Esas No: 2022/911
Karar No: 2024/1136
Karar Tarihi: 06.03.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/911 E.  ,  2024/1136 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas     No : 2022/911
Karar	No : 2024/1136                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU	     : ...  Bölge  İdare  Mahkemesi  ...  İdari  Dava  Dairesinin 
... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 08/07/2020 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.    
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü kriterine (20) puan üzerinden tam puana yakın başkan ve 2. üye tarafından (14) puan, 1. üye tarafından (13) puan ile değerlendirilmesinin bir konuyu kavrayıp özetleyebildiği, iyi bir ifade yeteneğine sahip olarak muhakeme gücünün de yeterli olduğu şeklinde sonuç doğurmasına rağmen, başkan ve her bir komisyon üyesi tarafından eğitim bilimleri ve genel kültür bilgisine (20) puan üzerinden (0) puan verilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu durumun takdir yetkisinin objektif kullanılmadığını gösterdiği, dolayısıyla davacının yapılan sözlü sınav sonunda başarısız sayılmasının açıkça hukuka aykırı olduğu, davacının sözleşmeli öğretmenlik sözlü sınavı sonucunda (55) puanla başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme yapmış olduğu itirazın reddine ilişkin  işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda teşekkül etmiş olan sınav komisyonu tarafından sözlü sınavın yapıldığı, sınavda önceden hazırlandığı anlaşılan 4 adet sorunun davacıya sorulduğu, sorulan soruların yer aldığı   tutanağın davacı tarafından imzalandığı, girilen sınavın bilgi düzeyinin ölçülmesinin yanı sıra iletişim becerileri, özgüven, temsil yeteneği gibi ancak sözlü sınav anında ve komisyon  üyelerinin takdiri  ile  değerlendirilebilecek  gözlem ve kanaate dayalı değerlendirme ölçütlerinin de bulunduğu, anılan sözlü sınava ilişkin mevzuatta sınavın görüntülü veya sesli kayıt altına alınması gerektiğine dair bir düzenlemenin de bulunmadığı dikkate alındığında, hukuka uygun olarak teşekkül eden sınav komisyonunca, mevzuata uygun yapılan değerlendirme neticesinde, davacının (55) puanla başarısız sayıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI       : Yapılan  sözlü  sınavın  kamera  ile  kayıt  altına alınmadığı, 
dolayısıyla yargı denetimine  imkan vermediği, Anayasa'nın amir hükmü gereğince idarenin bütün eylem ve işlemleri yargı denetimine açık olduğu, yapılan sözlü sınavın da yargı denetimine açık olması için kayıt altına alınması gerektiği, hukuka uygun şekilde değerlendirilmeyen  sözlü sınav notunun iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Dava  konusu  işlemin,  Kanun  ve  Yönetmeliğin   verdiği 
yetkiyle kamu yararı göz önünde bulundurularak tesis edildiği, davanın reddi yönündeki Mahkeme kararında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ      	: ...
 DÜŞÜNCESİ	      : Temyiz  isteminin  reddi  ile  usul  ve  yasaya  uygun olan 
Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME       :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU	      :
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi  kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de  ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 06/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
     	Dava; Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 08/07/2020 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
 Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasanın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasanın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir. 
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının (cevap anahtarının) hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belgenin dosyaya ibraz edildiği, ancak sözlü sınav sorularına ait cevap anahtarının dosyada mevcut olmadığı görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.
  Bu durumda; İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki karara katılmıyoruz.