Esas No: 2024/7726
Karar No: 2025/4938
Karar Tarihi: 14.04.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/7726 E.  ,  2025/4938 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/459 Esas, 2024/861 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Siirt 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/236 Esas, 2024/21 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Siirt ili, ..., ... köyü, 118 ada 5 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini göl alanı olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile idare lehine göl alanı olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; zemin ve yapı bedelinin yüksek hesaplandığını, elektrik bilirkişi raporunda sadece montajlı birim fiyatı esas alınması gerekirken montajlı malzeme malzeme fiyatı+montaj fiyatı hesaplanarak fazla bedel tespit edildiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda C ve F harfi ile belirtilen kısımlarda yapılan değerlendirmenin hatalı olduğunu, zemin ve yapı bedellerinin eksik hesaplandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmazın yüzölçümü ve taşınmazın üzerinde bulunan ağaçların sayısı, cinsi ve yaşı dikkate alınarak kısmen kapama nar bahçesi, kısmen kapama karışık meyve bahçesi, kısmen sulu tarım arazisi niteliğinde olduğu kabul edilerek kapitalizasyon faiz oranı %5 uygulanmak suretiyle çıplak metrekaresine kapama nar bahçesi (25 yaşlı) olan ve fen bilirkişi rapor ve krokisinde (D) harfi ile gösterilen bölümü bakımından 42,20 TL, kapama nar bahçesi (15 yaşlı) olan ve krokide (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümleri bakımından 34,20 TL, kapama karışık meyve bahçesi (25 yaşlı) olan ve krokide (E) harfi ile gösterilen bölümü bakımından 44,95 TL, sulu tarım arazisi olan kısmı bakımından ise mutat münavebe ürünleri uygulanarak 15,50 TL değer biçildiği, gelir metoduna göre tespit edilen m² birim fiyatına %20 oranında objektif değer artırıcı unsur ilave edilerek sonuç metrekare birim fiyatının kapama nar bahçesi olan bölümler için 50,64 TL (25 yaşlı) ve 41,04 TL (15 yaşlı), kapama karışık meyve bahçesi olan bölümü için 53,94 TL, sulu tarım arazisi olan kısmı bakımından ise 18,60 TL olarak belirlendiği, taşınmazın üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı düşülerek, sulu tarım arazisi olan bölümü üzerinde bulunan meyve ağaçlarına maktuen, arazinin sulanması amacıyla kurulmuş olan enerji nakil hattı elektrik tesislerine ise poz fiyatları esas alınarak değer biçildiği, taşınmazın vasfına, konum ve niteliklerine, aynı bölgeden intikal eden dava dosyalarına göre bilirkişi kurulunca belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının ve dava konusu taşınmaz için belirlenen m² birim fiyatının, trafo postası ve enerji nakil hattına biçilen değerin uygun olduğu, belirtilen nedenlerle hükme esas alınan bilirkişi raporlarının yasal niteliklere haiz ve hüküm kurmaya elverişli olduğu belirtilerek istinaf başvurularının esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Sulu tarım arazisi niteliğindeki Siirt ili, ..., ... köyü, 118 ada 5 parsel sayılı dava konusu taşınmazın yüzölçümü ve taşınmazın üzerinde bulunan ağaçların sayısı, cinsi ve yaşı dikkate alınarak kısmen kapama nar bahçesi, kısmen kapama karışık meyve bahçesi, kısmen sulu tarım arazisi niteliğinde olduğu kabul edilerek 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelir esas alınarak; üzerindeki yapılara aynı Kanun'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek; arazinin sulanması amacıyla kurulmuş olan enerji nakil hattı elektrik tesislerine poz fiyatları esas alınarak değer biçilmesinde, tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.