Esas No: 2024/664
Karar No: 2024/379
Karar Tarihi: 26.02.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/664 E.  ,  2024/379 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas  No : 2024/664
Karar No : 2024/379
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı... vekili Av. ... tarafından, dava dışı İ.G. isimli şahıstan davacıya yapılacak böbrek naklinin etik olmadığından bahisle uygun görülmemesine ilişkin ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Organ Nakli Değerlendirme Etik Komisyonunun 05/10/2023 tarihli kararının iptali istemiyle Sağlık Bakanlığı ve İstanbul Valiliğine karşı açılan davada, İstanbul 13. İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 12/01/2024 tarih ve E:2023/2337, K:2024/29 sayılı karar ile Ankara 7. İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 01/02/2024 tarih ve E:2024/123, K:2024/184 sayılı karar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında; göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.
09/12/2022 tarih ve 32038 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Organ Nakli Hizmetleri Yönetmeliğinin canlıdan organ bağışı ve nakline ilişkin usul ve kuralları düzenleyen 12. maddesinin akraba dışı canlıdan organ nakline ilişkin 4. fıkrasında, "İkinci fıkrada yer alan hususların dışında kalan canlı vericiden organ nakillerinin etik açıdan uygunluğunun değerlendirmesi, organ nakli başvurusunun yapıldığı ilde oluşturulan Organ Nakli Değerlendirme Etik Komisyonu tarafından yapılır." kuralı; 13. maddesinin 1. fıkrasında, Organ Nakli Değerlendirme Etik Komisyonunun, il sağlık müdürü veya görevlendireceği bir başkan başkanlığında toplanan üyelerden oluşturulacağı; aynı maddenin 2. fıkrasında, Komisyonun sekreterya hizmetinin il sağlık müdürlüğünce yürütüleceği; 14. maddesinin 1. fıkrasında, Ulusal Organ Nakli Etik Kurulunun, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü veya görevlendireceği en az daire başkanı düzeyinde bir yetkili başkanlığında maddede sayılan üyelerden oluşacağı; 15. maddesinin 1. fıkrasında, "Komisyon kararlarına karşı yapılacak itiraz için alıcı veya verici ya da bunların yasal temsilcileri kararın tebliğini izleyen 15 gün içerisinde müdürlüğe bir dilekçe vermek suretiyle kararın yeniden değerlendirilmesini talep etmek zorundadır. Bu başvuru yapılmadan itiraz yoluna gidilemez." kuralı; aynı maddenin 4. fıkrasında, "Komisyonun kararın yeniden değerlendirilmesi başvurusu üzerine verdiği kararlarına karşı, kararın tebliğini izleyen 15 gün içerisinde, alıcı veya verici ya da bunların yasal temsilcileri tarafından müdürlük aracılığı ile Ulusal Organ Nakli Etik Kuruluna itiraz edilir. Müdürlük itirazı ve itiraza konu başvuruya ilişkin komisyon tarafından alınan bütün karar tutanaklarını ve sair bilgi ve belgeleri, gizlilik hükümlerine uygun olarak Bakanlığa gönderir." kuralı; 7. fıkrasında, "Kurul itiraz başvurusuna ilişkin komisyon kararlarını inceleyerek onaylar veya iptal edip iade eder veya komisyonun yerine geçip yeniden karar alır." kuralı; 11. fıkrasında ise, "Reddedilen itiraz başvuruları müdürlüğe gönderilir. Müdürlük söz konusu kararları karar gerekçesi hariç ilgililere tebliğ eder." kuralı yer almaktadır. 
Dava dosyasının incelenmesinden, davacıya akraba dışı canlıdan böbrek nakli yapılması amacıyla Yeni Yüzyıl Üniversitesi Özel Gaziosmanpaşa Hastanesi Organ Nakli Merkezince İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Organ Nakli Değerlendirme Etik Komisyonuna başvuruda bulunulduğu, başvurunun Etik Komisyonca değerlendirilmesi neticesinde, yapılacak böbrek naklinin etik olmadığından bahisle uygun görülmemesine ilişkin 05/10/2023 tarihli kararın alındığı, davacı tarafından bu karara yapılan itirazın Ulusal Organ Nakli Etik Kurulunun 27/10/2023 tarihli kararıyla reddedildiği, bunun üzerine İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Organ Nakli Değerlendirme Etik Komisyonunun 05/10/2023 tarihli kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
Bu durumda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun yukarıda aktarılan 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca işbu davanın görüm ve çözümünde, dava konusu işlemi tesis eden  İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Organ Nakli Değerlendirme Etik Komisyonunun bulunduğu yer olan İstanbul ilinin yargı çevresi bakımından bağlı bulunduğu İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. 
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın İstanbul 13. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 7. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 26/02/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.