Esas No: 2023/1676
Karar No: 2024/4321
Karar Tarihi: 05.09.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/1676 E.  ,  2024/4321 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas	No : 2023/1676
Karar	No : 2024/4321
DAVACI	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALILAR	: 1- ... Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
	  2- ... Üniversitesi
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN KONUSU                    : Davacı tarafından,
1)Klinik Psikoloji Doktora diploması verilmesi talebinin reddine ilişkin İstanbul Arel Üniversitesi'nin ... tarih ve .. sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan,
2)Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ile,
3)Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI: 
 Davacı tarafından, 01/10/2015 tarihinde İstanbul Arel Üniversitesi'nin Klinik Psikoloji Doktora Programı'na kayıt yaptırdığı, klinik psikoloji alanına ait dersler gördüğü, Klinik Psikoloji alanında tez çalışması yaparak, savunmasını başarıyla geçtiği, doktora anabilim dalı eğitimini Psikoloji-Klinik Psikololi Doktora Anabilim Dalında alarak başarıyla mezun olduğu, hukuka aykırı olarak Psikoloji Doktora diplomasının düzenlendiği, haklı beklenti, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkelerinin ihlal edildiği iddia edilmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI:
... BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASININ ÖZETİ: Usule ilişkin olarak, süre aşımı yönünden davanın reddedilmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak, Anayasa'nın 131. maddesine göre üniversitelerin öğretimini planlamak, düzenlemek ve denetlemek yetkisinin İdarelerinde olduğunu, İstanbul Arel Üniversitesi Rektörlüğü'nün, üniversiteleri lisansüstü eğitim enstitüsü bünyesinde Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 05/05/2011 tarihli Genel Kurul Kararı ile açılması uygun görülen psikoloji doktora programına ilişkin ... tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında alınan kararda, klinik psikolojisi diploması verilmesinin şartları daha açık bir şekilde belirlenerek bu isim altında izin alınmadığı sürece klinik psikoloji diplomasının verilmeyeceğinin hüküm altına alındığı, 12/08/2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında da adı geçen üniversiteye psikoloji doktora programı açılmasına izin verildiği dikkate alınarak mezuniyeti hak edenlere sadece psikoloji olarak diploma düzenlenebileceğinin bildirilmesinin uygun görüldüğü, İstanbul Arel Üniversitesi Rektörlüğü'nce İdarelerinden yasal izin alınmaksızın açılan programda, davacının talep ettiği şekilde diploma düzenlenemeyeceğinin açık olduğu, davacının kazanılmış hakkının bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
... ÜNİVERSİTESİ'NİN SAVUNMASININ ÖZETİ: Usule ilişkin olarak davanın görev ve süre yönünden reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak 13/05/2011 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı kararıyla bünyelerinde Psikoloji Programı'nın açılmasının uygun görüldüğü, böylelikle psikoloji doktora programının açıldığı, anılan program içinde klinik psikolojinin de bilim dalı olarak yer aldığı, 06/05/2014 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı yazısına istinaden diplomalarda anabilim dalı adı yanında bilim dalı adına da yer verildiği, ancak dava konusu ... tarihli kararla klinik psikoloji olarak tescil edilebilecek diplomaların yalnızca klinik psikoloji programı mezunlarına özgü olabileceğine karar verildiği, taraflarınca program isminin 'Klinik Psikoloji Doktora Programı' olarak değiştirilmesi talebiyle yapılan başvurunun Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından reddedildiği, dolayısıyla yalnızca psikoloji doktora programı akademik isminin kullanılmak zorunda kalındığı, davacının kayıtlı olduğu programının isminin 2011 yılından bu yana psikoloji doktora programı olduğu, dava konusu işlemin iptali edilmesi halinde dahi Üniversitelerince tesis edilebilecek bir işlem olmadığı, bağlı yetki kurallarına riayet edilerek işlem tesis edildiği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanmadan Üniversitelerinin diploma tesciline yetkisinin bulunmadığı, davacının kazanılmış hakkından söz edilemeyeceği ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ                          : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI             : ...
