Esas No: 2023/8491
Karar No: 2024/7044
Karar Tarihi: 26.11.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/8491 E.  ,  2024/7044 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2023/8491
Karar No : 2024/7044                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)	: 1- ...	   2- ...	  
		3- ...	               4- ...  
VEKİLLERİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Edirne İli, Merkez, ... Mevkii ... ada, ... parsel (eski) sayılı taşınmazın hisseli maliki olan davacılar tarafından Edirne Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile anılan planlara ait 7.1, 8 ve 13 sayılı plan notları ve anılan uygulama imar planına dayanılarak kabul edilen parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; mahallinde  yaptırılan  keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi sonucunda, dava konusu planların üst ölçekli plana uygun olarak hazırlandığı ve imar mevzuatına, planlama esaslarına ve şehircilik ilkelerine aykırılık bulunmadığı, dava konusu parselasyon işlemi ile dava konusu taşınmazın yürüme mesafeleri de dikkate alınarak daha dengeli eğitim kampüsü olarak ve yüz ölçümü aynen korunarak beş farklı parsele dağıtıldığı, bununla birlikte kamu ortaklık payı hisselendirmesiyle oluşan kamulaştırmaya konu parsellerin bulunduğu alanlarda, yeniden parselasyon yapılması durumunda; bu alanların imar planında yine kamu kullanımına ayrılan yerlere, herhangi bir kesinti yapılmadan tahsis edilerek ve eski statülerini devam ettirerek kamulaştırılmak üzere mevcut hissedarları adına tescil edileceği, diğer taraftan, uygulama imar planında, ticaret ve konut alanlarına ilişkin 7.2 ve 8 sayılı plan notunda parsel büyüklüklerine ilişkin ön şart koşulunu taşıyan taşınmazlarda eşit oranda imar artışı öngörüldüğü, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 23. maddesine göre uygulama imar planında, aksine bir hüküm bulunmadığı durumlarda, çekme mesafelerinin anılan Yönetmeliğe göre değerlendirileceği, ayrıca T1 alanlarında çekme mesafesi tanımlanmış ve emsal değeri belirlendiğinden T1 alanlı parsellerde, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 5. maddesi uyarınca uygulama yapılacağından 13 sayılı plan notunun imar mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI      : Davalı idarece tesis edilen işlemlerle mülkiyet haklarının ihlal edildiği, İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca yapılan parselasyon işlemi ile mümkün mertebe mevcut taşınmaza yakın yerlerden ve değer kaybına neden olmayacak şekilde tahsis yapılması gerektiği, düzenleme ortaklık payının yasal sınırının aşılmaması gerektiği, planların şehircilik ilkelerine ve kamu yararına aykırı olduğu, bilirkişi heyetinde görüşünü daha önceki bilirkişi raporlarında açıklamış bilirkişinin bulunmasının bu davada hükme esas alınan bilirkişi raporunu sakatladığından temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Edirne İli, Merkez, ... Mevkii ... ada, ... parsel (eski) sayılı taşınmazın hisseli maliki olan davacılar tarafından Edirne Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile anılan planlara ait ... ve ... sayılı plan notları ve anılan uygulama imar planına dayanılarak kabul edilen parselasyon işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT: 
	3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların  yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
	İşlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinde; imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın,  birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyelerin yetkili olduğu, herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınamayacağı, ancak bu hükmün o parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasına engel teşkil etmeyeceği, düzenleme sırasında, plan ve mevzuata göre muhafazasında mahsur bulunmayan bir yapının, ancak bir imar parseli içinde bırakılabileceği, tamamının veya bir kısmının plan ve mevzuat hükümlerine göre muhafazası mümkün görülemeyen yapıların ise, birden fazla imar parseline de rastlayabileceği belirtilmiştir.