Esas No: 2021/8006
Karar No: 2024/3811
Karar Tarihi: 25.06.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/8006 E.  ,  2024/3811 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/8006
Karar  No : 2024/3811  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	      :... Valiliği	  
VEKİLİ	: Av. ... 
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ... Turizm Organizasyon ve Nakliyat İthalat İhracat Limited Şirketi
		2- ... 
VEKİLLERİ	: Av. ... 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin...  tarih ve E:... , K:...  sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Davacı şirkete ait ...  plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih, ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan diğer davacıya 6.700,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı işlemin  iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; davacı adına kayıtlı ... plaka sayılı araçla izin alınmadan ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı yolunda düzenlenen 24/08/2019 tarihli tutanakla; araç sürücüsü ... 'nun İstanbul Havalimanı'ndan aldığı yabancı uyruklu yolcuyu Taksim'e götürdüğü yolunda yolcunun  yabancı dilde beyanının  tutanağa işlendiği, sürücü, yolcu ve polislerin tutanağı imzaladığı görülmekle beraber yapılan taşımacılık karşılığında ücret alınıp alınmadığı yolunda bir tespite yer verilmediği görüldüğünden yapılan yolcu taşımacılığın ticari amaçla yapıldığı hususu somut olarak ortaya konulamadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, taşımacılığın ticari amaçlı yapıldığına ilişkin şüphenin bulunmadığı, tutanakta imzaların bulunmamasının da tek başına tutanağı geçersiz kılmayacağı, tutanakla tespit edilen ticari taşımacılığın izinsiz yapıldığı     ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar vekili tarafından, araç ile ticari yolcu taşındığının net bir şekilde ortaya konması gerektiği, davacı şirketin D2 yetki belgesi sahibi olduğu, yurtiçi tarifesiz yolcu taşımacılığı yaptığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:		
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden, 19/01/2021 tarihinde yapılan denetimde davacı şirkete ait aracın Taksim - İstanbul Havalimanı arasında taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca  düzenlenen tutanakta; dava dışı şoför ve yolcuya ait kimlik bilgisinin bulunduğu, şoförün  / yolcunun olay tutanağını imza ettiği, tutanakta yolcunun İngilizce olarak yazılı beyanda bulunduğu, ...  Otelden geldiği, Jordan Amman'a gitmek için ayrıldığı beyanının yer aldığı,  ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı, davacılardan şoför adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağının tesis edildiği, davacıya ait aracın Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin  Belgesi bulunmadığı, D2 yetki belgesinin bulunduğu görülmüştür. 
	Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın Taksim - İstanbul Havalimanı olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, İdare Mahkemesince karar gerekçesinde belirtilen tutanakta taşımacılığın ücretli yapıldığına ilişkin beyan olmadığı görülse de, yolcu beyanı ile tutulan tutanakta taşınan yolcuya ait güzergahın belirtildiği, taşımacılığın ücretsiz yapıldığına dair beyan yer almadığı, yolcu beyanının bulunduğu tutanağın davacı şoför tarafından da imzalandığı, söz konusu turizm taşımacılığının ücretsiz olmasının hayatın olağan akışına da uygun olmadığından, söz konusu işleme ilişkin tutanağın mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
	Bu durumda, tutanakla turizm taşımacılığı yaptığı tespit edilen aracın, 05/04/2007 tarih ve 2007/4-2 Sayılı Servis Araçları Yönergesi kapsamında Turizm Yolcu Taşımacılığı Belgesi bulunması gerektiği, D2 yetki belgesinin tek başına turizm servis taşımacılığına  izin vermediği, davacıların işlem tarihinde geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunmadığından, dosyada yer alan tutanakların davacılar yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir. 
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali  yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...  tarih ve E:... , K:...  sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 25/06/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.