Esas No: 2023/4988
Karar No: 2024/2795
Karar Tarihi: 14.05.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/4988 E.  ,  2024/2795 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2023/4988
Karar  No : 2024/2795  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	  
VEKİLİ	: Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait ... Kişisel Gelişim Kursu'nun  5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7/1. maddesi uyarınca kapatılmasına ilişkin Eskişehir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün .... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  ... Kişisel Gelişim Kursunda, kurum açma izninde belirtilen alt programlar dışındaki derslerle ilgili kurslar verilmesine izin verilerek liselere giriş sınavına hazırlık eğitimi verildiğinin sabit olduğu ve bu durumun, ... Kişisel Gelişim Kursunun kurum açma izninin amacı dışında kullanılması kapsamında olduğu anlaşıldığından, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7/1.maddesi uyarınca anılan Kursun kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Davacıya ait kursun faaliyet iznine konu programlarının, "Çocuklar İçin İngilizce Erken Dil Öğretimi Kursu", "Diksiyon (Etkili Konuşma) Kursu Programı, "Piyano Kurs Programı" ve "Zeka Oyunları Kursu" programı olduğu, yapılan denetimlerde ise ortaokul öğrenciler için Matematik, Türkçe, İngilizce, Fen Bilimleri, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük derslerinin verildiğinin tespit edildiği, anılan fiilin 5580 sayılı Kanunun 7. maddesinin 2. fıkrasının "c" bendi (Haftalık ders çizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan kurumda uygulaması,) kapsamında olduğu ve anılan kursta Bakanlıkça onaylanan  program dışında ders verildiğine ilişkin fiilin karşılığı olarak 5580 sayılı Kanunun 7. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında para cezası şeklinde yaptırım uygulanması gerekirken, iznin amacı dışında kullanıldığından bahisle kurum açma izninin iptal edilerek re'sen kapatılmasına ilişkin işlemde ve davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından davacının istinaf başvurusunun kabulüne, .... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:  Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu  ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:  İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Dava; ... Kişisel Gelişim Kursu'nun  5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7/1. maddesi uyarınca kapatılmasına ilişkin Eskişehir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
 
	İLGİLİ MEVZUAT:
	5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde "Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek  ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel Öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." hükmü yer almakta olup; ''Kurum açma izni'' başlıklı 3. maddesinde ise; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, izin başvurularının ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılacağı,  Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verileceği, Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvuruların ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderileceği, kurum açma izni talebinin valilikçe reddedilmesi hâlinde, kurucu veya kurucu temsilcisi tarafından taleplerinin reddine ilişkin işlemin tebliğinden itibaren onbeş iş günü içinde Bakanlığa itirazda bulunulabileceği, itirazın, 
Bakanlıkça onbeş iş günü içinde karara bağlanacağı, kurum açma izni alınmadıkça, kuruma öğrenci kaydı yapılamayacağı hükme bağlanmıştır.
	Anılan Kanun'un "Kurum açma izninin iptali, kurumun kapatılması, devri ve nakli" başlıklı  7. maddesinde ise; "Kurum açma izni verilen kurumlardan iki yıl içerisinde faaliyete başlamayan, faaliyete başladıktan sonra yönetmelikte belirtilen süreden daha fazla izinsiz ara veren veya söz konusu izni amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir.
Özel öğretim kurumunun;
a) Bakanlıkça onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik yapması,
b) Gerçeğe aykırı reklam ve ilan vermesi veya reklam ve ilanlarda öğrenci resim ve bilgilerini kullanması,	
c) Haftalık ders çizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan kurumda uygulaması,
d) Bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunması,
e) Mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırmaması veya mevzuata aykırı personel çalıştırması,
f) 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun genel ve özel amaçları ile temel ilkelerine uymaması,
g) Kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi,
h) Mevzuata uygun olarak kapatılmaması,
hâllerinde; (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin beş katı; (e) ve (f) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin on katı ve (g) bendindeki fiil için brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır. Bu fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki fiillerin tekrarı hâlinde idari para cezası miktarı beş kat artırılarak uygulanır ve bu bentlerdeki fiillerin üçüncü kez tekrarlanması hâlinde ise kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir, (h) bendindeki fiilin işlenmesi hâlinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası verilir ve kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir. İdari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından verilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
...
