Esas No: 2022/2605
Karar No: 2024/4678
Karar Tarihi: 15.11.2024

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/2605 E.  ,  2024/4678 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2022/2605
Karar	No : 2024/4678          
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına
		 ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi 
VEKİLİ	:	Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı adına tanzimli ... ve ... sayılı dahilde işlem izin belgeleri kapsamında yürütülen işleme faaliyeti sonucunda elde edilen ve ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile kati ithali yapılan ikincil işlem görmüş ürün vasfındaki "kalitesiz polipropilen film" cinsi eşyaya ilişkin olarak 2424 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar uyarınca ihtirazi kayıtla ödenen ilave gümrük vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile ödenen vergilerin başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 18/04/2020 tarih ve 31103 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2424 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar'ın 3. maddesinin 1. fıkrasında, ekli tablolarda yer alan ve A.TR dolaşım belgesi eşliğinde ithal edilen Avrupa Birliği ve Türk menşeli olmayan eşyadan "Diğer Ülkeler" sütununda belirtilen oran üzerinden ilave gümrük vergisi alınacağının kurala bağlandığı, söz konusu Karar'da Türk menşei kazanmış eşyaya ilave gümrük vergisi uygulanacağına dair bir düzenlemeye yer verilmediği ve kati ithali yapılan eşyanın Türk menşeli olduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığının anlaşılması karşısında, tahakkuk ettirilerek ödenen ilave gümrük vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Cumhurbaşkanı Kararı'nda A.TR dolaşım belgesinin aranacağı açık bir şekilde belirtildiğinden, anılan belge olmadan kati ithali yapılan ikincil işlem görmüş ürünlerin istisna kapsamında değerlendirilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlığın çözümünün, dahilde işleme faaliyeti sonucu elde edilerek kati ithali yapılan ikincil işlem görmüş ürün vasfındaki "kalitesiz polipropilen film" cinsi eşyanın Türk menşei kazanıp kazanmadığının belirlenmesini gerektirdiği, bu kapsamda davalı idarece, menşe şahadetnamesi ibrazı istenilmişse de, olayda, dahilde işleme izin belgesi ithalat listesinde 39.02 pozisyonunda "polipropilen" cinsi eşyanın, ihracat listesinde de 39.20 pozisyonunda "polipropilen film" ve ikincil işlem görmüş ürün olarak aynı pozisyondaki "kalitesiz polipropilen film" cinsi eşyanın yer aldığının anlaşıldığı, bu durumda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 19. maddesine göre, işleme faaliyeti sonucunda yeni bir ürün imal edilmesinin ve imalatla birlikte tarife pozisyonunun değişmesinin, eşyanın esaslı işçiliğe tabi tutularak menşe kazandığını gösterdiği, nitekim taahhüt kapsamında yapılan ihracat işleminde, aynı GTİP'teki (kalitesiz olmayan) "polipropilen film" cinsi eşyaya ilişkin menşe şahadetnamesi ibraz edilerek "Türk menşeli" beyanıyla ihracatın gerçekleştirildiği, öte yandan, menşe şahadetnamesinin ihraç konusu eşyanın o ülke menşeli olduğunu gösteren bir belge olduğu, dolayısıyla dahilde işleme faaliyeti sonucunda elde edilen ürünün serbest dolaşıma girişi, ihracat hükmünde olmayıp, bu aşamada menşe şahadetnamesi düzenlenmesinin teknik anlamda mümkün bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, fuzulen ödenen ilave gümrük vergilerinin iadesi gerekirken, menşe belgesi ibraz edilmediğinden bahisle geri verme başvurusunun reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından temyiz isteminin belirtilen gerekçeyle reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Davacı adına tanzimli ... ve ... sayılı dahilde işlem izin belgeleri kapsamında yürütülen işleme faaliyeti sonucunda elde edilen ve ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile kati ithali yapılan ikincil işlem görmüş ürün vasfındaki "kalitesiz polipropilen film" cinsi eşyaya ilişkin olarak 2424 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar uyarınca ihtirazi kayıtla ödenen ilave gümrük vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile ödenen vergilerin başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği; kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir. Bu hüküm, anılan Kanun'la yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesiyle paralel hükümler taşımaktadır. Söz konusu Kanun'un 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 tarih ve E:1965/13, K:1966/6 sayılı kararında da belirtildiği gibi, eşya gümrükten çekildikten sonra yanlışlıkla alındığı veya fuzulen tahsil olunduğu açıkça anlaşılan vergilerin 87. maddeye göre geri istenmesi mümkündür. Bu itibarla, 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi uyarınca, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olan vergilerin geri verme istemine konu olabilmesi için yanlışlıkla alındığının veya fuzulen tahsil olunduğunun açık olması gerekir.
18/04/2020 tarih ve 31103 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2424 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki İthalat Rejimi Kararına Ek Karar'ın 3. maddesinin 1. fıkrasında, ekli tablolarda yer alan ve A.TR dolaşım belgesi eşliğinde ithal edilen Avrupa Birliği ve Türk menşeli olmayan eşyadan "Diğer Ülkeler" sütununda belirtilen oran üzerinden ilave gümrük vergisi alınacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Olayda, ödenen ilave gümrük vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddi yolundaki işlemin iptali istemiyle açılan işbu davada; uyuşmazlığın çözümünün, dahilde işleme faaliyeti sonucu elde edilerek kati ithali yapılan ikincil işlem görmüş ürün vasfındaki "kalitesiz polipropilen film" cinsi eşyanın ilave gümrük vergisine tabi olup olmadığının belirlenmesini gerektirmesi nedeniyle, ortada, açıkça yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahsil edilen bir verginin söz konusu olmadığı, dolayısıyla davacının geri verme isteminin 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde öngörülen koşulları taşımadığı sonucuna varıldığından, davanın reddi gerekirken, dava konusu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair vergi dava dairesi kararında isabet görülmemiştir.
 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 15/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.