Esas No: 2023/5350
Karar No: 2024/6065
Karar Tarihi: 04.11.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5350 E.  ,  2024/6065 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/5350
Karar	No : 2024/6065                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Turizm ve İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...  
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Adalar ilçesi, ...-... Mahallesinde bulunan hazineye ait ... ada, ... parsel önüne isabet eden 2.709,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 2.600,00 m²'si üzerinde davacı şirket tarafından iskele, havuz ve beton zemin yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 16/09/2017 - 03/05/2018 tarihleri arasındaki dönem için 273.292,80 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki  bilgi ve belgeler ile... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yer alan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; davacının dava konusu işlemde bahsi geçen yeri  16/09/2017 - 03/05/2018 tarihleri arasında işgal etmesi karşılığında alınması gereken ecrimisil bedelinin 94.889,30-TL olduğu anlaşıldığından, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 178.403,50-TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, 94.889,30-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.  
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 : 03/05/2018 tarihli taşınmaz tespit tutanağıyla davacının, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazı fuzulen işgal ettiğinin belirlenmesi üzerine, aynı nitelikteki taşınmazlar için belirlenen bedeller esas alınarak ecrimisilin hesaplandığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
                       2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
 2886 sayılı Kanun’un 74. maddesine istinaden çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
   Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" 5. maddesinin 3. bendinde ise, ''Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir.'' düzenlemesi yer almaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından, söz konusu taşınmazın bulunduğu yer emlak vergi değerlerinin %5'i belirlendikten sonra bu bedel üzerinden ecrimisil birim değeri tespit edilerek kıymet takdirinin yapıldığı; Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda ise (taşınmazın 14/09/2011 - 01/01/2016 tarihleri arasındaki işgal dönemi için açılan davadaki bilirkişi raporu dikkate alınmıştır.), emsal nitelikli taşınmazların işgali nedeniyle tahakkuk ettirilen ecrimisil ihbarnamelerine karşı açılan davalarda bilirkişilerce belirlenen ecrimisil bedelleri ile dava konusu taşınmazın değerini etkileyen faktörler değerlendirilerek ecrimisil bedelinin tespit edildiği, İdare Mahkemesince anılan bilirkişi raporu dikkate alınarak işlemin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verildiği, davalı idarece yapılan istinaf başvusu üzerine Bölge İdare Mahkemesince istinaf isteminin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
 İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hükmü ile emsal ecrimisil ve kira bedellerinin de dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur. 
Olayda, davaya konu taşınmazın bitişiğinde bulunan ... ada ... sayılı parselde davacı şirket tarafından turizm amaçlı işletilen otelin (işyeri) yer aldığı, otelin bütünleyici ve tamamlayıcı parçası olan işgal alanında, bahçe, yüzme havuzu ve iskele yapılarak otele ticari değer katıldığı görüldüğünden, ecrimisil hesabının işgalin davacıların ticari faaliyetine kattığı değer de dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Bu durumda, gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle, emsal kira bedellerinin yanında, davacıların ticari faaliyetlerine kattığı değer de dikkate alınarak emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmayacak şekilde belirlenmesi gerektiğinden, Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmına yönelik davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddi yönündeki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince yeniden karar verilirken, işgale konu taşınmazın önceki ve sonraki işgal dönemlerine ait ecrimisil ihbarnamelerine karşı açılan davalardaki ecrimisil birim bedelleri de dikkate alınarak karar verilmesi gerekmektedir.            
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.