DÜŞÜNCESİ																: Dava; davacının Klinik Psikoloji Doktora diploması verilmesi talebinin reddine ilişkin İstanbul Arel Üniversitesi'nin ... tarih ve .. sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan,Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali  istemiyle açılmıştır.
Davalı idarelerin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek, işin esası incelendi.
Bilindiği üzere,normlar hiyerarşisine göre,anayasal ve yasal düzenlemelerden sonra gelen idari düzenlemeler bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanır ve kanun hükümlerine açıklık getirilmesi suretiyle bu kanun hükümlerinin  uygulamaya   geçirilmesi   amaçlanır.  Diğer  yandan,  normlar  hiyerarşisindeki düzenleme soyuttan somuta doğru kademeli bir sistem içermektedir. Anılan sistemde bir üst norm bir alt norma oranla daha genel ve soyut ifadeler taşımakta, bir alt norm ise daha özel ve somut ifadelerle bir üst normun ne amaçlamak istediğini somut olarak ortaya koymaktadır. Öğretide türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağı  da idare hukukunun en temel ilkelerindendir.Mevzuat belirleme tekniği açısından da, idarenin Yasayla kendisine verilmiş olan görevleri idari metinlerle düzenlerken, bu görevlerin gerektirdiği teknik detayların belirlenmesi noktasında da, takdir yetkisine sahip olduğu, ancak bu takdir yetkisinin kamu yararı ve düzenine uygun olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır.
Psikologlar, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen yurtiçi psikoloji lisans programları ile denkliği Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen yurtdışı psikoloji lisans programlarından lisans derecesi ile mezun olan kişiler olup, psikolog unvanı kullanma hakkı taşımaktadırlar. Psikologlar, bireyin bireysel ve toplumsal tutum, davranış, düşünme ve duygu durumlarını inceleyen, davranışın ve zihinsel süreçlerin bilimsel tanım ve açıklamalarını temel alan kişiler olup,klinik psikologlar ise; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubu olup, nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleri kullanarak psikolojik değerlendirme ile uluslararası teşhis ve sınıflama sistemlerinde hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığının da uygun bulduğu durumlarda psikoterapi işlemlerini yapan ve hastalık durumlarında ise ancak ilgili uzman tabibin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak psikoterapi uygulamalarını gerçekleştiren kişilerdir.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden ,davalı idarece bazı üniversitelerin Psikoloji/Uygulamalı Psikoloji alanlarındaki lisansüstü programlarında, spesifik uygulama alanı belirtilmeksizin verilen hatalı  diplomalara ilişkin sorunları önlemek, kamu yararını sağlamak amacıyla, kendisine verilen yasal yetkiler çerçevesinde düzenleme yapıldığı anlaşıldığından yapılan düzenlemede mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Davanın dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işlemi yönünden incelenmesi:
Öğreti ve uygulamada; ilk inceleme hususlarından biri olarak öngörülen kesin ve yürütülebilir işlem kavramı icrai işlem kavramı ile birlikte değerlendirilmekte ve kamu gücü ve kudretinin üçüncü kişiler üzerinde ayrıca başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurmak suretiyle etkisini gösterdiği işlemlerin icrai nitelikte oldukları belirtilmektedir.
    Dosyanın incelenmesinden; İstanbul Arel Üniversitesi tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na gönderilen  .. tarih ve ... sayılı yazıda özetle; "... tarihli karar için sürecin araştırılmasını teminen oluşturulan inceleme komisyonu raporu Lisansüstü Eğitim Enstitü Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısının değerlendirilmesi sonucunda Üniversite Yönetim Kurulu'nun; ... tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararından önce psikoloji doktora programı mezunlarına verilen "Psikoloji-Klinik Psikoloji" diplomalarının kazanılmış hak kapsamında olduğu, ... tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararından önce programa kayıt olmuş ve öğrencilikleri devam eden öğrencilerin de Psikoloji-Klinik Psikoloji diploması almalarının kazanılmış hak olarak değerlendirilmesi gerektiği, ... tarihinden sonra programa kayıt olan öğrencilerin mağdur olmamaları için Yükseköğretim Kuruluna psikoloji programının klinik psikoloji programına dönüştürülmesi için hemen başvuru yapılması kararının alındığının" bildirilmesi üzerine tesis edilen dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işleminde; Üniversite'nin yazısının 12/08/2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelendiği ve adı geçen Üniversiteye Psikoloji Doktora programı açılmasına izin verildiği dikkate alınarak, mezuniyeti hak edenlere sadece psikoloji olarak diploma düzenlenebileceğinin bildirilmesinin uygun görüldüğü, hususlarına yer verildiği anlaşılmış olup, dava konusu edilen ...tarih ve ... sayılı işlemde, Üniversite taleplerine yönelik olarak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın görüşüne yer verildiği, dolayısıyla işlemin idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir işlem olmadığı  anlaşıldığından, idari yargı yerince incelenmesine hukuki olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. 	
