Esas No: 2024/2589
Karar No: 2025/1569
Karar Tarihi: 06.03.2025

**11. Hukuk Dairesi         2024/2589 E.  ,  2025/1569 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43.Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/2208 Esas, 2023/1545 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2014/1911 E., 2020/430 K.

BİRLEŞEN DAVA : İstanbul Anadolu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/1696 E.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davalılardan ...'in maliki bulunduğu taşınmaz üzerinde bir akaryakıt satış istasyonu işletilmesine yönelik olarak müvekkili ile dava dışı üçüncü kişi olan... Akaryakıt Meşrubat Gıda ve İht. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Akaryakıt) arasında 04.03.2010 tarihli bayilik sözleşmesi, 04.03.2010 tarihli istasyonlu bayilik sözleşmesi ve 10.12.2009 tarihli sözleşme imzalandığını, ...'in ise bu sözleşmeleri müşterek ve müteselsil kefil olarak imza ettiğini, akdedilen sözleşmeler çerçevesinde bayii... Akaryakıt'ın ve davalı kefil ...'in müvekkile doğmuş ve doğacak borçlarının teminatı olmak üzere, söz konusu taşınmaz üzerinde toplamda 860.000,00 TL'lik ipotek tesis edildiğini, ipotek tesis edilen taşınmaz başlangıçta davalı kefil ... adına kayıtlı iken 14.07.2010 tarihinde dava dışı üçüncü kişi ... Gıda Nakliyat Tekel Teks. Otu. Dökme Gaz ve Petrol Ürünleri Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. (... Gıda) tarafından, daha sonra da 27.06.2014 tarihinde davalı ... Petrolcülük San. ve Tic. A. Ş. (... A.Ş) tarafından satın alındığını, sözleşmenin tarafı dava dışı üçüncü kişi olan... Akaryakıt'ın üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, mal satımına istinaden müvekkile verdiği, ancak karşılıksız çıkan çek bedellerinin toplamı 363.392,28 TL, açık cari hesap olarak bakiye 36.083,21 TL ve müvekkil şirket tarafından davalı adına düzenlenen cezai şart bedeli 434.913,84 TL olmak üzere toplam 834,389,43 TL tutarında cari hesap borç bakiyesi bulunduğunu, herhangi bir ödeme yapılmadığını, neticede borcun 363.392.38 TL kısmı için bayi tarafından keşide edilmiş çekler bakımından icra takibine geçildiği, ayrıca tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müvekkilin 834.389,43 TL'lık alacağın tahsili için borçlu ve davalı ...'e keşide edilen ihtarnamenin sonuçsuz kalması üzerine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takibe girişildiğini, takibe ilişkin ödeme emrinin borçlular ... Gıda ve ...'e tebliğ edildiği, borçluların haksız itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek vaki itirazının iptali ile takibinin devamına, icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; ...'in maliki olduğu taşınmaz üzerinde bir akaryakıt satış istasyonu işletilmesine yönelik olarak davacı ile davalılardan... Akaryakıt arasında 04.03.2010 tarihli bayilik sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin aksine davalılardan... Akaryakıt'ın üzerine düşen yükümlülüklerine yerine getirmediğini, mal satımına istinaden davacıya verilen ancak karşılıksız çıkan çek bedellerine ilişkin toplam 834.389,43 TL tutarında cari hesap borç bakiyesinin bulunduğunu, ancak alacaklarının ödenmediğini, davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığını, borçluların takibe haksız olarak itiraz ettiklerini ileri sürerek davalıların itirazlarının iptaline, icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; müvekkili ... A. Ş.'nin satın aldığı takip konusu taşınmazın kayıtlarına icra müdürlüğünce 08.04.2014 tarihinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 150/c hükmü uyarınca şerh işlendiği, müvekkili şirketin takip konusu taşınmazı 08.04.2014 tarihinden sonra satın aldığı için yasa gereğince icra emri ve/veya ödeme emri gönderilmesine gerek yok ise de müvekkilinin İstanbul Anadolu 10. İcra Müdürlüğü'nün 2014/1574 E. sayılı dosyasında herhangi bir itirazı olmadığından itirazın