Esas No: 2018/654
Karar No: 2024/3677
Karar Tarihi: 25.06.2024

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2018/654 E.  ,  2024/3677 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ  DAİRE 
Esas	No : 2018/654
Karar	No : 2024/3677
DAVACI  	: ...
DAVALI	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN KONUSU	: ... İl Milli Eğitim Müdürlüğünde şube müdürü olarak görev yapan ve 25/11/2017 tarihinde girdiği Milli Eğitim Bakanlığı Bakanlık Maarif Müfettişliği mülakatından 75 puan alarak 24. sırada yer alması suretiyle Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanamayan davacı tarafından, mülakat puanına yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan 2017 yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Yazılı Sınav, Mülakat ve Atama Kılavuzu'nun (Şube Müdürü ve Üstü Kadrolarda Asaleten ve Fiilen Çalışanlar İçin) iptali istenilmektedir.    
DAVACININ İDDİALARI	: 
 25/11/2017 tarihinde Bakanlık Maarif Müfettişliği mülakatına katıldığı, mülakatta sorulan tüm soruları; kendisine güvenerek, cevapların doğruluğundan emin olarak, tereddütten uzak, komisyon üyelerini de ikna ederek; temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, liyakat esasları çerçevesinde doğru cevapladığı; mülakat komisyonunca somut dayanaklardan uzak, subjektif bir değerlendirme sonucu tarafına, performansının altında 75,00 puanın verildiği, verilen puanla 24. sırada “Atanmaya Hak Kazanamadınız” seklinde mülakat sonucunun ilan edildiği; mülakat puanına yaptığı itirazın ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedildiği;
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09/10/2017 günlü, YD İtiraz No:2017/894 sayılı kararıyla, 2016 Yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzu’nun yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği;
Davalı idarenin yaptığı düzenlemelerle, maarif müfettişlerini ve milli eğitim uzmanları ile uzman yardımcılarını sadece mülakata tabi tutularak, şube müdürü ve üstü kadrolarda görev yapanları ise hem yazılı sınava hem mülakata tabi tutularak mesleğe alınma yoluna gidildiği;
Dava konusu Kılavuz’da, adayların başarı durumunun salt mülakat puanına göre yapılacağı, öncesinde yapılan yazılı sınava ilişkin puanın başarı durumundaki etkisinin olmayacağı yolunda düzenleme yapıldığı;
Söz konusu mülakatta; soruların önceden hazırlanmadığı, spontane soru sorulduğu ve sesli ve/veya görüntülü kayıt yapılmadığı, mülakatın usulüne uygun bir şekilde yapılmadığı ileri sürülmüştür. 
DAVALININ SAVUNMASI	: 
 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 36., 37. ve Geçici 12. maddeleri ile 20/08/2017 tarih ve 30160 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliği'ne dayanılarak 2017 yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Yazılı Sınav, Mülakat ve Atama Kılavuzu'nun (Şube Müdürü ve Üstü Kadrolarda Asaleten ve Fiilen Çalışanlar İçin) hazırlandığı;
Şube müdürü ve üstü kadrolarda asaleten ve fiilen çalışanlar için, dava konusu Kılavuzun, Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliği’nin yayımlanmasından sonraki tarih olan 12/10/2017 tarih ve 16499168 sayılı Makam Onayına dayalı olarak duyurulduğu; öncelikle yazılı sınav yapıldığı ve başarı sırasına göre atama yapılacak kadronun 4 katı adayın mülakata çağırıldığı, 11/11/2017 tarihinde yapılan yazılı sınava (794) adayın katıldığı, yazılı sınava katılan adayların (324)'ü 70 ve üzeri puan alarak başarılı olduğu, bunlar içinden alınacak kadro sayısının 4 katı olan, adaylardan aynı puanı alan sonuncu aday ile birlikte başarılı olan (88) adayın mülakata girmeye hak kazandığı; 
Bakanlık Maarif Müfettişliği yazılı sınavında başarılı olan davacının (Mehmet Taşkıran), mülakata katıldığı, mülakat sonucunda 75,00 puan aldığı ve atanmaya hak kazanamadığı, yazılı sınavda 85,58825 puan alarak kendisi ile aynı puanı alan adaylarla birlikte 34-38 sıralama arasında yer aldığı, buradan da anlaşılacağı üzere, yazılı sınavda dahi ilk 20 aday arasına giremediği;
Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yapılan Bakanlık Maarif Müfettişliği mülakatında adayların değerlendirilmesinde; sorulan soru ve alınan cevaplarla birlikte adayın, bir konuyu kavrayıp özetlemesi, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, liyakati ile genel ve fiziki görünümü, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel yetenek ve genel kültürü, çağdaş, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı dikkate alındığı; mülakat komisyonunca eşitlik ilkesine uygun olarak usule, esasa ve hakkaniyete uygun bir şekilde değerlendirme yapıldığı yolunda savunma yapılmıştır. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Dava konusu düzenleyici işlem ve bireysel işlem hakkında iptal kararı verilmesi gerektiği düşünülmüştür.  
