Esas No: 2020/6860
Karar No: 2024/2114
Karar Tarihi: 03.04.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/6860 E.  ,  2024/2114 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2020/6860
Karar  No : 2024/2114  
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 
1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ: Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)    : 
1- ...
 2- ...
 3- ... mirasçıları ..., ..., ... (...), ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, 19.07.2011 tarihinde ... Ağaç Kaplama San. Tic. A.Ş.'de gaz sıkışması nedeniyle meydana gelen patlamada ...'ın yanarak vefat etmesi olayında İnegöl İtfaiye Müdürlüğü'nün hizmet kusurunun bulunduğu gerekçesiyle her bir davacı (dava açıldığında hayatta olan baba ... da dahil) için 1.000,00-TL olmak üzere toplamda 3.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının, ... ve ... (dava açıldığı tarihte hayatta) için ayrı ayrı 75.000,00-TL, ... için 30.000,00-TL olmak üzere toplamda 180.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19.07.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dava dosyasında yapılan bilirkişi incelemesinde ''..... 19.07.2011 günü saat 16:10'da yangın ihbarını alan itfaiye müdürlüğü olay mahalline yeterli donanıma sahip olmayan bir araç göndermiş, o araç yanan toz silosunun üst seviyesine müdahale edemeyince geri gitmiş ve merdivenli  ve oksijen tüplü-maskeli, daha donanımlı yeni bir araç  olay mahalline gelmiştir. Burada, ihbarın yapıldığı yerin büyük bir sanayi firması olması dikkate alınarak daha fazla araç ve tecrübeli personel ile ilk müdahale yapılmalı idi ancak böyle yapılmamıştır. Toz silosunun içine girerek gerekli keşfi yapıp yorumlamak ve ona göre söndürme işleminin yapmak itfaiye ekibinin işi olması gerekirken burada bir işyeri çalışanına oksijen maske taktırarak toz silosunun içerisine girmesine imkan verilmek suretiyle itfaiye kurumunun önem ve sorumluluğuyla bağdaşmayacak bir kusurlu davaranış sergilenmiştir. Toz silosundaki patlama sonrası, toz silosu platformundan itfaiye eri veya çalışanlardan biri veya her ikisi düşmek suretiyle hayatını kaybetmiş veya malul duruma düşmüşlerdir. Bu tür yüksek yapı yangınlarında sepetli merdiven ve zeminde branda germe sistemi oluşturulması gerekirdi ancak bu ve benzeri hiçbir yöntem uygulanmamıştır. Yangın ve patlama sonrası itfaiye müdürlüğünce detaylı ve kapsamlı bir yangın raporu düzenlenmemiş ve ilgili kişi ve kurumların yeterli bilgilendirilmeleri sağlanmamıştır. Bütün bu nedenlerden ötürü itfaiye müdürlüğünün bağlı olduğu kurum olarak İnegöl Belediyesi'de kusurludur......... İnegöl Belediyesi  %40 kusurludur.'' kanaatine yer verildiği, belirtilen işbu bilirkişi raporu Mahkemece muteber delil addedildiğinden hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğundan ortada hizmet kusurunun olduğu sonucuna varıldığı, hesap bilirkişisi raporu dikkate alındığında, davacılardan ... ile ... bakımından destekten yoksun kalma tazminatı talebinin incelenmesinde; davacı anne ...'