Esas No: 2023/5759
Karar No: 2024/6637
Karar Tarihi: 21.11.2024

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/5759 E.  ,  2024/6637 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2023/5759
   Karar	No : 2024/6637
TEMYİZ EDENLER	:1-(DAVACI) ...
VEKİLİ	: Av. ...
		2-(DAVALI) ... Vergi Defterdarlığı-...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU           : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına,  ... Sac Profil Metal Mak. Hırd. Or. Ür. San. ve Tic. AŞ.'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla, müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu 12/09/2019 tarih ve ..., ... ve ... sayılı ödeme emirleri yönünden; davacının asıl borçlu ... Sac Profil Metal Mak. Hırd. Or. Ür. San. ve Tic. AŞ.'nin 2016/Mart-Haziran dönemleri arasında muhasebecilik hizmetlerini yürüttüğü, uyuşmazlık konusu ... tarih ve ... ve ... sayılı ödeme emirleri içeriğinin 2016 yılı kurumlar vergisi ve 2016/Nisan-Haziran dönemine ilişkin kurum geçici vergisi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezası olduğu, söz konusu dönemlere ilişkin beyannamelerin ise davacı tarafından verilmediği, bu nedenle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227'nci maddesi uyarınca sorumluluğundan bahsedilemeyeceğinden söz konusu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık görülmediği, ... tarih ve ... sayılı ödeme emri içeriğinin ise 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 353/1 maddesi uyarınca 2016/Ocak-Aralık dönemine ilişkin olarak kesilen özel usulsüzlük cezası olduğu ve davacının 2016 takvim yılının toplam üç aylık bir sürecinde asıl borçlu şirketin muhasebeciliğini yaptığı gözönüne alındığında davacının bu üç aylık süreçteki sorumluluğunu 2016 takvim yılının tamamını kapsayacak şekilde genişletmenin hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağı gerekçesiyle anılan ödeme emrinde de hukuka uyarlık görülmediği, dava konusu ... tarih ve ...-... ve ... sayılı ödeme emirleri yönünden ise;  davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı görüş ve öneri raporunda, davacının göstermesi gereken dikkat ve özeni göstermediği, bu nedenle asıl borçlu şirket adına  tarh edilecek vergi, uygulanacak gecikme faizi ve kesilecek cezalardan, mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kanaat ve sonucuna varıldığı, davacının asıl borçlu ... Sac Profil Metal Mak. Hırd. Or. Ür. San. ve Tic. AŞ.'nin 2016/Mart-Haziran dönemleri arasında muhasebecilik hizmetlerini yürüttüğü ve anılan ödeme emri içeriği borçlara ilişkin beyannamelerin de davacı tarafından verildiği anlaşıldığından davacı adına düzenlenen ... tarih ve ...-... ve ... sayılı ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu ... tarih ve ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:  
DAVACININ İDDİALARI:Meslek mensuplarının  mükellef hakkında araştırma yapma ve araştırma neticesinde elde etmiş olduğu verileri vergi dairesini bildirme sorumluluğunun bulunmadığı, 4 Sıra Nolu Vergi Beyannamelerinin Serbest Mali Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerce İmzalanması Hakkında Genel Tebliğ 'in Kanuna aykırı olarak meslek mensuplarının sorumluluklarını genişlettiği, Danıştayın emsal kararlarında da belirtildiği üzere vergi beyannamesini imzalayan serbest muhasebeci, mali müşavir ve yeminli mali müşavirlerin imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkacak vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden sorumlu olacakları iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI:  Asıl borçlu ... Sac Profil Metal Mak. Hırd. Or. Ür. San. ve Tic. AŞ.'nin 2016 ve 2017 hesap dönemi işlemlerinin incelenmesinden, anılan mükellefin düzenlediği belgelerin sahte olduğu ve mükellef şirketin de mali müşavirlik hizmetlerini yürüten meslek mensubu tarafından yasal defterlerde yapılan muhasebe hileleri ve gerçeğe aykırı beyanlarla sahte belge düzenleme ve tefecilik faaliyetlerini kolaylaştırıldığı ve gizlenmeye çalışıldığı hususlarının tespit edildiği, bu nedenle davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir. Davalının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
     Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına,  ... Sac Profil Metal Mak. Hırd. Or. Ür. San. ve Tic. AŞ.'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla, müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 1. maddesinde kanunun amacı, işletmelerde faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemeye, değerlendirmeye tabi tutarak gerçek durumu ilgililerin ve resmi mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak olarak düzenlenmiş, aynı Kanun'un 2. maddesinin A bendinde, muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleğinin konusunun, gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kâr, zarar tablosu ve beyannameleri ile ilgili diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işler yapmak olduğu belirtilmiştir. 
