Esas No: 2023/3
Karar No: 2023/3006
Karar Tarihi: 22.03.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/3 E.  ,  2023/3006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1555 E., 2022/1939 K.

...

...

KARAR : Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Muradiye Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2021/37 E., 2022/161 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; vacının davalı ...'na bağlı TR Kamu Hastaneleri Kurumu'nda kesintisiz bir şekilde temizlik görevlisi olarak 15.08.1996-06.09.2016 tarihleri arasında çalışmasına rağmen hizmetinin Sosyal Güvenlik Kurumu'na eksik bildirildiğini beyanla kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile aralarında herhangi bir iş akdi olmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının kıdem tazminatı talebi ile tespit davasını aynı dava ile talep edemeyeceğini, davacının hizmet ihalesini alan şirketlerin işçisi olarak çalıştığını, bu sebeple davalı bakanlığın bir sorumluluğunun bulunmadığını, sadece ihale makamı olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 15.08.1996-31.12.1997 ile 20.01.1998-31.03.1999 tarihleri arasında 12964 sicil numaralı Muradiye Devlet Hastanesi adına tescilli işyerinden hizmetinin bildirildiği, daha sonraki bildirimin 11.08.2005 tarihinde hastahanenin temizlik işlerini üstlenen alt işverenlerce yapılmaya başlandığı ve bu tarihten ihtilaflı dönemin sonuna kadar eksik bildirimin bulunmadığı dikkate alındığında davacının çalıştığını iddia ettiği 15.08.1996-06.09.2016 tarihleri için bildirim yapılan dönemlerin dışındaki dönemlerde ki çalışmasının tanık beyanları ile ispatlandığı anlaşılmıştır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2021/8599 esas 2022/1413 karar 07.02.2022 tarih ilamında da belirtildiği üzere kuruma bildirilen sürelerin dışlanması suretiyle hüküm kurulması gerektiğinden (ilgili ilamda da belirtildiği gibi ayrı ayrı dönem yazılması gerekmediğinden) ve bildirimde bulunan çalışmalarında var olması nedeniyle davanın kısmen kabulüne davacının, feri müdahil kuruma bildirilen süreler dışlanmak suretiyle davalıya bağlı 12964 sicil numaralı Muradiye Devlet Hastanesi nezdinde 15.08.1996-11.08.2005 tarihleri arasında hizmet akdiyle aylık asgari ücret ile fiilen ve aralıksız çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar vermiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ile aralarında herhangi bir iş akdi olmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının kıdem tazminatı talebi ile tespit davasını aynı dava ile talep edemeyeceğini, davacının hizmet ihalesini alan şirketlerin işçisi olarak çalıştığını, bu sebeple davalı bakanlığın bir sorumluluğunun bulunmadığını, sadece ihale makamı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun objektif ölçülerden uzak olduğunu, davacının sigorta primleri ödenen sürelerin dışındaki çalışma iddiasının yazılı belgeler ile kanıtlanması gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Fer'i Müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışmaları bakımından müvekkili kurumun kayıtlarının esas olacağını, davacının ileri sürdüğü iddialarının müvekkili kurumun kayıtlarına eş değerde belgelerle kanıtlaması gerektiğini, dosya kapsamında davacının çalışma iddialarını salt tanık anlatımlarına dayandırdığını, tespiti istenen dönemlere ilişkin salt tanık anlatımları dışında başka delillerin dosyaya ibraz edilemediğini, tanık anlatımlarının bir bütün olarak değerlendirildiğinde ise tanık anlatımlarının birbiri ile uyuşmadığını, her bir tanık beyanının diğer tanık beyanı ile tamamen çeliştiğini, salt tanık beyanlarına dayanılarak hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının davalı işverene ait iş yerinde devamlı olarak hizmet akdiyle çalışmış olduğunu, tanık beyanları dışında, resmi, yazılı ve sağlıklı deliller ile ispatlanması gerektiğini, bu hususların ispatlanmadığını, mahkemece tespit edilen çalışma dönemine ilişkin kazanç tutarı oranının belirtilmemesinin uygulamada sorun yaratacağını, dosyadaki bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; "Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 15.08.1996-31.12.1997 ile 20.01.1998-31.03.1999 tarihleri arasında ... sicil numaralı Muradiye Devlet Hastanesi adına tescilli iş yerinden hizmetinin bildirildiği, daha sonraki bildirimin 11.08.2005 tarihinde hastanenin temizlik işlerini üstlenen alt işverenlerce yapılmaya başlandığı ve bu tarihten ihtilaflı dönemin sonuna kadar eksik bildirimin bulunmadığı, 2002 yılına kadar hizmet alım ihalesi yapılmadığının bildirildiği ve 2003 ve devamındaki yıllara ilişkin ihale şartname ve sözleşmelerinin gönderildiği, davalı işyeri hakkında ihtilaflı dönemde teftiş yapılmadığı, davalı idarenin ücret ödemeyle ilgili yetkili şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişilerin mahkemece dinlendiği, beyanına başvurulan tanıkların hizmet cetvellerinin dosya içerisine alındığı anlaşılmıştır. Dairemiz Kaldırma kararından sonra Yerel mahkemece dinlenen davacı asil, resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde geçtiğini iddia ettiği çalışmalarının karşılığı, ücretinin elden ödendiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ile tüm dosya kapsamından davacının davalı iş yerinde 15.08.1996-06.09.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep ettiği, yerel mahkemece her ne kadar uyuşmazlık konusu dönemdeki bordro tanıklarının beyanlarına dayanılarak davacının, fer'i müdahil kuruma bildirilen süreler dışlanmak suretiyle davalıya bağlı 12964 sicil numaralı Muradiye Devlet Hastanesi nezdinde 15.08.1996-11.08.2005 tarihleri arasında hizmet akdiyle aylık asgari ücret ile fiilen ve aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de, yapılan incelemede dosya kapsamında dinlenen bordro tanıkları dışında davacının iddiasını ispatlar mahiyette başkaca bir delil bulunmadığı, davalı işverenin bir kamu kurumu olması nedeniyle davacının uyuşmazlık konusu edilen kurum kayıtlarına geçmeyen dönmede maaşını elden aldığına dair iddiasına itibar edilemeyeceği, tanık beyanlarının tek başına davacının iddiasını ispatlar mahiyette olmadığı, davacının çalışma iddiasının ispatlanamadığı, gözetilmeksizin hüküm kurulması hatalı olup, fer'i müdahil vekilinin istinaf isteminde haklı olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355 inci maddesi kapsamında, kamu düzenini ilgilendiren haller dışında istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde, fer'i müdahil vekilinin istinaf başvurusunu kabulü ile, yapılan inceleme neticesinde yerel mahkeme kararının kaldırılarak, ...nın 353/1-b.2 nci maddesi uyarınca, yeniden hüküm kurmak gerekmiştir " gerekçesiyle;

