Esas No: 2020/3632
Karar No: 2024/3257
Karar Tarihi: 23.09.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2020/3632 E.  ,  2024/3257 K.


"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/3632
Karar	No : 2024/3257                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)	: 1- ...
		 2-...
VEKİLİ	: Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLLERİ	: Huk. Müş. Av. ...
		Huk. Müş. ...
TEMYİZ EDEN MÜDAHİLLER           
(DAVALI YANINDA)	: 1- ...
	  2- ...
VEKİLİ	: Av. ...
	 	3- ... 
VEKİLİ	: Av. ...
DİĞER MÜDAHİL                                
(DAVALI YANINDA)	: ...
VEKİLLERİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin...tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca ve davalı idare yanında müdahiller ..., ... ve ... tarafından aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN KONUSU	: Davacılar tarafından, çocukları ...'ın Manisa Moris Şinasi Çocuk Hastanesinde tedavisi sırasında hizmetin kusurlu işletilmesi ve ihmal nedeniyle ölümüne neden olunduğundan bahisle anne ... için 45.000,00 TL maddi (22/07/2019 tarihli miktar artırım dilekçesi artırarak toplamda 130.711,81 TL), 250.000,00 TL manevi, baba ... için 39.000,00 TL maddi (22/07/2019 tarihli miktar artırım dilekçesi ile artırarak toplamda 72.447,07 TL), 250.000,00 TL manevi olmak üzere, maddi tazminatın dava dilekçesinde belirtilen miktar için vefat tarihinden itibaren, miktar artırımı ile artırılan miktar için artırım tarihinden itibaren, manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulüne toplam 55.032,39 TL maddi tazminatın; 42.000,00 TL'lik kısmı için davalı idareye başvuru tarihi olan 24/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, kalan 13.032,39 TL'nin ise miktar artırım dilekçesinin davalı idare kayıtlarına girdiği 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak, davacı ...'a ödenmesine, toplam 46.086,98 TL maddi tazminatın; 42.000,00 TL'lik kısmı için davalı idareye başvuru tarihi olan 24/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, kalan 4.086,98 TL'nin ise miktar artırım dilekçesinin davalı idare kayıtlarına girdiği 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak, davacı ...'a ödenmesine, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, ayrı ayrı 90.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 24/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak ... ve ...'a ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının kabule ilişkin kısmına yönelik davalı ve davalı yanında müdahiller tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine, davacıların istinaf başvurusunun manevi tazminata ilişkin kısım yönünden reddine,  maddi tazminata yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, kararın maddi tazminata yönelik kısmının kaldırılmasına, kaldırılan kısım yönünden  davacı ... için 72.447,07 TL, davacı ... için  130.711,81 TL  olmak üzere  toplam 203.158,88 TL maddi tazminatın davalı idarece ödenmesine, davacıların maddi tazminata faiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne; ödenmesine karar verilen  toplam 203.158,88 TL maddi tazminatın dava öncesi yapılan ön başvuruya konu edilen 84.000,00 TL'lik kısmı için başvuru dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 24/03/2016 tarihinden, 17.119,37 TL'lik kısmı için ilk aşama yargılama sırasında verilen miktar artırım dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği 10/07/2018 tarihinden itibaren, 102.040,14 TL'lik kısmı için istinaf aşamasında miktar artırım dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği 25/07/2019 tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine, faiz isteminin fazlaya ilişkin kısmının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI	: Davacılar tarafından, olayda hizmet kusurunun bulunduğu, hükmedilen tazminatın yetersiz olduğu, davalı idare ve davalı idare yanında müdahiller ..., ... ve... tarafından, olayda hizmet kusurunun bulunmadığı, tazmin şartlarının gerçekleşmediği, davacıların ikinci kez miktar artırım talebinde bulunmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI	: Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacılar ve davalı idare yanında müdahiller tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
HUKUKİ DEĞERLENDİRME  :
A) Temyize Konu Kararın Esasa İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar hükmedilen maddi tazminat miktarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi dışındaki kısımlar yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
	 B) Temyize Konu Kararın, Hükmedilen Maddi Tazminatın Miktar Artırım Dilekçesi ile Artırılan Kısmına İşletilecek Yasal Faizin Başlangıç Tarihi Yönünden İncelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup; anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargı mercilerinde dava açılması halinde ise adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay’ın içtihatlarıyla kabul edilmiştir. 
  	Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile, “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanun'a geçici 7. madde olarak, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir. 
Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere,  “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır.
	 Belirtilen açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu; aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.
Hal böyle iken, davacılar hakkında hükmedilen maddi tazminat tutarının tamamına (miktar artırım dilekçesiyle artırılan kısım da dahil) idareye başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de; davacıların miktar artırım dilekçesinde artırılan tazminat tutarına, açıkça miktar artırım tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi yönünde talepleri bulunduğundan, istemle bağlı kalma kuralı gereğince artırılan tazminat tutarına artırım tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekmekte olup, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının "...17.119,37-TL kısmı için ilk aşama yargılama sırasında verilen ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği 10.07.2018 tarihinden itibaren, 102.040,14-TL kısmı için istinaf aşamasında ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği 25.07.2019 tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine,.." şeklindeki ibarenin, "17.119,37 TL'lik kısmı için ilk aşama yargılama sırasında verilen miktar artırım dilekçesinin kayıtlara girdiği 29/06/2018 tarihinden itibaren, 102.039,51 TL'lik kısmı için istinaf aşamasında miktar artırım dilekçesinin kayıtlara girdiği 22/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin yasal faizin başlangıç tarihi yönünden KABULÜNE, esas yönünden REDDİNE; davalı idarenin ve davalı idare yanında müdahiller ..., ... ve ...'nun temyiz isteminin REDDİNE,
2.  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih  ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Adli yardım talebinin kabul edilmesi nedeniyle ödenmemiş olan temyiz yargılama giderlerinin davacılardan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, davalı idare ve davalı idare yanında müdahiller ..., ... ve... tarafından yapılan temyiz yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, artan posta ücretlerinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/09/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.