet kalitesinin, güvenirliliğinin arttırılması ve tüm sağlık tesislerinde standardizasyonun sağlanması, çalıştırılan personelin sosyal güvenlik açısından özlük haklarının kanunlar çerçevesinde takibinin yapılabilmesi, kira getirisi kaybının önlenmesi amacıyla Sağlık Bakanlığı bünyesindeki ... Destek Hizmetleri A.Ş.'nin (Sades) ihaleye davet edilmesine karar verildiği, dava konusu 10 m² alana sahip kantin yerinin ilk yıl tahmini kira bedelinin 2.160.000,00-TL olarak belirlendiği, ihaleye davet edilen Sades tarafından söz konusu alan için 2.181.000,00-TL teklif verildiği, ... tarih ve ... sayılı ihale komisyonu kararı ile Sades'in bir yıllık kira bedeli olarak vermiş olduğu 2.181.000,00-TL uygun görülerek söz konusu alanın ihalesinin anılan şirket üzerinde bırakılmasına karar verildiği, akabinde 25/01/2024 tarihinde Sades ile 1 yıllık kira akdi imzalandığı, bu durumda, davalı idarenin, İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi kantin alanı için 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca pazarlık usulü kapsamında ihale yapma yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun'un 50. maddesi uyarınca ihaleye davet edilecek firmaların seçimi konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı, bu yetki kapsamında ihaleye davet edilen şirketin davet edilme gerekçesinin davalı idarece ortaya koyulduğu, söz konusu gerekçenin kamu yararına uygun olduğu, anılan şirket tarafından bir yıllık kira bedeli olarak teklif edilen 2.181.000,00-TL kira bedelinin, idare yetkililerince belirlenen 2.160.000,00-TL muhammen bedelden yüksek olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemde ihalelere yönelik ilkelerin ihlaline yol açabilecek bir hususun bulunmadığı ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların ihale işlemini kusurlandırıcı nitelikte olmadığı anlaşıldığından, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu kantin alanı için her ihale döneminde kira bedelinin rayiç üzerinden belirlendiği ve bugüne kadar yapılan ihalelerin uhdesinde kaldığı, ihaleye konu alanı 15 yıldır kesintisiz olarak işlettiği, söz konusu alanın işletilmesi yahut kira bedelinin muntazaman ödenmesiyle ilgili bugüne kadar herhangi bir eleştiri getirilmediği, idarenin dava konusu tasarrufuyla söz konusu alanın ihaleye çıkarılmadan doğrudan bir şirketin katıldığı pazarlık usulüyle kiralandığı, pazarlık usulüne dair koşulların somut olayda mevcut olmadığı, kendisinin idareyle olan sözleşmesinin Aralık 2023'ten Şubat 2024 sonuna kadar geçerli olduğu, idare ile imzalandıkları son sözleşme uyarınca aylık kira bedelinin 180.000,00-TL olduğu, Sades ile idare arasındaki yeni döneme ilişkin sözleşmede belirlenen 181.750,00-TL aylık kira bedelinin son derece düşük kaldığı, dava konusu ihale işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	ESAS YÖNÜNDEN:
	MADDİ OLAY : 
	İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesince 24/11/2023 tarihinde hastane dahilindeki 10 m²'lik kantin alanı için 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca pazarlık usulüyle üç kişinin davet edildiği ihale yapılmış, üç aylık bir süre için yapılan ihaleye yalnızca söz konusu alanın halihazırdaki işletmecisi olan davacı katılmış, aylık 180.000,00-TL teklif bedeliyle ihale davacının uhdesinde kalmış, davacı ile idare arasında 30/11/2023 tarihinde kiranın başlangıç tarihi 01/12/2023, bitiş tarihi ise 29/02/2024 olarak belirlenen sözleşme imzalanmıştır.
