Esas No: 2022/3575
Karar No: 2024/4908
Karar Tarihi: 14.11.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2022/3575 E.  ,  2024/4908 K.


"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas  No : 2022/3575
Karar No : 2024/4908                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptali yolunda tesis edilen ... Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve... sayılı kararının iptaline ve yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında her ne kadar PKK/KCK terör örgütüne üye olmak suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığından bahisle güvenlik soruşturması olumsuz kabul edilmek suretiyle işlem tesis edilmiş ise de davacının, atılı suç nedeniyle hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, bu karar gerekçe gösterilmek suretiyle davacının silahlı özel güvenlik ve çalışma belgesinin iptal edilemeyeceği, bunun haricinde terör örgütleriyle herhangi bir irtibatının, iltisakının olduğuna dair hukuken kabul edilebilir başkaca  bir bilgi ve belgenin ortaya konulmadığı anlaşılmakla, bilgi notunda yer alan değerlendirmeye dayalı olarak davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle silahlı özel güvenlik kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma belgesinin iptal edilmesine dair tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ve hukuka aykırılığı ortaya konulan işlem nedeniyle yoksun kalınan hak ve alacakların ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaşlarının davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI:Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin tesisinde idareye takdir yetkisi tanındığı, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak neticelendiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, parasal ve sosyal hakkı bulunmayan davacıya parasal haklarının iadesi şeklinde hüküm tesis edilemeyeceği, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ	:Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile  temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen gerekçesi değiştirilerek onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY: 
Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik   çalışma izninin  iptaline ilişkin ... Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun  ... tarih ve... sayılı kararının iptaline ve yoksun kaldığı parasal   haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi: 
1- Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuatta, özel güvenlik görevlileri hakkında gerek kimlik belgesi ve çalışma izni verilmesi gerekse bunların yenilenmesi sırasında güvenlik soruşturması yapılacağı, söz konusu soruşturmanın sonucu olumlu olanlara ve mevzuatta aranan diğer şartları taşıyanlara çalışma belgesi düzenleneceği, çalışma şartlarını kaybeden ve güvenlik soruşturması olumsuz olanların da belgelerinin iptal edileceği düzenlenmiştir.
2- Bu kapsamda da, dava konusu olayda, davalı idare tarafından davacı hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak, dava konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak, davacının 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturmasının olumsuz olması gösterilmiştir. 
3- Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve   arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından  ulaşılabileceğine ve anılan birimlerin bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair kanuni  düzenleme olan 4045 sayılı Kanun'a göre yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması     neticesi ulaşılmış olup; 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendinde düzenlenen  güvenlik soruşturması olumlu olmak koşulunun 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik  soruşturması yönünden Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarihli ve E:2021/42, K:2022/45    sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan,   Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş  içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş  olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler  dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı  olacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan  güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı  hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uygunluk bulunmadığı  sonucuna varılmıştır. 	
4- Bununla birlikte, dava konusu işlemin (3) no. lu paragrafta belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek olmadan davalı idarece doğrudan özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır. 
5- Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak güvenlik  soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen  7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv  Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak  yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun  yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de  4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu   Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece, yukarıda belirtilen iptal   gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması  Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında  yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis  edilebileceği de kuşkusuzdur. 
6- Bu itibarla, temyize konu kararın İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin  iptaline yönelik kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi: 
Dava konusu işlemin belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığına karar verilmiş olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılamayacağı ya da hiçbir işleme gerek olmadan doğrudan güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olduğu ve buna dayanılarak özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izni verilmesi sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece 7315 sayılı Kanun'da öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği dikkate alındığında, bu aşamada davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, temyize konu kararın İdare Mahkemesi kararının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesine yönelik kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının gerekçe değiştirerek ONANMASINA, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,  14/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.