ın 69.685,51 TL, davacı kardeş ...'ın 112.279,68 TL destekten yoksunluk tazminatının kabulüne karar verilmesi gerektiği, dava devam ederken vefat eden ...'ın 1.000-TL destekten yoksun kalma tazminat talebi bakımından davaya devam eden mirasçıları için destekten yoksun kalma tazminatının incelenmesinde; davacı baba ...'ın vefat ettiği 11.08.2016 tarihi olası destek göreceği 2020 yılından önce olduğundan görebileceği bir destek ve alabileceği bir destekten yoksunluk tazminatı bulunmadığından mirasçıları bakımından da 1.000-TL destekten yoksun kalma tazminatının reddine karar verilmesi gerektiği, davacılardan ... ile ... bakımından manevi tazminat talebinin incelenmesinde;  dava dosyasına sunulan müteveffa ...'ın olayda ölmeden önceki yanığa ilişkin video görüntülerini konu alan CD kayıtları,  bu yaşananların davacı olan anne ile kardeş bakımından üzüntü ve yaşama sevincini azalttığı hususları ile birlikte değerlendirildiğinde anne için talep edilen 75.000 TL'nin, kardeş için ise talep edilen 30.000-TL'nin  davalı idareler tarafından davacılara ödenmesi gerektiği, dava devam ederken vefat eden ...'ın 75.000-TL manevi tazminat talebi bakımından davaya devam eden mirasçıları için manevi tazminatın incelenmesinde; dava devam ederken vefat eden ...'ın 75.000-TL manevi tazminat talebi artık şahsa bağlı olmaktan çıkarak vefat eden kişinin mamelekine girdiği ve dolayısıyla miras yolu ile intikal edebileceği, dava dosyasına sunulan müteveffa ...'ın olayda ölmeden önceki yanığa ilişkin video görüntülerini konu alan CD kayıtları ile dava devam ederken vefat eden baba ...'ın da aynı fabrikada oğlu ile çalıştığı ve oğlunu o şekilde gördüğü hususları birlikte değerlendirildiğinde vefat edenin payına düşen 75.000-TL manevi tazminatın davalı idarelerce davaya devam edileceğini Mahkememiz'e bildiren kanuni mirasçılara  miras payları doğrultusunda ödenmesi gerektiği gerekçesiyle Anne ... için talep edilen 75.000,00-TL manevi tazminat ile  69.685,51-TL destekten yoksun kalma tazminat talebinin kabulüne, kardeş... için talep edilen 30.000,00-TL manevi tazminat ile 112.279,68-TL destekten yoksun kalma tazminat  talebinin kabulüne, dava devam ederken vefat eden baba ...'ın payına düşen 75.000,00-TL manevi tazminat talebinin davayı takip eden yasal mirasçılar adına kabulü ile davayı takip eden yasal mirasçılar olan ...,..., ..., ...'a yasal miras payları 1 pay olarak kabul edildiğinden 75.000/4=18.750 TL olarak her bir mirasçıya ödenmesine, davacı ...'ın payına düşen 1.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminat talebinin davayı takip eden yasal mirasçılar adına reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI           : 
1-Davalı İnegöl Belediyesi tarafından, meydana gelen patlamadan dolayı idarelerine kusur atfedilmesinin hatalı olduğu, karara dayanak yapılan hesap bilirkişisi raporunun eksik ve hatalı olduğu,  kardeşe destekten yoksun kalma tazminatı verilemeyeceği, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının çok yüksek olduğu ileri sürülmektedir.
