Esas No: 2021/8007
Karar No: 2024/5006
Karar Tarihi: 03.10.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/8007 E.  ,  2024/5006 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/8007
Karar  No : 2024/5006  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	       : ... Valiliği
VEKİLİ	: Av....
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ...
		 2-...
 
İSTEMİN KONUSU	:  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle 2918 sayılı Kanunun Ek 2/5 maddesi uyarınca davacılardan araç sürücüsü ...'ya 1.228,00 TL idari para cezası verilmesi ilişkin ... tarih ve ... sayılı idari para cezası tutanağının, yine alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi uyarınca davacı ...'ya  2.473,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ve... sayılı idari para cezası tutanağının ve söz konusu tutanaklara istinaden davacılardan ... adına kayıtlı ... plakalı aracın 2918 sayılı Kanun hükümlerine istinaden trafikten menine ilişkin aynı  tarih ve ... sayılı araç trafikten men tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibariyle geçerliliği devam eden  Personel Servis  taşımacılığı güzergah kullanım izin belgesinin bulunduğu ve yine dava konusu araç adına makul sürede yapılan başvuru üzerine okul servis aracına yönelik Okul Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi de alındığı görüldüğünden, uyuşmazlık konusu taşımacılığın 2918 sayılı Kanunun Ek. 2/3-B maddesi kapsamına girmediği kanaatiyle tesis edilen dava konusu işlemlerde açıkça hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacılar tarafından işlem esnasında denetim yapan görevlilere gösterilmeyen belgenin yok hükmünde olduğu, bu nedenle dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istinaf mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ :  Bölge İdare Mahkemesi kararının; araç sürücüsüne EK 2/5 maddesi gereği verilen idari para cezasının iptaline ilişkin kısmın gerekçeli onanması, diğer kısımlarının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :	
	MADDİ OLAY : 
	13/02/2020 tarihinde yapılan denetimde dava konusu araçla alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-B maddesi uyarınca davacı ... adına kayıtlı ...  plaka sayılı aracın,  30 gün süre ile trafikten  men edilmesine ilişkin işlem ile araç sürücüsü ...'ya aynı Kanunun EK-2/3 maddesi uyarınca 2.473,00 TL idari para cezası ve  Ek 2/5 maddesi uyarınca 1.228,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
I- Temyize konu kararın davacı ...'ya 2918 sayılı Kanunun Ek 2/5 maddesi gereği verilen 1.228 TL idari para cezasına ilişkin kısmının incelenmesinde;
Davacı şoför ...'ya, dava konusu işlem tesis edilirken mevcut Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi'nde kayıtlı şoför olmadığı için 2918 sayılı Kanunun Ek 2/5 maddesi gereği idari para cezası uygulanmışsa da; söz konusu maddenin: "İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır..." şeklinde  çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği halde yolcu taşımacılığı yapan kişiler hakkında yaptırım tesisi için düzenlendiği,  düzenlemenin davacı şoförün tespit edilen eylemine ilişkin olmadığı anlaşıldığından, İdare Mahkemesi tarafından verilen iptal kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında neticesi itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
II- Temyize konu kararın  2918 sayılı Kanun Ek 2/3-b maddesi gereği dava konusu aracın 30 gün trafikten men ve idari para cezasına ilişkin kısmının incelenmesinde;
	Dosyanın incelenmesinden; davacının olay tutanağında tespit edilen okul servis taşımacılığına ilişkin okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesini işlem tarihi olan 13/02/2020 tarihinde dosyaya sunmadığı açıktır. Dairemizin içtihatlarına göre ilgili mevzuat gereği bulunması gereken söz konusu izin / ruhsat gibi belgelerin edinilmesi için makul sürenin işlem tarihi ile aynı gün olduğu kabul edilmiştir.
	Mahkeme kararında, "14/02/2020 onay ve 30/06/2020 geçerlilik  tarihli  Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesinin bulunduğu, yine aynı araca ilişkin 29/02/2020 geçerlilik tarihli ... Turizm Taşımacılık A.Ş. Personel Servis  taşımacılığı güzergah kullanım izin belgesinin bulunduğu  anlaşılmakta olup, aracın geçerli güzergah kullanım belgesi dikkate alınmaksızın dava  konusu araçla alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemlerde açıkça hukuka uyarlık bulunmadığı" belirtilerek dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmişse de, davacının dava dilekçesi ile dosyaya sunduğu Okul Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin, dava konusu işlemlerin tesis edildiği 13/02/2020 tarihinden sonra alındığı tespit edilmiştir. 
	Bu durumda, davacıların dosyaya sunduğu Okul Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi'nin makul sürede alınmadığı, davacının dava konusu işlem tesis edildiğinde tespit edilen taşımacılığa ilişkin geçerli izin belgesi bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir. 
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali  yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2.  ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının;
a) Davacı ...'ya 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/5 maddesi gereği 1.228 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
b) Temyize konu kararın  2918 sayılı Kanun Ek 2/3-b maddesi gereği dava konusu aracın 30 gün trafikten men ve idari para cezasına ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 03/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.