Esas No: 2023/3502
Karar No: 2024/1114
Karar Tarihi: 05.03.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/3502 E.  ,  2024/1114 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2023/3502
Karar No:2024/1114
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)	: 1. ... Holding A.Ş.
	  2. ... Yol Asfaltlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ  :
	Dava konusu istem: Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı'nca 23/07/2012 tarihinde açık ihale usûlüyle gerçekleştirilen "Gaziantep-Kilis Yolu (Kilis-Hassa Kavşağı Bağlantı Kolları Dahil) Km:16+090-60+000 Kesiminin Yapım İşi" ihalesi üzerinde bırakılan davacı şirketin, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle anılan şirketin ve bu şirketin sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortağı ... Holding A.Ş.'nin, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 09/09/2022 tarih ve 31948 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü'nce 23/07/2012 tarihinde gerçekleştirilen "Gaziantep-Kilis Yolu (Kilis-Hassa Kavşağı Bağlantı Kolları Dahil) Km:16+090-60+000 Kesiminin Yapım İşi" ihalesinin davacı şirket (... Yol Asfaltlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.) uhdesinde kaldığı, 19/10/2012 tarihinde sözleşme imzalanarak 02/11/2012 tarihinde işe başlandığı, işin bitiş tarihinin 31/03/2015 olduğu, Bölge Müdürlüğü'nce yapılan denetimlerde söz konusu işle ilgili arazide herhangi bir yapım faaliyeti bulunmadığının tespit edildiği, ... tarih ve ... sayılı yazı ile "iş programının hazırlanarak Bölge Müdürlüğüne sunulması ve akabinde sunulan iş programı doğrultusunda ivedilikle çalışmalara başlanılması, aksi takdirde sözleşmenin ilgili hükümleri doğrultusunda işlem tesis edileceğinin" davacı şirkete bildirildiği, 26/05/2022 tarihinde yapılan denetimde, söz konusu işte, şantiyede buIundurulması gereken makine parkı ve teknik personelin bulunmadığı, iş programının idareye teslim edilmediği ve yol yapım faaliyetine başlanmadığının tespit edilmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı yazı ile "Sözleşmenin 'Gecikme Halinde Uygulanacak Cezalar ve Sözleşmenin Feshi' başlıklı 25. maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 'Sözleşmenin Feshi ve Tasfiye Durumları' başlıklı 47. maddesi doğrultusunda yazının tebliğ tarihinden itibaren 10 (on) gün içinde çalışmalara başlanması aksi takdirde fesih işlemlerine başlanılacağı"nın Mersin 9. Noterliği'nin ... yevmiye numarası ile yükleniciye gönderilen ihtarname ile bildirildiği, 13/06/2022 ve 23/06/2022 tarihlerinde şantiyede yapılan kontrollerde, ihtar yazısında belirtilen hususlarda herhangi bir olumlu gelişmenin olmadığının tespit edilmesi üzerine 19/10/2012 tarihli sözleşmenin, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 20. maddesinin (a) bendi ve 25. maddesinin (f) bendi ile 22. maddesinde belirtilen hükümler uyarınca 30/06/2022 tarih ve 131041 sayılı Olur ile feshedildiği, 4735 sayılı Kanun'un 26. maddesi gereğince ... Yol Asfaltlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile bu şirketin yarısından fazla hissesine sahip ortağı ... Holding A.Ş.'nin, Bakanlık Makamının ... tarih ve ... sayılı Olur'u ile 1 (bir) yıl süre ile bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği, söz konusu yasaklama kararının 09/09/2022 tarih ve 31948 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması üzerine bakılan davanın açıldığı,  
Uyuşmazlıkta, 19/10/2012 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamındaki işle ilgili olarak davacı şirketin herhangi bir yapım faaliyetinin bulunmadığı ve idarece yapılan ihtarlara rağmen bu durumun devam ettiğinin dosya kapsamından anlaşıldığı, davacı şirketin sözleşmenin uygulanması sırasında sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediği ve eyleminin yasak fiil ve davranış kapsamında olduğu sabit olduğundan, davacı şirket ile yarısından fazla hissesine sahip ortağının 4735 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka  uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI          : Davacılar tarafından, usule ilişkin olarak, davalı idarenin yasaklama kararı verirken ilgili yasal sürelere riayet etmediği; esasa ilişkin olarak ise, dava konusu işleme konu yol çalışmasına başlandığı, belli bir merhaleye getirildiği, ancak idarenin eksik ve kusurlarından dolayı projenin tamamlanamadığı, bu projede büyük zararlarının söz konusu olduğu, ticari faaliyetlerini daima hukuka uygun yaptıkları, davalı idarenin vermiş olduğu ihalelere katılmaktan yasaklama kararının herhangi bir gerekçe ve dayanağı bulunmadığı,  idari  işlemin reddine karşı kanuni yollar ve sürelerin gösterilmediği, dolayısıyla tebliğ edilen idari işlemin şekil, sebep ve amaç yönlerinden sakat olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI       : Davalı idare tarafından,  yasaklama işlemlerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 28.1.4.2. maddesi hükmüne uygun olarak, yasaklama dosyasının 5. Bölge Müdürlüğü'nce Karayolları Genel Müdürlüğü'ne iletilmesini müteakip 01/09/2022 tarihinde Bakanlığa gönderildiği ve Bakanlık Makamının 07/09/2022 tarihinde onaylaması ile yerine getirildiği, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
	Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
	Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle; 
	1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
	2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 
	3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
	4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine, 
	5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine,
	6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 05/03/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. 
