Esas No: 2024/1979
Karar No: 2024/3392
Karar Tarihi: 25.09.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/1979 E.  ,  2024/3392 K.


"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE     
Esas     No : 2024/1979
Karar	No : 2024/3392
 
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR)	: 1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ	: Huk. Müş. Av....
	  2- ... Valiliği	  
VEKİLİ	:	Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...İşletmesi 
VEKİLİ		 : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem:  Davacı tarafından, Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:4 adresinde faaliyet gösteren ... Hastanesi bünyesinde, ön izne esas projede yer alan organ ve doku nakli merkezinin tescil edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... (Dava dilekçesinde, İdare Mahkemesi kararı ile Bölge İdare Mahkemesi kararında ... olarak belirtilmiştir.) tarih ve...  sayılı işleminin iptali istenilmektedir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının Özel Hastaneler Yönetmeliğinin mülga geçici 6. maddesinin yürürlükte olduğu 02/03/2006 tarihinde ön izin başvurusunda bulunduğu, ... tarih ve ... sayılı makam onayı ile ön iznini aldığı, ön iznin değerlendirildiği 2008 ile 2011 yılları arasında  düzenlenen ön izin projesi ve proje inceleme raporunda organ transplantasyon ameliyathanesinin bulunduğu, ön izin talebinin değerlendirildiği komisyon raporlarında söz konusu ameliyathanenin kaldırılması ile ilgili bir değerlendirmede bulunulmadığı, ... tarih ve ... sayılı Antalya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü yazısı ile davacının ön izin talebinin Yönetmeliğin geçici 6. maddesi kapsamında değerlendirildiği, bu kapsamda bazı hususların davacıdan talep edildiği, davacının işlem tarihinde yürürlükte olan  mevzuatın öngördüğü şekilde ön izin alınabilmesi için gereken belgeleri temin ederek 11/07/2013 tarihinde mülga olan Yönetmelik maddesinin yürürlüğe girdiği 15/02/2008  tarihinden önce ön izin belgesi almak için usûlüne uygun başvuru yaptığı, ön izin projesinde organ nakil merkezinin yer aldığı, davacı tarafından 13/12/2022 tarihinde sunulan belgelerle dosya birlikte değerlendirildiğinde, davacının organ nakil merkezine yönelik tüm yatırımlarını buna göre yaparak, mülga geçici 6. madde kapsamında, haklı bir beklentiye girdiği, bu hali ile davacının  ön izin projesinde yer alan ünitelerden biri olan organ nakil merkezinin tescilinin reddine yönelik dava konusu işlemde  hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle davalı idarelerin istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI	: Davalı idareler tarafından, organ ve doku nakli merkezlerinin özellikli birimlerden olduğu, talebin planlama çalışmaları çerçevesinde değerlendirildiği, Antalya ilinde nakil sayısının yüksek olması ve ülke geneline hizmet vermesi, bir başka ifadeyle Antalya ilinde ihtiyaç olmaması nedeniyle atıl kapasiteye yol açmamak için talebin uygun görülmediği, planlamaya esas somut sayısal verilerin dosya kapsamında bulunduğu, söz konusu hastaneye Özel Hastaneler Yönetmeliğine 31/12/2009 tarihli değişiklikle eklenen ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan geçici 12. madde kapsamında 21/07/2015 tarihinde ön izin verildiği, Antalya İl Sağlık Müdürlüğünün işlemlerinde ön izne esas hükmün sehven geçici 6. madde olarak belirtildiği, kaldı ki geçici 6. maddenin planlamadan mutlak muafiyet tanımadığı, ayrıca Yönetmeliğe göre ameliyathanenin, cerrahi branşta hizmet veren özel hastanelerin zorunlu hizmet birimi olduğu, bu birime projede organ transplantasyonu isminin verilmesinin, birime organ nakli merkezi statüsünü kazandırmayacağı, Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği ve Yönerge hükümleri ile eklerine bakıldığında, organ nakli türüne göre merkezde bulunması gereken asgari birim, tıbbi donanım ve personelin sayıldığı, bu birimler arasında ameliyathaneye yer verilmediği, organ nakli merkezinin, bünyesinde kurulduğu hastanenin kendi ruhsat kriterlerine uygun olarak hizmet veren ameliyathanesinde operasyon yaptığı belirtilerek temyiz istemlerinin kabulü ile kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davacı tarafından, Özel Hastaneler Yönetmeliğinin geçici 6. maddesinin yürürlüğe girmesinden önce ön izin başvurunda bulunduğu, ön izin projesinde organ nakli merkezinin yer aldığı, yatırımların ve projenin buna göre tamamlandığı, tüm işlemlerin anılan düzenleme kapsamında kaldığı, proje doğrultusunda inşaatın tamamlandığı, biri organ transplantasyon ameliyathanesi olmak üzere dokuz ameliyathane, iki doğumhane ve bir takım üst düzey tıbbi cihazlarla hastanenin hizmet sunumuna başladığı, hastanenin açılışından sonra organ nakliyle ilgili talebin reddedildiği, somut olayda haklı beklentisinin korunmadığı, mevcut hastanenin organ nakli hastanesi olarak faaliyete geçecek şekilde tamamlandığı, kamu yararına ve belirlilik ilkelerine aykırı işlem tesis edildiği belirtilerek davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	:...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı Sağlık Bakanlığının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	MADDİ OLAY : 
	Davacı tarafından, Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde özel hastane açmak için 22/05/2006 tarihinde davalı idareye başvuru yapılmış ve ön izin talebinde bulunulmuştur. 
