Esas No: 2023/9772
Karar No: 2024/3110
Karar Tarihi: 15.05.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/9772 E.  ,  2024/3110 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/9772
Karar	No : 2024/3110                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Genel Müdürlüğü 
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ...							2- ...      3- ...					      4- ...  5- ...
VEKİLİ	: Av....
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	: 
Dava konusu istem: Kahramanmaraş ili, Türkoğlu ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ve davacıların hisseli maliki olduğu (toplulaştırma öncesi) ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan arazi toplulaştırması işleminin anılan parsel yönünden iptali istenilmiştir.
                   İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacıların ait parselden gelen toplam 3.320,94 m²’lik hakedişe karşılık toplulaştırma işlemindeki parsel endeksleri de dikkate alınarak kendilerine tahsis edilecek alanın tamamının söz konusu taşınmazın kuzey batı bitişiğinde bulunan ... ada, ... sayılı parselden gelen hakedişleri ile birlikte, bu iki parselin bulunduğu alanda oluşturulacak olan bir parselden kendilerine müstakil olarak tahsis edilebilme imkanı var iken, herhangi bir teknik, hukuki ve fiili zorunluluk bulunmamasına rağmen bu imkanın değerlendirilmediği, davacıların taşınmazdaki paylarının birbirinden koparılarak, bu parselin bulunduğu alan dışında oluşturulan parsellerden kendilerine tahsis edildiği, davacılar ... ve ...'ın taşınmazdan gelen hakedişinin bu parselin bulunduğu alanda oluşturulan ... ada, ... sayılı parselden tahsis edildiği, davacıların toplulaştırma işlemi öncesi hissedarı oldukları ... ada, ... sayılı parselinin ekonomik anlamda değerinin ve tarımsal açıdan verimliliğinin dava konusu toplulaştırma işlemi sonucunda davacıların bu parselden gelen hakedişlerinin kendilerine tahsis edilen parsellerden üstün düzeyde olduğu, arazi toplulaştırması işleminin davacılara ait taşınmaza ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
                 Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacıların hisse ve hakedişlerinin verimli tarım yapmaya uygun ve optimum işletme büyüklüğüne sahip olmadığı, arazi toplulaştırma projesi sonrasında ise optimum işletme büyüklüğüne sahip verimli tarım yapmaya uygun şekilde planlama yapıldığı, davacıların yurt dışında olması nedeniyle proje aşamasında mülakat vermedikleri, askı aşamalarında herhangi bir itirazda bulunmadıkları, arazi toplulaştırma projesi bütüncül bakış açısıyla incelendiğinde, toplulaştırma ilkelerine uygun olarak tarımsal verimliliği sağlayacak optimum işletme büyüklüğüne sahip parseller oluşturulduğu ve bu parsellerinde tek parsel ve tek tapu olarak davacılara tahsis edildiği, birden fazla parsel üzerinde birçok hisselilik durumu giderilerek, davacılar açısından maddi olarak ölçülemeyecek derecede fayda sağlandığı, hükme esas alınan bilirkişi raporu eksik inceleme neticesinde tanzim edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	:  Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin reddine,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3.	Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın   İdare Mahkemesine gönderilmesine, 15/05/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.