Esas No: 2023/6147
Karar No: 2024/4049
Karar Tarihi: 02.07.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/6147 E.  ,  2024/4049 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2023/6147
Karar  No : 2024/4049  
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Valiliği 
VEKİLİ	: Av....
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Cumhuriyeti ... Şehri ... Tıp Koleji'nde gördüğü uzaktan lise eğitimine ilişkin Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından düzenlenen .... tarih ve E.... sayılı denklik belgesinin  iptal edilmesine ilişkin Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E.... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; davacının 2018-2019 eğitim öğretim yılında ... Anadolu Lisesinden mezun olduğu, daha sonra 2019-2020 eğitim öğretim yılında ... Tıp Koleji'nden aldığı diplomaya istinaden adına denklik belgesi düzenlendiği, bu durumda, davacının ülkemizde bulunan bir ortaöğretim kurumundan mezun olması karşısında, yurt dışındaki bir ortaöğretim kurumundan almış olduğu diploması için denklik işlemi yapılamayacağı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan, davacı tarafından üniversite eğitimine başlayıp eğitim öğretimin bir kısmını tamamlamasından sonra iptal kararı alınmasının kazanılmış hakkını ihlal ettiği ileri sürülmekte ise de; dava konusu işlemin davacının üniversite kaydının silinmesine yönelik olmayıp denklik belgesinin iptal edilmesine ilişkin olduğu dikkate alındığında, kazanılmış hak konusunun işbu davada tartışılmasına imkan bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:  Uzaktan eğitim yoluyla öğrenim görerek 24.06.2020 tarihli lise diploması aldığı, denklik belgesinin maarif müfettişlerinin yapmış olduğu varsayımlar ve farazi yorumlar neticesinde iptal edilerek kazanılmış haklarının ihlal edildiği, denklik belgesinin iptal edilmesinin hukuki belirlilik ve güvenilirlik ilkelerine aykırı olduğu, maarif müfettişlerince mevzuatta yer almayan kriterlerin belirlendiği, yurt dışında almış olduğu lise öğreniminin uzaktan öğrenim olması nedeniyle, bu öğrenime yönelik yurt dışı giriş çıkış kayıtlarının aranması ve bunun yurt dışındaki lise öğrenim dönemi ile uyum gösterip göstermediğinin davalı idarece aranmasının hukuka aykırı olduğu, denklik belgesi verilmesi için uzaktan eğitim veya örgün eğitim şeklinde bir ayrıma gidilmediği, ayrıca Türkiye'de lise öğrenimi görülürken yurt dışındaki bir liseden de öğrenim görülemeyeceği ya da Türkiye'deki bir liseden mezun olduktan sonra yurt dışındaki bir liseden ayrıca öğrenim görülemeyeceğine ilişkin mevzuatta bir düzenleme bulunmadığı, denklik belgesi düzenlenmesine dayanak alınan evrakın ve yurt dışı lise diplomasının  sahte olduğuna dair verilmiş herhangi bir adli ve idari soruşturma ile  mahkeme kararı da bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :  Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
	İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
Dava, ... Cumhuriyeti... Şehri ... Tıp Koleji'nde gördüğü uzaktan lise eğitimine ilişkin Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından düzenlenen... tarih ve E... sayılı denklik belgesinin  iptal edilmesine ilişkin Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 4'üncü maddesinde "Eğitim kurumları dil, ırk, cinsiyet, engellilik ve din ayırımı gözetilmeksizin herkese açıktır. Eğitimde hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.", 7'nci maddesinde "İlköğretim görmek her Türk vatandaşının hakkıdır. İlköğretim kurumlarından sonraki eğitim kurumlarından vatandaşlar ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde yararlanırlar.", 8'inci maddesinde, "Eğitimde kadın, erkek herkese fırsat ve imkan eşitliği sağlanır...", 31'inci maddesinde "Lise veya dengi okulları bitirenler, yükseköğretim kurumlarına girmek için aday olmaya hak kazanır. Hangi yükseköğretim kurumlarına, hangi programları bitirenlerin nasıl girecekleri, giriş şartları Milli Eğitim Bakanlığı ile işbirliği yapılarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilir." hükmüne yer verilmiştir.
