Esas No: 2020/2236
Karar No: 2024/4531
Karar Tarihi: 03.07.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2020/2236 E.  ,  2024/4531 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2020/2236
Karar No : 2024/4531                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Sancaktepe İlçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin 23.11.2016 onay tarihli  1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, tahsis edilen alanın tamamının planlamaya dahil edilmeyerek parçacıl bir planlama yapılarak davaya konu parselin planlandığı, tamamının planlamaya dahil edilmesi durumunda ise 1/100.000 ölçekli İstabul Çevre Düzeni planında değişiklik yapılmasının gerekli olacağı, sağlık tesisi fonksiyonu için yeterli analizlerin yapılmadığı ve plan notlarına işlenmediği tüm bu sebeplerle dava konusu işlemin planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve  hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı  bulunarak iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.   
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           :Planlama alanında plan bütünlüğünün sağlandığı, bölgenin mevcut ihtiyaçları doğrultusunda planlama yapıldığı, Sancaktepe İlçesinin genel itibariyle donatı alanları açısından oldukça sorunlu olduğu, sağlık tesis alanı planlanırken anılan sağlık tesis alanının ihtiyacı olan donatı alanlarının da öngörülmesinin şehircilik ilkelerine uygun olduğu, tüm bu sebeplerle temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.      
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
-Fiilen üzerinde askeri kışlaların bulunduğu Hazineye ait ve Milli Savunma Bakanlığına tahsisli  50 adet taşınmazdan oluşan(aralarında dava konusu 1930 parselin de bulunduğu) toplam 2.928.795,49 m2 alanın, sağlık kampüsü (Sancaktepe Şehir Hastanesi) yapılması amacıyla davacı Sağlık Bakanlığına devrinin yapıldığı,
      -Davacı Sağlık Bakanlığınca davalı idareye yapılan 13.04.2016 tarihli, E.464 sayılı başvuru ile bazı ivedi hizmetlerin hayata geçirilmesi amacıyla davaya konu 353.102,54 m² büyüklüğündeki 1930 parsel sayılı taşınmazın imar planı değişikliği yapılmak suretiyle sağlık tesis alanı olarak belirlenmesinin talep edildiği,
    -Uyuşmazlık konusu imar planı değişikliklerinin görüşüldüğü 15.11.2016 tarihli, 1821  sayılı belediye meclisi kararında; Sağlık Bakanlığınca söz konusu parselin “sağlık tesis alanı” olarak planlara işlenmesi için başvuru yapıldığı, bahse konu parselin komşuluğunda yer alan taşınmazların plan bütünlüğünün sağlanması, bölgenin donatı alanı ihtiyaçlarının karşılanması, mevcut ve planlanan ulaşım sistemleri ile entegrasyonunun sağlanması amacıyla taşınmazın “raylı toplu taşıma hattı”, “2.derece yollar”, “park alanları”, “sağlık tesis alanları”, “mesleki ve teknik öğretim tesis alanları”, “ortaöğretim tesis alanları” (bu alan önce İdari Tesis Alanı olarak önerilmiş ancak onay sürecinde ortaöğretim tesis alanı olarak değiştirilmiştir), “dini tesis alanı” ve “kent meydanı” olarak belirlendiğinin belirtildiği,
-10.08.2017-08.09.2017 tarihleri arasında askıya çıkarılan dava konusu imar planı değişikliğine davalı tarafça 21.08.2017 tarihinde taşınmazdan sosyal donatı alanlarının kaldırılarak tamamının sağlık tesisi alanı olarak belirlenmesinin gerektiği gerekçesiyle yapılan itirazın zımnen reddi üzerine 27.12.2017 tarihinde görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle, 5. maddesinde nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral  durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluğunu, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak; uygulama imar planı ise, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların  yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
