Esas No: 2023/2098
Karar No: 2024/502
Karar Tarihi: 06.03.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/2098 E.  ,  2024/502 K.


"İçtihat Metni"
	T.C.
	D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 
Esas	No : 2023/2098
Karar	No : 2024/502
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...  Gıda Tarım ve Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
KARŞI TARAF (DAVALILAR)	: 1-...  Bakanlığı
	  VEKİLİ: Huk. Müş. ...  
	  2-...  Kurumu 
	  VEKİLİ: Av. ...  
 
İSTEMİN KONUSU	: Danıştay Onuncu Dairesinin 16/11/2022 tarih ve E:2018/2484, K:2022/5258 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ       :
	Dava konusu istem: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun ...  tarih ve ...  sayılı işlemi ile bu işleme dayanak olarak alınan ve 18/12/2015 tarihli Birinci Başvuru Çağrı İlanı ile duyurulan Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar Başvuru Çağrı Rehberinde yer alan "IPARD Sıralama kriterlerinden 'Başvuru sahibi, gerçek kişi ise kendisi veya tüzel kişi ise tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili kişi(ler) yatırımın yapıldığı ilçede ikamet ediyorsa' kriterinin doğrulanması başvuru sahibinin, başvuru çağrı ilanı tarihi itibarı ile en az 1 yıl veya daha uzun süre yatırımın yapıldığı ilçede ikamet etmesi şeklinde kontrol edilecektir." şeklindeki düzenlemenin iptali istenilmiştir.
	Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 16/11/2022 tarih ve E:2018/2484, K:2022/5258 sayılı kararıyla; 
	Davalı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun usule ilişkin itirazı yerinde görülmemiş,
	5648 sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 4., 16., 18., 20/1. maddesi ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Türkiye Cumhuriyeti'ne Yönelik AB Mali Yardımına İlişkin İşbirliği ve Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) Beşinci Bileşeni - Kırsal Kalkınma Bileşeni - (IPARD) Kapsamındaki Yardımın Uygulanması İçin Kurallar Hakkında Anlaşma'nın 14., 18., 19/1., 49. maddelerine yer verilerek;
	Düzenleyici işlem yönünden;
	Avrupa Birliği (AB) tarafından aday ve potansiyel aday ülkelere destek olmak amacıyla oluşturulan, Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA)'nın Kırsal Kalkınma bileşeni olarak adlandırılan IPARD'ın, Avrupa Birliği’nin Ortak Tarım Politikası, Kırsal Kalkınma Politikası ve ilgili politikalarının uygulanması ve yönetimi için uyum hazırlıklarını ve bu kapsamda politika geliştirilmesini desteklemeyi amaçladığı, davalı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun da 30/08/2011 tarihinde Avrupa Birliği Komisyonundan bu kapsamda yetki devri alarak ve akredite olarak, Avrupa Birliği tarafından tahsis edilen kırsal kalkınma fonlarının ve ulusal bütçe kaynaklarının uygun projelerde kullandırılmasından sorumlu olduğu ve bu kapsamda desteklenen projelerin tamamının Hazine Kontrolörler Kurulu denetçileri ve Avrupa Komisyonu denetçileri tarafından detaylı bir şekilde denetlendiği,
IPARD Programı kapsamında yatırım yapmak isteyen işletmeler tarafından destek almak üzere yapılacak başvurulara ilişkin kuralların, Sektörel Anlaşma kapsamında Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından belirlenmekle beraber, bu belirlemelerin de Avrupa Komisyonu tarafından onaylandıktan sonra Başvuru Çağrı Rehberi haline getirilerek ilan edildiği,
Dava konusu düzenleme ile, çağrı rehberinde yer alan "Başvuru sahibi, gerçek kişi ise kendisi veya tüzelkişi ise tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili kişi(ler) yatırımın yapıldığı ilçede ikamet ediyorsa" kriterinin doğrulanmasının, başvuru sahibinin, başvuru çağrı ilanı tarihi itibarı ile en az 1 yıl veya daha uzun süre yatırımın yapıldığı ilçede ikamet etmesi şeklinde kontrol edileceğinin düzenlendiği,
