Esas No: 2020/1995
Karar No: 2024/4497
Karar Tarihi: 06.11.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2020/1995 E.  ,  2024/4497 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2020/1995
Karar No:2024/4497
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...Akaryakıt A.Ş. Eski ünvan: (... Sanayi ve Ticaret A.Ş.)
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Kurumu 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Dağıtıcı lisans sahibi davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonda 01/11/2017 tarihinde yapılan denetimde, otomasyon sisteminin usulüne uygun çalışmadığı, bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmediği, müdahaleye kayıtsız kalındığının tespit edildiğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.066.327,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; bayinin otomasyon sisteminin sağlıklı çalışmadığından bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilmiş ise de, anılan Kanun'da sonradan yapılan değişikliklere uyum sağlamak üzere ... tarih ve... sayılı Kurul kararının alındığı ve bahse konu kararda bayisinin otomasyon sisteminde meydana gelen arızanın 10 gün içerisinde giderilmemesi fiilinin 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinde belirtilen niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiiller arasında sayıldığı ve anılan düzenlemenin davacı şirketin lehine olduğu, her ne kadar otomasyon sisteminin sağlıklı çalışmamasından bahisle idari para cezası verilmiş ise de, 5015 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklere uyum sağlamak üzere alınan düzenleyici Kurul kararı ile dağıtıcının mevzuata aykırı fiilinin niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiiller arasında sayıldığı dikkate alındığında, davacı şirketin, lehe düzenlemeyle getirilen ihtar kapsamında değerlendirilmesi gereken bayisinin otomasyon sisteminde meydana gelen arızanın 10 gün içerisinde giderilmemesi fiiline yönelik olarak idari para cezası uygulanmasına ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; idari yaptırıma konu olan ve davacıya atfedilen "sözleşmeli bayisine ait otomasyon sisteminin usulüne uygun çalışmadığı, bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmeme" şeklindeki yükümlülüğün yürürlükten kaldırılmadığı, başka bir ifade ile idari para cezası verilecek fiiller kapsamından çıkarılmadığı ve söz konusu fiil için öngörülen idari para cezası miktarında ise, daha önceden "sekiz yüz elli bin Türk Lirası" şeklinde maktu olarak belirlenen para cezasının "bir milyon iki yüz elli bin Türk Lirasından az olmamak ve altı milyon iki yüz elli bin Türk Lirasını" geçmemek üzere alt ve üst sınır gösterilmek suretiyle nispi olarak düzenlendiği ve bu şekilde yeni düzenleme ile söz konusu fiil karşılığı idari para cezasında bir azalma meydana gelmediği, aksine idari para cezası oranının yükseltildiği, ayrıca 7164 sayılı Kanun’un Geçici 6. maddesinin getirdiği sınırlama kapsamında ihtarın yalnızca maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurulca para cezası verilmemiş ve niteliği itibarıyla düzeltme imkanı olan fiiller için getirildiği göz önüne alındığında, 7164 sayılı Kanun ile getirilen yeni düzenlemelerin davacının fiili yönünden lehe bir durum yaratmadığı; davanın esası yönünden de akaryakıt istasyonunda 01/11/2017 tarihinde yapılan denetimde, denetim tarihinden evvel herhangi bir arıza alarmı alınmadığının, sistemde çevrimdışı bir unsur olmadığı, denetim günü kurum denetçileriyle yapılan görüşmede pompa ve tanklarda arıza veren bir unsura rastlanmadığının, kurum denetçisinin satış sonrası yazarkasadan fiş çıkmadığı, tabanca kaldırılıp satış yapılmasına rağmen yazarkasaya yansımaması üzerine otomasyon sistemine yansıyıp yansımadığının sorulduğu ve satışın ekrana yansımadığının tespit edildiğinin, buna rağmen pompanın hala satışa hazır göründüğü, otomasyon sisteminin manipüle edildiğinin tespit edildiği dikkate alındığında, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 7164 sayılı Kanun’la getirilen lehe düzenlemenin kendilerine uygulanması gerektiğini ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ  : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiilleri kanun değişikliğinden önce işleyen ve haklarında idari para cezası uygulanan kişiler yönünden 5015 sayılı Kanun'un Geçici 6. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir.
7164 sayılı Kanun'un 34. maddesi ile 5015 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 6. maddenin birinci fıkrasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurulca idari para cezası verilmemiş olan ve niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiilleri işleyenler için nasıl bir usul izleneceği öngörülmüş; ikinci fıkrasında ise maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurul tarafından karara bağlanmış idari para cezalarının tahsiline ilişkin kurallara yer verilmiştir.
Söz konusu Geçici maddede, niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiilleri kanun değişikliğinden önce işleyen ve haklarında idari para cezası uygulanan kişiler yönünden ne gibi bir işlem yapılacağı açıklanmamış olmakla birlikte, yeni düzenlemede yer alan ihtar müessesesi lehe kanun niteliğinde olduğundan, yargı aşamasındaki idari para cezaları ile ilgili olarak yargı yerleri tarafından lehe kanun hükümlerinin belirtilen kişiler hakkında da uygulanması gerektiği açıktır.
Ancak,otomasyon sisteminin usulüne uygun çalışmaması, bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmemesi fiili gerek ...tarih ve...sayılı gerekse... tarih ve... sayılı Kurul kararlarıyla belirlenen niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiiller arasında sayılmamıştır. 
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında yer verilen 7164 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle 5015 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 6. madde uyarınca ihtarın yalnızca maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurulca idari para cezası verilmemiş fiiller bakımından uygulanabileceği yönündeki gerekçesinde hukuki isabet bulunmamakla birlikte, davacının fiilinin "niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiiller" arasında sayılmadığı ve söz konusu fiil sübuta erdiğinden dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılarak esastan incelenen davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.   
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle; 
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılarak esastan incelenen davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 06/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.