Esas No: 2020/1870
Karar No: 2024/2432
Karar Tarihi: 30.04.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/1870 E.  ,  2024/2432 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2020/1870
Karar  No : 2024/2432 
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	       : ... Sanayi Ticaret A.Ş.	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Genel Müdürlüğü 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Davacı tarafından maden işletme ruhsat sahibi ... San. Ltd. Şti. ile yapılan 19.02.2014 tarihli rödövans sözleşmesinin süresinin sona erdiğinden bahisle bilgi amaçlı olarak kayıtlara işlenen rödövans sözleşmesinin ruhsat sicil kayıtlarından terkin edilmesi ve rödövans sözleşmesinin süresi sona erdiğinden ruhsat sahasındaki faaliyetlerinin durdurulmasına dair Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarihli ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
              İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  Maden işletme ruhsat sahibi dava dışı ... San. Ltd. Şti. ile davacı şirket arasında 19.02.2014 tarihinde imzalanan ve 01.07.2014 tarihi ile 31.12.2016 tarihi arasında geçerli ve yürürlükte olan rödövans sözleşmesinin, mevzuat hükümleri gereğince üç ay içerisinde Genel Müdürlüğe verilmesi gerekmekte olup söz konusu sözleşmenin, ruhsatın sicil kayıtlarına bilgi amaçlı olarak şerh için 02.03.2015 tarihinde davalı idareye verildiği ve ... tarih ve E... sayılı yazı ile maden sicil kayıtlarına şerh edildiği, buna göre 01.07.2014 - 31.12.2016 tarihi arasında geçerli ve yürürlükte olan rödövans sözleşmesinin süresi sona erdiğinden, sözleşme süresinin bitimini müteakip ruhsatın sicil kayıtlarından terkin edilmesinde ve süresinin bitimini nedeniyle terkin edilen rödövans sözleşmeye istinaden yapılacak faaliyetin durdurulmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, mevzuat hükümleri gereğince yasal düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle akdedilecek rödövans sözleşmelerinin (İşlem tarihinde yürürlükte olan şekli ile) "Bakanlık İzni"ne tabi olduğu, anılan tarih itibariyle izin alınmaksızın akdedilen rödövans sözleşmelerine göre yapılan madencilik faaliyetinin durdurulacağı, davacı şirket ile dava dışı ruhsat sahibi  ... San. Tic. Ltd. Şti. arasında  01.07.2014 - 31.12.2016 tarihi arasında geçerli olan sözleşmenin süresi sona ermeden önce, 22.07.2015 tarihinde ve 01.01.2017-31.12.2019 tarihleri arasında yürürlükte kalacak olan yeni rödövans sözleşmesinin akdedildiği belirtilmekte ise de, sözü edilen sözleşmenin  yukarıda yer verilen mevzuat hükmü gereğince Bakanlık iznine tabi olduğu ve ancak Bakanlık izni sonrası hüküm ifade edeceği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir. 
                 Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Davacı  tarafından, faaliyetin durdurulması anlamına gelen kararın Anayasanın eşitlik çalışma hürriyeti ve sair hak ve hürriyetleri ile kanunların geriye yürümezliği ilkesine ve idarenin işlemlerinin belirliliği ilkesine aykırı olduğu, en son rödövans sözleşmesinin sicile işlenmesi ortada haklı bir neden olmaksızın yaklaşık iki yıl süre ile sürüncemede bıraktıktan sonra bir önceki süresi biten maden siciline şerhli rödövans sözleşmesinin sicilden terkin edilmesi ile  madencilik faaliyetinin engellendiği, maden sicilinde şerhli bir sözleşme varken ve bu şerhli rödövans sözleşmesinin süresi bitmeden 01.01.2017-02.12.2019 tarihli yeni dönem rödövans sözleşmesi tescil edilmek üzere ibraz edilmişken makul gerekçe olmadan bu şerh talebinin sürüncemede bırakılmasının hukuka ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu, sicile şerh edilmiş sözleşmenin süresi bittiğinden  yeni sözleşmenin de idarenin savsaklaması nedeniyle sicile şerh edilmediğinden bahisle ruhsatlı sahada madencilik faaliyetinin durdurulmasının milli menfaatlere aykırı olduğu, rödövans sözleşmelerinin Bakanlığın iznine tabi olmadan  önce  elde ettiği kazanılmış hakkının ihlal edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   :  Davalı idare tarafından, rödövans sözleşmesinin sicilden terkin edildiği, bu nedenle davacının alanda faaliyette bulunmaması gerektiği, işlemin hukuka uygun tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2.  ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 30/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.