	Ön izin başvuru sürecinin tamamlanmasının ardından anılan hastane adına,... tarih ve ... sayılı Makam Onayı ile özel hastane ön izni, ... tarih ve ... sayılı Makam Onayı ile de, 223 adet yatak kapasitesiyle özel hastane açılış ruhsatı verilmiştir.
	Bilahare, davacı tarafından, 30/11/2020 tarihli dilekçeyle, ön izne esas projede "organ transplantasyon ameliyathanesi" bulunduğundan bahisle planlama hükümlerinden muaf olarak organ ve doku nakli merkezinin tescil edilmesi yönünde gerekli işlemlerin yapılması istemiyle Antalya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne başvuruda bulunulmuştur.
	Davacının bu dilekçesi Antalya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Sağlık Bakanlığına gönderilmiş, yapılan değerlendirme neticesinde Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı işlemi ile "13/02/2012 tarih ve 6157 sayılı Bakan Onayı ile yürürlüğe giren Organ Nakli Merkezleri Yönergesinin 6. maddesi gereğince, her yıl Kasım ve Aralık ayında bir sonraki yılın planlamasının yapıldığı, ihtiyaç olan yeni hizmet bölgeleri, faaliyet izni için başvuru yapabilecek organ nakli türleri ve sayılarının belirlenerek Bakanlığın internet sitesinde ilan edildiği, bu çerçevede 2020 yılı içerisinde Bakanlıklarının organ nakil merkezlerinin kuruluşu ve planlanması kapsamında herhangi bir yeni hizmet bölgesi yer almadığından, ilgili başvurunun değerlendirilemediği" belirtilerek davacının başvurusunun reddedildiği Antalya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne bildirilmiştir.
	Anılan işlemin, Antalya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün...tarih ve ... sayılı yazısı ile davacıya tebliği üzerine de davacı tarafından bakılan dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT:
	2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun'un "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, tedavi, teşhis ve bilimsel amaçlarla organ ve doku alınması, saklanması, aşılanması ve naklinin bu Kanun hükümlerine tabi olacağı belirtilmiş; aynı Kanun'un 10. maddesinde ise, "Organ ve doku alınması, taşınması, saklanması, aşılanması ve nakli ile yurt dışından temin edilmesi, Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş gerekli uzman personel ve donanıma sahip kurumlarca yapılır." hükmüne yer verilmiştir. 
	Anılan Kanun'a dayanılarak çıkarılan ve (dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan ancak 09/12/2022 tarih ve 32038 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Organ Nakli Hizmetleri Yönetmeliğinin 36. maddesi ile yürürlükten kaldırılan) 01/02/2012 tarih ve 28191 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliğinde, tedavisi doku veya organ nakli ile mümkün olan hastaların hayatını sürdürmesine yönelik nakilleri gerçekleştirecek organ ve doku nakli merkezlerinin, organ ve doku kaynağı merkezlerinin ve doku tipleme laboratuvarlarının açılması, çalışması ve denetimi ile organ ve doku nakli hizmetlerinin yürütülmesinde uyulması gereken usul ve esaslar belirlenmiş, anılan Yönetmeliğin "Organ ve doku nakli merkezleri ve diğer hizmet birimlerinin kuruluşu" başlıklı 17. maddesinde, "(1) Organ ve doku nakli merkezleri, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından, bunlara ait genel ve özel hastaneler bünyesinde bir ünite biçiminde kurulabilir. Göz bankaları, yalnızca Bakanlık hastaneleri ve Devlet üniversitesi hastaneleri bünyesinde kurulabilir.
