Esas No: 2023/14075
Karar No: 2024/8156
Karar Tarihi: 31.12.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/14075 E.  ,  2024/8156 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/14075
Karar	No : 2024/8156                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Teknik Servis Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem:  İstanbul ili, Ataşehir İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak Nu:... adresinde temizlik malzemeleri imalatı ve satışı ile iştigal eden davacı şirket tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; tutanakta belirlenen alanların ruhsatlı alan dışında kaldığı görüldüğünden, ruhsat alanı dışında kalan faaliyetin men'i şeklinde idari işlem tesis edilmesi gerekirken, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 : Davalı idare tarafından, dava konusu iskanlı binada 2. Normal kat ve çatı katında ilave alan oluşturulduğunun tespit edildiği, ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağının düzenlendiği, yapının sahiplerine imar para cezası düzenlendiği ve ruhsat ve eklerine aykırı yapının yıkılarak eski hale getirilmesine karar verildiği, davacıya on beş gün süre verilmesine karşın aykırılığın giderilmemesi üzerine tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde; "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak. " hükmüne, 6. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma  ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde ilgili çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır. Ruhsat  verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili merci veya mülki amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." düzenlemesine,
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir. ... " hükmüne yer verilmiştir.
 İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.	
	Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, bir işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için işyerinin bulunduğu yapının imar mevzuatına uygun olmasının zorunlu olduğu gibi işyeri açma ve çalışma ruhsatına bağlanan faaliyetin yer aldığı yapının, ruhsatlandırıldığı mevcut imar durumunun sürekliliği korunarak imara aykırı bir durumun ortaya çıkmasının önlenmesinin amaçlandığı, tespit edilen imara aykırılıkların verilen on beş günlük süre içerisinde giderilmemesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve işyerinin mühürlenmesi şeklinde yaptırıma bağlandığı anlaşılmaktadır. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikteki usuller takip edilerek imara aykırı imalat yapıldığının tespiti halinde işyerlerinin ruhsatının iptal edilmesi mümkündür. 
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde temizlik malzemeleri imalatı ve satışı ile iştigal eden davacı şirket tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davacının ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile  3. sınıf Gayrisıhhi Müsseseler sınıfındaki işyerinde "Endüstriyel Temizlik Makineleri Montaj, Servis ve Satış" faaliyetini yürüttüğü dava konusu iskanlı binada 2. normal kat ve çatı katında ilave alan oluşturulduğu, toplam ruhsatsız alanın 282,1 m² olduğunun tespitine ilişkin ... tarih ... sayılı yapı tatil zaptının düzenlendiği, davalı idare Belediye Encümenince, yapı sahiplerine 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca imar para cezası verilmesine, 32. maddesi uyarınca ruhsat ve eklerine aykırı yapının yıkılarak eski hale getirilmesine ilişkin karar verildiği, 03/08/2022 tarihinde Zabıta Müdürlüğünce  İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca işyeri ilgilisine 15 gün içerisinde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi, aksi halde ruhsatının iptal edileceğine ilişkin bildirimin yapıldığı görülmüştür.
	Bu durumda;  işleme konu işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olarak kullanım alanının artırıldığı hususunun davalı idarece düzenlenen 06/06/2022 tarihli tutanak ile  tespit edilerek mevzuata uygun olarak davacıya onbeş günlük süre tanındığı, söz konusu aykırı kısımların yasal süresi içerisinde eski hale getirilerek ruhsata uygun hale getirilmediği veya ruhsata bağlanmadığı dikkate alındığında, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.    
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 31/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. 
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.