Esas No: 2024/115
Karar No: 2024/2396
Karar Tarihi: 27.05.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/115 E.  ,  2024/2396 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2024/115
Karar No:2024/2396
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	:  ... Terminal İşletmeleri A.Ş. 
VEKİLLERİ	: Av.  ...
	  Av.  ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	:  ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av.  ...
İSTEMİN	KONUSU		:  ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: Yahşihan Belediye Başkanlığı'nca, Kırıkkale ili, Yahşihan ilçesi,  ... Mahallesi,  ... ada,  ... sayılı parselde kayıtlı 3.827,43 m² arsa vasıflı mülkiyeti Belediye'ye ait taşınmazın satışına ilişkin olarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35/a maddesi uyarınca kapalı teklif usulüyle 05/07/2023 tarihinde gerçekleştirilecek ihalenin iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:  ... İdare Mahkemesi'nce verilen  kararda; davacı şirketin Yahşihan ilçesi,  ...Mahallesi,  ... ada,  ...parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşa edilen Yahşihan Şehirler ve İlçeler Arası Otobüs Terminali'nin yapım işini üstlendiği, 04/07/2017 tarihli Yap-İşlet-Devret Sözleşmesi'nin tarafı olduğu, mülkiyeti davalı idareye ait olan anılan taşınmazın satışı için Belediye Meclisi'nin  ... tarih ve  ... sayılı kararıyla Encümen'e yetki verildiği, Belediye Encümeni'nce 26/04/2023 tarihinde söz konusu taşınmazın satışı için 2886 sayılı Kanun'un 35/a maddesi uyarınca kapalı teklif usulüyle ihale yapılmasına karar verildiği, ihale tarihinin 24/05/2023 tarihi olarak belirlendiği ancak ihale tarihinde ihaleye yeterli katılım olmadığı, ihaleye katılanların da tekliflerinde herhangi artış yapmadıklarından ihalede rekabet ortamının oluşmadığından bahisle ihale komisyonunun  ... tarih ve  ... sayılı kararıyla ihalenin iptal edilerek taşınmazın tekrar ihale edilmek suretiyle satışının yapılmasına karar verildiği, yeniden yapılacak ihalenin gününün 05/07/2023 tarihi olarak belirlendiği,  yerel gazete, ulusal gazete, Resmi Gazete ve internet üzerinden ilan yapıldıktan sonra ihalenin, belirtilen günde 35.000.000,00-TL teklif ile ihaleye katılan tek şirket olan  ... Park Peyzaj İnşaat ve Sanayi Limited Şirketi'nin uhdesinde kaldığı, davacı şirket tarafından anılan ihalenin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; 
Yahşihan Belediye Meclisi'nin  ... tarih ve  ... sayılı kararıyla, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18/e maddesi kapsamında, satışı yapılacak taşınmazın adası, parseli ve yüz ölçümü açıkça belirlenerek satışının kabul edildiği ve usule uygun bir şekilde Belediye Encümeni'ne satış yetkisi verildiği, verilen bu satış yetkisi çerçevesinde kıymet takdir komisyonu oluşturularak söz konusu taşınmaza ilişkin değer tespiti yapıldığı, yapılan değer tespiti uyarınca muhammen bedelin belirlenmesi ve ihale şartnamesinin hazırlanması üzerine 2886 sayılı Kanun'un 17. maddesinde belirtilen yöntemlere göre ihale ilanlarının yapıldığı; 
Davacı tarafından, terminal binasına yönelik yaptığı masraflara dayanılarak taşınmazın kendisine satışına yönelik karar alınması, bu yönde karar alınmaması halinde ise terminal binası bedelinin tarafına ödenmesi gerektiği iddia edilmekte ise de, terminal binasının da üzerinde bulunduğu dava konusu taşınmazın mülkiyetinin davalı idareye ait olduğu, davacı şirketin ise yasal olarak ön alım veya alım hakkının bulunmadığı, ihale şartnamesini almakla ihalede pey ileri sürmeye hak kazandığı, ancak ihaleye katılmadığı, öte yandan terminal binası bedelinin ödenmemesinden kaynaklanan bir zararı var ise bunun davalı idare ile arasında kurulan sözleşme ilişkisi kapsamında ileri sürülmesi gerekli bir iddia olduğu, söz konusu iddiaların ihale işlemini sakatlamayacağı anlaşıldığından, davacının bu yöndeki iddialarına itibar edilmediği belirtilmiştir.
