Esas No: 2022/6605
Karar No: 2024/4064
Karar Tarihi: 03.07.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/6605 E.  ,  2024/4064 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2022/6605
Karar  No : 2024/4064
DAVACI	: ... Sen	  
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI	: ... Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
 
DAVANIN KONUSU 	    : 
15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin;
1- 2. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen 10. fıkrasında, “yılda 7 günü geçmeyen şua izin süreleri" ile "4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 18. maddesinin 5. fıkrasının üçüncü cümlesi uyarınca haftada dört saat izinli sayılan ilçe temsilcilerinin izinli sayıldığı bu sürelerin" çalışılmış gün hesabında sayılmaması sebebiyle ortaya çıkan eksik düzenleyici işlemin, 
2- Yönetmeliğin 5. maddesiyle Yönetmelik ekine eklenen "Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde”  yer alan;
-Eczacı satırında yer alan 0,50 katsayısının, 
-Öğretim Görevlisi satırında yer alan 0,32 katsayısının,
-Avukatlık Hizmetleri satırında yer alan 0,32 katsayısının,
-Sağlık Hizmetleri satırında yer alan 0,32 katsayısının,
-Diğer Lisansiyerler satırında yer alan 0,32 katsayısının,
-Genel İdari Hizmetler satırında yer alan 0,16 katsayısının ,
-Teknik Hizmetler satırında yer alan 0,16 katsayısının ,
-Din Hizmetleri Satırında yer alan 0,16 katsayısının,
-Yardımcı Hizmetler satırında yer alan 0,12 katsayısının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI            :
15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen 10. fıkrasında, “yılda 7 günü geçmeyen şua izin süreleri" ile "4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 18. maddesinin 5. fıkrasının üçüncü cümlesi uyarınca haftada dört saat izinli sayılan ilçe temsilcilerinin izinli sayıldığı bu sürelerin" çalışılmış gün hesabında sayılmaması sebebiyle ortaya çıkan eksik düzenleyici işlemin iptali istemi açısından; Dava konusu düzenlemeye ek olarak yılda 7 günü geçmeyen şua izin sürelerinin de çalışılmış gün olarak kabul edilmesi gerektiği, zira davalı idare uhdesinde iyonlaştırıcı radyasyonla çalışan sağlık personelinin zorunlu olarak bu izni kullanma mecburiyeti olduğu, adı geçen çalışanların bu yolla ödüllendirilmesinin hakkın gereği olduğu, bu nedenle yılda 7 günü geçmeyen şua izin sürelerinin çalışılmış gün hesabında sayılmaması nedeniyle ortaya çıkan eksik düzenleyici işlemin iptali gerektiği, 209 sayılı Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun ile bu Kanun dayanak gösterilerek çıkarılan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nde 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında yer alan ve haftada 1 gün izinli sayılan Sendika Yönetim Kurulu Üyeleri ile haftada dört saat izinli sayılan ilçe temsilcilerinin izinli sayıldığı bu süreler çalışılmış gün kapsamında olup ilçe temsilcilerinin izinli sayıldığı bu sürelerin sağlık tesisi puan ortalaması esas alınarak değerlendirileceği ve kendilerine ek ödeme yapılacağının belirtildiği, Yükseköğretim kurumları kapsamında 2547 sayılı Kanun'a tabi olarak görev yapan ve aynı zamanda 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında haftada 1 gün izinli sayılan Sendika Yönetim Kurulu Üyelerinin izinli sayıldıkları bu 1 günlük sürenin Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte hükümleri doğrultusunda çalışılmış gün kapsamında değerlendirildiği, ancak haftada dört saat izinli sayılan ilçe temsilcilerinin izinli sayıldığı bu sürelerin çalışılmış gün hesabına dahil edilmediği, dava konusu yönetmelik kapsamı dışında bırakılarak emsallerinden farklı bir uygulamaya tabi tutulduğu, halbuki sendikal faaliyette bulunmak sendikal örgütlenme ile çalışanların ekonomik ve sosyal haklarının korunması sırasında etkin rol almak ve bu görevi yürütürken fiili çalışmaya bağlı ek ödemeden mahrum kalınmayacağının bilinmesi sendikal özgürlüğün ayrıca desteklenmesi anlamı taşıdığı, bu nedenle, haftada dört saat izinli sayılan ilçe temsilcilerinin izinli sayıldığı bu sürelerin çalışılmış gün hesabında sayılmaması nedeniyle ortaya çıkan eksik düzenleyici işlemin iptali gerektiği, Sağlık Bakanlığı uhdesinde görev yapan ve sendikal faaliyet kapsamında ilçe temsilciliği görevini yürüten çalışanların haftada 4 saat olarak kullandıkları sendikal izin süreleri çalışılmış gün kapsamında değerlendirilmesi sebebiyle uygulama birliğine aykırı olacak şekilde ilgili yönetmelik kapsamı dışında bırakılmasının, çalışma barışını zedelediği gibi, eşit işe eşit ücret ilkesine de aykırılık teşkil ettiği, sağlık hizmetinin bir ekip işi olduğu, kişi ve toplum sağlığının tesisi sırasında sağlık personelinin moral ve motivasyonunu üst düzeyde tutarak sağlık hizmetinin kaliteli sunulabilmesinin sağlanması ve böylelikle elde edilmek istenen kamu yararının elde edilmesi açısından zorunlu olduğu ileri sürülmektedir.
