Esas No: 2022/1419
Karar No: 2024/3076
Karar Tarihi: 22.05.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/1419 E.  ,  2024/3076 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2022/1419
Karar  No : 2024/3076  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Genel Müdürlüğü 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Merm. San. Tic. Ltd. Şti.	  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Yatağan ilçesi hudutları dahilinde ... sicil numaralı II (b) grubu maden (doğaltaş - mermer) işletme ruhsatını uhdesinde bulunduran davacı şirketin vekili tarafından, anılan ruhsat sahası için verilen orman izni süresinin 1 yıl uzatılması talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü Muğla Orman Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
              İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna dair belgenin davalı idareye sunulmaması nedeniyle tesis edildiği, dava dilekçesinde yer alan beyanlardan da anlaşılacağı üzere davalı idareye söz konusu belgenin sunulmadığının sabit olduğu, her ne kadar davacı şirket tarafından ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna dair belge verilmesi talebiyle 17/04/2020 tarihli dilekçeyle Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle ...'nci İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında dava açıldığı, anılan davada henüz karar verilmediği ve bu davanın bekletici mesela yapılması gerektiği ileri sürülmüş ise de, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 2'nci fıkrasında yer alan "İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." hükmü dikkate alındığında idare mahkemelerin yalnızca iptal kararı verebileceği, idare yerine geçerek işlem tesisi yahut belge düzenlenmesi mahiyetinde karar veremeyeceği, dolayısıyla ...'nci İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında davacı lehine iptal kararı verilse dahi bu kararın davacı adına ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna dair belge düzenlenmesi anlamına gelmeyeceği, her halde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından (kendiliğinden veya Mahkeme kararının uygulanması suretiyle) harekete geçilerek işlem tesis edilmesi gerektiği, bu nedenle ...'nci İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasının bekletici mesela yapılmasında hukuki yarar bulunmadığı kanaatine varıldığından, Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 10'uncu maddesinin 2'nci fıkrasında sayılan şartların yerine getirilmemesi nedeniyle davacı şirketin orman izni başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
             Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 25/05/2020 geçerlilik tarihli Muğla ili, Yatağan ilçesi, ... Mahallesi hudutları dahilinde, ... sicil numaralı II (b) grubu maden (doğaltaş - mermer) işletme ruhsatını uhdesinde bulunduran davacı şirket tarafından, ruhsat süresinin uzatılması istemiyle 30/09/2020 tarihinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne başvurulduğu, söz konusu başvurunun idarece cevap verilmeyerek zımnen reddi üzerine davacı tarafından dava açıldığı, açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, akabinde davacının 30/09/2020 tarihli temdit başvurusunun Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali talebiyle de dava açıldığı, açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile de işlemin iptaline karar verildiği, temdit talebinin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce reddi üzerine açılan davalar akabinde davacı tarafından 17/04/2020 günlü dilekçe ile Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne başvurularak işletme ruhsatının yürürlükte olduğuna dair belge verilmesi isteminde bulunulduğu, söz konusu başvurunun yine idarece cevap verilmeyerek zımnen reddine karar verildiği görülmekte olup, davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından orman izninin uzatılması talebi, ''ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile müracaat edilmemesi'' sebebi ile reddedilmiş ise de, davacının temdit talebinin reddi işlemlerinin Mahkeme kararları ile iptal edildiği, dolayısıyla işletme ruhsatının yürürlükte olduğu, işletme ruhsatı yürürlükte olmasına karşın ruhsat hukukunun devam ettiğine ilişkin belgenin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce düzenlenmediği, söz konusu belgenin de Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce düzenleneceği, davacıya ait işletme ruhsatı yürürlükte olmasına karşın belgenin düzenlenmemesi ve davalıya sunulamaması sorumluluğunun davacıya yüklenemeyeceği dikkate alındığında, davacının tüm edimlerini eksiksiz yerine getirdiği, işletme ruhsat temdit talebinin Mahkeme kararları doğrultusunda uygun bulunduğu ve işletme ruhsatının yürürlükte olduğu açık olduğundan, orman izninin bir yıl süre ile uzatılması talebinin kabul edilmesi gerekirken, ruhsat hukukunun devam ettiğine ilişkin belge sunmadığından bahisle başvurusunun reddine dair uyuşmazlık konusu işlemde mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI         : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, işlemin haklılığını ortaya koyan delil ve gerekçelerin dikkate alınmadığı       ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Davacı tarafından, işletme ruhsatının yürürlükte olduğunun açık olduğu, ruhsat hukukunun devam ettiğini bildiren yazıyı verecek makamın Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü olduğu, sorumluluğun tarafına yüklenemeyeceği, işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 22/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.