Başvuru Çağrı Rehberine eklenen bu kuralın, gerçek anlamda yerel ve kırsal kalkınmayı desteklemek, bu kapsamda en doğru projeyi seçmek amacıyla getirildiği ve IPARD programının, akılcı, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir büyümeyi teminen, ekonomik, sosyal ve bölgesel kalkınmayı destekleme ve kaynakların verimli kullanılması amaçlarına uygun olduğu görüldüğünden, dava konusu düzenlemede kamu yararına ve üst hukuk normlarına aykırılık görülmediği,
Bireysel işlem yönünden;
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından 2014-2020 IPARD Programı (IPARD II Dönemi)'na ilişkin olarak 18/12/2015 tarihinde Birinci Başvuru İlanına çıkıldığı ve desteklemeye ilişkin bilgilerin Birinci Başvuru Çağrı İlanı ile davalı idarenin resmi internet adresinde yayımlandığı, davacı şirket tarafından, çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirmeye yönelik yatırımlar kapsamında süresi içerisinde başvuruda bulunulduğu, proje sunan başvuru sahipleri için IPARD sıralama kriterleri uygulanarak başvuruların alabileceği en yüksek puanların 19/12/2016 tarihinde davalı idarenin internet adresinde yayımlandığı ve anılan duyuruda puanlamada hata olduğunu düşünen başvuru sahiplerinin 30/12/2016 tarihine kadar puanlama kriterlerine ilişkin destekleyici bilgiler ile İl Koordinatörlüğüne başvurmaları gerektiğinin, bu tarihe kadar itiraz edilmemesi halinde ilan edilen puanın maksimum puan olduğunun başvuru sahibince de kabul edilmiş olacağının bildirildiği, davacı tarafından bu aşamada itiraz edilmediği, yapılan itirazlara ilişkin sonuçların ise 26/01/2017 tarihinde yine davalı Kurumun internet adresinde yayımlandığı, puanların kesinleşmesi üzerine de Proje Değerlendirme ve Seçim Komisyonu (PDSK) tarafından desteklenmek üzere seçilen başvurular listesinin 30/03/2017 tarihi itibarıyla onaylandığı,
Davacı tarafından, 13/04/2017 tarihli dilekçe ile puanlama kriterleri ve yapılan değerlendirmenin hatalı olduğu ileri sürülerek Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Manisa İl Koordinatörlüğüne itiraz edildiği, bu başvurunun ...  tarihli ve ...  sayılı işlemle reddedilmesi üzerine de bu işleme karşı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu nezdinde itirazda bulunulduğu ve Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun dava konusu ...  tarih ve ...  sayılı işlemi ile itirazının reddedilmesi neticesinde de bakılan davanın açıldığı,
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun dava konusu ...  tarih ve ...  sayılı işlemi incelendiğinde ise, Proje Değerlendirme ve Seçim Komisyonu (PDSK) tarafından desteklenmek üzere seçilen başvurular listesinin 30/03/2017 tarihi itibariyle onaylandığı ve ilgili kriterler ile ilgili geçmişe dönük olarak yapılan iş ve işlemlerin bu aşamada dikkate alınmasının mümkün olmadığı belirtilerek davacının itirazının reddedildiğinin görüldüğü,
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından 2014-2020 IPARD Programı (IPARD II Dönemi)'na ilişkin olarak yayımlanan Birinci Başvuru Çağrı İlanı'nda "13.2 İtirazlar" başlığı altında, "Başvuru sahibi/faydalanıcılar TKDK’nın projeleri üzerinde yapmış olduğu iş ve işlemlere itiraz edebilirler. İtiraz, projelerin değerlendirilmesi ve seçimi, sözleşme işlemleri, ödemeler ve yerinde kontrol sonuçları gibi işlemlere karşı yapılabilir. Başvuru sahibi/faydalanıcı itiraza konu olacak doküman eline ulaştıktan sonra 10 gün içinde itiraz edebilir. İtirazlar, iadeli taahhütlü posta veya APS ile TKDK Merkezine gönderilmeli ve 10. günün sonuna kadar postaya verilmiş olmalıdır. TKDK, değerlendirmesini yaparak sonucu başvuru sahibi/faydalanıcıya yazılı olarak bildirir." düzenlemesine; 2014-2020 IPARD Programı (IPARD II Dönemi)'na ilişkin olarak yayımlanan Başvuru Çağrı İlanı'nın "Başvurular ile İlgili Bilgiler" başlığı altında ise "Ayrıca, bu başvuru çağrı döneminde Kurumumuz tarafından yapılacak ilave duyuru ve bilgilendirmeler de bu çağrı ilanı kapsamında dikkate alınmalı ve söz konusu duyuru ve bilgilendirmeler, kurumumuzun resmi internet adresinden (www.tkdk.gov.tr) takip edilmelidir." düzenlemesine yer verildiğinin görüldüğü,
