Esas No: 2021/3624
Karar No: 2024/5371
Karar Tarihi: 16.10.2024

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2021/3624 E.  ,  2024/5371 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2021/3624
Karar No : 2024/5371
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Başkanlığı/...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, bireysel emeklilik sisteminde biriken tutarın bordrolaştırılması suretiyle işveren tarafından kendisine ödenen brüt 637.051,68-TL üzerinden kesilen 225.168,78-TL gelir vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile kesilen tutarın tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nde çalışmakta iken şirketin bir bölümünün çalışanları ile birlikte ... ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne devredildiği, davacı ... Şirketi'nde çalışmakta iken şirketin bireysel emeklilik sisteminde biriken tutarların da ... Şirketi'ne aktarılmasından sonra sözü edilen şirket tarafından 2014 Ekim ayı bordrosunda ek ödeme adı altında davacıya 637.051,68-TL brüt ödeme, bu ödemeden de 225.168,78-TL gelir vergisi kesintisinin yapıldığı olayda, Mahkemelerinin Hakimliğince verilen ara kararlarına yönelik dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden uyuşmazlık konusunun önceden ... Şirketi tarafından davacı adına yatırılarak bireysel emeklilik sisteminde biriken tutarın ... Şirketi'ne aktarılmasında sonra 2014 Ekim ayı bordrosu ile davacıya ödenmesi sırasında yapılan gelir vergisi kesintisine ilişkin olduğu,  işveren  nezdinde bulunan bireysel emeklilik sisteminde biriken tutarların davacıya ödenmesinin, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61.maddesi uyarınca  işverene bağlı olarak verilen hizmet karşılığı sağlanan ve para ile temsil edilebilen bir ödeme olduğu, zira işverenin, çalışanı davacı adına hizmeti karşılığında yatırılan bireysel emeklilik tutarlarının yasal mevzuatta yer verilen ücret tanımına girdiği, dolayısıyla ücret niteliğinde olduğu,  öte yandan  işveren tarafından yatırılarak bireysel emeklilik sisteminde biriken tutarın çalışana ödenmesinin istisna olduğuna ilişkin herhangi bir düzenleme de bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 2014 yılının Ekim ayı bordrosunda yer alan tutarın bireysel emeklilik sistemi kapsamında biriken tutarın banka bünyesindeki BES hesabına aktarım olduğu, kendisine herhangi bir ödemenin yapılmadığı, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu'nun Geçici 1.maddesinin 6.fıkrasına göre gelir vergisinden müstesna olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Dava konusu işlemin vergilendirme ve hesap hatalarının hiçbirisine girmediği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ:193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrasının 3. bendinin, 07/10/2021 tarihinde yürürlüğe giren 4697 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile değişmeden önceki şekli gereğince,  bu tarihten önce akdedilmiş hayat sigorta poliçelerinin ilgili olduğu primler ve ödemelerle ilgili olarak, on yıl süre ile prim veya aidat ödenmiş olmak kaydıyla Türkiye'de kain ve merkezi Türkiye'de bulunan sigorta şirketleri tarafından iade olunan mevduat veya toptan yapılan ödeme tutarının, gelir vergisinden istisna olacağı ancak sigorta şirketleri tarafından ödenen tazminat, yardım ve toptan yapılan ödemelerin, en yüksek Devlet memuruna ödenen en yüksek ödeme tutarından fazla olması halinde aradaki farkın ücret olarak vergiye tabi tutulacağı, sigorta sözleşmesinin belirtilen tarihten önce imzalandığı ve davacının on yıldan fazla süre ile prim ödediği dikkate alındığında, davacıya ödenen toplam ödeme tutarından en yüksek Devlet memuruna ödenen en yüksek tazminat tutarı düşüldükten sonra kalan kısmın ücret geliri olduğu, davacının Ekim ayı bordrosunda ek ödeme adı altında belirtilen tutarın BES kapsamında biriken tutar olduğu anlaşıldığından olup söz konusu ek ödemenin değinilen yasal düzenlemeler doğrultusunda yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY :  	
Davacının bir dönem çalıştığı ... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi 2014 yılında çalışanlarıyla birlikte ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne devredilmiş, devredilen şirkette davacının BES hesabında biriken tutar devralan şirkete aktarılmıştır.
