Esas No: 2023/2176
Karar No: 2024/8079
Karar Tarihi: 27.12.2024

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/2176 E.  ,  2024/8079 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/2176
Karar No : 2024/8079
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... İnşaat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2018 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmektedir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İncelemeye ibraz edilmeyen ancak dava dilekçesinde ibraz edilebileceği belirtilen yasal defter ve belgelerin Mahkemelerince verilen ara kararıyla dosyaya ibrazı sağlanarak davalı idareye incelettirilmesi sonucunda hazırlanan görüş ve öneri raporunda, ... Hafriyat Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... İnşaat Elektrik İskele Proje Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, ... Paslanmaz Demir Çelik İnşaat Tekstil Plastik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Endüstriyel Makine Metal Kimya İnşaat Yedek Parça Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Endüstri Makine Metal Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından  tanzim edilen faturaların gerçeği yansıtmadığı sonuç ve kanaatine varıldığından bu faturalarda yer alan katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi gerektiğinin belirtildiği,  ... Hafriyat Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... İnşaat Elektrik İskele Proje Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, ... Paslanmaz Demir Çelik İnşaat Tekstil Plastik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki saptamalardan tanzim ettikleri faturaların sahte olduğu sonucuna varıldığı, ... Endüstriyel Makine Metal Kimya İnşaat Yedek Parça Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Endüstri Makine Metal Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki tespitlerin ise tanzim ettikleri faturaların gerçeği yansıtmadığını göstermediği, tarhiyatın eleştiri getirilmeyen faturalara ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu, davacının yasal defterleri ibraz etmemesine yönelik tek fiilinin, hem vergi ziyaı hem de (özel) usulsüzlük cezasının kesilmesini gerektirir nitelikte olduğu ve davacı adına kesilen vergi ziyaı cezasının miktar itibarıyla daha ağır olduğu dikkate alındığında, 213 sayılı Kanun'un 336. maddesine aykırı olarak kesilen özel usulsüzlük cezasının hukuka uygun düşmediği, 2016 yılına ait olup 2017 yılı içinde kesinleşen vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınabilmesi mümkün olmakla birlikte 213 sayılı Kanun'un 339. maddesinde 7338 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle, tekerrür hükümleri uyarınca artırılacak tutarın, tekerrüre esas alınan cezadan fazla olamayacağı kurala bağlandığından, vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri gereğince artırılan kısmının tekerrür uygulamasına esas alınan ceza tutarına isabet eden kısmında hukuka aykırılık görülmediği, bu tutarı aşan kısmının ise hukuka aykırı düştüğü gerekçesiyle, dava konusu üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmı azaltılmış, özel usulsüzlük cezası ise kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:  Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinin (a) bendine 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle "Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır." hükmü eklenmiş olup yapılan bu düzenleme ile Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılarak yeniden vaka incelemesi yapamayacağı kurala bağlanmıştır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkün olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri yukarıda sözü edilen yasal düzenleme uyarınca hukuki denetimle sınırlı olarak incelenen kararın, dava konusu tarhiyatın, ... Endüstriyel Makine Metal Kimya İnşaat Yedek Parça Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmı ile özel usulsüzlük cezası ve vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmının, tekerrüre esas alınan cezayı aşan bölümüne ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı ... Endüstri  Makina Metal Metal İnşaat  Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına, komisyon karşılığı sahte fatura ticareti yaptığından bahisle 2016 yılı için re'sen salınan kurumlar vergisi tarhiyatına karşı açılan davayı reddeden... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen  istinaf başvurusunu, söz konusu şirket hakkındaki saptamaların düzenlediği faturaların gerçek  bir emtia teslimine dayanmadığını  kanıtlayıcı mahiyette olmadığı gerekçesiyle kabul ederek tarhiyatı kaldıran ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 14/11/2022 tarih ve E:2022/1876, K:2022/4456 sayılı kararıyla onandığından Vergi Mahkemesince tarhiyatın, ... Endüstri  Makina Metal İnşaat  Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmının yazılı gerekçeyle kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık  bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu tarhiyatın, ... Endüstriyel Makine Metal Kimya İnşaat Yedek Parça Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden temin edilen faturalardan kaynaklanan kısmı ile özel usulsüzlük cezası ve vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmının, tekerrüre esas alınan cezayı aşan bölümüne ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın; tarhiyatın, ... Endüstri Makina Metal İnşaat  Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 27/12/2024 tarihinde  oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
 
(X)-KARŞI OY :
   2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.  
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir. 
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır. 
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır. 
Davalı idarenin temyiz istemi hakkında, davacıya fatura düzenleyen mükellefler hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki  tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.