Esas No: 2019/1589
Karar No: 2024/2017
Karar Tarihi: 06.05.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2019/1589 E.  ,  2024/2017 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2019/1589
Karar No:2024/2017
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Enerji A.Ş.	  
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Kurumu 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından ... ilinde kurulması planlanan ... Regülatörü ve HES projesi için verilen... tarih ve ... numaralı üretim lisansına ilişkin Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 15. maddesindeki yükümlülüklerin süresi içinde yerine getirilmemesine yönelik gerekçelerin mücbir sebep kapsamında kabul edilmemesine, üretim lisansının iptaline, 674.560,00-TL teminatının irat kaydedilmesine ve şirketin üç yıl süreyle elektrik piyasasında yasaklanmasına ilişkin ... tarih ve ...sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin ... Regülatörü ve HES projesi için 11/03/2009 tarihinde üretim lisansı aldığı, lisansta tesis tamamlama tarihinin 02/05/2014 olarak öngörüldüğü, davacı şirket tarafından sürenin dolmasından sonra verilen 22/05/2014 tarihli dilekçede tesisin zamanında tamamlanmama gerekçelerine yer verildiği ve 18/06/2014 tarihli dilekçe ile süre uzatımı talep edildiği, davalı idarece yapılan incelemeler sonucunda, tesis tamamlama tarihi dolduktan sonra 2015 yılı ilerleme raporuna göre planlanan yatırım gerçekleşme oranının %57, fiili yatırım gerçekleşme oranının ise %13,4 olduğu, 30/07/2013 tarihinde kamulaştırma başvurularının yapıldığı, ancak mülkiyet ve kullanım hakkı edinim işlemlerinin hâlen sonuçlanmadığı,  26/02/2015 tarihli "ÇED Olumlu" belgesinin ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edildiği, imar planlarının henüz onaylanmadığı hususlarının tespit edildiği, bu tespitler dikkate alınarak dava konusu işlemlerin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, 
Olayda, davacı şirket tarafından öne sürülen hususların basiretli bir tacir olarak sürecin en başından itibaren öngörülmesi gerektiği ve mücbir sebep olarak kabulüne olanak bulunmadığı, kaldı ki bu hususlarla ilgili olarak davalı idareye süresi içinde başvuru yapılmadığı, her ne kadar "ÇED Olumlu" kararı ile ilgili olarak verilen iptal kararı Danıştay Ondördüncü Dairesi'nin 13/03/2017 tarih ve E:2016/1399, K:2017/1473 sayılı kararı ile bozulmuş ise de, bu belgenin 02/05/2014 olarak belirlenen tesis tamamlama tarihinden sonra 26/02/2015 tarihinde alındığı, dolayısıyla davacı şirketin mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini hukuken kabul edilebilir  bir gerekçe sunmaksızın yerine getirmediğinin anlaşıldığı, 
Bu durumda, üretim lisansının alınmasının üzerinden uzun süre geçmesine rağmen davacı şirket tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gereken izinlerin alınmadığı, yükümlülüklerin süresi içinde tamamlanmadığı ve bu konuda ileri sürülen hususların ise mücbir sebep olarak değerlendirilemeyeceği dikkate alındığında, dava konu  işlemlerde  hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI    : Davacı  tarafından, kamulaştırma işlemleri için yapılan başvuruya idarece cevap verilmediği, ... Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nca proje yeri değişikliğinin istenildiği, ÇED sürecinin Orman Genel Müdürlüğü'nün işlemleri dolayısıyla geciktiği, ÇED kararının mahkeme kararıyla iptal edildiği, tüm bu hususların lisans sahibinden kaynaklanmayan haklı ve mücbir sebep hâli olarak değerlendirilmesi gerektiği, yükümlülüklerini yerine getirilmek için gerekli çabanın gösterildiği, idarece tesis edilen işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle; 
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya  iadesine, 
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 06/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.