Esas No: 2023/4757
Karar No: 2024/4280
Karar Tarihi: 01.07.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4757 E.  ,  2024/4280 K.


"İçtihat Metni"
              T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/4757
Karar	No : 2024/4280                                                                       
TEMYİZ EDEN TARAFLAR	: 1- (DAVACI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
	  VEKİLİ   : Av. ...
		2- (DAVALI) ... Defterdarlığı (E-Tebligat)
	  VEKİLİ   : Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı  kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem:  İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada ... parsel sayılı, mülkiyeti Hazineye ait 151.113,40 m2'lik taşınmazın 2.610 m2'si üzerinde idari bina ve havuzlu düğün salonu yapılmak suretiyle 29/05/2012 - 04/06/2014 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 382.211,33-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; bilirkişi raporu ile; ecrimisil bedelinin tespiti için ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında verilen yargı kararına göre 2010 yılı için belirlenen birim bedeli olan 36,00TL/m2 dikkate alınarak, yıllara göre yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle söz konusu işgal dönemi için toplam 243.386,85 TL ecrimisil bedeli hesaplandığı anlaşıldığından,  yeterli ve elverişli görülen bu rapor hükme esas alınarak taşınmaz üzerinde işgali olduğu sabit olan davacıdan, 243.386,85-TL tutarında ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık, fazladan istenilen 138.824,48.-TL'lik kısımda ise hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın konusu işlemin kısmen iptaline, davanın kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI	: 
	Davacı tarafından, ecrimisile konu taşınmazın kamu hizmetinde kullanılan ve tahsisi gerekli yerlerden olduğu, fuzulen işgalin bulunmadığı, ecrimisil istenilemeyeceği, taşınmaz üzerindeki yapılar kendilerince inşa edildiğinden daha düşük ecrimisil belirlenmesi gerekirken, fahiş miktarda belirlenen ecrimisilin tamamının iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
	Davalı idare tarafından, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hatalı hesaplama nedeniyle ecrimisilin eksik belirlendiği, önceki dönem için düzenlenen ecrimisile karşı açılan davada belirlenen birim bedelinin emsal alınmasının yanlış olduğu belirtilerek temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI    : Taraflarca cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
        	Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
 		 Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
	Temyiz incelemesi yapılan karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
	Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
	2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85/2. maddesinde;  Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." kuralına yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un  266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece 08/07/2014 tarihli Ecrimisil Kıymet Takdir Kararıyla, ecrimisil istenilen dönem başı olan 2012 yılı için işgal edilen alanın birim bedelinin  66,40 TL/m2 olarak belirlendiği, uyuşmazlığın çözümü için ilk derece Mahkemesince mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunda ise; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının emsal alındığı, emsal karara esas alınan bilirkişi raporunda 2010 yılı için birim bedelinin 36,00-TL/m2 olarak tespit edildiği, emsal alınan yargı kararıyla saptanan birim bedelinin bakılan uyuşmazlığa uyarlanması ile toplamda 243.386,85 TL ecrimisil bedeli tespit edildiği görülmüş, ancak, emsal yargı kararının iptale ilişkin ksımının temyiz incelemesi neticesinde ecrimisil bedelinin hesaplanması yönünden Danıştay Onuncu Dairesinin 14/01/2019 tarihli, E:2018/3963,  K:2019/230 sayılı kararıyla bozulduğu ve karar düzeltme isteminin ise aynı Dairece reddedildiği bunun üzerine İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak davanın reddine karar verildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine ise Danıştay İkinci Dairesinin 08/06/2022 tarihli, E: 2021/14090, K: 2022/3441 sayılı kararıyla onandığı ve karar düzeltme isteminin de aynı Dairece reddedilerek kararın kesinleştiği anlaşılmıştır. 
Bu itibarla; bilirkişi raporunda; her ne kadar yargı kararının emsal alındığı belirtilmiş ise de, emsal alınan yargı kararının yukarıda belirtildiği üzere bozulması üzerine yapılan yargılama sonucunda davanın reddedildiği ve bu kararın kesinleştiği dikkate alındığında; temyize konu karara esas bilirkişi raporundaki emsalin, ecrimisil bedeli hesabına yeterli ve elverişli olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ile varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri, ticari  sirkülasyon, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesi de gözetilmek  suretiyle düzenlenecek ek rapor veya gerekirse yeni bir bilirkişi raporu aldırılmak suretiyle yukarıda belirtilen kesinleşen yargı kararı da dikkate alınarak ecrimisil bedelinin tespitinden sonra yeniden bir karar verilmesi gerekirken, hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmayan bilirkişi raporu uyarınca verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;
	1.	Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
	2.	Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının redde ilişkin kısmının ONANMASINA,
	3.	Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,
	4.	Yeniden bir karar  verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
              5.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 01/07/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.