Esas No: 2021/1273
Karar No: 2024/4876
Karar Tarihi: 27.09.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/1273 E.  ,  2024/4876 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/1273
Karar  No : 2024/4876  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	      : ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ...
		 2- ...
 
İSTEMİN KONUSU	:  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Davacılardan ...'e ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... Seri No'lu işlem ile araç sürücüsü diğer davacı ...'e 5.010,00 TL para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ...... sayılı trafik idari para cezası tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; davaya konu araca İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 07/12/2026 tarihine kadar geçerli olmak üzere Servis Taşımacılığı Kartı ve 18/05/2020 tarihine kadar geçerli Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi verildiği gibi araç ruhsatında da, aracın tahsis gayesinin "yolcu nakli-ticari" olduğu, bu durumda, uyuşmazlığa konu araca ilişkin olarak ilgili kurumdan alınmış Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin bulunduğu, ancak izin belgesinde belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yaptığı görüldüğünden, davacı araç sahibinin aracının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün trafikten men edilmesi ve araç sürücüsüne de bu madde uyarınca idari para cezası uygulanması gerekirken, aynı Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile araç sürücüsüne... sayılı trafik idari para cezası tutanağı ile 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :    Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istinaf mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY : 
	... plakalı aracın ruhsat sahibi ve sürücüsü olan davacılar tarafından, aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca trafikten men ve idari para cezası tesis edilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
 
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden; davacıların olay tutanağında tespit edilen okul servis taşımacılığına ilişkin okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadığı, Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesini işlemlerin tarihi olan 06/11/2019 tarihinde dosyaya sunmadığı görülmektedir. Dairemizin içtihatlarına göre ilgili mevzuat gereği bulunması gereken söz konusu izin / ruhsat gibi belgelerin edinilmesi için makul sürenin en son olarak, işlem tarihi ile aynı gün olduğu kabul edilmiştir. Bu şekilde esasen bir gün öncesine kadar alınması gereken izinler alınmadığı halde davacılar lehine bir gün ilave süre tanınmış olmaktadır.
	Mahkeme kararında, "davaya konu araca İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 07/12/2026 tarihine kadar geçerli olmak üzere Servis Taşımacılığı Kartı ve 18/05/2020 tarihine kadar geçerli Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi verildiği gibi araç ruhsatında da, aracın tahsis gayesinin "yolcu nakli-ticari" olduğu, bu durumda, uyuşmazlığa konu araca ilişkin olarak ilgili kurumdan alınmış Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin bulunduğu, ancak izin belgesinde belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yaptığı görüldüğünden, davacı araç sahibinin aracının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca 30 gün trafikten men edilmesi ve araç sürücüsüne de bu madde uyarınca idari para cezası uygulanması gerekirken, aynı Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile araç sürücüsüne II-348579 sayılı trafik idari para cezası tutanağı ile 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı" belirtilerek dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmişse de, davacıların dava dilekçesi ile dosyaya sunduğu personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin, dava konusu işlemlerin tesis edildiği 06/11/2019 tarihinden sonra 12/11/2019 tarihinde alındığı tespit edilmiştir. 
	Bu durumda, davacıların işlem tarihinden sonra yetkili Büyükşehir Belediyesine başvurarak edindiği Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi'nin makul sürede alınmadığı, davacıların dava konusu işlemler tesis edildiğinde tespit edilen okul servis taşımacılığa ilişkin geçerli izin belgesi bulunmadığı gibi faaliyet alanı dışındaki personel servis taşımacılığına yönelikte işlem tarihi itibarıyla geçerli güzergah izin belgesi de bulunmadığı, dava dilekçesinde belirtilen servis taşımacılığı kartının yapılan taşımacılığın niteliğini, güzergahı ve aracı birarada belirtmediğinden tek başına personel/okul servis taşımacılığı yapılabilmesi için yeterli olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir. 
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali  yönündeki...İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
	4. Kesin olarak,  27/09/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
KARŞI OY :
	(X)-  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.