Esas No: 2023/1414
Karar No: 2024/375
Karar Tarihi: 26.02.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/1414 E.  ,  2024/375 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2023/1414
Karar	No : 2024/375           
TEMYİZ EDEN (DAVALI)            : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ... 
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ... 	
	   2- ... 
VEKİLİ	: Av. ... 
İSTEMİN KONUSU           : ... Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:... , K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
YARGILAMA SÜRECİ                  :
Dava konusu istem: Davacılara ait İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve ruhsata bağlanamayan yapının tamamının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca yıkımına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile anılan karar gereği yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların 2960 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca yıktırılması, aksi takdirde elektrik, su ve doğal gazı kesilerek yıkım işleminin müdürlüklerince yapılacağı ve yıkım masraflarının aynı Kanun'un 13. maddesinin 3. fıkrası uyarınca % 20 fazlası ile tahsil edileceğine ilişkin Boğaziçi İmar Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla;
2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11, 12 ve 13. maddelerine yer verilerek,
Dava konusu olayda; İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde mevcut zemin + 2 normal kattan oluşan yapıda çatı katı yapıldığının ... tarih ve ... sıra nolu yapı tatil tutanağı ile tespiti üzerine bu tutanağa dayalı olarak 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/a maddesi uyarınca İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla anılan yapının tamamının yıkımına karar verildiği, bu karar gereği yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların 2960 sayılı Kanun'un 13/a maddesi uyarınca yıktırılması, aksi takdirde elektrik, su ve doğal gazı kesilerek yıkım işleminin müdürlüklerince yapılacağı ve yıkım masraflarının aynı Kanun'un 13. maddesi gereğince %20 fazlası ile tahsil edileceğine ilişkin Boğaziçi İmar Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edildiği, ancak ruhsatsız yapının tamamının yıkımına ilişkin işleme dayanak oluşturacak şekilde 2960 sayılı Kanun'un 11 ve 12. maddelerinde öngörülen şekilde "yapı tatil tutanağı" düzenlenmediği, nitekim yapı tatil tutanağı ile mevcut zemin + 2 normal kattan oluşan yapıda çatı katının yeni yapıldığının tespit edildiği, tamamının yıkımına karar verilen yapının zemin + 2 normal katına ilişkin bir tespite ise tutanakta yer verilmediği, 
Bu durumda, işleme konu ruhsatsız yapıyla ilgili olarak 2960 sayılı Kanun'un 11 ve 12. maddelerine uygun şekilde yapı tatil tutanağı düzenlenmeden alınan yıkım kararında ve bu karara dayalı olarak tesis edilen Boğaziçi İmar Müdürlüğü işleminde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle anılan işlemlerin iptaline karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususların kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 17/11/2022 tarih ve E:2020/10128, K:2022/9889 sayılı kararıyla;
2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesine yer verilerek,
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan zemin + 2 normal kat ve çatı katından oluşan yapının 22/07/1983 onay tarihli 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında "konut alanında" kaldığı, yapının yasallığını gösterir herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporu ile de yapının projesinin ve ruhsatının bulunmadığının tespit edildiği, davacılar tarafından yapının 1940'lı yıllarda inşa edildiği iddia edilmekteyse de yapının yasallığını ortaya koyan bir belgenin de sunulamadığının anlaşıldığı,
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar ile bozma kararında belirtilen gerekçelerin dayandığı hukuki ve kanuni gerekçeleri uygun bulunan İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare  tarafından, uyuşmazlık konusu taşınmazın 22/07/1983 onay tarihli 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında “konut alanında” kaldığı, söz konusu uygulama imar planının plan lejantı ve hükümlerinin 3.4. maddesinde 2960 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi uyarınca konut kullanımına ayrılmış, ancak yapı yapılmamış yerlerde yeşil alan statüsü uygulanacağının öngörüldüğü, mahallinde yapılan incelemede zemin + 2 normal kattan oluşan yapıda çatı katının yeni yapıldığı tespit edilerek ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağının tanzim edildiği, bu tutanakla yeni yapıldığı tespit edilen çatı katı ve yapının yasallığını gösterir herhangi bir bilgi