Esas No: 2022/3603
Karar No: 2024/5199
Karar Tarihi: 16.12.2024

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/3603 E.  ,  2024/5199 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2022/3603
Karar	No : 2024/5199            
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:	... Defterdarlığı 
		(... Vergi Dairesi Müdürlüğü) 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)            : ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ		      : Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Motorlu araç alım satımıyla uğraşan davacı şirketin satışını gerçekleştirdiği ... şasi nolu araca ilişkin özel tüketim vergisi matrahının ithalattaki katma değer vergisi matrahından düşük gösterildiğinden bahisle, Gümrükler Genel Müdürlüğünün yazısına dayanan takdir komisyonu kararı uyarınca, 2019 yılının Kasım dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ve kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.    
             İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, dava konusu cezalı tarhiyatın dayanağı olan takdir komisyonu kararında, bu karara ekli listede yer alan şasi numaralı araçların, olması gereken ithalattaki katma değer vergisi matrahına göre tespit edilen özel tüketim vergisi matrah farkının, daha önce beyan ve tarh edilen vergiler mahsup edilmek suretiyle, listede belirtilen oran üzerinden vergilendirilmesi gerektiğinin belirtildiği, dava konusu tarhiyata konu aracın özel tüketim vergisi matrahının 335.910,74 TL olarak belirlendiği, takdir komisyonu kararının ekine bakıldığında söz konusu aracın gümrükte beyan edilen katma değer vergisi matrahı ile tespit edilen fark katma değer vergisi matrahına yer verildiği ancak bu tutarlara ne şekilde ulaşıldığına dair bir bilgiye yer verilmediği, Mahkemelerince verilen 23/09/2021 tarihli ara kararı ile takdir komisyonu kararında takdir olunan matrahın ne şekilde hesaplandığı ve takdir olunan matrahın tespitine yönelik olarak hazırlanmış bir vergi inceleme raporunun bulunup bulunmadığının sorulmasına karşın, davalı idarece ara kararına cevap olarak savunma dilekçesi ekinde sunulan belgelerin yeniden ibraz edildiği ve tespit edilen matraha ne şekilde ulaşıldığına ilişkin herhangi bir belgeye yer verilmediği, ayrıca davacı hakkında yapılmış bir vergi incelemesinin de bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. 
                  Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Olayda, takdir komisyonu kararı eki listede veya gümrük idaresinin yazısında tespit edildiği belirtilen kıymet farkları ile ilgili olarak gümrük idaresince işlem tesis edilip edilmediği, edilmişse söz konusu işlemlere dava açılıp açılmadığı hususlarının da araştırılması suretiyle uyuşmazlığın esasının incelenerek yeniden karar verilmesi icap ettiğinden temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Motorlu araç alım satımıyla uğraşan davacı şirketin satışını gerçekleştirdiği ... şasi nolu araca ilişkin özel tüketim vergisi matrahının ithalattaki katma değer vergisi matrahından düşük gösterildiğinden bahisle, Gümrükler Genel Müdürlüğünün yazısına dayanan takdir komisyonu kararı uyarınca, 2019 yılının Kasım dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ve kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.    
	İLGİLİ MEVZUAT:
	4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin (b) bendinde, Kanun'a ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi tutulacağı; 2. maddesinin (b) bendinde, ilk iktisabın, (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini ifade ettiği, 3. maddesinin (a) bendinde, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde, vergiyi doğuran olayın malın teslimi veya ilk iktisabı olduğu; 11. maddesinin 3. fıkrasında ise, (II) sayılı listede yer alan mallar için verginin matrahının bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edeceği; 12. maddesinin 1. fıkrasının 6487 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle 11/06/2013 tarihinde yürürlüğe giren değişik halinde ise, (II) sayılı listedeki mallardan alınacak verginin, mükellefin bu malı alış bedeli ile her hâlükârda bu malların imalatçısının satış bedeli veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı üzerinden malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamayacağı hükme bağlanmıştır.
	3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 20. maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin ise, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği; 21. maddesinde ise, ithalatta verginin matrahının, ithal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti olduğu belirtilmiştir.
	213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu; 30. maddesinin 1. fıkrasında, re'sen vergi tarhının, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanunî ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh edilmesi olduğu; 2. fıkrasında ise, sayılan hallerden herhangi birinin bulunması durumunda vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığının kabul edileceği; 31. maddesinin 1. fıkrasında, takdir komisyonunca belli edilen matrah veya matrah kısmının takdir kararına bağlanacağı; 74. maddesinde, takdir komisyonlarının görevlerinin neler olduğu; 75. maddesinin 1. fıkrasında, takdir komisyonunun 74. maddedeki görevleri dolayısıyla bu Kanun'da yazılı inceleme yetkisini haiz olduğu; 134. maddesinin 1. fıkrasında da, vergi incelemesinde amacın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırarak, tespit etmek ve sağlamak olduğu hükme bağlanmıştır. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; ithalattaki katma değer vergisi matrahının, ithal edilen malın kıymetinin gümrük vergisi tahakkukuna esas olan kıymeti olduğu, özel tüketim vergisi matrahının ise, özel tüketim vergisi hariç katma değer vergisi matrahından oluştuğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu bakımdan, gümrük kıymetinde tespit edilen eksikliğin, doğrudan katma değer vergisi matrahını ve dolayısıyla özel tüketim vergisi matrahını etkileyeceği açıktır. 
	Dosyanın UYAP kayıtları ile birlikte incelenmesinden, uyuşmazlık konusu araç da dahil olmak üzere muhtelif firmalar tarafından ithal edilen çok sayıda aracın ithalat aşamasında kıymetlerinin noksan beyan edildiği yolunda inceleme raporlarının düzenlendiği, anılan raporların klasörler halinde ... Vergi Mahkemesinin E:... sayılı dosyasına davalı idare tarafından sunulduğunun görüldüğü, anılan raporlarda kaynak kullanımını destekleme fon payına ilişkin tespitlerin katma değer vergisi matrahını etkileyeceği, dava konusu edilen vergi ve cezaların dayanağı olan takdir komisyonu kararında, karara ekli listede/yazıda yer alan şasi numaralarına sahip araçlar için tespit edilen gümrük kıymet farkı üzerinden özel tüketim vergisi hesaplandığının belirtildiği, söz konusu gümrük kıymet tespitine ilişkin listede/yazıda ise araçların şasi numaraları, gümrük beyannamesi tarih ve sayıları, beyan edilen katma değer vergisi matrahları, tespit edilen kıymet farkları gibi tutarların yer aldığı anlaşılmış olup, takdir komisyonu kararının dayanağının olmadığından ya da eksik incelemeye dayalı olduğundan söz etmeye olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 
	Bu durumda, takdir komisyonu kararı eki listede veya gümrük idaresinin yazısında tespit edildiği belirtilen kıymet farkları ile ilgili olarak gümrük idaresince işlem tesis edilip edilmediği, edilmişse söz konusu işlemlere karşı dava açılıp açılmadığı hususlarının da araştırılması suretiyle uyuşmazlığın esası incelenerek karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.
 
KARAR SONUCU:
             Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 16/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.