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 4. maddesinin i) bendinde "Nazım imar planı: Mevcut ise çevre düzeni planının genel ilke, hedef ve kararlarına uygun olarak, arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, çeşitli kentsel ve kırsal yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere, varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/5.000 ölçekte, büyükşehir belediyelerinde 1/5000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte, onaylı halihazır haritalar üzerine, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan planı, k) bendinde "Uygulama imar planı: Nazım imar planı ilke ve esaslarına uygun olarak yörenin koşulları ve planlama alanının genel özellikleri, yapının kullanım amacı ve ihtiyacı, erişilebilirlik, sürdürülebilirlik ve çevreye etkisi dikkate alınarak; yapılaşmaya ilişkin yapı adaları, kullanımları, yapı nizamı, bina yüksekliği, taban alanı katsayısı, kat alanı kat sayısı veya emsal, yapı yaklaşma mesafesi, ön cephe hattı, ifraz hattı, kademe hattı, ada ayrım çizgisi, taşıt, yaya ve bisiklet yolları, ulaşım ilişkileri, parkları, meydanları, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, gerektiğinde; parsel büyüklükleri, parsel cephesi ve derinliği, arka cephe hattı, yol kotu ve bu kotun altındaki kat adedi, bağımsız bölüm sayısı gibi yapılaşma ve uygulamaya ilişkin kararları, uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/1.000 ölçekte onaylı halihazır haritalar üzerinde, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan planı ifade eder." kuralı, 6. maddesinin 2. fıkrasında, "Mekânsal planlar, plan kademelenmesine uygun olarak hazırlanır. Her plan, planlar arası kademeli birliktelik ilkesi uyarınca yürürlükteki üst kademe planların kararlarına uygun olmak, raporu ile bütün oluşturmak ve bir alt kademedeki planı yönlendirmek zorundadır." kuralı, 7. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Yönetmeliğe göre hazırlanacak her tür ve ölçekteki mekânsal planlar aşağıda yer alan planlama ilke ve esaslarına, planların hazırlanması ile ilgili standartlara, gösterim tekniklerine ve tanımlara uygun olarak yapılır: b) Planlar; pafta, gösterim, plan notları ve plan raporu ile bir bütündür." kuralı, 9. maddesinin 1. fıkrasında, "Mekânsal planlara ilişkin, kendi kademesine göre ve yapılış amacının gerektirdiği açıklamaları içeren bir plan raporu hazırlanır." kuralı, 2. fıkrasında, "Plan raporunda, planın türü, ölçeği, kapsamı ve özelliğine göre; vizyon, amaç, hedefler ve stratejiler belirlenerek, koruma-kullanma esasları, alan kullanım kararları, yoğunluk ve yapılaşmaya ilişkin konularda planlama esasları ve uygulama ilkeleri, eylem planları, açık ve yeşil alan sistemi, ulaşım, erişilebilirlik ve mekânın etkin kullanılması, gerektiğinde koruma, sağlıklaştırma ve yenileme program, alan ve projelerinin etaplama esasları, alan kullanım dağılımı tablosu gibi hususlarda açıklamalara yer verilir." kuralı yer almıştır.
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dava dışı Levent Akgün tarafından; Edirne Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile anılan planlara yapılan itirazların kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin Edirne Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, mahallinde  yaptırılan  keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi sonucunda, dava dosyasına sunulan plan açıklama raporunun hem nazım hem de uygulama imar planı için ortak bir rapor olarak hazırlandığı, raporun içeriğinde de ölçek itibarıyla ayrı ayrı değerlendirmelere yer verilmediği, her bir planın kendi kademesine göre ve yapılış amacının gerektirdiği ayrıntılı açıklamaları içermediği anlaşıldığından dava konusu planlarda planlama tekniklerine uyulmadığı sonucuna varılarak ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği, davalı idarece anılan idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, posta ücretinin tamamlanmaması nedeniyle ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:..., İstinaf No:... sayılı kararıyla istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilerek kesinleştiği görülmüştür.
Dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yukarıda aktarılan yargı kararının birlikte incelenmesi sonucunda; yukarıda aktarılan mevzuat uyarınca imar planının plan raporu ile birlikte bir bütün olduğu, plan açıklama raporu bulunmayan ya da yetersiz olan planların mevzuata uygun olmayacağı, bu sebeple ayrıntılı  gerekçesine ve gereklilik analizlerine yer vermeden, her bir ölçekteki plan için kendi kademesine göre ayrıntılı açıklamaları içermeyen raporun mevzuatla belirlenen rapor niteliğinde bulunmadığı sonucuna varıldığından, söz konusu hususlar dikkate alınmadan hazırlanan plan açıklama raporuna dayanılarak onaylanan dava konusu planlarda planlama tekniklerine uyulmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, imar mevzuatına ve plan yapım yöntemine aykırı bulunan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile anılan plan notlarının iptaline karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, hukuka aykırı bulunan dava konusu uygulama imar planına dayanılarak kabul edilen parselasyon işleminde de hukuka uyarlık bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/11/2024 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.