Esas No: 2023/7322
Karar No: 2024/2395
Karar Tarihi: 04.04.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/7322 E.  ,  2024/2395 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/7322
Karar	No : 2024/2395                                                              
TEMYİZ EDENLER 	: 1- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
	  2- MÜDAHİL (DAVALI YANINDA)	... Otomobilcilik Petrol Gıda Tekstil Turizm İnşaat Nakliyat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Çorum İli, Osmancık İlçesinde faaliyet gösteren ... Otomobilcilik Petrol Gıda Tekstil Turizm İnşaat Nakliyat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketine ait akaryakıt ve LPG istasyonları için verilen ... tarihli ve ... sayılı, ... tarihli, ... tarihli ve ... sayılı ve ... tarihli ve ... sayılı "işyeri açma ve çalışma ruhsatları"nın iptali ile bu işyerlerinin kapatılmasına karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığın, yapı kayıt belgesine dayalı olarak müdahil şirketin başvurusu üzerine düzenlenen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile ... tarih ve ... sayılı GSM işyeri açma ve çalışma LPG ruhsatına ilişkin kısmı yönünden, davalı idare tarafından müdahil şirketin başvurusu üzerine yapı kayıt belgesine dayalı olarak işyeri açma ve çalışma LPG ruhsatları düzenlenmiş ise de; akaryakıt ve LPG istasyonunun bulunduğu Çorum İli, Osmancık İlçesi,  ... Mahallesinde bulunan D-100 karayoluna cephe ... ada, ... nolu parsele yönelik imar plan tadilatının onaylanmasına dair ... tarih ve ... sayılı Osmancık Belediye Meclis kararının Mahkemelerinin 23/05/2013 tarihli kararıyla iptal edildiği ve dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının düzenlendiği tarihlere kadar bahsi geçen parselin akaryakıt ve/veya LPG istasyonu olarak planlanmasına ilişkin herhangi bir imar düzenlemesi de yapılmadığından, imar plan tadilatının mahkemece iptal edilmesi sonrasında plansız alanda kalan parselde bulunan işyerinin 3194 sayılı Kanun'un 3. maddesine aykırı şekilde akaryakıt ve LPG istasyonu olarak kullanılmasına yönelik düzenlenen 25/03/2019 ve 19/09/2018 tarihli işyeri açma ve çalışma LPG ruhsatlarında hukuka uyarlık bulunmadığı, uyuşmazlığın, ... tarih ve ... sayılı GSM işyeri açma ve çalışma LPG ruhsatına ilişkin kısmı yönünden; davacı tarafından, ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma LPG ruhsatının iptali istemiyle Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında dava açıldığı, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bahsi geçen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verildiği, anılan dosyanın istinaf kanun yolu incelemesi başvurusu üzerine Samsun Bölge İdare Mahkemesine gönderildiği ve halen derdest olduğu anlaşıldığından, aynı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle açılan davanın bu kısmı yönüyle esasının incelenme olanağı bulunmadığından derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği, uyuşmazlığın, ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin kısmı yönünden de; dava konusu ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, davanın açıldığı tarih sonrasında müdahil şirket tarafından verilen 20/03/2019 tarihli dilekçe üzerine ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile güncellenerek iptal edildiği görüldüğünden, müdahil şirket vekili tarafından yapılan başvuru üzerine iptal edilen ve yürürlükte bulunmayan işyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin kısmın esası yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, uyuşmazlığın, işyerlerinin kapatılmasına karar verilmesi istemine ilişkin kısmı yönünden ise; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulu Kanunu'nun 2. maddesinin ikinci fıkrasında, "İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." düzenlemesine yer verildiği, davacının, işyerlerinin kapatılmasına karar verilmesine ilişkin talebinin idari işlem mahiyetinde karar verilmesine yönelik olduğunun anlaşılmış olması karşısında, söz konusu talep yönünden davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen iptal, kısmen incelenmeksizin ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI	 :1- Davalı idare tarafından;   Kamuoyunda imar barışı olarak adlandırılan, afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olan yapıların kayıt altına alınması ve Devlet ile vatandaş arasında uzlaşma sağlanması amacı ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nda düzenleme yapıldığı, imar barışından faydalanan yapılar için verilen yapı kayıt belgesi yapıyı imar mevzuatı açısından ruhsatlı bir yapı gibi yasal hale getirdiği gibi, yapı kullanma izin belgesi bulunan bir yapının sağladığı tüm hakları da sağladığı, imar mevzuatına ve imar planlarına aykırılığın yapının kullanılmasına engel teşkil etmediği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilirken yapı kayıt belgesi olan yapıların imar mevzuatına aykırı olup, olmadığına bakılmaksızın yapı kullanım izin belgesi varmış gibi değerlendirilmesinin gerektiği, dolayısıyla yapı kayıt belgesi alan yapılar tıpkı ruhsatlı ve iskanlı yapılar gibi yasal hale geldiği, yapı kayıt belgesi, işyeri açma ve çalışma ruhsatı için aranan yapı kullanma izin belgesi bulunması şartını sağladığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Müdahil tarafından; davacının müdahil şirket yönünden kişisel işlem niteliğindeki davaya konu işlemler için dava açma sıfatı bulunmadığı belirtilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	 :  Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin reddine,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3.	Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın   İdare Mahkemesine gönderilmesine, 04/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.