Esas No: 2022/15432
Karar No: 2024/8412
Karar Tarihi: 01.10.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/15432 E.  ,  2024/8412 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1191 E., 2022/1371 K.

HÜKÜM/KARAR : Ret / İstinaf Başvurusunun Kabulü İle İlk Derece Mahkemesi Kararı Kaldırılarak Davanın Kısmen Kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kasko sigortasından kaynaklanan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 01.10.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacılar vekili Av. ... geldi. Davalı adına gelen olmadığı. Davacılar vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 01.10.2024 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar dava dilekçesinde; müvekkillerine ait ... plakalı aracın davalı ... nezdinde genişletilmiş kasko sigorta poliçesi kapsamında sigortalandığını, sigortalı aracın 04.06.2019 tarihinde meydana gelen tek taraflı kaza nedeniyle hasar gördüğünü, davalı ... şirketine hasarın tazmini için yapılan başvurunun hukuka aykırı şekilde reddedildiğini belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(6100 sayılı Kanun) 107 nci maddesi gereğince 10.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini taleptir. Davacılar vekili bedel arttırım dilekçesi ile dava değerini 426.456,08 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kaza sonrasında araç sürücüsünün alkollü olması nedeniyle sürücü değişikliği yapıldığını, bu hususun Jandarma tarafından tutanaklar ile sabit olduğunu, bu haliyle kazanın teminat haricinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.5. maddesinde "aracın, uyuşturucu madde veya Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirtilen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki almak sureti ile kullanılması sırasında meydana gelen zararların" teminat dışında kalacağının ifade edildiği, dinlenen tutanak tanıkların sürücünün kaza anında alkollü olduğu ve araç sürücüsü olduğu iddia edilen ...'ın kaza mahallinde bulunmadığını beyan ettikleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1446 ncı maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar yükümlülüğü kasten yerine getirilmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı olacak şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan rizikonun teminatı içindeymiş gibi ihbar edilirse ispat külfetinin yer değiştireceği, bu durumda rizikonun teminat içinde kaldığının ispat külfetinin sigortalıya geçeceği, dinlenen tanık ifadelerine göre aracı kullanan kişinin ... olmadığı, sigortalının sürücünün alkollü olmadığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; dinlenen tutanak tanıklarının olayın üzerinden uzun zaman geçmiş olması nedeniyle olayları tam olarak hatırlayamadıklarını beyan ettikleri, tanıklardan Aziz Bal'ın usulüne uygun şekilde dinlenmediğini, yetkili araç bayisi tarafından yapılan testlerde kaza saatinin tespit edildiğini, davalının iddia ettiği şekilde sürücü değişikliği yapılmadığını, sürücünün de alkollü olmadığını, davalı yararına hükmedilen vekalet ücretinin fazla olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza sırasında araçta bulunduğu sabit olan diğer şahısların beyanı, kaza yapan araç üzerinde yapılan parmak izi araştırmasına ilişkin bilirkişi raporu, kaza sırasında ... dışında aracı kullanabilecek vasıfta ve alkollü olmayan kişilerin de araçta bulunması, aracın yetkili bayisi tarafından düzenlenen teknik rapor, ispat yükünün davalı ... şirketinde olması dikkate alındığında olayın; ...'ın sevk ve idaresindeki aracın aşırı hız ve yolun virajlı olması nedeniyle yoldan çıkması suretiyle meydana geldiği, kaza sonrasında ... haricindekilerin yardım almak amacıyla yolun karşı yakasında bulunan eski yola çıkıp bu yolu takiben kaza mahalline döndükleri, ...'ın kaza yapan aracın başında kaldığı, ...'ın kaza yapan aracın başında kalması durumunun Jandarma tutanağında bahsi geçen tanıkların olay yerinde ...'ı görmemiş olmalarının izahı olduğu, bu durumda davalının kazanın teminat dışı olduğuna yönelik savunmalarına itibar edilemeyeceği, konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapora göre aracın onarımının ekonomik olmadığı ve pert total işlemine tabi olduğu, davacılar vekilinin 14.01.2021 tarihli celsedeki beyanın feragat beyanı olmadığı, sovtajın davacılarda kaldığı belirtilerek buna uygun şekilde karar verilmesi isteminden ibaret olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, 186.400,00 TL'nin 27.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen sovtaj değerinin çok yüksek olduğu, aracın rayiç değerinin de çok düşük belirlendiğini, İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince alınan bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, raporların hükme esas alınmayacağını, yargılama sırasında sigortalı aracın hasarlı hali ile satıldığını, buradaki satış bedelinin sovtaj bedeli olarak kabul edilmesi gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesi kararında sovtajın müvekkillerinde kaldığı kabul edilmesine rağmen sovtaj bedeli hususunda çelişkiye düşüldüğünü, davalı yararına hükmedilen vekalet ücretinin fazla olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacılara ait olup davalı nezdinde genişletilmiş kasko sigortası ile sigortalı olan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucunda hasarlanmasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun(6102 sayılı Kanun) 1427 nci maddesi ve 1453 üncü ve devam eden maddeleri, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrası.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, hükme esas alınan bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmasına, bilirkişi raporunda Dairenin yerleşik içtihatları gözetilerek kaza tarihi itibarıyla aracın rayiç değerinin ve sovtaj değerinin belirlenmiş olması ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrası "(3) Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez." şeklindedir.

Şu durumda Bölge Adliye Mahkemesince; dava kısmen kabul edildiğinden davalı yararına, davacı yararına hükmedilenden daha fazla vekalet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2-d) numaralı bendinde yer alan “36.607,85 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “28.960,00 TL” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

17.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacılara verilmesine,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacılara iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,01.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.