Esas No: 2022/8645
Karar No: 2024/3234
Karar Tarihi: 19.09.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2022/8645 E.  ,  2024/3234 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE  
Esas   No : 2022/8645
Karar  No : 2024/3234
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...    
VEKİLİ	: Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Genel Müdürlüğü / ...	 
VEKİLİ	: Av....
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... parselde bulunan binanın ... kat, ... Blok ... ve ... numaralı bağımsız bölümlerinde yer alan ve mülkiyeti kendisine ait bulunan taşınmazlarının ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı üzerinde yapılan ... Köprülü Kavşak Projesi inşaatı nedeniyle değer kaybına uğradığı ileri sürülerek 10.000,00 TL (14/04/2021 tarihli miktar artırım dilekçesiyle 273.548,00 TL) maddi tazminatın proje tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idarece icra edilen ... Köprülü Kavşak Projesi neticesinde davacının özel ve olağan dışı zararı mevcut bulunduğu, Mahkemelerince 23/06/2020 tarihinde icra edilen keşif neticesinde düzenlenen 29/08/2020 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... parselde bulunan binanın ... kat, ... Blok ... ve ... numaralı bağımsız bölümlerinde toplam 273.548,00 TL değer kaybı oluştuğunun belirlendiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak ve davacının miktar artırım dilekçesi gözetilerek davacının 273.548,00 TL maddi tazminat talebinin kabulü ile, 10.000,00 TL'nin davalı idareye başvuru tarihi olan 06/05/2019 tarihinden itibaren, bakiye 263.548,00 TL'lik tutarın ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği tarih olan 20/04/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin faiz isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince davalı idarece icra edilen ... Köprülü Kavşak Projesi neticesinde davacının özel ve olağan dışı zararı mevcut bulunduğu, Mahkemelerince 26/03/2022 tarihinde icra  edilen keşif neticesinde düzenlenen 01/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... parselde bulunan binanın bodrum kat, ... Blok ... ve ... numaralı bağımsız bölümlerinde toplam 112.810,87 TL değer kaybı oluştuğunun belirlendiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak davacının 112.810,87 TL maddi tazminat talebinin kabulü ile, idareye başvuru tarihi olan ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin tazminat ve faiz isteminin ise reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:	
Davacı tarafından, İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporu ile Bölge İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporu arasında ciddi oranda fark bulunduğu, raporlar arasındaki çelişki giderilmeksizin verilen kararın hukuka aykırı olduğu, tazminat tutarına proje onay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, yol inşaatından sonra taşınmaza ulaşım imkanın zorlaştığı, otopark kullanım imkanının ortadan kalktığı, taşınmaz için belirlenen değerin gerçek değerinin çok altında olduğu ileri sürülmektedir. 
Davalı idare tarafından, dava konusu yol inşaatının ilgili Belediye tarafından oluşturulan imar planı düzenlemesi çerçevesinde yerine getirildiği, sadece idareleri yönünden inceleme yapılmasının hatalı olduğu, emsal değerlendirmesinin Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğu, taşınmaz değerinin resmi rayiç değerin üzerinden belirlenmesi gerektiği, tazminatın miktar artırımına konu kısmının zaman aşımına uğradığı, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ	:Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının ve davalı idarenin  yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
... Devlet Yolu, ... ... ... Kavşağı arası ... Kavşak Projesinin imar planına işlenmesine ilişkin hazırlanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Plan değişikliği ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı meclis kararıyla onaylanmıştır.
... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın bodrum kat ... ve ... nolu bağımsız bölümleri davacı tarafından ... tarihinde satın alma yoluyla edinilmiştir.
... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... parselde bulunan binanın bodrum kat, ... Blok ... ve ... numaralı bağımsız bölümlerin maliki olan davacı tarafından, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı üzerinde yapılan ...e Köprülü Kavşak Projesi inşaatı nedeniyle taşınmazlarında oluştuğu ileri sürülen değer kaybı zararının tazmini istemiyle ... tarihinde idareye yatığı başvurunun davalı idarenin ... tarih ve E... sayılı işlemiyle reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.	
İLGİLİ MEVZUAT:
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un görev ve yetkiler başlıklı 4. maddesinin (a) bendinde "Otoyol, Devlet ve il yolları ağına giren karayolları güzergâhları ile bunların değişikliklerine ilişkin planları hazırlamak veya hazırlatmak" Karayolları Genel Müdürlüğü'nün görevleri arasında sayılmıştır. 
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır. 
Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi sırasında bu hizmetten doğan nedenlerle kişilerin uğradığı zararların hizmetin sahibi idarece karşılanması esas olmakla birlikte, tazminata hükmedilirken, olayın meydana geliş şekline göre zarara uğrayan kişilerin de kusurlu olup olmadığının, dolayısıyla olayda müterafik kusur bulunup bulunmadığının da ortaya konulması gerekmektedir. 
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Dava dosyasının incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazı davacının 21/12/2018 tarihinde yani katlı yolun imalat çalışmalarına ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği tarihi olan 08/05//2018 tarihinden sonraki bir tarihte edindiği, dolayısıyla davacının uyuşmazlık konusu taşınmazı mevcut katlı yol imalatını bilerek ve değerinden edindiği, edinim sonrasında bir değer kaybı ortaya çıkmadığı anlaşıldığından davacının taşınmazlarında değer kaybı oluştuğu ileri sürülerek maddi tazminat istemlerinin  Bölge İdare Mahkemesince reddi yolunda hüküm kurulması gerekirken davanın kısmen kabulüne ilişkin kurulan hükümde isabet  bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davacının temyiz isteminin REDDİNE,
3. Kullanılmayan yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,
4.Davanın kabulüne ilişkin... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
5. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/09/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.