Esas No: 2021/5005
Karar No: 2024/4733
Karar Tarihi: 20.09.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/5005 E.  ,  2024/4733 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/5005
Karar  No : 2024/4733  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Genel Müdürlüğü 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tunceli İli, Ovacık İlçe sınırları dahilinde S... numaralı IV.Grup maden arama ruhsatı sahibi olan davacı şirket tarafından, 14.07.2018 tarihine kadar verilmesi zorunlu olan detay arama faaliyet raporu ve işletme projesinin verilmeyerek işletme ruhsat talebinde bulunulmadığından bahisle ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
                İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; mevzuat hükümleri ile arama ruhsat süresi sonuna kadar; arama faaliyet raporu, işletme projesi ve talep harcının ödendiğine dair belge ile bavuruda bulunulması durumunda, işletme ruhsatı hakkının doğacağı işletme projesindeki eksikliklerin tamamlanmaması durumunda arama ruhsatının iptal edileceğinin kurala bağlandığı, uyuşmazlıkta, davacı şirketin 14.07.2014 tarihinde yürürlüğe giren S... numaralı IV.Grup arama ruhsatı için ruhsat süresinin bitim tarihinin 14.07.2018 tarihli olduğu, bu tarihe kadar yukarıda yer alan mevzuat hükmü uyarınca işletme ruhsat talebinde bulunulmadığı anlaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
              Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dosyada bulunan Tunceli Valiliği İl Jandarma Komutanlığının 14.09.2017 tarihli yazısında, maden sahasının bulunduğu Tunceli, Ovacık İlçesi, Otlubahçe kırsalının bölücü terör örgütü mensuplarınca devamlı olarak üs ve barınma faaliyet alanı olarak kullanıldığı, geçiş güzergahı merkezi haline getirilmiş olduğu ve bölgede ruhsat tarihi olan 2011 yılından 2017 yılına kadar birçok terör olayı vuku bulması nedeniyle maden arama çalışmasının yapılmasına imkan sağlanamadığının belirtildiği görüldüğünden, bu durumda söz konusu bölgede yaşanan terör olayları nedeniyle maden sahasında çalışma yapılamadığı Tunceli Valiliği İl Jandarma Komutanlığının 14.09.2017 tarihli yazıyla ortaya konulmuş olduğundan, somut olayın özelliklerine göre davacının kendisine atfedilecek bir kusur olmaksızın mücbir sebep teşkil eden terör olayları nedeniyle bölgede faaliyet gösteremediği anlaşıldığından, Kanun’da öngörülen süreler içinde verilmesi zorunlu olan detay arama faaliyet raporu ve işletme projesinin verilmeyerek işletme ruhsat talebinde bulunulmadığından bahisle ruhsat iptaline karar verilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddine yönelik mahkeme kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, idare mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI         : Davalı idare tarafından, Maden Kanunu'nun 37. maddesi uyarınca yalnızca işletme ruhsat safhasında bulunan ve işletme izni almış sahalar için geçici tatil izni verilebileceği, anılan Kanun'da arama ruhsatları için geçici tatil verilmesi düzenlemesinin bulunmadığı, dava konusu işlemin hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :  Davacı tarafından, sahanın terör örgütü mensuplarınca üs olarak kullanıldığı, terör olayları olması nedeniyle sahaya ulaşamadıkları, mücbir sebep nedeniyle raporun sunulamadığı, kusurunun olmadığı, bölgenin yasak bölge ilan edildiği, işlemin hakkaniyete uygun olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; davacının kendisine atfedilecek bir kusur olmaksızın mücbir sebep teşkil eden terör olayları nedeniyle bölgede faaliyet gösteremediğinden süresi içinde verilmesi zorunlu olan detay arama faaliyet raporu ve işletme projesinin sunulamadığı, Dairemizin 04/06/2024 tarihli ara kararı üzerine idarece verilen cevapta; Tunceli Valiliği İl Jandarma Komutanlığı'nın ... tarih ve ... yazısından Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün (Mülga Maden İşleri Genel Müdürlüğü) bilgisi olduğu, buna karşılık davacıya detay arama faaliyet raporu ve işletme projesinin sunulması için makul bir sürenin verilmediği, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi'nin temyize konu kararı gereği idareleri tarafından 12/07/2021 tarihli Makam Oluru ile ruhsatın yeniden yürütüldüğü ve davacı adına işletme ruhsatı düzenlenerek 29/05/2023 tarihinde davacının uhdesine devredildiğinin belirtildiği görülmüştür.
Öte yandan, işbu iptal kararı davacıya doğrudan işletme ruhsatı düzenlenmesi sonucunu doğurmamakta olup, davalı idarece söz konusu talep hakkında 3213 sayılı Maden Kanunu hükümleri kapsamında değerlendirme yapıldıktan sonra yeniden işlem tesis edilebileceği ve bu işleme karşı ayrıca dava açılabileceği de açıktır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklamayla ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 20/09/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Uyuşmazlıkta; davacının başvurusu üzerine Tunceli Valiliği İl Jandarma Komutanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile  maden sahasının bulunduğu Tunceli, Ovacık İlçesi, Otlubahçe kırsalının bölücü terör örgütü mensuplarınca devamlı olarak üs ve barınma faaliyet alanı olarak kullanıldığı, geçiş güzergahı merkezi haline getirilmiş olduğu ve bölgede ruhsat tarihi olan 2011 yılından 2017 yılına kadar birçok terör olayı vuku bulması nedeniyle maden arama çalışmasının yapılmasına imkan sağlanamadığı, bu durumda söz konusu bölgede yaşanan terör olayları nedeniyle maden sahasında çalışma yapılamadığı, ruhsat sahibinin çalışma  yapacağı bölge ile ilgili mevcut durumun Maden İşleri Genel Müdürlüğü'ne gönderilmesinin belirtildiği görülmüştür.
Olayda; davacının detay arama faaliyet raporu sunarak işletme ruhsat talebinde bulunması gereken son tarih 14/07/2018 olup, Tunceli Valiliği İl Jandarma Komutanlığı'nca düzenlenen yazının ve aynı zamanda terör olaylarının yaşandığı tarihin ise 2017 yılı olduğu,  her ne kadar yalnızca İl Jandarma Komutanlığı'nca düzenlenen yazı dikkate alınarak davacıya atfedilecek kusur bulunmadığından söz edilmekte ise de, İl Jandarma Komutanlığı'nca düzenlenen yazının muhteviyatı itibariyle bahse konu ruhsatın verildiği tarih ile bu yazının yazıldığı tarihteki durumlara ilişkin ayrıntılı analiz içermeyen genel nitelikte bir yazı mahiyetinde olduğu, bir başka ifade ile 2017 yılından davacının detay arama faaliyet raporu sunarak işletme ruhsat talebinde bulunması gereken 14/07/2018 tarihine kadar sahada mevcut olan durumların devam ettiğine dair bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, ilaveten davacının en geç dava konusu işlemin tesis edildiği tarih olan 2019 yılına kadar yasal yükümlülüğünü yerine getirmesine engel olacak herhangi bir somut durum da ortaya konulamadığından, davacının yasal yükümlüğünü yerine getirmediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu nedenle; davacı tarafından işletme ruhsat talebinde bulunulmadığı anlaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.