Esas No: 2023/3328
Karar No: 2024/835
Karar Tarihi: 19.02.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/3328 E.  ,  2024/835 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2023/3328
Karar No:2024/835
TEMYİZ EDENLER (DAVACILAR)	: 1. ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
	  2. ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı 
VEKİLLERİ	: Hukuk Müşaviri Av. ...
	  Hukuk Müşaviri Av. ...
İSTEMİN KONUSU	     : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ  :
	Dava konusu istem: ... Sağlık Hizmetleri A.Ş. (...) Genel Müdürlüğü'nce gerçekleştirilen "Yerden Statifli Çift Dedektörlü Dijital Radyografik Görüntüleme Sistemi" alımı işi üzerinde bırakılan davacı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin, sahte belge düzenlemek, kullanmak, sözleşme konusu işin teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usûller kullanmak, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek fiillerini işlediğinden bahisle anılan şirketin ve bu şirketin sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortağı davacı ...'in, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrasının (b), (c) ve (f) bentleri ve 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 21/02/2023 tarih ve 32111 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu alım işinin USHAŞ Genel Müdürlüğü aracılığıyla, 07/07/2022 tarihinde imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcılığı ile Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Arasında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)'nde Bulunan Hastanelere Tıbbi Cihaz Hibe Edilmesine İlişkin Protokol" ve 02/09/2022 tarihinde imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sağlık Alanında Hibe Yapılmasına Dair Anlaşma" kapsamında doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre bir ihale türü olmayan doğrudan temin usûlü ile yapılan alımlarda aynı Kanun'un 17. maddesine göre yasak fiil ve davranışların bulunması hâlinde ihalelere katılmaktan yasaklama işlemi tesis edilemeyeceği,
Bu durumda, uyuşmazlığa konu alım işinin 4734 sayılı Kanun'a göre bir ihale türü olmayan doğrudan temin yoluyla gerçekleştirildiği, söz konusu alımın 4734 sayılı Kanun kapsamında bir alım olmadığı, ayrıca 4735 sayılı Kanun kapsamında bir ihale sözleşmesinin de imzalanmadığı dikkate alındığında, davacıların 4735 sayılı Kanun uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşların ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; ilgili mevzuatın değerlendirilmesinden, ülkemizde yürütülen sağlık hizmetlerinin tanıtımına ve sağlık turizminin gelişmesine katkı sağlamak amacıyla Sağlık Bakanlığı'nın ilgili kuruluşu olarak kurulan USHAŞ Genel Müdürlüğü'nün ilaç, tıbbi cihaz ve malzeme tedarikinde yetkili olduğu, USHAŞ'ın yetki alanında bulunan faaliyetleri yürütmek amacıyla gerçekleştirdiği alımlarda 4734 sayılı Kanun ve 4735 sayılı Kanun'da yer alan kurallara, ihale usûllerine veya diğer alım yöntemlerine uyma zorunluluğu bulunmadığı, bununla birlikte, faaliyetlerini yürütmek amacıyla gerçekleştirdiği alımlarda 4734 sayılı Kanun ve 4735 sayılı Kanun'da belirtilen  yasak fiil ve davranışların işlendiğinin tespiti hâlinde ilgililer hakkında ilgili Bakanlık olan Sağlık Bakanlığı'nca anılan Kanunlarda yer alan yasaklama müeyyidesinin uygulanacağı, USHAŞ'ın faaliyetlerini yürütmek amacıyla ihtiyaç duyduğu mal veya hizmeti doğrudan belirli bir satıcıdan veya hizmet sunucusundan ya da birkaç satıcı veya hizmet sunucusu arasından seçim yapmak suretiyle alması durumunda, alımın 4734 sayılı Kanun'da düzenlenen ve yine usûl ve esasları bu Kanun'da belirlenen doğrudan temin yöntemi ile alım yapılması olarak tanımlanmasının mümkün olmadığının anlaşıldığı; 