Bu durumda; dava konusu ihalenin usulüne uygun olarak 2886 sayılı Kanun'da öngörülen şekilde ilan edildiği, ihale işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirildiği ve nihayetinde ihaleye katılan tek istekliye satış yapıldığı anlaşıldığından, taşınmazın 2886 sayılı  Kanunu'nun 35/a maddesi uyarınca kapalı teklif usulü ile satılmasına ilişkin ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
 Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
 TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI					: Davacı tarafından, davalı idareyle 04/07/2017 tarihli Yap-İşlet-Devret Sözleşmesi'nin imzalandığı, bu sözleşmeye göre ihaleye konu taşınmaz üzerinde terminal binası inşa edilerek 9 yıl süresince terminalin işletilmesi hakkına sahip oldukları, terminal binasının inşa edildiği ancak T2 belgesinin alınamaması nedeniyle terminalin işletmeye açılamadığı, T2 belgesinin alınamamasının külfetinin sadece kendilerine yüklenemeyeceği, taşınmazın atıl kalmasına sebebiyet verenin, söz konusu alanın terminal olarak işletilmeye uygun olmamasına karşın terminal olarak  işletilmek üzere ihaleye çıkan, ilgili kurumlarla gerekli yazışmaları yapmayan davalı idare olduğu, taşınmazın ihale yoluyla satışında kamu yararının bulunmadığı, ilk derece Mahkemesince bu hususun incelenmediği,  taşınmazın satışının yapılabileceği düşünülse dahi öncelikle pazarlık usulüyle kendilerine satışına karar verilmesi gerektiği, bu yönde karar alınmaması halinde terminal binasının bedelinin kendilerine ödenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HÂKİMİ	 ...IN	DÜŞÜNCESİ			: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	ESAS YÖNÜNDEN:
	MADDİ OLAY : 
	Yahşihan Belediye Başkanlığı'nca yapılan "Yahşihan Şehirler ve İlçeler Arası Otobüs Terminali Alanının, İnşaat Proje ve Şartnamelerine Uygun Kalmak Koşuluyla Tüm Masrafları Yüklenici Firma Tarafından Karşılanmak Kaydıyla Yaptırılarak 10 (On) Yıl Müddetle İşletilmesi/Kiralanmasına (İntifa Hakkı) İlişkin İhale" üzerinde bırakılan davacı ile 04/07/2017 tarihli "Yahşihan Şehirler ve İlçelerarası Otobüs Terminali Yap-İşlet-Devret Sözleşmesi"nin akdedildiği, sözleşmede, Yenişehir Kavşağı,  ... Caddesi,  ... ada ve  ... adanın güneyindeki Yahşihan/ ... Mevkii 2943 m² alana sahip otogar alanı niteliğindeki arsa üzerinde, yüklenici tarafından terminal binası inşa edilerek, sözleşmede belirlenen bedel karşılığı 9 yıl süreyle terminalin işletileceğinin ve davacı lehine intifa hakkı tesis edileceğinin belirlendiği, terminal binasının inşa edildiği ancak terminalin işletmeye açılamadığı;
	Yahşihan Belediye Başkanlığı'nca, terminal binasının üzerinde bulunduğu,  ... Mahallesi,  ... ada,  ... sayılı parselde kayıtlı 3.827,43 m² arsa vasıflı taşınmazın 2886 sayılı Kanun'un 35/a maddesi uyarınca kapalı teklif usulüyle satışına ilişkin olarak 24/05/2023 tarihinde gerçekleştirilecek ihalenin, ihalede rekabet ortamının sağlanamadığı nedeniyle iptal edildiği anlaşılmıştır.
	Söz konusu taşınmazın aynı usülle satışına ilişkin olarak 05/07/2023 tarihinde gerçekleştirilen ve 35.000.000,00-TL teklif ile ihaleye katılan tek istekli  ... Park Peyzaj İnşaat ve Sanayi Ltd. Şti. üzerinde bırakılan ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
 
 
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, ''İlkeler'' başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, ''Bu Kanun'un yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.''; "Şartnameler" başlıklı 7. maddesinde, "İhale konusu işlerin her türlü özelliğini belirten şartname ve varsa ekleri idarelerce hazırlanır. Bu şartnamelerde işin mahiyetine göre konulacak özel ve teknik şartlardan başka genel olarak aşağıdaki hususların da gösterilmesi zorunludur: (...) b) Taşınmaz malların satışı, kiraya verilmesi, trampa edilmesi ve üzerlerinde mülkiyetin gayri ayni hak tesisinde tapu kayıtlarına göre yeri, sınırı, yüzölçümü, varsa pafta, ada ve parsel numarası ve durumu" (...); ''Tahmin edilen bedelin tespiti'' başlıklı 9. maddesinde, ''Tahmin edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur. Tahmin edilen bedel, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirilir. Ancak, yapım işlerinde bu işler için kanunların verdiği yetkiye dayanılarak ilgili dairelerce tespit edilmiş birim fiyatları varsa, bunlar uygulanır." kurallarına yer verilmiştir. 	
