Esas No: 2024/2215
Karar No: 2024/3312
Karar Tarihi: 13.09.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/2215 E.  ,  2024/3312 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2024/2215
Karar No:2024/3312
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Danışmanlık Bilişim Gıda Temizlik Sağlık İnşaat
	  Otomotiv Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü
	  ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
	Dava konusu istem: Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) tarafından 02/04/2024 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3. maddesinin (g) bendi kapsamında gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "2024 yılı Tohum Hazırlama ve Muhtelif  Tarım İşçilikleri Hizmet Alımı" işi ihalesine yönelik yapılan itirazın reddine ilişkin...tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.  
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen  kararda; davacı şirket tarafından 19/04/2024 tarihli dilekçe ile ihaleyi yapan idareye yapılan şikayet başvurusunun reddedilmesi üzerine Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken bu usul işletilmeksizin bakılan davanın açıldığı, bu durumda, Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikayet başvurusu yapılması gerekirken bu yol tüketilmeksizin açılan davada idari merci tecavüzü bulunduğu anlaşıldığından, dava dilekçesinin merciine tevdi edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle dava dilekçesinin Kamu İhale Kurumu'na tevdiine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu ihalenin 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (g) bendi gereğince istisna kapsamında olduğu ve TİGEM Alım-Satım ve İhale Yönetmeliği esasları kapsamında yapıldığı, dolayısıyla Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikayet başvurusu yapılmasının teknik açıdan mümkün olmadığı, EKAP sistemi üzerinde söz konusu ihaleye ilişkin herhangi bir verinin bulunmadığı, gerçekleştirilmesi imkansız olan bir işlemin dava şartı olarak öne sürülmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ivedi yargılama usulüne tabi olduğu, bu usule tabi olan uyuşmazlıklarda dava açma süresinin otuz gün olduğu ve dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması istemiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında yapılacak başvurunun işlemeye başlamış olan dava açma süresinin durdurmayacağı, söz konusu ihalenin sonucunun 15/04/2024 tarihinde EKAP üzerinden davacıya tebliğ edildiği, dolayısıyla dava açma süresinin 15/04/2024 tarihini izleyen günden itibaren otuz gün olduğu, bu süre geçirildikten sonra açılan davanın süre aşımı yönünden reddedilmesi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ     : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	USUL YÖNÜNDEN:
	MADDİ OLAY: 
	Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nce (TİGEM) 02/04/2024 tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Tohum Hazırlama ve Muhtelif Tarım İşçilikleri Hizmet Alımı" işi ihalesine yönelik olarak davacı tarafından yapılan itiraz ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedilmiştir.
	Bunun üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, "2'nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde sayılan kuruluşların, ticarî ve sınaî faaliyetleri çerçevesinde; doğrudan mal ve hizmet üretimine veya ana faaliyetlerine yönelik ihtiyaçlarının temini için yapacakları, Hazine garantisi veya doğrudan bütçenin transfer tertibinden aktarma yapmak suretiyle finanse edilenler dışındaki yaklaşık maliyeti ve sözleşme bedeli ikitrilyon üçyüzmilyar Türk Lirasını aşmayan mal veya hizmet alımları, (...) ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç bu Kanun'a tâbi değildir." kuralına yer verilmiştir.
	Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Alım - Satım ve İhale Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı; Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün, 04/01/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3'üncü maddesinin (a) ve  (g) bentlerine göre, istisna kapsamında yurtiçinden ve/veya yurtdışından yapacağı alım ve alım ihaleleri ile satım ve satım ihalelerinin, kârlılık ve verimlilik ilkelerine uygun olarak serbest rekabet yoluyla en uygun fiyat ve şartlarla ekonomik gereklere uygun olarak yapılması için uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir.";"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3'üncü maddesinin (a) ve (g) bendi ile geçici 4'üncü maddesi kapsamında mal ve hizmetlerin alımı ile TİGEM tarafından üretilen bitkisel ve hayvansal ürünlerle, üretim artıklarının satışı ve satış ihaleleri, satılacak, satın alınacak her türlü malın teslim, tesellüm, bedellerinin tahsil ve tediyesi ile ilgili tüm işlemleri kapsar." düzenlemeleri yer almıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ihalenin 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (g) bendi uyarınca gerçekleştirildiği ve istisna kapsamında olduğu, bu nedenle 4734 sayılı Kanun'a tabi olmayan ihale ile ilgili olarak Kamu İhale Kurumu'nun inceleme görev ve yetkisinin bulunmadığı, dava konusu ihalenin 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (g) bendi ile TİGEM Alım-Satım ve İhale Yönetmeliği kapsamında gerçekleştirildiğinden uyuşmazlığın anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca çözümlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. 
	Bu durumda, davacı tarafından yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine açılan işbu dava hakkında bir karar verilmesi gerekirken, 4734 sayılı Kanun'a tabi ihalelerde uygulanması zorunlu idari başvuru yolu olan itirazen şikayet başvuru yolunun tüketilmediğinden bahisle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca Kamu İhale Kurumu'na tevdiine karar verilmesinde usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
	2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
	3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
	4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
	5. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 13/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.