Esas No: 2023/3840
Karar No: 2024/1299
Karar Tarihi: 14.03.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/3840 E.  ,  2024/1299 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2023/3840
Karar No:2024/1299
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:...1 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nce gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "01/03/2022-28/02/2023 Tarihleri Arası Personel Taşıma Hizmet Alım İşi" ihalesi üzerinde kalan ... Servis İşletmeciliği Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin, sözleşmenin uygulanması sırasında, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen, sahte belge düzenlemek, kullanmak ve bunlara teşebbüs etmek fiilini işlediğinden bahisle, anılan şirketin sermayesinin tamamına sahip ortağı olan davacının bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan 1 (bir) yıl süre ile yasaklanmasına ilişkin 17/11/2022 tarih ve 32016 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen ...3 tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu ihalenin, ... Servis İşletmeciliği Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde kaldığı, anılan şirketin sermayesinin tamamının davacıya ait olduğu, 11/03/2022 tarihinde yüklenici şirket ile davalı idare arasında sözleşmenin imzalandığı, sözleşmenin imzalanmasından sonra ... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nün ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile personel taşıma işinde kullanılan ... plaka sayılı aracın Teknik Şartname'de belirtilen yaş kriterini sağlamadığının sonradan tespit edildiğinden bahisle sözleşmenin protesto çekmeye gerek kalmaksızın feshedildiği, akabinde yüklenici şirket hakkında Bakanlık Makamı'nın ...tarihli Olur'u ile bir yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanması yönündeki kararın 18/08/2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandığı, daha sonra yüklenici şirketin sermayesinin tamamına sahip olan davacı hakkında Bakanlık Makamı'nın ... tarihli Olur'una istinaden... tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan kararla  bir yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;
İhaleyi yapan idareler tarafından yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın Bakanlığa bildirilmesi üzerine, en geç kırkbeş gün içinde ilgililer hakkında yasaklama kararı verilebileceği, olayda ... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nün ...tarih ve E-... sayılı işlemi ile personel taşıma işinde kullanılan...... plaka sayılı aracın Teknik Şartname'de belirtilen yaş kriterini sağlamadığının sonradan tespit edildiğinden bahisle sözleşmenin protesto çekmeye gerek kalmaksızın feshedildiğinin davalı idareye bildirilmesi üzerine Bakanlık Makamı'nın ... tarihli Olur'u ile ... Servis İşletmeciliği Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin bir yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği, davacı hakkında ise 45 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra 15/11/2022 tarihli Bakan Olur'u ile 1 (bir) yıl süreyle tüm ihalelere katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği anlaşıldığından, anılan kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdarî Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, yasaklamayı gerektiren fiilin,  Bakanlıkça ilgili kurumların bildirim yazılarıyla öğrenildiği, bu bildirimler üzerine Bakanlık tarafından 45 günlük süre içerisinde işlem tesis edildiği, farklı tarihlerde verilmişse de şirket ve davacı hakkında verilen yasaklama kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY : 
	... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nce ... tarihinde gerçekleştirilen "01/03/2022-28/02/2023 Tarihleri Arası Personel Taşıma Hizmet Alım İşi" ihalesinin, ... Servis İşletmeciliği Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde kaldığı, 11/03/2022 tarihinde yüklenici şirket ile davalı idare arasında sözleşmenin imzalandığı, personel taşıma işinde kullanılan ... plaka sayılı aracın Teknik Şartname'de belirtilen yaş kriterini sağlamadığının sonradan tespit edildiğinden bahisle sözleşmenin protesto çekmeye gerek kalmaksızın ... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nün ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile feshedildiği, akabinde Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla yüklenici şirketin yasaklanmasının talep edildiği, Bakanlık Makamı'nın 16/08/2022 tarihli Olur'u ile şirketin bir yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği ve anılan kararın 18/08/2022 tarihli ve 31927 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı, daha sonra anılan Genel Müdürlüğün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile şirketin sermayesinin tamamına sahip olan davacı hakkında da yasaklama kararı verilmesi gerektiği hususunun Bakanlığa bildirilmesi üzerine Bakanlık Makamı'nın 15/11/2022 tarihli Olur'una istinaden davacı hakkında da bir yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği, anılan kararın 17/11/2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. 
 
İLGİLİ MEVZUAT:
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun "Yasak fiil ve davranışlar" başlıklı 25. maddesinde, "Sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:
 ...
b) Sahte belge düzenlemek, kullanmak ve bunlara teşebbüs etmek";
"İhalelere katılmaktan yasaklama" başlıklı 26. maddesinde, "25. maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 4734 sayılı Kanun'un 2. ve 3. maddeleri ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, sözleşmeyi uygulayan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.
Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.
Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmî Gazete'de yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumu'nca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.
İdareler, 25. maddede belirtilen yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür." kuralı yer almaktadır. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Aktarılan Kanun hükümlerine göre kırk beş günlük yasaklama süresi içerisinde yasaklama kararının verilmemesi hâlinde ihaleden yasaklama kararı verilemeyeceği sonucuna ulaşılmakta olup, yasaklama kararının verilmesi için idareye tanınan kırk beş günlük sürenin hangi tarihten başlatılacağının tespit edilmesi için Kanun'da belirtilen yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihin ortaya konulması gerekmektedir.
İhaleyi gerçekleştiren idareler tarafından doğrudan yasaklama kararının verilemediği, dolayısıyla bu idarelerin ilgili veya bağlı olduğu bakanlıklar tarafından yasaklama kararı verilmesi gereken durumlarda, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihin belirlenebilmesi için ihaleyi gerçekleştiren idarelerce ilgili veya bağlı oldukları bakanlığa gerekli bildirimlerin yapılması, bu kapsamda da idarenin ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa, yasaklama kararının gereğinin yapılmasını bildirdiği tarihin, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarih olarak alınması ve sürenin bu tarihten itibaren işletilmesi gerekmektedir. Aksi bir durumda, ihaleyi yapan idare ile yasaklama kararı verecek bakanlığın, teşkilatlanma farklılıkları, yazışma ve karar verme süreçlerindeki gecikmeler dolayısıyla yasaklamalarda bu sürenin aşılması ve yaptırım uygulanamaması sonucu doğacaktır.
Dosyanın incelenmesinden, yasaklamaya konu ihalenin ... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nce gerçekleştirildiği, yüklenici şirket hakkında yasaklama kararı verilmesi hususunda idarece yapılan başvuru üzerine... tarihli Olur ile şirket  hakkında yasaklama kararı verildiği, ancak şirketin ticaret sicil bilgilerinin kontrol edilmesi üzerine şirketin sermayesinin tamamına davacının sahip olduğunun anlaşılmasının akabinde davacı hakkında da yasaklama kararı verilmesi gerektiği hususunun Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü'nün... tarihli yazısı ile Bakanlığa bildirilmesi üzerine Bakanlığın bilgisine girmiş olduğu ve aynı tarihli Olur ile de davacının 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verilerek kararın 17/11/2022 tarih ve 32016 sayılı Resmî Gazete'de  yayımlandığı görülmektedir. 
Bu durumda, ilgili idarece davacının yasaklanması hususunda yapılan başvuru üzerine süresi içerisinde işlem tesis edildiği anlaşıldığından, davacı hakkında tesis edilen yasaklama işleminin 45 günlük süre içerisinde verilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 14/03/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. 
 
(X) KARŞI OY :
Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.