Esas No: 2021/2010
Karar No: 2024/4781
Karar Tarihi: 25.09.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2010 E.  ,  2024/4781 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/2010
Karar  No : 2024/4781  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valilliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait ... plaka numaralı araç ile çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca söz konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen  ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  28.10.2019 tarihli tutanakta, araçta bulunan yolcuların Pendik Güvenlik kursiyerleri olduğu, kişi başı 30 TL ücret karşılığında atışa götürüldüğü, denetim sırasın güzergah izin belgesinin ibraz edilmediğinin belirtildiği, araçta bulunan bulunan yolcuların isim ve TC kimlik numaralarının alındığı, tutanağın denetimi yapan polis memurlarınca imzalandığının görüldüğü; bu durumda, dosya kapsamı ve tutanaktaki ifadelerden dava konusu araç ile ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığı kanaatine varıldığından ruhsat almaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle aracın trafikten men edilmesine ilişkin tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	Bölge İdare Mahkemesi'nce; davacı adına kayıtlı... plaka sayılı araçla ilgili belediyeden izin alınmadan ücret karışılığı yolcu taşımacılığı yapıldığı yolunda düzenlenen 28.10.2019 tarihli tutanak incelendiğinde, araç sürücüsünün ve yolcunun beyanları olduğu halde imzalarının alınmadığı, tutanağı imza etmediklerine dair ibareye yer verilmediği, sadece polis memurlarının imzaladığı görüldüğünden yapılan yolcu taşımacılığının ticari amaçla yapıldığı hususunun somut olarak ortaya konulamadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI         : Davalı idare tarafından, hukuka aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :  Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin gerekçeli olarak reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
	İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
28.10.2019 tarihinde yapılan denetimde, ... plaka sayılı araçla ilgili belediyeden izin almaksızın ticari amaçlı taşımacılık yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek-2/3-a maddesi uyarınca söz konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem tesis edilmiştir.
	Bunun üzerine temyizen bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
	Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası,  (c) bendine uymayanlara 1.002  Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. 
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.  
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
	5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "İdari yaptırım kararı" başlıklı 25. maddesinde; "(1) İdarî yaptırım kararına ilişkin tutanakta; a) Hakkında idarî yaptırım kararı verilen kişinin kimlik ve adresi, b) İdarî yaptırım kararı verilmesini gerektiren kabahat fiili, c) Bu fiilin işlendiğini ispata yarayacak bütün deliller, d) Karar tarihi ve kararı veren kamu görevlilerinin kimliği, Açık bir şekilde yazılır. Tutanakta, ayrıca kabahati oluşturan fiil, işlendiği yer ve zaman gösterilerek açıklanır." hükümleri yer almaktadır.
	İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden; 28.10.2019 tarihinde gerçekleşen denetim sonucunda davacının maliki olduğu ... plakalı araçla ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan ticari yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin tesis edildiği, davalı idare tarafından yaptırıma konu fiilin işlendiğinin ispatı için tespit tutanağı da düzenlendiği, denetim sırasında söz konusu aracın içinin, dışının ve yolcuların kimlikleri ile sınav giriş belgelerinin fotoğraflarının çekildiği ve bu fotoğrafların dosyaya sunulduğu, davacı tarafından da gerekli izin belgelerinin bulunduğu, yolculardan para toplanmadığı, paraları Pendik Güvenlik kursunun aldığının belirtildiği, bu iddiasını ispatlamak için de denetim sırasında araçta bulunan yolculardan birinin imzalı beyanının dosyaya ibraz edildiği görülmektedir.
	Davalı idarece, işlenen kabahat fiili ile bu fiilin işlendiği yer ve zamanın karar tutanağında gösterilmesi ve ayrıca yaptırıma konu kabahatin işlendiğini ispata yarayacak bütün delillerin de ortaya konulması gerekmektedir. 