Davaya konu birel işlemin  işlemin iptali istemine gelince;
Anayasanın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında belirtilen hukuk devletinin temel ilkeleri olarak 'hukuki güvenlik' ve 'belirlilik' ilkeleri yer almakta olup, anılan ilkeler hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yaptığı düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.
Kazanılmış hak, özel hukuk ve kamu hukuku alanlarında genel olarak bir hak sağlamaya elverişli nesnel yasa kurallarının bireylere uygulanması ile onlar için doğan öznel hakkın korunması olup kişinin bulunduğu statüden doğan, kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş haktır.
Hukuk güvenliğinin, kamu düzeninin ve istikrarın korunması kazanılmış hakların koruması ilkesine bağlılıkla olanaklı olup, kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan uygulamaların hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil edeceği kuşkusuzdur.
 Olayda; davalı idareden izin alınmadan açılan yüksek lisans programına kaydı yapılan davacının herhangi bir hatasının ya da hilesinin bulunmadığı, söz konusu programın açılması ve denetiminin yapılması işlemlerinin tamamen davalı üniversite ile davalı idare arasında olduğu açık olup davacının hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri gereğince  yapılan düzenlemeden olumsuz olarak etkilenmemesi gerekmektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalar karşısında, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı dava konusu kararında; kamu yararına, mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmışsa da somut olay bağlamında, davacının kayıt olduğu doktora programına devam etmesi, doktora yeterlik sınavlarına girmesi hususları dikkate alındığında haklı beklenti şartlarının davacı açısından oluştuğu tartışmasızdır. 
Ayrıca Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun  ... tarih ve ... sayılı kararında; mağduriyet  oluşturmamak  üzere  kararın  çıktığı tarihten  önce  "Uygulamalı  Psikoloji"  üst  alanının  yanı  sıra  "Klinik  Psikoloji"  eğitimi  alarak diplomasında alt alanı yazılmış olan diplomaların tescil edilmesine karar verilmişken, psikoloji alanında oluşan mağduriyetlerin giderilmesi için herhangi bir düzenleme yapılmadığı hususu da dikkate alındığında, davalı idarece davacının mezun olduğu  yükseköğretim programının eğitim seviyesi, ders niteliği, bilgi, beceri ve yeterlik düzeyi gibi unsurların araştırılarak Klinik Psikoloji diploması alması için aranılan şartları taşıyıp taşımadığı yönünde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın, kazanılmış hak ilkesi gözetilmeksizin tesis edilen  dava konusu işlemde hukuka uyarlık  bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu  Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınının ... tarih ve ... sayılı kararın iptali isteminin reddine;  Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işleminin incelenmeksizin reddine, davacı tarafından, Klinik Psikoloji doktora diploması verilmesi talebinin reddine ilişkin İstanbul Arel Üniversitesi'nin ... tarih ve ..   sayılı işleminin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 05/09/2024 tarihinde, davacı vekili Av. ...'nın ve davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı vekili Av...'in geldiği, davalı İstanbul Arel Üniversitesi vekili Av. ...'ın mesleki mazereti kabul edilmeyerek, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
HUKUKİ SÜREÇ :
İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Klinik Psikoloji Bölümü Doktora Programı'na 01/10/2015 tarihinde kayıt yaptıran ve 18/05/2018 tarihinde mezun olan davacı tarafından, Klinik Psikoloji Doktora diploması verilmesi talebinin reddine ilişkin İstanbul Arel Üniversitesi'nin ... tarih ve .. sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarelerin usule yönelik iddiası kabul edilmeyerek işin esası incelendi:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Anayasamızın 'Yükseköğretim kurumları' başlıklı 130. maddesinde; "Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir.
..Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konuları dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir." hükmü, 'Yükseköğretim üst kuruluşları' başlıklı 131. maddesinin 1. fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmü yer almıştır.
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un ek 13. maddesinin (a) fıkrasında; "Klinik psikolog; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubudur. Klinik psikolog, nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleri kullanarak psikolojik değerlendirme ile uluslararası teşhis ve sınıflama sistemlerinde hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığının da uygun bulduğu durumlarda psikoterapi işlemleri yapar. Hastalık durumlarında ise ancak ilgili uzman tabibin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak psikoterapi uygulamalarını gerçekleştirir. Psikoloji lisans eğitimi üzerine ilgili mevzuatına göre Sağlık Bakanlığınca uygun görülen psikolojinin tıbbi uygulamalarıyla ilgili sertifikalı eğitim almış ve yeterliliğini belgelemiş psikologlar sertifika alanlarındaki tıbbi uygulamalarda görev alabilirler. Uzman tabibin teşhis ve yönlendirmesiyle ya da bağımsız olarak yapılabilecek mesleki uygulamalar, bu bentteki prensipler çerçevesinde Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmü düzenlenmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 'Amaç' başlıklı 1. maddesinde; "Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir." hükmü, 'Yükseköğretim Kurulunun görevleri' başlıklı 7. maddesinin (a) fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak" hususu, (b) fıkrasında; "Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak" hususu ile (d) fıkrasının 2. alt bendinde; "...Yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve anasanat dalları ile uygulama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılması; konservatuvar, meslek yüksekokulu veya destek, hazırlık okul veya birimleri kurulması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek öneriler üzerine karar vermek" hususu Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmıştır.
20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 'Doktora diploması' başlıklı 23. maddesinin 3. fıkrasında; "Doktora diploması üzerinde enstitü anabilim/anasanat dalındaki programın Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış adı bulunur. Mezuniyet tarihi tezin sınav jüri komisyonu tarafından imzalı nüshasının teslim edildiği tarihtir." düzenlemesi yer almıştır.
03/03/1983 tarih ve 17976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisans Üstü Eğitim-Öğretim Enstitülerinin Teşkilât ve İşleyiş Yönetmeliği'nin 4. maddesinde; "...Lisansüstü eğitim-öğretime rektörün önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulu karar verir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden:
Anılan kararda; "Yükseköğretim Kurumlarımız ile Türkiye Psikiyatri Derneği'nin, Yükseköğretim  Yürütme Kurulu'nun 10/01/2018  tarihli toplantısında aldığı kararı kamu  yararı açısından  sakınca  doğrulacağı  belirtilerek, yeniden  incelenmesi  konusundaki  yazısı incelendi. Yapılan inceleme neticesinde; 2547  sayılı  Kanun'un  2880  sayılı  Kanun'la  değişik  43/b maddesi  uyarınca,  Üniversitelerarası  Kurul'un  görüşü  de  dikkate  alınarak;  Uygulamalı  Psikoloji alanından  yüksek  lisans/doktora  diploması  almış  tüm  mezunların  Klinik  Psikolog  olarak  tescil edilemeyeceği, "Uygulamalı Psikoloji" kavramının daha kapsayıcı bir üst alan adı olduğu, bu üst alan  adı  altında  klinik  psikolojisi,  endüstri-örgüt  psikolojisi,  okul  psikolojisi,  adli  psikoloji  gibi farklı  uzmanlık  alt  alanları  toplu  olarak  yer  aldığı,  söz  konusu  alanlarının  oldukça  farklı  ilgi alanlarına sahip olmakla beraber, ortak yönlerinin hepsinin ilgili oldukları alanda (klinik, endüstri, okul gibi) "uygulamaya yönelik bilgi ve beceriler" kazandırdığını,
