Esas No: 2023/5309
Karar No: 2024/6512
Karar Tarihi: 19.11.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5309 E.  ,  2024/6512 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/5309
Karar	No : 2024/6512                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)			: ... Valiliği (E-Tebligat)	 
VEKİLİ			: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...  Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ		: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ			:
Dava konusu istem:  İstanbul İli, Bakırköy İlçesi,  ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı, 25.794,48 m² yüzölçümlü Hazineye ait taşınmazın üzerine davacı tarafından jeneratör ve tek katlı yapı yapılmak suretiyle 3.000,00 m²'lik kısmının fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 06/03/2015 - 16/03/2017 tarihleri arasındaki dönem için 686.579,19-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda; ecrimisil bedelinin işgal dönemi için 147.457,18-TL olarak hesaplandığı, anılan raporun hükme esas oluşturabilecek nitelikte olduğu anlaşıldığından buna göre yapılan değerlendirmede söz konusu taşınmazın  fuzulen işgali nedeniyle 06/03/2015-16/03/2017 tarihleri arasındaki dönem için tahakkuk ettirilen ecrimisil bedelinin 147.457,18-TL'lik kısmının hukuka uygun olduğu, 539.122,01-TL'lik kısmının ise hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen reddi ile dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.  
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  :  Davalı idare tarafından, işgal alanının 3.000 m² olduğunun ve bu alanın davacı tarafından işgal edildiğinin taşınmaz tespit tutanağıyla sabit olduğu, tahakkuk ettirilen ecrimisil bedelinin mevzuata uygun şekilde belirlendiği, bilirkişi raporunda hatalı değerlendirme sonucunda eksik hesaplama yapıldığı, bu hatalı rapora dayanılarak verilen kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85.maddesinin 2.fıkrasında;  Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. " kuralına yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un  266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir..." hükmü yer almaktadır.
336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 5.maddesinin 3.fıkrasında; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece ecrimisil istenilen dönem sonu olan 2017 yılı için işgal edilen alanın birim bedelinin 117,73-TL/m2 olarak belirlendiği, Mahkemeye sunulan bilirkişi raporunda ise; aynı yıl için birim bedelinin 25.95-TL/m2 olarak olduğunun tespit edildiği, ecrimisile konu taşınmazın emlak vergi değerinin de bilirkişi raporunda belirtilmediği, (ancak internet ortamında haricen yapılan araştırma sonucunda bu değerin 2017 yılı için 3924,27-TL, %3'ünün ise 117,72-TL olduğu) görüldüğünden, temyize konu karara esas bilirkişi raporundaki birim bedelinin ve ecrimisil hesabının 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesine aykırı olarak tespit ve takdir edildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda her ne kadar yargı kararına konu olan taşınmazın emsal alınması suretiyle belirlenen birim bedelinin dikkate alındığı belirtilmiş olsa da, yukarıda metni verilen Tebliğ hükmü uyarınca taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği açıktır.
Bu durumda, dava konusu taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri, ticari  sirkülasyon, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesi de gözetilmek  suretiyle düzenlenecek ek rapor veya gerekirse yeni bir bilirkişi raporu aldırılmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekirken, aksi yönde verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
 
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının  BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 19/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.