Esas No: 2024/2275
Karar No: 2024/3711
Karar Tarihi: 07.10.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/2275 E.  ,  2024/3711 K.


"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2024/2275
Karar	No : 2024/3711                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)	: 1- ...
	 	2- ...
									    3- ...
 									    4- ...
									    5-...
									    6- ...
                                            							       7- ...		
  							  	    8-...
VEKİLLERİ	: Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR)	:  1- ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ	:	Hukuk Müşaviri ...	
			2- ... Valiliği	/ ...  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMLERİN_KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN KONUSU	: 10/10/2015 tarihinde Ankara Garı önünde meydana gelen patlama neticesinde yakınları ...'yi kaybeden davacılar tarafından, olay nedeniyle uğradıklarını iddia ettikleri maddi zararların karşılanması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile uğradıklarını iddia ettikleri zararlara karşılık müteveffanın eşi ... için 17.500,00 TL, çocukları..., ...,  ..., ..., ..., ... ve ...için ayrı ayrı 3.000,00 TL olmak üzere toplam 38.500,00 TL (miktar artırımı ile 284.517,00 TL) maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin  ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, davacıların maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacıların maddi tazminat ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem yönünden; dava konusu işlemin idari davaya konu edilebilecek nitelikte  bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptali isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2022/247, K:2022/998 sayılı kısmen bozma kararına uyularak davacıların istinaf başvurularının reddine, davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacılara 32.640,65 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI	: Davacılar tarafından, idarenin kusurlu/kusursuz sorumluluğuna ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı, genel hükümler kapsamında gerçek zararın tespiti ile tazminata hükmedilmesi gerektiği, idarenin ağır hizmet kusurunun olduğu iddialarıyla; davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu,  uyuşmazlığın 5233 sayılı Kanun uyarınca çözümlenmesi gerektiği iddialarıyla; davalı Ankara Valiliği tarafından ise davada idarelerine husumetin yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğu, olayda idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı, idarelerinin harçtan muaf olduğu iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI	: Davacılar ve davalı İçişleri Bakanlığı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davalı Ankara Valiliği tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararını düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
           A) Temyize Konu Kararın, Esasa İlişkin Kısım Yönünden İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, davacılar lehine hükmedilen maddi tazminat tutarına işletilecek yasal faiz başlangıcına ilişkin kısmı dışındaki diğer kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
	 B) Temyize Konu Kararın Davacılar Lehine Hükmedilen Maddi Tazminat Tutarına İşletilecek Yasal Faiz Başlangıcına İlişkin Kısım Yönünden İncelenmesi: 
Faiz; en basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatı ödediği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuna göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir. 
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, uyuşmazlık bakımından ön karar başvurusunda bulunulduğu tarihteki haliyle 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği; bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabileceği kuralı yer almaktadır. 
İdari işlem ve eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak idareye başvuru tarihinin, dava dilekçesinde yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin bir istemde bulunulmaması halinde ise dava tarihinin esas alınması Danıştay içtihatlarında genel kabul görmüş ve istikrar kazanmıştır.
  Bakılan davada, Bölge İdare Mahkemesince, hükmedilen maddi tazminata, idareye başvuru tarihi olduğundan bahisle 09/12/2015  tarihinden itibaren yasal faiz işletildiği görülmüştür. 
 Buna göre, davacılar tarafından dava dilekçesinde yasal faizin başlangıç tarihi yönünden bir talepte bulunulmadığından, hükmedilen maddi tazminata Danıştay'ın yerleşik içtihatları gereği davanın açıldığı tarih olan 07/04/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği açıktır.
Bu durumun bir hatadan kaynaklandığı anlaşıldığından; temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan "5-....maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 09/12/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece ÖDENMESİNE"  ibaresinin; "5-....maddi tazminatın davanın açıldığı tarih olan 07/04/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ÖDENMESİNE, " şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
Her ne kadar Mahkemece, hükmedilen maddi tazminatın davacılara ödenmesine karar verilmekle yetinilmiş, her bir davacıya ödenecek tutara yönelik herhangi bir hüküm kurulmamış ve Bölge İdare Mahkemesince de buna ilişkin bir açıklama veya hükme yer verilmemiş ise de; hükmolunan  32.640,65 TL'nin, 5233 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacılara miras hisseleri oranında ödeneceğinde kuşku bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin REDDİNE, davalı idarelerin temyiz istemlerinin KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 
3. Adli yardım talebi kabul edildiğinden davacılar tarafından ödenmemiş olan temyiz yargılama giderlerinin davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili vergi dairesi müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, davalı idareler tarafından ödenmiş olan temyiz yargılama giderlerinin davalı idareler  üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/10/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.