Esas No: 2024/846
Karar No: 2024/2905
Karar Tarihi: 20.11.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2024/846 E.  ,  2024/2905 K.


"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2024/846
Karar	No : 2024/2905                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: ... Mirasçıları  
		1-...
	   2-...
	...
	  11-...
	  12-...
	  VEKİLLERİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ    	:
Dava konusu istem: Şırnak ili, Güçlükonak ilçesi, ... köyünde ikamet etmekte iken yaşanan terör olayları nedeniyle göç eden ve 1994-2002 yıllarına ilişkin zararları tazmin edilen davacının, köye halen dönüş yapamadığından bahisle 2002 yılı ve sonrasına ilişkin devam eden zararlarının 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini istemiyle 05/07/2013 tarihinde yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Dava konusu zımni ret işleminin, davacının 30/05/2007 tarihinden önceki döneme kadar olan zararlarının tazmini isteminin reddine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, 30/05/2007 tarihinden başvuru tarihine kadar olan dönemde oluşan zararların tazmini isteminin reddine ilişkin kısmının ise iptaline,
Savunma dilekçesinin otuz günlük cevap verme süresinden sonra verilmesi ve yapılan duruşmaya davalı vekilinin katılmaması nedeniyle, uyuşmazlığın çözümünde hukuki yardımı bulunmayan davalı vekili lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceği, 
Danıştay Sekizinci Dairesinin 04/07/2014 tarih ve E:2014/898 sayılı kararıyla, 2014 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin İdare Mahkemelerinde görülecek duruşmalı işler için belirlenen 1.500,00-TL vekalet ücretine ilişkin kısmının yürütmesinin durdurulmasına karar verilmesi nedeniyle, davacı vekilince sağlanan hukuki yardımın karşılığı olarak davacı taraf lehine takdiren 850,00-TL vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.	
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 20/11/2019 tarih ve E:2019/1265, K:2019/8497 sayılı kararıyla;
	... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davanın kısmen reddine ilişkin kısmının gerekçeyle onanmasına, dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir. 
	İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: ...dare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla;
	Malvarlığına ulaşılamamasından kaynaklanan zararın tazmini için yapılan idari başvurunun süresinde görülmemesi nedeniyle, mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne yapılan 2021/11655 sayılı başvuruda;  "(...) Bu nedenle Bölge İdare Mahkemesinin Zarar Tespit Komisyonuna başvuru süresine ilişkin yorumunun makul olmayan, zarar konusu olayın adeta her yıl kesintiye uğrayarak tekrarlandığını kabul eden, aşırı şekilci ve başvurucunun 5233 sayılı Kanun'la getirilen tazminat imkânından yararlanmasını zorlaştıran bir yorum olduğu değerlendirilmiştir. Bu hâliyle mülkiyet hakkına ilişkin ihlalin giderilmesi bakımından teorik düzeyde etkili olduğu saptanan 5233 sayılı Kanun'la oluşturulan tazminat yolu Bölge İdare Mahkemesinin bariz takdir hatası teşkil eden, şekilci ve katı yorumu sebebiyle somut olayda başarı şansı sunma kapasitesini yitirmiştir. Sonuç olarak Bölge İdare Mahkemesinin başvurucunun mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasının esasının incelenmesini ve giderim sağlanmasını engelleyen yorumu nedeniyle Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak Anayasa'nın 40. maddesinde düzenlenen etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.(...)" gerekçelerine yer verilerek Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak Anayasa'nın 40. maddesinde düzenlenen etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar verildiği gerekçesi eklenmek suretiyle, kısmen davanın reddi, kısmen dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararın iptale ilişkin kısmında ısrar edilmiş ve davalı idare vekilinin yargılamaya olan katkısı nedeniyle davalı idare lehine 10.500,00-TL vekalet ücretine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	: Davalı idare tarafından, yargılama devam ederken davacının tazminini talep ettiği zararların Şırnak Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyon Başkanlığınca tespit edildiği ve bu konuda davacı taraf ile sulhname imzalandığı belirtilerek, İdare Mahkemesince dava konusu işlemin kısmen iptali yolunda verilen ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI    : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
	Şırnak ili, Güçlükonak ilçesi, ... köyünde ikamet etmekte iken, terör eylemleri ve terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle yerleşim yerini terk etmek zorunda kaldığını iddia eden davacının, malvarlığına ulaşamamasından kaynaklanan zararlarının 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini istemiyle yaptığı ilk başvurusu üzerine 1994-2002 yıllarına ilişkin zararları karşılanmıştır. 
	Davacı tarafından 05/07/2013 tarihinde yapılan başvuru ile köyün hala boş olduğu ve devam eden zararlarının bulunduğu ileri sürülerek 2002 yılı ve sonrasında oluşan zararlarının karşılanması istemiyle yapılan başvurunun davalı idare tarafından cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT :
	5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun'un "Zararların karşılanmasına ilişkin sulhname"  başlıklı 12. maddesinde, "Komisyon, doğrudan doğruya veya bilirkişi aracılığı ile yaptığı tespitten sonra 8'inci maddeye göre belirlenen zararı, 9'uncu maddeye göre hesaplanan yaralanma, sakatlanma ve ölüm hâllerindeki nakdî ödeme tutarını, 10'uncu maddeye göre ifa tarzını ve 11'inci maddeye göre mahsup edilecek miktarları dikkate alarak, uğranılan zararı sulh yoluyla karşılayacak safi miktarı belirler. Komisyonca, bu esaslara göre hazırlanan sulhname tasarısının örneği davet yazısı ile birlikte hak sahibine tebliğ edilir. 
	Davet yazısında hak sahibinin sulhname tasarısını imzalamak üzere otuz gün içinde gelmesi veya yetkili bir temsilcisini göndermesi gerektiği, aksi takdirde sulhname tasarısını kabul etmemiş sayılacağı ve yargı yoluna başvurarak zararının tazmin edilmesini talep etme hakkının saklı olduğu belirtilir.
	Davet üzerine gelen hak sahibi veya yetkili temsilcisi sulhname tasarısını kabul ettiği takdirde, bu tasarı kendisi veya yetkili temsilcisi ve komisyon başkanı tarafından imzalanır.
	Sulhname tasarısının kabul edilmemesi veya ikinci fıkraya göre kabul edilmemiş sayılması hâllerinde bir uyuşmazlık tutanağı düzenlenerek bir örneği ilgiliye gönderilir.
	Sulh yoluyla çözülemeyen uyuşmazlıklarda ilgililerin yargı yoluna başvurma hakları saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.	
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Dosyanın incelenmesinden, Şırnak ili, Güçlükonak ilçesi, ... köyünde yaşanan terör olayları nedeniyle göç etmek zorunda kaldığını iddia eden davacı tarafından, uğradığı zararlarının 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmin edilmesi amacıyla 05/07/2013 tarihinde yapılan başvurunun Şırnak Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyon Başkanlığınca zımnen reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı,
	Davalı idare vekilince dosyaya sunulan temyiz dilekçesi ve eki belgelerden, temyize konu uyuşmazlığa ilişkin yargılama süreci devam ederken, davacı tarafından uğranıldığı iddia edilen zararlarının tazminine ilişkin olarak, davacı ve  davalı idare arasında 22/12/2022 tarihinde sulhname imzalandığı anlaşılmıştır. 
	Bu durumda, yargılama sürecinde ilk kez dosyaya sunulduğu görülen sulhname nedeniyle, İdare Mahkemesince söz konusu sulhname dikkate alınarak davanın esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. 
	Bu itibarla, dava konusu işlemin kısmen iptali yolundaki İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.		 
 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2.  Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.