Esas No: 2021/5095
Karar No: 2024/7652
Karar Tarihi: 26.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/5095 E.  ,  2024/7652 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/5095
Karar  No : 2024/7652  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Üniversitesi 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İnsan Kaynakları Yönetimi ve Liderlik Anabilim Dalı öğrencisi olarak eğitim görmekte iken öğrencilik kaydının silinmesine ilişkin... tarih ve ...sayılı ... Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu kararının iptali istenilmektedir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin dayanağı olan mevzuat hükmünün 04/02/2019 tarih ve 30676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin yürürlüğe girmesiyle davacı hakkında uygulanabileceği, davacının 2018-2019 eğitim öğretim yılı güz yarıyılını tamamlamış olduğundan, davacı için Yönetmelikte belirtilen sürelerin 2018-2019 bahar yarıyılından itibaren başlatılması gerektiği, bununla birlikte ilgili dönemde başlayan küresel salgın neticesinde ülkeye geç dönüş yapan davacının, Anayasa ve yasalarla güvence altına alınmış olan eğitim ve öğrenim hakkını kendisinden kaynaklı olmayan nedenlerle kullanamadığı kanaatine varılarak, 2019-2020 bahar yarı yılının dört yarıyıllık azami öğretim süresine dahil edilmemesi gerektiği, bu itibarla; davacının öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayabilmesi için iki yarıyıl daha hakkının bulunduğu, bu haliyle de 2020-2021 güz ve 2020-2021 bahar dönemlerinde yüksek lisans eğitimine devam etmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olacağı sonucuna ulaşıldığından, davacının dört yarıyıl sonunda derslerini başarıyla tamamlayamadığından bahisle kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Davalı idare tarafından, davacının öğrencilikten ilişiğinin kesilmesinin nedeninin süresi içinde aldığı dersleri başaramamış olması olduğu, pandemi nedeniyle mahkemece dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     : Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY : 
... Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İnsan Kaynakları Yönetimi ve Liderlik Anabilim Dalı tezli yüksek lisans programına 31/07/2018 tarihinde kayıt yaptıran davacının, 2019-2020 eğitim öğretim güz yarıyılında Instito Politecnico Do Porto-Portekiz'de öğrenim görmeye hak kazandığı, 21/09/2019-22/02/2020 tarihleri arasında gördüğü öğrenim sonucunda 01/04/2020 tarihli "Learning Agreement Student Mobility for Studies" başlıklı transkripten; "Professional English" ve "Introduction to Business Science" derslerinden başarısız sayıldığının görüldüğü, davacının adı geçen üniversiteden aldığı derslerin not dönüşümlerinin 05/05/2020 tarihli Enstitü Kurul kararı ile "Liderlik Teorileri", "İnsan Kaynakları Yönetimi" ve "İngilizce I" derslerinden başarısız olarak uygunluğunun kabul edildiği, buna istinaden davacının dört yarıyıl sonunda derslerini başarıyla tamamlayamadığından bahisle ... tarih ve ... sayılı Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu kararı ile kaydının silindiği, anılan işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
İLGİLİ MEVZUAT: 
20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin amaç ve kapsam başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmelik yükseköğretim kurumlarında yürütülen yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik programlarından oluşan lisansüstü eğitim ve öğretimi düzenler", "Süre" başlıklı 7. maddesinde; "Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır.
 Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." düzenlemesi ve  geçici 1. maddesinde; "Bu Yönetmelikle getirilmiş hükümlerin uygulaması ve belirlenmiş süreler yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar." düzenlemesi yer almaktadır.
25/10/2011 tarih ve 28095 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin  "hüküm bulunmayan haller" başlıklı 46. maddesinde;  bu yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Yükseköğretim Kurulu ve Senato kararları uygulanacağı düzenlemesi yer almaktadır.
