Esas No: 2022/2624
Karar No: 2024/4797
Karar Tarihi: 19.09.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2022/2624 E.  ,  2024/4797 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2022/2624
Karar No : 2024/4797                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVALI)           : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ                                        : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)          : ... İnşaat Taahhüt ve Sanayi Limited Şirketi
VEKİLİ                                        : Av. ...
 
İSTEMİN	KONUSU	           : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.     
 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay ili, İskenderun ilçesi, ... Mahallesi, ... (yeni ... ve ...) ve ... (yeni ... ve ...) parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:...sayılı kararda; dava konusu ilave ve revizyon nazım imar planının üst kademedeki 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı ile uyumlu olduğu ve planların kademelendirilmesi ilkesine aykırılık taşımadığı, fakat, taşınmazların bulunduğu alanda öngörülen "ağaçlandırılacak alan" fonksiyonunun şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           : Davalı idare tarafından, yapılan düzenlemenin üst ölçekli plana uygun olduğu, kamu yararı ve bölgesel ihtiyaçlar kapsamında coğrafi durum göz önünde bulundurularak yapılan planlamanın hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	...'IN DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
Davacının hisseli malik olduğu Hatay ili, İskenderun ilçesi, ... Mahallesi, ... (yeni ... ve ...) ve ... (yeni ... ve ...) parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının 01/04/2019 - 02/05/2019 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içinde 17/04/2019 tarihinde plana yapılan itirazın, Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddedildiği ve bu işlemin davacıya ... tarih ve ... sayılı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı yazısı ile bildirilmesi üzerine 05/11/2019 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. 
 
     İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
	3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı, "varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan" olarak tanımlanmıştır. 
	Aynı Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, kesinleşen imar planlarının bir kopyasının, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderileceği hükümlerine yer verilmiştir. 
14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında; "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmü, 6. fıkrasında; "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmü, 7. fıkrasında; "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü düzenlenmiştir.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, işlem tarihi itibariyle imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; plan revizyonuna ilan süresi içerisinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılan itirazın ilanın son günü olan 02/05/2019 gününü izleyen altmış gün içerisinde yanıtlanmayarak reddi üzerine, 60 günlük süre içerisinde açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden sonra, dava açma süresini yeniden canlandırması mümkün olmayan itirazın reddine yönelik belediye meclis kararının davacıya tebliği üzerine, 05/11/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.
  Öte yandan; davacının itirazının reddedildiği Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bir kısım itirazların kabul edilerek, kabul edilen kısımlar yönünden ilave ve revizyon nazım imar planında değişiklik yapıldığı ve 06/09/2019 - 07/10/2019 tarihleri arasında planın yeniden askıda ilan edildiği görülmekte ise de, planın tümünün askıya çıkarılmadığı, Yönetmeliğin yukarıda açıklanan 33. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca kabul edilen kısımlara yönelik değişikliklerin yeniden ilan edildiği ve davacının taşınmazı yönünden herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşıldığından, yapılan ilan işleminin davacı açısından yeniden dava açma süresini başlatmayacağı da açıktır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare  Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/09/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.