Esas No: 2020/3025
Karar No: 2024/2726
Karar Tarihi: 09.09.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2020/3025 E.  ,  2024/2726 K.


"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/3025
Karar	No : 2024/2726                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ... 
KARŞI TARAF (DAVALI)	:... Valiliği 
VEKİLİ	: Av. ... 
İSTEMİN_KONUSU	: ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU	:	Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi ... Anabilim Dalı bünyesinde öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, mesai saatleri dışında özel sağlık kuruluşlarında çalışmasına izin verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin  ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararıyla;  davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI          : Davacı  tarafından, 18/01/2014 tarihinden önce öğretim üyesi olduğundan özel bir sağlık kuruluşunda çalışmasına engel bir durumun bulunmadığı, 02/02/2010-19/04/2011 tarihleri arasında özel sağlık kuruluşunda kısmi zamanlı olarak çalıştığından kazanılmış hakkının bulunduğu, 18/01/2014 tarihinden önce serbest meslek icra eden ve bu haklarını halen sürdüren diğer öğretim görevlileri ile hukuksal olarak eşit statüde olduğu
  ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davalı idare tarafından, hukuki dayanağı bulunmayan temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ... 
DÜŞÜNCESİ	:Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6639 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'na eklenen ek 158. madde ile Sağlık Bilimleri Üniversitesi kurulmuştur.
 31/07/2016 tarih ve 29787 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 106. maddesi ile, Gülhane Askeri Tıp Akademisine bağlı yükseköğretim birimleri her türlü hak ve yükümlülükleri, alacak ve borçları, sözleşme ve taahhütleri, taşınırları ve taşıtlarıyla birlikte, Sağlık Bilimleri Üniversitesine devredilmiştir.  
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 2955 sayılı Kanun'a tabi olarak Gülhane Askeri Tıp Akademisinde öğretim üyesi olarak görev yaptığı, bilahare Gülhane Askeri Tıp Akademisinin 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Sağlık Bilimleri Üniversitesine devredilmesi üzerine halihazırda da Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesinde 2547 sayılı Kanun'a tabi profesör olarak görevini yürüttüğü, mesai saatleri dışında özel sağlık kuruluşlarında çalışmasına izin verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 36. maddesinde, öğretim elemanlarının çalışma esasları kısmi ve tam zamanlı çalışma esasına göre belirlenmişken, 18/01/2014 tarihli ve 28886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6514 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesinde yapılan değişiklikle, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanlarının, maddede belirtilen ve profesör ve doçent kadrosunda olan öğretim üyeleri için getirilen bazı istisnalar hariç, mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmaları ve özel sağlık kuruluşlarında çalışmaları yasaklanmış, bu kural Anayasa Mahkemesince Anayasaya uygun bulunmuştur. 
Yine, 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanunu'nun 32. maddesine göre, Gülhane Askeri Tıp Akademisindeki profesör ve doçent unvanlı öğretim elemanları mesai saatleri dışında mesleklerini serbest olarak icra edebiliyorken anılan düzenleme 5947 sayılı Kanun'un 19. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış; 6514 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile anılan maddede yapılan değişiklikle de, Gülhane Askeri Tıp Akademisinde kadrolu öğretim elemanlarının 926 sayılı Kanun'un ek 27. maddesi hükmüne tabi oldukları düzenlemesine yer verilerek, anılan kurumda görev yapmakta olan öğretim elemanlarının mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmaları ve özel sağlık kuruluşlarında çalışmaları yasaklanmış, anılan kurallar da Anayasa Mahkemesince Anayasaya uygun bulunmuştur.
Diğer taraftan, 6514 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 64. madde ile  2955 sayılı Kanun'a eklenen geçici 11. maddede,  bu maddenin yürürlüğe girdiği (18/01/2014) tarih itibarıyla mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmakta veya özel kuruluşlarda çalışmakta olan öğretim üyelerinin, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde bu faaliyetlerini sona erdirmeleri gerektiği, bu süre içinde faaliyetlerini sona erdirmeyen öğretim üyelerinin üniversiteyle ilişiklerinin kesileceği (geçici 11. maddede istifa etmiş sayılacağı) yönünde düzenlemeye yer verilmiştir. Bu maddelerin Anayasa Mahkemesinin 09/04/2014 tarih ve E:2014/61, K:2014/6 sayılı kararı ile esas hakkında karar verilinceye kadar yürürlüğü durdurulmuş ve akabinde Anayasa Mahkemesinin 07/11/2014 tarih ve E:2014/61, K:2014/166 sayılı kararı ile de iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesince iptal edilen 2547 sayılı Kanun'un geçici 64. maddesi ile 2955 sayılı Kanun'un geçici 11. maddesi, yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla muayenehanesi bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışan öğretim üyelerine ilişkin olduğundan, 6514 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 18/01/2014 tarihi itibarıyla meri mevzuata/usulüne uygun olarak muayenehane işletmekte olan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışan öğretim üyelerinin, 2547 sayılı Kanun'un geçici 64. maddesinin ve 2955 sayılı Kanun'un geçici 11. maddesinin, Anayasa Mahkemesince yürürlüğünün durdurulması ve akabinde iptali üzerine bu faaliyetlerine devam edebilecekleri sonucuna varılmaktadır.  