	(2) Bu Yönetmelikte belirtilen, organ ve doku nakli merkezleri ve bu hizmetlere yönelik faaliyet gösterecek diğer hizmet birimleri, Bakanlıkça belirlenen usule uygun olarak başvuru yapıp Bakanlıkça düzenlenecek ruhsat ve/veya faaliyet izin belgesini alarak açılır.
	(3) Bakanlık; illerin demografik yapısını, hastaların bölgesel dağılımını ve diğer epidemiyolojik özellikleri, kaynakların etkin kullanımını ve atıl kapasiteye yol açılmamasını dikkate alarak, bu Yönetmeliğin kapsamında yer alan hizmet birimleri için her yıl Kasım ve Aralık ayında bir sonraki yılın planlamasını yapabilir.
	(4) Hizmetlerin değerlendirilmesi açısından Bakanlıkça iller, bir veya birden fazla bölge olarak belirlenebilir.
	(5) Ülke genelinde yeni hizmet birimleri açılmasına ihtiyaç duyulan bölgeler ile ihtiyaç kapasitesi Bakanlıkça internet sitesinde ilan edilir.
	(6) Bakanlığın ilan ettiği yerlerde nakil merkezleri açılabilmesi için ön izin başvuruları alınır." kuralına yer verilmiştir. 
	Ayrıca, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanunun amacının, sağlık  hizmetleri  ile  ilgili  temel  esasları  belirlemek  olduğu; 2. maddesinde, Milli Savunma Bakanlığı hariç bütün kamu kurum ve  kuruluşları ile özel hukuk tüzelkişileri ve gerçek kişileri kapsadığı; 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının  yurt sathında  eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; (c) bendinde, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılmasının esas olduğu, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği; 9. maddesinin (c) bendinde, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanun'a dayanılarak hazırlanan ve 27/03/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 8. maddesinde, özel hastane binasının bulunduğu alan ile ilgili olarak bulunması gereken belgeler sayılmış; 9. maddesinde, özel hastane açılmadan önce Bakanlıktan ön izin alınmasının şart olduğu belirtilerek ön izin başvurusunda sunulacak belgelerin neler olduğu sayılmış, belgelerde eksiklik ve/veya uygunsuzluk bulunması ve bulunmaması durumlarında yapılacak işlemlerin neler olduğu, özel hastane açılışından başka hangi durumlarda ön izin alınmasının zorunlu olduğu belirtilmiş, hangi koşullarla ön izin belgesinin devredilebileceği açıklanmış, özel hastane ön izin belgesinde hastanenin yatak kapasitesinin belirtileceği ve hastanenin bu kapasite ile ruhsatlandırılacağı, imar mevzuatından kaynaklı ön izin projesinde belirtilen kapasite fazlası bina yatırımlarının hastaneye ilave kapasite hakkı vermeyeceği, Bakanlıkça onaylanmış ön izin projesine aykırı şekilde kapasite artırmaya yönelik mekân, oda, kat ilavesi veya ön izinden fazla hizmet alanı bulunması halinde ilgili sağlık tesisinin ruhsatlandırılmayacağı kural altına alınmış; "Ruhsatlandırma" 15. maddesinde, "(Değişik:RG-21/10/2006-26326) Bakanlığa intikal ettirilen başvuru, öncelikle Genel Müdürlükçe dosya üzerinden incelenir ve eksiklik bulunmuyor ise Komisyona havale edilir. Komisyon tarafından 13 üncü ve 14 üncü maddelere göre incelenen ve değerlendirilen başvuru dosyasında eksiklik  bulunmaması halinde, Komisyon hastaneyi  yerinde inceler ve hastanenin uygunluğuna karar vermesi halinde yerinde inceleme raporu düzenleyerek Bakanlığa sunar. Bu inceleme sonucuna göre Bakanlıkça özel hastaneye ruhsatname düzenlenir.
	Genel Müdürlükçe ve Komisyon tarafından dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu  eksiklik bulunması halinde eksikliğin giderilmesi valilik aracılığı ile başvuru sahibine bildirilir. Komisyon tarafından yerinde inceleme sonucunda hastanede ruhsata esas olabilecek eksiklikler veya uygunsuzluklar tespit edilmesi halinde, düzenlenen inceleme raporundaki durum valilik aracılığı ile başvuru sahibine bildirilir. Komisyon raporuna karşı başvuru sahibi tarafından raporun tebliğinden itibaren yedi iş günü içerisinde yazılı olarak itiraz edilebilir. İtiraz halinde Bakanlıkça, Komisyon raporundaki hususlar da dikkate alınarak değerlendirme yapılır ve karar verilir.
