Esas No: 2024/2624
Karar No: 2024/6704
Karar Tarihi: 26.11.2024

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2024/2624 E.  ,  2024/6704 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/2624
Karar No : 2024/6704
TEMYİZ EDENLER:1-(DAVACI)  ... Geri Dönüşüm ve Entegre Tesisleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
 
 2-(DAVALI) ... Defterdarlığı-...	
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, bir kısım hurda alımlarının, tevkifat yükümlülüğünden kaçınmak amacıyla sahte fatura ile belgelendirdiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2017/Ocak,Şubat,Haziran,Ağustos,Kasım dönemleri için re'sen tarh edilen gelir (stopaj) vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı şirketin 2017 yılında faturalarını kullandığı  ... Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer verilen tespitlerin değerlendirilmesinden, söz konusu şirket tarafından davacıya düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayalı olmayan sahte faturalar olduğu sonucuna varıldığından dava konusu cezalı tarhiyatın anılan şirketten yapılan alımlardan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, ... hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer verilen tespitlerin değerlendirilmesinden, söz konusu kişi tarafından davacıya düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayalı olmayan sahte faturalar olduğunun somut bir biçimde kanıtlanamadığı sonucuna varıldığından dava konusu cezalı tarhiyatın anılan mükelleften yapılan alımlardan kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, tekerrürün dayanağı olan 2016/Haziran dönemine ilişkin cezanın davacı şirkete 13/08/2016 tarihinde tebliğ edildiği, söz konusu vergi ziyaı cezasının tutarının 1.106,97-TL olduğu ve cezanın kesinleştiği, ceza hukukunun "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki temel ilkesi çerçevesinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinin 7338 sayılı Kanun'la değişik halindeki, artırım tutarının kesinleşen (tekerrüre esas alınan) cezadan fazla olamayacağı yolundaki düzenlemenin göz önünde bulundurulmasından tekerrüre esas alınan ve kesinleşen cezanın 1.106,97-TL olduğunun anlaşılması karşısında, dava konusu 2017/Ağustos ve Kasım dönemlerine ilişkin katma değer vergisi üzerinden üç kat kesilen vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanarak artırılan 1.106,97-TL tutarındaki kısmında hukuka aykırılık, cezanın fazlaya ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, cezalı tarhiyatın ...'den alınan faturalardan kaynaklanan kısmı ile 2017/Ağustos ve Kasım dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısımlarının 1.106,97-TL'yi aşan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:  
DAVACININ İDDİALARI: Davalı iddialarının gerçeği yansıtmadığı, sahte belge kullanıldığı hususunun somut olarak ortaya konulamadığı, alımların gerçek bir ticari ilişkiye dayandığı iddiasıyla kararın  aleyhe olan kısmının bozulması istenilmiştir. 
DAVALININ İDDİALARI: Davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı tarafından savunma verilmemiştir. Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesinin davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği  düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
Davacı şirket adına, bir kısım hurda alımlarının, tevkifat yükümlülüğünden kaçınmak amacıyla sahte fatura ile belgelendirdiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2017/Ocak,Şubat,Haziran,Ağustos,Kasım dönemleri için re'sen tarh edilen gelir (stopaj) vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3/b. maddesinde; vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 11. maddesinde; yaptıkları ve yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanların verginin tam olarak kesilip ödenmesi ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumlu oldukları; bu sorumluluğun, ödenen vergilerden dolayı asıl mükelleflere rücu etmek hakkını kaldırmayacağı belirtilmiş;  30/1. maddesinde; re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanarak, 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamak olduğu ifade edilmiştir. 
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94. maddesinde, kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçilerin, bu maddenin alt bentlerinde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları, maddenin ikinci fıkrasının 13-b bendinde; esnaf muaflığından yararlananlara mal ve hizmet alımları karşılığında yapılacak ödemeler üzerinden hurda mal alımları için %2 oranında gelir vergisi kesintisi yapılması gerektiği (12/01/2009 tarih ve 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca), 107. maddesinin birinci fıkrasının 3. bendinde; verginin tevkif suretiyle alınması halinde mükellef hesabına tevkifat yapmaya mecbur olanların tarhiyata muhatap olacağı, kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu cezalı tarhiyatın ... Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti'nden alınan faturalar nedeniyle re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı gelir (stopaj) vergisine ilişkin kısmı ile 2017/Ağustos ve Kasım dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalarına uygulanan artırımın tekerrüre esas alınan ceza miktarı olan 1.106,97-TL'lık kısmına yönelik davacı temyiz isteminin incelenmesinden;   
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, vergi tevkifatı yapmak zorunda olan mükelleflerin esnaf muaflığından yararlananlara mal ve hizmet alımları karşılığında yapılacak ödemeler üzerinden hurda mal alımları için %2 oranında gelir vergisi kesintisi yapmaları gerekli olup, vergilendirme işlemi yapılırken Kanuna uygun olarak biçimlendirilen muamelelerin bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukuki ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerekmektedir.
Olayda, hurdaların geri kazanılması faaliyetinde bulunan davacının gelir vergisi kesintisi yapma sorumluluğu, alımlarını, yasada belirtilenlerden yapması koşulunun gerçekleşmesine bağlı olup bu yönde yapılmış bir tespit bulunmadığından, davacı şirket adına re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı gelir (stopaj) vergisinin ... Geri Dönüşüm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan üç kat vergi ziyaı cezalı gelir (stopaj) vergisi ile 2017/Ağustos ve Kasım dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalarına uygulanan artırımın tekerrüre esas alınan ceza miktarı olan 1.106,97-TL'lık kısmı yönünden davayı reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında  hukuki isabet  görülmemiştir.  
 Öte yandan; dava konusu cezalı tarhiyatın ...'den alınan faturalardan kaynaklanan kısmı ile 2017/Ağustos ve Kasım dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısımlarının 1.106,97-TL'yi aşan kısmı yönünden davanın kabulüne yönelik Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmına yöneltilen davalı temyiz isteminin yukarıda belirtilen gerekçeyle reddi gerekmektedir.  
KARAR SONUCU:
  Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin gerekçeli reddine,
 ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, cezalı tarhiyatın ... Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti'nden alınan faturalar nedeniyle re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı gelir (stopaj) vergisine ilişkin kısmı ile 2017/Ağustos ve Kasım dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalarına uygulanan artırımın tekerrüre esas alınan ceza miktarı olan ...-TL'lık kısmının BOZULMASINA, cezalı tarhiyatın...'den alınan faturalardan kaynaklanan kısmı ile 2017/Ağustos ve Kasım dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısımlarının...-TL'yi aşan kısmının ise yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
 Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 26/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.