	İhaleye konu kantin alanının da içinde yer aldığı İstanbul genelindeki bazı hastanelerin kantin yerlerinin kiralanmasına yönelik Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün 25/10/2021 tarihli yazısına istinaden 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi ile Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca pazarlık usulüyle ihale yapılmasına, ihalenin de 01/04/2024 tarihinde gerçekleştirilmesine karar verilmiş, ihale onay listesinde 9. sırada yer alan İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi kantin alanına ilişkin olarak 1 yıllık süre için ilk yıl tahmini kira bedeli 2.160.000,00-TL (aylık 180.000,00-TL) olarak belirlenmiş, ... tarih ve ... sayılı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü işlemiyle ... Destek Hizmetleri A.Ş. 04/01/2024 tarihinde gerçekleştirilecek ihaleye davet edilmiştir.
	... tarih ve ... sayılı ihale komisyonu kararıyla davaya konu kantin yeri ihaleye tek istekli olarak katılan ve 2.181.000,00-TL teklif veren ... Destek Hizmetleri A.Ş.'nin üzerinde bırakılmış, ihale 08/01/2024 tarihinde ita amiri tarafından onaylanmış, 22/01/2022 tarihinde İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü ile Sades arasında 1 (bir) yıllık kira sözleşmesi imzalanmıştır.
	İstanbul Valiliğinin (İl Sağlık Müdürlüğü) ... tarih ve ... sayılı yazısı üzerine, anılan ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür."; "İlkeler" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır."; "İsteklilerde aranacak nitelikler ve istenecek belgeler" başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasında, "İdarece ihalelerin en elverişli koşullarla sonuçlandırılmasını sağlamak amacıyla, isteklilerde belirli mali ve teknik yeterlik ve nitelikler aranabilir. Bunları tespite yarayan belgelerin neler olduğu, şartnamelerde gösterilir. ..."; "İhalenin ilanı" başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde, "Pazarlık usulü ile yapılacak ihaleler için idareler, ilan yapıp yapmamakta serbesttirler."; "İhale usullerinin neler olduğu" başlıklı 35. maddesinde, "Bu Kanunun 1. maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde aşağıdaki usuller uygulanır: a) Kapalı teklif usulü, b) Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü, c) Açık teklif usulü, d) Pazarlık usulü, e) Yarışma usulü. İşin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerince tespit edilir."; "Pazarlık usulünde ihale" başlıklı 50. maddesinde, "Pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde teklif alınması belli bir şekle bağlı değildir. İhaleleler, komisyon tarafından işin nitelik ve gereğine göre, bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle yapılır. Pazarlığın ne suretle yapıldığı ve ne gibi tekliflerde bulunulduğu ve üzerine ihale yapılanların neden dolayı tercih edildiği pazarlık kararında gösterilir."; "Pazarlık usulüyle yapılacak işler" başlıklı 51. maddesinde, "Aşağıda yazılı işlerin ihalesi, pazarlık usulüyle yapılabilir; ... g) Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ..." kuralı yer almıştır.
	209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 3. maddesinde, "Bakanlık, birinci basamak sağlık hizmeti sunan kuruluşlar da dahil olmak üzere Sağlık Bakanlığı kurum ve kuruluşları ile bağlı kuruluşlarındaki (Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü hariç); ... (ı) Bakanlık sağlık kurum ve kuruluşlarının 31/12/1960 tarih ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması, uzmanlık belgesi, sertifikasyon ve sınav hizmetlerini ... Maliye Bakanlığınca yayımlanan yılları Bütçe Uygulama Talimatlarında yer alanlar hariç, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu uyarınca belirlenen tarife üzerinden fiyatlandırmaya ve yukarıda belirtilen mal ve hizmetlerden elde edilecek gelirler ile sağlık kurum ve kuruluşlarına üçüncü şahıslarca yapılacak her türlü bağış ve yardımları döner sermayeye gelir kaydettirmeye yetkilidir." kuralı bulunmaktadır.
