Esas No: 2020/1431
Karar No: 2024/1240
Karar Tarihi: 07.03.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/1431 E.  ,  2024/1240 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2020/1431
Karar  No : 2024/1240  
TEMYİZ EDENLER: 1- (DAVACI) ...  
VEKİLİ: Av. ...
2- (DAVALI)  ... İdaresi Genel Müdürlüğü 
VEKİLİ	: Av. ...
DİĞER DAVALI: ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Belediye Başkanlığı merkez binasının ... Sokaktan girişi olan kapalı otoparkın önündeki yaya kaldırımının ortasında bulunan rögar kapağına 25.12.2015 tarihinde ayağının takılması ve düşmesi sonucu sol göz küresinin delinmesi sebebiyle görme yeteneğinin kaybedildiği, olayda davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğu iddia edilerek, uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini amacıyla 150.000-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; dosyanın davalı ... Belediye Başkanlığı yönünden incelenmesinden, davacının yaralanma olayı neticesinde sol gözüne meydana gelen hasarın, ... tarih ve ... numaralı engelli raporu neticesinde kesin olarak ortaya çıkması üzerine,  meydana gelen olayda hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek, maddi ve manevi zararının karşılanması için  ... Noterliği'nin... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnameyle de ... Belediye Başkanlığı'na başvuruda bulunduğu, tazminat isteminin reddine ilişkin olarak ... Belediye Başkanlığınca keşide edilen,...Noterliğinin...tarih ve ... sayılı ihtarnamesinin, davacı vekiline 16.08.2017 tarihinde tebliğ edildiği, davacının, iş bu ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren dava açma süresi (60 gün) içerisinde davasını açması gerekmekte ise de, bu süre geçtikten sonra 26.11.2017 tarihinde açılan davanın davalı ... Belediye Başkanlığı yönünden süreaşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı; dosyanın davalı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi yönünden incelenmesinden, davalı idarenin  üstlendiği kamu hizmetini gereği gibi yerine getirmesi  hususunda kusurlu olduğu, davacının olay nedeniyle, sol gözünde meydana gelen sağlık sorunu nedeniyle operasyonlar geçirdiği ve nihayetinde görme oranında kayıp yaşaması nedeniyle duyduğu elem ve ızdırab ve...'nin somut uyuşmazlıkta, %40 kusurlu olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda, davacının manevi zararının tamamının 60.000-TL olarak takdiri ile davalı idarenin kusur oranına isabet eden 24.000-TL manevi tazminatın davalı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresince davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın ... Belediye Başkanlığı yönünden süreaşımı nedeniyle reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 24.000-TL manevi tazminatın  12.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi'nden alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat talebinin geriye kalan 126.000-TL'ye ilişkin kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 
1-Davacı tarafından, ... Belediyesinin yanlış yönlendirmesi ile dava açma süresinin kaçırıldığı, dava açma süresinin başlangıç tarihi olarak yanlış mercie yapılan başvurunun doğru mercie yapılan başvuru tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği, öte yandan hükmedilen tazminat tutarının oluşan zararı karşılamaktan çok uzak olduğu ileri sürülmektedir.
