Esas No: 2023/248
Karar No: 2024/1132
Karar Tarihi: 06.03.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/248 E.  ,  2024/1132 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
 D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/248
Karar No : 2024/1132                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR)	: 1- ... Bakanlığı
                                                        2- ... Valiliği 
VEKİLLERİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 09/06/2021 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin  ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.   
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda teşekkül etmiş olan sınav komisyonu tarafından sözlü sınavın yapıldığı, sınavda önceden hazırlandığı anlaşılan 4 adet sorunun davacıya sorulduğu, sorulan soruların yer aldığı tutanağın davacı tarafından imzalandığı, girilen sınavın, bilgi düzeyinin ölçülmesinin yanı sıra aynı zamanda iletişim becerileri, özgüven, temsil yeteneği gibi ancak sözlü sınav anında ve komisyon üyelerinin takdiri ile değerlendirilebilecek gözlem ve kanaate dayalı değerlendirme ölçütlerinin de bulunduğu, sözlü sınava ilişkin mevzuatta sınavın görüntülü veya sesli kayıt altına alınması gerektiğine dair bir düzenlemenin de bulunmadığı dikkate alındığında, hukuka uygun olarak teşekkül eden sınav komisyonunca, mevzuata uygun yapılan değerlendirme neticesinde, davacının sözleşmeli öğretmenlik mülakat sınavı sonucunda (55) puanla başarısız sayıldığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI      : Değerlendirmenin   objektif  olarak  sorulan  sorulara  verilen 
cevaplara göre yapılması gerekirken her üç üyenin de ortaklaşa hareket ederek baraj puanının altında bırakacak şekilde puanlama yaptıkları izleniminin doğduğu, bu nedenle işlemin amaç unsuru bakımından sakatlandığı, değerlendirme formunda verilen puanların detayına bakıldığında ise puanlama ile sorulan sorular ve yazılan gerekçe arasında uyumsuzluk olduğu, idarenin takdir yetkisinin sınırının hizmet gerekleri ve kamu yararı bakımından İdare Mahkemesinin denetiminde olduğu, yapılan değerlendirmenin baraj altında bırakmaya yönelik olduğundan kamu yararına aykırı olduğu belirtilerek, istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Dava  konusu  işlemin  ilgili  kanun  ve yönetmelik hükümleri 
çerçevesinde belirlenen esaslar doğrultusunda hukuka uygun olarak gerçekleştirildiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :  ...
 DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME        :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU	       :
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Adli yardım talebinin kabul edilmesi nedeniyle alınmamış olan temyiz giderlerinin davacıdan tahsili için İdare Mahkemesince vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 06/03/2024 tarihinde, oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
     	Dava; Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca  09/06/2021 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin  ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
 Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasa'nın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasa'nın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir. 
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının (cevap anahtarının) hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belgenin dosyaya ibraz edildiği, ancak sözlü sınav sorularına ait cevap anahtarının dosyada mevcut olmadığı görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.
  Bu durumda; İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.