Esas No: 2021/17134
Karar No: 2024/3192
Karar Tarihi: 23.05.2024

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/17134 E.  ,  2024/3192 K.


"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE  
Esas     No : 2021/17134
Karar	No : 2024/3192                                                                           
DAVACI	: ...
DAVALILAR	: 
1- ...
 2- ... Bakanlığı
 3- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN KONUSU	: 4.  sınıf  emniyet  müdürü  olarak görev yaptığı dönemde bir üst rütbe olan 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi için katıldığı sözlü sınavda başarısız sayılan davacı tarafından; 
1. 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in
a. 12. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "... sözlü sınavda" ibaresinin,
b. 26. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "İhtiyaca göre her rütbe için birden fazla komisyon oluşturulabileceği ..." ibaresinin,
c. 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...sözlü sınava" ibaresinin,
ç. 28. maddesinin 2. ve 3. fıkralarında yer alan "...sözlü sınav" ibarelerinin,
d. 29. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesinde yer alan "Başarılı sayılmak için sözlü sınavda en az elli puan almış olmak kaydıyla" ibaresinin,
2. 25-29 Haziran 2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik olarak yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının,
3. Sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali ile 
4. Yoksun kaldığı maddi haklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine,
5. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 6638 sayılı Kanunla değişik 55. maddesinin 11. fıkrasının (c) bendinde yer alan ''... sözlü...'' ibaresinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	: 
Danıştay Beşinci Dairesinin 14/02/2019 günlü, E:2016/22249, K:2019/1172 sayılı kararıyla; 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 12. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "... sözlü sınavda" ibaresi;  26. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "İhtiyaca göre her rütbe için birden fazla komisyon oluşturulabileceği ..." ibaresi; 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...sözlü sınava" ibaresi ile 2. ve 3. fıkralarında yer alan "...sözlü sınav" ibareleri ve 29. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesinde yer alan "Başarılı sayılmak için sözlü sınavda en az elli puan almış olmak kaydıyla" ibaresi yönünden davanın reddine; davacının rütbe terfi sözlü sınavında başarısız sayılması nedeniyle yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebi yönünden davanın reddine, davacının rütbe terfi sözlü sınavı sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin ve 25-29 Haziran 2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının iptaline, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.475,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine karar verilmiştir.
 Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/12/2020 günlü, E:2019/2515, K:2020/3209 sayılı kararıyla; Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın  davalı idareler tarafından iptale ilişkin kısmına, davacı tarafından ise davanın reddine ilişkin kısmına yönelik yapılan temyiz başvurusu sonucunda; davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi, davacının temyiz isteminin ise kısmen reddi ile Danıştay Beşinci Dairesinin temyize konu kararının iptale ve dava konusu Yönetmelik'in 28. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "... sözlü sınav" ibaresi dışında kalan davanın reddine ilişkin kısımlarının onanmasına; davacının temyiz isteminin kısmen kabulü ile Daire kararının, dava konusu Yönetmelik'in 28. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "... sözlü sınav" ibaresine yönelik verilen davanın reddine ilişkin kısmının ise "...Danıştay Beşinci Dairesinin 20/06/2018 tarih ve E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararıyla, dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan Kanun hükmünde açıkça "sözlü sınav" şeklinde yapılan düzenlemeye uygun olarak Yönetmeliğin 28. maddesinin başlığında da "sözlü sınav" ibaresine yer verildiği halde, madde içeriğinde sadece mülakata yönelik değerlendirmelere yer verilmiş olup, sözlü sınavının amacı olan bilgi ölçmeye yönelik hususlara yer verilmediğinden anılan Yönetmeliğin 28. maddesinin 3. fıkrasında eksik düzenleme nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği ve bu karara yönelik davalı idarelerin temyiz istemlerinin de, Danıştay  İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/11/2020 tarih ve E:2019/179, K:2020/2522 sayılı kararıyla reddedildiği göz önüne alındığında, söz konusu fıkrada yer alan dava konusu ibarenin de hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, Daire kararının, dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "... sözlü sınav" ibaresine yönelik verilen davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir. 
