Esas No: 2021/7754
Karar No: 2024/5675
Karar Tarihi: 02.12.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/7754 E.  ,  2024/5675 K.


"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE     
Esas     No : 2021/7754
Karar	No : 2024/5675
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Başkanlığı  /  ...
VEKİLİ	: Huk. Müş. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Türkiye Büyük Millet Meclisinde ... olarak görev yapmakta olan davacının, parlamento muhabiri kartının iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
           İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ret kararının Danıştay Onuncu Dairesinin 12/04/2016 tarih ve E:2015/4962, K:2016/1934 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda ... İdare Mahkemesince; Türkiye Büyük Millet Meclisinde Basın ve Yayın Mensuplarının Çalışmaları Hakkında Yönetmelik'in 14. maddesinin 3. fıkrasının gereğinin yapılması için isnat edilen ve suç oluşturan fiilin ispat edilmiş olması gerektiği, aksi hâlde sadece bir şikayet dilekçesine dayanılarak kişiye ceza verilmeyeceği, bu bağlamda, olayla ilgili tarafların ifade ve savunmalarının alınması, varsa olaya şahit kişilerin dinlenilmesi suretiyle yapılacak bir soruşturma ile davacının isnat edilen eylemini "hangi hal ve hareketleri veya sözleri" ile gerçekleştirdiği ortaya konulup, somutlaştırıldıktan sonra bahsi geçen dava konusu işlem tesis edilmesi gerekirken, soyut ifadelere dayalı bir şikayet dilekçesinden hareketle davacının parlamento muhabiri kartının iptal edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :  Davalı idare tarafından,  tesis edilen işlemin disiplin işlemi niteliğinde olmadığından dosya üzerinden inceleme yapılarak karar verilmesinin mümkün olduğu, 15 Temmuz 2016 hain darbe girişimi sonrasında çıkarılan 27/07/2016 tarih ve 29783 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 668 sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi kapsamında davacının görev yaptığı Today's Zaman adlı basın yayın kuruluşunun kapatıldığı, davacının 19/03/2021 tarihinde Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı "Basın Kartları Elektronik Başvuru Sistemi" üzerinden yapılan sorgulamasında ise aktif basın kartının olmadığının tespit edildiği, bu sebeple  parlamento muhabiri olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde faaliyet gösteremeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Tesis edildiği tarihteki koşullara göre hukuki incelemeye tabi tutulan dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
	MADDİ OLAY:
	Türkiye Büyük Millet Meclisinde ... olarak görev yapan davacının, Diyarbakır Milletvekili 'e karşı yapmış olduğu iddia edilen davranışı dolayısıyla ... tarafından Meclis Başkanlığına 12/02/2015 tarihinde şikayet dilekçesi verildiği, şikayet dilekçesinde; bir televizyon kanalının programına katılması sonrasında Genel Kurula giderken Today's Zaman Meclis Muhabiri ...'ın bir milletvekiline yapılmayacak davranışlarına maruz kaldığı, bu kişinin şahsını rencide ettiği ve hakarette bulunduğu, daha önce de şahsına yönelik hakaret girişiminde bulunmasına rağmen görmezden geldiği, fakat gereğinin yapılması gerektiği şeklinde beyanda bulunulduğu, Meclis Başkanının havalesiyle işbu dilekçenin TBMM Basınla İlişkiler Kurulu gündemine alındığı, ilgili  Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacının parlamento muhabiri kartının iptaline karar verildiği, bunun üzerine TBMM Basınla ilişkiler Kurulu'nun işleminin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
	İLGİLİ MEVZUAT:
12/03/2013 tarihli ve 28585 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Büyük Millet Meclisinde Basın ve Yayın Mensuplarının Çalışmaları Hakkında Yönetmelik'in "Başvuru Usulü" başlıklı 6. maddesinin ikinci fıkrasında; "Basın ve yayın kuruluşları, TBMM'de görevlendirmek istedikleri mensuplarına ait evrakları yedi gün içinde Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığına yazılı olarak bildirirler. Bildirimlere, başvuru sahibinin dolduracağı form ile basın kartı örneği ve iki adet fotoğrafı eklenir." düzenlemesine; "Kartların düzenlenmesi ve verilmesi" başlıklı 7. maddesinde; "(1) Basın ve yayın kuruluşlarının TBMM'de görevlendirmek istedikleri muhabir, kameraman ve foto muhabirlerinin en az beş yıllık basın kartı sahibi olmaları gerekir. (2) TBMM Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığı görevlilerinden basın kartı sahibi olanlara, Kurul kararıyla parlamento muhabiri kartı verilir. (3) TBMM'de görev yapacak basın ve yayın mensuplarına verilecek parlamento muhabiri kartı, parlamento muhabiri araç giriş kartı, geçici basın kartı ve basın özel kartının biçim yönünden düzenlenmesi ile hak sahiplerine verilmesine ilişkin işlemler, Güvenlik Yönetmeliği hükümleri de dikkate alınarak Kurulun belirleyeceği çerçeve içerisinde, Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığı tarafından yerine getirilir. Parlamento muhabiri kartı başvuruları, Kurulca karara bağlanır. Parlamento muhabiri araç giriş kartı başvurularının Yönetmeliğe uygun olup olmadığı Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığınca incelenir ve ilgili İdare Amirinin onayına sunulur. İdare Amirinin parlamento muhabiri araç giriş kartı başvuru formlarını