-Uygulamalı  Psikoloji  alt  alanlarından  sadece  "Klinik  Psikolojisi"  alt  alanında  Yüksek  Lisans  ve Doktora  Programları  açıldığı  bu  nedenle  mezunların  diplomasında  "Uygulamalı  Psikoloji"  üst alanının yanı sıra "Klinik Psikolojisi" alt alanı yazılmış olduğu, bazı üniversitelerimizin Psikoloji bölümlerinde  ise  Uygulamalı  Psikoloji  ibaresinin  tek  başına  yer  alarak  spesifik  uygulama  alanı belirtilmeksizin  diploma  verildiği,  önceki  yıllarda  ve  halen  bazı  yükseköğretim  kurumlarınca verilen  diplomalarda  yapılan  bu  hatalı  diploma  isimlendirmesinin  düzeltilmesinin uygulanabilirliğinin bulunmadığını,
-Psikoloji ve Klinik Psikoloji yüksek lisans ve doktora tekliflerinin Yükseköğretim Kurulunca her bir programın öğretim üyesi niteliği dikkate alınarak değerlendirildiği, lisansüstü programlar açılırken asgari öğretim  üyesi  şartı  olarak  açılması  talep  edilen  yüksek  lisans  programı  için  doktorası  veya doçentliği  bu  alandan  olmak  üzere  ikisi  en  az  doçent  unvanına  sahip  toplam  üç  öğretim  üyesi; doktora programı için ise en az biri profesör ikisi doçent veya ikisi profesör olmak üzere toplam altı öğretim üyesi şartı arandığını,
-Psikoloji  bölümünün  altında;  Adli  Psikoloji-Deneysel  Psikoloji-Endüstri  ve  Örgüt Psikolojisi-Gelişim Psikolojisi-Klinik Psikoloji-Psikoloji-Sağlık Psikolojisi-Sosyal Psikoloji-Uygulamalı  Psikoloji-Örgütsel  Psikoloji-Psikometri-Sosyoloji  anabilim  dallarının  yer aldığını;
-Psikoloji bölümü altında olmayıp psikoloji ile ilgili anabilim dallarının ise; Bağımlılık Psikolojisi, Bilişsel Nöropsikoloji, Çalışma Psikolojisi ve İnsan Kaynakları, Din Psikolojisi, Egsersiz ve Spor Psikolojisi,  Eğitim  Psikolojisi,  Endüstri  Örgüt  Psikolojisi,  Endüstri  Psikolojisi,  Endüstriyel  ve Örgütsel Psikoloji, Evlilik ve Aile Psikolojisi, Genel Psikoloji, İnsan Psikolojisi ve İletişim, Sporda Psikososyal Alanlar, Yönetim ve Çalışma Psikolojisi programlarından oluştuğunu,
-1219  sayılı  Tababet  ve  Şuabatı  Sanatlarının  Tarzı  İcrasına  Dair  Kanunun  Ek  Madde 13-(Ek:6/4/2011- 6225/9 md.) "a) Klinik Psikolog; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans  eğitimi  üzerine  klinik  ortamlarda  gerekli  pratik  uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek 
lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık mensubudur" hükmü yer aldığını,
Bu çerçevede;
Yukarıdaki  kanun,  açıklamalar  ve  bilgiler  ışığında;  10/01/2018  tarihli  Yükseköğretim  Yürütme Kurulu toplantısında alınan karar yeniden değerlendirilerek, söz konusu kararın aşağıdaki şekilde değiştirilmesine ve
a) Üniversitelerin  psikoloji  alanında yapılan  yüksek  lisans  ve  doktora  programlarından  sadece Yükseköğretim Kurulu'nun izni ile açılmış Klinik Psikoloji Programı mezunlarının diplomalarının, 1219  Sayılı  Tababet  ve  Şuabatı  Sanatlarının  Tarzı  İcrasına  Dair  Kanunu  Ek  Madde
 13-(Ek:6/4/2011-  6225/9  md.)  ve  Lisansüstü  Eğitim  Öğretim  Yönetmeliğimiz  uyarınca  Klinik Psikoloji olarak tescil edilmesine,