DAVACININ İDDİALARI	:
Dava konusu Yönetmeliğin yargısal denetime olanak sağlamadığı ve sözlü sınava ilişkin hiçbir objektif ölçüt öngörmediği, sözlü sınavda sorulan sorulara verilen yanıtların teknolojik olanaklardan yararlanılarak kayıt altına alınmadığı, idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu  öne sürülmüştür.
DAVALILARIN SAVUNMASI:
Cumhurbaşkanlığı  ve İçişleri Bakanlığı tarafından; dava konusu Yönetmeliğin, adayların lehine düzenlemeler getirdiği, sözlü sınav için (50) baraj puanının belirlenmesinin makul olduğu, anılan Yönetmelik hükümleri ile, amir sınıfı personelden beklenen yeterlilikler de dikkate alınarak bir üst rütbeye terfi edecek personelin belirlenmesi için objektif kriterler belirlendiği ve idarece üst hukuk normlarına uygun düzenleme yapıldığı savunulmuştur.
Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından; Dava konusu sözlü sınavın, sözlü sınava giren adaylara önceden bastırılan sorular arasından soru kartı çektirilmek suretiyle icra edildiği, bu yönüyle farklı komisyonlar tarafından farklı değerlendirme yapıldığı iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, adayların değerlendirme kriterlerinin Yönetmelikte açıkça ortaya konulduğu ve ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılan sözlü sınav sonucunda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Danıştay  İdari  Dava  Daireleri  Kurulunun  bozma  kararı doğrultusunda karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...
DÜŞÜNCESİ	: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde; İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği öngörülmüş olup 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 4. fıkrasında ise Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde  ısrar olanağı tanınmamıştır.	
 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapan davacı tarafından, 25-29/06/2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının ve sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işlemlerin dayanağı olan ve 10/05/2015 tarih ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "... sözlü sınavda" ibaresi ile 26. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "İhtiyaca göre her rütbe için birden fazla komisyon oluşturulabileceği ..." ibaresinin; 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...sözlü sınava" ibaresi ile 2. ve 3. fıkralarında yer alan  "...sözlü sınav" ibarelerinin ve 29. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesinde yer alan "Başarılı sayılmak için sözlü sınavda en az elli puan almış olmak kaydıyla" ibaresinin iptali, bu işlemler nedeniyle yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi ile 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun'la değişik 55. maddesinin 11. fıkrasının (c) bendinde yer alan ''... sözlü...'' ibaresinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istemiyle açılan davada; dava konusu Yönetmeliğin 12. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "... sözlü sınavda" ibaresi, 26. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "İhtiyaca göre her rütbe için birden fazla komisyon oluşturulabileceği ..." ibaresi, 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...sözlü sınava" ibaresi, 2. ve 3. fıkralarında yer alan "...sözlü sınav" ibareleri ve 29. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesinde yer alan "Başarılı sayılmak için sözlü sınavda en az elli puan almış olmak kaydıyla" ibaresinin iptali istemi ile davacının rütbe terfi sözlü sınavında başarısız sayılması nedeniyle yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte tazmini talebi yönünden davanın reddi, 25-29/06/2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının ve davacının katıldığı sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin ise iptali yolunda Danıştay Beşinci Dairesince verilen 14/02/2019 tarih ve E:2016/22249, K:2019/1172 sayılı kararın; İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/12/2020 tarih ve E:2019/2515, K:2020/3209 sayılı kararıyla; iptale ve dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "... sözlü sınav" ibaresi dışında kalan davanın reddine ilişkin kısımlarının onanmasına, Daire kararının dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "... sözlü sınav" ibaresine yönelik verilen davanın reddine ilişkin kısmının ise; dosyanın incelenmesinden Danıştay Beşinci Dairesinin 20/06/2018 tarih ve E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararıyla, dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan Kanun hükmünde açıkça "sözlü sınav" şeklinde yapılan düzenlemeye uygun olarak Yönetmeliğin 28. maddesinin başlığında da "sözlü sınav" ibaresine yer verildiği halde, madde içeriğinde sadece mülakata yönelik değerlendirmelere yer verilmiş olup, sözlü sınavının amacı olan bilgi ölçmeye yönelik hususlara yer verilmediğinden anılan Yönetmeliğin 28. maddesinin 3. fıkrasında eksik düzenleme nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği ve bu karara yönelik davalı idarelerin temyiz istemlerinin de, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/11/2020 tarih ve E:2019/179, K:2020/2522 sayılı kararıyla reddedildiği göz önüne alındığında, söz konusu fıkrada yer alan dava konusu ibarenin de hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığı; bu itibarla, Daire kararının, dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "... sözlü sınav" ibaresine yönelik verilen davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle  bozulmasına hükmedildiği anlaşılmıştır.