	663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 2. maddesinde, (1) ... hizmetleri alanında ülkemizde sunulan hizmetlerin tanıtımını yapmak, kamu ve özel sektörün sağlık turizmine yönelik faaliyetlerini desteklemek ve koordine etmek, ... hizmetlerine ilişkin politika ve stratejiler ile hizmet sunum standartları ve akreditasyon kriterleri konusunda Bakanlığa önerilerde bulunmak üzere ... Hizmetleri unvanı ile bir anonim şirket (USHAŞ) kurulmuştur. USHAŞ’ın ilgili olduğu bakanlık Sağlık Bakanlığıdır.
	...
	(4) USHAŞ’ın yurt içinde ve yurt dışında şirket kurması veya bir şirkete %50’den fazla hisseyle ortak olmasına karar vermeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
	(5) USHAŞ’ın hisselerinin tamamı Hazine ve Maliye Bakanlığına aittir. Ancak, Hazine ve Maliye Bakanlığının mülkiyet hakkı ile kâr payı hakkına halel gelmemek ve pay sahipliğinden kaynaklanan bütün mali haklar Hazine ve Maliye Bakanlığında kalmak kaydıyla, USHAŞ’taki pay sahipliğine bağlı oy, yönetim, temsil, denetim gibi hak ve yetkiler Sağlık Bakanlığı tarafından kullanılır. USHAŞ işletme bütçesi Genel Kurul onayına sunulmadan önce Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınır.
	(6) USHAŞ’ın başlangıç sermayesi on milyon Türk lirası olup, bu tutar Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanır." kuralına yer verilmiştir.
	19/06/2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in "Tahmin edilen bedel tespiti" başlıklı 12. maddesinde, "(1) Tahmin edilen bedel, bedel tespit komisyonunca tespit edilir ve karara bağlanır. Bedel tespit ve takdirinde, taşınmazın konumu ve özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle rayiç bedel esas alınır. ... (8) Tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanan taşınmazlarda büfe, kantin, çay ocağı ve benzeri amaçlarda kullanılmak üzere kiraya verilecek yerlerin tahminî kira bedeli; yukarıdaki hükümlere tabi olmaksızın ilgili İdare yetkililerinden alınacak personel sayısı, elde edilen gelir, kiralanacak alan gibi bilgiler de göz önünde tutularak idarece tespit edilir."; "İhalenin ilanı" başlıklı 19. maddesinde, "(1) İhale konusu olan işler, aşağıdaki usul ve esaslara göre isteklilere ilan yoluyla duyurulur. ... ç) Pazarlık usulü ile yapılacak ihaleler için idare, işin önem ve özelliğine göre ilan yapıp yapmamakta serbesttir. ..."; "Pazarlık usulünde ihale" başlıklı 38. maddesinde, "(1) Pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde teklif alınması belli bir şekle bağlı değildir. İhaleler, komisyon tarafından işin nitelik ve gereğine göre, bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklifler almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle yapılır. (2) Pazarlığın ne suretle yapıldığı, ne tekliflerde bulunulduğu ve üzerine ihale yapılanların neden dolayı tercih edildiği pazarlık kararında gösterilir."; "İhale usulleri" başlıklı 67. maddesinde, "... (3) Kullanışlarının özelliği veya idareye yararlı olması nedeniyle kapalı veya açık teklif usulleriyle ihalesi uygun görülmeyen Hazine taşınmazları, Kanunun 51. maddesinin (g) bendine, Hazinenin paylı veya elbirliği mülkiyetinde olan taşınmazlardaki payları (f) bendine göre pazarlıkla kiraya verilebilir.
	(4) Taşınmazların kiraya verilmesi işlemlerinde; kullanışlarının özelliği veya idareye yararlı olması hususlarının bulunup bulunmadığı Bakanlıkça (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) belirlenir. Ancak, aşağıda belirtilen durumlarda bu özelliklerin varlığı kabul edilir ve Kanunun 51 inci maddesinin (g) bendine göre pazarlıkla kiraya verilebilir.
