Esas No: 2024/4458
Karar No: 2024/6504
Karar Tarihi: 17.12.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/4458 E.  ,  2024/6504 K.


"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/4458
Karar No : 2024/6504                                                                 
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ	
İSTEYEN (DAVACILAR)	: Kendi adlarına ve ...'ın mirasçısı sıfatıyla ... ve ...
VEKİLİ	: Av. ...
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ	
İSTEYEN (DAVALI): ... Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMLERİN_KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin  27/12/2023 tarih ve E:2022/6751, K:2023/9029  sayılı kararının; taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, annenin gebelik takibinin ve bebeğinin doğumunun tıbbi esaslara uygun yapılmadığı, sezaryen kararı verildikten sonra ameliyatın geciktirilmesi neticesinde bebeklerinde kalıcı sağlık sorunları oluşmasına sebebiyet verildiğinden bahisle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık toplam 150.000,00 TL manevi ve 550.000,00 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile davacı ... yönünden dilekçenin iptali yolunda verilen ilk kararın Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 17/01/2019 tarih ve E:2018/2076, K:2019/170 sayılı kararıyla, kısmen onanması, kısmen bozulması üzerine bozma kararına uyularak, dava konusu uyuşmazlıkta, küçükte meydana gelen kalıcı sağlık sorunları ve akabinde gerçekleşen ölüm olayı ile sunulan sağlık hizmeti kapsamındaki tıbbi uygulamalar arasında uygun illiyet bağı kurulamamış ise de; bu durumun ...'da, doğum olayının gerektiği gibi yürütülmediği yönünde şüphe, endişe ve üzüntüye yol açtığının kabulü gerektiği, ...'ın maruz kaldığı acı, elem ve üzüntünün hafifletilebilmesi amacıyla ... lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle küçük ... için 25.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne, fazlaya ilişkin kısmının reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Tarafların temyiz başvuruları üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunarak  kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR_DÜZELTME	
TALEP_EDENLERİN_İDDİALARI: Davacılar vekili tarafından, müvekkili ...'ın hamilelik sürecindeki kontrollerinin tıp kurallarına uygun olarak yapılmadığı, Adli Tıp Kurumu raporunda, sezaryen kararı verildikten 6 saat sonra ameliyatın gerçekleştirildiği, bu gecikmenin bebekteki hipoksik iskemik durumu ağırlaştırabileceğinin belirtildiği, davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu, hükmedilen manevi tazminat miktarının son derece düşük olduğu,  davalı idare tarafından, dava konusu olayda hizmet kusurunun bulunmadığı, hastanın ameliyat sonrası yoğun bakım takiplerinde yapılması gereken tüm tıbbi müdahale ve işlemlerin zamanında yapıldığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMASI:Davacılar tarafından, davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Daire kararının kaldırılarak Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
Kararın düzeltilmesi dilekçelerinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Danıştay  Onuncu Dairesinin 27/12/2023 tarih ve E:2022/6751, K:2023/9029 sayılı kararı kaldırılarak  tarafların temyiz istemleri yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY : 
Dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Tip 1 diabet hastası olan davacı annenin, 16/09/2009 tarihinde muayene olmak için gittiği ... Üniversitesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümünde NST çekildiği, non reaktif olarak değerlendirildiği, 2. NST çekildiği,  non reaktif ve deselerasyon tespit edildiği, Fetal Biyofizik Profili yapıldığı, 4/8 olarak (amniyos:2,tonus:2) tespit edildiği, servise yatırıldığı, rutinlerinin çalışıldığı, monitörize edildiği, aynı gün fetal distres + maternal diyabet + polihidramniyos endikasyonu ile sezaryen kararı alındığı, bu karar alındıktan yaklaşık altı saat sonra ameliyata alındığı, 2126 gr. ağırlığında canlı bir kız bebek doğurtulduğu, doğan bebeğin yenidoğan solunum distresi tanısı ile yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatırıldığı, anılan Hastanede tedavisinin devam ettiği, daha sonra 01/05/2013 tarihinde bebeğin vefat ettiği anlaşılmaktadır.
Davacılar tarafından, annenin gebelik takibinin tıp kurallarına uygun yapılmaması ve sezaryen ameliyatının geciktirilmesi sebebiyle zarara uğramalarında idarenin ağır hizmet kusurunun bulunduğu iddiasıyla bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 
Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.
Genel anlamı ile tam yargı davaları, idarenin faaliyetlerinden ötürü, hakları doğrudan zarara uğrayanlar tarafından idare aleyhine açılan tazminat davaları olup, idarenin hukuki (mali/tazmin) sorumluluğunun yargı aracılığıyla belirlenip hüküm altına alınmasını sağlamaktadır.
İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmektedir. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.
İdarelerin kamu hizmetlerinin gereği gibi işlemesini sağlayacak organizasyonları yaparak, yeterli araç ve gereçle donatılmış bina, tesis ve araçlarda hizmetin özelliğine uygun olarak seçilen ve yetişmiş personelle hizmeti yürütme yükümlülüğünün bulunduğu tartışmasızdır.
Zarar gören kişinin hizmetten yararlanan durumunda olduğu ve hizmetin riskli bir nitelik taşıdığı sağlık hizmetinde, idarenin tazmin yükümlülüğünün doğması için; zararın, idarenin hizmet kusuru sonucu meydana gelmiş olması gerekmektedir.
Öte yandan, manevi zararın varlığı, sadece şeref, haysiyet ve onur kırıcı işlem ve eylemlere maruz kalmış ya da kişilerin vücut bütünlüğünün ihlal edilmiş olmasına, ölüm nedeniyle ağır bir elem, üzüntü duyulması şartına bağlı olmayıp; idarenin yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetini gereği gibi eksiksiz olarak sunamaması nedeniyle ilgililerin yeterli hizmet alamamalarından dolayı üzüntü ve sıkıntı duymaları da manevi zararın varlığı ve manevi tazminata hükmedilmesi için yeterli bulunmaktadır. Manevi tazminat, mal varlığında meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı değil, manevi tatmin aracıdır. Olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Tam yargı davalarının ve manevi tazminatın belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın, zararın ve idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı olacak şekilde belirlenmesi, bununla birlikte olayın meydana geliş şekli ve idari faaliyetin niteliği gözetilerek hakkaniyetli ve makul bir tutarı aşmaması gerekmektedir.	
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile olayla ilgili olarak düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda; dava konusu uyuşmazlıkta, küçükte meydana gelen kalıcı sağlık sorunları ve akabinde gerçekleşen ölüm olayı ile sunulan sağlık hizmeti kapsamındaki tıbbi uygulamalar arasında uygun illiyet bağı kurulamamış ise de; bu durumun...'da, doğum olayının gerektiği gibi yürütülmediği yönünde şüphe, endişe ve üzüntüye yol açtığının kabulü gerektiği, ...'ın maruz kaldığı acı, elem ve üzüntünün hafifletilebilmesi amacıyla ... lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği açıktır.
Manevi tazminat, patrimuanda meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı değil, tatmin aracıdır. Olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının duyulan elem ve ızdırabı giderecek bir oranda olması gerekmektedir.
Dava konusu olay bakımından, küçük ...'ın doğum sonrası oluşun bedensel rahatsızlıklarının bilahare ölümüne neden olması karşısında, olayın oluş şekli ve zararın niteliği dikkate alındığında  İdare Mahkemesince takdir edilen manevi tazminat miktarının, uğranılan zarara göre orantısız ve düşük kaldığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davacı ...ın uğradığı 50.000,00 TL manevi zararın tamamının giderilmesi gerekirken, 25.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi, fazlaya ilişkin kısmın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların  temyiz istemlerinin KABULÜNE, davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 17/12/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.