Esas No: 2023/6009
Karar No: 2024/2617
Karar Tarihi: 13.06.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2023/6009 E.  ,  2024/2617 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2023/6009
Karar    No : 2024/2617                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLLERİ	: Av. ...
	  Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	: ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem:  Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptaline ilişkin Erzurum Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilerek yoksun kaldığı ileri sürülen parasal haklarına karşılık 11.580,00 TL (miktar artırımı ile 11.953,63 TL) tazminatın işten çıkarılma tarihi olan 10/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; güvenlik soruştuması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen bilginin, tek başına güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına neden olacak bir tespit niteliğinde olmadığı ve davacının, Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğuna yönelik başka da herhangi bir somut bilgi ya da belgenin de davalı idarece dava dosyasına sunulamaması karşısında, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan 11.953,63 TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI	: Davalı idare tarafından, işlem tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun olarak işlemin tesis edildiği, davacı hakkında herhangi bir ceza kovuşturması açılmasına gerek olmadığı, yapılan güvenlik soruşturması neticesinde davacı hakkında komisyon tarafından değerlendirme yapıldığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	:	Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen gerekçesi değiştirilerek onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY : 
Erzurum ili, Karaçoban ilçesi, ... Anadolu Lisesi'nde özel güvenlik görevlisi olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptal edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi: 
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan özel güvenlik görevlilerine ilişkin mevzuatta, özel güvenlik görevlileri hakkında gerek kimlik belgesi ve çalışma izni verilmesi gerekse bunların yenilenmesi sırasında güvenlik soruşturması yapılacağı, söz konusu soruşturmanın sonucu olumlu olanlara ve mevzuatta aranan diğer şartları taşıyanlara çalışma belgesi düzenleneceği, çalışma şartlarını kaybeden ve güvenlik soruşturması olumsuz olanların da belgelerinin iptal edileceği düzenlenmiştir.
Bu kapsamda da, dava konusu uyuşmazlıkta davalı idare tarafından davacı hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak, dava konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak, güvenlik soruşturmasının olumsuz olması gösterilmiştir. 
Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve anılan birimlerin bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair kanuni düzenleme olan 4045 sayılı Kanun'a göre yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesi ulaşılmış olup; 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendinde düzenlenen güvenlik soruşturması olumlu olmak koşulunun 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarih ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın müstekar kazanmış içtihatlarında belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 	
Bununla birlikte, dava konusu işlemin yukarıda belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek olmadan davalı idarece doğrudan silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı da açıktır. 
Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece, yukarıda belirtilen iptal gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği de kuşkusuzdur. 
Bu itibarla, Mahkeme Kararının dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının işlem nedeniyle yoksun kalınan maddi zararın davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi: 
Dava konusu işlemin belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığına karar verilmiş olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılamayacağı ya da hiçbir işleme gerek olmadan doğrudan güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olduğu ve buna dayanılarak özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izni verilmesi sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece 7315 sayılı Kanun'da öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği dikkate alındığında, bu aşamada davacının tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, Mahkeme Kararının işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların davacıya ödenmesine yönelik kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının gerekçe değiştirerek ONANMASINA, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/06/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.