	...
	b) Tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan bölümlerinden Bakanlıkça (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) belirlenenlerin dışında kalanların kiraya verilmesi ..."; "Tahsisli ve kiralanmış yerlerdeki işlemler" başlıklı 70. maddesinde, "(1) Tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanmış olan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan yerler, tasarruf eden kuruluş amirinin görüşü alınmak suretiyle, ilde il müdürünün, ilçede kaymakamın onayı ile idarece kiraya verilebilir.
	(...)
	(5) Bakanlık (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı), bu taşınmazların üçüncü kişilere kiraya verilmesine ilişkin olarak adına tahsis yapılan idarelerle protokol yapmaya yetkilidir.
	(6) Tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanmış olan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan yerlerinin kiralanmasına ilişkin özel mevzuatlarda yer alan hükümler saklıdır." düzenlemelerine yer verilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	6225 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesi ile 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasına (h) bendinden sonra gelmek üzere (ı) ve (i) bentleri eklenmiş, 209 sayılı Kanuna eklenen (ı) bendinde, Bakanlık sağlık kurum ve kuruluşlarının 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 70. maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanmasından elde edilecek gelirlerin işletme döner sermayesine gelir kaydedileceği düzenlenmiştir.
	Mülkiyeti Hazineye ait olup, Sağlık Bakanlığına tahsisli olan yerler ile Sağlık Bakanlığınca kiralanmış ve kira bedelleri merkezi yönetim bütçesinden karşılanan hastane ve birinci basamak sağlık kurumlarındaki ticari amaçla kullanılması mümkün olan bölümlerinin Sağlık Bakanlığı'nın döner sermayesi olarak işletilmesine ilişkin usul ve easların belirlenmesi amacıyla Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı arasında 15/06/2011 tarihinde protokol imzalanmış, anılan protokolün 15/06/2021 tarihinde dolan 10 yıllık geçerlik süresi 31/06/2031 tarihine kadar uzatılmıştır.
	03/08/2018 tarih ve 30498 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7146 sayılı Askerlik Kanunu ile Diğer Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 19. maddesiyle 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye Ek 2. madde eklenerek diğer görevlerinin yanı sıra kamu ve özel sektörün sağlık turizmine yönelik faaliyetlerini desteklemek ve koordine etmek üzere ... Hizmetleri "USHAŞ" isimli bir anonim şirket kurulmuş, anılan şirketin kuruluşu 04/02/2019 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde (TSG) yayımlanarak tescil ve ilan edilmiştir.
	663 sayılı KHK'nın Ek 2. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Ushaş'ın yurt içinde ve yurt dışında şirket kurması veya bir şirkete %50’den fazla hisseyle ortak olma yetkisi kapsamında, sağlık kurum ve kuruluşları bünyesindeki ticari alanları işletmek, sağlık hizmeti sunumuna destek sağlamak, kara, hava ve deniz ambulansları ile ilgili tüm kiralama ve satın alma işlerini yapmak, turistik tesisler bünyesindeki sağlık ünitelerini işletmek ve sağlık tesisi işletilmesi alanlarında faaliyet göstermek üzere 07/01/2020 tarih ve 2041 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile sermayesi 500.000,00-TL olarak 05/03/2020 tarihli Ushaş Yönetim Kurulu kararı ile sermayesinin tamamı Ushaş'a ait olan ... Destek Hizmetleri Anonim Şirketi (Sades) kurulmuş, Sades'in kuruluş kararı 16/03/2020 tarihli TSG'de tescil ve ilan edilmiştir.