	Özel hastanelerin ruhsatlandırma işlemleri, özel hastanenin fiziki noksanlığı ve başvuru belgelerinde eksiklik bulunmaması kaydıyla, Bakanlığa intikal ettiği tarihten itibaren en geç otuz iş günü içerisinde sonuçlandırılır. Komisyonun yerinde incelemesi sonucunda düzenlenecek rapora itiraz olması halinde otuz günlük süre, yazılı itirazın Bakanlığa tebliği tarihinden itibaren başlar.
	(Değişik dördüncü fıkra:RG-11/3/2009-27166) Özel hastaneye ruhsat verilmesinden sonra EK-1’de gösterilen personelin sayısı, ismi, unvanı, uzmanlık dalı veya meslekî diğer kariyerleri ile ilgili bilgileri ihtiva eden personel listesi, kısmi zamanlı çalışan tabipler de dahil tabiplerle yapılmış sözleşmelerin aslı veya mesul müdür tarafından tasdikli örnekleri ile konsültan hizmet verilecek uzmanlık dallarının listesi müdürlüğe verilir. Müdürlük tarafından, konsültan hizmet verilecek dallarda çalışacak tabipler dışındaki diğer personelini tamamladığı tespit edilen özel hastaneler, en geç beş iş günü içerisinde Bakanlığa bildirilir.
	Bütün bu işlem ve işlerin tamamlanmasından sonra Bakanlıkça, EK-7’de örneği gösterilen Faaliyet İzin Belgesi yedi iş günü içinde düzenlenir ve bu belgenin verilmesi ile özel hastane hasta kabul ve tedavisine başlar. 
	Bakanlıkça ruhsatlandırıldığı tarihten itibaren altı ay içerisinde faaliyet izin belgesi alarak hasta kabul ve tedavisine başlamayan özel hastanenin ruhsatnamesinin hükmü kalmaz ve verilen ruhsatname Bakanlıkça iptal edilir.
	(Mülga son fıkra:RG-15/2/2008-26788)" kuralına yer verilmiştir. 
	Anılan Yönetmeliğe 15/02/2008 tarih ve 26788 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 9. maddesi ile eklenen ve devamında birtakım değişiklikler yapılan "Sağlık kurum ve kuruluşlarının planlanması" başlıklı ek 4. maddesinde, “(Ek:RG-15/2/2008-26788) (Değişik:RG-11/7/2013-28704) Bakanlıkça aşağıdaki amaçlar doğrultusunda, faaliyetine ihtiyaç duyulan sağlık kurum ve kuruluşları ile bunlara ait sağlık insan gücü, tıbbi hizmet birimleri ve nitelikleri ile teknoloji yoğunluklu tıbbi cihaz dağılımı alanlarında kamu ve özel sektörü kapsayacak şekilde planlama yapılır:
a) Sağlık hizmetlerinin, demografik yapı ve epidemiyolojik özellikler de göz önünde bulundurulmak suretiyle kaliteli, hakkaniyete uygun ve verimli şekilde sunulması,
b) Sağlık kurum ve kuruluşlarının hizmet kapasiteleri, sağlık insan gücü ile çağdaş tıbbi bilgi ve teknolojinin ülke düzeyinde dengeli dağılımının sağlanması,
c) Koruyucu sağlık ve acil sağlık hizmetleri gibi işbirliği halinde hizmet sunumunun gerekli olduğu alanlarda uygun kapasitenin oluşturulması,
ç) Kaynak israfı ve atıl kapasiteye yol açılmaması.