belge bulunmadığından imar durumu ve mer'i mevzuat gereği ruhsata bağlanmasının olanaklı olmadığı, başka bir ifade ile yapının en başından beri ruhsatsız ve kaçak olarak inşa edildiği ve dolayısıyla tamamının yıkımına karar verilmesinin işin tabiatı gereği olduğu, böyle bir durumda yapının tümüyle ruhsatsız olduğunun kesin ve net bir şekilde anlaşılması karşısında yapı tatil tutanağı ile tespit yapılmasına ihtiyaç olmadığının açık olduğu, tesis edilen işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacılara ait İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan zemin + 2 normal kattan oluşan yapıda ruhsatsız çatı katı yapıldığının ... tarih ve ... sıra nolu yapı tatil tutanağı ile tespiti ve yapılan incelemede yapının yasallığını gösterir herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, imar durumu ve mer-i mevzuat gereği ruhsata bağlanamayacağının anlaşılması üzerine 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla anılan yapının tamamının yıkımına karar verilmiş, bu karar gereği yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca yıktırılması, aksi takdirde elektrik, su ve doğal gazı kesilerek yıkım işleminin müdürlüklerince yapılacağı ve yıkım masraflarının aynı Kanun'un 13. maddesinin 3. fıkrası uyarınca %20 fazlası ile tahsil edileceğine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Boğaziçi İmar Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi tesis edilmiş, bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun "Yıkım işleri" başlıklı 13. maddesinde, "Yıkım işleri: Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır.
a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar,
b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri,
c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri,
d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri.
Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal valiliğe bildirilir. Vali, Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir.
             Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması mümkün olmadığı takdirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır.
Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları % 20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıdaki Kanun maddesinde; yapının inşaat ruhsatı ve ekleri ile imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri, yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentilerin yanında inşaat ruhsatı olmayan yapıların da yetkili mercilerin karar ve emirleri üzerine yıkılacağı veya yıktırılacağı öngörülmüştür. Buna göre yapılan denetimler sonucunda düzenlenen yapı tatil tutanağı ile bir yapıda inşaat ruhsatı ve ekleri ile imar mevzuatına aykırı bölümler yapıldığı, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıya mühürlendikten sonra ilaveler yapıldığı, yapı kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapıda değişiklik ve eklentilerin yapıldığı tespit edildikten sonra anılan bölüm, ilave, değişiklik ve eklentilerin üzerinde gerçekleştirildiği yapının kendisinin de ruhsatsız olduğunun saptanması halinde, yapının tamamı ile ilgili tekrar bir yapı tatil tutanağı düzenlenmeksizin yapının tamamı hakkında yıkım kararı alınabilecek ve söz konusu yapı yıkılabilecek veya yıktırılabilecektir.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada,  ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan zemin + 2 normal kat ve çatı katından oluşan yapının 22/07/1983 onay tarihli 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında "konut alanında" kaldığı, yapının yasallığını gösterir herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporu ile de yapının proje ve ruhsatının bulunmadığının tespit edildiği, davacılar tarafından yapının 1940'lı yıllarda inşa edildiği iddia edilmekteyse de; dosyaya bu iddiayı ispata yarayacak nitelikte herhangi bir belgenin de sunulamadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen fiili ve hukuki durum değerlendirildiğinde, anılan mevzuat hükmü uyarınca yapının tamamının yıkımına ilişkin Belediye Encümeni kararı ile yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların yıktırılması aksi halde yıkılacağı ve masraflarının tahsil edileceğine yönelik Boğaziçi İmar Müdürlüğü işleminde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2.Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3.Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davalı idareye iadesine,
4.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/02/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
 
KARŞI OY 
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesince verilen ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.