2-Davalı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, mahkemece davacılara  ödenmesine karar verilen tazminat tutarlarının hangi idare veya idarelerce ödenmesi gerektiği hususunun kararda yeterince açık olmadığı, kendileri aleyhine icra emri geldiği, oysa ki; dosyada kendilerine kusur atfedilmediği, kendileri yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Davacılar tarafından, 19.07.2011 tarihinde ... Ağaç Kaplama San. Tic. A.Ş'de gaz sıkışması nedeniyle meydana gelen patlamada davacıların oğlu (.../...'ın) diğer davacılarında kardeşi/ağabeyi (..., ...,...'ın) olan ...'ın yanarak vefat ettiği, meydana gelen yangında olay yerine gelen itfaiye ekibinin yangına müdahale ettiği ancak olay yerini boşaltmadığı gibi işçilerin müdahalesine izin verdiği, olay sırasında mahalde bulunan görgü tanıklarının davalı belediyeye bağlı itfaiye ekibinin olaya geç müdahalesinin olduğunu beyan ettikleri, itfaiye biriminin yangının meydana gelmemesi için gerekli kontrol ve denetimleri de yapmadığı zira patlamanın meydana geldiği işyerinde daha önce de yangınların çıktığının bilindiği, anılan olay nedeniyle ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile iş kazasına taraf işverenler aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açtıkları, deliller arasında sayılan İnegöl C.Başsavcılığı'nın konuya ilişkin ... sayılı dosyasının bir örneğinin fotokopisini sunarken savcılık dosyasındaki bilirkişi raporunda İnegöl Belediyesi'nin de olayda kusurlu olduğunu gördükleri ileri sürülerek idarenin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle her bir davacı (dava açıldığında hayatta olan baba ... da dahil) için 1.000,00-TL olmak üzere toplamda 3.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının, ... ve ... (dava açıldığı tarihte hayatta) için ayrı ayrı 75.000,00-TL,... için 30.000,00-TL olmak üzere toplamda 180.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19.07.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi  istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin son fıkrasında yer alan, "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." hükmü ile "idarenin mali sorumluluğu ilkesi" kabul edilerek; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde, idari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından idari bir dava türü olan tam yargı davasının açılabileceği belirtilmiş olup; bu sorumluluğa ilişkin hukuksal esaslar ise öğreti ve yargı içtihatlarıyla geliştirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
1- Davalı İnegöl Belediye Başkanlığı'nın temyiz istemi yönünden,
Destekten yoksun kalma tazminatına hükmolunabilmesinin asgari şartı, destekten yoksun kalma olup desteğin ölümü yüzünden kendisine bakılan kimsenin bu bakımdan kısmen veya tamamen yoksun kalması gerekmektedir. Bu yoksun kalma maddi bir zararı ifade etmektedir. Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında da yer verildiği üzere, kural olarak kardeşlerin birbirine karşı bakım ödevi yoktur. Ancak eylemli ve düzenli olarak yardım eden kardeş, diğer kardeşin desteği sayılır. 
Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerden, müteveffa ...'in kardeşine maddi destek sağlayabilecek refahlıkta sosyal ve ekonomik hayatının bulunmadığı anlaşıldığından davacılardan (kardeş)... yönünden maddi tazminat isteminin reddi gerekmektedir.
Bu itibarla, kardeş... için 112.279,68-TL destekten yoksun kalma tazminat  talebinin kabulüne ilişkin temyize konu Mahkeme kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
	2- Davalı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın temyiz istemi yönünden, 
	Davalılardan Bursa Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na, hem karara esas alınan bilirkişi raporunda hem de temyize konu mahkeme kararının gerekçesinde kusur atfedilmemiş olduğu anlaşıldığından, davalı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.
	Temyize konu Mahkeme kararının hüküm fıkrası incelendiğinde, davalı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden karar verilmediği, bununla birlikte yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden davada kusurlu bulunan İnegöl Belediyesi ile birlikte sorumlu tutulduğu görülmektedir. 
	Bu itibarla, eksik hüküm kurulan temyize konu Mahkeme kararının bu kısım yönünden bozulması gerekmektedir.
	Öte yandan, davada kusuru bulunmayan davalı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden kurulan hükme göre, kararın yargılama giderleri ve vekalet ücreti kısmının da yeniden düzenleneceği açıktır. 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının;
a) Kardeş... yönünden hükmedilen maddi tazminata ilişkin kısım ile davalı Bursa Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı yönünden eksik hüküm kurulmasına ilişkin kısmının BOZULMASINA,
b) Manevi tazminat ve kardeş... dışındaki davacılar lehine hükmedilen maddi tazminat kısmının ONANMASINA
3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davalı İnegöl Belediyesi'ne iadesine,
4. Bozulan kısımlar yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
5. Kesin olarak 03/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.