(Değişik ikinci fıkra:RG-21/3/2014-28948) Özel hastane açmak isteyenler, Bakanlıkça yapılan planlamada ihtiyaç gösterilen yerleşim bölgelerinde faaliyette bulunmak üzere başvurabilir.” kuralına yer verilmiş; anılan Yönetmeliğin 10. maddesi ile eklenen  "Ön izin başvuruları ve ruhsatlı hastaneler" başlıklı geçici 6. maddesiyle, daha önce ön izin belgesi almak için usûlüne uygun başvuran, belgelerinde eksiklik bulunmayan ve belgeleri mevzuata uygun olan başvuru sahiplerinin Ek 4. maddedeki planlama hükümlerinden muaf olduğu belirtilmiş; bu muafiyetin ön izne esas proje ve belgeleri ile sınırlı olduğu, ön izin sahiplerinin yeni tıbbi hizmet birimi, sağlık çalışanı ve teknoloji yoğunluklu tıbbi cihaz ilavesi taleplerinin planlama hükümlerine tâbi olduğu, genişleme şeklinde proje değişiklikleri veya devir halinde muafiyetlerinin sona ereceği kurala bağlanmış; anılan maddede 23/07/2008 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile, 15/2/2008 tarihi itibarıyla bu Yönetmeliğe uygun olarak ön izin almak için başvuranlardan, 8. maddede belirtilen şartların mevcudiyetini gösteren belgeleri eksik olan veya mahiyet olarak 8. maddeye uygun bulunmayanların, 15/10/2008 tarihine kadar eksikliklerini veya uygunsuzluklarını gidermeleri şartıyla ek 4. maddede belirtilen planlama hükümlerinden istisna tutulacakları yönünde değişikliğe gidilmiş; 11/03/2009 tarih ve 27166 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 18. maddesiyle eklenen geçici 9. maddesiyle, 11/3/2009 tarihi itibarıyla hastane binası inşaatı tamamlanmış olmak kaydıyla, 15/2/2008 tarihi öncesinde binanın bulunduğu arsası imar planlarında sağlık alanına çevrilmiş veya arsayı sağlık alanına çevirme işlemlerini başlatmış olanlar veya 15/2/2008 tarihinden önce ilgili belediyeden hastane binası olarak inşaat ruhsatı alanların 11/3/2009 tarihinden itibaren en geç üç ay içinde Bakanlığa başvuracağı, bu kapsamda başvuru belgeleri uygun görülen hastanelerin hizmet vereceği uzmanlık dalları ve kapasiteleri ile ilgili olarak Planlama ve İstihdam Komisyonunun görüşünün alınacağı, değerlendirme neticesine göre hizmet verilecek uzmanlık dalları ve kapasitenin belirlenmesinden sonra ön izin işlemlerinin başlatılacağı düzenlenmiş; 31/12/2009 tarih ve 27449 (5. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 1. maddesiyle eklenen geçici 12. maddesiyle, geçici 9. maddeye göre süresi içerisinde Bakanlığa intikal ettirilen ve aynı maddede belirtilen şartları haiz başvuru dosyalarının, Genel Müdürlükçe kurulacak komisyon  marifetiyle değerlendirileceği, komisyonun kimlerden oluşacağı, başvuru dosyasında yer alan sağlık müdürlükleri tarafından düzenlenmiş müşterek teknik rapor ve hastane projelerinin Komisyon tarafından incelenmesi sonucu, Yönetmeliğe göre hastane olması uygun veya tadilatla uygun hale gelebilecek binaların işlemlerine Yönetmeliğin Geçici 7. ve Geçici 9. maddeleri kapsamında devam edileceği kurala bağlanmış; anılan madde 24/05/2010 tarih ve 27590 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle  "11/6/2009 tarihi itibarıyla dosyası Bakanlığa intikal ettirilmiş olmak kaydıyla, 15/2/2008 tarihi öncesinde binanın bulunduğu parsel imar planlarında sağlık alanına çevrilmiş veya çevrilme işlemleri başlatılmış veya ilgili belediyeden hastane binası olarak yapı ruhsatı alınmış hastane bina veya ek bina yatırımı yapmış olanların başvuruları Planlama İstihdam Komisyonuna sunulur. Komisyonca, hizmet verilecek uzmanlık dalları ve kapasitelerinin belirlenmesinden sonra bu hususlar ile Yönetmeliğin Geçici 7 nci maddesindeki muafiyetler de dikkate alınarak yapılacak proje incelemesine göre Yönetmeliğe uygun bulunanların veya tadilatla uygun hale gelebileceklerin ön izin işlemleri başlatılır.” şeklinde değiştirilmiş; bu süreçte söz konusu geçici maddelerde birtakım değişiklikler yapılmış; nihayet 11/07/2013 tarih ve 28704 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 25. maddesiyle anılan maddeler yürürlükten kaldırılmış, 22. maddesiyle değiştirilen asıl Yönetmeliğin geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında ise, "Geçici 8 inci madde, yürürlükten kaldırılan geçici 6, geçici 9 ve geçici 12 nci maddeler uyarınca Bakanlıkça uygun bulunmak suretiyle ön izin işlemleri devam edenler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki yıl içerisinde ön izin belgesini almak ve ön izin tarihinden itibaren ise beş yıl içerisinde ruhsat almak zorundadır. Bakanlıktan ön izin alanlar ile ön izin aldıktan sonra süresinde ruhsat alamayanlar ve süre nedeniyle ön izin iptali yapılanlar ise bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde ruhsat almak zorundadır." kuralına yer verilmiştir. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
15/02/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinin yukarıda yer verilen hükümlerine göre, özel hastane açılmadan önce, Sağlık Bakanlığından ön izin belgesi alınması zorunlu olup, ön izin başvurusunda Yönetmeliğin 8. ve 9. maddelerinde sayılan özel hastane yapılmak istenilen yerin mimari projesi, imar durumu, ulaşım şartları, yeşil alanı, otopark alanı gibi hususları ortaya koyan bir takım belgenin idareye sunulması gerekmektedir. Bakanlık tarafından bu belgeler incelenerek özel hastane yapılmak istenilen alanın Yönetmeliğe uygunluğu bakımından yapılan değerlendirmenin ardından bu belgelerde herhangi bir eksiklik ve Yönetmeliğe aykırılık olmaması halinde ön izin belgesi düzenlenmekte, ön izin aşaması tamamlandıktan sonra hastane Yönetmeliğin 13., 14. ve 15. maddelerinde belirtilen usul izlenerek ruhsatlandırılmaktadır. 