04/02/2019 tarih ve 30676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Süleyman Demirel Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin üçüncü bölümü olan "Tezli Yüksek Lisans Programı"'nın "Başarı denetlemesi" başlıklı 24. maddesinde; "(1) Tezli yüksek lisans programı öğrencisinin tez aşamasına geçebilmesi için aldığı bütün derslerden başarılı olmak koşuluyla ağırlıklı genel not ortalamasının en az 2,00 olması, seminer dersi dahil en az 60 AKTS kredilik dersi başarması gerekir." düzenlemesi ve "Süre" başlıklı 25. maddesinde; "(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır. (2) Tezli yüksek lisans programı, en az iki yarıyıl tez çalışması olmak üzere, en erken üç yarıyılda tamamlanabilir. (3) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde en az 2,00 ağırlıklı genel not ortalamasını sağlayamayan, azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir." düzenlemesi, "Yürürlük" başlıklı 65. maddesinde de "Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının 31/07/2018 tarihinde davalı üniversitede lisansüstü eğitime kayıt yaptırdığı, dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini başarı ile tamamlayamadığı gerekçesiyle üniversite ile ilişiğinin kesildiği görülmektedir.
İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin dayanağı olan 04/02/2019 tarih ve 30676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ...Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin yürürlüğe girmesiyle davacı hakkında uygulanabileceği, davacının 2018-2019 eğitim öğretim yılı güz yarıyılını tamamlamış olduğundan, davacı için Yönetmelikte belirtilen sürelerin 2018-2019 bahar yarıyılından itibaren başlatılması gerektiği belirtilmiş ise de, davacının okula kayıt yaptırdığı dönemde yürürlükte bulunan 25/10/2011 tarih ve 28095 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan... Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin  "hüküm bulunmayan haller" başlıklı 46. maddesinde; bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Yükseköğretim Kurulu ve Senato kararları uygulanacağı düzenlemesine yer verildiği, 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin çerçeve Yönetmelik olarak yükseköğretim kurumlarında verilen lisansüstü eğitimi düzenlemek amacıyla çıkarıldığı ve yükseköğretim kurumlarının bu yönetmelik ile uyumlu olacak şekilde kendi lisansüstü eğitimlerine ilişkin yönetmeliklerini çıkaracaklarında herhangi bir duraksama bulunmamaktadır.
Bu durumda, davacının okula kayıt yaptırdığı dönemde yürürlükte bulunan 25/10/2011 tarih ve 28095 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin  "hüküm bulunmayan haller" başlıklı 46. maddesinde;  bu yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, ilgili diğer mevzuat hükümlerinin uygulanacağı  düzenlemesi ile  20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin   "Süre" başlıklı 7. maddesinde yer alan; ....... dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir....."  düzenlemelerinin birlikte değerlendirilmesinden davacının öğretim planında yer alan kredili derslerden başarılı olması için azami süresinin kayıt olduğu 31/07/2018 tarihinden itibaren başlaması gerekmektedir.
Öte yandan, davacının 2019-2020 güz yarıyılını Instito Politecnico Do Porto-Portekiz'de tamamladığı, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü'nün  2019-2020 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılı akademik takvimine göre; ders kaydı seçimi ve internet üzerinden kayıt yenilemenin 27/01/2020-31/01/2020 tarihleri arasında yapılacağının bu hususta verilecek mazeret dilekçelerinin ilgili kurullarda değerlendirilmesinin ise 05/02/2020 tarihinde sonuçlandırılacağının belirtildiği, davacının söz konusu Erasmus programı kapsamındaki öğrenimini 22/02/2020 tarihinde tamamladığı, Erasmus programının bitiş tarihi itibariyle 2019-2020 bahar yarı yılına başlamasının fiilen mümkün bulunmadığı, ayrıca küresel salgın nedeniyle davacının yurda geç dönüş yaptığı ve bu durumlarda davacının bir kusurunun bulunmadığı görüldüğünden, 2019-2020 bahar yarı yılının dört yarıyıllık azami öğretim süresine dahil edilmemesi gerektiğinden dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla,  ... İdare Mahkemesi tarafından verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerekmektedir. 
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 26/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.