Esas No: 2021/3389
Karar No: 2024/5672
Karar Tarihi: 06.11.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3389 E.  ,  2024/5672 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/3389
Karar  No : 2024/5672  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...		
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına kayıtlı ... plakalı aracı ile okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmaksızın öğrenci servis taşımacılığı yaptığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-b maddesi uyarınca aracının 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem ile 2.018,00.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu araca ilişkin olarak olay tarihinden bir gün sonra alınmış okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunduğu, dava konusu işlemlerin davacının faaliyet konusu dışında faaliyette bulunduğundan tesis edildiği, ancak araç ruhsatında aracın tahsis gayesinin "okul servisi-ticari" olduğunun görüldüğü, bu sebeple davacının izin belgesinde belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımacılığı yapmadığı sonucuna ulaşıldığı, ayrıca Mahkemelerince yapılan 26.12.2019 ve 13.02.2020 tarihli Ara Kararlar ile "Davacıların Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesini ihlal ettiğini tespite dair tutanak, beyan, görüntü kaydı gibi bilgi ve belgelerin okunaklı ve onaylı bir örneğinin gönderilmesi" istenilmiş olmasına rağmen, söz konusu evrakların davalı idarece dosyaya sunulmadığının görüldüğü, söz konusu fiilin her türlü şüpheden uzak, açık bir şekilde ortaya konulamadığının anlaşıldığı, bu sebeplerle dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Davalı idare tarafından, işlem tarihinde geçerli okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, salt servis taşımacılığı belgelerinin bulunmasının okul servis taşımacılığı için yeterli olmadığı hususları ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
	... Valiliği Kartal Trafik Denetleme Büro Amirliği görevlilerince davacıya ait  ... plakalı araç durdurularak 11/12/2019 tarihinde yapılan denetimde (tespit tutanağı düzenlenmeksizin, görüntü kaydı alınmaksızın), anılan araç ile okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmaksızın öğrenci servis taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-b maddesi uyarınca davacının aracının 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ...... tarih ve ... sayılı işlem ile 2.018,00.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesinden 1 gün sonra, davacının aracı için 12.12.2019 tarihinde okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesini aldığı, daha sonra anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmelerinin gerektiği, başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetim ve işlem tarihinde düzenlenmiş bulunması gerekmekte olup, daha sonra temin edilen izin / ruhsat gibi belgelerin tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyeceği gibi, hakkaniyet ilkesi ve nesafet kuralı kapsamında makul süre sınırlarını da aşacağı açıktır. Bu durumun tek istisnasının, araç sahipleri / araç sürücüleri tarafından işlem tarihinden önce izin / ruhsat için ilgili belediyeye başvuru yapılmış olmasıdır.
	Uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince 11.12.2019 tarihinde yapılan denetimde, davacıya ait ... plakalı aracın durdurulduğu, tespit tutanağı düzenlenmeden görüntü kaydı alınmadan, davacının aracıyla okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmaksızın öğrenci servis taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Kanunu'nun EK 2/3-b maddesi uyarınca davacının aracının 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ve 2.018,00.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerin tesis edildiği, işlemlerin tesis edildiği tarihte bulunmayan okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin işlemlerden 1 gün sonra temin edildiği, işlemlerden önce izin belgesi verilmesi için idareye başvuru yapıldığına dair bir hususun ileri sürülmediği, dava konusu işlemlerde ise; araç sahibi ve aracın sürücüsü olan davacının izin belgesi bulunmaksızın öğrenci servis taşımacılığı yaptığının tespit edildiğine yönelik açıklamalara yer verildiği ve davacının imzasının bulunduğu anlaşılmıştır.
	Denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte, davacı tarafından fiilen yapılan öğrenci servis taşımacılığına izin veren okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, salt servis taşımacılığı kartı ve "okul servisi-ticari" yazılı araç ruhsatının yeterli olmadığı, işlemlerin tesis edildiği sırada, en geç aynı gün düzenlenmiş olması gereken izin belgesinin daha sonra alınmasının; tesis edilen dava konusu işlemleri hukuka aykırı hale getirmediği gibi, hakkaniyet ilkesi ve nesafet kuralı kapsamında makul süre sınırının da aşıldığı anlaşılmaktadır.
	Bunun yanında, dava konusu işlemler tesis edilirken, dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden ve dava konusu işlemlerin sebebini oluşturan tespit tutanağı düzenlenmesi, görüntü kaydı alınması gibi somut tespitler gerekmekte ise de, tespit tutanağının/görüntü kaydının yerine geçecek şekilde; denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği sırada düzenlenen  trafikten men  ve para cezası tutanaklarında, araç sahibi ve aracın sürücüsü olan davacının izin belgesi bulunmaksızın öğrenci servis taşımacılığı yaptığının tespit edildiğine yönelik açıklamalara yer verildiği ve bu tutanaklarda davacının imzasının bulunduğu, böylece dava konusu işlemlerin tesis edilme gerekçesi somut olarak, davacının kabulünde işlem tutanaklarıyla ortaya konulduğu; böylece davacının işlemlerin tesis edildiği tarihte geçerli okul servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 06/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.