Öte yandan, yukarıda aktarılan 3359 sayılı Kanun'un 3. maddesi hükmü ve Yönetmelik hükümleri gereği Sağlık Bakanlığının, sağlık kurum ve kuruluşları ile bunlara ait sağlık insan gücünü kamu ve özel sektörü kapsayacak şekilde planlamaya yetkili olduğu hususu yerleşik Danıştay içtihatları ile sabittir. 
Bu çerçevede, anılan Yönetmeliğe 15/02/2008 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile eklenen ek 4. madde hükmü ile, sağlık hizmetinin kaliteli, hakkaniyete uygun ve verimli sunumu, sağlık kurum ve kuruluşlarının hizmet kapasitelerinin, sağlık insan gücü ile çağdaş tıbbi bilgi ve teknolojinin ülke düzeyinde dengeli dağılımının sağlanması, uygun kapasitenin oluşturulması, kaynak israfı ve atıl kapasiteye yol açılmaması amacıyla faaliyetine ihtiyaç duyulan sağlık kurum ve kuruluşları ile bunlara ait sağlık insan gücü, tıbbi hizmet birimleri ve nitelikleri ile teknoloji yoğunluklu tıbbi cihaz dağılımı alanlarında kamu ve özel sektörü kapsayacak şekilde planlama yapılması öngörülmüştür. Bu düzenleme sonrası, özel hastane açılışları, planlama hükümleri çerçevesinde Bakanlıkça belirlenen ilke ve kriterlere göre değerlendirilmeye başlanmıştır.  
 Aynı değişiklikle Yönetmeliğe eklenen geçici 6. maddenin 1. fıkrası ile de; ek 4. maddeye atıfla anılan bu maddenin uygulamaya geçirilmesi bağlamında,  daha önce ön izin belgesi almak için usûlüne uygun başvuran, belgelerinde eksiklik bulunmayan ve belgeleri mevzuata uygun olan başvuru sahiplerinin Ek 4. maddedeki planlama hükümlerinden muaf olduğu, bu muafiyetin ön izne esas proje ve belgeleri ile sınırlı olduğu, ön izin sahiplerinin yeni tıbbi hizmet birimi, sağlık çalışanı ve teknoloji yoğunluklu tıbbi cihaz ilavesi taleplerinin planlama hükümlerine tâbi olduğu, genişleme şeklinde proje değişiklikleri veya devir halinde muafiyetlerinin sona ereceği hüküm altına alınmış; anılan maddede 23/07/2008 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile, 15/2/2008 tarihi itibarıyla bu Yönetmeliğe uygun olarak ön izin almak için başvuranlardan, 8. maddede belirtilen şartların mevcudiyetini gösteren belgeleri eksik olan veya mahiyet olarak 8. maddeye uygun bulunmayanların, 15/10/2008 tarihine kadar eksikliklerini veya uygunsuzluklarını gidermeleri şartıyla ek 4. maddede belirtilen planlama hükümlerinden istisna tutulacakları yönünde değişikliğe gidilmiştir.  