(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/62 md.) Bu Kanunda belirtilen şartlara uymadan kurumunu kapatanlar ile soruşturma sonucu kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilen kurucuya beş yıl geçmeden tekrar kurum açma izni veya bir kurumu devralma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmez.
" hükmüne yer verilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	5580 sayılı Kanun'un  "Kurum açma izninin iptali, kurumun kapatılması, devri ve nakli" başlıklı 7. maddesinde, kurumların denetimi neticesinde uygulanacak olan yaptırımlar bağlamında ikili bir ayrıma gidildiği;  buna göre; eğer kurum açma izni verilen kurum, iki yıl içerisinde faaliyete başlamadıysa veya faaliyete başladıktan sonra yönetmelikte belirtilen süreden daha fazla izinsiz ara verdiyse veyahut da kurum açma iznini amacı dışında kullanırsa, bu kurumların doğrudan kurum açma izni ile iş yeri açma çalışma ruhsatlarının iptal edileceği; ancak; özel öğretim kurumunun; Bakanlıkça onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik yapması, gerçeğe aykırı reklam ve ilan vermesi veya reklam ve ilanlarda öğrenci resim ve bilgilerini kullanması, haftalık ders çizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan kurumda uygulaması, bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunması, mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırmaması veya mevzuata aykırı personel çalıştırması, 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun genel ve özel amaçları ile temel ilkelerine uymaması, kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi ve mevzuata uygun olarak kapatılmamasının ilgili idarece tespiti halinde; anılan fiilin ilk kez gerçekleşmesi durumunda idari para cezası; tekrarı halinde katlı (artırılmış ) idari para cezası yaptırımı ile karşı karşıya kalacağı; üçüncü kez tekrarı halinde ise; kurumun kapatılacağı kurala bağlanmıştır. 
	Söz konusu düzenlemede amaçsal ve sistematik bir yorumla; Kanun koyucunun mevzuata aykırı işlemleri, aykırılığın ağırlık dercesine göre sınıflandırdığı ve yaptırıma bağladığı;  aykırılığın sınıflandırılmasında ise; fiilin ağırlığı, eğitim öğretim hizmetinin niteliği, bu fiillerin eğitim öğretim hizmetinin işleyişine olan etkisi ile etki alanı gibi faktörler önem arz etmektedir. 
	Öte yandan; özel öğretim kurumlarının denetimi ve gözetimi için belirli bir standart belirlenmesi ve her kurum türü düzeyinde belirlenen standartlara uyulup uyulmadığının kontrolünün saptanabilmesi için; "kurum açma izninde onaylanan program onayları"  kapsamında  Talim Terbiye Kurulunca onaylanan müfredat dikkate alınarak denetiminin yapılacağı açık olup; kurum açma izninin amacı dışında kullanma yasağı da anılan denetimin sağlanması  kapsamda öngörülen bir tedbirdir. 
	Mevzuatta ifade edilen "kurum açma izninin amacı dışında kullanılması" durumunun, eğitim öğretim faaliyetinin dışına çıkılarak başka bir sektörde faaliyet gösterilmesi niteliğinde gerçekleşebileceği yolunda yapılacak yorumun, çalışma hayatının olağan akışına uygun olduğunu söylemek güçtür. 
	Uyuşmazlıkta; davacıya ait kursun kurum açma izninde "Çocuklar İçin İngilizce Erken Dil Öğretimi Kursu", "Diksiyon (Etkili Konuşma) Kursu Programı, "Piyano Kurs Programı" ve "Zeka Oyunları Kursu" programlarının yer aldığı, davalı idarece yapılan denetimlerde ise ortaokul öğrenciler için Matematik, Türkçe, İngilizce, Fen Bilimleri, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük derslerinin verildiğinin tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
	Dosyada yer alan öğrenci ve öğretmen ifadelerinin diğer bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilmesi neticesinde davacıya ait kursta ortaokul öğrencilerine Matematik, Türkçe, İngilizce, Fen Bilimleri, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük derslerinin  verildiği   hususunun   sübuta  erdiği  anlaşıldığından  kurum  açma  iznin  amacı dışında kullanıldığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
	Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet  bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 14/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.