Esas No: 2022/1889
Karar No: 2024/4751
Karar Tarihi: 20.11.2024

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/1889 E.  ,  2024/4751 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2022/1889
Karar	No : 2024/4751                                                      
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına
		... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava Konusu İstem: Tasfiyesi tamamlanarak ticaret sicilinden terkin edilen ...Company Tekstil İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi adına tescilli ...tarih ve  ... sayılı ihracat beyannamesine bağlı aynı tarih ve ... sayılı ihracat refakat belgesi muhteviyatı  eşyaları taşıyan ... plakalı araçta yapılan kontrolde beyan edilen eşyalar haricinde muhtelif markaların taklidi olan sahte ''parfüm'' cinsi eşyanın gümrük sahasından çıkarılmaya teşebbüs edildiğinin tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 239. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, idarece oluşturulan kıymet takdir komisyonunca belirlenen FOB değerinin onda biri oranında hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.      
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, beyan harici eşyaların yurt dışına çıkarılmaya teşebbüs edildiği hususunda bir ihtilafın bulunmadığı ve bu nedenle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 239. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davacı adına ceza kesilmesi gerekmekte ise de, Mahkemelerince verilen ara kararı üzerine davalı idarece gönderilen cevap yazısı ve eki bilgi ve belgelerde söz konusu eşyaların kıymetinin, oluşturulan komisyon marifetiyle ve piyasa koşulları dikkate alınarak belirlendiğinin belirtildiği, ancak ele geçirilen ihtilaf konusu eşyaların kıymeti belirlenirken hangi kriterlerin dikkate alındığı yönünde ve piyasa araştırması yapıldığı hususunda somut herhangi bir tespite veya bilgi ve belgeye yer verilmediği, dolayısıyla eşyaların kıymetinin, herhangi bir araştırma yapılmaksızın eksik incelemeye ve varsayıma dayalı olarak saptandığı anlaşıldığından, uyuşmazlık konusu eşyaların FOB değerinin onda biri oranında kesildiği belirtilen para cezasında  ve bu cezaya karşı yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :  Ele geçirilen sahte ''parfüm'' cinsi eşyanın ülkemize ithali yasak olduğu için, Ticaret Bakanlığının veri tabanında sahte ürünlerin kıymetlerinin yer almadığı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nda belirtilen kıymet belirleme yöntemlerinin bu tür ürünlerin kıymetinin belirlenmesinde dikkate alınamayacağı, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : İhracat refakat belgesinde beyan edilen eşyalar haricinde yurt dışına çıkarılmak istenirken gümrük idaresince tespit edilen ve alıkonulan parfüm cinsi eşyaların sahte ve taklit ürünler olduğu hususunda ihtilaf bulunmayan uyuşmazlıkta, yapılan piyasa araştırmasına göre saptanan aynı markalı sahte ürünlerin rayiç bedelinin çok altında kıymet takdirinde bulunulduğu, buna göre tespit edilen FOB kıymetinin yasa ile belirlenen oranı üzerinden kesilen para cezasında  hukuka aykırılık görülmediğinden, kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
Tasfiyesi tamamlanarak ticaret sicilinden terkin edilen ...Company Tekstil İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi adına tescilli ... tarih ve ... sayılı ihracat beyannamesine bağlı aynı tarih ve ... sayılı ihracat refakat belgesi muhteviyatı  eşyaları taşıyan .../ ... plakalı araçta yapılan kontrolde beyan edilen eşyalar haricinde muhtelif markaların taklidi olan sahte ''parfüm'' cinsi eşyanın gümrük sahasından çıkarılmaya teşebbüs edildiğinin tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 239. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, idarece oluşturulan kıymet takdir komisyonunca belirlenen FOB değerinin onda biri oranında hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. 
	İLGİLİ MEVZUAT:
              4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 239. maddesinin 1. fıkrasında, ithalat veya ihracat vergilerinden muaf eşyayı 33. madde hükümleri gereğince belirlenen gümrük kapıları dışında başka yerlerden izinsiz olarak ithal veya ihraç veya bunlara teşebbüs edenlerle, bu tür eşyayı gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurda sokanlar veya çıkaranlar ile buna teşebbüs edenlerden, söz konusu eşyanın ithalata konu olması halinde, CIF değerinin, ihracata konu olması halinde ise FOB değerinin onda biri oranında para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Anılan yasal düzenleme uyarınca, ithalat veya ihracat vergilerinden muaf dahi olsa eşyayı gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurda sokanlar veya çıkaranlar ile buna teşebbüs edenlerden, söz konusu eşyanın ihracata konu olması halinde FOB değerinin onda biri oranında para cezası kararının alınması gerekmekte olup, cezanın uygulanması için eşya yurt dışı edilmemiş olsa bile buna teşebbüs edilmesi yeterli bulunmaktadır. 
           Dosyanın incelenmesinden, yurt dışına çıkmak üzere Türkgözü Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen ... plakalı araçta yapılan kontrolde ... tarih ve ... sayılı ihracat beyannamesine bağlı ihracat refakat belgesi  ile ''oda ve tuvalet parfümü'' olarak beyan edilen eşyalar arasında beyan harici toplam 82.500 adet muhtelif markalarda ''parfüm'' cinsi eşyanın tespit edildiği, eşyalara ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... D.İş sayılı kararı ile el konularak hak sahibi vekillerine bilgi verildiği, bu eşyaların bir kısmının ise hızlı imha prosedürüne tabi tutularak imha edildiği, el konulan ve sahte olduğu ileri sürülen eşyaların kıymetinin belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, 30/07/2020 tarihli yazı ile  Ardahan Ticaret ve Sanayi Odasına müracaat edilmesi, bilirkişi ücretinin yatırılması ve idarelerine bilgi verilmesinin istenildiği, bilirkişi ücretinin yatırılmasına karşın idareye bilgi verilmemesi nedeniyle idare nezdinde oluşturulan kıymet takdir komisyonunca kıymet takdirinin yapıldığı, davalı idarece anılan komisyonca eşyalar için tespit edilen FOB değerinin 1/10'u oranında karara bağlanan para cezasının kaldırılması istemiyle yapılan itirazın zımnen reddi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	Dava konusu olayda, yurt dışına çıkarılmak amacıyla davalı Gümrük Müdürlüğü sahasına getirilen ve ihracat refakat belgesi ile ''oda ve tuvalet parfümü'' olarak beyan edilen eşyalar arasında beyan harici muhtelif marka ''parfüm'' cinsi eşyanın tespit edildiği, dolayısıyla söz konusu eşyanın gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurttan çıkarmaya teşebbüs edildiği açık olduğundan, belirtilen madde uyarınca ceza kesilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. Ancak, cezanın kesilmesinde esas alınan FOB değerinin hukuka uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Temyize konu kararla, söz konusu değerin somut verilere dayanmadığı gerekçesine yer verilerek dava konusu işlemin iptali yolundaki karara yönelik istinaf başvurusu reddedilmiş ise de; davalı idarece, iki gümrük muayene memurundan oluşturulan heyete yaptırılan inceleme ve piyasa araştırması neticesinde, parfümlere birim başına 15 ila 110 TL aralığında fiyat belirlenerek, toplam 4.935.983,00 TL tutarında takdir edilen kıymetin piyasanın altında olduğu görülmektedir. 
 İhracat refakat belgesinde beyan edilen eşyalar haricinde, gümrük işlemleri yaptırılmaksızın yurt dışına çıkarılmak istenirken gümrük idaresince tespit edilen ve alıkonulan parfüm cinsi eşyaların sahte ve taklit ürünler olduğu hususunda ihtilaf bulunmayan uyuşmazlıkta, piyasa araştırması yapılarak tespit edilen aynı markalı ürünlerin rayiç bedelinin çok altında kıymet takdirinde bulunulmak suretiyle tespit edilen FOB kıymetinin yasa ile belirlenen oranı üzerinden kesilen para cezasında ve bu cezaya vaki itirazın zımnen reddine hukuka aykırılık görülmediğinden, temyize konu kararın bozulması gerekmiştir. 
 
KARAR SONUCU:
             Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 20/11/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
 
      (X) KARŞI OY :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 239. maddesinin 1. fıkrasında, ithalat veya ihracat vergilerinden muaf eşyayı 33'üncü madde hükümleri gereğince belirlenen gümrük kapıları dışında başka yerlerden izinsiz olarak ithal veya ihraç veya bunlara teşebbüs edenlerle, bu tür eşyayı gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurda sokanlar veya çıkaranlar ile buna teşebbüs edenlerden, söz konusu eşyanın ithalata konu olması halinde, CIF değerinin, ihracata konu olması halinde ise FOB değerinin onda biri oranında para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
Belirtilen madde uyarınca, ithalat veya ihracat vergilerinden muaf olsa dahi, gümrük kapıları dışında başka yerlerden izinsiz olarak eşya ithal veya ihraç ya da bunlara teşebbüs etmek yahut bu tür eşyayı gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurda sokmak veya yurtdışına çıkarmak eylemlerinde bulunulduğunun tespit edilmesi halinde ceza uygulanması mümkündür.
Dosyanın incelenmesinden, yurt dışına çıkarılmak üzere Türkgözü Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen araçta  ihracat refakat belgesi ile oda ve tuvalet parfümü olarak beyan edilen eşyalar arasında beyan harici muhtelif marka sahte ve taklit olduğu iddia edilen parfüm cinsi eşya tespit edildiğinden bahisle para cezası kararı alındığı anlaşılmış ise de; vergiden muaf eşya belirlenen gümrük kapıları dışında başka yerlerden izinsiz olarak ihraç edilmediği gibi,  bu eşyanın gümrük işlemleri yaptırılmadan yurt dışına çıkarılması da söz konusu olmadığından, ceza kararı alınmasına dair koşulların oluşmaması karşısında, sonucu itibarıyla yerinde bulunan karara karşı yapılan temyiz başvurusunun açıklanan gerekçeyle reddedilmesi gerektiği oyu ile, karara katılmıyorum.