Ardından, 11/03/2009 tarihli değişiklik ile Yönetmeliğe eklenen geçici 9. maddesiyle "11/03/2009 tarihi itibarıyla hastane binası inşaatı tamamlanmış olması" şartıyla 15/02/2008 tarihinden önce binanın bulunduğu alanın sağlık alanına çevrilmiş veya arsayı sağlık alanına çevirme işlemlerinin başlatılmış olunması veya 15/02/2008 tarihinden önce ilgili belediyeden hastane binası olarak inşaat ruhsatı alınması halinde 11/03/2009 tarihinden itibaren en geç 3 ay içerisinde (11/06/2009) Bakanlığa başvurabilecekleri şeklinde düzenleme yapılmış ise de, nihayet 24/05/2010 tarih ve 27590 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliğiyle geçici 12. madde getirilmiş, bu madde ile 11/06/2009 tarihi itibarıyla dosyası Bakanlığa intikal ettirilmiş olmak kaydıyla, 15/02/2008 tarihi öncesinde binanın bulunduğu parsel imar planlarında sağlık alanına çevrilmiş veya çevrilme işlemleri başlatılmış veya ilgili belediyeden hastane binası olarak yapı ruhsatı alınmış hastane bina veya ek bina yatırımı yapmış olanların başvurularının Planlama İstihdam Komisyonuna sunulacağı, komisyonca, hizmet verilecek uzmanlık dalları ve kapasitelerinin belirlenmesinden sonra bu hususlar ile Yönetmeliğin geçici 7. maddesindeki muafiyetler de dikkate alınarak yapılacak proje incelemesine göre Yönetmeliğe uygun bulunanların veya tadilatla uygun hale gelebileceklerin ön izin işlemlerinin başlatılacağı şeklinde yapılan değişiklikle bu kez hastane binasının inşaatının tamamlanması koşulu kaldırılarak 15/02/2008 tarihinden önce arsanın sağlık alanına çevrilmesi ve inşaat ruhsatının alınmış olması yeterli görülmüş ve bu durumda olanlar yönünden anılan tarihe kadar ön izin başvurusunun yapılmış olması koşulu kaldırılmıştır.
Dava konusu olayda da, davacı şirket tarafından, Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, Zeytinköy Mevki, ... ada, ... parsel üzerinde özel hastane yapılmak üzere 31/12/2004 tarihinde Muratpaşa Belediyesinden yapı ruhsatı alındığı, ardından 02/03/2006 tarihinde Antalya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne verilen dilekçe ile özel hastane açmak için ön izin başvurusunda bulunulduğu, ön izne ilişkin başvuru süreci devam ederken 15/02/2008 tarihli Yönetmelik değişikliği ile Özel Hastaneler Yönetmeliğine planlama hükümlerinin eklendiği,   davacı tarafından Yönetmeliğin geçici 6. maddesi kapsamında planlamadan muaf olarak ön izin işlemlerinin yürütülmesi istemiyle yapılan başvurunun Antalya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Sağlık Bakanlığına iletildiği, Bakanlıkça yapılan değerlendirme neticesinde -geçici 6. madde kapsamında ön izin işlemlerinin yürütülebilmesi için belgelerin mevzuata uygun ve eksiksiz olması gerektiği hükmü gözetilerek-  Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, "davacının ön izin işlemlerinin geçici 6. madde kapsamında yürütülebilmesi için, Yönetmeliğin 8. ve 9. maddelerinde belirtilen şartların mevcudiyetini ortaya koyan bir kısım belgenin gönderilmesi gerektiğinin, bu belgelerin gönderilmesi halinde özel hastane ön izin talebinin yeniden değerlendirmeye alınacağının" Antalya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne bildirildiği, davacının 24/06/2015 ve 09/07/2015 tarihli dilekçeleri ile "ön izin işlemlerindeki eksikliklerin giderildiği" belirtilerek birtakım evrakın idareye sunulduğu, bunun üzerine Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ...  tarih ve  ... sayılı Makam Onayı ile söz konusu hastaneye Yönetmeliğin 8., 9. ve geçici 12. maddeleri kapsamında ön izin verildiği, ön izin belgesinde özel hastanenin hizmet vereceği uzmanlık dalları ve kapasitesinin -aynen- "22 uzmanlık branşında 44 uzman hekim tahsisi uygun görülmüş, toplam uzman hekim sayısının 74 uzman hekimi geçememek kaydı ile toplam 223 adet hasta yatağı, (154 adet hasta yatağı, 26 adet erişkin -13 adet dahili, 13 adet cerrahi- yoğun bakım yatağı, 23 adet yenidoğan yoğun bakım yatağı, 6 adet KVC yoğunbakım yatağı, 7 adet koroner yoğun bakım yatağı, 7 adet çocuk yoğun bakım yatağı, 20 adet gözlem yatağı) ve 51 adet poliklinik odası (4'ü wc'li kadın doğum, 2'si wc'li üroloji, 2'si ortak wc'li) ile faaliyet göstermek üzere" şeklinde belirlendiği görülmektedir. 