	Sağlık Bakanlığı'nın (Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü) 25/10/2021 tarihli yazıda, "... sağlık tesislerimizde bulunan kantin, kafeterya vb. ticari alanların Sağlık Bakanlığı tarafından Döner Sermaye İşletmeleri eliyle işletilebilmesine ilişkin Maliye Bakanlığı ile Bakanlığımız arasında 15/06/2011 tarihinde protokol imzalanmış olup, 27/05/2019 tarihinde ek protokol imzalanarak söz konusu protokolün süresi 31/06/2031 tarihine kadar uzatılmıştır. Bu kapsamda işletilmesi Bakanlığımıza devredilen ticari alanların, anılan protokolün 5. maddesinde belirtilen "... protokol kapsamındaki yerler 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve bu kanunun 74. maddesine istinaden çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye işletmelerince kiraya verilecektir." hükmü doğrultusunda yapılmaktadır. ... Nitekim Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmeliğin 67. maddesinde, "... (3) Kullanışlarının özelliği veya idareye yararlı olması nedeniyle kapalı veya açık teklif usulleriyle ihalesi uygun görülmeyen Hazine taşınmazları, Kanunun 51 inci maddesinin (g) bendine, Hazinenin paylı veya elbirliği mülkiyetinde olan taşınmazlardaki payları (f) bendine göre pazarlıkla kiraya verilebilir." hükümleri mevcuttur. Bu düzenleme kapsamında, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğüne ilgi (c) yazı (... tarih ve ... sayılı yazı) ile pazarlık usulü ile yapılması için izin verilmiştir. Ayrıca ilgi (ç) yazı ile tüm illere pazarlık ihalesi ile kiralama yapılabilmesi hususunda genel yazı ile izin verilmiştir. Bu kapsamda İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünce, 2013 yılında ticari alan kapsamında kantin, kafeterya vb. ticari alanlar; 2886 sayılı Kanun'un "Pazarlık usulüyle yapılacak işler" başlıklı 51. maddesinin (g) bendi çerçevesinde pazarlıkla ihale edilmiştir. Ayrıca Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ilgi (d) yazısında belirtildiği üzere "... bu yerlerin hasta ile hasta yakınları ve hizmet sunan sağlık personeline hizmet veren alanlar olarak kullanılış özellikleri ve işin nitelik ve gereğine göre, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi ve kullanılışlarının hususiyeti sebebi ile 2886 sayılı Kanun hükümleri ve bu kanunun 74. maddesine istinaden çıkarılan mezkur yönetmelik hükümleri kapsamında pazarlık usulü ile kiraya verilmesinde herhangi bir hukuki engel bulunmadığı ..." belirtilmiştir.
	Aktarılan kurallardan, idarenin mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanmasının, kullanış özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle pazarlık usulüyle ihale edilebileceği, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde idarelerin ilan yapıp yapmamakta serbest oldukları, bu tür ihalelerde teklif alınmasının belli bir şekle bağlı olmadığı, komisyon tarafından işin nitelik ve gereğine göre bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle pazarlık usulüyle ihale yapılabileceği, tahsisli taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan bölümlerinden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenenlerin dışında kalanların, kullanışlarının özelliği veya idareye yararlı olma niteliğinin mevcut olduğu kabul edilerek 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin (g) bendine göre pazarlıkla kiraya verilebileceği ve kiralama ihalesinin bu Kanun'da yazılı olan hükümlere göre yürütüleceği, 209 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca, mülkiyeti Sağlık Bakanlığına ait yahut mülkiyeti Hazineye ait olup Sağlık Bakanlığına tahsis edilmiş olan mal ve hakların kiralanmasından elde edilecek gelirlerin işletme döner sermayesine gelir kaydedilebileceği, bu çerçevede Maliye Bakanlığı (bugünkü adıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı) ile Sağlık Bakanlığı arasında 15/06/2011 tarihinde protokol imzalandığı, anılan protokolün 15/06/2021 tarihinde dolan 10 yıllık geçerlik süresinin 31/06/2031 tarihine kadar uzatıldığı, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmeliğin 67. maddesi ve anılan protokol uyarınca işletilmesi Sağlık Bakanlığına devredilen ticari alanların pazarlık usulüyle kiraya verilmesinin mümkün olduğu, 663 sayılı KHK'nın Ek 2. maddesine göre, kamu ve özel sektörün sağlık turizmine yönelik faaliyetlerini desteklemek ve koordine etmek üzere Sağlık Bakanlığı uhdesinde ... Hizmetleri A.Ş. (Ushaş) isimli bir anonim şirketin kurulduğu, anılan şirketin yurt içinde ve yurt dışında şirket kurma yetkisi kapsamında, sağlık kurum ve kuruluşları bünyesindeki ticari alanları işletmek ve sağlık hizmeti sunumuna destek sağlamak üzere sermayesinin tamamı Ushaş'a ait olan ... Destek Hizmetleri A.Ş. (Sades) isimli bir anonim şirketin kurulduğu anlaşılmaktadır.
