Esas No: 2023/1803
Karar No: 2024/1938
Karar Tarihi: 16.04.2024

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2023/1803 E.  ,  2024/1938 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE
Esas	No : 2023/1803
Karar	No : 2024/1938
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:	... Bakanlığı adına
	   .. Gümrük Müdürlüğü - (E-Tebligat)	   
VEKİLİ	: Av....
KARŞI TARAF (DAVACI)	: .. Gıda Sanayi Ticaret Anonim Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin .. tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı adına, tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "taze muz" cinsi eşyanın; bedelinin  İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle yurt dışı gider olarak beyan edildiğinden ve bu eşyanın 31/12/2020 tarih ve 31351 sayılı (3.mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan 3350 sayılı İthalat Rejimi Kararı'nın  geçici 1. maddesi uyarınca %7 oranında gümrük vergisine tabi olması gerekirken %145,80 oranında gümrük vergisi tahakkuk ettirildiğinden bahisle fazladan ödenen gümrük vergisinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair  karara vaki itirazın zımnen reddine dair işleminin  iptali ile fazladan tahsil edilen  gümrük vergisinin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi  istemiyle dava açılmıştır.  
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin  .. tarih ve E:.., K:...  sayılı kararıyla; olayda, davacı tarafından ithal edilen eşyanın beyan edilen kıymetinin, Gözetim Tebliğinde öngörülen kıymetin altında olması sebebiyle gözetim belgesi ibrazı zorunluluğunun getirildiği, Tebliğde belirtilen birim kıymetin, eşyanın 4458  sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığı, bu durumda, kanunen alınmaması gereken bir verginin söz konusu olduğu, 31/12/2020 tarih ve 31351 sayılı (3.mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan 3350 sayılı İthalat Rejimi Kararıyla kararın yayım tarihinden itibaren geçerli  olmak üzere eki listede isim ve gümrük tarife istatistik pozisyonları belirtilen eşyaların ithalatında  gümrük vergisi oranlarının düzenlendiği, anılan Karar'ın Geçici 1. maddesinde ise, 01/01/2021 tarihi itibariyle gümrük vergisi yükselen eşyalar için, 01/01/2021 tarihinden önce Türkiye'ye sevk edilmek üzere bir taşıma belgesi düzenlenerek yüklemesi yapılmış olan eşyaların 28/02/2021 tarihine kadar ithalatına ilişkin gümrük beyannamesinin tescil edilmesi halinde, bu Kararın yayımından önceki gümrük vergisi oranlarının uygulanacağının belirtildiği, uyuşmazlık konusu beyanname içeriği taze muz cinsi eşyanın taşıma belgesinin 27/12/2020 tarihinde düzenlenerek eşyanın yüklemesinin yapıldığı ve ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle tescil işlemlerinin yapılarak ithalatın gerçekleştirildiğinin görüldüğü,  kararda  belirtilen tarihlerden önce taşıma belgesi düzenlenerek eşyanın  taşıyıcıya teslim edildiği ve gümrük beyannamesinin tescil edildiği anlaşıldığından  tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı,  öte yandan,  213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fıkrasında fazla ve yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde, "tecil faizi" uygulanacağı belirtildiğinden fazladan ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faizi ile birlikte  davacıya iadesi gerektiğinden dava konusu işlemin iptaline ve vergilerin faiziyle iadesine karar verilmiştir.  
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :   Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı  ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY:
	 Davacı adına, tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "taze muz" cinsi eşyanın; bedelinin  İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle yurt dışı gider olarak beyan edildiğinden ve bu eşyanın 31/12/2020 tarih ve 31351 sayılı (3.mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan 3350 sayılı İthalat Rejimi Kararı'nın  geçici 1. maddesi uyarınca %7 oranında gümrük vergisine tabi olması gerekirken %145,80 oranında gümrük vergisi tahakkuk ettirildiğinden bahisle fazladan ödenen gümrük vergisinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair  karara vaki itirazın zımnen reddine dair işleminin  iptali ile fazladan tahsil edilen  gümrük vergisinin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi  istemiyle dava açılmıştır.  
	İLGİLİ MEVZUAT:
	4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinin 07/11/2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik 1. fıkrasında, gümrük vergileri ile bunların ödenmelerine bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme faizinin veya gecikme zammının geri verilmesinde, geri vermeye konu fazla tahsilatın yükümlüden kaynaklanması durumunda geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten, diğer durumlarda ise tahsilat tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için geri verilecek tutar üzerinden, aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizin ödeneceği hükmü yer almaktadır. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan vergi dava dairesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir. 
