Esas No: 2023/5065
Karar No: 2024/3624
Karar Tarihi: 03.06.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5065 E.  ,  2024/3624 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/5065
Karar No : 2024/3624                                                                       
TEMYİZ EDEN TARAFLAR    :
 1- DAVACI    : ... Petrolleri Anonim Şirketi
 VEKİLİ             : Av. ...
  2- DAVALI 	   : ... Belediye Başkanlığı
 VEKİLİ            : Av. ... 
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, mülkiyeti davalı idareye ait ... İli, ... İlçesi, ... Caddesi No:... adresinde  tapuda ... ada, ... parsel üzerinde bulunan taşınmazı 01/10/2015-28/06/2016 tarihleri arasında akaryakıt istasyonu olarak kullanmak suretiyle fuzulen işgal ettiğinden bahisle 470.472,30 -TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...  İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 2886 sayılı Kanunun 75. maddesine göre, fuzuli şagilden ecrimisil istenebilmesi için Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek veya tüzel kişiler tarafından herhangi bir hukuki ilişki olmaksızın işgal edilmiş olması gerektiği, ...  Sulh Hukuk Mahkemesinin E:..., K:... sayılı ve E:..., K:... sayılı kararları uyarınca geçerli bir hukuki ilişkiye dayanılarak taşınmazın davacı tarafından kullanılması nedeniyle davacının fuzuli şagil olduğundan bahisle düzenlenen dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne/reddine/kısmen kabul, kısmen reddine/dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; mülkiyeti ... Belediyesine ait ... İli, ... İlçesi, ... ada, ... parsel ile ... ada ... parsel üzerinde bulunan taşınmazda 09/11/2012 tarihinde icra kanalı ile tahliye edilen Şirketin  ...  Sulh Hukuk Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı karar üzerine anılan yerde  tekrar faaliyette bulunması, dolayısıyla taşınmazı izin almaksızın fuzulen işgalini sürdürdüğünden bahisle ecrimisil talep edilen (01/10/2015-31/12/2015 tarihleri arasındaki) 92 gün için 147.196,38-TL, (01/01/2016-28/06/2016 tarihleri arasındaki)  180  gün için 304.062,90-TL olmak üzere, 01/10/2015-28/06/2016 dönemlerine ilişkin olarak belirlenen ecrimisil tutarının  toplam 451.259,28-TL olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu Ecrimisil İhbarnamesinin bu miktara yönelik kısmında hukuka aykırılık, bu miktarı aşan 19.213,02-TL'lık kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı bu haliyle isteme konu dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararının 451.259,28-TL 'lık kısmının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi 19.213,02-TL'lık kısmına yönelik olarak ise istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Davalı Belediye tarafından, ... İmar İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Ltd. şirketi lehine 49 yıllığına intifa hakkı tesis edilerek tapu siciline şerh verilen taşınmazın anılan şirket ile aralarında  yapılan ve süresi 01/03/2022 tarihinde sona erecek kira sözleşmesine göre kiralandığı ve kira bedelinin peşin ödendiği, akaryakıt servis ve satış istasyonu faaliyetinin bu kira sözleşmesine dayalı olarak sürdürüldüğü, davalı idare tarafından gerçekleştirilen tahliye işlemine karşı açılan davada ise davalı idarenin mühadalesinin menine karar verildiği, bu duruma göre hukuki bir nedene dayalı olarak taşınmaz üzerinde tasarrufta bulundukları, fuzulen işgalden bahsedilemeyeceği iddia edilerek usul ve yasaya aykırı Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI	: ... Sulh Hukuk Mahkemesinin E:..., K:... sayılı ilamının Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 02/12/2014 tarih ve kararı ile bozulduğu, her ne kadar Yargıtay'ın bozma kararı gereğince ...  Sulh Hukuk Mahkemesi'nde yapılan yargılamada yerel mahkeme tarafından önceki kararında direnme kararı verilmiş ise de; davacının davalı Belediye Başkanlığına yönelik kiracılığın tespiti davasının reddedildiği, ilk derece ve yüksek mahkeme kararlarının gerekçe kısmına göre değil hüküm kısmının uygulanması gerektiği, davacı şirketin alt kiracı olduğu ve aralarında kira sözleşmesi imzalanmadığı, bilirkişi raporu ile belirlenen ecrimisil bedelinin rayiç kira bedeline göre düşük olduğu ve şirketin ticari defterleri incelenmeksizin tesit edilen bedelin düşük olduğu ileri sürülerek usul ve yasaya aykırı mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
DAVACININ SAVUNMASI	 : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DAVALININ SAVUNMASI	 : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Taraflardan davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının gerekçeli onanması, davacının temyiz isteminin kabulu ile redde ilişkin kısmının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden ecrimisil isteneceği; son fıkrasında da, işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hükmü yer almıştır.
