Esas No: 2021/2692
Karar No: 2024/838
Karar Tarihi: 22.02.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2692 E.  ,  2024/838 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/2692
Karar  No : 2024/838
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR)	: 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri ...
		 2- ... Valiliği 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve E.7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi gereğince özel öğretim kurumları öğretmen çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı ve İzmir Valiliği işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ...,  K: ... sayılı kararda; davacı hakkında tesis edilen, çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin işlemin, 21/07/2016 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Genelgesi doğrultusunda tesis edildiği, ilgili Genelgede; FETÖ/PDY terör örgütü bağlantılı olduğu tespit edilerek Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin çalışma izinleri valiliklerce iptal edilerek, bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyeceğinin açıkca belirtildiği dikkate alındığında, OHAL döneminde bağlı yetki kapsamında olan davalılarca Genelge doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI      : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu  ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Davalı idarelerden Milli Eğitim Bakanlığı'nca  istemin reddi gerektiği savunulmakta olup, diğer davalı İzmir Valiliği'nce savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
 
			MADDİ OLAY : 
		Dava; davacının Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 21/07/2016 tarihli ve 15520822-405.99-E.7762886 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi uyarınca çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır. 
	İLGİLİ MEVZUAT:
Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve E.7762886 sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelge'nin 3. maddesinde "Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilecek ve bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir. " düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
			Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı Genelgesi'nin 3. maddesinin iptali ile maddi manevi tazminat istemleri yönünden;
		Davacı tarafından; temyiz dilekçesinde, dava dilekçesinde talep edilmeyen ve  davayı genişletme yasağı kapsamına girer nitelikte Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı Genelgesi'nin 3. maddesinin  iptaline karar verilmesi ile 250.000 TL maddi 500.000 TL manevi tazminat isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
	 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinin 4. fıkrasında, tarafların, sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemeyecekleri, ancak tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktarın, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabileceği ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçenin otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edileceği hüküm altına alınmıştır.	
	  İdari yargılama usulünde davayı genişletme yasağının olduğu, temyiz başvurusundan davayı genişletici mahiyette hiçbir istemde bulunulamayacağı, bunun tek istisnasının yukarıdaki Kanun maddesinde hüküm altına alınan tam yargı davalarında nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere tazminat miktarının artırılması hususunun olduğu anlaşılmaktadır.
	Bu durumda, davacı tarafından çalışma izninin iptaline ilişkin işlemin iptali talebiyle davanın açıldığı, ancak temyiz dilekçesiyle Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı Genelgesi'nin 3. maddesinin iptaline karar verilmesi ile 250.000 TL maddi 500.000 TL manevi tazminat isteminde bulunduğu görülmekte olup; tarafların sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemeyeceklerine ilişkin 2577 sayılı Kanunun 16/4. maddesinde yer alan usul kuralı gereği, dava dilekçesinde yer almayan söz konusu istemlerin, temyiz dilekçesiyle ileri sürülemeyeceği, istemlerin davanın genişletilmesi yasağı kapsamında bulunduğu anlaşıldığından, bu yönden temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.
	Davacının çalışma izninin iptaline ilişkin işlem yönünden;
Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve E.7762886 sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı Genelge'nin 3. maddesinin iptali istemiyle açılan davada; Dairemizin 14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, 2023/3101 sayılı kararıyla; dava konusu düzenlemede yer alan; "...bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." ibaresinin iptaline;	 "....görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi..." ibaresi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. 
Anılan Genelge'nin 3. maddesi uyarıca tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemin "davacının görevine son verilmesi" ve "başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmemesi" şeklinde iki kısımda incelenmesi  gerekmektedir.
Dava konusu işlemin, davacının kapatılan kurumdaki çalışma izninin iptali (görevine son verilmesi) kısmının incelenmesi: 
Uyuşmazlığa konu somut olayda, Genelge'nin 3. maddesinde yer alan "..kapsamda bulunan kurumlarda görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi" yolundaki kural doğrultusunda davacının çalışma izninin iptal edildiği görülmektedir. 
	 Dava konusu işlem ile dayanağı düzenleyici işlem bir bütün olarak irdelendiğinde; dava konusu bireysel işlemin, Genelge'de yer alan; "... görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi..." ibaresi uyarınca tesis edildiği ve Genelge'nin bu kısmı yönünden Dairemizce davanın reddi yönünde karar verildiği anlaşılmakta olup; işlem tarihinde davacının çalışabileceği kurum da bulunmadığı dikkate alındığında işlemin  bu kısmında  hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. 
	Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
	Dava konusu işlemin, davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran  kısmının incelenmesi: 
	Uyuşmazlığa konu işlemin davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmının dayanağının; Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi' nin 3. maddesinde yer alan; "... bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." hükmü olduğu görülmekte olup; Genelge'nin bu kısmı Dairemizin  14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, 2023/3101 sayılı kararıyla iptal edildiğinden dava konusu işlemin  bu kısmının da  iptali gerekmektedir.
Dairemizce verilen bu kararın; davacıya doğrudan çalışma izni düzenlenmesi anlamına gelmediği açık olup; özel öğretim kurumlarında çalışmak isteyen kişilerin çalışma izni talepleri değerlendirilirken, 5580 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca şartları sağlayıp sağlamadığı, idarece ayrıca değerlendirilecek ve çalışma izni başvuru  şartlarını sağlayan ilgililere idarece çalışma izni onayı düzenlenebilecektir. 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen incelenmeksizin reddine,
2. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı Genelgesi'nin 3. maddesinin iptali ile maddi ve manevi tazminat istemlerinin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE
3. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının,
a) Dava konusu işlemin davacının kapatılan kurumdaki çalışma izninin iptaline ilişkin kısmı yönünden yukarıda yer verilen gerekçe ile ONANMASINA,
b) Dava konusu işlemin davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmı yönünden ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 22/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.