	Uyuşmazlığa konu alım işine ait Teknik Şartname'de, teklif edilen cihazın toplama sistem olmayacağı, tüp ve jeneratörün aynı firma tarafından üretilmiş olması gerektiği düzenlemesine yer verildiği, davacı şirketin, söz konusu Teknik Şartname'ye uygunluk beyanı vererek alımı yapılacak cihaz için teklif verdiği, alımın davacı şirketten yapılmasına karar verildiği, şirket yetkilisi tarafından Siemens marka olduğu bildirilen tüp ve jeneratörün muayene kabul komisyonunca incelenmesi neticesinde, x-ray tüpünde söz konusu markaya ait fabrika etiketi bulunmasına karşın jeneratörün dış koruma haznesi üzerinde "...” etiketi bulunduğu hâlde jeneratörün iç bileşenlerinde söz konusu markaya ait herhangi bir ibarenin bulunmadığının, söz konusu cihazın (tüp ve jeneratör) "toplama sistem olmama, yani  tüp ve jeneratörün aynı firma tarafından üretilmiş olma" koşulunu sağlamadığının tespit edildiği, bu tespit üzerine davacı şirketten jeneratörlerin Siemens marka olduğunu kanıtlayıcı her türlü bilgi ve belgelerin sunulmasının istenildiği, davacının cevaben, dijital röntgen cihazlarının birçok bileşeninin firmaları adına OEM (orijinal ürün üreticisi, başka bir firma için parça, ekipman veya başka bir ürün üreten imalatçı firma) olarak birçok tedarikçisi tarafından firmanın kendi adına üretildiği beyan edildiği ancak bunu kanıtlayıcı herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, üretici firma ... Sağlık A.Ş. tarafından da söz konusu ürüne ait parçaların firmalarının üretimi olmadığı beyan edilerek durumun teyit edildiği göz önüne alındığında, taahhüdünü ihale dokümanına uygun yerine getirmediği sabit olan davacı şirket ile sermayesinin yarıdan fazlasına sahip ortağı diğer davacının 1 yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi  uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI          : Davacılar tarafından, doğrudan temin usûlünün bir ihale usûlü olmadığı, ihaleden yasaklama hükümlerinin ancak bir ihale söz konusu olduğunda uygulanabileceği, nitekim Kamu İhale Genel Tebliği'nin ilgili maddesinin de bu yönde olduğu, USHAŞ'ın faaliyetlerini yürütmek amacıyla ihtiyaç duyduğu mal veya hizmeti doğrudan belirli bir satıcıdan veya hizmet sunucusundan ya da birkaç satıcı veya hizmet sunucusu arasından seçim yapmak suretiyle temin etmesinin çarşı pazar, vitrin alışverişi olduğu, USHAŞ'ın alıma konu ürünü DMO kataloğundan beğenerek sipariş verdiği, taraflar arasında herhangi bir ihale sözleşmesi bulunmadığı, USHAŞ'ın ürünleri piyasadan hangi yöntemle temin ettiğinin belirsiz olduğu, alım aşamasında teklifin şartnameye uygun olmadığına ilişkin bir tespit bulunmadığı, Siemens markaya ilişkin herhangi bir taahhüdünün bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI       : Davalı idare tarafından, davacı şirket tarafından teklif edilen cihazların toplama sistem olmadığı, tüp ve jeneratörün aynı firma tarafından üretildiği açıkça kabul ve beyan edildiği, ancak muayene kabul komisyonunca yapılan incelemede, x-ray tüpünde üretici olduğu belirtilen firmaya ait fabrika etiketi bulunduğu hâlde jeneratör bileşenlerinde  söz konusu firmaya ait herhangi bir ibarenin bulunmadığının tespit edildiği, alıma konu jeneratörün söz konusu üretici firmanın ürün portföyünde bulunmadığı, davacı ile anılan üretici firma arasında gerek satış gerekse de OEM ilişkisi kapsamında tedarik/üretim ilişkisini gösterir herhangi bir ticari ve/veya sözleşmesel bir ilişkinin bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler ile Dairemizin 11/12/2023 tarihli ara kararına verilen cevabi yazı incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
	Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
	Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle; 
	1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
	2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 
	3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
	4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine, 
	5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine,
	6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 19/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.