Esas No: 2024/2656
Karar No: 2024/1968
Karar Tarihi: 15.05.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/2656 E.  ,  2024/1968 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2024/2656
Karar	No : 2024/1968                                                                                
DAVACI	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI	: ... Bakanlığı / ANKARA
İSTEMİN_ÖZETİ	: Davacı tarafından, Muğla ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile Antalya Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunduğu zaman zarfında, her iki idarenin de hizmet kusuru nedeniyle sağ gözünün görme yetisini kaybettiğinden bahisle uğranıldığı iddia olunan 1.000,00 TL maddi ve 2.000.000,00 TL manevi zararın faizi ile birlikte tazmine karar verilmesi istenilmektedir. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca davanın görev yönünden reddedilerek, dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren  Danıştay  Onuncu Dairesince 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra gereği görüşüldü:
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere  kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu; aynı Kanun'un 3410 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değişik 5. maddesinde, idare mahkemelerinin vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla, ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı hükümlerine yer verilmiş; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinde de, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalar tek tek sayılmış; bu kapsamda maddenin 1. fıkrasının (e) bendinde, birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarını Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak karara bağlayacağı öngörülmüştür. 
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda; idari yargının görevli olduğu konularda, görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki  yönünden reddedilerek, dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği; 36. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında, zarar bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer idare mahkemesinin yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, Muğla ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunduğu sırada rutin olarak yapılan Covid 19 testi için numune alındıktan sonra 4 gün burnunun kanadığı ve bu teste bağlı olarak sağ gözünde görme kaybı yaşadığı, durumunu kurum idaresine iletmesine rağmen hastaneye sevkinin geç yapıldığı ve tedavisi sağlanmadan Antalya Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna sevk edildiği, ancak bu cezaevinde de  sağlık kuruluşuna sevkinin görme yetisini kaybetmeye yakın bir tarihe kadar yapılmadığı, sağ gözünün görme yetisini kaybetmesinde bahsi geçen iki ceza infaz kurumunun da sorumluluklarının bulunduğu ileri sürülerek 1.000,00 TL maddi ve 2.000.000,00 TL manevi zararın faizi ile birlikte tazmine karar verilmesi istemiyle açılan tam yargı davasında; ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla, uyuşmazlığın, birden çok idare mahkemesinin yetki alanına girdiğinden, görüm ve çözümünde 2575 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi uyarınca Danıştayın görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine ve dosyanın Danıştaya gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. 
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının sağlık hizmetine geç olarak erişiminin sağlandığı konusunda iki cezaevi idaresinin (Muğla ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve Antalya Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu) hizmet kusuru olduğu ileri sürülmekle birlikte, bahsi geçen idareler açısından hizmet kusuru değerlendirmesinin birbirinden bağımsız olarak ele alınmasının hukuken mümkün olmadığı dikkate alındığında; uyuşmazlığın çözümünün, her iki kurumun eyleminin tamamlanmasından sonra eylemlerin bütüncül olarak incelenmesini ve kurumların eylemlerinin iddia olunan zararlı sonuca etki oranının tespit edilmesini gerektirdiği, bu haliyle davanın birden çok idare mahkemesinin yetki alanına giren işlerden olmadığı, dolayısıyla da Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görevi kapsamında bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayın görevinde olmayan ve İdare Mahkemesinin görevinde olduğu sonucuna varılan davanın; 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, idareler açısından yapılacak hizmet kusuru değerlendirmesinin birbirinden bağımsız olarak ele alınmasının mümkün olmadığı, dosyada yapılması muhtemel bilirkişi incelemesinde olaydaki hizmet kusuru iddiası ile davacıda meydana geldiği ileri sürülen kalıcı engel halinin tazminat koşulları yönünden tek dosya üzerinden değerlendirilmesinin uygun olacağı dikkate alındığında, işbu davanın görüm ve çözümü, kusurlu olarak işletildiği ileri sürülen sağlık hizmetlerine erişimin sağlanmaması veya geç sağlanmasına yönelik son eylemin gerçekleştiği Antalya ilinin bulunduğu yerdeki Antalya İdare Mahkemesinin yetkisinde bulunmaktadır.
KARAR SONUCU									:
               Açıklanan nedenlerle;
  	1. 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca DAVANIN GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE,
 	2. Kararın bir örneğinin 7201 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca hükümlü Mehmet İdem'e bilgi amaçlı tebliğini teminen  Antalya Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna gönderilmesine,
3. Dava dosyasının görevli ve yetkili ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın ... İdare Mahkemesine bildirilmesine, 15/05/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.