Esas No: 2022/1662
Karar No: 2024/4488
Karar Tarihi: 23.10.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/1662 E.  ,  2024/4488 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas     No : 2022/1662
Karar	No : 2024/4488                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	:  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ                 :
Dava konusu istem:  Düzce Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğüne engelli personel atamaları kapsamında  veri hazırlama kontrol işletmeni olarak atanan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca atamasının iptaline ilişkin Düzce Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; gerek davacının Aile ve Sosyal Hizmetler  Bakanlığı Düzce İl Müdürlüğünce hazırlanan ön kabul ve taahhüt beyanındaki engel durumu, gerekse kendisine Düzce Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Merkezince girdiği sınavdan kısa bir süre önce (22/12/2017) tarihli verilen sağlık raporunda belirtildiği üzere;  engelli grubunun genel engelli olarak açıkça belirtildiği, davacının, bu belgeleri başvuru esnasında ÖSYM Düzce Kayıt Bürosuna sunduğu, buradaki görevlinin davacının engel durumunu bu belgelere göre değil, kendi anlayış ve yorumuna göre başka bir grupta değerlendirilerek sisteme Engel Durumu-Zihinsel (MR) olarak kayıt yaptığını, ayrı tarihli dilekçesinde bu duruma açıkça itiraz edilmesine rağmen bilgi girişinin ilgili görevlice düzeltilmediğini beyan ettiği, aynı davacı gibi Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasındaki davacının da aynı şekilde aynı görevlinin yanlışlığı nedeniyle atamasının iptaline sebep olunduğunu ileri sürmesine karşın, davalı idarece ve sınavı gerçekleştiren kurumca ilgili merkez nezdinde bu açıklamalara ilişkin bir araştırmaya gidilmediği, her iki kişinin bu yöndeki anlatımlarının kesin olarak doğru olup olmadığının bilinemeyeceği, ancak birbirini öncesinde tanımadığı anlaşılan ve aynı yanlışlıkta kasıtla veya başkaca saikle birlikte hareket etmeyeceği anlaşılan iki adayın aynı gerekçeyle atamasının iptal olması ve iki kişinin anlatımların tekerrürünün hayatın olağan akışına da uygunluk göstermeyeceği kanaatinin daha ağır bastığı, bunun dışında davacının söz konusu sınava ilişkin başvurusunun kendisi tarafından doldurulup idareye sunulmadığı, kılavuz hükümleri gereğince başvuru merkezi görevlisi tarafından bilgilerinin elektronik ortama aktarıldığı, ilgili sınav kılavuzunun davacıya yüklediği yükümlülüğün (Adayların, başvuru işlemi için ÖSYM Başvuru Merkezine gitmeden önce, aday ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İl Müdürlüğü (varsa ilçe) görevlisi tarafından imzalanmış Ön Kabul ve Taahhüt Beyanı belgesini edinmesi) yerine getirildiği ancak başvuru merkezi tarafından klavuzun "Başvuru merkezi görevlisi tarafından, adayın tüm belgeleri kontrol edilecek, adayın Ön Kabul ve Taahhüt Beyanı belgesindeki bilgiler ve Aday Başvuru Formu ile Engel Bilgi Formundaki bilgilerle birlikte web kamerayla alınacak fotoğrafı da elektronik ortama aktarılacaktır." yönündeki düzenlemesine uygun olarak işlemlerin gerçekleştirilmediği, nitekim Mahkemelerinin ara karanına cevaben ÖSYM Başkanlığı Hukuk Müşavirliği tarafından dosyaya sunulan ve 18/08/2020 tarihinde kayıtlara giren ... sayılı cevabi yazıda da; "2018-EKPSS aday başvuru sürecinde adayların engel durumuna ilişkin herhangi bir evrak talep edilmemiş olup aday beyanı esas kabul edilmiştir" ibarelerine yer verilerek bu durumun açıkça ikrar edildiği, başvuru sırasında davacının ön kabul ve taahhüt beyanının istenilerek buna göre işaretleme yapılmamasının ve bilgilerin elektronik ortama aktarılmamasının, yer verilen kılavuz hükümlerine uygun olmadığı gibi, yine Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin gerek  "İdare, sunduğu kamu hizmetlerinin özürlüler tarafından kolayca erişilebilir olması için gerekli tedbirleri alır." hükümlerine gerekse "İş sınavlarına