Esas No: 2023/6087
Karar No: 2024/3246
Karar Tarihi: 28.05.2024

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2023/6087 E.  ,  2024/3246 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas    No   : 2023/6087
Karar   No   : 2024/3246
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVALI)	: ... Genel Müdürlüğü 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	:...
VEKİLİ		: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:...sayılı kararın onanmasına dair Danıştay İkinci Dairesinin 06/07/2023 günlü, E:2023/2051, K:2023/4017 sayılı kararının;  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi  uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava Konusu İstem : Dava, İzmir Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
	 ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının hırsızlık suçuna teşebbüs ettiği ve eylemin sübut bulduğu gerekçesiyle dava reddedilmiş, anılan karar  Danıştay  Beşinci  Dairesinin 25/10/2017 günlü, E:2016/17103, K:2017/21665 sayılı kararıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 15. maddesinin uygulanmadığı gerekçesiyle bozulmuş, Danıştay Beşinci Dairesi kararına karşı davalı idarenin karar düzeltme istemi üzerine Danıştay İkinci Dairesince verilen 13/09/2022 günlü, E:2021/7232, K:2022/4076 sayılı kararla Danıştay Beşinci Dairesi kararı kaldırılarak idare mahkemesi kararı bozulmuştur.
	İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin Danıştay İkinci Dairesinin bozma kararına uyularak verilen  temyize konu  kararıyla; davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel olan ve Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesinde yer alan "hırsızlığa teşebbüs" fiili, mevcut hukuki durum itibarıyla 7068 sayılı Kanun ile herhangi bir cezai yaptırıma bağlanmayarak disiplin suçu olmaktan çıkarıldığından, davacı hakkında tesis edilen dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
	Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay  İkinci Dairesinin  06/07/2023 günlü, E:2023/2051, K:2023/4017 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.	
KARAR DÜZELTME TALEBİNDE
BULUNANIN İDDİALARI  	: Davalı idare tarafından; davacı hakkında yapılan ceza yargılaması sonucunda hırsızlığa teşebbüs fiilini işlediğinin sübuta erdiği, eylemine uyan disiplin cezasının verildiği, Tüzüğün 15. maddesinin uygulanması konusunda idarenin takdir yetkisinin olduğu ileri sürülerek, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI	: Düzeltilmesi  istenen  kararın  yöntem  ve  yasaya  uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır. 
 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ 	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay İkinci Dairesince;  Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
	Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay İkinci  Dairesinin 06/07/2023 günlü, E:2023/2051, K:2023/4017  sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	MADDİ OLAY : 
	 İzmir Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
 
