Esas No: 2021/3431
Karar No: 2024/6110
Karar Tarihi: 03.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3431 E.  ,  2024/6110 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/3431
Karar  No : 2024/6110  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ	                 : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)    : 1- ... 2- ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından,... plakalı aracının ilgili belediyeden izin belgesi alınmadan personel servis taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile aynı Kanun maddesi uyarınca araç sürücüsü hakkında 5.010,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasının incelenmesinden, davacı ... adına kayıtlı trafik kaydı yolcu nakli-ticari olan... plakalı aracın, ... 12/11/2019 tarihinde durdurularak yapılan denetimi sonucunda düzenlenen tespit tutanağında, sürücünün personel servis aracı olarak kullandığını beyan ettiği, bahsi geçen davacıya ait 22/08/2008-08/11/2020 tarihleri arasında geçerli Servis Taşımacılığı Kartı ve davacı adına kayıtlı tespit tarihinden bir gün sonra 13/11/2019 tarihinde düzenlenen 30/06/2020 tarihine kadar geçerli olan personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin alındığının anlaşıldığı, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını engellemek olduğu, davacıların ise işyeri personel servis taşımacılığı işiyle iştigal ettiği ve tespit tarihinden bir gün sonra makul sürede personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesini aldığı görüldüğünden, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, denetim tarihinde personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği hususları ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
... Valiliği görevlilerince ... tarihinde yapılan denetimde, davacı ...a ait ... plakalı araç ile ilgili belediyeden izin belgesi alınmadan personel servis taşımacılığı yapıldığının (... ... personel servis taşımacılığı) tespit edilmesine dair aynı tarihli düzenlenen, araç sürücüsü ile birlikte görevlilerce imzalanan tespit tutanağına istinaden, anılan aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin...tarih ve ...sayılı işlem ile aynı Kanun maddesi uyarınca araç sürücüsü hakkında 5.010,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edildiği, bu işlemlerden bir gün sonra ... tarihinde personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin alındığı, daha sonra söz konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
	... Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 	
	Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, toplu taşıma hizmetleri konusunda Büyükşehir Belediyelerine 5216 sayılı Kanun ile tanınan yetkiler arasında güzergahları belirlemek de sayılmış olup, bu yetkinin kullanımının güzergah izin belgesi verilmesi ve bu belgenin denetimlerde ibraz edilmesi ile mümkün olacağı açıktır. Büyükşehirlerde gerek trafik güvenliği, gerek yolcu emniyeti ve gerekse belli bir güzergah için yasal koşulları yerine getirmek suretiyle izin almış kişilerin hukukunun korunması bakımından idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmeleri gerekmektedir. Denetim tarihinden  sonra temin edilen izin / ruhsat gibi belgeler, tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir.
	Uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince ... tarihinde yapılan denetimde, davacı ...'a ait... plakalı araç ile ilgili belediyeden izin belgesi alınmadan personel servis taşımacılığı yapıldığının (... ... personel servis taşımacılığı) tespit edildiği, izin belgesi bulunmaksızın servis taşımacılığı yapıldığının; aynı gün düzenlenen, polis memurları ve davacının (araç sürücüsü) birlikte imzalarının ve beyanlarının bulunduğu tespit tutanağı ile belirlendiği, davalı idare tarafından söz konusu tutanağa dayanılarak, davacının ilgili belediyeden alınmış izin belgesi bulunmaksızın (personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi) ücret karşılığı servis taşımacılığı yaptığının tespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca anılan aracının 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile aynı Kanun maddesi uyarınca davacı hakkında 5.010,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemin tesis edildiği, personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesini işlemlerden bir gün sonra aldığı, servis taşımacılığı kartı ve yetki belgesinin dosyaya sunulduğu anlaşılmaktadır.
	Bu durumda, işlemlerin tesis edildiği tarihten bir gün sonra, denetim sırasında bulunmayan personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi alınmış ise de; işlemlerin dayanağı mevzuat uyarınca anılan izin belgesinin işlemin yapıldığı sırada -en geç aynı gün düzenlenmiş olması- bulunması ya da işlemden önce idareye başvuruda bulunulmuş olması (davacının işlem öncesi başvuruda bulunduğu yönünde bir iddiası da bulunmamaktadır) gerektiğinden, işlemlerden bir gün sonra alınan izin belgesinin tesis edilen dava konusu işlemleri hukuka aykırı hale getirmediği, ibraz edilen servis taşımacılığı belgelerinin ise taşımacılığa ilişkin belgeler olsa da bu belgelerin aracın izin verilen güzergahta çalıştırılıp çalıştırılmadığının tespitine imkan tanımadığı, işlemlerin tesis edildiği tarihte geçerli personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu trafikten men ve idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir. 
Bu itibarla, yukarıda yer verilen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun ilgili madde hükümleri uyarınca; dava konusu işlemlerin iptali  yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge  Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 03/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
 
KARŞI OY :
(X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının; usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.