Esas No: 2023/6951
Karar No: 2024/4050
Karar Tarihi: 24.06.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6951 E.  ,  2024/4050 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/6951
Karar	No : 2024/4050                                                                   
TEMYİZ  EDEN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Antalya İli, Kumluca İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde bulunan işletmeciliğini davacının yaptığı Yörükoğlu Market isimli işyerinin ruhsat aldıktan sonra işyerini genişlettiğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik gereği mevzuata aykırılıkların giderilmesi için 15 gün süre verilmesine, verilen süre içinde mevzuata uygun hale getirilmemesi durumunda ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılmasına ilişkin ... tarih ve .. sayılı encümen kararının iptaline karar verilmesi  istenilmiştir.
                İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; davacının  işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldığı  alanın ruhsata aykırı biçimde genişletildiğinin tespiti üzerine davacıya İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik gereği mevzuata aykırılıkların giderilmesi için 15 gün süre verilmesine, verilen süre içinde mevzuata uygun hale getirilmemesi halinde ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
                Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; yapı kayıt belgesi alınan taşınmazlarda işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınamayacağı gibi, mevcut işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan taşınmazların da aynı şekilde ruhsat ve eklerine aykırı yapılar yapılması durumunda mevcut yapı kullanma iznine aykırı yapılaşma oluşacağı açık olsa da, yapı kayıt belgesi alan taşınmazlar için bu durumun mevcut yapı kullanma izin belgesini geçerli hale getireceği ve sırf bu nedenle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yoluna gidilemeyeceğinden davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşyerinin bulunduğu yapının ruhsatsız olduğu, yapı kayıt belgesi alınsa bile üzerinde bulunduğu taşınmazın dere ile yol arasında kalan tapusuz taşınmaz olduğu, öte yandan işyerinin sıhhi şartlara uygun olmadığı, bu haliyle işyeri ruhsatının iptal edilmesinin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 1. maddesinde, Kanunun amacının sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu; 3. maddesinde işyeri açma ve  çalışma ruhsatı vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra, 4. maddesinde, 3. maddede belirtilen mercilerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verirken yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları; 6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, hüküm altına alınmıştır. 
 İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyerinin kapatılacağı belirtilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi uyarınca düzenlenen, Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 6. maddesinin 8. fıkrasında da,  Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarda işyeri açma ve çalışma ruhsatının yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın verileceği  düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, 19/07/2013 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatının 50m2 için verildiği, davacı tarafından 01/07/2019 tarihinde 90 m² için yapı kayıt belgesi alındığı, 22/10/2019 tarihinde idarece yapılan denetimde işyerinin 111m2 olarak genişletildiğinin tespiti üzerine mevzuata uygun hale getirilmesi için davacıya on beş gün süre verildiği, ... tarih ve ... sayılı belediye encümen kararıyla mevzuata aykırılıkların 15 gün süre içinde uygun hale getirilmemesi halinde ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılacağına ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
	Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, beyana dayalı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde bu hususların giderilmesi için onbeş günlük süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı sonucuna varılmıştır.
Dava konusu işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olarak kullanım alanının artırıldığı ve artırılan kısım için de yapı kayıt belgesi alındığı anlaşılmaktadır. Yapı kayıt belgesi, sadece  yapıdaki ruhsata aykırı tadilatın kayıt altına alındığını gösterir bir belge olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatı yerine geçmeyeceği tartışmasızdır.
Bu durumda, yapı kayıt belgesi işyeri açma ve çalışma ruhsatı yerine geçemeyeceğinden, yapı kayıt belgesi kapsamındaki alanı içeren biçimde işyeri açma ve çalışma ruhsatının yeniden düzenlenmesi gerekmekte olup, mevzuata aykırı bu durumun giderilmesi  için davacıya 15 gün süre verilmesi ve verilen bu süre içinde mevzuata uygun hale getirilmesi durumunda ruhsatının iptal edileceği yolunda tesis edilen işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin   ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/06/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.