	 Olayda, mülkiyeti ... Belediyesi'ne ait ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ile ... ada ... parsel üzerinde bulunan taşınmazların ...... günlü, ... sayılı Belediye Meclis kararıyla, 49 yıllığına ... İmar İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketine kiraya verildiği, bilahare intifa hakkı sahibi belediye iştiraki anılan şirket ile davacı şirket arasında uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin olarak 01/03/2012-01/03/2022 tarihlerini kapsayan kira sözleşmesi imzalandığı, ... Belediye Meclisinin ... günlü, ... sayılı kararıyla, yapılan kiralama ve intifa işleminin kanunun aradığı şartları taşımaması sebebiyle ... Belediye Meclisinin...günlü, ...sayılı kararının iptaline karar verildiği, bunun üzerine davacı şirket kiracı sıfatını haiz iken davalı idare tarafından ... İmar İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketine karşı açılan tahliye davası sonucunda verilen davanın kabulüyle taşınmazdan tahliyesine yönelik ... Sulh Hukuk Mahkemesinin... tarih ve, E:... K:... sayılı kararına dayanılarak davacı şirketin, anılan taşınmazlardan tahliyesinin gerçekleşmesi neticesinde davalı belediye ile anılan şirkete karşı açtığı el atmanın önlenmesi davasında; davacı şirketin ... İmar İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi ile olan kiracılık ilişkisinin tespitine ve davalı idare ile ... İmar İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi tarafından gerçekleştirilen müdahalenin önlenmesi yolunda  ...  Sulh Hukuk Mahkemesince verilen... tarih ve E:... K:... sayılı karar sonucunda, 05/02/2014 tarihinde anılan yerde tekrar faaliyette bulunan davacı şirketin, taşınmazı izin almaksızın fuzulen işgal ettiğinden bahisle 05/02/2014-02/07/2014 dönemine ilişkin olarak belirlenen 296.000,00 TL'nin takakkukuna yönelik dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
Öte yandan; davacının kiracılık sıfatının tespiti, muarazanın giderilmesi ve müdahalenin önlenmesi istemiyle açılan dava sonucunda, ...  Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve, E:... K:... sayılı, davacının kiracılık sıfatının devam ettiğinin tespitine, muarazanın giderilmesi ve müdahalenin önlenmesini amaçlayan davanın ise kabulüne ilişkin kararın temyizi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 02/12/2014 tarih ve, E:2014/2419, K:2014/13301 sayılı kararıyla; "...davacı şirket ile taşınmazların maliki olan davalı Belediye arasında doğrudan bir hukuki ilişki bulunmadığı, kira sözleşmelerinin intifa hakkı sahibi ve kiracılık sıfatı bulunan ... İmar İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi ile yapıldığı ancak ... gün ve ... sayılı Belediye Meclis kararı ile kurulan intifa hakkının sözkonusu meclis kararının iptali sonucunda anılan şirketin taşınmazlara ilişkin tasarruf hakkının ortadan kalktığı, bu hakkın doğrudan belediyeye geçtiği, dolayısıyla kira sözleşmelerinin dayanaksız kalarak, davacının anılan taşınmazlarda bulunmasının haklı, meşru ve hukuki bir gerekçesi kalmadığı, bu nedenle mahkemenin davanın reddine karar vermesi gerekirken, hatalı nitelendirme ile hüküm kurulduğu..." gerekçesiyle bozulduğu, bozma kararına uyulmayarak ... Sulh Hukuk Mahkemesinin...  tarih ve, E:..., K:... sayılı kararıyla da;  önceki gerekçeler genişletilmek suretiyle direnme kararı verildiği, bu kararın temyizen incelenmesi sonucunda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... tarih ve, E:..., K:... sayılı kararıyla onandığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacının adli yargıda açtığı kiracılık sıfatının tespiti istemli davada; Mahkemece, kiracılık ilişkisinin tespiti yönünde karar verilmesi ve bu kararın da Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 06/04/2021 tarihinde onanmasından dolayı davacının, söz konusu taşınmaz üzerindeki kiracılık sıfatının dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle devam ettiği ve işgalci konumunda olmadığı yargı kararıyla tespit edildiğinden, davacıdan 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesine istinaden ecrimisil istenemeyeceği kuşkusuzdur. 
Bu nedenle; İdare Mahkemesince istinaf yolu açık olarak verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin karar üzerine davalı idarece yapılan itiraz üzerine ... Bölge İdare Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen gerekçeli reddi ile kısmen de başvurunun kabulü ile kararın kaldırılarak davanın reddi yolunda karar verilmiş ise de, gelinen bu aşamada davacının kiracılık ilişkisinin tespitine karar verildiğinden davacıdan ecrimisil istenebilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, temyize konu Mahkeme kararının iptal hükmünün yukarıda belirtilen gerekçe ile onanmasına, davanın reddine ilişkin kısmın ise bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile anılan temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
2. Davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın redde ilişkin kısmının BOZULMASINA,
 3.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 03/06/2024  tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.