2-... Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayandığı, dava konusu rögar kapağının ... tarafından sürekli dolarak denetim yapılabilecek bir alanda olmadığı, Belediyece kendilerine haber verilmediği, kusurlarının olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Davacının olay nedeniyle sol gözünde meydana gelen sağlık sorunu nedeniyle operasyonlar geçirdiği ve nihayetinde görme oranında kayıp yaşaması ve %96 gibi yüksek bir oranda engelli olduğunun tespit edilmesi nedeniyle duyduğu elem ve ızdırab, olayın oluş şekli, zararın büyüklüğü göz önünde bulundurulduğunda mahkemece takdir edilen tazminat miktarının yetersiz olduğu, temyize konu kararın davalı ... Su Ve Kanalizasyon İdaresi yönünden yapılan inceleme kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 07/03/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
 
KARŞI OY :
(X)-  25.12.2015 tarihinde, davacının ... Belediye Başkanlığı merkez binasının ... Sokaktan girişi olan kapalı otoparkın önündeki yaya kaldırımının ortasında bulunan rögar kapağına ayağının takılması sonucu düşerek kaldırım kenar taşına kafasını çarpması sonucunda yaralandığı, olay sonrası ... Devlet Hastanesi acil servisine kaldırıldığı, tanı olarak düşme kodu verildiği, aynı gün Dr. ... Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin Göz Hastalıkları Kliniğine yatış yaptığı ve tanı olarak yabancı cisim olmaksızın göz kresi delici yaralanması olarak tanımlandığı ve olay sonrası 25.12.2015 ile 20.01.2016 tarihleri arasında 5 defa göz kliniğinde yatış yaparak tedavi olduğu, 21.03.2016 tarihinde ...Eğitim Hastanesi'nde sol gözünden operasyon geçirdiği, davacının Sağlık Bilimleri Üniversitesi ... Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen ... tarih ve ... numaralı engelli raporuna göre %96 oranında engelli olduğunun tespit edilmesi üzerine meydana gelen olayda hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek, maddi ve manevi zararının ödenmesi için,... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnameyle ...; ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnameyle de ... Belediye Başkanlığı'na başvuruda bulunduğu, bu istemlerin reddi üzerine de uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini amacıyla 150.000-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
12.10.2018 tarihinde İdare Mahkemesince yapılan keşif sonrasında düzenlenen 12.11.2018 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle;  altyapı işlemi olarak rögar kapağının işletilmesi ve bakımının ...'ne ait olduğu, ancak kaldırım ve yol bakımlarının yapılmasında ... Belediye Başkanlığının da sorumlu olduğunun tespit edildiği, dava konusu alandaki rögar kapağının ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmadığı gibi beton rögar kapaklarının yapımı, işletilmesi ve bakımı eksik ve çağın tekniklerine uygun yapılmadığı, bu anlamda...'nin somut uyuşmazlıkta, %40 kusurlu olduğu; yol ve kaldırımları rögar kapakları ile aynı seviyede bakım ve onarım yapmamak, tasarım gerçekleştirmemek, çağın gerekliliği ve standartlara uygun imalatlar yapmamak, durumun gereğini ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na ve ...’ye bildirmemek, (bu durumun kendi binası kapalı otopark girişinde olması nedeniyle sürekli göz önünde olması da ihmal ve kusuru artırmaktadır) işlemleri bağlamında İSKİ'ne göre daha fazla sorumlu ve kusurlu olduğu tespiti ile kusur oranının %60 olduğu görüş ve kanaate yer verilmiştir.
Manevi tazminat, malvarlığında meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı olmayıp, manevi tatmin aracıdır. Başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı, manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu hale getirmektedir.
Manevi tazminata hükmedilmesi için kişinin fizik yapısını zedeleyen, yaşama ve kazanma gücünün azalması sonucunu doğuran olayların meydana gelmesi ve idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eylemi sonucunda ağır bir elem ve üzüntünün duyulmuş olması veya şeref ve haysiyetinin rencide edilmiş bulunması gerekir.
Manevi zararın tazminine hükmedilirken, ilgililerin sosyal ve ekonomik durumu dikkate alınarak olay nedeniyle duydukları elem ve ızdırabın kısmen giderilmesini ifade edecek, idarenin eylem veya işleminin hukuka aykırılığının ağırlığını ortaya koyacak ve hukuka aykırılığı özendirmeyecek bir miktarın belirlenmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, kazaya neden olan rögar kapağının ulusal ve uluslararası standartlara uygun olarak imal edilmediği gibi bakımının eksik ve çağın tekniklerine uygun yapılmadığı bilirkişi tarafından tespit edildiğinden, davalı idarenin üstlendiği kamu hizmetini gereği gibi yerine getirmesi  hususunda kusurlu olduğu, davacının olay nedeniyle sol gözünde meydana gelen sağlık sorunu nedeniyle operasyonlar geçirdiği ve nihayetinde görme oranında kayıp yaşaması ve  %96 gibi yüksek bir oranda engelli olduğunun tespit edilmesi nedeniyle duyduğu elem ve ızdırab, olayın oluş şekli, zararın büyüklüğü göz önünde bulundurulduğunda mahkemece takdir edilen tazminat miktarının yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, mahkeme kararının davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 24.000-TL manevi tazminatın 12.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi'nden alınarak davacıya verilmesine ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.