Anılan düzenlemelerin incelenmesinden, başvuruya ilişkin duyuruların davalı idarenin gösterdiği internet adresinden yapılacağının, başvuru sahiplerinin ise bu duyuruları takip ederek yayımlanan duyurulara karşı 10 gün içerisinde itiraz etmeleri gerektiğinin anlaşıldığı,
Nitekim, proje sunan başvuru sahipleri için IPARD sıralama kriterleri uygulanarak başvuruların alabileceği en yüksek puanların 19/12/2016 tarihinde davalı idarenin internet adresinde yayımlandığı ve puanlamada hata olduğunu düşünen başvuru sahiplerine itiraz için 10 günlük bir süre verildiği,
Bütün bu anlatılanlar çerçevesinde, davacı tarafından yapılan itiraz başvurusunun, itiraz için öngörülen süreden ve hatta itirazların incelenmesinden ve Proje Değerlendirme ve Seçim Komisyonu (PDSK) tarafından desteklenmek üzere seçilen başvurular listesinin yayımlandığı tarihten sonra yapıldığı ve anılan itirazın davalı idarece bu aşamada değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,
Bu nedenle, davacı tarafından yapılan itirazın, itiraz için öngörülen süreden ve desteklenmek üzere seçilen projelerin ilan edilerek kesinleştirilmesinden sonra yapılması ve Kurum prosedürlerinin Avrupa Birliği Komisyonu tarafından akredite edilerek çok katı bir şekilde uygulanıyor olması karşısında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.  
 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI 					  : Davacı tarafından, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumuna ...  tarihinde ...  tedbir kodu ile (Kanatlı Eti Üreten Tarımsal İşletmeler)  etlik tavuk yetiştiriciliği tesisi projesi için Manisa İl Koordinatörlüğü nezdinde başvuru yapıldığı, tüm incelemelerden geçen projenin Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu merkezine gönderildiği ve burada da yapılan incelemeler sonucunda herhangi bir eksiklik görülmediğinden dolayı projenin elenmediği, uygun görülen projeler arasına girdiği, IPARD II kapsamında ülke genelinde çok fazla proje olması nedeniyle ilk defa projelerde puanlama kriteri getirildiği, puanlama kriterini gösteren listede şirket olarak puanlarının 60 olarak gösterildiği, tüm proje kontrolleri bittikten sonra projelerin puan sıralamasının açıklanması ve itiraz imkanı sağlanması beklenirken 30/03/2017 tarihinde kurumun internet sitesinden "IPARD II Programı Birinci Başvuru Çağrı Dönemi kapsamında desteklenmek üzere seçilen başvurular listesi"nin yayımlandığı, böylece itirazların önünün kapatılarak hak arama özgürlüğünün ihlal edildiği, Dairece verilen kararda 19/12/2016 tarihinde başvuruların alabileceği en yüksek puanların davalı idarenin internet adresinde yayımlandığı ve puanlamada hata olduğunu düşünen başvuru sahiplerine itiraz için 10 günlük bir süre verildiği ifade edilmiş ise de bu tespitin hatalı olduğu, çünkü 18/12/2015 tarihinde  IPARD II dönemine ilişkin olarak 3 ana başlıkta destekleme programı açıklandığı, bu programların 101 kodu ile "Tarımsan İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar" ...  kodu ile "Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması ile ilgili Fiziki Varlıklara Yönelik Yatırımlar" ve ...  kodu ile "Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme" olduğu, 19/12/2016 tarihinde yapılan duyurunun ise ...  kodlu listeye ilişkin olduğu, kendileri tarafından yapılan başvurunun ... kapsamında olması nedeniyle 19/12/2016 tarihinde yapılan duyuru ile ilgilerinin bulunmadığı, hatalı inceleme nedeniyle Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI        :  Davalı idareler tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...  'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının düzenleyici işlem yönünden onanması, bireysel işlem yönünden ise gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
 