b) Uygulamalı  Psikoloji  alanından  yüksek lisans/doktora  diploması  almış tüm mezunların Klinik Psikolog  olarak  tescil  edilmemesine  ancak  mağduriyet  oluşturmamak  üzere  bu  kararın  çıktığı tarihten  önce  "Uygulamalı  Psikoloji"  üst  alanının  yanı  sıra  "Klinik  Psikoloji"  eğitimi  alarak diplomasında alt alanı yazılmış olan diplomaların tescil edilmesine,
c) Yükseköğretim kurumlarının düzenleyeceği diplomalarda sadece Yükseköğretim Kurulu'nun izin verdiği program isminin yer almasına ve yanında ayrıca izin verilen alan dışında bir uzmanlık alanı varmış gibi gösteren diploma isimlendirmesinin yapılmamasına,
d) Adli Psikoloji, Deneysel Psikoloji, Endüstri ve Örgüt Psikolojisi, Gelişim Psikolojisi, Psikoloji, Sağlık  Psikolojisi,  Sosyal  Psikoloji,  Uygulamalı  Psikoloji,  Örgütsel  Psikoloji,  Psikometri, Sosyoloji, Bağımlılık Psikolojisi, Bilişsel Nöropsikoloji, Çalışma Psikolojisi ve İnsan Kaynakları, Din  Psikolojisi,  Egsersiz  ve  Spor  Psikolojisi,  Eğitim  Psikolojisi,  Endüstri  Örgüt  Psikolojisi, Endüstri Psikolojisi, Endüstriyel ve Örgütsel Psikoloji, Evlilik ve Aile Psikolojisi, Genel Psikoloji, İnsan  Psikolojisi  ve  İletişim,  Sporda  Psikososyal  Alanlar,  Yönetim  ve  Çalışma  Psikolojisi alanlarından mezun  olanların  diplomalarının  klinik  psikoloji  adı  altında tescil  edilmesinin  uygun olmadığına" karar verilmiştir.
Psikologlar, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen yurtiçi psikoloji lisans programları ile denkliği Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen yurtdışı psikoloji lisans programlarından lisans derecesi ile mezun olan kişiler olup, psikolog unvanı kullanma hakkı taşımaktadırlar. Psikologlar, bireyin bireysel ve toplumsal tutum, davranış, düşünme ve duygu durumlarını inceleyen, davranışın ve zihinsel süreçlerin bilimsel tanım ve açıklamalarını temel alan kişilerdir.
Klinik psikologlar ise; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubu olup, nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleri kullanarak psikolojik değerlendirme ile uluslararası teşhis ve sınıflama sistemlerinde hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığının da uygun bulduğu durumlarda psikoterapi işlemlerini yapan ve hastalık durumlarında ise ancak ilgili uzman tabibin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak psikoterapi uygulamalarını gerçekleştiren kişilerdir.
 İdarelerin düzenleyici işlem yapma yetkisi yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere, kanun, yönetmelik gibi  üst hukuk normlarına aykırı olmamak kayıt ve şartına bağlı olarak gerçekleşebilir.
Davalı idare tarafından, bazı üniversitelerin Psikoloji/Uygulamalı Psikoloji alanlarındaki lisansüstü programlarında, spesifik uygulama alanı belirtilmeksizin verilen hatalı  diplomalara ilişkin sorunları önlemek, kamu yararını sağlamak amacıyla, kendisine verilen yasal yetkiler çerçevesinde düzenleme yapıldığı ve yapılan düzenlemede mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işlemi yönünden:
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı' başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idari dava türlerinin arasında; idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları sayılmış olup 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde; dava dilekçelerinin iptali istenen işlem yönünden idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken işlem olup olmadığı noktasında inceleneceği, 'İlk inceleme üzerine verilecek karar' başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de, 14. maddenin  3. fıkrasının (d) bendine aykırı olarak açılan davanın reddine karar verileceği düzenlenmiştir.