14.06.2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Genel planlama esasları" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrası, "Bu Yönetmeliğe göre hazırlanacak her tür ve ölçekteki mekânsal planlar aşağıda yer alan planlama ilke ve esaslarına, planların hazırlanması ile ilgili standartlara, gösterim tekniklerine ve tanımlara uygun olarak yapılır...."; i) Planlama süreci; araştırmaların yapılması, sorunların ortaya konulması, veri ve bilgi toplama ile ilgili analiz aşaması; bilgilerin bir araya getirilmesi, birleştirilmesi ve sonuçların değerlendirilmesi ile ilgili sentez aşaması ve plan kararlarının oluşturulması aşamalarından oluşur."; j) "Planların hazırlanmasında plan türüne göre katılım sağlanmak üzere anket, kamuoyu yoklaması ve araştırması, toplantı, çalıştay, internet ortamında duyuru ve bilgilendirme gibi yöntemler kullanılarak kurum ve kuruluşlar ile ilgili tarafların görüşlerinin alınması esastır."; k) "Planların iptal edilmesi halinde, daha önce alınan kurum ve kuruluş görüşleri ile birlikte yapılan analiz ve sentez çalışmaları yeni plan hazırlanmasında bu Yönetmelik kapsamında yeniden değerlendirilir." hükmünü; aynı Yönetmeliğin "Araştırma ve analiz" başlıklı 8. maddesi, "(1) Mekânsal planların, plan değişiklilerinin, revizyon ve ilavelerin hazırlanması sürecinde, kamu kurum ve kuruluşları veya plan müelliflerince planın türüne ve kademesine göre bu Yönetmelikte genel başlıklar halinde belirtilen konularda ilgili kurum ve kuruluşlardan veri, görüş ve öneriler elde edilerek gerekli analiz, etüt, araştırma ve çalışmalar yapılır."; (3) Kurum ve kuruluşların plan yapım aşamasında plan alanına yönelik ihtiyaç duydukları eğitim, sağlık, sosyal ve kültürel tesis, emniyet ve güvenlik vb. hizmet alanları ile bu alanlara ilişkin standartları bildirmeleri esastır. Bu amaçla nazım imar planı yapım aşamasında kurumların görüşü alınır."; aynı Yönetmeliğin "Nazım imar planı" başlıklı 23. maddesi, "Nazım imar planlarının hazırlanması sürecinde, planlama alanı sınırları kapsamında aşağıda genel başlıklar halinde belirtilen konularda ilgili kurum ve kuruluşlardan veriler elde edilir; bu veriler kapsamında analiz, etüt ve araştırmalar yapılır."; 'İmar planı değişiklikleri' başlıklı 26. maddesi, (1) İmar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır. (2) İmar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esastır. Yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamaz. (3) İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz. Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: a) İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşü alınır. b) İmar planında yer alan yol hariç sosyal ve teknik altyapı alanlarının ve kamuya ait sosyal ve kültürel tesis alanlarının kaldırılabilmesi veya küçültülmesi ancak bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir. Eşdeğer alanın ayrılmasında yüzölçümü ve konum özellikleri korunur. Bu alanların yerinin değiştirilmesinde, mevcut plandaki hizmet etki alanına göre aynı uygulama etabı veya bölge içinde kalması, yaya erişim mesafelerinin dikkate alınması ve yeni tespit edilen alanın tesisin yapılmasına müsait olması zorunludur..." hükmünü içermektedir.   
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, Sağlık Bakanlığına tahsisli bulunan davaya konu 1930 parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak Sağlık Bakanlığı talebiyle yapılan imar planı değişikliğinde talebi olan taşınmazın sağlık tesis alanı olarak belirlenmesi talebine aykırı olarak taşınmazın  “raylı toplu taşıma hattı”, “2.derece yollar”, “park alanları”, “sağlık tesis alanları”, “mesleki ve teknik öğretim tesis alanları”, “ortaöğretim tesis alanları”, “dini tesis alanı” ve “kent meydanı” olarak belirlendiği, görülmektedir.
Dava konusu imar planı değişikliğinin her ne kadar davacı Sağlık Bakanlığının talebi ile yapıldığı görülmüşse de değişikliğinin içeriğinin davacının talebine kısmen aykırı olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca ilgili kurum olan Sağlık Bakanlığının görüşünün alınmasının gerekmesi karşısında görüşünün alınmadığı görülmektedir. Dava konusu işlem de bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda yer verilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine,  03/07/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.