Esas No: 2024/1031
Karar No: 2024/7770
Karar Tarihi: 24.12.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1031 E.  ,  2024/7770 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/1031
Karar	No : 2024/7770                                                                       
TEMYİZ EDEN TARAFLAR        : 1- (DAVACI) ... Yatırım Ticaret 
		  Anonim Şirketi	  
	   VEKİLİ: Av. ..
		  2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
		  VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının tarafların aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
	Dava konusu istem:  İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, ... Mahallesi ... ada, ... parselin kuzeydoğusunda davalının tasarrufundaki taşınmazın 4721,00 m²'si üzerinde ofis, güvenlik kulübesi, büfe, yemekhane ve açık alan yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 2017/02-2022/01 tarihleri arasındaki dönem davacıdan 3.992.545,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. 
                İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz üzerine düzenlenen düzeltme ihbarnamesinde ecrimisil bedelinin 2.838.750,40 TL ve dönemin de 25/01/2019-31/01/2022 tarihleri arasındaki dönem olarak düzeltildiği, dolayısıyla uyuşmazlığın 1.153.794,60 TL'lik kısmı idarece kaldırıldığı görüldüğünden dava konusu işlemin bu kısmı yönünden karar verilmesine yer olmadığına, ecrimisil ihbarnamesinin 2.838.750,40 TL'lik kısmı için ise yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu işlemin 1.960.524,00 TL'lik kısmının iptaline, 878.226,40 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
                Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Taşınmazın davalı idarenin mülkiyetinde olmadığı, ecrimisil tespit komisyonunun oluşumunun hukuka uygun yapılmadığı ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI	: Taşınmazın tasarruf yetkisinin kendilerinde olduğu, davacı tarafından bedeli ödenmeksizin taşınmazın şantiye alanı olarak kullanıldığı, emlak rayiç değerlerinin altında ecrimisil belirlendiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI	: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALININ SAVUNMASI	 : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ                                       : ...
DÜŞÜNCESİ	: Taşınmazın asgari emlak vergi değerinin yüzde üçünden daha düşük birim bedel dikkate alınmak suretiyle ecrimisil hesaplanmış olması   nedeniyle temyize konu idare dava dairesi kararının, davalı idare yönünden bozulması gerektiği  düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	        :
	Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
	 Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
	Temyiz incelemesi yapılan karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın redde ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
	Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
2886  sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
   Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır. 
            	Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı, davalı idarenin tasarrufundaki taşınmazın 4.721,00 m²'si üzerinde ofis, güvenlik kulübesi, büfe, yemekhane ve açık alan yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 2017/02-2022/01 tarihleri arasındaki dönem için 3.992.545,00-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali  istemiyle  bakılan dava açılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü için Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda; emsal olabilecek taşınmazlardan bilgi amaçlı faydalanılarak, dava konusu taşınmazın bulunduğu yer, mevkii, 
konumu, yüzölçümü, diğer teknik verileri, mevcut kullanımı, mevcut kullanımına uygun 
konum ve yerde bulunması, idarece arsa olarak kiralanabilme durumu, getirebileceği kira 
miktarı, günün ekonomik koşulları, ticari sirkülasyonu, ecrimisil tespitine artı ve eksi yönde 
etken veriler, somut olmayan alım satım ve kira değerleri gibi etmenler dikkate alınarak,  2019 yılı için ise 50,98 TL/m², 2020 yılı için 62,50 TL/m²,  2021 yılı için 68,19 TL/m², 2022 yılı için ise 92,88 TL/m² üzerinden ecrimisil hesaplanmış ise de, aynı bilirkişi raporunda taşınmazın cephe aldığı Esenkent-Bahçeşehiryolu Caddesinin asgari emlak vergi değerine de değinildiği, buna göre, asgari emlak vergi değerinin %3'ü dikkate alındığı takdirde, dava konusu taşınmazın metrekare birim bedellerinin 2019 yılı için 79,01 TL/m², 2020 yılı için 87,93 TL/m², 2021 yılı için 91,82 TL/m², 2022 yılı için ise 120,00 TL/m² olduğu görülmüştür.
 İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hükmü ile emsal ecrimisil ve kira bedellerinin de dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur. 
Ecrimisil istenilen dava konusu taşınmaz, imar planında yeşil alan ve park alanında kalan taşınmazın kamuya terkli alanda kaldığı ve ecrimisil istenilen dönemler dikkate alındığında 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nden sonraki döneminde kalmaktadır.
Bu durumda; taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimsil belirlenmesi gerektiği kuralının açık olduğu, temyize konu mahkeme kararında ve  dayanağı bilirkişi raporunda ise taşınmazın emlak vergisine esas değerinin dikkate alınmadığı, hesaplanan ecrimisilin ise emlak vergisine esas değerin %3'ünün altında kaldığı göz önünde bulundurulduğunda, gerek duyulması halinde bilirkişilerden ek rapor alınarak taşınmazın emlak vergi değerinin %3'ünden de az olmayacak şekilde tespit edilecek birim bedel üzerinden hesaplama yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirmeye dayalı olarak verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
 
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1.	Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
	2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararının, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin karar verilmesine yer olmadığına ilişkin ... TL'ye ilişkin kısmı ile   davanın reddine ilişkin ... TL 'lik kısmı yönünden,  ONANMASINA,
	3.	Anılan İdari Dava Dairesi kararının ihbarnamenin ... TL tutarının iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA, 
	4.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar  verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,	24/12/2024  tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.