onaylamasından sonra kartlar hazırlanır.Parlamento muhabiri kartı, parlamento muhabiri araç giriş kartı, geçici basın kartı ve geçici basın özel kartı Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanı tarafından imzalanır, sahiplerine imza karşılığında teslim edilir. Kart sahiplerinin isim listesi ve TC kimlik numaraları TBMM Koruma Daire Başkanlığına bildirilir. Kartların geçerlilik süresi bir yasama yılıdır." düzenlemesine; "Parlamento Muhabiri Kartı" başlıklı 8. maddesinde; "(1) Parlamento muhabiri kartı almak üzere başvuruda bulunanların basın kartı kullanım süreleri, Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığınca Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünden temin edilecek bilgiyle tespit edilir. Başvurular, Kurulda bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek, başvuru sahiplerine parlamento muhabiri kartı verilip verilmeyeceğine karar verilir. (2) Parlamento Muhabirleri Derneği eski başkanları ile basın şeref kartı sahiplerine koşulsuz, sürekli basın kartı sahiplerine ise bir basın yayın kuruluşunda fiilen çalıştığını belgelemesi koşuluyla, Kurulca, parlamento muhabiri kartı verilebilir. (3) Parlamento muhabiri kartı aldıktan sonra çalıştığı işyeri ile ilişiği kesilen basın ve yayın mensupları, aldıkları tanıtma ve araç giriş kartlarını kırk beş gün içinde Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığına teslim etmek zorundadırlar. İlgili basın ve yayın kuruluşlarından veya meslekten ayrıldığı tespit edilen basın ve yayın mensubunun kartı, geçerliliğini yitirir. Kartını teslim etmeyenlerin isimleri Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığınca TBMM Koruma Daire Başkanlığına bildirilir. Bu kişiler, basın kimliğiyle TBMM'ye alınmazlar..." düzenlemesine; 14. maddesinde ise "(1) Parlamento muhabirlerinin TBMM yerleşkesindeki davranış ve tutumları Kurul üyeleri tarafından denetlenir. (2) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan, izinsiz ya da çekim izin formunda belirtilen kişi, mekân, süre ve zaman dışında çekim yapan, kıyafeti TBMM yerleşkesinde çalışmaya uygun olmayan basın ve yayın mensubunun durumu tutanakla tespit edilir ve Kurulda görüşülür. Kurulca ilgilinin uyarılmasına karar verilirse, Kurul kararı, Kurul Başkanının yazısıyla ilgiliye tebliğ edilir. Aynı tutumunda ısrar ettiği belirlenen ilgilinin parlamento muhabiri kartı Kurulca iptal edilir ve durum ilgilinin mensup olduğu kuruluşa bildirilir. (3) TBMM'nin güvenliğini ve saygınlığını ihlal edici eylem ve davranışta bulunan basın ve yayın mensubunun parlamento muhabiri kartı ilgili İdare Amirince iptal edilir. İptal gerekçesi ilgiliye ve kuruluşuna bildirilir..."  düzenlemesine yer verilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; parlamento muhabir kartına sahip olmak için öncelikli olarak en az beş yıllık basın kartına sahip olunması, basın kartının aktif olması, basın yayın kuruluşunda  fiili olarak görev alınması ve kişinin çalıştığı basın yayın kuruluşu tarafından görevlendirmek istenen mensuplarına ait evrakların TBMM Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığına mevzuatta belirlenen süre içerisinde yazılı olarak bildirilmesi gerekmektedir. Parlamento muhabiri kartı başvuruları, Kurulca karara bağlanır. Haklarında olumlu karar verilen kişilerin parlamento muhabir kartlarının geçerlilik süresi bir yasama yılıdır.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Today's Zaman Gazetesinde çalışan ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde parlamento muhabiri olarak görev yapan davacının, çalışmakta olduğu basın yayın kuruluşunun 27/07/2016 tarih ve 29783 (2. mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan ve ekli (3) sayılı listedeki gazete ve dergiler ile yayınevi ve dağıtım kanalları içerisinde yer alması sonucunda kapatıldığı, davacının basın kartının ise geçmiş dönemdeki adıyla Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü Basın Yayın Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısıyla iptal edildiği, davalı idarenin temyiz dilekçesinde 19/03/2021 tarihinde Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı ile yapılan yazışmada davacının basın kartları elektronik başvuru sistemindeki sorgusunda aktif basın kartının bulunmadığına dair ifadeye yer verdiği, bu kapsamda, davacının basın kartı sahibi olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerektiği görülmektedir.
Davacının basın kartının iptal edilmiş olması hâlinde, bu durumun sonucu olarak  davacının parlamento muhabir kartına sahip olabilmek için gerekli olan aktif basın kartına sahip olunması ve fiili olarak herhangi bir basın yayın kuruluşunda görev alınması şartlarını daha sonrasında kaybedeceği sonucunun ortaya çıkacağı, mevcut durumda davacının basın kartına sahip olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerektiği, zira dava konusu uyuşmazlığın çözümünde davacının basın kartına sahip olup olmamasının davanın konusunu doğrudan etkileyeceği sonucuna varılmaktadır. 
Bu itibarla davacının aktif olarak basın kartının bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması gerektiği dikkate alındığında, bu durumun araştırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02/12/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.