Açıklanan  nedenlerle,  dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "... sözlü sınav" ibaresinin iptali gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince:  Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Daire tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise gönderme kararı olmaksızın Dairemize devredilen dosyada, Danıştay Beşinci Dairesinin 14/02/2019 günlü, E:2016/22249, K:2019/1172  sayılı kararının  Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/12/2020 günlü, E:2019/2515, K:2020/3209 sayılı kararıyla kısmen bozulması üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 50/5 maddesi uyarınca bozma kararına uyularak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle bozulan kısım yönünden işin gereği düşünüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME  :
 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in;
28. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "sözlü sınav" ibarelerinin incelenmesi:
10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Sözlü sınav" başlıklı 28. maddesinin 3. fıkrasında, "Sözlü sınav komisyonları üst rütbeye terfi edecek personeli; a) Bir konuyu kavrama ve ifade edebilme yeteneği, b) Temsil ve maiyetindeki personelini sevk ve idare kabiliyeti, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Analitik düşünme, problem çözme ve doğru karar verebilme yeteneği, d) Planlama, eşgüdüm ve denetim becerileri, konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü sınav puanı tespit edilir.
" kuralına yer verilmiş olup, Danıştay Beşinci Dairesinin 20/06/2018 günlü, E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararıyla anılan düzenlemenin "...dava konusu Yönetmelik'in dayanağı olan Yasa hükmünde açıkça "sözlü sınav" şeklinde yapılan düzenlemeye uygun olarak Yönetmelik'in 28. maddesinin başlığında da "sözlü sınav" ibaresine yer verildiği halde madde içeriğinde sadece mülakata yönelik değerlendirmelere yer verilmiş olup, sözlü sınavının amacı olan bilgi ölçmeye yönelik hususlara yer verilmediğinden anılan maddenin 3. fıkrasında eksik düzenleme nedeniyle hukuka uyarlık bulunmamaktadır." gerekçesiyle iptal edildiği, anılan kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/11/2020 günlü, E:2019/179, K:2020/2522 sayılı kararıyla onandığı ve iptal kararının kesinleştiği görüldüğünden, anılan düzenlemede yer alan "sözlü sınav" ibareleri yönünden bu davada yeniden bir karar verilmesine gerek görülmemiştir. 
KARAR SONUCU		
Açıklanan nedenlerle;
1. 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 28. maddesinin  3. fıkrasında yer alan "sözlü sınav" ibarelerinin iptali istemine ilişkin olarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Dava sonuç olarak kısmen karar verilmesine yer olmadığı, kısmen ret, kısmen iptal ile sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan ...‬-TL yargılama giderinin yarısı olan ...‬-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısı olan ...-TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine; davalı İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan ...-TL temyiz yargılama giderinin davalı İçişleri Bakanlığı üzerinde bırakılmasına; posta avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
3. Yargılamanın devamı sırasında davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden,  aşağıda dökümü yer alan ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin 1. fıkrası uyarınca adli yardım kararından dolayı ertelenmiş olan ...-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin davacıdan, diğer yarısı olan ...-TL'nin davalı idarelerden kararın kesinleşmesinden sonra tahsili için müzekkere yazılmasına,
4. Bakılan davanın kesinleşen kısımları için davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu aşamada davalı idareler lehine yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 23/05/2024 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.