15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 5. maddesiyle Yönetmelik ekine eklenen "Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde”  yer alan katsayıların iptali istemi açısından; Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetveli ile ilgili personeller bakımından ayrı ayrı taban ödeme katsayılarının belirlendiği, sağlık hizmetlerinin bir ekip işi olduğu gerçeği karşısında hekim dışı personeller açısından belirlenen katsayıların çalışma barışını bozabileceği, ayrıca ücrette adaletin sağlanması ilkesine de aykırılık teşkil edeceği, zira söz konusu düzenleme ile hekim ve hekim dışı personelin almış olduğu ek ödeme arasında oluşan makasın ciddi anlamda açıldığı, bu katsayılar arasındaki farkın makul ölçülerle belirlenmesi ve bunun doğal sonucu olarak çalışma barışının tesisi adına ilgili katsayıların iptaline karar verilmesi gerektiği, dava konusu düzenlemenin Anayasa’nın 2. maddesinde düzenlenen “Hukuk Devleti” ve "Sosyal Devlet" ilkelerine aykırı olduğu, dava konusu hükmün, idarenin davranışlarının belirli ve önceden öngörülebilir olması gerekliliği ilkesine aykırılık oluşturduğu, sosyal adalet ilkesine ve devletin çalışanları koruma yükümlülüğüne aykırı olarak düzenlendiği, “Eşitlik” ilkesine ve “Hukukla sınırlı takdir yetkisi” ilkesine aykırı olduğu, idarenin takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu, keyfi kullanılamayacağı, geçerli nedenlere dayanmak zorunda olduğu, dava konusu düzenlemenin, “…Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır…” şeklindeki 657 sayılı Kanun’un 10. maddesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI        :
Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak; davanın süreaşımı nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiği, esasa ilişkin olarak; eksik düzenleme nedeni ile dava açılamayacağı,  dava konusu düzenlemeler yapılırken üniversitelerle istişare edilerek görüş alındığı, öneri ve tekliflerin değerlendirilerek düzenlemenin yürürlüğe girdiği, özlük haklarında iyileşme sağlandığı, anılan düzenlemede hukuka ve mevzuata aykırı bir yön bulunmadığı, düzenlemenin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda tesis edildiği, idarenin takdir yetkisinin denetlenemeyeceği, yargının yerindelik denetimi yapamayacağı, hekimler ile diğer çalışanların aynı katsayılar üzerinden ek ödeme almasının hakkaniyete uygun olmadığı gibi, iptali istenen düzenlemede bahsi geçen personellerin aynı ya da birbirine çok yakın oranlardaki katsayı üzerinden ek ödeme alacak olmasının da hukuka ve eşitlik ilkesine uygun olduğu, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ   : ...
DÜŞÜNCESİ	: Davanın kısmen reddine kısmen de karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI               : ...
