Esas No: 2023/6571
Karar No: 2024/4350
Karar Tarihi: 02.07.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6571 E.  ,  2024/4350 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/6571
Karar	No : 2024/4350                                                                   
TEMYİZ EDEN TARAFLAR	: 1- ... Plaza Yönetimi	  
		VEKİLİ	: Av. ...
	  2- ... Müdürlüğü
 
		VEKİLİ	: Av. ....
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek aleyhlerine olan hüküm fıkralarının taraflarca bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin 600,00 m²'sinin araç otopark alanı olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edilmesi nedeniyle 15/10/2017-14/10/2020 tarihleri arası dönem için toplam 1.372.833,40TL tutarında ecrimisil bedelinin ödenmesi ve söz konusu alanın boşaltılarak teslim edilmesinin istenilmesine ilişkin... tarih ve E.... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesi ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. ve 85. maddelerine yer verilerek, mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora göre, ecrimisil ihbarnamesine konu edilen tutarın 621.682,92 TL’lik kısmının hukuka uygun olduğu, bu tutarı aşan 751.150,48 TL'lik kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 751.150,48 TL'lik kısmının iptaline, ihbarnamenin 621.682,92 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca   ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI	: Ecrimisil bedelinin tahsili için ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2022/277 sayısı ile açılan davada verilen kararın istinaf aşamasında olduğu, söz konusu dosyada yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora göre 275.210,56 TL tutarında ecrimisile hükmedildiği, ecrimisil ihbarnamesinin tek bir işlem olması nedeniyle tümünün iptali gerektiği, ecrmisil tutarının fahiş olarak hesaplandığı,  ecrimisile konu alanın 15/10/2009-14/10/2017 tarihleri arasında ücretsiz otopark olarak kiralandığı, 2014 ia 2017 yılları arasında aylık kira ödendiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI	: Yeterli inceleme ve araştırma yapılmadığı, 336 sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliğinin 5. maddesi uyarınca taşınmaz için hesaplanacak ecrimisil tutarının emlak vergisine esas değerinin %3'ünden az olmamak üzere belirlenmesi gerektiği, ecrimisil bedelinin ödenmesine karar verilmesi istemiyle .... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... esasına kayıtlı olarak açılan davanın istinaf aşamasında yargılamasının devam ettiği, esas ve usule aykırı kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI    : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALININ SAVUNMASI    : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ                   : ...
DÜŞÜNCESİ                         : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi kapsamında ecrimisil istenebilmesi için taşınmaz malın bu Kanun kapsamında sayılan idarelere ait olması gerektiği, anılan Kanun'da davalı idareye yer verilmediği gibi, davalı idarenin özel bütçeli olmadığı, 2560 sayılı Kanun'un 22. maddesinde işlemlerinin 2886 sayılı Kanun'a tabi olmadığı kuralı dikkate alındığında, uyuşmazlık konusu ecrimisil tutarının davalı idarece genel hükümlere göre istenebileceği ve tahsili yoluna gidilebileceğinden, ödemeye davet niteliğindeki dava konusu işlemin tek başına kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığı anlaşılmakla, 2886 sayılı Kanun uyarınca değerlendirme yapılmak suretiyle hüküm kurulmasında hukuka ve usule uygunluk görülmediği gerekçesiyle, tarafların temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
              2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 1. maddesinde, "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.
Birinci fıkrada sayılan daire ve idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşlar ile özel kanunlarla veya özel kanunların vermiş olduğu yetkiyle kurulmuş bulunan fonların yukarıda belirtilen işlerinin nasıl yapılacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikte belirtilir."; 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.
	5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinde, belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağı, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
	2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "... İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur..."; 22. maddesinde, "İSKİ'nin işlemleri 2886 sayılı Devlet İhale, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunları ile bunların ek ve tadillerine tabi değildir.
	Kuruluşun alım, satım ve ihalelerinde uygulanacak esas ve usuller bir yönetmelikle
belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. 
	Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin 600,00 m²'lik kısmı araç otoparkı olarak kullanılmak üzere ... Tic. A.Ş.'nin kira bedelinin yüksek olması sebebiyle kiralamadan vazgeçmesi üzerine, İSKİ Yönetim Kurulunun 13/10/2009 tarih ve 2009/505 sayılı kararı ile davacıya 15/10/2009 tarihinden itibaren beş yıl süre ile kira verilmesine, kira sözleşmesi ve protokol şartlarını imzalamaya Emlak ve İstimlak Dairesi Başkanlığının yetkili kılınmasına karar verildiği, bunun üzerine, davacı ile Nurol Plaza Yönetimi ile davalı arasında 13/10/2009 tarihli Kira Sözleşmesi ile Kira Sözleşmesi Protokol Şartlarının imzalandığı, Kira Sözleşmesinin 8. maddesinde, Sözleşmede yazılı bulunmayan konulara gereksinim duyulursa 6570 sayılı Kira Kanunu, Medeni Kanun, Borçlar Kanunu, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ve diğer yürürlükteki ilgili kanun ve Yargıtay kararlarının uygulanacağının kararlaştırıldığı, davalı idarenin savunma dilekçesinde söz konusu alanın kira süresinin 14/10/2017 tarihinde sona erdiğini ifade ettiği, davalı idarenin 02/08/2017 tarihinde kaydına giren dilekçe ile davacının söz konusu yerin kiralama süresinin uzatılmasını talep ettiği, anılan talep üzerine İstanbul 3 Nolu Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünden 16/03/2018 tarih ve 13584 kayıt tarihli yazı ile görüş istenildiği ve bu görüşün beklenildiği, ancak söz konusu yerin davacı tarafından kullanılmaya devam edilmesi nedeniyle 15/10/2017-14/10/2020 tarihleri arasını kapsayan süre için belirlenen ecrimisil bedelinin 2886 sayılı Kanun'a atfen ödenmesi ve söz konusu alanın boşaltılarak teslim edilmesine yönelik uyuşmazlık konusu işlemin tesis edildiği, İdare Mahkemesince uyuşmazlığın 5393 sayılı Kanun'un 15. maddesi, 2886 sayılı Kanun'un 75. ve 85. maddelerine göre değerlendirilerek esası hakkında hüküm kurulduğu, anılan karara karşı tarafların karşılıklı istinaf başvurularının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
	2886 sayılı Kanun kapsamında ecrimisil istenebilmesi için taşınmaz malın madde kapsamında sayılan idarelere ait olması gerekmektedir. Bu bağlamda, davalı idarenin belirtilen Kanun maddesinde sayılmadığı, özel bütçeli olmadığı, 2560 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 22. maddesi uyarınca işlemlerinde 2886 sayılı Kanun'a tabi olmadığı kuralı dikkate alındığında, uyuşmazlık konusu ecrimisil tutarını genel hükümlere göre isteyebileceği ve tahsil edebileceğinden, uyuşmazlığa konu tutar hakkında ecrimisil mevzuatının uygulanamayacağı sonucuna varılmıştır.
	Nitekim, davalı idareye ait taşınmaz malların kullanımından kaynaklanan ecrimisil alacağı kapsamının Türk Medeni Kanunu'na göre belirleneceğine yönelik Yargıtay .... Hukuk Dairesinin .. tarih ve E:..., K:..., ... tarih ve E:..., K:... ve ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararları da bulunmaktadır. 
	Bu durumda, dava konusu işlem hakkında genel hükümlere göre değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekirken, İdare Mahkemesince 2886 sayılı Kanun uyarınca karar verilmesinde ve tarafların istinaf başvurularının Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince reddedilmesinde hukuka ve usule uygunluk görülmemiştir. 
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz istemlerinin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 02/07/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.