Esas No: 2024/399
Karar No: 2024/1062
Karar Tarihi: 15.05.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2024/399 E.  ,  2024/1062 K.


"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas   No : 2024/399
Karar No : 2024/1062                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Huk. Müş. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 20/11/2023 tarih ve E:2022/4584, K:2023/8435 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 08/02/2022 tarihinde onaylanan ...-... Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti:  Danıştay Altıncı Dairesinin 20/11/2023 tarih ve E:2022/4584, K:2023/8435 sayılı kararıyla;
Dairelerinin 20/12/2022 tarih ve E:2022/4584 sayılı ara kararı uyarınca gönderilen bilgi ve belgeler ile dosyanın birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu plana ait plan açıklama raporunun ''... İlçesi, ... Bölgesi'' başlıklı kısmında; ''... İlçesi, ... Mahallesinde ... Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanan 1/25.000 ölçekli NİP'de söz konusu yerleşmenin kuzeyinde önerilen ''Üniversite Alanı'' kullanımına yönelik ''1/25.000 ölçekli NİP ve 1/100.000 ölçekli ÇDP kararları arasındaki uyuşmazlık'' gerekçesiyle ...  İdare Mahkemesinin... sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Ancak söz konusu kullanım kararı 2013 yılında hazırlanan 1/25.000 ölçekli NİP'de... tarih ... sayılı ... Belediyesi'nin talebi üzerine planlandığı hususları dikkate alınarak, anılan mahkeme kararı doğrultusunda NİP ve ÇDP arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla ... Mahallesinin kuzeyinde yer alan söz konusu bölge 1/100.000 ölçekli ÇDP'de ''Üniversite Alanı'' olarak yeniden düzenlenmiştir. (Ek Merkez 6 İlçe: No 12)'' açıklamalarına yer verildiğinin görüldüğü,
Çevre düzeni planlarının mevzuatta öngörülen tarihi, doğal ve kültürel yapının korunması ve geliştirilmesinin yanı sıra kontrollü kentleşmenin ve gelişmenin hedeflendiği imar planlarını yönlendirecek kararlar üretebilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlardan elde edilen güncel veriler ve bu veriler kapsamında yapılan analiz, etüt ve araştırmalar sonucunda hazırlanması gerektiği, aynı şekilde, söz konusu analiz, etüt ve araştırmaların sonuçlarının, dolayısıyla plan kararlarının oluşturulma gerekçeleri ile süreçlerinin plan raporunda ayrıntılı bir biçimde yer alması gerektiği,
Uyuşmazlık konusu ... bölgesinin ''üniversite alanı'' olarak planlanmasında esas alınan tek ölçütün 2013 tarihli ... Belediye Başkanlığı talebi olduğu, bu talebin yapıldığı tarihte bölgedeki taşınmazların planda ''2/B orman alanı'' olarak planlı ve hazine mülkiyetinde olduğu, ancak süreç içerisinde satılarak şahıs mülkiyetine geçtiği, bölgenin ''üniversite alanı'' olarak planlanmasına yönelik Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının herhangi bir talebinin olmadığı, buna ilişkin Kuruldan görüş de alınmadığı,
Bu durumda, üniversitenin sadece kente değil tüm ülkeye hizmet edecek kamusal nitelikte bir kullanım olması nedeniyle, bir yerin ''üniversite alanı'' olarak planlanabilmesi için; öncelikle bu yerin büyüklüğü, yerleşim yerlerine göre konumu, ulaşım imkanları, bu alana bölge ve ülke genelindeki ihtiyaç durumu gibi birçok hususta çok yönlü ve geniş çaplı analiz, etüt ve araştırma yapılması, yükseköğretim planlamasını yapan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından da bu hususta görüş alınması gerektiği halde plan açıklama raporunda söz konusu analiz, etüt ve araştırmaların yapıldığını ortaya koyan hususlara yer verilmediği, anılan Kurul'un görüşünün alınmadığı, 2022 yılında onaylanan dava konusu plan değişikliğinin yaklaşık dokuz yıl önceki ''İlçe Belediyesinin'' talebi esas alınarak yapıldığı, belediyenin bu talebinin dayanağının ne olduğunun ve bu yerin hangi ölçütlere göre ''üniversite alanı'' olarak seçildiğinin plan açıklama raporunda açıklanmadığı, plan değişikliğinin hazırlanması sırasında yeni bir araştırma yapılmadığı, ''eskimiş'' verilere dayanılarak plan kararları üretildiği, güncel verilerin toplanmadığı, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 20. maddesinde belirtilen plan değişikliği için gereken koşulların bulunduğunu ortaya koyan  somut verilerin bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu plan değişikliği ile getirilen ''üniversite alanına'' ilişkin kullanım kararının, hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. 
 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, uyuşmazlığa konu taşınmazın kentsel ve bölgesel sosyal alt yapı alanında kaldığı, temyize konu kararda, taşınmazın kullanımı açısından hatalı değerlendirme yapıldığı, plan değişikliklerinin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığınca hazırlanarak taraflarınca onaylandığı, dava konusu değişikliğin kamu yararına uygun olarak yapıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Uyuşmazlığa konu taşınmazın, dava konusu plan değişikliği kapsamında büyük oranda "kentsel ve bölgesel sosyal alt yapı alanı"na ayrıldığı görülmekte ise de, taşınmazın kısmen "üniversite alanı" kullanımına isabet ettiği anlaşılmaktadır.
Plan ile bir bütün olan plan değişikliği açıklama raporunun incelenmesinden, alanda yapılan plan değişikliğinin tek gerekçesinin, bölgeye "üniversite alanı" kullanımı getirilmesine ilişkin olduğu, "üniversite alanı" kullanımının iptaline karar verilmesi nedeniyle, yargı kararının uygulanması sürecinde anılan kullanım etrafında belirlenen diğer kullanımların yeniden bütüncül olarak değerlendirileceği açıktır.
Bu itibarla, temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Uyuşmazlığa konu taşınmazın, dava konusu plan değişikliği kapsamında büyük oranda "kentsel ve bölgesel sosyal alt yapı alanı"na ayrıldığı görülmekte ise de, taşınmazın kısmen "üniversite alanı" kullanımına isabet ettiği anlaşılmaktadır.
Plan ile bir bütün olan plan değişikliği açıklama raporunun incelenmesinden, alanda yapılan plan değişikliğinin tek gerekçesinin, bölgeye "üniversite alanı" kullanımı getirilmesine ilişkin olduğu, "üniversite alanı" kullanımının iptaline karar verilmesi nedeniyle, yargı kararının uygulanması sürecinde anılan kullanım etrafında belirlenen diğer kullanımların yeniden bütüncül olarak değerlendirileceği açıktır.
Bu itibarla, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin  Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 20/11/2023 tarih ve E:2022/4584, K:2023/8435 sayılı kararının ONANMASINA, 
3.Kesin olarak, 15/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.