A-İlk Derece Mahkemesince verilen kararın süresi içerisinde istinaf edilmediği dikkate alınarak HMK'nın 352. ve 346. maddeleri gereğince davalı ... vekilinin istinaf dilekçesinin reddine,

-Fer'i müdahil vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yapılan inceleme neticesinde Muradiye Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin 16.03.2022 tarih, 2021/37 Esas, 2020/161 Karar sayılı Kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.2 nci maddesi uyarınca yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına,

B-Davanın reddine, karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; dinlenen tüm tanıkların çalışmayı doğruladığını, davacının çalışmasının kesintisiz olduğunun dosya kapsamından ispatlandığını belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; hizmet tespiti talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddenin 10 uncu fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddenin 9 uncu fıkrası hükümleri olup; 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde; aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

3.Değerlendirme

Eldeki davada davacının 15.08.1996 - 06.09.2016 arası kesintisiz çalışmalarının tespitini talep ettiği, 15.08.1996-31.12.1997 ile 20.01.1998-31.03.1999 tarihleri arasında 12964 sicil numaralı Muradiye Devlet Hastanesi adına tescilli işyerinden hizmetinin bildirildiği, daha sonraki bildirimin 11.08.2005 tarihinde hastanenin temizlik işlerini üstlenen alt işverenlerce yapılmaya başlandığı ve bu tarihten ihtilaflı dönemin sonuna kadar eksik bildirimin bulunmadığı, davalı tarafından davacıya ilişkin 1996-2004 tarihlerinde herhangi bir kayıt olmadığının belirtildiği, 2002 yılından başlayarak bir kısım dönemlere ilişkin ihale evraklarının dosyada mevcut olduğu, Bölge Adliye Mahkemesince yalnızca tanık beyanları esas alınarak tespite karar verilemeyeceği belirtilerek, İlk Derece Mahkemesinin kısmen kabule ilişkin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmakla;

1-Yapılacak iş, Kurum kayıtlarının ibraz edilmemesinin sorumluluğunun davacıya yüklenemeyeceğinden hareketle; hastanede uyuşmazlık konusu dönemde temizlik işinde çalıştığı belirlenen çalışanların varlığının tespiti halinde dava ile ilgili bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ayrıca dava konusu dönemde hastanede temizlik işlerinin kimler tarafından yaptırıldığı araştırılarak belirlenmeli, tespit edilmesi halinde ilgili döneme ait ihale belgelerinin getirtilerek işyerinin kanun kapsamına alınabilecek nitelikte faal olup olmadığını denetlenmesi, tüm dönemler için işyeri bordroları getirtilmeli, her bir hizmet dönemi için dönem bordro tanıkları ayrı ayrı belirlenmek suretiyle bunların beyanlarına başvurmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

2- O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve istinaf itirazlarının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar bozulmalıdır .

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.03.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.

...