Esas No: 2022/7377
Karar No: 2024/4246
Karar Tarihi: 26.06.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2022/7377 E.  ,  2024/4246 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2022/7377
Karar No : 2024/4246   
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 
1- ... İnş. Taah. Turz. Oto Akaryakıt Mad. İth.ihr.san. ve Tic. Ltd. Şti.   	
2- ...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı-ANKARA  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN	KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 30/05/2017 tarih ve E:2015/8642, K:2017/4292 sayılı bozma kararına uyularak; ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Van ili, Erciş İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin bitişik nizam 6 kat yapılaşma koşulunda ticaret alanı ile 20,00 metre taşıt yolu olarak belirlenmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı işlem ile onaylanan Van İli, Erciş İlçesi, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden; kentin ana ulaşım omurgalarından birini oluşturan 25 metrelik ana ulaşım aksının devamında yer alan ve dava konusu parselinde mahreç aldığı mevcutta 17 metre genişliğinde ve çift yönlü olarak trafiğe açık olan yolun 20 metreye çıkarılarak tek yönlü olarak ulaşıma açılması kararının kent bütünündeki ulaşım sisteminin önemli bir ayağını oluşturduğu, bölgenin bugünkü ve gelecekteki trafik karmaşasını düzenlediği, ulaşım ana kararları, ilkeleri ve esasları ile uyumlu olduğu göz önüne alındığında, dava konusu imar planlarının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına uygun olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle  davanın reddine karar verilmiştir.        
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI         : Yol genişliğinin arttırılması nedeniyle davacıya ait 5 kat yapının 2 metrelik kısmının yol alanında kaldığı, yol alanının sadece davacının parseline doğru genişletildiği, imar planlarının mevcut yapılaşmayı korumadığı dolayısıyla uygulanabilirliğinin olmadığı, şehir merkezinde yer alan yeşil alanların konut ve ticaret alanlarına dönüştürüldüğü, kentsel dönüşüm kapsamında planlanan alanlarla dava konusu imar planlarının birbirinden kopuk olduğu, ruhsatlı yapıların yıkılacak olması nedeniyle kamuya büyük külfet yükleneceği iddialarıyla  temyize konu kararın  bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	...'İN DÜŞÜNCESİ  : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Davacıya ait olan ve halihazırda üzerinde 5 katlı işyeri bulunan ve 17 metre enkesitli yoldan cephe alan ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel sayılı taşınmazın 1989 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında bitişik nizam 5 kat yapılaşma koşulunda ticaret alanı işlevinde iken ... tarih ve ... sayılı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planında 20 metrelik yoldan cephe alan 6 kat yapılaşmalı ticaret alanı olarak belirlenmiştir. Davacının askı süresinde yaptığı itirazın reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
 
İLGİLİ MEVZUAT:
	 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral  durumu  işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı  yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların  yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.	
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Van ili, Erciş ilçesini kapsayan alanda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı oluruyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin 01/04/2015 tarihli, E:2014/3110, K:2015/1883 sayılı bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 08/06/2022 tarih ve E:2019/1856, K:2022/6829 sayılı kararının düzeltilmesi istemi, Danıştay Altıncı Dairesinin   26/06/2024 tarih ve E:2022/7663, K:2024/4244  sayılı kararıyla reddedilmiştir. 
Bu durumda, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı oluruyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının tamamının iptaline karar verilmesi nedeniyle dava konusu taşınmaza ilişkin olarak da planlarda bu gerekçeyle hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır. 
Bununla birlikte, bu kararın uyuşmazlığa konu taşınmaza getirilen kullanım kararının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun veya aykırı olduğu anlamına gelmediği, planın bütününe ilişkin iptal kararı üzerine yeniden planlama yapılırken taşınmaza şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun bir fonksiyon verileceği açıktır.
KARAR SONUCU :
 Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin  temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 26/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.