Esas No: 2022/2438
Karar No: 2024/1030
Karar Tarihi: 05.03.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/2438 E.  ,  2024/1030 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas  No : 2022/2438
Karar No : 2024/1030                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:  Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 21/02/2020 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacınının, başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazın reddine dair ... İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı  işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan değerlendirme formu incelendiğinde, davacı hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından "eğitim bilimleri ve genel kültür" bilgisine (20) puan verildiği, "bir konuyu özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücüne" ise her bir komisyon üyesi tarafından (11) puan verildiği, eğitim bilimleri ve genel kültür bilgisini ölçmek için sorulan sorulardan başka sorular sorulduğuna ilişkin olarak dosyada başkaca bir bilgi ve belge de mevcut olmadığına göre, muhakeme gücü ve ifade yeteneği (20) puan üzerinden (11) puan olarak değerlendirilen bir kimsenin, eğitim bilimleri ve genel kültür konularından sorulan sorulara verdiği cevapların komisyon üyeleri tarafından doğru bir şekilde algılanarak (20) tam puan ile değerlendirilebilmesinin makul olmadığı, hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu durumun takdir yetkisinin objektif kullanılmadığını gösterdiği, dolayısıyla davacının yapılan sözlü sınav neticesinde başarısız sayılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Danıştay 12. Dairesinin 2016/7345 esas sayılı ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2017/879 YD itiraz nolu kararları uyarınca, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin  9. maddesinin birinci fıkrasının ve 11. maddesinin yeniden düzenlendiği, davacının yapılan düzenleme kapsamında sözlü sınava  tabi tutulduğu, sözlü sınavı yapan sınav kurulunun, Yönetmelik hükümlerine uygun olarak  oluşturulduğu,  davacıya ve sözlü sınava katılan diğer adaylara, Yönetmelik'te belirlenen kriterler çerçevesinde komisyon üyelerince ayrı ayrı değerlendirmeler yapılarak puanlar takdir edildiği, puanların aritmetik ortalaması alınarak başarı listesi düzenlendiği, davacıya komisyon üyelerince ayrı ayrı verilen puanların aritmetik ortalaması alındığında davacının başarısız sayıldığının görüldüğü, sözlü sınavlarının yapısı gereği adayların bilgi düzeyini ölçmeye yönelik yapılan yazılı sınavlardan farklı olarak adayların muhakeme gücü, ifade yeteneği, fiziki görünümü, genel kültürü gibi yönlerden sınav sırasındaki durumlarının değerlendirilmesine yönelik olduğu, sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınması gerektiğine ilişkin olarak mevzuatta herhangi bir hükme yer verilmediği, davacının başarısız sayıldığı sözlü sınavda hizmet gereklerine aykırı davranıldığına ve nesnelliğin sağlanamadığına, açık takdir hatası bulunduğuna ve/veya ölçülülük ilkesine aykırı davranıldığına ilişkin somut bilgi ve belgelerin dosyaya sunulamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, sözlü sınavın usulüne uygun olarak yapıldığı ve  davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: KPSS'den 86,74 puan alarak coğrafya öğretmenliği alanında Türkiye birincisi olduğu, hangi cevapları eksik verdiğinin tespitinin yapılmadığı, verilen notun gerekçelerinin ortaya konulmadığı, sorulan soruların ve cevapların kayda geçilmesi halinde sınavın denetiminin yapılabileceği belirtilerek, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Sınavın kanuna ve yönetmeliğe uygun yapıldığı     belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
 DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin  iptaline ilişkin İdare Mahkemesi  kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Davacının adli yardım talebi İdare Mahkemesince kabul edildiğinden temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin tahsiline ilişkin olarak Mahkemesince müzekkere yazılmasına,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 05/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
X) KARŞI OY :
 Dava; Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 21/02/2020 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmenlik adaylarına yönelik sözlü sınava katılan davacınının, başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazın reddine dair ... Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı  işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
 Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasanın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasanın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir. 
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının (cevap anahtarının) hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belgenin dosyaya ibraz edildiği, ancak sözlü sınav sorularına ait cevap anahtarının dosyada mevcut olmadığı görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum.