Esas No: 2020/3333
Karar No: 2024/4402
Karar Tarihi: 31.10.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2020/3333 E.  ,  2024/4402 K.


"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas   No : 2020/3333
Karar No : 2024/4402                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı / ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı şirket vekili tarafından, 2006/4 sayılı Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve Turquality®'nin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ uyarınca müvekkili şirket nezdinde çalıştırılan endüstriyel ürün tasarımcısı ve mühendis giderleri için ödenen personel istihdam desteğinin çalışanların yaptığı işin gerçeği yansıtmadığından bahisle gecikme zammıyla birlikte iadesinin istenilmesine ilişkin...tarih ve ... sayılı işlem ile anılan işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin...tarih ve E... K:... sayılı kararıyla, Türk ürünlerinin yurtdışında markalaşması amacıyla Tebliğ'de belirtilen kriterler çerçevesinde ilgili firmaların gerçekleştirecekleri harcamalara ilişkin giderlerin destekleneceği, bu desteklemenin de destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili, tasarım ve ürün geliştirme konularında istihdam edilen moda/endüstriyel ürün tasarımcısı ve mühendis giderlerinin bir kısmına ilişkin olacağı, anılan ünvanlar dışında istihdam edilenlerin ise anılan Tebliğ hükümleri uyarınca desteklenmesinin mümkün olmadığı, Tebliğ'in amacı ve ruhu da gözetildiğinde yalnızca istihdam edilen personelin tüm emeğini bahse konu alanda çalışma yapması halinde destek kapsamında olacağı, olayda, davacı şirketçe istihdam edilen..., ... ile... için anılan Tebliğ uyarınca destekten yararlanıldığı, ...'nun iş akdinde ürün tasarım mühendisi, şirket internet sitesinde ticari ürün grubu portföy yöneticisi,...'in iş akdinde ürün tasarım mühendisi, şirket internet sitesinde ürün portföy yöneticisi, ...'ın iş akdinde ürün ve kalıp ekipman şefi, şirket internet sitesinde yeni ürün yöneticisi olarak gözüktüğü, anılan personelin web sitesinde "Yöneticiler" başlığı altında ünvanları ile birlikte yayımlandığı, bu itibarla, davacı şirket ile istihdam edilen personel arasında akdedilen sözleşme uyarınca, sözleşmede belirtilen görevlerin anılan Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca destek kapsamında olduğu açık ise de; uluslararası alanda faaliyet gösteren ve basiretli tacir olmakla yükümlü bulunan davacı şirketin web sitesinde "Yöneticiler" başlığı altında yönetici ünvanı ile belirttiği personelin yönetici sıfatıyla görev yaptığı hususunda tereddüt bulunmadığı, bu hususun davacı şirket tarafından da kabul edildiği, bu durumda, Tebliğ hükümleri uyarınca sadece destek kapsamına alınan markalı ürünlerle ilgili, tasarım ve ürün geliştirme konularında istihdam edilen moda/endüstriyel ürün tasarımcısı ve mühendis giderlerinin destekleneceği açık olduğundan, davacı şirkette yönetici olarak da istihdam edildiği açık olan personel hakkında Tebliğ hükümleri uyarınca destekten yararlandırılamayacağı sonuç ve kanaatine varıldığından, davacı şirkete yapılan personel istihdam destek ödemelerinin geri istenilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacı şirket vekili tarafından, müvekkili şirket nezdinde çalıştırılan ilgili personelin aynı zamanda şirkette bölüm ve ekip yöneticisi olmaları hususunun dava konusu işlemin tek gerekçesi olduğu, Tebliğin amacına aykırı davranıldığı, ilgili personelin salt idari olarak çalışmadığı ekipleri ile birlikte ürün tasarımı ve geliştirme alanında aktif ve fiili olarak görev yaptıkları, tasarım dosyası ve çizimlerden de fiilen görev yaptıklarının ortaya konulabileceği, bilgi talep edildiğinde bu durumun davalı idareye izah edildiği, tek başına web sitesindeki bilgilerin esas alınarak karar verilmesinin hatalı olduğu, iş sözleşmelerinin de destek kapsamındaki uzmanlık alanlarıyla ilgili olduğu, Tebliğin uygulama esaslarında yalnızca şirketin ortağının kapsama alınmayacağının belirtildiği, keyfi işlem yapıldığı, işlemin geçmişe etkili bir biçimde uygulanarak hak kaybına yol açıldığı, ilgili mevzuata göre gerekli şartların hepsinin sağlandığı, gecikme zammı işletilmesinin de hukuka aykırı olduğu, hatalı bir uygulama meydana gelmişse kendilerinden kaynaklanmadığı, başka alt başlıklar kapsamında marka desteklemesinden yararlanmaya devam ettikleri, diğer şirketler yönünden haksız rekabet oluşturulduğu iddialarıyla temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI:Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	MADDİ OLAY : 
	Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve Turqualıty®’nin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ'in 11. maddesinin (c) bendi uyarınca tasarım ve ürün geliştirme konularında istihdam edilen endüstriyel ürün tasarımcısı ve mühendis giderlerinin desteklenerek Turquality Destek Programından yararlandırıldığı, anılan Tebliğ hükümleri uyarınca davacı şirketin destek kapsamında üç personelinin bulunduğu, ... İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin... tarihli yazısı ile ilgili destek kapsamında çalışanlardan ...'nun iş sözleşmesinde ürün tasarım mühendisi, şirket web sitesinde ticari ürün grubu portföy yöneticisi,...'in iş sözleşmesinde ürün tasarım mühendisi, şirket web sitesinde ürün portföy yöneticisi, ...'