Esas No: 2024/2176
Karar No: 2025/1366
Karar Tarihi: 25.03.2025

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/2176 E.  ,  2025/1366 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2024/2176
Karar No:2025/1366
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)	: 1- ...
	   2- ...  Ürünleri İthalat İhracat Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı 
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: Hakkari İl Özel İdaresi tarafından ... tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Hakkari Derecik Hükümet Konağı ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi" ihalesine ilişkin olarak  davacı şirketin, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca ortağıyla birlikte 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 24/02/2023 tarih ve 32114 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Hakkari İl Özel İdaresi tarafından gerçekleştirilen  ... ihale kayıt numaralı "Hakkari Derecik  İlçesi Hükümet Konağı ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi" ihalesinin dava dışı şirketin üzerinde kaldığı, anılan şirket ile 16/09/2020 tarihinde sözleşme imzalandığı, daha sonra işin davacı şirkete devredildiği, 4735 sayılı Kanun uyarınca sözleşme konusu işin süresinde yapılmaması ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdün yerine getirilmediğinden bahisle davacı şirketin ve ortağının bir yıl süreyle tüm ihalelerden yasaklanmalarına karar verildiği, işlemin 24/02/2023 tarih ve 32114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmasına müteakip bakılan davanın açıldığı; dosya içeriğinde bulunan bilgi ve belgelere göre yer tesliminin 12/11/2020 tarihinde yapıldığı ve taraflar arasında imzalanan (devredilen) yapım işi sözleşmesinin 9/2 maddesi uyarınca belirlenen 750 günlük iş bitirme süresinin bu tarihten itibaren hesap edildiği, ... tarih ve ... sayılı Olur ile 40 günlük ek sürenin verildiği ve işin bitim süresinin 10/01/2023 tarihi olarak belirlendiği, davacı şirkete Hakkari İl Özel İdaresi Yapı Kontrol Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı,  ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı yazılarıyla işin programa göre yapılmadığının, programın gerisinde devam edildiğinin, işin hızlandırılması gerektiğinin ihtar edildiği, süre uzatımına rağmen yapılan kontrollerde 10/01/2023 tarihinde yapım işinin sürenin tamamlanmasına rağmen herhangi bir çalışmanın bulunmadığı ve işin bitirilmediği belirtilerek ... tarih ve ... sayılı Olur ile idare tarafında sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği, davacılar tarafından, sözleşmeye göre sözleşmenin imzalandığı (16/09/2020) tarihten 5 gün sonra yer tesliminin yapılması gerekirken geç yapıldığı (12/11/2020 tarihinde), bu nedenle taraflarına 120 gün ek süre verilmesi gerekirken 40 gün süre verildiği ve çalışılamayacak günler için  345 gün ek sürenin verilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, taraflar arasında imzalan Sözleşmenin 9. maddesinde, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 gün içinde yer teslimi yapılacağı, işin süresinin 750 gün olduğu ve bu sürenin ise yer teslimin yapıldığı tarihten itibaren başlayacağının hüküm altına alındığı, uyuşmazlıkta yapım işinin gerçekleşeceği yerde belediye binasının boşaltılmaması nedeniyle sözleşmede belirtilen süre içerisinde yer teslimin yapılamadığı, 12/11/2020 tarihinde yer teslimin yapıldığı, yapım işi süresinin bu tarihten itibaren işlemeye başladığı, idarece yer teslimin geç yapılmasından dolayı davacıların zarara uğramaması için 40 günlük ek sürenin verildiği, sözleşmenin 9/4 maddesinde 25/11/2020-05/03/2021 tarihleri arasındaki günlerin havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmadığı günler olduğunun ve bu süreler için ayrıca süre uzatımı verilmeyeceğinin belirtildiği, dolayısıyla davacıların ek süre verilmesi gerektiği iddialarının yerinde olmadığı, bu durumda dosya içeriğinde bulunan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacıların sözleşmede öngörülen sürede işi sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği, ek süre verilmesi gerektiği iddialarının da yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacıların bir yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine,  Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmalı işler için belirlenen 20.900,00-TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacılar  tarafından, davalı idarenin vekili duruşmaya katılmadığından duruşmalı işler için belirlenen vekalet ücretine hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğu, bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verildiği, geç yer teslimi yapılması nedeniyle iş programı ve imalatların çalışılamayacak günlere kaydığı ve işe başlanamadığı, Hakkari gibi sert kışın olduğu bir yerde ilim, fen ve sanat kuralları gereği yapılamayacak imalatların bulunduğu, 3 sezon için toplam 345 gün ek süre verilmesi gerektiği, fiyat farklarının verilmemesi nedeniyle hak edilen ek sürenin verilmediği, sözleşmenin değişen şartlar nedeniyle uyarlanması talebinin de reddedildiği, haksız yasaklama kararı nedeniyle zarara uğradıkları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyiz istemine konu kararın hukuka uygun olduğu  belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
              İLGİLİ MEVZUAT:
	2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 24. maddesinin (f) bendinde, kararlarda yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği; 31. maddesinde, yargılama giderleri hususunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kuralı yer almış; anılan madde ile atıfta bulunulan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinin (ğ) bendinde, "vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti" yargılama giderleri arasında sayılmış; 326. maddesinde, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği; 330. maddesinde, vekil ile takip edilen davalarda mahkemece kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücretinin taraf lehine hükmedileceği; 332. maddesinde ise yargılama giderlerine mahkemece re'sen hükmedileceği belirtilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar. b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." kuralına yer verilmiştir.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlık Ücreti" başlıklı 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği belirtilmiş; 168. maddesinin son fıkrasında ise, avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı kurala bağlanmıştır.
