Esas No: 2024/3579
Karar No: 2024/5502
Karar Tarihi: 07.11.2024

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2024/3579 E.  ,  2024/5502 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas    No : 2024/3579
Karar   No : 2024/5502
KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR:
(DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
(DAVACI)	:...
İSTEMİN	KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, taraflarca dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemlerinden ibarettir.         
YARGILAMA SÜRECİ	: 
Dava konusu istem : Davalı idare bünyesinde Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanı olarak görev yapan davacının, hakkında verilen yargı kararının uygulanması amacıyla uzman kadrosuna atanmasına, aynı Daire Başkanlığında görevlendirilmesine ve 15/11/2017 tarihinden itibaren Daire Başkanlığı görevine ilişkin fazla ödenen mali haklarının geri alınmasına dair... günlü,...sayılı işlemin iptali istenilmektedir.  
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : Danıştay İkinci Dairesinin 28/12/2022 günlü E:2022/3112, K:2022/6984 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:...5 K:... sayılı kararı ile davacının istinaf başvurusunun kabulüyle, kararın kaldırılarak dosyanın mahkemesine gönderilmesi üzerine yeniden yapılan inceleme sonucunda verilen ...İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının uzman olarak atanmasına ilişkin işlemin mahkeme kararıyla iptal edilmesi sonucunda davacının eski kadrosu olan daire başkanı kadrosuna atandığı, ancak mahkeme kararına yapılan temyiz başvurusunun kabulü sonrasında istinaf mercii tarafından davanın reddine karar verilmesi üzerine dava konusu atama işleminin gerçekleştirildiği gözetildiğinde, yargı kararını geciktirmeksizin ve aynen uygulamakla yükümlü davacı idarece bu yükümlülüğün yerine getirilmesi kapsamında tesis edilen dava konusu işlemin, davacının 1. derecenin 1. kademesi ile 2200 ek göstergeli 1. dereceli uzman kadrosuna atanmasına, Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanlığında görevlendirilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, her ne kadar davacı tarafından  daha evvel lehine verilen yargı kararını etkisiz kılmak için hukuka aykırı olarak sonraki atama işlemleri gerçekleştirildiği ileri sürülmüş ise de, 06/12/2018 tarihli Olur ile davacının önceki görevi olan  Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı kadrosuna atamasının gerçekleştirildiği, ancak davacıya disiplin cezası verilmesine sebep olaylar dolayısıyla çalışma barışının bozulması nedeniyle davacının unvanı korunarak Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı kadrosuna atandığı, Aydın Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı'nın kaldırılarak Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanlığı'nın kurulması dolayısıyla da yine aynı unvanla Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanlığı'na atandığı anlaşılmakla, sonraki atama işlemlerinin fiili zorunluluklar ve hukuki gerekçelerle gerçekleştirildiği sonucuna varılmakla davacının anılan iddiasına itibar edilmediği; dava konusu işlemin, davacıdan 15/11/2017 tarihinden itibaren Daire Başkanlığı görevine ilişkin fazla ödenen mali hakların geri alınmasına ilişkin kısmına gelince; davacının, 15/11/2017 tarihinden itibaren 09/03/2021 tarihine kadar belirli bir süre daire başkanı olarak fiilen görev yaptığı, dolayısıyla davacının göreve iadesine yönelik söz konusu atama işlemi ile daire başkanı yetkisine sahip olurken aynı zamanda bu görevin beraberinde getirdiği sorumluluğu üstlendiği, bu itibarla yetki verilmesi ve sorumluluk yüklenmesi karşısında  aynı görev için mali haklardan istifade ettirilmemesinin, adalet, hakkaniyet ve nesafet gibi hukukun genel ilkeleri ile bağdaşmayacağı, ayrıca Anayasa'nın angaryayı yasaklayan 18. maddesine de aykırılık taşıyacağı, dolayısıyla davacının Mahkeme kararı uyarınca tekrar görevine iade edilmesi üzerine fiilen yürüttüğü daire başkanlığı görevi karşılığı mali hakları alması gerektiği açık olup, bu hususlar göz ardı edilerek davacıya ödenen mali hakların geri alınmasına ilişkin dava konusu işlemin bu kısmında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin; davacıdan 15/11/2017 tarihinden itibaren Daire Başkanlığı görevine ilişkin fazla ödenen mali hakların geri alınmasına ilişkin kısmının iptaline,  ...tarih ve ... sayılı olurun iptal edilerek davacının 1. derecenin 1. kademesi ile 2200 ek göstergeli 1. dereceli uzman kadrosuna atanmasına, Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanlığında görevlendirilmesine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti   : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı temyize konu kararıyla; istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuki ve kanuni gerekçeleri Dairelerince de uygun bulunan Mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, tarafların istinaf taleplerinin reddine hükmedilmiştir.
TEMYİZ	EDELERİN İDDİALARI	: 
	Davalı idare tarafından; daire başkanlığı görevine kariyer ve liyakat değerlendirilmesi yapılmaksızın idarenin takdir yetkisi kapsamında atamasının yapıldığı, davacının 15/12/2018-14/03/2021 tarihleri arasında daire başkanı olarak görev yaptığı döneme ilişkin hesaplanan kişi borcunun terkin edildiği, yalnızca 15/11/2017-14/12/2018 tarihleri arasında uzman kadrosunda fiilen görev yapması nedeniyle mahkeme kararının uygulanması sonucu ödenen zam ve tazminat farkı olan 39.131,29-TL kişi borçlarına alınarak geri istenildiği, eksik incelemeyle karar verildiği ileri sürülerek dava konusu işlemin iptale ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
	Davacı tarafından; Mahkemelerce iddialarına dair resen araştırma yapılmadığı, silahların eşitliği ilkesine aykırı davranıldığı, mobbinge maruz kaldığı, husumetle görevden alınmalarının gerçekleştirildiği, davanın reddine yönelik kısım yönünden kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN CEVABI	:	
	Davacı tarafından; cevap verilmemiştir.
	Davalı idare tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davacının temyiz isteminin reddiyle, Bölge İdare Mahkemesi kararının davacının daire başkanlığı görevinden alınarak uzman kadrosuna atanmasına ilişkin kısmının onanması; davacıdan Daire Başkanlığı görevine ilişkin fazla ödenen mali hakların geri alınması yönünden davalı idarenin temyiz isteminin ise kısmen kabulü ile  bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	: 
MADDİ OLAY	: 
Davacı, davalı İdare bünyesinde Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapmakta iken 08/09/2017 tarihli işlem ile Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına uzman olarak  atanmış, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verilmesi üzerine Başkanlık Makamının 06/12/2018 günlü, 4663 sayılı Oluru ile Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı görevine iade edilmiş ve 15/11/2017 tarihinden itibaren mali hakları  ödenmiştir. 
Davacının, uzman olarak görev yaptığı dönemde Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığında yaşanılan olaylar nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 125/B-l bendi gereği kınama cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş, işbu sürece sebebiyet veren olaylar dolayısıyla Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığında çalışma barışının bozulduğundan bahisle 12/12/2018 tarihli işlemle Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı olarak atanmış, Aydın Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararı ile Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının kaldırılarak Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanlığının kurulması nedeniyle de davacı 05/07/2019 tarihli işlemle Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanı olarak atanmıştır. 
Bu arada davacının Aydın Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanı iken uzman olarak atanmasına ilişkin 08/09/2017 tarihli işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:... K:...sayılı kararı ile reddedilmiş, davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine anılan karar, Danıştay İkinci Dairesinin 04/11/2020 günlü, E:2019/2902 K:2020/3213 sayılı kararı ile bozulmuş, ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince bozma kararına uyularak verilen ... günlü, E:...K:... sayılı kararla dava reddedilmiştir. (Bu karar Danıştay İkinci Dairesinin 09/02/2022 günlü, E:2021/15811, K:2022/282 sayılı kararıyla onanmıştır.)
Bunun üzerine davalı idarece, "2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrası ve ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin E:..., K:... sayılı kararı uyarınca Başkanlık Makamının 06/12/2018 tarih ve 4663 sayılı Oluru iptal edilerek, davacının 1. derecenin 1. kademesi ile 2200 ek göstergeli I. dereceli Uzman kadrosuna getirilmesi, Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanlığında görevlendirilmesi ve 15/11/2017 tarihinden itibaren Daire Başkanlığı görevine ilişkin fazla ödenen mali hakların geri alınması" yönünde tesis edilen dava konusu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT	:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinde, kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri düzenlemesine yer verilmiştir.
