Esas No: 2024/2512
Karar No: 2024/4490
Karar Tarihi: 18.07.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/2512 E.  ,  2024/4490 K.


"İçtihat Metni"
   T.C.
    D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas	No : 2024/2512
Karar	No : 2024/4490
 YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
... tarafından, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş İli merkezli depremde ikamet ettiği evin yıkılması nedeniyle kira yardımı ve enkaz bedeli verilmesi talebiyle Muğla İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle Muğla Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü aleyhine açılan davada; dava konusu işleme dayanak yapılan araştırmaların Malatya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün talebi üzerine yapıldığı, araştırmalar sonucunda düzenlenen tutanağın Malatya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından sisteme yüklenerek AYDES sistemi üzerinden başvurunun reddedildiği ve dava dilekçesi ekinde sunulan yerleşim yeri belgesinde davacının Malatya ilinde ikamet ettiği hususlarının birlikte değerlendirilmesinden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca uyuşmazlığın çözümünde Malatya İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılarak dosyanın Malatya İdare Mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen  Muğla 3. İdare Mahkemesinin 29/01/2024 tarih ve E:2024/58, K:2024/221  sayılı kararı ile dava dosyasının gönderildiği Malatya 3. İdare Mahkemesince 28/03/2024 tarih ve E:2024/549, K:2024/977 sayılı karar ile  dava konusu işleme esas başvurunun Muğla İl Afet ve Acil Müdürlüğüne yapıldığı ve nihai işlemin Muğla İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünce tesis edildiği, uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, dava konusu nihai işlemi tesis eden Muğla İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Muğla İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılarak yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesi üzerine, ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına dair dosya incelenerek 2577 sayılı Kanunun 43. maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir. 
Anılan Kanun'un "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
 a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
 b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.
 2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.
 3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.
 4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Kahramanmaraş İli merkezli depremde Malatya İlinde ikamet etmekte olan davacı tarafından, depremde binasının ağır hasar görmesi nedeniyle mağdur olduğu belirtilerek kira yardımı ve 15.000 tl enkaz bedeli yardımından faydalandırılması istemiyle   Muğla Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne başvurulduğu, başvuru neticesinde Malatya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün talebi üzerine yapılan tahkikat sonucunda deprem sırasında ve öncesinde davacının davacı tarafından beyan edilen taşınmazda ikamet etmediğinin tespitine dair tutanak düzenlendiği, söz konusu tutanağın Malatya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından Afet Yönetim ve Karar Destek Sistemine (AYDES) yüklendiği, anılan sistemde "vatandaşın tahkikat sonucu olumsuz sonuçlanmıştır" açıklamasına yer verilerek davacının başvurusunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işleme konu yardım ödemeleri için yapılan başvuruların değerlendirilmesinde uyulacak hususların yer aldığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının 12/06/2023 tarih ve 593085 "AYDES'te yapılacak işlemler hakkında" konulu yazısı ile Muğla 3. İdare Mahkemesince verilen 08/11/2023 tarihli ilk incelemeye esas ara kararına Muğla Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından verilen 23/11/2023 havale tarihli ara kararı cevabının yukarıda belirtilen süreç ile birlikte değerlendirilmesinden; davacının başvurusuna konu hususa ilişkin olarak işlem tesis etmeye İl Afet ve Acil Durum Müdürlüklerinin yetkili olduğu, davacının başvurusuna konu yardımlardan faydalanılabilmesi için deprem tarihinde depremin gerçekleştiği yerde fiilen ikamet ediyor olmak şartının bulunduğu, bu durumun tespitinin tahkikat raporuyla ortaya konulması gerektiği, tahkikatın depremde zarar gören taşınmazda deprem sırasında ikamet edilip edilmediğinin tespiti amacıyla taşınmazın bulunduğu yerde yapılmasının işin doğası gereği olduğu, olayda davacının başvurusunun Afet Yönetim ve Karar Destek Sistemi (AYDES) üzerinden olumsuz değerlendirildiği görülmekte ise de bu değerlendirmenin Malatya Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından taşınmaz mahalinde gerçekleştirilen tahkikat neticesinde gerçekleştirildiği, dava konusu olayda Muğla Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından tesis edilmiş herhangi bir iş ya da işlemin bulunmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Malatya İdare Mahkemesinin yetkili bulunduğu sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Malatya İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının anılan Mahkemeye gönderilmesine, kararın Muğla 3. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 18/07/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.