DÜŞÜNCESİ 		: Davacı ... Sendikası'na vekaletten Av. ... tarafından, 05.09.2022 tarih ve 31954 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren; Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 2. Maddesiyle 4. Maddesine eklenen 10. Fıkrasında “ yılda 7 günü geçmeyen şua izin süreleri ile 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 18 inci maddesinin beşinci fıkrasının üçüncü cümlesi uyarınca haftada dört saat izinli sayılan ilçe temsilcilerinin izinli sayıldığı bu sürelerin çalışılmış gün hesabında sayılmaması sebebiyle ortaya çıkan eksik düzenleyici işlemin, Yönetmeliğin 5. Maddesiyle yönetmelik ekine eklenen Ek-4 sayılı “ Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde”  -Eczacı satırında yer alan - 0,50 katsayısının, Öğretim Görevlisi satırında yer alan - 0,32 katsayısının,-Avukatlık Hizmetleri satırında yer alan – 0,32 katsayısının,- Sağlık Hizmetleri satırında yer alan – 0,32 katsayısının, - Diğer Lisansiyerler satırında yer alan - 0,32 katsayısının, -Genel İdari Hizmetler-Teknik Hizmetler ve Din Hizmetleri Satırında yer alan - 0,16 katsayısının,-Yardımcı Hizmetler satırında yer alan -  0,12 katsayısının  iptali istenilmektedir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununu 58. Maddesinin (i) fıkrasında,'' Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur.Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri; yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmelikte belirlenen temel ilkeler çerçevesinde üniversite yönetim kurulları gerekli düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.''hükmü ,aynı yasa maddesinin (j) fıkrasında ise, ''Döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanları, gelir ve giderleri, sermaye limitleri ile işletmelerin yönetimine ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.''hükmü yer almaktadır.
5.09.2022 tarih ve 31954 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren; Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 2. Maddesiyle 4. Maddesine eklenen 10. Fıkrasında,'' Ek ödeme, personele fiilen hizmete katkı sağladığı sürece verilebilir. 7 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere; resmî tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Sağlık Bakanlığınca ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri aktif çalışılmış gün olarak kabul edilir. ''kuralı yer almaktadır.                   
Yine aynı yönetmeliğin, 5. maddesi ile Yönetmelik ekine eklenen Ek-4 sayılı Taban Ödeme Katsayı Cetveli
•  Eczacı satırında yer alan - 0,50 katsayısının,
•  Öğretim Görevlisi satırında yer alan - 0,32 katsayısının,
•  Avukatlık Hizmetleri satırında yer alan – 0,32 katsayısının,
•  Sağlık Hizmetleri satırında yer alan – 0,32 katsayısının, 
•  Diğer Lisansiyerler satırında yer alan - 0,32 katsayısının , 
• Genel İdari Hizmetler-Teknik Hizmetler ve Din Hizmetleri Satırında yer alan - 0,16 katsayısının ,
• Yardımcı Hizmetler satırında yer alan -  0,12 katsayısının esas alınacağı kurala bağlanmıştır.
Bakılan davada, Sağlık Bakanlığı tarafından ek ödemeye ilişkin yönetmelik 12.08.2022 tarih ve 31921 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, söz konusu  Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği ile Sağlık Bakanlığına bağlı  sağlık çalışanlarına sabit ek ödemeleri yanında taban ödeme ve teşvik ödemesi adı altında iki farklı döner sermaye ek ödemesi yapılması hüküm altına alındığı ve sabit ek ödeme dışında her ay personele ayrıca ödenecek taban ek ödeme adı altında ücret ödenmeye başlandığı, bu düzenleme ile Sağlık Bakanlığı kadrosunda olan sağlık çalışanları gerek mali gerekse sosyal hakları bakımından çeşitli iyileştirmeler almış olmasına karşın Üniversitelere bağlı sağlık kurum ve kuruluşları ile tıp ve diş hekimliği fakültelerinde görev yapan sağlık çalışanları açısından herhangi bir düzenleme olmadığından Sağlık Bakanlığına ait düzenlemede yer alan taban ek ödeme katsayılarının üniversite tıp ve diş hekimliği fakülteleri Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanelerinde görevli benzer unvana sahip personellerde de eşit ödeme alması amacıyla ''Teşvik Ek Ödemesi'' adı altında yeni bir düzenlemeye ihtiyaç duyulduğu, davalı idare tarafından, "Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" te değişiklik yapıldığı anlaşılmaktadır.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 4. Maddesine eklenen 10.fıkrasında, fiili çalışmayı gerektiren ek ödemelerin hangi hallerde fiilen çalışma olmasa dahi ödeneceği durumlar düzenlendiği anlaşılmakta olup, aynı yönetmeliğin 7. Maddesini saklı tutan  söz konusu Yönetmelik değişikliğinde eksik düzenleme bulunmadığı gibi, üst hukuk normlarına da aykırılık bulunmamaktadır.
Dava konusu Yönetmelik uyarınca yapılacak ek ödemeler, 657 sayılı Kanunda öngörülen ve personele her ay düzenli olarak yapılması zorunlu, genel nitelikte ve bütçeden karşılanan bir ödeme olmayıp, kurum ihtiyaçları karşılandıktan sonra personele, hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar gözetilerek aylık ya da sözleşme ücretlerine ilave olarak ödenebilen teşvik uygulaması niteliğinde yapılan bir ödemedir.
