Esas No: 2023/1242
Karar No: 2025/1562
Karar Tarihi: 19.03.2025

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/1242 E.  ,  2025/1562 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas     No : 2023/1242
Karar	No : 2025/1562                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	:  ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN	KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA	SÜRECİ	:
Dava konusu istem: ... Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğüne bağlı ... Gümrük Müdürlüğünde muhafaza memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
                İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararıyla; davacıya isnat edilen fiilin, usulüne uygun olarak yürütülen disiplin soruşturması neticesinde sübuta erdiği, vazifesi ve bu vazifenin taşıdığı önem gereği her türlü gümrük kaçakçılığını izlemek ve tespit ettiği anda önlemekle yükümlü olduğu halde, aksine bir tutumla "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işleyen davacının, eylemine uyan Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
                 Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince;  bir kimseyi Devlet memuru olarak atama konusunda takdir yetkisi bulunan atamaya yetkili amirin, bu kimsenin memurluğunu sona erdirecek kararın alınması konusunda istekte/teklifte bulunmasının yetki ve usulde paralellik ilkesinin gereği olduğu,  02/11/2022 tarihli ara kararıyla; dava konusu işlem tesis edilmeden önce 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir." şeklindeki 126/2. maddesi hükmü gereğince atamaya yetkili amir tarafından davacının "Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin" teklifte bulunulduğunu gösteren belgenin okunaklı ve onaylı örneğinin gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği; 11/11/2022 tarihli cevabi yazı ve ekleriyle dosyada bulunan diğer belgelerden, Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı üzerine işbu dava konusu işlemin tesis edildiği; 12/01/2017 tarihli belgede davacı ile ilgili verilecek kararın Yüksek Disiplin Kurulunun takdir ve yetkisinde olduğu yönünde görüş bildirildiği, davacının Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin bir teklifte bulunulmadığı; bu itibarla, davacının Devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasıyla cezalandırılması yönünde atamaya yetkili amir isteği/teklifi bulunmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI: Dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, yetki sakatlığı bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI	TARAFIN	SAVUNMASI	: Savunma verilmemiştir.   
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ      : ...
DÜŞÜNCESİ	: İstinaf başvurusu ile ilgili olarak uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından, bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE          :
	MADDİ OLAY : 
... Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğüne bağlı ... Gümrük Müdürlüğünde muhafaza memuru olarak görev yapan davacının, 14/05/2016 tarihinde görevli olduğu sınır kapısında iki tırın gümrük işlemleri yapılmaksızın Türkiye'ye girişine kasıtlı olarak izin verdiği iddiası ile ilgili yürütülen disiplin soruşturması neticesinde,  657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış, "Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar" başlıklı 126. maddesinde; "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri  tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili  amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.
Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.
Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler." hükümleri getirilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.
	Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar açıkça belirlenmiştir. Her idari işlemde olduğu gibi disiplin cezasının tesisinde de işlemin yetkili makam tarafından yapılması, yetkilerin kanunun çizdiği sınırlar içinde şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarına uygun olarak kullanılması idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Disiplin cezası vermeye yetkili mercilerce disiplin suçu sayılacak eylemlerin işlenildiğinin öğrenilmesi halinde, bu kişiler hakkında soruşturma emri verilerek, soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlatılacak soruşturma sonucunda, olayın değerlendirilmesi ile hazırlanacak soruşturma raporunda; adli, idari ve disiplin yönünden soruşturulan kişi hakkında soruşturmacının kanaat ve teklifinin de yer alması gerektiği, soruşturmacı tarafından soruşturmaya konu eylemin sübut bulup bulmadığı ve mevzuatta düzenlenen hangi disiplin cezasını gerektirdiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda disiplin dosyasının disiplin amiri, disiplin kurulu veya yüksek disiplin kurulu tarafından değerlendirileceği; yukarıda açık metnine yer verilen mevzuat hükümlerinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezasına, idarece usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma sonucunda getirilen teklif üzerine, yetkili yüksek disiplin kurulunca karar verileceği öngörülmüş olup; Kanun'da yer alan "amirlerinin bu yoldaki isteği" ibaresinin de bu hususa ilişkin bulunduğu; sadece atamaya yetkili amir veya disiplin amirince bu konuda özel şekle tabi bir teklifte bulunulması gerektiği yönünde bir düzenlemenin de bulunmadığı görülmektedir.
 Uyuşmazlıkta, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 14/06/2016 tarihli oluru ile başlatılan soruşturma sonucunda hazırlanan ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda, disiplin yönünden davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması yolunda getirilen Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğünün teklifi doğrultusunda gereğinin yapılması için dosyanın Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna gönderildiği, dolayısıyla teklifin usulüne uygun gerçekleştiği anlaşılmaktadır.
	Bu durumda, dava konusu işlemde 657 sayılı Kanun'un 126/2. maddesi yönünden hukuka aykırılık bulunmadığının açık olması karşısında; Bölge İdare Mahkemesince, İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusu ile ilgili olarak uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, belirtilen hususlar göz ardı edilerek verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2.	Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 19/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.