Esas No: 2024/2082
Karar No: 2024/3415
Karar Tarihi: 18.09.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/2082 E.  ,  2024/3415 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2024/2082
Karar No:2024/3415
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	:...
VEKİLİ	: Av. ...       
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1) ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
 2) ... Valiliği
   VEKİLİ	: Av....     
 
3) ... Vergi Dairesi Başkanlığı 
  VEKİLİ        : Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacıya ait "... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:..." adresinde faaliyet gösteren "... Kuyumculuk" ünvanlı iş yerinin, yetkisiz olarak döviz alım satımı yapıldığından bahisle 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca faaliyetlerinin 1 (bir) ay süreyle geçici olarak durdurulmasına yönelik ... tarih ve ... sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Olur'u ile iş yerinin mühürlenmesine ilişkin ... tarihli mühürleme tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
Belirtilen gerekçelerle, davalı idarelerin istinaf başvurularının kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, Mahkeme kararının haksız gerekçelerle bozulduğu, kararda e-yoklama fişinin ve tanık beyanlarının delil sayılamayacağı hususunun detaylı olarak açıklandığı, yoklama fişine ihtirazı kayıt düşülmesini beklemenin, işlemleri hukuka uygun hale getirmeye çalışmak için usulsüzce atılan bir adım olduğu, bahsedilen tanıkların imzaları olmadığı gibi imzadan imtina ettiklerine dair bir şerhlerinin de bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Davalı idareler Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ... Valiliği tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuş; ... Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY : 
Davacıya ait "... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:..." adresinde faaliyet gösteren "... Kuyumculuk" ünvanlı iş yerinde yetkisiz olarak döviz alım satımı yapıldığının tespit edilmesi üzerine  ... tarih ve ... sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Olur'u ile 1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş yerinin faaliyetlerinin 1 (bir) ay süreyle geçici olarak durdurulmasına karar verilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü'nce ... Valiliği'ne yazılan ... sayılı yazıyla söz konusu iş yerinin faaliyetlerinin durdurulması ve Bakanlığa ivedilikle bilgi verilmesi gerektiği bildirilmiştir. 
Bursa Valiliği'nce de söz konusu iş yeri mühürlenerek ... tarihli mühürleme tutanağı düzenlenmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin birinci fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.
1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrasında, bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan karar, yönetmelik ve tebliğler ile diğer genel ve düzenleyici işlemler uyarınca faaliyet izni veya yetki belgesi alınması zorunlu olan konularda, gerekli izin veya belgeyi almaksızın ticarî faaliyette bulunanların elli bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar idarî para cezası ile cezalandırılacağı ve yetkisiz faaliyetin gerçekleştirildiği iş yerindeki tüm faaliyetlerin bir aydan altı aya kadar, tekrarı hâlinde ise sürekli olarak durdurulacağı, yetkisiz olarak faaliyette bulunanların ilân ve reklamlarından veya yaptıkları işin mahiyetinden söz konusu iş yerini sadece faaliyet izni veya yetki verilmesi gereken faaliyet konularında iştigal etmek maksadıyla açtıkları veya işlettikleri anlaşılıyorsa söz konusu iş yerindeki faaliyetin sürekli olarak durdurulacağı, durdurma işlemlerinin Hazine Müsteşarlığı'nın talebi üzerine valiliklerce yerine getirileceği kural altına alınmıştır. 
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME: 
1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yetkisiz olarak faaliyette bulunan iş yerindeki faaliyetlerin geçici olarak durdurulmasına ilişkin icraî karar alma yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığı'na ait olup, davacıya ait iş yerinin faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına ... tarih ve ... sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Olur'uyla karar verilmiş ve anılan madde uyarınca Bakanlıkça söz konusu faaliyetin durdurulması işleminin yerine getirilmesi ... Valiliği'nden talep edilmiş, ... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü'nce de mühürleme işlemi gerçekleştirilmiştir.
Dava konusu ... tarihli mühürleme işleminin, Bakanlığın Valilikten talebi doğrultusunda, doğrudan ... tarih ve ... sayılı Bakanlık işleminin gereğinin yerine getirilmesi amacıyla tesis edildiği, Bakanlıkça ... Valiliği'ne, ... Valiliği'nce de ... İl Emniyet Müdürlüğü'ne anılan kararın uygulanması için talep ve bildirimde bulunulmasının, işlemin ... Valiliği ve/veya ... İl Emniyet Müdürlüğü'nce tesis edildiği anlamına gelmeyeceği dikkate alındığında, davacıya ait iş yerinin faaliyetlerinin 1 (bir) ay süreyle geçici olarak durdurulmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ... Valiliği ve ... Vergi Dairesi Başkanlığı'na karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, dava konusu işlemi tesis eden Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olan ... İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın görüm ve çözümünde yetkisiz olan ... İdare Mahkemesi'nce verilen dava konusu işlemin iptali yönündeki karara yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulüyle İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine dair temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 18/09/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.