Esas No: 2021/3428
Karar No: 2024/6109
Karar Tarihi: 03.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3428 E.  ,  2024/6109 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/3428
Karar  No : 2024/6109  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ   : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)    : 1- ...Taşımacılık İnşaat Ticaret   Limited Şirketi
  2- ...
 
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, ... plakalı araca ait personel servis taşımacılığı güzergah kullanımı izin belgesi bulunduğu halde ilgili belediyeden okul servis taşımacılığı güzergah kullanımı izin belgesi alınmadan öğrenci servis taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 03/02/2020 tarihli işlem ile aynı Kanun maddesi uyarınca araç sürücüsü hakkında 2.473,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ...... tarih ve... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bakılan davada, dava konusu işlemlerin tesisine dayanak alınan 03.02.2020 tarihli tutanakta; araç sürücüsü davacı ...'nın sevk ve idaresinde olan ... plaka sayılı aracın öğrenci servisi olduğu ve öğrenci taşımacılığına ilişkin izin belgesi olmadan ücret karşılığında yolcu taşımacılığı yaptığı gerekçesiyle dava konusu trafikten men işlemi ile idari para cezası verilmesine ilişkin işlem tesis edilmişse de, davacı şirketin esasında 19.12.2017-19.12.2020 tarihleri arasında geçerliliği bulunan Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi bulunduğu, buna istinaden uyuşmazlık konusu araç hakkında olay öncesi 07.01.2020 tarihli Servis Taşımacılığı Kartı bulunduğu ve Personel Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunduğu, yine davacı tarafından dava dilekçesi ekinde 04.02.2020 tarihinde alınmış, 30.06.2020 tarihine kadar geçerli ... ... ... ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi okulunun taşınmasına ilişkin Okul Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi olduğunun görüldüğü, bu durumda, davacılar tarafından alınan izinler doğrultusunda... plakalı araç ile servis taşımacılığı yapma hususunda hak sahibi oldukları, söz konusu araç ile ilgili idareden okul servis taşımacılığına ilişkin izin verildiği görülmekle, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-b maddesine göre alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında çalışmanın söz konusu olmadığı anlaşıldığından, davalı idarece aracın trafikten men edilmesine ve para cezası verilmesine ilişkin işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Davalı idare tarafından, denetim tarihinde okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği hususları ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
... Valiliği görevlilerince 03.02.2020 tarihinde yapılan denetimde, davacı şirkete ait ... plakalı araca ait personel servis taşımacılığı güzergah kullanımı izin belgesi bulunduğu halde ilgili belediyeden okul servis taşımacılığı güzergah kullanımı izin belgesi alınmadan öğrenci servis taşımacılığı yapıldığının ... Lisesi öğrencilerinin servis taşımacılığı) tespit edilmesine dair aynı tarihli düzenlenen, araç sürücüsü ile birlikte görevlilerce imzalanan tespit tutanağına istinaden, anılan aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün trafikten men edilmesine ilişkin 03/02/2020 tarihli işlem ile aynı Kanun maddesi uyarınca araç sürücüsü hakkında 2.473,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı işleminin tesis edildiği, bu işlemlerden bir gün sonra 04.02.2020 tarihinde okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin alındığı, daha sonra söz konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmelerinin gerektiği, başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetim ve işlem tarihinde düzenlenmiş bulunması gerekmekte olup, daha sonra düzenletilen izin / ruhsat gibi belgelerin tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyeceği gibi, hakkaniyet ilkesi ve nesafet kuralı kapsamında makul süre sınırlarını da aşacağı açıktır. Bu durumun tek istisnasının, araç sahipleri / araç sürücüleri tarafından işlem tarihinden önce izin / ruhsat için ilgili belediyeye başvuru yapılmış olmasıdır.
	Uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince 03.02.2020 tarihinde yapılan denetimde, davacı şirkete ait ... plakalı araca ait personel servis taşımacılığı güzergah kullanımı izin belgesi bulunduğu halde ilgili belediyeden okul servis taşımacılığı güzergah kullanımı izin belgesi alınmadan öğrenci servis taşımacılığı yapıldığının (... Lisesi öğrencilerinin servis taşımacılığı) tespit edildiği, okul servis izin belgesi bulunmaksızın servis taşımacılığı yapıldığının; aynı gün düzenlenen, görevliler ve davacının (araç sürücüsü) birlikte imzalarının ve beyanlarının bulunduğu tespit tutanağı ile belirlendiği, davalı idare tarafından söz konusu tutanağa dayanılarak, davacının ilgili belediyeden alınmış okul servis izin belgesi bulunmaksızın (personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi mevcut) belediye sınırlarında servis taşımacılığı yaptığının tespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca anılan aracının 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile aynı Kanun maddesi uyarınca araç sürücüsü hakkında 2.473,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemin tesis edildiği, daha sonra işlemlerin tesis edildiği tarihte düzenlenmiş bulunmayan okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesini işlemlerden bir gün sonra alındığı anlaşılmaktadır.
	Dosyadaki bilgi ve belgelerden, denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte, davacılar tarafından fiilen yapılan öğrenci servis taşımacılığına (...Lisesi öğrencilerinin servis taşımacılığı) izin veren okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, düzenleme uyarınca, işlemlerin tesis edildiği sırada belgenin olması veyahut hakkaniyet ilkesi ve nesafet kuralı kapsamında en geç aynı gün düzenlenmiş olması gereken izin belgesinin, takip eden günlerde alınması halinde makul süre sınırından bahsedilemeyeceğinden, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılığın bulunmadığı anlaşılmaktadır.
	Bu durumda, işlemlerin tesis edildiği tarihten bir gün sonra, denetim sırasında bulunmayan okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi alınmış ise de; işlemlerin dayanağı mevzuat uyarınca anılan izin belgesinin işlemin yapıldığı sırada -en geç aynı gün düzenlenmiş olması- bulunması ya da işlemden önce idareye başvuruda bulunulmuş olması (davacının işlemler öncesi başvuruda bulunduğu yönünde bir iddiası da bulunmamaktadır) gerektiğinden, işlemlerden bir gün sonra alınan okul servis izin belgesinin tesis edilen dava konusu işlemleri hukuka aykırı hale getirmediği gibi, makul süre sınırının da aşıldığı, işlemlerin tesis edildiği tarihte geçerli okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu trafikten men ve idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir. 
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 03/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
 
KARŞI OY :
(X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının; usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.