 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesinin 1. fıkrasında, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." kuralına yer verilmiştir
HUKUKİ DEĞERLENDİRME	: 
I. Dava konusu işlemin, Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanı olarak görev yapmakta iken hakkında verilen yargı kararının uygulanması amacıyla uzman kadrosuna atanması, aynı Daire Başkanlığında görevlendirilmesi kısmına ilişkin davacının temyiz istemi yönünden:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davanın reddine yönelik kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
II. Dava konusu işlemin, "15/11/2017 tarihinden itibaren Daire Başkanlığı görevine ilişkin fazla ödenen mali hakların geri alınması" kısmına yönelik davalı idarenin temyiz istemi yönünden;
Davacının, davalı idare bünyesinde Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı olarak görev yapmakta iken 08/09/2017 tarihli işlem ile Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına uzman olarak  atanması işleminin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... K:... sayılı kararı üzerine 06/12/2018 tarihinde Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı görevine iade edildiği ve 15/11/2017 tarihinden itibaren mali haklarının ödendiği, anılan Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği, davalı idare tarafından temyiz edilmekle Danıştay İkinci Dairesince verilen 04/11/2020 günlü, E:2019/2902 K:2020/3213 sayılı  bozma kararına uyularak ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla, davanın reddine hükmedilmiş ve bu karar Danıştay İkinci Dairesinin 09/02/2022 günlü, E:2021/15811 K:2022/282 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir. Mahkeme kararına dayalı olarak görevine iade edilen davacının, dayanak olan kararın kaldırılması neticesinde, dava konusu işlemin tesis edilmiştir. 
Bu kapsamda:
a) Davacının 15/12/2018-09/03/2021 tarihleri arasında fiilen daire başkanı olarak görev yapmış olması nedeniyle, söz konusu tarih aralığını kapsayan döneme ilişkin olan ödemelerin davacıdan geri istenilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Kaldı ki davalı idare tarafından da, söz konusu döneme ilişkin yapılan ödemelerin iadesi için düzenlenen kişi borcu hesabı da sonradan ... günlü, ... sayılı işlemle terkin edildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu işlemin fazla ödenen mali hakların geri alınması kısmına ilişkin olarak 15/12/2018-09/03/2021 tarihleri yönünden kararın iptale yönelik kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
b) Diğer yandan, davacının 15/11/2017-14/12/2018 tarihleri arasında fiilen Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı emrinde uzman olarak görev yaptığı, lehine verilen Mahkeme kararının uygulanmasını teminen Daire Başkanlığına atandığı ve 15/11/2017 tarihinden itibaren mali haklarının ödemesinin yapıldığı, ancak dayanılan mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararın bozulması üzerine bölge idare mahkemesinin bozmaya uyarak davanın reddine karar vermesi sebebiyle iptal kararının oluşturduğu hukuki netice sona ereceğinden, fiilen daire başkanı olarak çalışmadığı söz konusu tarihler arasındaki döneme ilişkin olarak mahkeme kararı gereği bir ödeme yapıldığı anlaşıldığından ve bu ödemenin de hukuki dayanağı ortadan kalktığından, davacının anılan tarihler arasında daire başkanlığı görevinde bulunmaması ve fiilen de uzman olarak görev yapması nedeniyle, 15/11/2017-14/12/2018 tarihleri arasında fazla ödenen mali hakların davalı idarece geri istenebilmesi mümkün olup, söz konusu ödemelerin de davacıdan doğrudan tahsil edebileceğinden, dava konusu işlemin 15/11/2017-14/12/2018 tarihleri arasında fazla ödenen mali hakların geri alınmasına ilişkin kısmının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU	: 
Açıklanan nedenlerle;
1.  DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİ ile ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın dava konusu işlemin, davacının daire başkanlığı görevinden alınarak uzman kadrosuna atanmasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
2. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN REDDİ ile anılan kararın; dava konusu işlemin Daire Başkanlığı görevine ilişkin 15/12/2018-09/03/2021 tarihleri yönünden fazla ödenen mali hakların geri alınmasına dair kısmının ONANMASINA, KISMEN KABULÜ ile 15/11/2017-14/12/2018 tarihleri yönünden ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 07/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.