müracaat safhasında sadece sınav için gerekli belgeler istenir" hükümlerine de uygun olmadığı, tüm bu hususlar gözetildiğinde, davacının gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğunun ya da davalı idareyi veyahut sınava başvurusunda ÖSYM Başkanlığını yanılttığına dair  kanaat oluşmadığı gibi, ilgili merkezin başvuru işlemlerini mevzuat hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesinden doğan yanlışlığın sonucu ile külfetinin davacıya yükletilmesi de hakkaniyete ve hukuka uygun düşmeyeceğinden, davacının gerçeğe aykırı bilgi ve beyanda bulunduğundan bahsedilemeyeceğinden, memurluğa alınma şartlarından herhangi birini sonradan taşımadığından bahisle atamasının iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının her birinin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren (idari başvuru tarihi olan 01/07/2020 tarihinden sonra olmak üzere) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI				: Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı yazısına istinaden ilimize yerleştirilmesi yapılan adayların engel durumlarının yeniden değerlendirildiği, davacının teslim etmiş olduğu belgelerin incelendiği ve sonucunda zeka işlev bozukluğu derecelerinden herhangi birinin bulunmadığının tespit edilmesi nedeniyle atamasının iptal edildiği, işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI	TARAFIN	SAVUNMASI		: Kurum nezdinde çalışan bir memurun bilgileri yanlış girmesinden dolayı bu durumun ortaya çıktığı, ortaya çıkmasına neden olan olguların tamamen sınav başvuru işlemlerinden kaynaklandığı, herhangi bir şekilde gerçeğe aykırı belge verme ya da beyanda bulunma gibi bir eylemi olmadığı, engel durumuyla ilgili bir beyanda bulunmadığı, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce onaylanan "Ön Kabul  ve Taahhüt Beyanı'nı, engelli durumunu gösteren Sağlık Kurulu Raporunu, Kimliğini, Öğrenim Durum Belgelerini görevliye sunduğu, görevlinin engel durumunu zihinsel engelli olarak  girmesi üzerine Ön Kabul ve Taahhüt Beyanını göstererek gerekli düzeltmeleri yapmasını görevliden talep ettiği, görevlinin ısrarla engel durumunun zihinsel engelli grubuna girdiğini söyleyerek giriş yaptığı, aynı görevlinin aynı sınava giren ve aynı kuruma atanan E.D. İsimli kişinin bilgilerini yanlış girerek onun da atama onayının iptaline neden olduğu, sınava giren birçok adayın da bu şekilde mağdur edildiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ 		 : ...
 DÜŞÜNCESİ							: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge  İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE           :
	MADDİ OLAY: Davacı, Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinin ... tarih ve ... sayılı Engelli Sağlık Kurulu Raporu ile 09/02/2018 tarihinde  Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Düzce İl Müdürlüğüne başvuruda bulunmuş ve anılan rapor doğrultusunda engel durumunu "süreğen(kronik)" ile "ruhsal" olarak belirterek "ön kabul ve taahhüt beyanı" imzalamıştır. 
ÖSYM sınav başvuru kaydında engel durumu "zihinsel" olarak kaydedilen davacı, bu başvuru kaydına istinaden 22/04/2018 tarihinde yapılan EKPSS sınavına katılmış ve sınav sonucuna göre, Düzce Valiliği  İl Milli Eğitim Müdürlüğüne veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna yerleştirilmiş, sonrasında davacının sağlık kurulu raporunda belirtilen engel durumu ile, EKPSS başvuru formundaki engel durumunun farklı olması nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca atamasının iptaline yönelik Düzce Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ...tarih ... sayılı işlemi tesis edilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
		657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Memurluğun sona ermesi" başlıklı  98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca maddesinde, "Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi"  Devlet memurluğunu sona erdiren sebepler arasında sayılmıştır.
Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkındaki Yönetmeliğin, Adayların başvurmaları ve atanmaları başlıklı 15/4 maddesinde; " Gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğu tespit edilenlerin atamaları yapılmaz, atamaları yapılmış ise iptal edilir, bu kişiler hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Gerçeğe aykırı belge verdikleri veya beyanda bulundukları tespit edilen adaylar hakkında yapılacak işlemler, atama başvuru formunda kamu kurum ve kuruluşları tarafından yazılı olarak belirtilir." hükmüne yer verilmiştir.
22/04/2018 tarihinde yapılan Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) ve Kura  Başvuru kılavuzunun "Genel Kurallar" bölümünün, 1.8 bendinde; "Adaylar beyan ettikleri bütün bilgilerin doğruluğundan sorumludurlar. Bir adayın beyanının gerçeğe uymadığı veya evrak üzerinde sahtecilik yaptığı tespit edildiği takdirde bu aday, aradan geçen süreye bakılmaksızın bu sınavdan elde ettiği tüm haklarını kaybedecektir. Sınava veya kuraya katılma hakkı olmadığı hâlde sınava girip yüksek puan almak veya kurada bir kadroya yerleşmiş olmak, göreve memur olarak atanma hakkı doğurmaz. Koşullardan herhangi birine durumunun uymadığı tespit edilen adaylar, EKPSS/kuraya alınmış olsalar bile bu sınav/kura sonucu ile elde ettikleri hiçbir haktan yararlandırılmazlar" kuralına yer verilmiş, 1.2 bendinde; zihinsel engellilere engel durumlarını dikkate alarak ayrı bir test oluşturulmasına ve sınav süresinin 1/3’ü kadar ek süre verilmesine, okuyucu ve işaretleyici yardımı alarak soru kitapçığını hiç okuyamayan zihinsel engellilere ise sınav süresinin 2/3’ü kadar ek süre verileceği öngörülmüştür.
Aynı kılavuzun "2. Adım" başlıklı kısmında, Başvuru Merkezlerinden başvuru işleminin nasıl yapılması gerektiği anlatılmış, bu bölümde; "DİKKAT: Başvuru bilgilerinizin doğruluğundan ve fotoğrafınızın uygunluğundan, başvurunuz onaylandıktan sonra ortaya çıkabilecek yanlışlıktan veya eksiklikten sorumlu olduğunuzu unutmayınız. Onaylanmış, fotoğraflı belgeyi alınız ve EKPSS/Kura’nın bütün aşamalarında size gerekli olabileceğinden saklayınız. BU AŞAMADA BAŞVURU İŞLEMİNİZ HENÜZ TAMAMLANMAMIŞTIR! Bilgilerinizin doğruluğunu kontrol ettikten sonra ONAY KODUNU GÖREVLİYE BİLDİRİNİZ. Görevli onay kodunu girdikten sonra başvuru bilgileriniz sisteme kaydedilecektir. Onay kodu girilmeyen başvurularda sınav/kura başvuru ücreti yatırılamayacağından sorumluluk adaylara aittir. Başvuru bilgileriniz sisteme kaydedildikten sonra sınav/kura başvuru ücretini süresi içinde yatırarak BAŞVURUNUZU TAMAMLAYINIZ. Başvurunuzu başvuru tarihleri içinde https://ais.osym.gov.tr üzerinden MUTLAKA KONTROL EDİNİZ.
" uyarısına yer verilmiştir.