İdari işlemler, idari makamların, kamu gücü kullanarak, idare işlevine ilişkin olarak tesis ettikleri, muhatapları yönünden çeşitli hak ve/veya yükümlülükler doğuran, muhataplarının hukuki durumlarında değişiklik yapan tek yanlı irade açıklamalarıdır. Buna göre, idari işlemlerin "idari makamlarca tesis edilmiş olma", "tek yanlı olma" ve "icrailik niteliğini taşıma" unsurlarını bünyesinde barındırması gerekmektedir. Bir işlemin iptal davasına konu edilebilir nitelikte kesin ve yürütülebilir bir işlem olup olmadığının, işlemin ismine veya idarenin isimlendirmesine bakılarak değil, işlemin içeriğine bakılarak belirlenmesi gerekmektedir.
Öğreti ve uygulamada; ilk inceleme hususlarından biri olarak öngörülen kesin ve yürütülebilir işlem kavramı icrai işlem kavramı ile birlikte değerlendirilmekte ve “kamu gücü ve kudretinin üçüncü kişiler üzerinde ayrıca başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurmak suretiyle etkisini gösterdiği işlemler”in icrai nitelikte oldukları belirtilmektedir.
İstanbul Arel Üniversitesi tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na gönderilen  ... tarih ve ... sayılı yazıda özetle; "... tarihli karar için sürecin araştırılmasını teminen oluşturulan inceleme komisyonu raporu Lisansüstü Eğitim Enstitü Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısının değerlendirilmesi sonucunda Üniversite Yönetim Kurulu'nun; ... tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararından önce psikoloji doktora programı mezunlarına verilen "Psikoloji-Klinik Psikoloji" diplomalarının kazanılmış hak kapsamında olduğu, ... tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararından önce programa kayıt olmuş ve öğrencilikleri devam eden öğrencilerin de Psikoloji-Klinik Psikoloji diploması almalarının kazanılmış hak olarak değerlendirilmesi gerektiği, ... tarihinden sonra programa kayıt olan öğrencilerin mağdur olmamaları için Yükseköğretim Kuruluna psikoloji programının klinik psikoloji programına dönüştürülmesi için hemen başvuru yapılması kararının alındığının" bildirilmesi üzerine tesis edilen dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işleminde; Üniversite'nin yazısının 12/08/2020 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında incelendiği ve adı geçen Üniversiteye Psikoloji Doktora programı açılmasına izin verildiği dikkate alınarak, mezuniyeti hak edenlere sadece psikoloji olarak diploma düzenlenebileceğinin bildirilmesinin uygun görüldüğü, hususlarına yer verildiği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda; dava konusu edilen ...tarih ve ... sayılı işlemde, Üniversite taleplerine yönelik olarak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın görüşüne yer verildiği, dolayısıyla işlemin idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir işlem olmadığı anlaşıldığından, idari yargı yerince incelenmesine hukuki olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. 	 
Bu nedenle, davanın bu kısmının incelenmeksizin reddi gerekmektedir.
İstanbul Arel Üniversitesi'nin ... tarih ve .. sayılı işlemi yönünden:
Uyuşmazlıkta, ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Genel Kurul kararıyla, davacının mezun olduğu İstanbul Arel Üniversitesi'nde Psikoloji Doktora Programı açılmasına izin verildiği, ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı kararında, adı geçen üniversiteye psikoloji doktora programı açılmasına karar verildiğinden bahisle mezuniyeti hak edenlere sadece psikoloji olarak diploma düzenlenebileceği hususuna yer verildiği, İstanbul Arel Üniversitesi tarafından, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü bünyesindeki Psikoloji Doktora Programı adının Klinik Psikoloji Doktora Programı olarak değiştirilmesi yönündeki getirilen... tarih ve ... sayılı teklifin ise, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısıyla reddedildiği anlaşılmaktadır.
Kazanılmış hak, doğumu anında hukuka uygun olarak tamamlanmış ve böylece kişiye özgü, lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği veya işlemin geri alınması gibi sebeplere karşın hukuk düzenince korunması gereken hak olarak tanımlanmakla birlikte, mutlak bir ilke olmayıp kamu düzeninin gerekli kıldığı durumlarda kazanılmış haktan söz edilemeyecektir.
