Esas No: 2023/5831
Karar No: 2024/7747
Karar Tarihi: 24.12.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5831 E.  ,  2024/7747 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/5831
Karar	No : 2024/7747     
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... ada, ... parsel sayılı, 2.739,00m² yüzölçümlü ve 2.011,24m²'si hazineye ait taşınmazın, hazine hissesine denk gelen 640,00m²'lik kısmının, 28/06/2011-03/01/2013 tarihleri arasındaki dönemde otopark ve yeşil alan yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 219.961,76TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
              İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu taşınmaza komşu taşınmazın 2011 yılı ecrimisil birim bedelinin; ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 2011 yılı için 70,84 TL/m² olarak belirlendiği ve anılan kararın da Danıştay Onuncu Dairesinin onama kararı ile ortaya çıktığı; bu birim bedel üzerinden ecrimisil bedelinin hesaplanması gerektiğinden, Mahkemenin ara kararıyla ... İdare Mahkemesi kararına esas alınan bilirkişi raporunun birer örneği taraflara tebliğ edilerek; Hazine adına kayıtlı (93050/126720) hisseli taşınmazın 640,00m²'lik kısmının fuzulen işgal edildiği; işgale konu alanın Hazine payına düşen kısmının (640,00m²  x  93.050 /126.720=) 469,95m² olarak tespit edildikten sonra; yukarıda belirtilen birim bedel yeniden değerleme oranından faydalanılarak güncellenmek suretiyle bizzat yapılan hesaplama sonucunda; işgale esas dönemde istenilebilecek ecrimisilin, 57.043,17TL olması gerektiği anlaşıldığından, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin bu kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan 162.918,59TL'lik kısmında ise, hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu ihbarnamenin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; savunma dilekçesi ekinde dosyaya sundukları 01/03/2021 tarihli taşınmaz tespit tutanağında da belirtildiği üzere işgale konu alanın toplam 1.129,31m2 olduğu; bu alanın hazine hissesine isabet eden kısmı yönünden ve emsal bedellere göre hesaplanarak tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden; Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 84. maddesinde, "Hazine taşınmazlarından kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilenlerin dışında kalanların fiilî durumları, İdarece hazırlanan program dâhilinde mahallinde tespit edilir... Taşınmazın mahallinde düzenlenecek Taşınmaz Tespit Tutanağında; işgalin başlangıç tarihi, taşınmazın işgale veya kullanıma konu olan yüzölçümü, işgalcileri, kullanım amacı, ecrimisil takdirinde yararlanılabilecek bilgiler ile bilinmesinde yarar görülen diğer bilgilere yer verilir." düzenlemesi ile 85. maddesinde, "...Ecrimisilin tespitinde; aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur..." düzenlemesi bulunmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; idarece mahallinde hazırlanan 01/03/2013 tarihli taşınmaz tespit tutanağında taşınmazın, 640m2'sinin etrafı çevrili şirket otoparkı olarak kullanıldığı ve kalanın, kısmen E-5 bağlantı yolu ve kısmen de yeşil alanda bulunduğunun tespit edildiği; ... tarih ve ... sayılı kıymet takdir kararında hesaplamanın aynı alan dikkate alınarak yapıldığı ve bu doğrultuda dava konusu 08/06/2013 tarihli ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenerek tebliği üzerine ise, bakılmakta olan davanın açıldığı; mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak alınan bilirkişi raporunda ise, alanın ölçülmediği; taşınmaz tespit tutanağı üzerinden yorum yoluyla işgale konu alanın hazine hissesine isabet eden kısmının 469,95m2 olması gerektiğinin belirtildiği görülmüştür.
Taşınmazın, aynı amaçla işgali nedeniyle, aynı taraflar arasındaki dava dosyaları ile birlikte incelenmesinden ise;
-28/06/2006-27/06/2011 tarihleri arasındaki döneme ilişkin ... İdare Mahkemesince yapılan yargılamada, mahallinde keşif yapılarak alınan kök ve Danıştay bozma kararı üzerine alınan ek bilirkişi raporunda işgale konu alanın 640,00m2 olarak kabulüyle hesaplama yapılarak verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Dairemizin E:2023/13597, K:2024/7753 sayılı kararıyla onandığı;
-24/07/2014-09/05/2017 tarihleri arasındaki döneme ilişkin ... İdare Mahkemesince yapılan yargılamada, mahallinde yapılan keşifte bilirkişiler tarafından alanın ölçüldüğü ve " ...78 parsel sayılı 2.739,00 m² lik taşınmazın ... hissesinin Maliye Hazinesi adına 31/03/1981 tarihinde tescilli olduğu, 19/05/2017 tarihinde Mahkeme kararı ile kamulaştırılarak hissesinin bir kısmının Karayolları Genel Müdürlüğü adına tescil edildiği Maliye Hazinesinin hissesinin ... düştüğünün anlaşıldığı, dava konusu parselin üzerinde keşif sırasında mahallen ve dosyadaki taşınmaz tespit tutanağından, fotoğraflardan ve taşınmazın uydu görüntülerinin GIS ortamına aktarılması sonucu yapılan ölçümler ile hali hazır haritalarda yapılan incelemeler ve ölçümler sonucunda işgal alanının yaklaşık 872m² olduğu, işgal alanının davalı idarenin hissesine düşen kısmının yaklaşık 640m² olduğu, davacı tarafından kullanıldığı, etrafının demir çitlerle çevrili olduğu, kapıda güvenlik olduğu giriş çıkışın kontrollü olduğu, dışarıdan söz konusu alana girilmesinin engellendiği şirket otoparkı olarak kullanıldığı, işgal edilen alana ilişkin yapılan tespitin yerinde olduğu..." kanaatine yer verildiği; 24/06/2020 havale tarihli ek bilirkişi raporunda ise, "heyetimizce ana raporumuzca işgal alanı yaklaşık 872m² olduğu tespit edilmiş davalı idarenin hissesine düşen kısmı yaklaşık 640m² olduğu hesaplanmış, tarafımızca tekrar hali hazır haritalarda yapılan incelemeler ve ölçümler sonucunda saha içinde bulunan reklam panolarının ve ağaçların bulundukları alanlar haricinde araç giriş yeri ve araç otopark alanı olarak 780,682m² işgali olduğu, işgal alanının davalı idarenin hissesine düşen kısmı 567,60m²" olduğunun belirtildiği ve bu doğrultuda hesaplama yapılarak verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı istinaf başvurusunun kabulüyle "7326 sayılı Kanun uyarınca davadan vazgeçilmesi nedeniyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına" ilişkin kararın kesinleştiği;
- 10/05/2017- 01/03/2021 dönemine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin E:... sayılı dosyasında mahallinde keşif yapılarak alınan bilirkişi raporunda işgale konu alanın, taşınmaz tespit tutanağında belirtildiği haliyle 529,22m2 olarak kabulüyle hesaplama yapılarak verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının da Dairemizin E:2023/12838, K:2024/7751 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince, her ne kadar bozma kararına uyulmak suretiyle karar verilmiş ise de,  28/06/2011-03/01/2013 tarihleri arasındaki dönemde "otopark ve yeşil alan" olarak işgal edilen alanın, Hazinenin (93050/126720) hissesine isabet eden kısmının,  640m² olduğu dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekmekte iken, dosyada aksi yönde ölçüme dayalı bir tespit bulunmamasına karşın; 469,95m² işgal alanı üzerinden yapılan hesaplama sonucunda dava konusu işlemin kısmen iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU	:
Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
          2.	Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 24/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.