Esas No: 2021/7840
Karar No: 2024/1446
Karar Tarihi: 29.02.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/7840 E.  ,  2024/1446 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2021/7840
Karar No : 2024/1446    
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ...  Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ... 
 
DİĞER DAVALI	: ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1 - ...    2- ...
	3- ...   4- ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN	KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Samsun ili, Terme İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...  parsel sayılı  taşınmazı kapsayan alanda Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ...  sayılı kararı ile kabul edilen ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istenilmiştir.  
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının üst ölçekli planlara uygun olduğu, davacıların taşınmazında öngörülen ve önceki planda yer alan ve 3 ve 5 metre olarak belirlenen, dava konusu plan kararıyla 7 metre olarak planlanan yolların devamı ve bağlantısı niteliğinde olduğu ve planlama esasları uyarınca anılan yolun geçirilmesinin zorunluluk olduğu, söz konusu taşınmazda önceki planda yer alan park alanının, dava konusu revizyon imar planlarında kaldırıldığı, ancak yeşil alan standardının revizyon uygulama imar planı kapsamında karşılandığı, kaldırılan yol ve park alanının A-4 kat yapılaşma koşulunda konut alanına ilave edildiği, parsele getirilen yapılaşma kararlarında önceki plana göre daha fazla inşaat alanı hakkı getirildiği ve davacının mülkiyet hakkının ihlal edilmediği, dolayısıyla uyuşmazlık konusu imar planının kullanım kararlarıyla, bölgedeki yol genişliğinin ve yapılaşma hakkının arttırıldığı, davaya konu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının planlama ilkelerine, şehircilik esaslarına, hukuka ve mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.   
Belirtilen gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; uyuşmazlık konusu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının 14/11/2017 tarihinden itibaren bir ay süreyle askıya çıkarıldığı, Terme Belediye Meclisinin ...  tarih ve ...  sayılı kararıyla askı süresi içinde yapılan 276 itirazdan 52 itirazın kabulüne, 224 itirazın reddine karar verildiği; bu kararın Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ...  tarih ve ...  sayılı kararıyla, 224 itirazın reddinin kabulü, kabul edilen 52 itirazdan "..., ..., ..., ..., ..., ...,..." sıra no lu itirazların kabulü, ... numaralı itirazın imar yolunun açık kalması koşuyla kabulü ile diğer itirazların reddine karar verildiği, bu karar sonrasında uygulama imar planında yapılan değişikliğe ilişkin kararın yeniden askıya çıkarılarak ilan edilmediği, bu durumun mevzuata uygun olmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. 
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.       
 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI       : Dava konusu imar planına yapılan itirazların bir kısmının kabul edildiği, ancak uyuşmazlık konusu uygulama imar planında değişikliğe sebep olmadığı, bu nedenle ilan edilmediği ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	...'UN	DÜŞÜNCESİ:	Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY : Samsun ili, Terme İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı  taşınmazı kapsayan alanda Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planına davacılar tarafından askı süresi içinde, 14/12/2017 tarihinde yapılan itirazın reddi üzerine anılan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. Maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış; yine aynı Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
	3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar  planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. 
	Aynı Kanunun "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe Konulması" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.” hükmüne yer verilmiştir.   
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Yukarıda belirtilen maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuru için 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, imar planlarına karşı bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihi itibarıyla 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
	Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının, 14/11/2017-14/12/2017 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, askı süresi içinde yapılan itirazların, Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ...  tarih ve ...  sayılı kararıyla bir kısmının kabul edildiği, ancak davacıların itirazının reddedildiği anılan karar ilan edilmemiş ise de; davacılar tarafından plana yapılan itirazın Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddedildiği, dolayısıyla uyuşmazlık konusu imar planının davacılar yönünden kesinleştiği anlaşılmaktadır. 
	Nitekim, davacılar tarafından askı süresi içinde, 14/12/2017 tarihinde yapılan itirazın reddine dair Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının bildirimine ilişkin 02/04/2018 tarihli işlem üzerine 60 gün içinde dava açıldığından, plan değişikliğine ilan süresi içerisinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında itirazda bulunulduğu, bu itirazın ilanın son günü olan 14/12/2017 tarihini izleyen altmış gün içerisinde yanıtlanmayarak reddi üzerine, 60 günlük süre içerisinde ve en geç 13/04/2018 tarihinde dava açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden sonra, dava açma süresini yeniden canlandırması mümkün olmayan itirazın reddine yönelik meclis kararının davacılara tebliği üzerine, 05/06/2018 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine  gönderilmesine, 29/02/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.