	İLGİLİ MEVZUAT : 
	 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesi uyarınca yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesinde; hırsızlık, gasp, dolandırıcılık, irtikap, rüşvet, zimmet, ihtilas, ırza geçme, ırza tasaddi, sahtecilik, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, kalpazanlık, kasden adam öldürme veya bu suçları işlemeye teşebbüs etmek, emniyeti suiistimal, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, suç tasnii, iftira fiilleri meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylemler olarak hükme bağlanmıştır. 7068 sayılı Kanun'da, Tüzük'ün 8/6. maddesindeki fiillere ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiş; anılan Kanun'un 9. maddesinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller ile ilgili olarak, 657 sayılı Kanun hükümlerinin; 34. maddesinde ise, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanun'un disipline ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
 Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile 3201 sayılı  Kanun'un 83. maddesinin birinci cümlesinin iptaline karar verilmesi sorasında, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un Geçici 1. maddesi ile "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre re'sen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." kuralı getirilmiştir.
7068 sayılı Kanun'un atıfta bulunduğu 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin 1. fıkrasının E bendinin (g) alt bendinde, "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
09/05/2014 günlü, 28995 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 16/01/2014 günlü, E:2013/110, K:2014/8 sayılı kararıyla; "İdarenin faaliyetleri çok çeşitli, karmaşık ve değişken olduğundan disiplin cezasını gerektirecek fiillerin tümünün kanunda tek tek belirlenmesi güçtür. Kuralın incelenmesinden de görüleceği üzere memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler denilmek suretiyle disiplin cezası gerektiren fiil ve hareketlerin çerçevesinin çizildiği anlaşılmaktadır." gerekçesiyle, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin 1. fıkrasının E bendinin (g) alt bendinin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verilmiştir. 
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi kapsamında tesis edilen işlemlerden doğan uyuşmazlıklarda; ''7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'ne göre verilen disiplin cezalarının, bu Kanun hükümlerine göre verilmiş addolunacağı, dava konusu işlemin dayanağı olan anılan Tüzük'ün 8/6. maddesinde düzenlenen fiile veya benzer bir fiile, 7068 sayılı Kanun'da yer verilmediği, dolayısıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi kapsamında verilen disiplin cezalarının yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali''' doğrultusunda içtihat oluşmuş, bu içtihat, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca (İDDK) da benimsenmiştir. (Danıştay İDDK'nin 02/05/2019 günlü, E:2018/944, K:2019/2096 sayılı; 16/03/2020 günlü, E:2019/2706, K:2020/765 sayılı ve 28/01/2021 günlü, E:2020/3248, K:2021/145 sayılı kararları).
Nitekim, Dairemizin bu içtihat doğrultusunda verdiği 13/09/2022 günlü, E:2021/7232, K:2022/4076 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle, ...İdare Mahkemesi  temyize konu ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı verilmiştir.
Ancak Dairemizce içtihat değişikliğine gidilerek; ''Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi hükmü gereği meslekten çıkarma disiplin cezasını gerektiren suçların, 7068 sayılı Kanun'da disiplin cezasını gerektirecek eylemler olarak düzenlenmediği; ancak bu suçların, Devlet memurluğu sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler kapsamında olduğu ve 7068 sayılı Kanun'un 9. ve 34. maddeleri ile 657 sayılı Kanun'a yapılan atıf nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin 1. fıkrasının E bendinin (g) alt bendi uyarıca, daha ağır yaptırım olan Devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasını gerektirdiği; böylelikle, 7068 sayılı Kanun'da disiplin cezası verilecek eylem olarak doğrudan düzenlenmemiş olması, disiplin cezasına muhataplar bakımından aleyhe sonuç doğurduğundan, suç teşkil eden bu fiile istinaden Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi uyarınca verilen disiplin cezasının hukuka uygunluk değerlendirmesinin; 7068 sayılı Kanun'a göre lehe düzenleme olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü çerçevesinde yapılması gerektiği'' gerekçesine dayalı kararlar verilmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca da aynı doğrultuda içtihat değişikliğine gidildiği, 07/03/2024 günlü, E:2023/2041, K:2024/506 sayılı kararından anlaşılmaktadır.
Yerleşik içtihat değişikliklerine ilişkin olarak, Anayasa Mahkemesince (Karar Tarihi:22/01/2019, Başvuru Numarası:2015/17453) verilen kararda da belirtildiği üzere, içtihat değişikliğine gidilmiş olması tek başına adil yargılanma hakkının ihlali olarak kabul edilemez ise de; aynı Dairenin diğer içtihadıyla çelişecek şekilde karar verilemeyeceği, içtihadın istikrarlı bir şekilde uygulanması gerektiği açıktır.
Öte yandan; İdare Mahkemesince, Dairemizin bozma kararına uyularak verilen kararın onanması sonrasında karar düzeltme istemi incelenirken, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50/4. maddesinde yer alan "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." düzenleme kapsamında, usuli kazanılmış hak ilkesinin uygulanıp uygulanmayacağının irdelenmesi ve açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
    Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde bu kararın temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılması, söz konusu tarafın,  bu sonucun devam etmesi yönündeki beklentisinin korunmamasını haklı ve zorunlu kılacak bir sebep bulunmadığı durumlar için geçerlidir. Aksi durumda yargılama devam ederken; diğer tarafın ileri sürdüğü ya da resen tespit edilen delillerin, hukuk kurallarının ya da iddia ve savunmaların temyiz mercii tarafından değerlendirilmesine ve hükme esas alınmasına engel teşkil edebilecektir. Dolayısıyla, bir aşamadan sonra yargılamanın taraflarından birinin diğerine göre zayıf duruma düşmesine yol açılmaması ve adil yargılama ilkesine aykırı bir durum yaratılmaması gerekir.
Yukarıda yer verilen Dairemizin kabul gören yeni içtihadının, benzer uyuşmazlıklarda tutarlı olarak uygulanması gereklidir. Zira, aynı somut olay ve hukuksal durumdaki farklı kişilerce açılan davalarda birbiriyle çelişen sonuçlara ulaşılması, başka bir anlatımla, aynı uyuşmazlıklar için aynı temyiz yerince farklı kararlar verilmesi, hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine ters düşeceğinden, işbu temyize konu kararda davacı yönünden usuli kazanılmış hak ilkesinin uygulanması imkanı bulunmamaktadır.
Somut uyuşmazlığın esasına gelince; davacıya isnat edilen hırsızlığa teşebbüs fiilinin, 7068 sayılı Kanun'da disiplin cezası verilecek eylem olarak doğrudan düzenlenmemiş olması, davacı bakımından aleyhe sonuç doğurduğundan; suç teşkil eden bu fiile istinaden verilen disiplin cezasında hukuka uygunluk değerlendirmesinin, 7068 sayılı Kanun'a göre lehe düzenleme olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü çerçevesinde yapılması gerekmektedir. 
Bu itibarla, lehe olan normun uygulanması ilkesi çerçevesinde Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümleri uyarınca verilen disiplin cezasına ilişkin dava konusu uyuşmazlıkta, işin esasına girilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden, "hırsızlığa teşebbüs fiilinin, mevcut hukuki durum itibarıyla 7068 sayılı Kanun ile herhangi bir cezai yaptırıma bağlanmayarak disiplin suçu olmaktan çıkarıldığı, bu nedenle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesine dayanan İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. 
 
KARAR SONUCU	: 
	Açıklanan nedenlerle;
	1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE; 
	2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:...  sayılı kararın, 2577 sayılı Kanun’un temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49/1-b maddesi uyarınca  BOZULMASINA;
	 3. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 3622 sayılı Kanun ile değişik 3. fıkrası uyarınca ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 28/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay dava daireleri  tarafından verilen kararların düzeltme yolu ile yeniden incelenebilmelerini gerektiren nedenler gösterilmiş olup, İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay İkinci Dairesinin 06/07/2023 günlü, E:2023/2051, K:2023/4017 sayılı kararında karar düzeltme nedenleri bulunmadığından, davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddedilmesi gerektiği oyuyla  çoğunluk kararına katılmıyorum.