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, 18/01/2014 tarih ve 28886 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6514 sayılı  Kanun'un 21. maddesi ile değiştirilen 1219 sayılı Tababet ve Şuabat San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 12. maddesinin yürürlüğe girdiği 18/01/2014 tarihine kadar davacının özel sağlık kuruluşlarında çalışma belgesi bulunmadığı anlaşıldığından iş bu talebin reddi yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesine dayanılarak davanın reddine karar verilmiş olmakla birlikte; 1219 sayılı Kanun'un  6514 sayılı Kanun'la değişik 12. maddesinin 2. fıkrasında, tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların çalışma esasları bakımından 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesi ve 2955 sayılı Kanun'un 32. maddesi hükümlerinin saklı tutulduğu yönünde düzenleme yapıldığı ve davacının, Gülhane Askeri Tıp Akademisinin Sağlık Bilimleri Üniversitesine devredildiği tarihe kadar 2955 sayılı Kanun'a tabi öğretim üyesi olarak, bu tarihten sonra ise 2547 sayılı Kanun'a tabi öğretim üyesi olarak görev yaptığı dikkate alındığında, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde 2547 sayılı Kanun ve 2955 sayılı Kanun hükümlerinin esas alınması gerekmektedir. Buna göre, 6514 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 2955 sayılı Kanun'a tabi öğretim üyesi olarak görev yapmakta olduğu ve bu Kanun'un geçici 11. maddesinin yürürlüğe girdiği tarih olan 18/01/2014 tarihi itibarıyla özel sağlık kuruluşunda çalışması bulunmadığı dosya içeriğinden anlaşılan davacının, anılan Kanun'un geçici 11. maddesi kapsamında hukuken korunması gereken bir haklı beklentisinin varlığından söz edilemeyeceğinden; ayrıca, Gülhane Askeri Tıp Akademisinin Sağlık Bilimleri Üniversitesine devredilmesi üzerine davacı 2547 sayılı Kanun'a tabi olarak çalışmaya başladığından ve halihazırda tabi olduğu 2547 sayılı Kanun'un 6514 sayılı Kanunla değişik 36. maddesi gereği de (söz konusu maddenin yedinci fıkrasında düzenlenen kurumsal sözleşme ile çalışma hakkı hariç) özel sağlık kuruluşunda çalışması hukuken mümkün bulunmadığından, özel sağlık kuruluşunda çalışmasına izin verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, davacı tarafından, 02/02/2010-19/04/2011 tarihleri arasında özel sağlık kuruluşunda kısmi zamanlı olarak çalıştığından kazanılmış hakkının bulunduğu iddia edilmekte ise de; davacının bu çalışmasını 6514 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olan 18/01/2014 tarihinden çok önce sonlandırdığı ve anılan tarih itibarıyla da özel sağlık kuruluşunda çalışmasının bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri kapsamında bir kazanılmış hak veya haklı beklentisinin varlığından söz edilemeyeceğinden davacının bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir. 
Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın reddine ilişkin ...  İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...  tarih ve E:..., K:...  sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, 
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin varsa iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 09/09/2024 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
 
(X)-KARŞI OY :
2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanunu'nun 32. maddesine göre, Gülhane Askeri Tıp Akademisindeki profesör ve doçent unvanlı öğretim elemanları mesai saatleri dışında mesleklerini serbest olarak icra edebiliyorken anılan düzenleme 5947 sayılı Kanun'un 19. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış; 18/01/2014 tarihli ve 28886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6514 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile anılan maddede yapılan değişiklikle de, Gülhane Askeri Tıp Akademisinde kadrolu öğretim elemanlarının 926 sayılı Kanun'un ek 27. maddesi hükmüne tabi oldukları düzenlemesine yer verilerek, anılan kurumda görev yapmakta olan öğretim elemanlarının mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmaları ve özel sağlık kuruluşlarında çalışmaları yasaklanmış, anılan kurallar da Anayasa Mahkemesince Anayasaya uygun bulunmuştur.