 3568 sayılı Kanun'un serbest muhasebeci, serbest muhasebeci ve mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlere vermiş olduğu yetkiye ilişkin mali sorumluluğu düzenleyen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde ise, meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
		Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu ... tarih ve ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı tarafından ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
	 Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacı adına düzenlenen ... tarih ve ...-... ve ... sayılı ödeme emirlerine ilişkin kısmı yönünden ise; 
Yukarıdaki düzenlemelerin değerlendirilmesinden, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin sadece imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulabilecekleri anlaşılmaktadır.
Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı görüş ve öneri raporunda, davacının  asıl borçlu ... Sac Profil Metal Mak. Hırd. Or. Ür. San. ve Tic. AŞ.'nin ilgili dönemlerde şirket profili, potansiyeli, çalıştırdığı işçi sayısı, işyeri büyüklüğü vb. verilere göre çok yüksek tutarda matrah beyan etmesine rağmen bu yüklü miktardaki satışı gerçekleştirebilecek kapasitesinin olup olmadığını araştırmadığı, defter tutma faaliyetine başladığı dönemden itibaren şirketin satış rakamlarında bir önceki aylara nazaran karşılaştıralamayacak boyutta artış olduğu, davacının da ifadesinde bu hususların kendisinin de dikkatini çektiğini belirtmesine rağmen şirketle ilgili tereddütlerini vergi dairesine bildirmediği, ... Sac Profil Metal Mak. Hırd. Or. Ür. San. ve Tic. AŞ. 'nin düzenlemiş olduğu satış faturalarının arkasında adına fatura tanzim edilen şahıslardan/şirketlerden  farklı ve çok sayıda gerçek kişiye ait harcama belgesinin bulunduğu ve adına satış faturası tanzim edilen bu kişilerin defter kayıtlarına pos tahsilat olarak kaydedildiği, davacının bu durumu basit bir düzeyde gerçekleştirebileceği bir inceleme neticesinde dahi fark edebileceği, tüm bu hususların ... Sac Profil Metal Mak. Hırd. Or. Ür. San. ve Tic. AŞ.'nin  defterlerini tutan ve beyannamelerini veren mali müşavir davacının göstermesi gereken dikkat ve özeni göstermediği üzerine düşen görev ve yükümlülükleri yerine getirmediğini gösterdiği ve davacının asıl borçlu mükellef hakkında tarh edilecek vergi, uygulanacak gecikme faizi ve kesilecek cezalardan, mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kanaat ve sonucuna varıldığı" tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda anılan hükümler uyarınca, serbest muhasebecilerin müşterek ve müteselsil sorumluluğundan söz edilebilmesi için çalışma konuları içinde yaptığı ve yapması gereken işler dolayısıyla, imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmaması ve bunun neticesinde vergi kaybı meydana gelmiş olması gerekmektedir.
Olayda, davacı hakkında düzenlenen görüş ve öneri raporunda, dava konusu ödeme emirleri içeriği borcun, beyannamelerde yer alan bilgilerin, defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmadığı yönünde bir tespit yapılmadığı, davacının  sorumluğunu doğuracak hususların açık ve somut bir şekilde ortaya konulamadığı, mükellefçe kendisine verilen bilgi ve belgelerden farklı olarak muhasebe kayıtlarına aykırı biçimde kayıt yaptığına veya kayıtları mali tablolara yansıtmadığına yönelik tespitlere yer verilmediği görüldüğünden, davacı adına düzenlenen ... tarih ve ...-... ve ... sayılı ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmayıp, Bölge İdare Mahkemesi kararının söz konusu kısmının bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin reddine,
 ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ... tarih ve ...-... ve ... sayılı ödeme emirlerine ilişkin kısmının BOZULMASINA, ... tarih ve ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerine ilişkin  kısmının ise ONANMASINA,
 Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 21/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.