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	İLGİLİ MEVZUAT :
	 Ulusal kalkınma plan, program ve stratejilerinde öngörülen ilke ve hedefler çerçevesinde, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlardan sağlanan kaynakları da kapsayacak şekilde, kırsal kalkınma programlarının uygulanmasına yönelik faaliyetleri gerçekleştirmek üzere Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usûl ve esasları düzenlemek amacıyla yürürlüğe giren 5648 sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 4. maddesinde,  proje ve faaliyet başvurularını almak, bunların ön incelemeleri ile yerinde kontrollerini yapmak, proje ve faaliyetleri başvuru şartları, değerlendirme ve seçim kriterlerine göre değerlendirmek; desteklenecek proje ve faaliyetleri belirlemek, uygulama sözleşmelerini hazırlamak ve başvurusu uygun görülen faydalanıcılarla sözleşme imzalamak, uygun bulunmayan başvurularla ilgili işlemleri yapmak; Kurumun faaliyetleri ile ilgili idarî düzenlemeleri yapmak, Kurumun görev ve yetkileri arasında sayılmış; "Avrupa Birliği Kırsal Kalkınma Program ve Destekleri" başlıklı beşinci bölümünün "Genel hükümler" başlıklı 16. maddesinde, "(1) Avrupa Birliği tarafından kırsal kalkınma için sağlanan malî kaynakların programlanması, kullanılması ve malî yönetimine ilişkin usûl ve esaslar ile Kurumun yetki ve sorumlulukları Avrupa Birliği ile imzalanan anlaşmalar çerçevesinde belirlenir. Bu anlaşmalara göre yetkili kılınan ulusal makam ve kurumlar tarafından fonların kullanımı konusunda Kurumun ulusal akreditasyonu sağlanır ve izlenir.
(2) Program çerçevesinde Avrupa Birliğinden sağlanan fonların malî yönetimi, Kurumun ulusal düzeyde akreditasyonunun sağlanması ve akreditasyonu ile ilgili kuralların uygulanmasının takibi ile ilgili çalışmalar ulusal yetkilendirme görevlisi olarak belirlenen merci tarafından yapılır.
(3) Kurumun yönetim ve kontrol sistemlerinin raporlanması ve Kurum hesaplarının yıllık olarak incelenmesi ile ilgili çalışmalar, kamu ya da özel sektör kuruluşları arasından belirlenecek olan bir denetim kurumu tarafından yapılır." kuralına; dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 18. maddesinde, Kurumun, ilgili mevzuat, Avrupa Birliği müktesebatı ve anlaşmalar çerçevesinde uygulamanın etkin, etkili ve doğru bir şekilde gerçekleştirilmesi, ödemelerin zamanında ve uygun bir şekilde yapılması, desteklenen proje ve faaliyetlerin sözleşme hükümlerine uygun bir şekilde yürütülmesinin sağlanması, buna ilişkin kontrol ve izlemenin gerçekleştirilmesi, ilgili kurum ve makamlara görevleri ile ilgili bilgi, belge ve raporların tam ve zamanında intikali ile görevli ve sorumlu olduğu; yine dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 20. maddesinin 1. fıkrasında ise, Kurumun insan kaynakları ve personel seçimine, Komisyon ve il koordinatörlüklerinin çalışmasına, Avrupa Birliğinden sağlanan malî yardımlar kapsamındaki diğer malî konular ile akreditasyon kriterlerinin uygulanmasına ilişkin usûl ve esasların çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği hükümlerine yer verilmiş olup; söz konusu hükme dayanılarak hazırlanan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun Akreditasyonu ve Akreditasyon Kriterlerinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik 08/01/2011 tarih ve 27809 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak uygulamaya konulmuştur.