Söz konusu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-4 deki düzenlemenin incelenmesinden, ek ödemenin dağıtımında esas alınacak katsayıların, anılan Yasa maddesinde belirtilen  hizmet sunum şartları ve  kriterleri ile personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, hizmet sınıfları, unvanları, görev, görev yerleri, aldıkları eğitim ve mesleki birikimleri farklı olan personele hizmete katkıları aynı olmayacağından, farklı oranlarda ek ödeme yapılması konusunda takdir yetkisi bulunan idarece hazırlanarak yürürlüğe konulan dava konusu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-4 deki düzenlemenin, kanunda belirtilen kıstaslar dikkate alınarak, idareye verilen takdir yetkisi  çerçevesinde ve ek ödemenin amacına  uygun olarak hazırlandığı sonucuna ulaşıldığından, iptali istenilen düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan  nedenlerle, davanın  reddi gerektiği, düşünülmektedir.
 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı ... Sen vekili tarafından;15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin;
1- 2. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen 10. Fıkrasında, “yılda 7 günü geçmeyen şua izin süreleri" ile "4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 18. maddesinin 5. fıkrasının üçüncü cümlesi uyarınca haftada dört saat izinli sayılan ilçe temsilcilerinin izinli sayıldığı bu sürelerin" çalışılmış gün hesabında sayılmaması sebebiyle ortaya çıkan eksik düzenleyici işlemin, 
2- Yönetmeliğin 5. maddesiyle Yönetmelik ekine eklenen "Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde”  yer alan;
-Eczacı satırında yer alan 0,50 katsayısının, 
-Öğretim Görevlisi satırında yer alan 0,32 katsayısının,
-Avukatlık Hizmetleri satırında yer alan 0,32 katsayısının,
-Sağlık Hizmetleri satırında yer alan 0,32 katsayısının,
-Diğer Lisansiyerler satırında yer alan 0,32 katsayısının,
-Genel İdari Hizmetler satırında yer alan 0,16 katsayısının ,
-Teknik Hizmetler satırında yer alan 0,16 katsayısının ,
-Din Hizmetleri Satırında yer alan 0,16 katsayısının,
-Yardımcı Hizmetler satırında yer alan 0,12 katsayısının iptali  istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.  
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule yönelik itirazları yerinde görülmeyerek işin esası incelendi.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Anayasa’nın 124. maddesinde (Değişik: 16.04.2017-6771/16 md.), Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hüküm altına alınmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "İzinler" başlıklı 64. maddesinin ilk fıkrasında; "Öğretim elemanları yıllık izinlerini, normal olarak, öğrenime ara verilen zamanlarda kullanırlar. Bunların diğer izinleri ile Yükseköğretim üst kuruluşları personelinin ve yükseköğretim kurumları memurlarının izin işleri 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre yürütülür." hükmü;  657 sayılı Kanun'un "Mazeret izni" başlıklı 104. maddesinin G bendinde ise; "Yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında fiili çalışmaya bağlı her türlü ödemeler hariç malî haklar ile sosyal yardımlara dokunulmaz." hükmü ,"Hastalık ve refakat izni" başlıklı 105. maddesinde; "Memura, aylık ve özlük hakları korunarak, verilecek raporda gösterilecek lüzum üzerine, kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı hâlinde onsekiz aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise oniki aya kadar izin verilir...." hükmü bulunmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Döner sermaye"  başlıklı 58. maddesinin (h) fıkrasında, "Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 950’sini geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Mesai saatleri dışında ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerini veren öğretim üyeleri için de yüzde 950 oranı uygulanır. Ancak bu fıkra kapsamında öğretim üyelerine yapılacak ek ödeme ile (c) ve (f) fıkraları uyarınca yapılacak ek ödeme toplamı, özellikli tıbbi işlemler ve uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında yapılacak ek ödeme hariç olmak üzere, ek ödeme matrahının yüzde 1900’ünü geçemez. Bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılır."  hükmüne yer verilmiş, (i) fıkrasında da "Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur." hükmü bulunmakta devamında da "Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri, yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." düzenlemesi yer almaktadır.
18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır." hükmü, "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, 4.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinin (Değişik ibare:RG-08.07.2014-29054) (h) ve (i) fıkralarına dayanılarak hazırlanmıştır." hükmü bulunmaktadır.