Diğer taraftan, aynı Kanun ile 2955 sayılı Kanun'a eklenen geçici 11. maddede ise,  bu maddenin yürürlüğe girdiği (18/01/2014) tarih itibarıyla mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmakta veya özel kuruluşlarda çalışmakta olan öğretim üyelerinin, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde bu faaliyetlerini sona erdirmeleri gerektiği, bu süre içinde faaliyetlerini sona erdirmeyen öğretim üyelerinin istifa etmiş sayılacağı yönünde düzenlemeye yer verilmiştir. Bu maddenin Anayasa Mahkemesinin 09/04/2014 tarih ve E:2014/61, K:2014/6 sayılı kararı ile esas hakkında karar verilinceye kadar yürürlüğü durdurulmuş ve akabinde Anayasa Mahkemesinin 07/11/2014 tarih ve E:2014/61, K:2014/166 sayılı kararı ile de iptaline karar verilmiştir.
Anılan karar; yargı kararları sonrası tam zamanlı çalışan öğretim üyelerinin, mesai saatleri sonrası serbest olarak çalışabilecekleri yönünde oluşan kanaat ve beklenti nedeniyle üniversite dışındaki serbest çalışmalarını planladıkları, ekonomik ve sosyal hayatlarını bu koşulları öngörmek suretiyle belirledikleri, var olan durumun devam edeceğine dair oluşan beklenti ve kanaate göre planladıkları faaliyet ve çalışmaları ile bunlar gereğince yaratılan hukuki durumlarını dava konusu kurallar gereğince sona erdirmek zorunda olmalarının hakkaniyete aykırı olduğu, öğretim üyelerinin bu statülerinin belli bir süre devam edeceğine ilişkin meşru bir beklentilerinin oluştuğu ve bu beklentinin hukuki güvenlik ilkesi gereğince korunması gerektiği, ayrıca kanun koyucunun aynı konuyla ilgili pek çok kanun çıkarmış olmasının da söz konusu öğretim üyelerinin hukuki durumları bakımından belirsizlik yarattığı, duraksamalara neden olduğu gerekçesine  dayanmaktadır.
Gülhane Askeri Tıp Akademisindeki öğretim üyelerinin serbest meslek faaliyetlerinin icrasına ilişkin hukuksal süreç ve Anayasa Mahkemesinin yukarıda bahsi geçen kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde; 2955 sayılı Kanun'un geçici 11. maddesinin yürürlüğe girdiği tarihte mesai sonrasında serbest meslek faaliyetinde bulunan öğretim üyelerinin geçici 11. maddenin Anayasa Mahkemesince yürürlüğünün durdurulması ve akabinde iptali üzerine bu faaliyetlerine devam edebilecekleri açıktır. 
Bununla birlikte, 6514 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süreçte serbest meslek icra etme hakkı olan anılan öğretim üyelerinden, serbest meslek icra etmekte olanlar ile serbest meslek icra etmeyenler mesai saatleri sonrası serbest olarak çalışabilmeleri bakımından hukuksal olarak eşit statüdedirler. Bu nedenle, anılan süreçte serbest meslek icra eden öğretim üyeleri gibi serbest meslek icra etmeyen öğretim üyelerinin de, Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesinde belirtildiği şekilde "önceki sistemin uygulanacağı ve mesai sonrası serbest olarak çalışabilme statülerinin devam edeceği yönünde" haklı bir beklentileri bulunduğunun ve bu haklı beklentilerinin korunarak 6514 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden sonra da serbest meslek icra edebileceklerinin hukuk devleti ilkesinin bir uzantısı olan hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik ilkeleri gereği kabulü gerekir.
Ayrıca; geçici 11. maddenin Anayasa Mahkemesince yürürlüğünün durdurulması üzerine, sadece bu maddenin yürürlüğe girdiği 18/01/2014  tarihi itibarıyla mesai sonrası çalışan ve serbest meslek faaliyetinde bulunan Gülhane Askeri Tıp Akademisindeki öğretim üyelerinin bu faaliyetlerinin devam edeceğinin kabulü aynı hukuki statüde bulunanlara farklı uygulama yapılması sebebiyle Anayasada ifadesini bulan eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine de aykırı olacaktır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 2005 yılında Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıp Fakültesi ... Anabilim Dalında doçent, aynı Anabilim Dalında 2013 yılında da profesör kadrosunda çalıştığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, 6514 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süreçte öğretim üyesi kadrosunda Gülhane Askeri Tıp Akademisinde görev yaptığı ve bu süreçte  özel sağlık kuruluşlarında çalışma hakkı olduğu, halihazırda da bu görevine Sağlık Bilimleri Üniversitesi bünyesinde devam ettiği  dosya içeriğinden anlaşılan davacı, hukuki güvenlik, hukuki belirlilik ve eşitlik ilkeleri gereği 6514 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden sonra da serbest meslek icrasında bulunabileceğinden, mesai saatleri sonrasında özel sağlık kuruluşunda çalışmasına izin verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddi yönünde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık  görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğundan bozulması gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan Daire kararına katılmıyorum.