Esas No: 2022/3741
Karar No: 2024/7840
Karar Tarihi: 27.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/3741 E.  ,  2024/7840 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2022/3741
Karar  No : 2024/7840  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Turizm Seyahat Nakliyat Taah. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yaptığı gerekçesiyle ... plakalı aracının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararında; 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını engellemek olduğu, davacının ise davaya konu aracı İzmit Belediye Başkanlığı'na kiraladığı, araçta bulunan kişilerin İzmit Belediye Başkanlığı bünyesinde görev yapan personel olduğu ve İzmit Belediye Başkanlığı'nca ücretsiz kendi personellerini taşıdıklarının belirtildiği, yine tutanakta sözü edilen kişilerin ücret karşılığında taşındığını ortaya koyan bir ifadenin bulunmaması karşısında, davacı şirkete ait olup kiralanan araçla ücret karşılığı yolcu taşındığının kabulüne olanak bulunmadığından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  :  Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Dava; çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle davaya konu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun  Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
 
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesinde; "10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten menedilir." kuralına yer verilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Yukarıda yer verilen hükümlere göre, ticari amaçlı taşıma yapanların gerekli izni/ruhsatı almaksızın belediye sınırları dâhilinde yolcu taşındığının tespit edilmesi durumunda, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesinde belirtilen yaptırımın uygulanacağı, işleteni veya sahibinin, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlü olduğu açıktır.
	Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı şirkete ait ... plakalı aracın, 01/10/2019 ile 30/09/2020 tarihleri arasında İzmit Belediye Başkanlığı'na kiralanmasına ilişkin 13/01/2020 tarihinde sözleşme imzalandığı, işleme konu davacı şirkete ait aracın ruhsatında kullanım amacının yolcu nakli-ticari olarak belirtildiği, 36(otuzaltı) aylığına sürücüsüz olarak İzmit Belediyesi'ne kiralandığı, Kocaeli Gültepe Sapağı üzerinde 27.10.2020 tarih ve 08:00 sıralarında yapılan denetim sonucu tutulan tespit tutanağında, İzmit Alikahyadan aldığı yolcuları İzmit Belediyesi Gültepe şantiyesine taşıdığının belirtildiği, altı yolcu ve sürücü ismine yer verildiği, anılan tutanağın aracın yolcuları ve trafik polis memurlarınca imzalandığı, İzmit Belediyesinin personel servis taşımacılığının yapıldığı ve personel taşımacılığı güzergah izin belgesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. 
	Bu durumda, davacıya ait aracın çalışma izni/ruhsatı olmaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığında kullanıldığının sabit olduğu, belediyece kiralanan işleme konu araçla belediye personeli taşınmasının kanunun uygulanması bakımından durumu değiştirmeyeceği, taraflar arasında kira sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ayrı bir davada ileri sürülebileceği, dava konusu trafikten men cezasının araca uygulanan bir işlem olması hususları göz önüne alındığında, söz konusu aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali  yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 27/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
KARŞI OY :
(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.