Esas No: 2021/5696
Karar No: 2024/6257
Karar Tarihi: 05.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/5696 E.  ,  2024/6257 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/5696
Karar  No : 2024/6257  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
İSTEMİN KONUSU	:  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, aleyhlerine olan kısmı temyiz etmekte ve bu kısmın bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Davacı tarafından; ...  plaka sayılı araç ile ilgili belediyeden izin belgesi almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a  maddesi uyarınca  davalı idarece, anılan aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ...  sayılı işlem ile dava dışı araç sürücüsüne 6.141,00-TL tutarlı trafik para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
             İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  davacının maliki olduğu ... plakalı araca ait İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetler Müdürlüğü'nden 08.06.2020 tarihinde düzenlenmiş, 08.06.2021 tarihine kadar geçerliliği bulunan ... sayılı Personel Servis  Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunduğu, tutanak tarihinden çok kısa süre içerisinde makul sürede  belgenin alınmış olduğu, taşımacılığın ücret karşılığında yapıldığının tutanakta ispatlanamadığı, davacının vergi mükellefi olup iş yerinin bulunduğu, taşımacılığın şirkete ait çalışanların servisi kapsamında olduğu, davacının eyleminin  2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi hükmü kapsamında kalmadığı, bu madde kapsamında ceza tesisisin davacının eylemi ile örtüşmediği ve ağır niteleme olacağı, davacının eylemine karşılık gelen yasa maddesinin uygulanması şeklindeki işlemde tipiklik ve ölçülülük unsurunun bulunmadığı belirtilerek hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
                 Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	Bölge İdare Mahkemesi'nce; olayda, dava dilekçesinde trafikten men işlemiyle birlikte dava dışı araç sürücüsüne verilen idari para cezasının da iptalinin istendiği, söz konusu idari para cezası işleminden davacının doğrudan etkilenmediği, bu haliyle dava konusu işlem sonucunda kişisel, meşru ve güncel bir menfaatinin ihlal edildiğinden söz edilemeyeceği anlaşıldığından idari para cezasına dair istem yönünden davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı, bu durumda, idari para cezasına yönelik olarak davanın anılan gerekçeyle reddi (ehliyet yönünden) gerekirken, araç sürücüsü hakkında düzenlenen işlemin iptaline karar veren Mahkeme kararının bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek Mahkeme kararının aracın trafikten men edilmesine ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun reddine, idari para cezasına yönelik kısım yönünden ise istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ... İdare Mahkemesince  verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın para cezası işlemine ilişkin kısmının kaldırılmasına ve davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           : Davalı idare tarafından,  aracın trafikten men edilmesine ilişkin kısım yönünden kararın hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY :  
	Davacının maliki olduğu ...  plaka sayılı araç ile, ilgili belediyeden izin belgesi almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a  maddesi uyarınca anılan aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin  ... tarih ve ...  sayılı işlem ile dava dışı araç sürücüsüne 6.141,00-TL tutarlı trafik para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen bakılan dava açılmıştır.
	Bölge İdare Mahkemesi'nce verilen kararın, dava dışı araç sürücüsü adına tesis edilen idari para cezası yönünden davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmı kesinleşmiş olup, davalı idarece, davacının maliki olduğu ...  plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlem hakkında verilen kısmı temyiz edilmiştir.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden, 03/06/2020 tarihinde yapılan denetimde davacıya ait aracın durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; araçta şoför ve 7 yolcunun bulunduğu, yolculardan 5 tanesinin tutanağı imzaladığı, araç sürücüsünün ise imzadan imtina ettiği, araç ile ücret karşılığında Hamur Kumaş Yıkama Fabrikası personelinin taşındığının belirtildiği, dava dilekçesi ekinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nce düzenlenen veriliş tarihi 08/06/2020, son geçerlilik tarihi 08/06/2021 olan Personel Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesinin bulunduğu görülmüştür. 
	Dava dilekçesinde uyuşmazlığa konu ... plaka sayılı aracıyla personel servis taşımacılığı yapabilmek amacıyla gerekli olan izinlerin verilmesi için İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na başvurulduğu; ancak, coronavirüs sebebiyle bu iznin düzenlenmediğinin belirtilmesi nedeniyle Dairemizin 18.09.2024 tarihli ara kararı ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan, davacının, ... plaka sayılı aracıyla personel servis taşımacılığı yapabilmesi için 03.06.2020 tarihinden önce idarelerine bir başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise bu başvurunun tarihi ve hangi kurum/kuruluş personelinin taşınması istemine yönelik olduğunun sorulmasına, buna ilişkin ilgili bilgi ve belgeler ile 03.06.2020 tarihi itibarıyla davacının ve söz konusu aracının sahip olduğu tüm izinlerin kapsamı da belirtilerek onaylı birer örneğinin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 02.12.2024 tarihinde Daire kaydına giren cevap dilekçesinde, davacının 05.06.2020 tarihinde saat 16:38'de anılan belediyeye başvurduğu, 08.06.2020 tarihinde güzergah kullanım izin belgesinin düzenlendiği, 03.06.2020 tarihi itibarıyla geçerli izin belgesinin olmadığı belirtilmiş ve ilk 05.06.2020 tarihli başvurusundan bugüne kadar yapılmış tüm başvurulara ilişkin kayıtlar sunulmuştur.
	Bu durumda, denetim tarihi itibarıyla ilgili belediyeden alınması gerekli izin belgesi olmaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-a maddesi uyarınca ...  plaka sayılı aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla, anılan işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
	    Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının temyize konu aracın trafikten men edilmesine dair kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 05/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.