iptali davasında taraf sıfatı da bulunmadığı, huzurdaki davanın İİK'ya özgü itirazın iptali davası olduğunu, icra takibine itiraz edenler aleyhine açılması gerektiğini, müvekkili... Akaryakıt'ın bayilik sözleşmelerinden kaynaklanan borcunun teminatını oluşturan ipoteğin üst limit ipoteği olduğunu, davaya konu olan icra takibinin 750.000,00 TL. üzerinden başlatıldığını, asıl alacak ile birlikte, faiz, icra takip masrafları, vekalet ücreti gibi asıl alacağa bağlı fer'i alacakların ipotek miktarını geçemeyeceğini, cezai şarta ilişkin taleplerin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, akaryakıt bayilik sözleşmelerinin dönemsel edimler içerdiğini, dönem biliminden sonra herhangi bir ihtar yapılmadan ve/veya ihtirazı kayıt koymadan ürün verilmeye devam edilmesi halinde biten döneme ait cezai şart hakkından vazgeçilmiş sayılacağını, cezai şart tutarı tacirin ekonomik olarak mahvına sebep olacak düzeyde ise cezai şarttan indirim yapılması ve/veya tamamen kaldırılması gerektiğini, cezai şart tutarının asıl alacak tutarından fazla ve fahiş olduğunu, müvekkilinin mahvına sebebiyet vereceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; konusu, sebebi ve tarafları aynı olan itirazın iptali davası açıldığını savunarak birleştirme kararı verilmesini talep etmiş, esas yönünden ise davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile takibe konu 434.913,84 TL tutarlı cezai şart alacağının taraf şirket kayıtlarına uyumlu olduğu, davalının cezai şart bedeli faturasını kabul ederek defterlerine işlediği, davacının cari hesaptan kaynaklı alacağının 399.475,49 TL, davalı kayıtlarına göre ise 347.500,00 TL olduğu, davacı şirkete borç olarak defterlere işlendiği, davalının 2013 yılı borç kayıtlarının toplu olarak girildiği, davacının kayıtlarının ise detaylı ve açıklamalı olduğunun tespit edildiği, davalının toplu kayıt girişi nedeniyle iki taraf kayıtları arasındaki mutabakatsizliğin sebebinin tespit edilemediği, bu durumda taraflar arasındaki delil anlaşması gözetilerek davacı taraf ticari kayıtlarının esas alınması gerektiği, bu kapsamda yapılan inceleme sonucunda; cezai şart, karşılıksız kalan çek nedeniyle doğan ve mal satımından kaynaklanıp çek ile yapılan ödemeler dışında kalan toplam alacağın 834.389,43 TL olduğunun tespit edildiği, dava konusu alacak kalemlerinden cezai şart alacağına ilişkin davalı kefilin sorumluluğu yönünden bakıldığında; sözleşmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğü öncesi aktedildiği, sözleşmenin 16. maddesinin cezai şarttan sorumluluğa ilişkin açık hüküm içermesi karşısında davalı ...'in de cezai şart borcu yönünden sorumluluğunun bulunduğu, ayrıca takibin ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin olduğu, davacı şirket lehine toplamda 860.000,00 TL tutarlı ipotek tesis edildiği, yapılan yargılama kapsamında ise davacı şirket alacağının 834.389,43 TL olduğunun belirlendiği, borcun ipotekten tahsili mümkün iken, miktarın davalı şirketin ekonomik mahvına sebep olacağı gerekçesiyle takdiri cezai şart indiriminin yerleşmiş içtihatların ruhuna aykırılık taşıyacağı, taraflar arasındaki menfaat dengesini de bir taraf aleyhine fahiş oranda zedeleyeceği, cezai şarttan indirim yapılması koşullarının oluşmadığı, tespit edilen alacağın toplam 834.389,43 TL olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen davalarda davalılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davalarda davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davalarda davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen dava; çek bedelleri, açık cari hesap bakiyesi ve cezai şart alacağının tahsiline yönelik ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b (1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen davalarda davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılara yükletilmesine, 06.03.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.