Esas No: 2023/4999
Karar No: 2024/6446
Karar Tarihi: 18.11.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4999 E.  ,  2024/6446 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/4999
Karar	No : 2024/6446                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Deftardarlığı
	  (... Yakası ...Daire Başkanlığı)
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...Derneği
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Adalar ilçesi, ...Mahallesi,... mevkiinde bulunan ... ada, ... parselin önünde Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 5750 m²'lik kısmının yüzme havuzu, lokanta, büfe olarak davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 28/05/2011 - 27/05/2016 tarihleri arasındaki dönem için 1.689.490,70-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dosyadaki bilgi ve belgelerle, aynı taşınmazın 01/08/2008 - 26/07/2010 tarihleri arasındaki dönemi için istenilen ecrimisil bedeline ilişkin... İdare Mahkemesinde E:... sayılı dosyasında açılan davada düzenlenen ve hükme esas alınabilecek nitelik ve yeterlilikte görülen bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, anılan taşınmazın davacı tarafından 27/07/2011 - 27/05/2016 tarihleri arasındaki işgali nedeniyle ödemesi gereken ecrimisil bedelinin 374.426,11-TL olması karşısında, dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 1.315.064,59-TL'lik kısmının iptaline 374.426,11-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI    : Ecrimisil bedeli takdir edilirken, taşınmazın emlak vergisine esas değerinin %3'ü dikkate alındığı, bu husus dikkate alınmadan karar verildiği, eksik incelemeye dayalı kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	:  Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ	:...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde; "Ecrimisil" Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "Fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
   Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise; "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır. 
 Ecrimisilin işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınması gerektiği açıktır. 
Dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede ve taşınmaza yakın konumda bulunan İstanbul ili, Adalar ilçesi, ... Mahallesi, ...-... adalar önünde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 1.350,00 m²'lik taşınmazın 610,00 m²'sinin, üzerinde iskele yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 20/06/2012 - 01/06/2016 arası dönem için 269.748,01 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada verilen kararda 2017 yılı için ecrimisil m² birim bedelinin 80,00-TL olarak belirlendiği ve buna göre verilen kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 14/09/2020 tarih ve E:2019/10063, K:2020/2931 sayılı kararıyla onandığı görülmüştür.
Bakılan uyuşmazlıkta; davalı idare tarafından kıymet takdiri yapılırken, ecrimisil ihbarnamesine konu taşınmazın cephesinin bulunduğu Değirmenburnu Sokak'ın emlak vergisine esas değerinin %3'ü dikkate alınarak ecrimisil bedelinin hesaplandığı görülmekte ise de, 336 sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliği'ne göre en yakın taşınmazın emlak vergi değerinin dikkate alınması gerektiği, bunun da işgal edilen alanı kullanan parselin emlak vergi değeri olduğu  kuşkusuzdur.
Bu durumda, yukarıda belirtilen hususlara dikkat edilerek, dava konusu taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri, ticari  sirkülasyon, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/5. maddesi ile kesinleşen idari yargı kararları da gözetilmek suretiyle düzenlenecek ek rapor veya gerekirse yeni bir bilirkişi raporu aldırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmadığı halde anılan bilirkişi raporuna dayanılarak verilen temyize konu kararın iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.