Esas No: 2021/3385
Karar No: 2024/7243
Karar Tarihi: 19.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3385 E.  ,  2024/7243 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/3385
Karar  No : 2024/7243  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ...
		2- ... Turizm Taşımacılık İnş. ve San. Tic. Ltd. Şti.
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığından bahisle 2918 sayılı Kanun'un Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı işlem ile anılan mevzuat uyarınca  araç sürücüsü olan diğer davacı ...'a 5.010,00-TL para cezası verilmesine ilişkin  ... gün ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  tescil belgesinde kullanım amacı "yolcu nakli-ticari" olarak kaydedilen ve  taşıt kartı D-2 yetki belgesi bulunan aracın, denetim tarihi itibariyle "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi" bulunmamakla birlikte, makul sürede belediyeden turizm yolcu taşımacılığı izni alınmış olması karşısında, uyuşmazlık konusu taşımacılık faaliyetinin 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi kapsamına girmediği sonucuna varılmış olup tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle anılan işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           :  Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY : 
	13.10.2019 tarihinde yapılan denetimde, davacı şirkete ait ... plakalı  araçla ilgili belediyeden izin belgesi almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek-2/3-a maddesi uyarınca söz konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ve davacı araç sürücüsüne aynı madde uyarınca 5.010,00-TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.
 
İLGİLİ MEVZUAT:
	26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
	Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası,  (c) bendine uymayanlara 1.002  Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. 
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.  
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
	5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde; "büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek"; (p) bendinde; "büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/14 md.) Büyükşehir içindeki toplu taşıma hatlarıyla ilgili olarak; şehir merkezine olan uzaklık, nüfus ve hattı kullanan sayısı kriterleri esas alınarak tespit edilecek hatlarla ilgili toplu taşıma hizmetlerinin işlettirilmesine karar vermek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
	İstanbul Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi'nin 1. maddesinde, bu yönergenin İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde yolcu taşıma izni verilen servis araçlarının hangi koşullar altında ve ne şekilde çalışacaklarını, bunların işleticileri ile verilen hizmetten yararlanan kuruluşlar/şahıslar arasındaki ilişkileri, uygulamayı yürütecek ve denetleyecek olan kuruluş ve organların yetki ve sorumluluk alanlarını belirlemek amacıyla hazırlandığı; 2. maddesinde, turizm servis taşımacılığının şehir içi turizm taşımacılığı yapan araçları kapsadığı; 3. maddesinde, bu yönergeyle herhangi bir kişi ya da kuruluşa getirilen yükümlülüğün, mevzuatın öngördüğü diğer yükümlülüklerden o kişi ya da kuruluşa masuniyet veya muafiyet sağlamayacağı belirtilmiş; 31.05.2018 tarih ve 2018/4-1 sayılı UKOME kararı ile Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi'nin "Turizm Yolcu Belgesi" olarak adlandırılmasına, faaliyet esnasında denetim birimlerinin Turizm Yolcu Belgesini, seyahat acentaları ile yapılan sözleşmeleri, seyahat acentaları tarafından onaylı yolcu isim listesini kontrol etmek istediklerinde ilgili belgelerin birlikte ibraz edileceğine karar verilmiştir.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	13.10.2019 tarihinde saat 22:30 sıralarında İstanbul Havalimanı gelen yolcu katında yapılan denetimde düzenlenen ve araç sürücüsü ile yolcu tarafından imzalanan tutanakta; İstanbul Havalimanı ile Fatih ilçesi arasında 80-TL ücret karşılığında yolcu taşımacılığı yapıldığı, ilgili belediyeden alınmış turizm servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin bulunmadığının tespit edilmesi üzerine 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi uyarınca yaptırım uygulandığının belirtildiği görülmektedir.
	Her ne kadar İdare Mahkemesi'nce makul sürede ilgili belediyeden alınması gereken belgenin temin edildiği belirtilmişse de, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla anılan belgenin bulunmadığı anlaşılmakta olup, bu sebeple tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 19/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.  
KARŞI OY : 
(X)-  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararın usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.