Esas No: 2024/4144
Karar No: 2024/6112
Karar Tarihi: 21.11.2024

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2024/4144 E.  ,  2024/6112 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/4144
Karar No : 2024/6112
TEMYİZ EDENLER         : 1-(DAVACI) ... Dış Ticaret Limited Şirketi
                                               VEKİLİ: Av. ...
                                           2-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
                                                VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN	KONUSU  : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ    :
Dava konusu istem: Davacı adına, banka hesaplarının komisyon karşılığı kullandırılmasından elde edilen kazancın kayıt ve beyan dışı bırakıldığı yönündeki tespitleri içeren vergi tekniği raporu dayanak alınarak düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca elde edilen komisyon gelirinin matraha eklenmesiyle ve haksız olarak iade alınan geçici verginin geri alınması amacıyla 2018 yılının Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı geçici verginin kaldırılması istemine ilişkindir.
              İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın matrahı yönünden bağlı olduğu bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinin Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kaldırıldığından dayanağı kalmadığı gerekçesiyle cezalı vergi kaldırılmıştır.
              Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu tarhiyatın matrahı yönünden bağlı olduğu kurumlar vergisinin on binde 4 oranına isabet eden komisyon gelirinden kaynaklanan kısmı yönünden dava reddedildiğinden bir kat vergi ziyaı cezasının on binde 4 oranına isabet eden komisyon gelirinden kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık olmadığı, aşan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, mahsup dönemi geçen geçici verginin aranmayacağı  gerekçesiyle istinaf başvurusu kısmen kabul edilerek bir kat vergi ziyaı cezasının komisyon gelirinin on binde 4 oranına isabet eden kısmı yönünden dava reddedilmiş, aşan kısmına yöneltilen istinaf başvurusu ise belirtilen gerekçelerle reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI         :
	Davacı tarafından, aynı konuyla ilgili başka yargı kararlarında tarhiyatın kaldırıldığı, binde 2 oranının varsayıma dayandığı, banka hesabına gelen ve hesabından giden paraların tamamı üzerinden komisyon geliri hesaplandığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
	Davalı idare tarafından, yapılan tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık olmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	...'NUN DÜŞÜNCESİ: Davacı temyiz isteminin reddi, davalı temyiz isteminin ise kısmen kabulü, kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	 MADDİ OLAY : 
	Iraktaki bankacılık sisteminin yetersizliği sebebiyle para transferlerine aracılık eden şirketin temsilcisi ve davacıyla aralarında para transferi olup aynı işi yapan bir diğer mükellef tarafından on binde 4 civarında komisyon alındığının beyan edildiği,  yurtiçi firmalarla birlikte bu işin yapıldığı, kesilen komisyon faturalarıyla giden para tutarlarının örtüşmediği, elde edilen komisyon gelirinin kayıtlara yansıtılmadığı, hesaba gelen ve hesaptan giden paraların ayrı işlemler olduğu, kendi hesapları arasında gönderilen tutarlar ile hesaba gelen paraların aynı tutarda iadesinin yapıldığı tutarlar hariç olmak üzere hesaba gelen ve hesaptan giden paraların toplamı üzerinden, bankaların EFT için aldıkları komisyon oranının binde 5 olduğu göz önünde bulundurularak şirket lehine takdiren binde 2 oranı uygulanarak bulunan matrah üzerinden dava konusu tarhiyat yapılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3. maddesinin (B) işaretli alt bendinde,  vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, bunun yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu, 134. maddesinde ise vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu hükme bağlanmıştır. 
	Diğer taraftan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde de gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi öngörülerek matrahın, re'sen takdir yoluyla belirlenmesi  gereken hallerde dahi gerçek gelire en yakın gelire ulaşılması amaçlanmıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, komisyon gelirinin on binde 4 oranına isabet eden kısmı yönünden davanın reddi ile geçici verginin kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
	Elde edilen komisyon gelirinin kayıt ve beyan dışı bırakıldığı hususu sabit olan olayda, yapılan işin niteliği gereği alınan risk ve banka komisyon oranları dikkate alındığında, kurum temsilcisinin belirttiği on binde 4 komisyon oranı ticari icaplara uygun düştüğünden söz edilemeyeceği gibi ispat yükü kendinde olan davacı tarafından komisyon oranının beyan ettiği tutarda olduğunu kanıtlayıcı mahiyette herhangi bir bilgi ve belge de sunulmamış olması karşısında yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık görülmediğinden aksi yöndeki gerekçeyle bir kat vergi ziyaı cezasının, komisyon gelirinin on binde 4 oranına isabet eden kısmını aşan bölümünü kaldıran Mahkeme kararının ilgili hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının ilgili hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı temyiz isteminin reddine, 
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; bir kat vergi ziyaı cezasının, komisyon gelirinin on binde 4 oranına isabet eden kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Davalı idare temyiz isteminin kısmen reddine,
4. Kararın; geçici vergiye ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
5. Davalı idare temyiz isteminin kısmen kabulüne,
6. Kararın; bir kat vergi ziyaı cezasının, komisyon gelirinin on binde 4 oranına isabet eden kısmını aşan bölümünün kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
7. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına, 21/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.