 
(X) KARŞI OY :
Dava, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 23/07/2012 tarihinde açık ihale usûlüyle gerçekleştirilen "Gaziantep-Kilis Yolu (Kilis-Hassa Kavşağı Bağlantı Kolları Dahil) Km:16+090-60+000 Kesiminin Yapım İşi" ihalesi üzerinde bırakılan davacının, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle anılan şirketin ve bu şirketin sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortağının 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 09/09/2022 tarih ve 31948 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istemiyle açılmış olup, davanın ve istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
	Dosyanın incelenmesinden, yasaklama işlemine sebep teşkil eden ihalenin 23/07/2012 tarihinde gerçekleştirildiği, 19/10/2012 tarihinde sözleşme imzalanarak 02/11/2012 tarihinde işe başlandığı, işin bitiş tarihinin 31/03/2015 olduğu, ancak işin bitiş tarihinden yaklaşık yedi yıl sonra Bölge Müdürlüğü'nce yapılan denetimlerde söz konusu işle ilgili arazide herhangi bir yapım faaliyeti bulunmadığının tespit edildiğinden bahisle yükleniciye 12/05/2022 tarihli yazı ile "iş programının hazırlanarak Bölge Müdürlüğüne sunulması ve akabinde sunulan iş programı doğrultusunda ivedilikle çalışmalara başlanılması, aksi takdirde sözleşmenin ilgili hükümleri doğrultusunda işlem tesis edileceğinin" bildirildiği, 13/06/2022 ve 23/06/2022 tarihlerinde şantiyede yapılan kontrollerde, ihtar yazısında belirtilen hususlarda herhangi bir olumlu gelişmenin olmadığının tespit edilmesi üzerine imzalanmış olan 19/10/2012 tarihli sözleşmenin, 4735 sayılı Kanun'nun 20. maddesinin (a) bendi ve 25. maddesinin (f) bendi ile 22. maddesinde belirtilen hükümler uyarınca ... tarih ve ... sayılı Olur ile feshedildiği ve 4735 sayılı Kanun'un "İhalelere katılmaktan yasaklama" başlıklı 26. maddesi gereğince davacılar hakkında Bakanlık Makamının ... tarih ve  ... sayılı Olur'u ile 1 (bir) yıl süre ile bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama işleminin tesis edildiği anlaşılmaktadır. 
	İhale makamı ve sözleşmenin tarafı olan Karayolları Genel Müdürlüğünün, sözleşmenin imzalandığı 19/10/2012 tarihinden işin bitiş tarihi olan 31/03/2015 tarihine kadar ve bu tarihten yasaklama tarihi olan  07/09/2022 tarihine kadar arada geçen yaklaşık 10 yıl boyunca  üzerine düşen görev ve sorumluluklarını yerine getirdiğine ilişkin olarak dosya kapsamında  bilgi ve belge bulunmamaktadır.
	Gerçekleştirilen ihale sonucu akdedilen sözleşme gereği üzerine düşen  yükümlülükleri yerine getirmeyen ilgili idarenin aradan 10 yıl geçtikten sonra  yüklenicinin sorumluluğunu yerine getirmediğinden bahisle ihaleden yasaklama için işlem tesis etmesi;  "İyi İdare" ilkesine, "Öngörülebilirlik" ilkesine, "Kimsenin kendi eylemine ve tamamen kendi kusuruna dayanarak bir hak elde edemeyeceği" ilkesine ve  hakkaniyete aykırılık oluşturur.
	Bu nedenlerle, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmayıp, temyize konu kararın Bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.