Esas No: 2024/606
Karar No: 2024/1149
Karar Tarihi: 07.03.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/606 E.  ,  2024/1149 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No: 2024/606
Karar    No : 2024/1149
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Dava, ...vekili Av. ...tarafından, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca, ... A.Ş. aracılığıyla açık artırma usûlüyle gerçekleştirilen "40 İlde 443 Muhtelif Arsa Müzayedesi"nin, Bitlis ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan... numaralı taşınmazın  satışına ilişkin kısmına yönelik ihale üzerinde kaldı hâlde süresi içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle Bakanlık tarafından katılım teminatının irat kaydedileceğine, hizmet bedelinin ise Emlak Yönetim tarafından cezai şart olarak tahsil edileceğine ilişkin 10/02/2023 tarih ve 2464 sayılı ... ve Ticaret A.Ş. işleminin iptali ve teminatın iadesine karar verilmesi istemiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'na ve ... ve Ticaret A.Ş.'ye karşı açılmıştır.
Van 1. İdare Mahkemesi'nin 08/06/2023 tarih ve E:2023/1817, K:2023/1427 sayılı kararıyla; uyuşmazlığın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 33, 34 ve 35. maddelerinde yer verilen iptal davalarına ilişkin özel yetki kuralları kapsamında bulunmadığı ve başka özel bir kanunda da yetkili idare mahkemesi gösterilmediğinden, davanın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca işlemi tesis eden merci olan Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.Ankara 14. İdare Mahkemesi'nin 26/07/2023 tarih ve E:2023/1329, K:2023/1799 sayılı kararıyla; davanın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca işlemi tesis eden merci olan ... ve Ticaret A.Ş.'nin bulunduğu İstanbul ilinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu İstanbul  İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
İstanbul 4. İdare Mahkemesi'nin 16/01/2024 tarih ve E:2023/1870, K:2024/24 sayılı kararıyla; uyuşmazlığın, davacıya ait teminatın irat kaydedilmesine ve hizmet bedelinin cezai şart olarak tahsil edilmesine ilişkin işlemden kaynaklandığı, dava konusu ihaleye ilişkin işlemlerin davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından tesis edildiği, ... ve Ticaret A.Ş.'nin söz konusu satış ihalesine sadece aracılık hizmeti verdiği anlaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca, teminatın irat kaydedilmesine ve hizmet bedelinin cezai şart olarak tahsil edilmesine ilişkin işlemi tesis eden idarî merci olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılarak yetki uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın Danıştay'a gönderilmesine karar verilmiştir. 
Aktarılan kararlar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 27. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı Kanun'un "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." kuralına yer verilmiştir.
İdari davalarda genel yetki, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan maddenin birinci fıkrasına göre, iptal davalarında yetki konusundaki genel kural, dava konusu idarî işlemi tesis eden idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olmasıdır.
Bu itibarla, uyuşmazlık konusu ihalenin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca, ... ve Ticaret A.Ş. aracılığıyla gerçekleştirildiği, davacı tarafından katılım teminatının irat kaydedileceğine ve hizmet bedelinin cezai şart olarak tahsil edileceğine ilişkin işlemin iptali ile teminatın iadesine karar verilmesinin istenildiği, şartnamede yükümlülüklerin süresi içerisinde yerine getirilmemesi hâlinde teminatın Bakanlık tarafından dönüşüm projeleri özel hesabına irat kaydedileceği kuralına yer verildiği, davacı tarafından teminatın irat kaydedildiğinin beyan edildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde uyuşmazlığın esas itibarıyla teminatın iadesi isteminden kaynaklandığı, hizmet bedeline ilişkin uyuşmazlığın teminata ilişkin diğer uyuşmazlığın doğal sonucu olduğu ve teminata ilişkin uyuşmazlığın çözümlenmesiyle birlikte çözüme kavuşacağı anlaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca, teminata ilişkin tasarruf yetkisini uhdesinde bulunduran Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde ANKARA İDARE MAHKEMESİ'NİN YETKİLİ OLDUĞUNA, dava dosyasının Ankara 14. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, kararın Van 1. İdare Mahkemesi'ne, İstanbul 4. İdare Mahkemesi'ne ve taraflara bildirilmesine, 07/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.