Esas No: 2024/6003
Karar No: 2024/5048
Karar Tarihi: 30.09.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/6003 E.  ,  2024/5048 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2024/6003
Karar No : 2024/5048                                                                                
DAVACI	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI	: ... Bakanlığı - ...
DAVANIN KONUSU: Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. fıkrasındaki "Laboratuvarda yapı malzemesi kalite kontrolü için beton esas olmak üzere ilgili yapı malzemesi kalite kontrolü deneyleri konusunda en az üç yıl meslek içi ihtisas alanında laboratuvar denetçi belgesine sahip inşaat mühendisi ile en az iki deney yapan eleman istihdam edilir." ilişkin düzenlemenin iptali istenilmektedir.
DAVACININ	İDDİALARI: Zemin/yapı malzemesi vasıflı laboratuvar denetçi belgesi sahibi olduğu, dava konusu düzenlemenin yer aldığı Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği'nin yürürlüğe girmesinden önce aldığı denetçi belgesi uyarınca aynı görevi yapmaya devam edemeyeceği ve müktesep haklarının korunmadığı, 11.12.2020 tarihinde Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliğinin yürürlüğe girmesiyle birlikte laboratuvar denetçilerine yönelik eski uygulamanın değiştirilerek yapı malzemesine yönelik laboratuvarlarda inşaat mühendislerinin, zemin laboratuvarlarında jeoloji ve jeofizik mühendislerinin çalışacağının, ayrıca laboratuvarların kapsamında kimyasal deneylerin bulunması halinde söz konusu deneylerde kimya mühendislerinin çalışacağının hükme bağlandığından hak kaybına uğrayacağı, müktesep hakkının korunması ve Yönetmeliğin yayımından önceki haklarının korunması gerektiği, 05/02/2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'nin 3.3.1. Laboratuvar denetçisi başlıklı maddesinde "Yapı malzemesi deneylerinde, beton esas olmak üzere ilgili yapı malzemesi kalite kontrolü deneyleri konusunda en az üç yıl meslek içi ihtisas alanında laboratuvar denetçi belgesine sahip inşaat mühendisi veya kimya mühendisidir." denildiği, ancak 11/12/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliğinin 6. maddesinin 5. fıkrasında "Laboratuvarda yapı malzemesi kalite kontrolü için beton esas olmak üzere ilgili yapı malzemesi kalite kontrolü deneyleri konusunda en az üç yıl meslek içi ihtisas alanında laboratuvar denetçi belgesine sahip inşaat mühendisi ile en az iki deney yapan eleman istihdam edilir." denilerek ve kimya mühendisi ibaresi kaldırılarak iş alanının kısıtlandığı, ilgili madde hükmünde hem en az üç yıl meslek içi ihtisaslık arandığı hem de sadece inşaat mühendislerinin bu işi yapması sağlandığı, 11/12/2023 tarihinden sonra görevini yapamama gerekçesinin "en az üç yıl meslek içi ihtisas alanında laboratuvar denetçi belgesine sahip inşaat mühendisi" ibaresi olduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN  DÜŞÜNCESİ : Davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
Davacı vekili tarafından 11.12.2020 tarih ve 31331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuarları Uygulama Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. fıkrasının "Laboratuvarda yapı malzemesi kalite kontrolü için beton esas olmak üzere ilgili yapı malzemesi kalite kontrolü deneyleri konusunda en az üç yıl meslek içi ihtisas alanında laboratuvar denetçi belgesine sahip inşaat mühendisi ile en az iki deney yapan eleman istihdam edilir." kısmının iptali, aksi halde inşaat mühendisi ibaresinden sonra kimya mühendisi ibaresinin eklenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. 
11.12.2020 tarih ve 31331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuarları Uygulama Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. fıkrasında, "Laboratuvarda yapı malzemesi kalite kontrolü için beton esas olmak üzere ilgili yapı malzemesi kalite kontrolü deneyleri konusunda en az üç yıl meslek içi ihtisas alanında laboratuvar denetçi belgesine sahip inşaat mühendisi ile en az iki deney yapan eleman istihdam edilir." düzenlemesi yer almakta iken 14/3/2023 tarih ve 32132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuarları Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. maddesiyle 11.12.2020 tarih ve 31331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuarları Uygulama Yönetmeliği'nin 6. maddesine 5. fıkrasına "Bu koşullara ilave olarak laboratuvarın kapsamında kimyasal deneylerin bulunması halinde ilgili yapı malzemesi kalite kontrolü deneyleri konusunda en az üç yıl meslek içi ihtisas alanında laboratuvar denetçi belgesine sahip kimya mühendisi de istihdam edilir." düzenlemesinin eklendiği görülmektedir. 
Dava konusu Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuarları Uygulama Yönetmeliği'nin 11.12.2020 tarih ve 31331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, 14/3/2023 tarih ve 32132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuarları Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. maddesiyle Yönetmeliğin 6. maddesine 5. fıkrasında değişiklik yapıldığı, davanın ise 29/11/2023 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında dilekçelerin Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; 'İlk inceleme üzerine verilecek karar' başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, süre aşımı yönünden yapılan incelemede Kanuna aykırılık görülürse davanın reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmış, aynı maddenin 6. fıkrasında; anılan hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15 nci madde hükmü uygulanacağı belirtilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da altmış gün olduğu ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı, aynı maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilglilerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri, aynı yasanın 10. maddesinde de, ilgililerin haklarında idari bir davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için  idari  makamlara  başvurabilecekleri,  otuz  gün  içinde  bir  cevap  verilmezse istemin reddedilmiş sayılacağı, otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde konusuna göre Danıştay'a, idare ve vergi mahkemelerine dava açılabileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Dava konusu düzenlemenin 11.12.2020 tarih ve 31331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuarları Uygulama Yönetmeliği'nin ilk halinde yer aldığı, bu Yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımlandığı 11.12.2020 tarihinden itibaren yasal dava açma süresi içinde dava açılması gerekirken 29/11/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. 
Kaldı ki, 2577 sayılı kanunun 7. maddesinin 4. fıkrası kapsamında dava konusu düzenlemenin uygulanmasına dair bir işlem de bulunmadığından davanın süresinde açılmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
  Açıklanan nedenlerle;
1.  DAVANIN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 30/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.