Buna göre, davacının 2006 yılında başlayıp 2015 yılında sonuçlanan ön izin işlemlerinin, gerekli belgelerin süresinde eksiksiz olarak sunulmaması sebebiyle geçici 6. madde kapsamında yürütülemediği, başvurunun ön izin işlemlerinin devam ettiği tarihte yürürlükte olan geçici 12. madde kapsamında, bu maddedeki koşullar yönünden değerlendirildiği ve sonuçlandırıldığı anlaşılmakta olup davacının geçici 6. madde kapsamında bir haklı beklentisinin varlığından söz edilemeyecektir. 
Bunun yanı sıra, planlama hükümleri ile özel hastane açılışının belli bir plan dahilinde gerçekleştirilmesinin amaçlandığı, bu çerçevede Bakanlıkça belirlenen ilkeler doğrultusunda yine Bakanlıkça ihtiyaç duyulan yerlerde ve zamanda özel hastane açılabileceği, uyuşmazlığın konusu olan organ ve doku nakli merkezlerinin Bakanlık planlamalarında özellikli planlama gerektiren hizmet birimleri arasında yer aldığı ve bunların planlamasının da ilgili mevzuatı çerçevesinde yürütüldüğü, geçici maddeler (geçici madde 6, 9, 12) ile planlamadan muafiyet öngörülen hususun özel hastanenin açılışına ilişkin olduğu ve bu muafiyetin ön izne esas belge ve projelerdeki kapasite ile sınırlı olduğu, nitekim  geçici maddeler kapsamındaki başvurularda da hastanenin hizmet vereceği uzmanlık dalları ve kapasitenin -o tarihte yürürlükte olan- Planlama İstihdam Komisyonunca belirleneceğinin düzenlendiği,  mevzuatın bütününe bakıldığında "ön izne esas projelerdeki kapasite" ile anlaşılması gerekenin, ön izin belgelerinde aksi belirtilmedikçe, bu belgelerde belirtilen yatak kapasitesi ile buna bağlı olarak uzman hekim kadroları, poliklinik odası, tıbbi cihaz gibi unsurlar olduğu, geçici maddeler kapsamında verilen ön izin belgelerinde de hastanenin hizmet vereceği yatak kapasitesinin (normal hasta yatağı ve yoğun bakım yatağı) ve uzmanlık dalları ile sayısının, poliklinik sayısının belirtildiği, nitekim davacı şirkete ait özel hastanenin ön izin belgesinin de bu yönde olduğu, bunun dışında salt ön izin başvurusuna esas projelerde "organ transplantasyon ameliyathanesi" adıyla alan ayrılmasının -mevzuatta buna açıkça izin veren bir düzenleme ya da Bakanlıkça alınmış bir planlama ilke kararı olmadığı müddetçe- organ ve doku nakli merkezi gibi özellikli hizmet birimlerinin planlamadan muaf olarak açılabileceği anlamına gelmediği, bunun kabulünün uzun yıllar boyunca özellikli bu birimlerin anılan özel hastane için rezerve halde bekletilmesi (nitekim dava konusu uyuşmazlıkta ön izin tarihinden itibaren yaklaşık 5 yıl) ve böylece o bölge ya da şehir için bu alanda yürütülmesi planlanan hizmetin rezerve edilen birim açılıncaya kadar yürütülmemesi nedeniyle kapasitenin atıl hale gelmesi sonucunu doğuracağı ya da rezerve edilmiş olması ve henüz açılmamış olması nedeniyle  bu süreçte hizmetin devamı için yeni birim açılışlarına izin verilmesi halinde kaynakların verimsiz kullanımı ile kaynak israfına neden olunacağı, bunun da planlamanın, sağlık hizmetinin etkin ve verimli yürütülmesi ile kaynak israfı ve atıl kapasiteye yol açılmaması yönündeki amacına aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.
Buna göre, davacı şirket tarafından, ön izne esas projede "organ transplantasyon ameliyathanesi" bulunduğundan bahisle planlama hükümlerinden muaf olarak organ ve doku nakli merkezinin tescil edilmesi yönünde gerekli işlemlerin yapılması istemiyle yapılan başurunun planlama verilerine göre değerlendirilmesi neticesinde reddi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
	Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idareler tarafından yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3.  Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,  25/09/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.