30.5.2019 tarihli ve 30789 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nin 1'inci maddesinde "Bu Yönetmeliğin amacı, yurt içinde milletlerarası ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki özel öğretim kurumları ve büyükelçilikler tarafından açılmış okullar ile yurt içi ve yurt dışındaki ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarından alınan öğrenim belgesi ve diplomaların denklik işlemlerinde uyulacak usul ve esasları belirlemektir.", 3'üncü maddesinde "Bu Yönetmelikte geçen; ... c)Denklik:Yurt içinde milletlerarası ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki özel öğretim kurumları ve büyükelçiliklerce açılmış okullar ile yurt içi ve yurt dışındaki ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarından alınan belgelerin ülkemizde hangi sınıf, alan, dal veya bölüme eş değer olduğunun tespit edilme işlemini, ç) Denklik merkezi: Yurt dışında eğitim müşavirliği veya ataşeliklerde, yurt içinde ise il ve nüfusu 250.000 ve üzerinde olan büyükşehir ilçelerindeki millî eğitim müdürlüklerinde denklik iş ve işlemlerinin yürütüldüğü birimleri, d) e-Denklik Modülü: Denklik işlemlerinin elektronik ortamda yürütüldüğü ve bilgilerin muhafaza edildiği sistemi, ...  g) Uzaktan öğretim: Çeşitli iletişim araçları kullanılarak yapılan ve yüz yüze olmayan öğretimi ifade eder.", 4'üncü maddesinde "Denklik işlemi, denklik talebinde bulunan kişinin belgelerinin asılları ile denklik merkezlerinde e-Denklik modülü üzerinden gerçekleştirilir. Denklik işlemi, yurt içinde milletlerarası ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki özel öğretim kurumları ve büyükelçilikler tarafından açılmış okullar ile yurt içindeki ve yurt dışındaki ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarından alınan karne, transkript, öğrenim belgesi, sertifika, ayrılma belgesi, süresi içinde sunulmuş geçici mezuniyet belgesi ve diploma gibi belgelerin asılları ile yapılır. ... Denklik başvurusunda bulunan öğrencinin, farklı okul türlerine ait ibraz ettiği belgelere göre başarılı olduğu ders sayısı ve içeriği birlikte değerlendirilerek uygun ilköğretim ve/veya ortaöğretim okullarından birine veya bir sınıf, alan, bölüm veya dala denklik işlemi yapılır.", 5'inci maddesinde "Denklik işlemi için başvuruda bulunanlarca, e-Denklik modülü üzerinden Denklik Belgesi Alacaklar İçin Başvuru Formu (EK-1) doldurulur, aşağıdaki belgelerin aslı ve birer fotokopisi forma eklenir: ... ç) Mezun durumda olanlar için Apostil, Apostil olmadığı durumlarda eğitim bakanlığı, dışişleri bakanlığı ya da büyükelçilik onaylı diploma/diploma almaya hak kazandığına dair belge. d) Denklik talebinde bulunan kişinin belgelerinin noter veya Türkiye Cumhuriyeti Dış Temsilcilikleri tarafından onaylanmış Türkçe tercümeleri. e) Kimlik belgesi, ikamet izin belgesi, geçici koruma belgesi, uluslararası koruma başvuru sahibi kimlik belgesi, uluslararası koruma statü sahibi kimlik belgesi, vatansız kişi kimlik belgesi ve pasaport belgelerinden biri. (2) Denklik Belgesi Alacaklar İçin Başvuru Formuna eklenen belgeler başvuruda bulunanlarca sisteme yüklenir ve belgelerin asılları denklik merkezine ibraz edilir. Belgelerin sahte olması veya üzerinde tahrifat yapıldığının tespit edilmesi hâlinde denklik verilmez, verilmişse iptal edilir ve ilgili hakkında Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur." düzenlemesi yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Diyarbakır ili, ... ilçesinde bulunan ... Anadolu Lisesinden 2018-2019 eğitim öğretim yılında mezun olduğu, daha sonra 2019-2020 eğitim öğretim yılında ...  