Esas No: 2021/3607
Karar No: 2024/5450
Karar Tarihi: 18.10.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3607 E.  ,  2024/5450 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/3607
Karar  No : 2024/5450  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği(... Başkanlığı)	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...Kiremit ve Blok Tuğla Fabrikası A.Ş.	  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının,  aleyhine olan kısmı yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından ruhsatsız maden üretimi yapıldığından bahisle 3213 sayılı Kanun uyarınca 24.05.2019 tarihli idari yaptırım kararı ile tahakkuk ettirilen 585.097,88 TL idari para cezası ile  4.680,78 TL devlet hakkı toplamı 589.778,66 TL alacağın tahsiline yönelik ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından düzenlenen ... tarih ve ... numaralı  ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  ödeme emrinin, devlet hakkına ilişkin kısmı yönünden; ödeme emrine konu edilen devlet hakkının tahakkuk aşamasının iptali istemiyle Mahkemenin E:... sayılı esasına kayıtlı davanın halen derdest olduğu ve ilgili mevzuatında devlet hakkı tahakkuk ettirilmesine dava açılmasının tahsil işlemlerini durdurmayacağına ilişkin bir hukuki düzenleyeme de yer verilmemiş olduğu dikkate alındığında, henüz kesinleşmemiş devlet hakkının ödeme emri ile tahsil yoluna gidilemeyeceği; ödeme emrinin idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden; davacıya  idari para cezasının 3213 sayılı Kanunun 12. maddesine dayalı olarak verildiği, anılan düzenleme uyarınca verilen idari para cezasının ödeme süresinin tebliğden itibaren 30 gün olduğu, davacı tarafından bu süre içerisinde herhangi bir ödeme de bulunulmadığı, diğer yandan idari para cezasına karşı yargı yoluna başvurulmasının takip ve tahsile yönelik işlemlere ve dolayısıyla ödeme emri düzenlenmesine engel olmayacağının da kanunda açıkça düzenlendiği, Mahkemede derdest olan davada, idari para cezasının tahsiline engel olacak bir karar da verilmemiş olduğu hususları birlikte dikkate alındığında, tahakkuk ettirildiği halde süresi ödenmeyen  idari para cezasının tahsili için ödeme emri düzenlenmesinin mevzuata uygun olduğu  gerekçesiyle, dava konusu işlemin 4.680,78 TL'sinin iptaline; 585.097,88 TL'ye ilişkin kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Taraflarca aleyhine olan kısımların istinaf edilmesi üzerine Bölge İdare Mahkemesince İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :  Davalı idare tarafından, Vergi Dairesince yapılan denetimde E-Yoklama fişi kayıtlarına firmanın temin ettiği malzemeyi ruhsatsız olarak aldığının kayıtlara geçtiğini, ödeme emrinin, devlet hakkına ilişkin kısmının iptal edilmesinde hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi sınırlarındaki Devletin hüküm ve tasarrufu altında  kalan alanda yapılan incelemede, tuğla ve kiremit yapımında kullanılan kil malzemesi alımının yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanununun 12. maddesine dayanılarak ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarihli ... sayılı işlemi ile  585.097,88 TL idari para cezası ve 4.680,78 TL devlet hakkı  tahakkuk ettirildiği,   davalı idarece ihbarnameye rağmen  ödenmeyen 585.097,88 TL idari para cezası ve 4.680,78 TL devlet hakkının tahsili amacıyla dava konusu edilen ... tarihli ve ...  numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir "Ödeme emri" ile tebliğ olunacağı, aynı Kanun'un 58.maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zaman aşımına uğradığı iddialarıyla tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Temyiz incelemesine konu dava konusu ödeme emrinin   4.680,78 TL devlet hakkına ilişkin kısmının incelenmesi:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13/3 maddesinde "...Tahakkuk eden ve ödenmeyen Devlet hakları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir..." düzenlemesi bulunmaktadır.
6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanun'un 55. maddesinin 1. fıkrasında, âmme alacağını vadesinde ödemeyenlere, on beş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı ifade edilmiş; 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddilarıyla tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde idarî mahkeme nezdinde dava açabileceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca bir kamu alacağının ödeme emri ile takip ve tahsil edilebilmesi için, kamu alacağının süresi içerisinde ödenmeyerek kesinleşmesi gerektiği açıktır. Ancak, dava süreci devam ederken ödeme emrine konu kamu alacağının tahakkuku kesinleşmiş ise, ödeme emrinin düzenlendiği tarihte tahakkukun kesinleşmemiş olmasının dikkate alınmayacaktır.
Dava konusu ödeme emrine dayanak olan ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarihli ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile  4.680,78-TL devlet hakkı bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin kısmı yönünden reddine karar verilmiş, bu karara yönelik istinaf  başvurusu da ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş olup; anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizin  25/05/2021 tarih ve E:2021/2787, K:2021/2701 sayılı kararı ile "temyiz istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir. 
Bu durumda, amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla,  dava konusu işlemin kısmen iptali  yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge  Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
5. Kesin olarak 18/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.