Esas No: 2023/6804
Karar No: 2024/6747
Karar Tarihi: 19.11.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/6804 E.  ,  2024/6747 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2023/6804
Karar No : 2024/6747                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
MÜDAHİL(DAVACI YANINDA)	: ...  Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLLERİ	:  Av. ...
İSTEMİN KONUSU	:  ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Samsun ili, Atakum ilçesi, Büyüko...umca Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, komşuluğunda yer alan ...ada, ... parsel sayılı taşınmazın yapılaşma koşullarının değiştirilmesi talebiyle yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği teklifinin zımnen reddine yönelik işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen raporun ve dosyanın birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazla davacıya ait taşınmazın bulunduğu alanın topografik ve jeolojik özellikleri aynı olduğu halde davacının parselinin düşük yoğunluklu, dava konusu parselin orta yoğunluklu konut alanı belirlendiği, imar planında dava konusu taşınmazın bulunduğu yolun batı kısmında yalnızca bu parselin orta yoğunluklu gelişme konut alanı olarak planlanmasının çevre parsellerle uyumlu olmadığı ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı  bulunarak iptaline karar verilmiştir.
Bölge  Mahkemesi kararının özeti:  ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu...İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Dava konusu parseli kapsayan planların kesinleşerek yürürlüğe girdiği ve planlara daha önce itiraz edilmediği, kesinleşmiş imar planlarının yargı kararıyla değiştirilmeye zorlanamayacağı ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	...'İN DÜŞÜNCESİ	:  Uyuşmazlıkta, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi kapsamında, davacı tarafından, taşınmazına komşu olan 5075 ada, 8 sayılı parselin yapılaşma koşullarının çevre parsellere göre yüksek olduğu ileri sürülerek yapılaşma koşullarının çevre parsellerle uyumlu olarak planlaması için imar planı değişikliği istenilmiştir.
Menfaat ihlalinin tespitinde ilgilinin idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin kurulması gerektiği açık olup; imar planı değişikliğini ancak ilgililerin kendi mülkiyetlerinde bulunan taşınmazlara ilişkin olarak talep edebileceği dikkate alındığında, davacının mülkiyeti kendisine ait olmayan uyuşmazlığa konu taşınmaz için belirlenen yapılaşma koşullarının değitirilmesinde meşru ve kişisel bir menfaat ihlalinin söz konusu olamayacağı açıktır. Bu durumda plan değişikliği talebinin reddine ilişkin işlem yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
 
	MADDİ OLAY : Samsun ili, Atakum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel,... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonunda orta yoğunluklu gelişme konut alanı olarak belirlenmiştir.
Davacı tarafından, taşınmazının bitişiğinde bulunan uyuşmazlık konusu taşınmaza yüksek yapılaşma koşulları getirildiği öne sürülerek, taşınmazın yapılaşma koşullarının komşu parsellerin yapılaşma koşullarıyla uyumlu hale getirilmesi istemiyle 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılması için başvuru yapılmış, bu başvurunun zımnen reddi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
 
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları idari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri  için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanunun 14. maddesinde de; dava dilekçelerinin ehliyet yönünden inceleneceği ve 15/1-b maddesinde; bu hususta Kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği hükmü düzenlenmiştir.
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesi için ön koşullardan olan "dava açma ehliyeti" iptal davasına konu kararın niteliğine göre idari yargı yerince değerlendirilmektedir.		
Her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari  işlemlerde  istikrarsızlığa  neden  olmaması  ve idarenin  işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, iptal davalarında dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında  belli  ölçüler  içinde  menfaat  ilişkisinin varlığı aranmaktadır. Her uyuşmazlıkta davacının menfaatinin, iptali istenen işlemle  ne  ölçüde  ihlal edildiğinin  takdiri  de yargı mercilerine bırakılmıştır. İptal davası açılabilmesi için aranan söz konusu  menfaat  ilişkisinin  kişisel, meşru ve güncel olması, işlem ile davacı arasında ciddi  ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir. 
 İlgililerin plan değişikliği koşullarının oluştuğunu öne sürerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi uyarınca taşınmazları ile ilgili olarak mülkiyet hakkı kapsamında her zaman plan değişikliği isteminde bulunabilecekleri ve istemlerinin reddi üzerine dava açma süresi içinde bu istemlerinin reddine ilişkin işlem ile birlikte imar planına karşı dava açabilecekleri açıktır.
 Uyuşmazlıkta, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi kapsamında, davacı tarafından, taşınmazına komşu olan ... ada, ... sayılı parselin yapılaşma koşullarının çevre parsellere göre yüksek olduğu ileri sürülerek nazım imar planı değişikliğiyle yapılaşma koşullarının çevre parsellerle uyumlu hale getirilmesi istenilmiştir.
 Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, menfaat ihlalinin tespitinde ilgilinin idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin kurulması gerektiği açık olup; imar planı değişikliğini ancak ilgililerin kendi mülkiyetlerinde bulunan taşınmazlara ilişkin olarak talep edebileceği dikkate alındığında, davacının mülkiyeti kendisine ait olmayan uyuşmazlığa konu taşınmaz için belirlenen yapılaşma koşullarının değitirilmesinde meşru ve kişisel bir menfaat ihlalinin söz konusu olamayacağı açıktır. Bu durumda plan değişikliği talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin  yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.