Esas No: 2023/5218
Karar No: 2024/3423
Karar Tarihi: 27.05.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5218 E.  ,  2024/3423 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/5218
Karar	No : 2024/3423                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Otelcilik Turizm ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ	: Av. ... - Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Aydın ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselin güneyinde bulunan ve kamuya park olarak terk edilen 1.680 m2 yüzölçümlü taşınmazın 01/06/2015-20/11/2017 tarihleri arasında kullanılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 172.752,94-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin 08/05/2018 tarihli ecrimisil ihbarnamesinin ve 17/05/2018 tarihli ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih, E: ..., K:... sayılı kararda; ecrimisile konu edilen işgalin 1/1000 ölçekli uygulama imar planında park olarak kamuya terk edilen alanda olduğu, işgal edilen alanın davalı belediye adına tescil edilmiş ve belediyenin özel mülkiyetine konu bir taşınmaz olmadığı, taşınmazın mevcut durumunun ve imar planıyla üzerinde getirilen işlevlendirmenin 5393 sayılı Belediye Kanununun 79. maddesinde sayılan nitelikte olmadığı, davalı idarece alanın kamuya terkli alan olarak nitelendirildiği, dava konusu işlemin işgal edilen alanın büyüklüğü, işgal süresi ve kullanım biçimi değerlendirilerek tesis edildiğinin  anlaşıldığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında park olarak kamuya terk edilen tescil harici taşınmazın belediye taşınmazı olarak kabul edilmesi olanağı bulunmadığı, bu gibi alanların sahipsiz ve kamuya yararlı alanlar olarak devletin hüküm ve tasarrufu altında taşınmaz niteliği gösterdiği, plandaki işlevi nedeniyle taşınmazın davalı idarenin görev ve sorumluluğu kapsamında olmasının davalıya salt plandaki kamu yararı amacına uygun kullanma yetkisi tanıdığı, devletin hüküm ve tasarrufu altında olan ve davacıya devir ya da tescil edilmeyen taşınmaz üzerindeki işgal nedeniyle 2886 sayılı Kanun uyarınca davalı belediyenin ecrimisil istemesine yasal olanak bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, mücavir alan sınırları içinde kalan planlı alanlarda kamuya terk işlemleri yapılmış olan park, yeşil alan vb ile tescil dışı kalan  alanlarda yetki ve sorumluluğun Belediyelerde, imar planı dışında kalan alanlarda ise yetki ve sorumluluğun Maliye Hazinesine ait olduğu, dolayısıyla ecrimisil düzenleme yetkisinin kendilerinde olduğu, davacı ile 2014 yılında tesis edilen kira protokolünün süresinin dolduğu ve yenilenmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	:  5393 sayılı Belediye Kanunun 15. maddesinde; 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı kuralı gereği, özel mülkiyetinde bulunmasa dahi 3194 sayılı İmar Kanununun 11. maddesinde kullanım şekli sayılmak suretiyle tanımlanan taşınmazların hüküm ve tasarrufu, uygulama imar planı ile Belediyeye bırakıldığı tarihten itibaren, Belediyece bu yerlerden ecrimisil istenilebileceği kanaatiyle temyiz isteminin kabulünün gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
               2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanununun 15. maddesinde; "Belediye mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş sayılır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı" hükmü düzenlenmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunun da ise; "Kamuya ait gayrimenkuller" başlıklı 11. maddesinde; "İmar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. Ancak, bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. Bedeli ve ödeme şekli taraflarca tespit olunur. Bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz. Bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur." hükmü yer almaktadır.	
Öte yandan; 2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak, ecrimisil idarece tespit edilir ve Yönetmelikte belirtilen komisyonca karara bağlanır." hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın idarenin bu taşınmazdan işgalden önceki haliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır. Ecrimisilin tespitinde aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." hükmü yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca imar plânlarında umumi hizmetlere ayrılan, 3194 sayılı İmar Kanunun 11. maddesinde sayılan yerlerin belediyelerin hüküm ve tasarrufuna girdiği tarihten itibaren, bu yerleri kullanan işgalcilerden 5393 sayılı Kanun'un 15. ve 2886 sayılı Kanun'un 75. maddelerine istinaden belediyeler tarafından ecrimisil istenilebileceği açıktır.
Uyuşmazlıkta, imar planında kamuya park olarak terk edilen 1.680 m2 yüzölçümlü taşınmazın davacı tarafından şemsiye ve şezlong konulmak suretiyle işgal edildiğinin 20/11/2017 tarihli tutanak ile tespit edilmesi üzerine, düzenlenen dava konusu işlemlere karşı bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, uygulama imar planında park ve yeşil alan olarak tanımlanan  davalı Belediyenin hüküm ve tasarrufunda bulunan alandan dolayı fuzuli işgali sabit olan davacıdan ecrimisil isteyebileceği açık olup, Mahkemece, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle işgal edilen taşınmazların hüküm ve tasarrufunun davalı idareye geçtiği tarihin de tespit edilmesi suretiyle idarece tespit edilen işgal alanın ve hesaplanan ecrimisil bedelinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesiyle 336 sayılı Milli Emlak Tebliğinin 5. maddesi uyarınca isabetli olup olmadığının saptanması gerekirken bu hususlar yerine getirilmeden eksik inceleme neticesinde verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.	
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 27/05/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.