Esas No: 2024/2408
Karar No: 2024/2836
Karar Tarihi: 14.05.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2024/2408 E.  ,  2024/2836 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2024/2408
Karar  No : 2024/2836  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:...Müdürlüğü	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Anonim Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, ... Orman İşletme Müdürlüğü sınırlarında bulunan madencilik faaliyeti gösterdiği 49.957,05-m2'lik ormanlık alana ilişkin arazi izin bedelinin tahsili amacıyla tanzim edilen ... vade tarihli ve ... tahakkuk sıra nolu tahakkuk fişinin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:...  K:... sayılı kararda; mevzuatta; sonraki yıl arazi izin bedellerinin peşin ödenmesinin talep edilmesi halinde, ödenmesi talep edilen yıllara ait bedellerin, ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden defaten izin sahibi tarafından ödeneceği yönünde hüküm getirilerek izin sahiplerine peşin ödeme hakkı verildiği, anılan madde metninde, peşin ödemenin mutlaka izin başlangıç tarihinden önce yapılması gerektiği yönünde kısıtlayıcı bir hükme yer verilmediği, peşin ödemeden yararlanabilmek için, ödemenin mutlaka izin başlangıç tarihinden (başka bir ifadeyle vade tarihinden) önce yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, bir başka ifadeyle, ödemenin yapıldığı yıl bedeli üzerinden eksiksiz olarak sonraki yıl bedelinin ödenmesi durumunda, ilgili aleyhine, fark arazi izin bedeli tahakkukunun yapılamayacağı açık olup; uyuşmazlıkta; davacı tarafından, 2023 ve  2024 yılı arazi izin bedellerinin, 2022 yılı arazi izin bedeli esas alınmak suretiyle 29/12/2022 tarihinde eksiksiz ödediği, bu haliyle davacının anılan madde hükmünde yer alan peşin ödeme ile ilgili hükme uygun hareket edildiği, davalı idare tarafından her ne kadar, Orman Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı talimat yazısı uyarınca işlem tesis edildiği görülmekte ise de; anılan yönetmelikte, peşin ödemenin mutlaka izin başlangıç tarihinden önce yapılması gerektiği yönünde kısıtlayıcı bir hükme yer verilmediğinden,  anılan talimat yazısında yer alan, "2022 yılı cari yıl bedeli vade tarihinden sonra yapılan peşin ödemelerle ilgili olarak 2023 yılı BAK oranı (%122,93)  arttırılarak hesap edilen fark bedeline ilişkin  tahakkuk  ve  tahsilat  işlemlerinin  yapılması  gerektiği" yönündeki ibarelerin  yönetmeliğe uygun olmadığı, bu haliyle yönetmelikte açıkça yer almayan uygulamaya istinaden 2023 yılı BAK oranı (122,93) uygulanmak suretiyle belirlenen bedelin tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu tahakkuk fişinde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Davalı idare tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:...,  K:... sayılı, İ:... sayılı kararıyla, 2577 sayılı Kanunun 45/1. maddesi uyarınca dava değeri itibarıyla kesin karar verildiği gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı, İ:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir. Davalı idare tarafından bölge idare mahkemesinin anılan kararına karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:..., T:... sayılı kararıyla, kesin nitelikteki karara karşı temyiz yoluna başvurulamayacağı gerekçesiyle, temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Davalı idare tarafından, asıl dava konusu edilmesi gereken işlemin "BAK" artırım oranı uygulanması gerektiğine ilişkin Bakanlık talimatı olduğu, bu işlemin de istinaf kanun yoluna açık olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  :  Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanun’un 45. maddesinin 2. fıkrasında istinafın temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu belirtilmiş, 48. maddesinde de temyize ilişkin şekil ve usul kurallarına yer verilmiştir. Bu bakımdan 48. maddede temyiz yolu için öngörülen şekil ve usul kurallarının istinaf yolu bakımından da geçerli olduğu anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda, istinaf, temyizin şekil ve usullerine tabi olduğundan, istinaf isteminin kesin bir karar hakkında olması hâlinde kararı veren mercinin istinaf isteminin reddine karar vereceği, ilgili mercinin bu kararına karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği sonucuna varılmaktadır. Kanun'un 48. maddesinde yedi günlük istinaf süresi sonunda istinaf mercii tarafından verilecek karara karşı herhangi bir başvuru yolu ise öngörülmemiş olup aksine, istinaf kararının kesin nitelikte olması düzenlenmiştir.
Başka bir ifadeyle, yedi gün içerisinde yapılan istinaf başvurusu üzerine verilen karardan sonra, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulması imkanı bulunmamaktadır. Aksi halde, Kanun'un 48/6. maddesinin ilk kez İdare Mahkemesince uygulanması halinde, İdare Mahkemesinin istinaf ret kararına karşı hem istinaf başvurusu hem de temyiz başvurusu yapılabilmesi sonucu doğacaktır.
Uyuşmazlık özelinde İdare Mahkemesince kesin olarak verilen kararın istinaf edilmesi üzerine, ilgili merci tarafından (... İdare Mahkemesince) kararın kesin olması nedeniyle istinaf isteminin reddine karar verildiği, bu karara karşı yedi gün içerisinde istinaf yoluna başvurulduğu, bu başvuru üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun reddine yine kesin olarak karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda, Kanun'un 48. maddesinde düzenlenen ve kesin olarak verilen kararlara karşı yapılacak başvuru ile istinaf yolunun tüketildiği anlaşılmakta olup, Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla temyiz isteminin reddine karar verilmiş ise de, Kanunda yer almayan bir sürecin işletilmesi nedeniyle, temyiz isteminin reddine ilişkin kararın temyiz edilmesine dair başvurunun esasının incelenme olanağı bulunmadığından, davalı idarenin temyiz başvurusu yönünden incelenmeksizin ret kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasında "İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz." hükmüne yer verilmiştir. 
2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:
(...)
h) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar.
(...)" düzenlemesi yer almaktadır.
Anılan Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrasında; "(...) Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir. İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, orman mevzuatının uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalarda bölge idare mahkemelerince verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabileceğinde şüphe bulunmamaktadır. Bununla birlikte, temyiz yoluna başvurulacak kararlar için öncelikle istinaf kanun yoluna başvurulması ve bölge idare mahkemesince uyuşmazlığa ilişkin verilmiş bir karar bulunması gerektiği de şüphesizdir.
Dava konusu olayda, davacıya orman mevzuatı gereğince arazi izin bedelinin tahsili amacıyla 19.534,44 TL tutarında tahakkuk fişi düzenlenmesine dair davalı idare işleminin iptalinin istenildiği görülmektedir.
2577 sayılı Kanunun 45/1. maddesi uyarınca konusu beş bin Türk lirasını (2023 yılı itibarıyla 20.000,00 TL) geçmeyen idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamayacağından, bu madde kapsamına giren dava konusu uyuşmazlığa ilişkin İdare Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu, aynı nedenle istinaf yoluna başvurulamayacağı ve bu gerekçeyle verilen istinaf ret kararının kanun ve usule uygun olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu uyuşmazlık yönünden istinaf kanun yoluna başvurulması kanunen mümkün olmadığından ve bölge idare mahkemesince uyuşmazlığa ilişkin verilmiş bir karar da bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmamıştır.	
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... Temyiz No:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 14/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.