DANIŞTAY SAVCISI	: S. Sema Kayhan Kabukçu 
DÜŞÜNCESİ	: Sakarya İl Milli Eğitim Müdürlüğünde şube müdürü olarak görev yapan ve 25/11/2017 tarihinde girdiği Milli Eğitim Bakanlığı Bakanlık Maarif Müfettişliği mülakatından 75 puan alarak 24. sırada yer alması suretiyle Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanamayan davacı tarafından, mülakat puanına yaptığı itirazın reddine ilişkin 01/12/2017 tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan 2017 yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Yazılı Sınav, Mülakat ve Atama Kılavuzu'nun (Şube Müdürü ve Üstü Kadrolarda Asaleten ve Fiilen Çalışanlar İçin) iptali  istenilmektedir.
Dava konusu Kılavuzun dayanağı olan 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 12. maddesinin 09/07/2018 günlü, 30473 (3. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 02/07/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK'nın 22. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle, dayanağı ve uygulanma kabiliyeti kalmayan kılavuzun iptali istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Öte yandan, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre irdeleneceği, bireysel işlemin tüm hukuki sonuçları ile birlikte ortadan kaldırılmadığı sürece, anılan işlemin dayanağı olan düzenleyici işlemin sonradan yürürlükten kaldırılması, söz konusu bireysel işlemle ilgili olarak açılan davanın sonuçlanmasına engel oluşturmamaktadır.
Teftiş  hizmetleri,  kamu görevi içinde diğer hizmet sınıflarından farklı olarak kariyer görevi niteliğini taşıdığından, bu göreve giriş, sınav kurulları, sözlü  sınavlar,  yazılı (test)  sınavına  girebilme  şartları ve sınav konuları ve sınav notlarının değerlendirilmesi ve sınavda başarısız olanların başka  görevlere atanması gibi konularda özel düzenleme yapılmış olması, bu hizmetin taşıdığı özellik ve öneminin bir gereği olduğundan ve idarelerin bu konuda yetkileri bulunduğu açıktır.
 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 36., 37. ve Geçici 12. maddelerine istinaden, 6764 sayılı Kanun ile Millî Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı için ihdas edilmiş olan kadrolardan şube müdürü ve üstü kadrolara asaleten atanmış olup ve bu görevlerinde fiilen çalışanlar için ayrılan (20 adet) Bakanlık Maarif Müfettişi kadrosuna yapılacak atamalar öncesinde uygulanacak yazılı (test) sınavına başvuru, bu sınavın yapılma ve değerlendirilme şekli, bu sınavda başarılı olanların mülakata başvuru, mülakatın yapılma ve değerlendirilme şekli, mülakatta başarılı olanların atama işlemleri ile diğer hususları kapsayan ve  02/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı için ihdas edilmiş olan Bakanlık Maarif kadrolarından 20'sine şube müdürü ve üstü kadrolara asaleten atanmış olup ve bu görevlerinde fiilen çalışanlar arasından atama yapabilmek için yapılacak mülakata ve bu mülakata katılma hakkı elde edebilmek için mülakat öncesinde yapılacak yazılı (test) sınavına, mülakatta başarılı olanların atama işlemlerine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği kılavuzda yer alan değerlendirme ölçütleri itibarıyla dava konusu yapılan işlemde üst hukuk normlarına ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle dava konusu Kılavuzun iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığı, işlemin iptali isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.
	TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	: 
MADDİ OLAY   :
Dava dosyasının incelenmesinden; ... İl Milli Eğitim Müdürlüğünde şube müdürü olarak görev yapan davacının, 25/11/2017 tarihinde girdiği Milli Eğitim Bakanlığı Bakanlık Maarif Müfettişliği mülakatından 75 puan alarak 24. sırada yer alması suretiyle Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanamadığı, mülakat puanına yaptığı itirazın ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine, bakılmakta olan işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT  : 
Dava konusu işlem tesis tarihi itibarıyla;
652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Düzenleme yetkisi" başlıklı 36. maddesinde, "Bakanlık görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idarî düzenlemeler yapabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
09/12/2016 günlü, 29913 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6764 sayılı Kanunun 6. maddesi ile, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 17. maddesinin başlığı “Teftiş Kurulu Başkanlığı” şeklinde, birinci fıkrasında yer alan “Rehberlik ve Denetim Başkanlığının görevleri şunlardır” ibaresi “Teftiş Kurulu Başkanlığı, Bakanın veya Bakanın yetkili kılması üzerine Müsteşarın emri veya onayı ile Bakan adına aşağıdaki görevleri yapar” şeklinde, birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentleri ile ikinci fıkrasında yer alan “Maarif Müfettişleri” ibareleri “Bakanlık Maarif Müfettişleri” şeklinde, üçüncü ve dördüncü fıkraları ise, “(3) Teftiş Kurulu Başkanlığı, Başkan ile Başkanlık birimlerinde ve çalışma merkezlerinde görevli Bakanlık Maarif Müfettişleri ve Bakanlık Maarif Müfettiş Yardımcılarından oluşur. Başkanlığın görev merkezi Ankara’dır. Bu merkez, Başkanlık birimlerinde görevlendirilen müfettişlerin aynı zamanda çalışma merkezidir.
(4) Teftiş Kurulu Başkanlığının ve çalışma merkezlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, çalışma usul ve esasları, Bakanlık Maarif Müfettişlerinin ve Bakanlık Maarif Müfettiş Yardımcılarının görev, yetki ve sorumlulukları, mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlikleri, yükselmeleri, görevlendirilmeleri, çalışma merkezlerine dağılımları, merkezler arasında yer değiştirmeleri ve diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.” şeklinde değiştirilmiştir.
Aynı Kanun'un 13. maddesi ile, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen "Personele ilişkin geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 12. maddesinin 2. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde; 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Bakanlığa ait bölümünde yer alan Bakanlık Maarif Müfettişi unvanlı toplam serbest kadro adedini geçmemek üzere, Maarif Müfettişi, Eğitim Müfettişi, Millî Eğitim Denetçisi ve İl Eğitim Denetmeni unvanlarını ihraz etmiş olup halen Bakanlık teşkilatında görevli olanlar ile Bakanlık teşkilatında şube müdürü ve üstü kadrolarda fiilen çalışanlar ve millî eğitim uzmanı ile millî eğitim uzman yardımcılarından yönetmelikte belirlenen yabancı dil ve tez şartını karşılayanlar arasından yapılacak mülakatta başarılı olanlar, 9/3/2016 tarihli ve 6682 sayılı 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile belirlenen atama sayı sınırlarına tabi tutulmaksızın Bakan Onayı ile Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanabilir. Bakanlık teşkilatında halen şube müdürü ve üstü kadrolarda çalışanlar ile millî eğitim uzmanı ve millî eğitim uzman yardımcıları arasından yapılacak atamaların sayısı, ihdas edilen Bakanlık Maarif Müfettişi kadro sayısının yüzde beşini geçemez. Bu fıkra uyarınca yapılacak mülakat, adayın; 
a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün, 
b) Temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, liyakati ile genel ve fiziki görünümünün, 
c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının, 
ç) Genel yetenek ve genel kültürünün, 
d) Çağdaş, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının,
puan vermek suretiyle değerlendirilmesi yöntemidir. Mülakat komisyonu başkan ve üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Mülakat komisyonunun oluşturulması ile komisyonun çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.” hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır.