Vergi dava dairesi kararının, fazladan ödenen tutarın 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fıkrası uyarınca tecil faizi ile birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasına gelince, 4458 sayılı Kanun'un 216. maddesinin anılan fıkrasının 07/11/2019 tarihinde yürürlüğe girdiği ve beyannamenin tescil tarihinin ... olduğu dikkate alındığında, beyannamenin tescil tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat uyarınca 4458 sayılı Kanun'un 216. maddesine göre  6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizine hükmedilmesi gerekirken  213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fıkrası uyarınca tecil faizine hükmedilmesinde sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir. 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle; 
1.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 16/04/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
 
 
                                                              (X) KARŞI OY :
	Davacı adına tescilli  ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı “taze muz” cinsi eşyanın; beyannamenin tescil tarihinde yürürlükte olan gümrük vergisi oranının %145,8 olarak beyan edilmesinden sonra yapılan geri verme başvurusunda 31/12/2020 tarih ve 31351 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 3350 sayılı İthalat Rejimi Kararının geçici 1. maddesinin 1. fıkrasına istinaden gümrük vergisi oranın %7 olarak uygulanması gerektiği ileri sürülerek davalı idareye yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemi iptal eden vergi mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair karar temyiz edilmiştir.
	31/12/2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 3350 sayılı İthalat Rejimi Kararının geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; 01/01/2021 tarihi itibarıyla gümrük vergisi yükselen eşya için, 01/01/2021 tarihinden önce Türkiye’ye sevk edilmek üzere bir taşıma belgesi düzenlenerek yüklemesi yapılmış olan eşyanın 28/02/2021 tarihine kadar (bu tarih dahil) ithalatına ilişkin gümrük beyannamesinin tescil edilmesi halinde, bu Kararın yayımından önceki gümrük vergisi oranlarının uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
	Yukarıda sözü edilen geçici maddedeki vergi oranının uygulanacağı Karar ise, 05/08/2020 tarih ve 31204 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı olup, bu Karar'da yer alan gümrük vergisi oranını gösteren tabloda “ taze muz” için gümrük vergisi ile birlikte 83 Euro/100kg/net toplu konut fonu alınacağı kabul edilmiştir. Diğer yandan, beyannamenin tescil tarihinde, gümrük vergisi oranı %7’den %145’e çıkarılmış; toplu konut fonu uygulaması kaldırılmıştır. Dolayısıyla geçici maddede atıf yapılan 2818 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına göre gümrük yükümlülüğünün doğması yani beyannamenin tescil edilmesi ile birlikte hem gümrük vergisi hem de toplu konut fonu tahakkuk ettirilerek tahsil edilmesi suretiyle eşyanın serbest dolaşıma girmesine olanak tanınmaktadır. Buna göre eski uygulamada yükümlülerin taze muz ithal edebilmesi için %7 gümrük vergisinin yanı sıra vergi oranını belirleyen  tabloda yer alan dip not uyarınca toplu konut fonunu da ödemesi gerekmektedir.
Genel kural, düzenleyici işlemlerin yayımlanmalarından sonraki olaylara ve durumlara uygulanmalarıdır. Bu ilkenin istisnası ise geçici maddelerdir. Geçici maddenin uygulanmasındaki amaç; geçiş döneminde mevcut hükümlerin uygulanmasını devam ettirmeyi tercih etmektir. Uyuşmazlık konusu olayda da geçici madde ile öngörülen kural eski şartlarda ithalat neyi gerektiriyor ise ona göre işlem tesis edilmesidir. Geçiş döneminde taze muz ithal eden yükümlüler bakımından 2818 sayılı Karar'da aranan şartlar ne ise ona tabi olunmalıdır. Aksi halde geçici madde kapsamındaki yükümlülere birtakım hak veya ayrıcalıklar yaratılması söz konusu olup bunda da kamu yararı bulunmadığı gibi eşyanın ithal edilebilmesi için beyannamenin tescili sırasında tahakkuk eden %7 gümrük vergisi ile birlikte toplu konut fonunu ödeyen yükümlüler yönünden eşitliğe aykırı sonuç doğacağı da açıktır. Anayasanın üstünlüğü, eşitlik ve hukuki güvenlik ilkeleri de geçmişteki bir işlem ya da eylem hakkında önceki uygulama neyi gerektiriyor ise geçici maddenin yorumlanmasının da aynı uygulamanın kabulü yolunda olmasını zorunlu kılmaktadır. Aksinin kabulü ile geçici hükümlerin uygulandığı yükümlüler lehine, aynı mevzuata tabi diğer yükümlüler aleyhine bir sonuç yaratılmış olunacaktır.
Olayda, yüklemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuata göre taze muz ithalatı sırasında gümrük vergisini belirleyen tablo uyarınca beyannamenin tescilinde tahakkuk edecek %7 gümrük vergisinin yanı sıra 83 Euro/kg toplu konut fonu da ödeyerek eşyanın serbest dolaşıma girmesini sağlayabileceğini bilen veya bilmesi gereken davacının; geçici maddeden hareketle sadece %7 vergi ödeyerek eşyayı ithal edebileceği yönündeki beklentisinin hukuken korunabilen bir beklenti olmadığı izahtan varestedir.
Açıklanan nedenlerle, davacı şirketten % 7 oranındaki gümrük vergisi ile birlikte ödenmesi gereken toplu konut fonunun hesap edilerek, geri verilmesi gereken fark tutar olup olmadığının  değerlendirilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden temyiz istemine konu kararın bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.