Esas No: 2020/2452
Karar No: 2024/496
Karar Tarihi: 05.03.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2020/2452 E.  ,  2024/496 K.


"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/2452
Karar   No : 2024/496                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ...
		 2- ...
		 3- ...   
VEKİLİ	: Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ	: Huk. Müş. ...
TEMYİZ EDEN MÜDAHİLLER            
(DAVALI YANINDA): 1- ...
VEKİLİ: Av. ...
  2- ... Anonim Türk Sigorta Şirketi (DAVALI)
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMLERİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca ve davalı yanında müdahiller tarafından aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU: Davacıların yakını olan ...'ın ... İlçe Jandarma Komutanlığı'nda er olarak görevli iken, sevkedildiği ... İlçe Devlet Hastanesinde geç müdahalede bulunulması, yanlış tanı konulması ve tedavi uygulanmasında idarenin ağır hizmet kusuru bulunduğundan bahisle vefat etmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık; baba ... için 1.000,00 TL maddi (miktar artırımı sonucu 45.249,53 TL) ve 200.000,00 TL manevi, anne ... için 1.000,00 TL maddi (miktar artırımı sonucu 41.949,00 TL) ve 200.000,00 TL manevi, kardeş ... için 1.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sağlık hizmetlerini yerine getirmekle görevli idarenin üstlendiği kamu hizmetini gereği gibi yerine getirmek, hizmetin işleyişi ve yerine getirilişi sırasında gerekli teşkilatı kurmak, bireylerin can ve mal güvenliğinin korunmasına yönelik her türlü araç ve olanağı hizmete hazır bulundurmakla yükümlü olduğu göz önüne alındığında bu yükümlülüklerini yerine getirmeyerek ...'ın ölümü olayında davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle davacıların maddi tazminat istemi kısmen kabul edilerek 87.198,53 TL maddi tazminatın davalı idare tarafından davacı anne ve babaya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı idare tarafından davacı taraflara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine, hükmedilen 85.198,53 TL maddi tazminata miktar artırım tarihi olan 17/07/2017 tarihinden, 2.000,00 TL maddi tazminata  ve manevi tazminat tutarlarına idareye başvuru tarihi olan 21/04/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu .... İdare Mahkemesi kararı hukuka ve usule uygun bulunarak davacıların, davalı idarenin ve müdahillerin istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI: Davacılar tarafından, ...ın şeker komasına girdiğinin ilgisizlik ve ihmalden dolayı 10 saat sonra tespit edildiği, bu ilgisizlik ve geç müdahalenin hastane kayıtları ve tanık beyanları ile sabit olduğu, sağlık personelince halen zatüre tedavisinin uygulandığı, tahlil sonuçlarına bakılmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının oldukça az olduğu, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla Mesut İlgün'ün taksirle adam öldürme suçunu işlediğinin sabit olduğu, davalı idare tarafından, Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Kuruluna yaptıkları itirazların Adli Tıp Genel Kurulu raporunda karşılanmadığı, bu raporlara dayanılarak ölüm hadisesi ile sunulan sağlık hizmeti arasında illiyet bağı olduğunun kabulünden hareketle verilen kararın hukuka aykırı olduğu, tazmin şartlarının gerçekleşmediği, davalı yanında müdahil ... tarafından, ayrıntılı tetkikler yapıldığında hastanın ciğerlerinde kaba ses ve ateşinin 39 derece olduğu tespit edilerek zatürre ön tanısı ile hastayı müşahade altına alarak tedavisine başladığı, yapılan tahlil sonuçlarının da bu tanıyı doğruladığı, diğer tetkiklerinin sonucu çıkmadığından ve hastanın hiçbir klinik şikayeti olmadığından kan şekerinin yüksek olduğunun tespit edilemediği, şeker hastalığına bağlı ketoasidozun tedavi edilse bile %2-10 aralığında ölümle sonuçlanabildiği, tahlil sonuçlarının sağlık personelince zamanında ulaştırılmadığı, eksik inceleme sonucu karar verildiği, davalı yanında müdahil ... Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından uygulanan tedavi ve teşhis ile meydana gelen zarar arasında illiyet bağının bulunmadığı, konusunda uzman kişilerden oluşan heyete rapor aldırılması gerektiği, hükmedilen tazminat miktarının fahiş olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacılar ve davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davalı yanında müdahiller tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararı ile usul ve hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararının, miktar artırılan kısım için hükmedilen 85.198,53 TL maddi tazminata işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A) Temyize Konu Kararın Esasa İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın esasa ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ile usul ve hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararının, miktar artırılan kısım için hükmedilen 85.198,53-TL maddi tazminata işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi yönünden  incelenmesi:
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay’ın içtihatlarıyla kabul edilmiştir. 
Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile, “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un Geçici 7. maddesiyle de, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir. 
Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır.
Yapılan bu açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının miktar artırım suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu; aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.
	Bu durumda, artırılan maddi tazminat miktarı bakımından, idareye başvuru tarihi olan 21/04/2014 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğinden,  Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "istinaf başvurularının reddine" ibaresinin, "istinaf başvurularının reddine, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan Hükmedilen 85.198,53 TL maddi tazminata ıslah tarihi olan 17/07/2017 tarihinden itibaren ibaresinin Hükmedilen 85.198,53 TL maddi tazminata idareye başvuru tarihi olan 21/04/2014 tarihinden şeklinde düzeltilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin ve davalı yanında müdahillerin temyiz istemlerinin REDDİNE, davacıların esasa yönelik temyiz istemlerinin REDDİNE, maddi tazminata işletilecek yasal faizin başlangıç tarihine  yönelik temyiz istemlerinin KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu düzelterek onama kararının taraflara ve davalı yanında müdahillere tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 05/03/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.