	Olayda, denetim sırasında araç içinin ve içinde bulunan yolcuların kimlik ve sınav giriş belgelerinin fotoğrafları çekilmiş, denetim görevlilerince düzenlenen idari para cezası ve trafikten men tutanaklarında Pendik Özel Güvenlik kursiyerlerinin ilgili belediyeden ruhsat almadan ticari amaçlı taşındığı belirtilmiştir. Söz konusu karar tutanakları haricinde, tespit edilen fiilin nasıl işlendiğini ayrıntısıyla açıklamak ve delil göstermek amacıyla polis memurlarınca düzenlenip imzalanan tespit tutanağında ise; araçtaki yolcuların Pendik Güvenlik kursiyerleri olduğu, bu kursiyerlerin atışa gitmek için kişi başı 30-TL ücret ödediklerini beyan ettikleri, yolcuların taşınması için belediyeden alınmış ruhsat bulunmadığının anlaşıldığı belirtilmiş; yolcuların isim, soyisim ve kimlik numaralarına yer verilmiştir. Diğer yandan, davacı tarafından dosyaya sunulan deliller arasında yer alan 01.11.2019 tarihli dilekçede, denetim sırasında düzenlenen tespit tutanağında ismi bulunan yolcunun 28.10.2019 tarihinde araç içinde bulunduğu, 30-TL ücretin bir kursiyerce toplandığı, araç sürücüsü veya araç sahibine ücret ödemediklerini beyan ettiği görülmektedir.
	Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, davacı ve davalı tarafından sunulan delil ve beyanlara göre denetim sırasında bir özel güvenlik kursunun kursiyerlerinin atış alanına gitmek üzere taşındığı hususunda anlaşmazlık bulunmadığı, yolcuların bizzat araç maliki veya araç sürücüsüne ödeme yapmamasının yapılan taşımacılığın ücretsiz gerçekleştirildiği anlamına gelmeyeceği, taşıma için yapılan bir ödemenin bulunduğu, davacının taşımacılığı kurs ya da para toplayan kursiyer adına karşılıksız yürüttüğüne dair bir beyanının bulunmadığı ve bunu ispata yarayacak bir delil de sunmadığı anlaşıldığından, olayda, servis taşımacılığı faaliyetiyle iştigal eden davacının maliki olduğu araçla özel güvenlik kursiyerlerinin ticari amaçlı taşındığı sonucuna varılmaktadır.
	Bununla birlikte, denetime konu faaliyetin ilgili belediyeden ruhsat/izin almaksızın yapılıp yapılmadığının ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.
	Dosyaya sunulan belgelere göre, davacı adına ve aracı için İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca düzenlenmiş ve denetim tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden servis taşımacılığı kartı ile ... Elt San. ve Tic. Ltd. Şti. personelini taşımak üzere verilmiş personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin bulunduğu anlaşılmakta ise de, olayda gerçekleştirilen taşımacılığın personel servis taşımacılığı olmadığı açıktır.
	Bu durumda, davacıya ait ... plakalı aracın personel servis taşımacılığı yapmak için gerekli izninin bulunduğu anlaşıldığından, davalı idarece tespit edilen fiilin ilgili belediyeden alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında kaldığı göz önüne alınarak
2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-b bendi uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken aynı Kanunun Ek-2/3-a bendi uyarınca işlem tesis edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan temyize konu kararın bu gerekçeyle onanması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 25/09/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.  
KARŞI OY :
(X-) Bakılan uyuşmazlıkta davacının personel servis taşımacılığı yapma konusunda gerekli izinlerinin bulunduğu görüldüğünden denetime konu taşımacılığın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a bendi değil, Ek-2/3-b bendi kapsamında kaldığı sonucuna varılmış olup, Dairemizin çoğunluğunca da bu yorumdan hareketle temyize konu kararın gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar verilmiştir.
Bu haliyle,  Bölge İdare Mahkemesi'nin, gerekli çalışma izin ve ruhsatı olmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının somut belgelerle ortaya konulamadığı gerekçesiyle verdiği iptal kararına göre davalı idarenin yeniden yaptırım uygulama yetkisi yok iken, kesin olarak verilen Dairemiz çoğunluk kararı sonrasında davacının fiiline uyduğu anlaşılan 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-b bendi uyarınca yeniden işlem tesisi mümkün hale gelecektir. Bu durum ise Bölge İdare Mahkemesi'nin ısrar hakkını ve davacının aleyhine bir sonuç doğuracağı anlaşılan karara karşı kanun yoluna başvuru hakkını ortadan kaldıracağından temyize konu kararın değişik gerekçeyle onanması yerine bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.