ın ise iş sözleşmesinde ürün ve kalıp ekipman şefi, şirket web sitesinde yeni ürün yöneticisi olarak görüldüğü belirtilerek bu konuda bilgi verilmesinin davacı şirketten talep edildiği, 20/02/2018 tarihli davacı şirket yazısı ile çalışanların görevleri ve şirketin kurumsal bölümlerinin ayrıntılı olarak ifade edildiği, ... İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin ... tarihli yazısı ile Ticaret (Ekonomi) Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünden ilgili personelin 2015 yılından beri desteklendiği, elde edilen bilgiler sonucunda ne şekilde hareket edilmesi gerektiği ile ilgili talimat istenildiği, Ticaret (Ekonomi) Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünün 04/04/2018 tarihli işlemi ile 3 personelin yönetici pozisyonunda görev aldığının tespit edildiği, ilgili personel için 2015 yılından itibaren yapılan tüm haksız ödemelerin 6183 sayılı Kanun'da öngörülen gecikme zammına eşit oranda faizi ile birlikte İhracata Yönelik Devlet Yardımları Kapsamında Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonundan Yapılan Ödemelere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 13. maddesinin 2. fıkrası çerçevesinde geri alınmasının Uludağ İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine talimatlandırıldığı, bu talimat doğrultusunda ... İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin ... tarihli yazısı ile ... yılından itibaren yapılan tüm destek ödemelerinin gecikme zammına eşit oranda faizi ile birlikte tutarı olan 361.278,40 TL’nin 7 gün içinde belirtilen hesaba yatırılması gerektiğinin davacı şirkete bildirildiği, 02/05/2018 tarihli dilekçe ile şirket tarafından şirketin hiyerarşik yapısı ve adı geçen personelin görev tanımları ile görev aldığı birimlere ilişkin detaylı bilgi verilerek işlemin geri alınmasının talep edildiği, Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünün 09/05/2018 tarihli işlemi ile destek müracaatında sunulan harcama belgelerinde adı geçen personelin unvanlarının ve görev tanımlarının şirket resmi internet sitesinde yer alan açıklamalardan farklı olması sebebiyle Bakanlık işleminin uygulanması gerektiği belirtilerek itirazın reddedildiği, bunun üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve Turqualıty®’nin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ'in (2006/4) 1. maddesinde; "Bu Tebliğde belirtilen kriterler çerçevesinde, İhracatçı Birlikleri, Üretici Dernekleri, Üretici Birliklerinin, sektörlerinin yurtdışında tanıtımı amacıyla gerçekleştirecekleri harcamalara ilişkin giderler, Türkiye’de ticari ve/veya sınai faaliyette bulunan şirketlerin ürünlerinin markalaşması amacıyla gerçekleştirecekleri faaliyetlere ilişkin giderler ile İhracatçı Birliklerinin TURQUALITY® Programı kapsamında firmalara yurt içinde ve yurt dışında markalaşma sürecinde vereceği desteklere ilişkin harcamalar, Türk markalarının pazara giriş ve tutunmalarına yönelik gerçekleştireceği her türlü faaliyet ve organizasyonlara ilişkin giderler ile olumlu Türk malı imajının oluşturulması ve yerleştirilmesi için yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştireceği her türlü harcamaların uluslararası kurallara göre Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu’ndan karşılanması amaçlanmaktadır." kuralı, 10. maddesinde; "... ğ) Destek kapsamına alınan markalı ürünleriyle ilgili, tasarım ve ürün geliştirme konularında istihdam edilen moda/endüstriyel ürün tasarımcısı ve mühendis giderleri %50 oranında ve yıllık en fazla 800.000 TL tutarında desteklenir. ..." kuralı ile 11. maddesinde; "c) TURQUALITY® Sertifikasını haiz markalı ürünleriyle ilgili, tasarım ve ürün geliştirme konularında istihdam edilen moda/endüstriyel ürün tasarımcısı ve mühendis giderleri aynı anda azami 10 kişi için %50 oranında desteklenir." kuralı yer almaktadır.
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Davacı şirkette istihdam edilen...'nun iş sözleşmesi ile ürün tasarım mühendisi, ..in iş sözleşmesi ile ürün tasarım mühendisi,...'ın ise iş sözleşmesi ile ürün ve kalıp ekipman şefi pozisyonunda çalışmak üzere işe alındığı, sözleşmelerinde görev tanımlarının bu şekilde belirtildiği ve anılan 3 personelin giderlerinin bir kısmının Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması, Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve Turqualıty®’nin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ kapsamında 2015 yılından beri desteklendiği görülmektedir.
	Dava konusu işlem, davacı şirkette istihdam edilen ve giderlerinin bir kısmı deteklenen 3 personelin pozisyonunun şirketin web sitesinde yönetici olarak belirtildiği gerekçesiyle tesis edilmişse de davalı idare tarafından anılan personelin davacının da iddia ettiği gibi ekip şefi pozisyonunda fiili olarak Türk ürünlerinin markalaşması amacıyla ürün tasarımı ve geliştirme faaliyetinde bulunup bulunmadığına yönelik araştırma ve inceleme yapılmadığı, ürün tasarımı ve geliştirme faaliyetinde bulunmadıklarına sadece yönetici pozisyonunda çalıştıklarına yönelik objektif değerlendirmeye elverişli somut tespite gidilmediği, yalnızca web sitesinde belirtilen 'yönetici' sıfatından yola çıkılarak dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
	Bu durumda, anılan personelin iş sözleşmesinde belirtilen pozisyonlarda değil sadece yönetici pozisyonunda çalıştıklarına yönelik araştırma ve incelemeye dayalı somut bir tespit olmaksızın tesis olunan dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmemiştir.
	Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 31/10/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.