Tıp Kolejini bitirdiğine ilişkin diploma aldığı, yurt dışından alınan ortaöğretim diplomasına istinaden Milli Eğitim Bakanlığınca oluşturulan E-Denklik modülü üzerinden başvuru yaptığı ve ... tarih ve E... sayılı Denklik Belgesi düzenlendiği, söz konusu denklik belgesi ile 2547 sayılı Kanun uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından yayımlanan Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'a göre yurt dışı öğrenci kontenjanından yararlanarak ... Üniversitesine kayıt yaptırdığı, Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının ... tarih ve E...  ile ... tarih ve E... sayılı görevlendirme emirleri gereğince, Türkiye'deki bir liseden mezun olmasına rağmen online eğitim görmüş gibi yurt dışından diploma ve buna göre denklik belgesi alıp üniversitelere verilen yabancı öğrenci kontenjanından yararlananlar hakkında inceleme başlatıldığı ve bunun sonucunda ... tarih ve ... sayılı rapor düzenlendiği, anılan rapor ekinde bulunan listede; davacının yurt dışı çıkış-giriş  kaydının bulunmadığı, ayrıca MEB Okul Yönetimi Bilgi Sistemi (e-okul) kayıtlarına göre Türkiye'de lise eğitimi gördüğü ve 2018-2019 eğitim öğretim yılında ... Aanadolu Lisesinden mezun olduğu, Türkiye'deki eğitim tarihleri ile yurt dışı eğitim tarihlerinin çakıştığı, Türkiye'de bir liseden mezun olması nedeniyle yurt dışı diploması için denklik verilmesinin mümkün olmadığı, yurt dışı mezuniyet diploması ve denklik belgesinin hileli yöntemlerle alındığı belirtilerek denklik belgesinin iptal edilmesi ve bu belgenin yükseköğretim tahsilinde kullanılmasının engellenmesi adına durumun Yükseköğretim Kuruluna bildirilmesi gerektiğinin değerlendirildiği, bunun üzerine, Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemiyle davacıya ait ... tarih ve E... sayılı Denklik Belgesinin iptal edildiği ve durumun 03.06.2021 tarihli yazı ile ... Üniversitesi Rektörlüğüne bildirildiği,... Üniversitesi Rektörlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile, Üniversite mevzuatı gereğince üniversite kaydının silindiğinin davacıya bildirildiği, bakılan davanın; orta öğretim denklik belgesinin iptal edilmesine ilişkin işlemin 10.08.2021 tarihinde haricen öğrenilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır. 
Bir öğrenim belgesi veya diplomaya denklik işleminin yapılabilmesi için öncelikle, diplomaya/öğrenim belgesine esas ortaöğretim sisteminin Türk ortaöğretim sistemine eşdeğer olması gerekmektedir.
Davacı tarafından her ne kadar ilgili Yönetmelikte uzaktan eğitim sistemi ile alınan diplomalara denklik işleminin yapılamayacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığı iddia edilmekteyse de; Milli Eğitim Bakanlığı, yabancı ortaöğretim kurumlarından alınan diploma/öğrenim belgelerine denklik verme yetkisi olan kamu otoritesidir. İl Milli Eğitim Müdürlükleri denklik işlemini Bakanlık adına gerçekleştirmektedir. Diploma denklik işlemleri konusunda devlete ve ulusal makamlara tanınan takdir yetkisi tanınmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nin amacı da, niteliksiz diplomalara ulusal düzeyde geçerlilik tanınmasının önüne geçmektir. Bu amaç için öncelikle, yurt dışında uygulanan eğitim siteminin Türk Eğitim Sistemi içinde de uygulanıyor olması gerekmektedir. Dolayısıyla, Yönetmeliğin amacına uygun olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Nitekim, 05/04/2023 tarih ve E:32154 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği'nin 13. maddesinde, bu amaç doğrultusunda açıkça düzenleme yapılarak, uzaktan öğretim yoluyla alınmış olan mezuniyet belgeleri ve diplomalara denklik işleminin yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, davacının adli yardım talebi kabul edildiğinden temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin tahsiline ilişkin olarak Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 02/07/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.