Esas No: 2024/13947
Karar No: 2024/12504
Karar Tarihi: 18.09.2024

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2024/13947 E.  ,  2024/12504 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas  No : 2024/13947
Karar No : 2024/12504
  YETKİLİ  YARGI  YERİNİN  BELİRLENMESİ  KARARI
 Manisa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde kâin ve tapuda ... ada, ... numaralı parselde kayıtlı taşınmazın maliki davacı tarafından, taşınmazının 667 sayılı KHK kapsamında Hazine’ye devredilmesine dair 24/07/2016 tarih ve 1305 sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle Salihli Kaymakamlığına karşı açılan davada verilen Manisa 2. İdare ve Ankara 13. İdare Mahkemelerinin davanın yetki yönünden reddine dair kararları sonucunda, anılan iki Mahkeme arasında çıkan yetki uyuşmazlığı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü: 
2577 sayılı Kanun'un 32/1. maddesinde; ''Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.'' hükmü yer almıştır.
675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin, "Muvazaalı devir işlemleri" başlıklı 12.maddesinde; "(1) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonlarının faaliyetlerinin sürdürüldüğü dönemde üzerlerinde bulundukları, mülkiyeti kapatılanların sahibi gerçek veya tüzel kişilere ait taşınmazlardan 1/1/2014 tarihi ila bahse konu yerlerin kapatılma tarihleri arasında üçüncü kişilere devri yapılmış olan ve üzerinde kapatılanlar tarafından aynı faaliyete kapatılma tarihi itibarıyla devam edilen taşınmazların devir işlemleri muvazaalı kabul edilir ve tapuda ilgisine göre Hazine veya Vakıflar Genel Müdürlüğü adına her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak resen tescil edilir. (...) düzenlemelerine yer verilmiştir.
 7075 sayılı, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "İlave tedbirler için başvuru yolu" başlıklı Geçici 4. maddesinde; "(1) Bu Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere karşı hakkında tedbir uygulanan kişi, kanuni temsilcisi ya da mirasçıları tarafından tedbiri uygulayan veya tedbirle ilgili olan kamu kurum ve kuruluşlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde başvurulur. Kamu kurum ve kuruluşları, başvuru üzerine yapacağı inceleme sonucuna göre en geç altı ay içinde başvurunun reddine veya tedbirin kaldırılmasına karar verir. 15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanununun ek 7 nci maddesi hükmü saklıdır. (2) Başvuruların incelenmesi ve sonuçlandırılması için kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde komisyon kurulabilir ... (7) Kamu kurum ve kuruluşlarının kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabilir." hükmü getirilmiştir.
Söz konusu özel yasal düzenlemede; hakkında tedbir uygulanan kişilerin, olağanüstü hal kapsamında kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere karşı yaptıkları başvurular ile ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca verilen kararları Ankara özel yetkili idare mahkemelerinde dava konusu edebilecekleri öngörülmüştür.
Anayasa Mahkemesinin 24/12/2019 tarih ve E:2018/74, K:2019/92 sayılı kararında da,  ilave tedbirlere ilişkin olarak ''...31/10/2016 tarihli ve 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında KHK’nın 3. maddesinde, KHK’ya ekli (6) ve (7) sayılı listede yer alan dernekler ve basın yayın kuruluşlarının kapatılması öngörüldükten sonra (2) numaralı fıkrasında, kapatılan derneklere ve basın yayın kuruluşlarına ait olan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrakın Hazineye bedelsiz olarak devredilmesi; bunlara ait taşınmazların tapuda resen Hazine adına, her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak tescil edilmesi gibi ilave tedbirlerin uygulanması öngörülmüştür....'' açıklamalarına yer verildiği görülmüştür. 
Dosyada bulunan bilgi ve belgelerden, davacı hakkında uygulanan tedbirin 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 12. maddesinde düzenleme altına alınan muvazaalı devir iddiasına dayalı bulunduğu, Manisa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde kâin ve tapuda ... ada, ... sayılı parselde kayıtlı taşınmazın, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli II sayılı listede adına yer verilen Özel ... Öğretim Okulu’nun maliki ... Akaryakıt Nakliyat Turizm Anonim Şirketi’ne ait iken 12/02/2016 tarihinde dava dışı üçüncü kişi ...'a satıldığı ve davacının 270.000,00 TL bedelle 18/05/2016 tarihinde taşınmazı bu kişiden satın aldığı,  sonrasında olağanüstü hal kanun hükmünde kararnameleri ile söz konusu şirketin FETÖ/PDY Terör Örgütü ile iltisaklı olduğu gerekçesiyle kapatılmasına karar verildiği, bilahare taşınmazın davacıya devrinin muvazaalı olduğundan bahisle 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinin 2. fıkrası uyarınca taşınmazın Hazine adına tescil edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
Bu durumda, yukarıda yer verilen Anayasa Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere Kanun Hükmünde Kararnameler uyarınca kapatılan kurum ve kuruluşların her türlü mal varlığının Hazineye devri, kapatma tedbirine bağlı olarak getirilen ilave tedbir niteliğinde olup; her ne kadar davacı tarafından yapılan başvuruda açıkça belirtilmemiş olsa bile, uyuşmazlığın 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un geçici 4'üncü maddesi kapsamında ilave tedbirlere itiraz edilmesinden kaynaklandığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Hakimler ve Savcılar Kurulu'nca belirlenen Ankara İdare Mahkemelerinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava dosyasının, davanın görüm ve çözümünde yetkili olduğu belirlenen özel yetkili Ankara İdare Mahkemelerine tevzii yapılmak üzere Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Manisa 2. ve Ankara 13. İdare Mahkemeleri ile taraflara bildirilmesin, 18/09/2024 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.