Aynı kılavuzun "Engel Bilgi Formu" başlıklı maddesinde; "sınavda,1-Genel Engelliler, 2- Görme Engelliler, 3-İşitme Engelliler, 4- Zihinsel Engelliler olmak üzere dört engel grubunun olduğu, Engel Sağlık Kurulu raporunda Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar alanında özür oranları cetveline uygun olarak belirlenmiş zeka işlev bozuklukları [sınırda mental kapasite (IQ:70-80); Hafif  (IQ:50-69); Orta ( IQ:35-49); Ağır ( IQ:20-34); Çok  Ağır ( IQ:20'nin altında) vb. zeka işlev bozukluğu] belirtilmiş adaylar için engel grubu alanına zihinsel engelliler yazılmalıdır. Engelli Sağlık Kurulu raporunda  Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar alanında yukarıda belirtilen zeka işlev bozuklukları dışında ruhsal, duygusal bozukluklar belirtilmiş adaylar için engel grubu alanında genel engelliler yazılacak, engel durumu bilgisi alanında ise Ruhsal ve Duygusal yazılacaktır. Engel bilgisinde yanlış, yanıltıcı veya yalan beyanda bulunanlar ile bilgilerindeki tutarsızlıklar bulunan adayların, yanlış, yanıltıcı bilgilerin sorumluluğu kendilerine aittir. Bilgilerinde gerçeğe uymayan hususlar tespit edilen adaylar, sınav/yerleştirmeden doğan hakları kaybedecekler ve bu durumdan dolayı hak iddia edemeyeceklerdir." şartları düzenlenmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden, davacının, Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinden alınan ... tarih ve ... sayılı bipolar bozukluk ile dahiliye hastalıklarını içeren ve engel grubunun süreğen(kronik) ile "ruhsal ve duygusal" olarak belirtildiği "Engelli Sağlık Kurulu Raporu" ile, 22/04/2018 tarihinde yapılacak olan EKPSS sınavına katıldığı, 12/02/2018  tarihinde ÖSYM biriminde sınav başvuru kaydını oluşturduğu, ÖSYM sınav başvuru kaydında engel durumunun "zihinsel" olarak kaydedildiği, davacının bu başvuru kaydına istinaden EKPSS sınavına katıldığı ve sınav sonucuna göre Düzce Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğüne veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak atandığı,  sonrasında davacının sağlık kurulu raporunda belirtilen engel durumu ile, EKPSS başvuru formundaki engel durumunun farklı olması nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun  98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
	Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, EKPSS sınav başvurularında, başvuranlara ilişkin bilgilerin gerçeğe uygun olarak kayıt altına alınmaması durumunda sınav sonucunun herhangi bir hak doğurmayacağı; diğer taraftan, başvuranlara ilişkin bilgilerin gerçeğe uygun olarak kayıt altına alınması hususundaki yükümlülük ve sorumluluğun başvuru yapan kişilere bırakıldığı, sınav kılavuzunda bu hususta gerekli uyarılara yer verildiği açıktır.
	Bu durumda; başvuru kılavuzunda adayların zihinsel engelli grubunda sınava girebilmek için belirli zeka işlev bozukluklarına sahip olmaları gerektiği, zeka işlev bozuklukları dışında ruhsal, duygusal bozukluklar belirtilmiş adayların genel engelliler grubunda sınava girebileceği açık bir şekilde belirtilmekte olup, davacının sağlık kurulu raporuna göre bipolar bozukluk ve dahiliye engeline sahip olduğu ve engel durumunun da "süreğen(kronik) ile "ruhsal ve duygusal" olduğu, sınav kılavuzuna göre zihinsel engele sahip olanların sınav süresinin 1/3 oranında artırıldığı, yine zihinsel engeli bulunan adayların kendileri için hazırlanan soru kitapçığını kullanacağı, bu haliyle davacının kendi durumuna göre katılması gereken sınavdan farklı bir sınava katıldığı, sınav kılavuzuna göre başvuru kayıtlarını gerçeğe uygun olarak düzenlenmesi yükümlülüğünün başvurana ait olduğu ve sınav kılavuzunda bu doğrultuda gerekli uyarı ve bilgilendirmelerin yapıldığı hususları dikkate alındığında,  dava konusu işlemde hukuka  aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının her birinin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren (davacının dava dilekçesinde belirttiği, idari başvuru tarihi olan 01/07/2020 tarihinden sonra olmak üzere) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesi yönündeki İdare Mahkemesi  kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU			    	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle  yoksun kaldığı parasal haklarının her birinin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren (idari başvuru tarihi olan 01/07/2020 tarihinden sonra olmak üzere) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu  ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın,  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 23/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
 
	Dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının, her birinin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren (idari başvuru tarihi olan 01/07/2020 tarihinden sonra olmak üzere) işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi  kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın; 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca "yoksun kaldığı parasal haklarının, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.