652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin -6764 sayılı Kanun'la değişik- 17. maddesine istinaden hazırlanan ve Millî Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulunun teşkilat ve görevleri ile Teftiş Kurulu Başkanı, Bakanlık maarif müfettişi ve Bakanlık maarif müfettiş yardımcılarının görev, yetki ve sorumluluklarını, denetlenenlerin yükümlülüklerini, Bakanlık maarif müfettişi ve Bakanlık maarif müfettiş yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, atanmaları, çalışma merkezlerinde görevlendirilmeleri, çalışma usul ve esaslarını düzenleyen "Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliği" 20/08/2017 tarih ve 30160 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 36., 37. ve Geçici 12. maddelerine ile 20/08/2017 tarih ve 30160 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliğine istinaden, 6764 sayılı Kanun ile Millî Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı için ihdas edilmiş olan "Bakanlık Maarif Müfettişi" kadrolarından 20’sine, şube müdürü ve üstü kadrolara asaleten atanmış olup ve bu görevlerinde fiilen çalışanlar arasından atama yapabilmek için yapılacak mülakata ve bu mülakata katılma hakkı elde edebilmek için mülakat öncesinde yapılacak yazılı (test) sınavına, mülakatta başarılı olanların atama işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek maksadıyla, 2017 yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Yazılı Sınav, Mülakat ve Atama Kılavuzu (Şube Müdürü ve Üstü Kadrolarda Asaleten ve Fiilen Çalışanlar İçin) hazırlanmıştır. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME  :
Dava konusu Kılavuzun yukarıda bahsedilen Geçici 12. maddeye dayanılarak çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Anılan Geçici 12. maddede, mülakat komisyonunun oluşturulması ile komisyonun çalışma usul ve esaslarının Bakanlıkça belirleneceği düzenlenmiş olup, buna göre davalı idarece, Kılavuzla düzenlenebilecek hususlar, yalnızca Geçici 12. maddeye göre ataması yapılacaklara ilişkin mülakat komisyonunun oluşturulması ile komisyonun çalışma usul ve esasları ile sınırlı olmalıdır. Bunun dışında kalan konuları Bakanlığın Kılavuzla düzenlemesi olanaklı olmayıp, ancak Yönetmelikle düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Dava konusu Kılavuzun bir bütün olarak irdelenmesinden, dayanağı Kanun hükmüyle yetki verilmeyen ve ancak yönetmelikle düzenlenmesi mümkün olan bazı kurallara da bünyesinde yer vererek kapsamını aştığı, örneğin, anılan Geçici 12. maddede yer verilmediği halde yazılı sınav konularına ve değerlendirme ağırlıklarına ilişkin hususların düzenlediği anlaşılmaktadır. Belirtilen bu sebep, içeriği itibarıyla, Kılavuzun tamamını hukuka aykırı hale getirir nitelikte olduğundan, davalı idarece Kılavuzun, Kanunda verilen yetkinin kapsamına uygun olarak yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan; hukuka aykırılığı yargı kararı ile saptanan 2017 yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Yazılı Sınav, Mülakat ve Atama Kılavuzu'na (Şube Müdürü ve Üstü Kadrolarda Asaleten ve Fiilen Çalışanlar İçin) dayalı olarak, davacının mülakat puanına yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde de hukuka uyarlık görülmemiştir.
Nitekim; benzer bir uyuşmazlıkta, Danıştay İkinci Dairesinin 10/03/2020 günlü, E:2019/958, K:2020/1423 sayılı kararıyla, 2016 Yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzu’nun iptaline karar verilmiş olup; temyiz yoluna başvurulması üzerine anılan iptal kararı, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/12/2020 günlü, E:2020/1870, K:2020/2978 sayılı kararıyla onanmıştır.  
KARAR SONUCU	: 
Açıklanan nedenlerle;
1. 2017 yılı Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Yazılı Sınav, Mülakat ve Atama Kılavuzu'nun (Şube Müdürü ve Üstü Kadrolarda Asaleten ve Fiilen Çalışanlar İçin) İPTALİNE;
2. ... İl Milli Eğitim Müdürlüğünde şube müdürü olarak görev yapan ve 25/11/2017 tarihinde girdiği Milli Eğitim Bakanlığı Bakanlık Maarif Müfettişliği mülakatından 75 puan alarak 24. sırada yer alması suretiyle Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanamayan davacının, mülakat puanına yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin İPTALİNE;
3. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, eksik kalan ...TL posta ücretinin davacıya tamamlatılmasına,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 25/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.