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Uyuşmazlığın çözülmesi için gerekli görüldüğünden, Dairemizin 22/02/2024 tarihli ara kararıyla davalı Yahşihan Belediye Başkanlığı'ndan; davacı ile akdedilen 04/07/2017 tarihli "Yahşihan Şehirler ve İlçelerarası Otobüs Terminali Yap-İşlet-Devret Sözleşmesi"nin halen yürürlükte olup olmadığının, sözleşmenin feshedilip edilmediğinin, sulh, tadil, yenileme vb. yoluyla sonlandırılıp sonlandırılmadığının, bu hususta Belediye Meclisi'nce karar alınıp alınmadığının ve söz konusu sözleşme gereğince davacı tarafından terminal binasının inşa edilip edilmediğinin, 05/07/2023 tarihli ihalede satışı gerçekleştirilen arsa üzerinde bina bulunup bulunmadığının, arsa üzerinde terminal binasının bulunması halinde bina bedelinin kıymet takdiri sırasında dikkate alınıp alınmadığının bildirilmesi ve bunlara ilişkin bilgi ve belgelerin sunulması istenilmiştir.
	Dairemizin ara kararına cevaben davalı idarece sunulan 29/03/2024 tarihli dilekçe ekinde, 04/07/2017 tarihli Yahşihan Şehirler ve İlçelerarası Otobüs Terminali Yap-İşlet-Devret Sözleşmesi'nin, taşınmazın kira bedellerinin ödenmemesi ve sözleşmede belirtilen amaca uygun kullanılmadığı sebebiyle tek taraflı olarak feshedildiğine ilişkin  ... tarih ve ...sayılı Belediye Encümeni kararına yer verilmiş ve Yap-İşlet-Devret Sözleşmesi uyarınca davacı şirket tarafından ihaleye konu taşınmaz üzerinde terminal binasının inşa edildiği, davaya konu 05/07/2023 tarihli arsa satışı ihalesinde kıymet takdiri sırasında binanın değerinin dikkate alınmadığı bildirilmiştir. 
	Buna göre, taşınmazın satışına ilişkin olarak gerek 24/05/2023 tarihinde gerekse  05/07/2023 tarihinde gerçekleştirilen ihaleler sırasında, davacıyla 04/07/2017 tarihinde akdedilen "Yahşihan Şehirler ve İlçelerarası Otobüs Terminali Yap-İşlet-Devret Sözleşmesi"nin yürürlükte olduğu, ihaleye konu taşınmazın üzerinde Yap-İşlet-Devret Sözleşmesi gereğince  davacı tarafından inşa edilen terminal binasının bulunduğu, anılan sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilmesi yönünde davaya konu ihaleden sonra Belediye Encümeni'nce 31/08/2023 tarihinde karar alınmışsa da sözleşmenin feshinin davacıyla karşılıklı uzlaşmaya dayanmadığı, davalı idare tarafından, ihaleye konu 3.827,43 m² arsa vasıflı taşınmazın kıymet takdirinde, arsa üzerinde bulunan binanın değerinin dikkate alınmadığı, ihaleye ait İdari Şartname'de; ihaleye konu arsa üzerinde davacı tarafından inşa edilen bir binanın bulunduğuna, bu binanın vasfı, niteliği, bedeli, ayni hak teşkil edip etmediği vb. hususlara ve muhammen bedele bu binanın değerinin dahil edilmediğine dair düzenlemelere yer verilmediği anlaşılmaktadır. 	
	Yap-İşlet-Devret Sözleşmesi'nin yürürlükte olduğu sırada, bu sözleşmeye konu arsanın, üzerinde davacı tarafından inşa edilen binayla ilgili olarak herhangi bir düzenleme içermeyen İdari Şartname'ye dayanılarak ihale yoluyla satışının taraflar arasında hukuki ihtilafa neden olacağı, terminal binasının bedeline ilişkin hukuki belirsizlik yaratacağı, bu durumun idarenin güvenilirliği ve hukuki belirlilik ilkesine aykırı olduğu anlaşıldığından, Kırıkkale İli, Yahşihan ilçesi,  ... Mahallesi,  ... ada,  ... sayılı parselde kayıtlı 3.827,43 m² arsa vasıflı taşınmazın 2886 sayılı Kanun'un 35/a maddesi uyarınca kapalı teklif usulüyle satışına ilişkin 05/07/2023 tarihinde gerçekleştirilen ihalede hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
	2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca  ... İdare Mahkemesi'nin  ...tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararının BOZULMASINA,
	3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
	4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı  ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca  ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
	5. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 
	6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
	7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 27/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.