Aday ve potansiyel aday ülkelerin yer aldığı IPA Çerçeve Tüzüğüne dayalı olarak Türkiye'nin de dahil olduğu Akit Taraflar arasında imzalanan anlaşmalar kapsamındaki Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Türkiye Cumhuriyeti'ne Yönelik AB Mali Yardımına İlişkin İşbirliği ve Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) Beşinci Bileşeni - Kırsal Kalkınma Bileşeni - (IPARD) Kapsamındaki Yardımın Uygulanması İçin Kurallar Hakkında Anlaşma'nın 14. maddesinde, Tarım ve Kırsal Kakınmayı Destekleme Kurumunun, Ek-1'de sayılan görev ve sorumlulukların yanı sıra uygulama ve ödeme görevlerini de yerine getireceği belirtilmiş; bu görevler arasında, "(c) Projelerin onaylanması için yapılan başvuruların, ilgili hüküm ve uygunluk koşulları uyarınca ve gerekli hallerde kamu alımlarına ilişkin hükümler de dahil olmak üzere Anlaşmalara uygunluğunu kontrol etme", "(g) Başvuru şartlarına uygunluğun belirlenmesi amacıyla proje kabulünden önce ve sonra yerinde denetimler gerçekleştirme" görevleri sayılmış; 18. maddesinde, "Genel Kontrol İlkeleri" başlığı altında uygunluk kriterlerinin teyidi için tüm başvuruların idari kontroller ile yerinde kontrollerini kapsayan prosedürlerin bulunduğu; desteğin amaçlarıyla bağdaşmayacak bir avantaj elde etmek üzere ödemeler için gereken koşulları gerçeğe aykırı biçimde oluşturduğu belirlenen talep sahibine hiçbir ödeme yapılmayacağı, bir proje için yapılan nihai ödeme sonrasında dahi kontrollerin gerçekleştirileceği kurallarına yer verilmiş; 19. maddesinin 1. fıkrasında, onay başvuruları üzerindeki idari kontrollerin bir takım doğrulamaları gerektirdiği belirtilmiş, bunlar arasında özellikle; "(b) IPARD Programında düzenlenen seçim kriterine uygunluk", "(c) destek talep edilen operasyonların, özellikle ve uygun durumlarda, ulusal mevzuat tarafından veya IPARD Programında belirlenen kamu alımı, devlet yardımı ve diğer uygun zorunlu standartlar hakkındaki ilgili ulusal kurallara ve Avrupa Birliği kurallarına uygunluğu" hususları sıralanmış; 49. maddesinde, Türkiye'nin, Avrupa Birliğinin mali çıkarlarının etkili biçimde korunması, usulsüzlüklerin önlenmesi, takibi, usulsüzlük veya ihmal sonucu kaybedilen tutarların geri alınmasını sağlamak, IPARD Programı desteğinin Avrupa Birliği mevzuatına uygun yönetimi ve kontrolü için gerekli tüm önlemleri almak zorunda olduğu öngörülmüş; Anlaşma metninin eklerine bakıldığında; Ek-1 Akreditasyon Kriterleri altında "3. Kontrol Faaliyetleri" başlığıyla "Başvuru ve Taleplerin Onaylanması Usulleri" kapsamında proje onayı, talep, fatura ve destek belgeler ve kontrol raporları için başvuruların alınması, kaydedilmesi ve işlemden geçirilmesi için kullanılacak tüm belgelerin bir listesini de içeren ayrıntılı yazılı usullerin belirleneceği ise, bu usullerin projenin denetimi için tüm belgelerin bulunduğu bir proje dosyasının tutulmasını sağlayacağı, ödeme izninin de yine doğrulanma sağlandıktan sonra verileceği, buna göre her aşamada tedbirlere uygunluğu sağlayacak nitelikte yönetim ve kontrol mekanizmasının çalışacağı kuralına yer verilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	18/12/2015 tarihli Birinci Başvuru Çağrı İlanı ile duyurulan Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar Başvuru Çağrı Rehberinde yer alan "IPARD Sıralama kriterlerinden 'Başvuru sahibi, gerçek kişi ise kendisi veya tüzel kişi ise tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili kişi(ler) yatırımın yapıldığı ilçede ikamet ediyorsa' kriterinin doğrulanması başvuru sahibinin, başvuru çağrı ilanı tarihi itibarı ile en az 1 yıl veya daha uzun süre yatırımın yapıldığı ilçede ikamet etmesi şeklinde kontrol edilecektir." şeklindeki düzenleme yönünden;
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Onuncu Dairesi kararının bu kısmı, aynı gerekçeler ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 
	Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun ...  tarih ve ...  sayılı bireysel işleme	ilişkin kısma gelince;
	Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından 2014-2020 IPARD Programına ilişkin olarak 18/12/2015 tarihinde Birinci Başvuru İlanına çıkıldığı ve desteklemeye ilişkin bilgilerin Birinci Başvuru Çağrı İlanı ile davalı idarenin resmi internet adresinde yayımlandığı, davacı şirket tarafından Birinci Başvuru Çağrı İlanında 101 kodu ile belirlenen "Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar" başlıklı desteklenecek tedbirler kapsam başlığı altında ... sektör kodlu "Kanatlı Eti Üreten Tarımsal İşletmeler" sektörüne  süresi içerisinde ...  başvuru kayıt numarası ile başvuruda bulunulduğu, aynı Birinci Başvuru Çağrı İlanında Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması ile İlgili Fiziki Varlıklara Yönelik Yatırımların(103 kodlu) ve Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme(... kodlu) desteklenecek tedbirlerin de yer aldığı, ... kodlu tedbir kapsamında proje sunan başvuru sahipleri için IPARD sıralama kriterleri uygulanarak başvuruların alabileceği en yüksek puanların 19/12/2016 tarihinde davalı idarenin internet adresinde yayımlandığı ve anılan duyuruda puanlamada hata olduğunu düşünen başvuru sahiplerinin 30/12/2016 tarihine kadar puanlama kriterlerine ilişkin destekleyici bilgiler ile İl Koordinatörlüğüne başvurmaları gerektiğinin, bu tarihe kadar itiraz edilmemesi halinde ilan edilen puanın maksimum puan olduğunun başvuru sahibince de kabul edilmiş olacağının bildirildiği, ... kodlu desteklenecek tedbir kapsamında yapılan itirazlara ilişkin sonuçların ise 26/01/2017 tarihinde yine davalı Kurumun internet adresinde yayımlandığı, davacı tarafından ... kodlu tedbir kapsamında yapılan başvuruya ilişkin ise herhangi bir duyuru yapılıp yapılmadığının dosya kapsamından anlaşılamadığı, ancak Proje Değerlendirme ve Seçim Komisyonu (PDSK) tarafından desteklenmek üzere seçilen başvurular listesinin 30/03/2017 tarihi itibarıyla onaylandığı anlaşılmaktadır.
	Bu kapsamda, her ne kadar Daire tarafından yapılan değerlendirmede, davacının 302 tedbiri kapsamında destek başvurusunda bulunduğu kabulüyle hareket edilerek desteklenecek 302 tedbiri kapsamında yapılan duyurunun davacının başvurmuş olduğu ... tedbiri kapsamında yapılmış duyuru gibi dikkate alındığı görülmüş ise de, yapılan bu duyurunun davacının yapmış olduğu başvuru kapsamında olmaması nedeniyle davacının söz konusu duyuru kapsamında itirazda bulunması beklenemeyeceğinden, davacı tarafından yapılan itirazın, itiraz için öngörülen süreden ve desteklenmek üzere seçilen projelerin ilan edilerek kesinleştirilmesinden sonra yapılması nedeniyle davanın reddi yönünde verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
	Bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri kapsamında başvuru sahiplerine itiraz etmelerinin sağlanması için duyuru yapılmasına gerek bulunup bulunmadığı, gerek bulunuyor ise davacının başvurmuş olduğu ... sektör kodlu "Kanatlı Eti Üreten Tarımsal İşletmeler" için herhangi bir duyuru yapılıp yapılmadığı ve duyuru yapılmaksızın ilgililere sonucun bildirilerek itiraz imkanı tanımasının yeterli olup olmadığı gibi hususların araştırılarak karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
	Bu itibarla, bireysel işlem yönünden belirtilen hususlar araştırılmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak verilen davanın reddi yönündeki Daire kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
	2. Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 16/11/2022 tarih ve E:2018/2484, K:2022/5258 sayılı kararının düzenleyici işleme ilişkin kısmının ONANMASINA, bireysel işleme	ilişkin kısmının BOZULMASINA,
	3.Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Danıştay Onuncu Dairesine gönderilmesine,
	4. Kesin olarak, 06/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.