Esas No: 2023/5426
Karar No: 2024/4029
Karar Tarihi: 24.06.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5426 E.  ,  2024/4029 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/5426
Karar	No : 2024/4029                                                                       
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ :   Av. ...
	                           2- ... Defterdarlığı   
VEKİLİ   : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Aksu İlçesi, ... mevkiinde bulunan ... ada, ...sayılı parseldeki Hazine arazisinin 28.481,00 m²'si üzerinde yeşil alan, yol, tenis kortu, basketbol sahası yapılmak suretiyle 22/08/2015-19/09/2016 tarihleri arasında kullanılmak suretiyle işgali nedeniyle 717.142,06 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. 
                     İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; dava konusu taşınmaz üzerinde işgal edilen alan, dönem ve miktarı aynı olan ecrimisil düzeltme ihbarnamesine karşı Mahkemelerinin E:... sayısına kayıtlı olarak açılan davada mahallinde yapılan keşif neticesinde düzenelen bilirkişi raporuna göre ecrimisile konu alanların 27/09/2014-21/08/2015 tarihleri arasındaki dönemde toplam ecrimisil bedelinin 377.604,60 TL olabileceği görüşlerine yer verildiğinin görüldüğü; ancak, dava konusu ecrimisil ihbarnamesindeki döneminin 22/08/2015-19/09/2016 tarihleri arasında olduğu anlaşılmakla alınan ek bilirkişi raporuna göre; ecrimisile konu taşınmazın alınan emsal taşınmazdan 1/3 (% 33,3) oranında daha değerli olduğu ve yapılan güncelleme ile ağustos 2015 tarihinde 9,87 TL/m2/yıl, ocak 2016 tarihinde 10,23 TL/m2/yıl zemin kira değerlerinin belirlendiği, sabit yapı alanların ecrimisil değerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri hakkında Tebliğin 4-B yapı sınıfı birim değerinin % 3'ü ile zemin m2 birim fiyatı toplanarak belirlendiği, buna göre sabit yapı alanlarının yıllık kira bedelinin 2015 yılı ağustos için 35,67 TL/m2/yıl, 2016 yılı ocak ayı için 37,83 TL/m2/yıl olmak üzere toplam ecrimisil bedelinin 500.958,93 TL olabileceğinin belirtildiğinden, davaya konu edilen ecrimisil ihbarnamesinin de 500.598,93 TL’lik kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan 216.543,13 TL'lik kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin işlemin 216.543,13 TL'lik kısmının iptaline, 500.598,93 TL kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
                  Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Keşiften yapılmasına rağmen bilirkişi heyetinden rapor aldırmaktan vazgeçilerek başka bir dosyadaki bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının usule aykırı olduğu, kesinleşmemiş yargı kararına konu bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağı, taleplerinin dikkate alınmadığı, aynı yer ile ilgili çelişkili bilirkişi raporlarının bulunduğu, ... İdare Dava Dairesinin E:... sayılı dosyasında yer alan bilirkişi raporunun hükme esas alınması gerektiği, sezon yerine gün hesabı yapılmasının hatalı olduğu, ... İdare Mahkemesinin E:... ve ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyalarında emsal kararlar verildiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI	: Dava konusu taşınmaz ile ilgili olarak ... İdare Mahkemesinin ..., E:... ve E:... sayılı dosyalarında verilen kararların temyiz aşamasında geçerek kesinleştiği, aynı taşınmaz ile ilgili olarak İdareleri ile Antalya Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı tarafından imzalanan 15/05/2015 tarihli Protokol uyarınca ilk yıl maktu kira bedelinin 180.000,00 TL'ye tekabül ettiği, ecrimisil bedelinin iptale yönelik kısmının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir. 
DAVALININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemlerin 500.598,93 TL ecrimisil tutarı yönünden davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının onanması; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın İdare Mahkemesinin dava konusu işlemlerin 216.543,13 TL ecrimisil tutarının iptaline yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması   gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	Davacının, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar; kararın, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 500.598,93 TL tutarındaki kısım yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
	Davalı idarenin, kararın dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 216.543,13 TL tutarındaki kısım yönünden iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;	
	Uyuşmazlıkta, 22/08/2015-19/09/2016 tarihleri arasında davacı tarafından turistik tesiste (şezlong, şemsiye, gölgelik, yaya yolu, wc, yeşil alan, havuz, kaydırak, mini clup, snack bar, tenis kortu, restoran, yürüyüş yolu, amfi tiyatro, basketbol sahası güneşlenme terası olarak) kullanılmak suretiyle işgal edildiği anlaşılan taşınmaz ile ilgili olarak hükme esas alınan bilirkişi raporunda; sabit olmayan kullanımlara 2015 yılı için 9,87 TL/m²,  2016 yılı için 10,23 TL/m², sabit kullanımların ise 2015 yılı için 35,67 TL/m², 2016 yılı için 37,83 TL/m² birim değeri üzerinden ecrimisil bedelinin tespit edildiği görülmüştür.
	Ecrimisilin, işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, işgalcisine sağlamış olduğu ekonomik değer, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, bilirkişilerce ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal oluşturabilecek yerlerin ecrimisil ve kira bedeli, önceki dönem ecrimisil ve emsal yargı kararları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur.
	Dava konusu taşınmaz ile aynı ada ve parselde bulunan Hazineye ait taşınmazın 17.440,00 m²'lik kısmına turistik tesis yapılmak suretiyle fuzulen işgali nedeniyle, 27/09/2014-21/08/2015 tarihleri arasındaki dönem için 613.737,32 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinde açılan davada hükme esas alan 09/11/2017 tarihli ek bilirkişi raporunda; sabit olmayan kullanımlar yönünden 2014 yılı için 16,20 TL/m², 2015 yılı için 16,84 TL/m², muhdesatlar için ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Mimarlık Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'e göre  5. Sınıf C grubu yapılara dahil olan 5 yıldızlı oteller ve tatil köyleri için belirlenen bedelin %3'ü dikkate alınmak suretiyle 2014 yılı için 48,00 TL/m², 2015 yılı için 51,30 TL/m² birim bedelleri esas alınarak toplamda 717.796,73 TL ecrimisil bedeli hesaplanması nedeniyle Mahkemece davanın reddine karar verildiği,  yapılan istinaf başvurusunun ise ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 04/04/2023 tarih ve E:2022/3099, 2023/1755 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görülmüştür. 
	Bu durumda; taşınmazın ecrimisile konu önceki dönem kullanımlarına ilişkin yargı kararları dikkate alınarak ve yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması sonucunda bir karar verilmesi gerektiğinden, temyiz konusu kararın ecrimisil ihbarnamesinin iptaline ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
      Açıklanan nedenlerle;
	   1.	Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
	2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin ... TL tutarı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
	3. Anılan İdare Dava Dairesi kararının ihbarnamenin ... TL tutarının iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.