	Uyuşmazlıkta, İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahilindeki 10 m²'lik kantin alanına yönelik 24/11/2023 tarihinde üç aylık bir süre için pazarlık usulüyle ihale yapılmış, anılan ihaleye tek istekli olarak davacı katılmış, idare ile imzalanan sözleşme uyarınca 01/12/2023 tarihinde başlayan sözleşmenin süresi 29/02/2024 tarihinde sona ermiş, bu arada, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünün genel bir kararına dayalı olarak il müdürlüğüne bağlı sağlık tesislerinin sunulan hizmet kalitesinin ve güvenirliğinin arttırılması, sağlık tesislerinde standardizasyonun sağlanması, çalıştırılan personelin sosyal güvenlik açısından özlük haklarının kanunlar çerçevesinde takibinin yapılabilmesi ve kira getirisi kaybının önlenmesi amacıyla bizzat sağlık kurum ve kuruluşları bünyesindeki ticari alanları işletmek ve sağlık hizmeti sunumuna destek sağlamak üzere kurulmuş Sağlık Bakanlığı uhdesindeki Sades eliyle işletilmesi amacıyla pazarlık usulüyle yapılan ihaleye anılan şirket davet edilmiş, ... tarih ve ... sayılı ihale komisyonu kararıyla 10 m² alana sahip dava konusu kantin için pazarlık usulüyle yapılan ihaleye davetli tek istekli olarak katılan Sades'in 2.181.000,00-TL'lik bir yıllık kira bedeli teklifi uygun bulunmuş, ita amiri onayı üzerine 22/01/2022 tarihinde İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü ile Sades arasında 1 (bir) yıllık kira sözleşmesi imzalanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı arasında 15/06/2011 tarihinde imzalanıp geçerlik süresi 31/06/2031 tarihine kadar uzatılan protokolün amacının, mülkiyeti Hazineye ait olup Sağlık Bakanlığına tahsisli taşınmazların ticari amaçlı kullanılması mümkün olan bölümlerinin işletilmesi veya işlettirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu ve anılan protokol kapsamındaki yerlerin 2886 sayılı Kanun ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Sağlık Bakanlığı tarafından kiraya verileceğinin düzenlendiği dikkate alındığında, anılan Yönetmeliğin 67. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca söz konusu yerlerin kiralama ihalesinin protokol süresi boyunca pazarlık usulüyle yapılabileceğinde tereddüt bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu ihale işleminde hukuka aykırılık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
Öte yandan, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü uhdesindeki sağlık kuruluşlarında yer alan ticari alanların işletilme yönteminin, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Sades'in kuruluş amaçları dikkate alınmak suretiyle aktarılan mevzuatta belirtilen objektif esaslara uygun olarak belirlendiği göz önünde bulundurulduğunda, davacının söz konusu alanın uzun yıllardır sorunsuz bir şekilde işletilmesi nedeniyle sahip olduğu sübjektif koşulların dikkate alınmadığına yönelik iddiası geçerli görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin reddine,
	2. Davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
	3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
	4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
	5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
	6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 12/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.