Esas No: 2022/5930
Karar No: 2024/5319
Karar Tarihi: 25.11.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2022/5930 E.  ,  2024/5319 K.


"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas   No : 2022/5930
Karar No : 2024/5319                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU: Davacı tarafından, silahlı özel güvenlik kimlik kartı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle reddi yolunda tesis edilen ... Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı işlenen suçlar dolayısıyla kişi hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi, uygulanan tedbirlerin ortadan kalkması ya da suçun affa uğramış olması bakımından herhangi bir ayrım gözetilmeksizin, bu suçlardan mahkum olunması özel güvenlik görevlisi olarak çalışılabilmeye engel haller arasında sayılmış olup, davacı hakkında ''Terör Örgütü Propagandası Yapmak'' suçundan dolayı hakkında açılan davada, 6 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olmasının söz konusu şartın ihlali niteliğinde olduğu, buna göre, özel güvenlik hizmetinin, kamu güvenliğini sağlamayı ve sürdürmeyi amaçlayan kolluk kamu hizmetini tamamlayıcı nitelikte olduğu gözönüne alındığında, davacının yargılanmış olduğu bu suçun özel güvenlik hizmeti ile bağdaşmadığı kuşkusuz olduğundan, özel güvenlik hizmetinin önem ve niteliği gözetilerek idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda, davacının silahlı özel güvenlik görevlisi olarak çalışması uygun görülmeyerek talebinin reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince davacının geçmiş tarihte işlediği "Terör Örgütü Propagandası Yapmak" suçunun kendine özgü niteliği nedeniyle hakkındaki ceza kovuşturmasının, denetimli serbestlik süresince durdurulup, denetimli serbestlik süresi sonunda bu kamu davasının düşmesine karar verilmesi ve düşme kararı ile birlikte hükmün ortadan kaldırıldığı dikkate alındığında;  5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesi (d) bendi 2. fıkrası kapsamında değerlendirilmesine imkan bulunmadığı, öte yandan genel ve önleyici kolluk biçimindeki kamu hizmetinin tamamlayıcı unsuru olarak özel güvenlik hizmetini görecek olanların belirlenmesinde, bunların çalışma ruhsatının verilmesinde yetkili ve görevli idarenin bu hizmetin niteliği ve gereği olarak, geniş bir değerlendirme ve takdir yetkisiyle donatıldığında şüphe olmadığı, ancak bu değerlendirme ve takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı gerekleri ile ilgilinin çalışma  özgürlüğü ve hakkı arasındaki adil dengenin gözetilmesini gerekli kıldığı, nitekim davacının geçmiş tarihte işlediği suçtan HAGB alması ve sonra düşürülmesi, bunun dışında hakkında başkaca bir tespit ve değerlendirmenin de bulunmaması (işleme dayanak bilgi notunda güncel örgütsel faaliyete rastlanılmadığının belirtildiği görülmekle) karşısında, artık bu eylemlerinin yukarıda yer verilen açıklama da dikkate alındığında davacının özel güvenlik hizmetini yürütmesine sürekli olarak engel hal olarak varlığının korunmasının, ilânihaye hukuki etkisinin sürüdürülmesinin ve yalnızca buna dayanılarak ilgilinin çalışma hak ve özgürlüğünden yoksun bırakılmasının idareye tanınan takdir yetkisinin gerekleriyle ve hak-nesafet kurallarıyla bağdaşmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından; 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 11. maddesi gereği işlem tesis edildiği, davacının terör örgütü propagandası yapmak suçundan yargılanarak ceza aldığı, devletin güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği hususları değerlendirildiğinde Özel Güvenlik Kimlik Kartı verilip verilmemesi veya yenilenmesi noktasında Özel Güvenlik Komisyonunun takdir yetkisinin bulunduğu, bu takdir yetkisinin kamu ve özel sektör yararına ve hizmet gereklerine uygun kullanılması gerektiği, görev yapacağı birimlerin özelliği dikkate alındığında adı geçen adaya Özel Güvenlik Kimlik Kartı ve Çalışma İzni verilmemesine ve Özel Güvenlik Otomasyon Sistemine red kaydı girilmesine oybirliğiyle ve mevzuata göre uygun bir şekilde karar verildiği, Komisyonca verilmiş olan bu kararın hukuka uygun olduğu ve söz konusu kararın keyfî bir uygulama olmadığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından  savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe değiştirerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
1- Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuatta, özel güvenlik görevlileri hakkında gerek kimlik belgesi ve çalışma izni verilmesi gerekse bunların yenilenmesi sırasında güvenlik soruşturması yapılacağı, söz konusu soruşturmanın sonucu olumlu olanlara ve mevzuatta aranan diğer şartları taşıyanlara çalışma belgesi düzenleneceği, çalışma şartlarını kaybeden ve güvenlik soruşturması olumsuz olanların da belgelerinin iptal edileceği düzenlenmiştir.
2- Bu kapsamda da, dava konusu olayda, davalı idare tarafından davacı hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak, dava konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak, davacının 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturmasının olumsuz olması gösterilmiştir. 
3- Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve anılan birimlerin bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair kanuni düzenleme olan 4045 sayılı Kanun'a göre yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesi ulaşılmış olup; 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendinde düzenlenen güvenlik soruşturması olumlu olmak koşulunun 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarihli ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 	
4- Bununla birlikte, dava konusu işlemin (3) no. lu paragrafta belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek olmadan davalı idarece doğrudan özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır. 
5- Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen  7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de  4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece, yukarıda belirtilen iptal gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği de kuşkusuzdur. 
6- Bu itibarla, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
  Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının gerekçe değiştirerek ONANMASINA, 
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.