Esas No: 2023/2147
Karar No: 2024/2717
Karar Tarihi: 28.05.2024

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2023/2147 E.  ,  2024/2717 K.


"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
  YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2023/2147
Karar	No : 2024/2717     
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ...  Bakanlığı adına ... Müdürlüğü 	  
VEKİLİ	: Av. ... 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...  Bilişim İnşaat Anonim Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ... 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı adına 2019 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların kıymetlerinin eksik beyan edildiğinden bahisle düzenlenen rapor uyarınca ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, özel tüketim, katma değer vergileri ve kaynak kullanımını destekleme fonu payı ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin  ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararıyla; dava konusu ek tahakkuk ve ceza kararlarının dayanağı olan sonradan kontrol raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, ithalat tutarlarına kıyasla fazladan yapıldığı ileri sürülen para transferlerinin, muhatabı gözüken firma ve şahıslar ile bunların mukim bulunduğu ülkedeki resmi makamlar nezdinde araştırmaya gidilmeksizin, hangi transferin, hangi beyannameye ve ithalatçıya ait olduğu tespit edilmeksizin, davacı adına kayıtlı 2019 ve 2020 yılına ait  muhtelif tarih ve sayılı beyannameler muhteviyatı eşyaların kıymetlerine orantısal olarak dağıtıldığının anlaşılması karşısında, ithalat sırasında sunulan fatura, banka dekontu vb. belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı yönünde herhangi bir araştırma yapılmadan,  eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak alınan ek tahakkuk ve ceza kararlarında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
  	 Davacı adına 2019 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların kıymetlerinin eksik beyan edildiğinden bahisle düzenlenen rapor uyarınca ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, özel tüketim, katma değer vergileri ve kaynak kullanımını destekleme fonu payı ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT:
	4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 23. maddesinde, eşyanın gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymet olduğu belirtilmiş; 24. maddesinin 1. fıkrasında, ithal eşyasının gümrük kıymetinin eşyanın satış bedeli, satış bedelinin ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu öngörülerek, eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi için gerekli koşullara yer verilmiş; 24. maddenin 3. fıkrasının (a) bendinde ise, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcı veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamı olarak tanımlanmış, ödemelerin para transferi şeklinde olabileceği gibi, akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı da yapılabileceği kurala bağlanmıştır.
Öte yandan, sözü edilen Kanun'un 26. maddesinde, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş; GATT'nın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde ise, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 		
Bu düzenlemelerden, gümrük idaresinin, beyanın doğruluğunu tespit amacıyla, her zaman, her türlü bilgi ve belgeyi inceleyerek değerlendirme hak ve yetkisine sahip bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Olayda, dava konusu işleme dayanak alınan sonradan kontrol raporunda, bankalardan alınan bilgilerle beyan dışı bırakıldığı sonucuna ulaşılan döviz transferleriyle ilgili olarak gönderici firmalara ürünlerin alınabilmesi için depozito ödemesi yapıldığı ve kalan fazla bakiyelerin daha sonraki ithalatlarda kullanıldığına dair bir bilgi veya belge sunulmadığından, bu bedellerin eşyanın kıymetine dahil edilmesi gerektiği, devir fatura listesi, gönderici firmalara yapılan döviz transfer ekstreleri ve dekontlarının, Karar Destek Sistemi ile muhasebe kayıtları üzerinden yapılan inceleme neticesinde, antrepo aşamasında kalanlar ile bu aşamada devredilen eşyaların fatura tutarları düşüldükten sonra transfer tutarları ile ithalat tutarlarının karşılaştırılması suretiyle fazla transfer yapıldığı sonucuna ulaşılmasına karşın, transferlerin hangi beyanname ile ilişkilendirildiğinin ortaya konulamadığı, 2018 ilâ 2020 yılları arasında ithalat yapılmasına rağmen sadece 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin beyannamelerin eleştiri konusu yapıldığı, davacının söz konusu firmalarla alışverişinin ve dolayısıyla cari hesap ilişkisinin devam ettiği, inceleme dönemi sonrasında da ithalatlar yapılarak sonraki yıllara ilişkin sözleşmeler imzaladığının görüldüğü, öte yandan, ithal konusu eşyaların vergi oranlarının farklı olmasına rağmen, beyanname bazında ayrıştırma yapılmadığı saptanmıştır. Bu durumda, beyan dışı bırakıldığı ileri sürülen transferlerin muhatabı gözüken firma ve şahısların mukim bulunduğu ülkedeki resmi makamlar nezdinde araştırmaya gidilmeksizin, hangi transferin, hangi beyannameye ve ithalatçıya ait olduğu, ithal edilen eşyanın bedeli dışında, satıcı yararına yapılan bir ödemenin mevcut olup olmadığı tespit edilmeksizin, fazladan yapıldığı kabul edilen transferlerin raporda adı geçen ithalatçıların belirtilen yıllardaki tüm ithalatlarına dağıtılması suretiyle ithalat sırasında sunulan fatura, banka dekontu vb. belgelerin sahteliği ya da gerçeği yansıtıp yansıtmadığı yönünde yeterli araştırma yapılmadan eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak alınan ek tahakkuk ve ceza kararlarında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılması karşısında, temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle; 
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 28/05/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
 Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ek tahakkuk ve cezanın, gönderici firmalara yapılan para transferleri ile ithalat tutarlarının uyumsuz olması nedeniyle hesaplanan kıymet farkından kaynaklanan kısmının incelenmesinden, olayda, davacı şirket tarafından dava konusu muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların ithalinde yurt dışı gönderici firmalara ithalat kıymetlerinden daha fazla tutarda transferler gerçekleştirildiğinin sabit olduğu, ithalat işlemlerinde mutad olanın ithal edilen eşya kıymeti kadar tutarın ihracatçı firmalara transfer edilmesi olması karşısında, söz konusu fazla transfer tutarları iktisadi ve teknik icaplara uygun olmayıp aksini ispat yükümlülüğü davacı şirkete ait olduğu, bu açıdan ispat külfeti kendisine düşen davacı şirketin inceleme aşamasında, gönderici firmadan ürünleri alabilmek adına depozito ödemeleri gönderildiği, kalan bakiyelerin daha sonraki ithalatlarda kullanılacağı yönündeki beyanlarının iktisadi, ticari ve teknik icaplara uygun düşmediği, gerek inceleme aşamasında gerekse yargılama aşamasında beyanlarını destekleyen herhangi bir bilgi ve belge  sunulamadığı, ithalatçı firmalara fazla transferi olmasına karşın ithalat öncesi tekrar döviz transferi yapmasının ticari işleyişle bağdaşmadığı hususları ile birlikte dayanak inceleme ve soruşturma raporlarında yer verilen diğer tespitler göz önünde bulundurulduğunda, davacı şirketin uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların ithalinde eksik kıymet beyanında bulunduğu hususunun somut ve hukuken geçerli tespitler ile ortaya konulduğu anlaşıldığından, bölge idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyorum.