Esas No: 2024/1443
Karar No: 2024/5008
Karar Tarihi: 24.09.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1443 E.  ,  2024/5008 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/1443
Karar No : 2024/5008                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ...,   2- ..., 3- ...,  4- ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.    
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:  ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi... Mevkii, ... pafta ve ... sayılı parselde yer alan Hazineye ait taşınmazın 1.600,00 m²’lik kısmının 2 katlı betonarme bina, bahçe ve kömürlük yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 05/12/2007-28/09/2009 tarihleri arasındaki dönem için 33.082,26-TL ecrimisilin istenilmesine ilişkin... gün ve ...sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen kararda; 6292 sayılı Kanunun 11. maddesinin 6. fıkrasına dayanılarak,  6292 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca satın alınan taşınmazlar için,, satın alma başvurusunda bulunulduğu tarih itibariyle son beş yıl için tahakkuk ettirilen ecrimisilin terkin edileceğinin sabit olduğu, dava konusu parsellerin, bu parsellerde hak sahibi olan ... ve ...'in muvafakatiyle akdi halefleri ... ve ... adına satışın yapıldığı, ... tarafından 21/05/2012, ... tarafından ise 17/05/2012 tarihli dilekçe dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun kapsamında satışı için idareye başvuru yapıldığı, davacıların satın alma tarihinden geriye doğru son beş yıllık dönemde işgal bulunması halinde bu kısım için ecrimisil ihbarnamesi düzenlenemeyeceği, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın davacı ... tarafından satın alındığı, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 6292 sayılı Kanun kapsamında satışı için ise ...  tarafından 21/05/2012, ... tarafından 17/05/2012 tarihli dilekçe ile kuruma başvurulduğu, dava konusu işlemde ecrmisil istenen dönemin 05/12/2007-28/09/2009 tarihleri arasında olduğu, dolayısıyla yukarıda anılan düzenlemelere göre ecrimisilin terkin edilmesi gereken süre aralığında kaldığından tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :  6292 sayılı Kanun uyarınca satış talebinde sadece ... ve ... tarafından bulunulduğu, diğer iki davacı tarafından başvuruda bulunulmadığı, 6292 sayılı Kanuna göre hak sahibi olmayan ve adına satış yapılmayan kişilerin şagil sıfatının devam ettiği belirtilerek, temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği  ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ	 : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
Temyizi istenilen kararın davacılardan ... ve ...'e ilişkin kısmı yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyizi istenilen kararın davacılardan ... ve ...'e ilişkin kısmı yönünden;
   2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, ecrimisil idarece tespit edilir ve Yönetmelikte belirtilen komisyonca karara bağlanır." hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın idarenin bu taşınmazdan işgalden önceki haliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır. Ecrimisilin tespitinde aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." düzenlemesi yer almıştır.
26.04.2012 tarih 28275 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6292 sayılı "Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun"un 11. maddesi ile;"...(6) Bu Kanun hükümlerine göre hak sahiplerine doğrudan satılan, tapu kayıtları geçerli kabul edilerek devredilen ve iade edilen taşınmazların tapu kütüklerindeki 6831 sayılı Kanunun 2 nci ve 2/B maddesine tabi olduğu yönünde konulmuş belirtmeler, Maliye Bakanlığının talebi üzerine tapu idaresince terkin edilir. Bu taşınmazlardan ecrimisil alınmaz, tahakkuk ettirilen ecrimisiller terkin edilir, başvuru tarihi itibarıyla son beş yıl için tahsil edilen ecrimisil bedeli satış bedelinden mahsup edilir, bu bedelden fazlası iade edilmez." hükmü getirilmiştir.
Uyuşmazlığın;  ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi... Mevkii, ... pafta ve ... sayılı parselde yer alan Hazineye ait taşınmazın 1.600,00 m²’lik kısmının 2 katlı betonarme bina, bahçe ve kömürlük yapılmak suretiyle davacılar tarafından fuzulen işgal edildiğinin 28/09/2009 tarihli taşınmaz tespit tutanağı ile tespit edildiği ve  taşınmazın davacılar tarafından kullanıldığı 05/12/2007-28/09/2009 dönemine ilişkin haksız işgal nedeniyle ecrimisil bedeli ödenilmesinin istenilmesinden kaynaklandığı, İdare Mahkemesince; 6292 sayılı Kanun'un 11. maddesinin 6. fıkrası gereğince, bu Kanuna tabi taşınmazların satışına ilişkin başvuruda bulunulması halinde, satış için başvuru tarihinden itibaren son beş yıllık dönem içinde işgalde bulunulmuş olması halinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenemeyeceği belirtilerek, davacılardan ...'in 17/05/2012, ...'in ise 21/05/2012 tarihinde 6292 sayılı Kanun uyarınca ilgili kuruma satış başvurusunda bulundukları, daha sonra taşınmazın akdi halefleri olan  ... ve ...'e satılmasına muvafakat verdikleri ve taşınmazın bu şahıslara satıldığı, davaya konu ecrimisil ihbarnamesinin döneminin ise 05/12/2007-28/09/2009 tarihleri arasında olduğu, davacılardan ... ve ...'in satış başvuru tarihleri dikkate alındığında dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin,  6292 sayılı Kanun'a göre terkin edilmesi gereken süre aralığında kaldığı gerekçesiyle tamamının iptaline karar verildiği görülmektedir.
Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu ecrimisil ihbarnamesi ile bu ecrimisil ihbarnamesine dayanak teşkil eden  28/09/2009 tarihli taşınmaz tespit tutanağının davacıların tamamının adına düzenlendiği ancak dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun uyarınca satışı talebinde bulunanların davacılardan ... ve ... olduğu, diğer davacılar ... ve ...'ün de aynı taşınmaza ilişkin 6292 sayılı Kanun kapsamında satış başvurusunda bulunduklarına dair dosyaya herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı gibi hak sahipliklerini de ortaya koyamadıkları, öte yandan davalı idare tarafından dosyaya sunulan 13/03/2024 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunulan Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nden temin edilen belgenin içeriğinden de satış başvurusunda bulunanların sadece ... ve ... olduğu, bu isimlere ilişkin terkin yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacılardan... ve...'ün 6292 sayılı Kanun uyarınca getirilen ve diğer iki davacıya uygulanan düzenlemeden faydalanma imkanları olmadığından, bu davacılar yönünden ecrimisil bedelinin hesaplanması gerekmektedir..
 Ecrimisilin işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınması gerektiği açıktır. 
Bu itibarla, İdare Mahkemesince dava konusu taşınmazın bulunduğu ... Mahallesinde işgal edilen benzer nitelikteki taşınmazlar için belirlenen ecrimisil bedelleri, aynı davacılar tarafından aynı dava konusu taşınmazın bir önceki dönemi için düzenlenmiş ecrimisil ihbarnamesine açılmış olan ve Danıştay Dördüncü Dairesinin 2024/549 esasına kayıtlı dosyası da dikkate alınarak işgal döneminde davacılardan ...n ve ...'den  istenebilecek ecrimisil  bedelinin belirlenmesi ve buna göre bir karar verilmesi gerekirken,   dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin tamamının iptaline yönelik Mahkeme kararının davacılardan... ve ...'e ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2.Temyize konu ...İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının,  davacılardan ... ve ...'e ilişkin kısmının ONANMASINA,
3.Mahkeme kararının, davacılardan ... ve...'e ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar  verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
 5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 24/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.