 Vergi Mahkemesince verilen ara kararları üzerine dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, 2014 yılının Ekim ayına ait bordroda yer alan uyuşmazlık konusu tutarın  (BES) ödemesi  olduğu ve bu ödemenin (BES)'de biriken tutarın brüte iblağ edilerek tevkifata tabi tutulması sonrasında net olarak  davacıya yapıldığı ileri sürülmüş, ancak davacı tarafından dava dilekçesinde söz konusu ödemenin doğrudan kendisine yapılmadığı, şirket bünyesindeki bir BES hesabına aktarıldığı iddia edilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 75. maddesinin 2. fikrasının, 4697 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle eklenen 15. bendinde; tüzel kişiliğe haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile emeklilik ve sigorta şirketleri tarafindan; on yıl süreyle prim, aidat veya katkı payı ödemeden ayrılanlara yapılan ödemelerin, on yıl süreyle katkı payı ödemiş olmakla birlikte bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlar ile diğer sandık ve sigortalardan on yıl süreyle prim veya aidat ödeyenlere ve vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin ve bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin kaynağı ne olursa olsun menkul sermaye iradı olarak vergiye tabi olacağı düzenlemesine yer verildiği, aynı Kanun'un, 4697 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle değişiklik yapılmadan önceki 4369 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle değişik 25. maddesinin 3.  fıkrasında; kanunla kurulan veya tüzel kişiliğe haiz olan emekli sandıklarınca kendilerine zat aylığı bağlananlara aylıkları dışında, kanunları veya statüleri gereğince verilen emekli, dul, yetim ve evlenme ikramiyeleri veya iade olunan mevduatı ve sürelerini doldurmamış bulunanlarla dul ve yetimlerin toptan ödenen tazminatlar ile on yıl süre ile prim veya aidat ödenmiş olmak kaydıyla Türkiye’de kain ve merkezi Türkiye’de bulunan sigorta şirketleri ile yardım sandıkları tarafından iade olunan mevduat veya toptan yapılan ödeme tutarının (Kamu idare ve müesseseleri ile kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumları dışında kalan tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları ile sigorta şirketleri ve yardım sandıkları tarafından ödenen tazminat, yardım ve toptan yapılan ödemeler en yüksek Devlet memuruna ödenen en yüksek ödeme tutarından fazla ise aradaki farkın ücret olarak vergiye tabi tutulacağı, bu mukayesede gerek muhtelif emekli sandıkları ile sigorta şirketleri ve yardım sandıklarından gerek aynı emekli sandığı ile sigorta şirketleri ve yardım sandıklarından muhtelif zamanlarda alınan ikramiye, tazminat ve toptan yapılan ödemelerin topluca dikkate alınacağı) gelir vergisinden müstesna olduğunun hüküm altına alındığı, 28/06/2001 tarih ve 4697 sayılı Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 2. maddesinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyete başlamış olan emekli ve yardım sandıklarına ödenen primler ile bu sandıklardan iştirakçilerine yapılan ödemeler ve akdedilmiş şahıs sigorta poliçelerinin ilgili olduğu prim ve ödemeler bakımından Gelir Vergisi Kanunu'nun 23, 25, 63, 75, 89 ve 94. maddelerinin bu Kanunla değişiklik yapılmadan önceki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca 10 (on) yıl süreyle prim veya aidat ödenmiş olmak kaydıyla Türkiye'de kain ve merkezi Türkiye'de bulunan sigorta şirketleri ve yardım sandıkları tarafından iade olunan mevduat veya toptan ödeme tutarının, en yüksek Devlet memuruna ödenen en yüksek tutara isabet eden kısmının gelir vergisinden müstesna olduğu, fazlaya ilişkin kısmın ise ücret olarak vergilendirileceği öngörüldüğünden davayı yazılı gerekçeyle reddederek sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının, davacıya (BES) olarak yapıldığı ileri sürülen ödemenin davacının söz konusu iddiasının doğruluğu halinde böyle bir ödemenin davacıya yapılmadığının anlaşılmış olacağı, aksi durumda ise davacıya yapılan ödemenin değinilen yasal düzenleme kapsamında değerlendirilerek yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir. 
KARAR SONUCU :
 Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
 2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 16/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.