Esas No: 2023/6913
Karar No: 2024/7547
Karar Tarihi: 25.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/6913 E.  ,  2024/7547 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2023/6913
Karar  No : 2024/7547  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Genel Müdürlüğü	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Gıda Tarım Hayvancılık İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mardin ili sınırları içerisinde bulunan ... (ER:...) sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatının süresinin uzatılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Taşınmaz Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
              İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; Mahkemelerinin 15.09.2020, 04.11.2020, 17.12.2020 tarihli ara kararları ile davalı idareden, 14.01.2021 tarihli ara kararı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından dava konusu komisyon kararının istenilmesine rağmen dava konusu işlemin dava dosyasına ibraz edilmediği ve davalı idarece savunma dilekçesinde dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden somut bir gerekçe gösterilmediği dikkate alındığında, davacı şirket tarafından, Mardin ili sınırları içerisinde bulunan ... (...) sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatı kapsamında işletilen maden sahasına ilişkin olarak sahip olunan maden işletme ruhsatın süresinin uzatılması talebiyle yapılan başvurunun gerekçe gösterilmeden, başka bir deyişle mevzuat ile aranan şartları sağlayıp sağlamadığı ortaya konulmaksızın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
                 Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Davalı idare tarafından, madenlerin taşınmaz mal niteliğinde olduğu, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda faaliyetlerini sürdüren Taşınmaz Komisyonu’nun dava konusu işlemi tesis etme yetkisinin bulunduğu ileri sürülmektedir.       
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  :  Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Dava, Mardin ili sınırları içerisinde bulunan ... (ER:...) sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatının süresinin uzatılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Taşınmaz Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. 
 
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde, idarî dava dileçelerinin "husumet" yönünden inceleneceği belirtilmiş, 6. fıkrasında, ilk incelemeye tâbi hususların tespiti hâlinde davanın her aşamasında 15. maddenin uygulanacağı hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise, "3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine" karar verileceği ifade edilmiştir.
12/09/2018 tarih ve 30533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, "Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler ve il özel idareleri hariç) ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait şirketler, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarıyla ilgili olarak; kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere; satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir ve benzeri her türlü tasarrufa yönelik işlemlerini, bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşlarında bakan yardımcısı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında üst yönetici başkanlığında teşkil ettirilen komisyonlar vasıtasıyla yapacaklardır. Söz konusu komisyonlarca izin başvuru ve sonuçları Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında Cumhurbaşkanlığına bildirilecektir..." düzenlemesi yer almaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Yukarıda yer verilen Genelge'de tanımlanan görevlerin yerine getirilmesi amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Genelgeye uygun bir şekilde taşınmaz komisyonu oluşturulmuştur.
	Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından, Mardin ili sınırları içerisinde bulunan ... (ER:...) sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatının süresinin uzatılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Taşınmaz Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı görülmektedir.
	Her ne kadar talebin reddine ilişkin bildirim Genel Müdürlük tarafından yapılmış ise de, davacının başvurusu, Bakanlık Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden reddedilmiş olup, davacı tarafından da Taşınmaz Komisyonu kararının tarih ve sayısı verilmek suretiyle anılan kararın da iptalinin istenildiği açık olduğundan, davanın hem Bakanlık hem de MAPEG husumetiyle görülüp karara bağlanması gerekmektedir.
	Bu itibarla; Mahkemesince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının da hasım konumuna alınarak dosya tekemmül ettirildikten sonra bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik hasım ile görülen dava neticesinde verilen İdare Mahkemesi kararında ve bu karara yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 25/12/2024 tarihinde  oybirliği ile karar verildi.