Bu durumda; davacının mezun olduğu dönemde eğitim aldığı doktora programının psikoloji programı olduğu, bu program çerçevesinde verilmiş olan belli derslerin klinik psikoloji alanında olmasının bu hususu değiştirmeyeceği, aksi durumun kabulünün hem yasal mevzuata, hem de kamu yararına aykırılık oluşturacağı anlaşıldığından, tesis edilen işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden DAVANIN REDDİNE oybirliğiyle,
2.  Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işlemi yönünden DAVANIN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE oybirliğiyle,
3. İstanbul Arel Üniversitesi'nin ... tarih ve .. sayılı işlemi yönünden DAVANIN REDDİNE oyçokluğu ile,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
6. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya  iadesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 
05/09/2024 tarihinde karar verildi.
 
KARŞI OY :
	(X)- Dava; İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Klinik Psikoloji Bölümü Doktora Programı'ndan 18/05/2018 tarihinde mezun olan davacı tarafından, Klinik Psikoloji doktora diploması verilmesi talebinin reddine ilişkin İstanbul Arel Üniversitesi'nin ... tarih ve .. sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İstanbul Arel Üniversitesi'nin ... tarih ve .. sayılı işlemi yönünden:
Anayasamızın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında belirtilen hukuk devletinin temel ilkeleri olarak 'hukuki güvenlik' ve 'belirlilik' ilkeleri yer almakta olup, anılan ilkeler hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yaptığı düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.
Kazanılmış hak, özel hukuk ve kamu hukuku alanlarında genel olarak bir hak sağlamaya elverişli nesnel yasa kurallarının bireylere uygulanması ile onlar için doğan öznel hakkın korunması olup kişinin bulunduğu statüden doğan, kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş haktır.
Hukuk güvenliğinin, kamu düzeninin ve istikrarın korunması kazanılmış hakların koruması ilkesine bağlılıkla mümkündür. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan uygulamaların hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil edeceği tartışmasızdır.
 İdarelerin düzenleyici işlemler yapabilme yetkisi Anayasamızın 124. maddesine dayanan anayasal bir yetki olması nedeniyle idareler tarafından, mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesini teminen düzenleyici işlemler yapılabileceği açık olmakla birlikte; idarelerin, düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, eski hukuki durum çerçevesinde, hak kayıplarını önleyici düzenleme yapmaları, bu sayede hukuk devleti olmanın gereği olarak üstün kamu yararı ihlal edilmeden, kişilerin hukuki güvenliğinin korunması, idari istikrarın da sağlanması gerekmektedir.
 Uyuşmazlıkta, Yükseköğretim Kurulu'ndan izin alınmadan açılan doktora programına kaydı yapılan davacının herhangi bir hatasının ya da hilesinin bulunmadığı, söz konusu programın açılması ve denetiminin yapılması işlemlerinin tamamen davalı üniversite ile davalı Yükseköğretim Kurulu arasında olduğu açık olup, davacının hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri gereğince yapılan düzenlemeden olumsuz olarak etkilenmemesi gerekmektedir.
Yükseköğretim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı dava konusu kararında; kamu yararına, mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı açık olmakla birlikte somut olay bağlamında, davacının 18/05/2018 tarihinde mezun olduğu, mezun olduğu tarih itibarıyla kazanılmış hakkının bulunduğu açıktır.
Ayrıca, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun dava konusu ... tarih ve ... sayılı kararında; mağduriyet  oluşturmamak  üzere  kararın  çıktığı tarihten  önce  "Uygulamalı  Psikoloji"  üst  alanının  yanı  sıra  "Klinik  Psikoloji"  eğitimi  alarak diplomasında alt alanı yazılmış olan diplomaların tescil edilmesine karar verilmişken, Psikoloji alanında oluşan mağduriyetlerin giderilmesi için herhangi bir düzenleme yapılmadığı hususu da dikkate alındığında, davalı idarece davacının mezun olduğu  yükseköğretim programının eğitim seviyesi, ders niteliği, bilgi, beceri ve yeterlik düzeyi gibi unsurların araştırılarak Klinik Psikoloji Doktora diploması alması için aranılan şartları taşıyıp taşımadığı yönünde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın, kazanılmış hak ilkesi gözetilmeksizin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından, İstanbul Arel Üniversitesi'nin ... tarih ve .. sayılı işleminin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.