21/09/2023 tarih ve 32316 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin ikinci kısmının ikinci bölümünde, idare mahkemelerinde takip edilen davalar için duruşmasız ise 10.500,00 TL, duruşmalı ise 20.900,00 TL avukatlık ücretine hükmedileceği kurala bağlanmıştır.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1. Temyize konu kararın, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin kısmında hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
2. Temyize konu kararın, vekalet ücretine ilişkin kısım yönünden incelenmesi:
2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, Danıştay'ın, temyize konu kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayabileceği kuşkusuzdur.
İdarî Yargılama Usûlü Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yargılama giderlerine ilişkin hükümlerine göre, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderlerinden olup, vekâlet ücretinin tutarı ve hangi tarafa yükletildiğinin kararda gösterilmesi gerekmektedir.
 Avukatın hukuki yardımının karşılığı olan vekâlet ücretinin tutarı ise, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınmak suretiyle tespit edilmelidir.  Anılan Tarife incelendiğinde, idare mahkemelerinde avukatla takip edilen dava ve işlerin duruşmalı veya duruşmasız olmasına göre hükmedilecek maktu vekâlet ücreti farklılık göstermektedir. Bu itibarla, ilgili Tarife uyarınca vekâlet ücreti belirlenirken bakılan davanın  duruşmalı veya duruşmasız olup olmadığı göz önünde bulundurulmalıdır. Diğer yandan, davanın duruşmalı olarak görülmesi talebiyle açılmış olmasına rağmen duruşmaya katılmayarak duruşmayla ilgili hukukî bir yardım sağlamayan vekil lehine duruşmalı vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerekmektedir. 
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince, davacının dava dilekçesinde yer alan talebi üzerine 10/11/2023 tarihinde duruşma yapıldığı, duruşmaya davalı idarenin vekilinin katılmadığı, duruşmaya davacıları  temsilen katılan Av. ...'e usulünce söz verilmek suretiyle duruşmanın sonlandırıldığı, ancak kararda duruşmaya katılmayan davalı idare lehine duruşmalı davalar için öngörülen 20.900,00-TL vekâlet ücretine hükmedildiği görülmektedir.
Bu durumda, duruşmalı olarak görülen davada duruşmaya katılmayarak hukukî yardım sağlamayan davalı idare vekili lehine duruşmalı vekâlet ücreti yerine, duruşmasız davalar için öngörülen 10.500,00-TL vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden, davalı idare vekili lehine duruşmalı davalar için öngörülen vekâlet ücretine hükmedilmesinde usûl kurallarına uygunluk bulunmamaktadır. Ancak, bu eksikliğin giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmemektedir.
Bu durumda, temyizen incelenen bölge idare mahkemesi kararında, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararının hüküm fıkrasında yer alan "... Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 20.900,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresinin, "... Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi  uyarınca 10.500,00 TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerektiğinden, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hüküm fıkrasında yer alan "... istinaf başvurusunun reddine ..." ibaresinden sonra gelmek üzere "...  2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, İdare Mahkemesinin hüküm fıkrasında yer alan  "... Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi  uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 20.900,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresinin, "... Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi  uyarınca 10.500,00 TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir. 
KARAR SONUCU:
	Açıklanan nedenlerle; 
	1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
	2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki  temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hüküm fıkrasının, "istinaf başvurusunun reddine" ibaresinden sonra gelmek üzere "... İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi  uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 20.900,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine ibaresinin, '... Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi  uyarınca 10.500,00 TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine' şeklinde düzeltilmesine" ibaresi eklenmek suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,  
	3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
	4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine, 
	5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.