 15.09.2022 tarihli ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılan ek ödeme sabit ödeme, taban ek ödeme ve teşvik ek ödemesi olmak üzere olmak üzere üçe ayrılmış ve  Yükseköğretim Kurumlarında Döner Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik'in "Dağıtım esasları" başlıklı 5. maddesinin 9. fıkrasının (b) bendi; "Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. 2547 sayılı Kanun’un 58. maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak bu ödeme, Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır.  Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez." olarak düzenlenmiş, yine aynı Yönetmeliğin 2. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen 10. fıkrada; “(10) Ek ödeme, personele fiilen hizmete katkı sağladığı sürece verilebilir. 7 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere; resmî tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Sağlık Bakanlığınca ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri aktif çalışılmış gün olarak kabul edilir.” düzenlemesi yapılmış, Yönetmeliğin 5. maddesi ile asıl Yönetmeliğe eklenen Ek-4 sayılı "Taban Ek ödeme katsayı cetveli" ile katsayılar belirlenmiş ve  ve 6. maddesinde de "Bu Yönetmelik 01.08.2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer." ibaresi yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen 10. Fıkrasında, “yılda 7 günü geçmeyen şua izin süreleri" ile "4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 18. maddesinin 5. fıkrasının üçüncü cümlesi uyarınca haftada dört saat izinli sayılan ilçe temsilcilerinin izinli sayıldığı bu sürelerin" çalışılmış gün hesabında sayılmaması sebebiyle ortaya çıkan eksik düzenleyici işlemin iptali istemi açısından yapılan inceleme:
Dava konusu maddede, ek ödemenin fiilen katkı sunulduğu sürece verileceğine ilişkin genel kurala yer verildikten sonra, ikinci cümlede kuralın istisnaları sayma yoluyla belirlenmiş, buna göre resmî tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, görevi sırasında veya               
 görevinden dolayı Sağlık Bakanlığınca ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin sürelerinin çalışılmış gün olarak kabul edileceği ifade edilmiştir.
Bu durumda, 657 sayılı Kanun'un 104/G maddesinde yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında fiili çalışmaya bağlı her türlü ödemeler hariç malî haklar ile sosyal yardımlara dokunulmayacağının belirtildiği, ek ödemeden yararlanma koşulunun fiili çalışmaya dayalı olduğu, dava konusu maddede belirtilen hallerde, çalışanların fiilen gelire katkıda bulunulmadığı halde  çalışmış kabul edilerek ek ödemeden yararlandırıldığı, anılan maddenin personel lehine yapılmış olan istisnai bir düzenleme olduğu, dava konusu maddenin Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği ile de uyumlu olduğu, Yönetmelik hükmünde herhangi bir eksik düzenlemenin söz konusu olmadığı, idarenin takdir yetkisi içerisinde hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilerek yapılan dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık olmadığı  sonucuna varılmıştır. 
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. maddesiyle Yönetmelik ekine eklenen "Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde”  yer alan katsayıların iptali istemi açısından yapılan inceleme:
2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (i) fıkrasında; "Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur." hükmü bulunmakta devamında da "Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri, yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." düzenlemesi yer almaktadır. 
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara ilişkin Yönetmelik uyarınca yapılacak ek ödemeler, 657 sayılı Kanunda öngörülen ve personele her ay düzenli olarak yapılması zorunlu, genel nitelikte ve bütçeden karşılanan bir ödeme olmayıp, gelir gider dengesi gözetilerek, döner sermaye kaynakları uygun olduktan sonra personele, hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları gözetilerek aylık ya da sözleşme ücretlerine ilave olarak ödenebilen teşvik uygulaması niteliğinde yapılan bir ödemedir. Anılan Yönetmeliğe göre "taban ödeme" de, personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan bir ödemedir. 
2547 sayılı Kanun'un anılan maddesi uyarınca,  davalı idarenin bu konuda düzenleme yapma yetkisi olup,  Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nde belirtilen katsayılar ile uyumlu olarak, hizmet sınıfları, unvanları, görevi, görev yerleri, aldıkları eğitim ve mesleki birikimleri farklı olan personelin hizmete katkılarının aynı olmayacağından, farklı oranlarda ek ödeme katsayısı belirlendiği, idarenin takdir yetkisi içerisinde hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilerek ve ek ödemenin amacına uygun olarak yapıldığı anlaşılan dava konusu düzenlemede de hukuka aykırılık olmadığı  sonucuna varılmıştır. 
Dava açıldıktan sonra, 07/01/2023 tarih ve 32066 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesiyle, dava konusu Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin eki olan "Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde”  yer alan Eczacı kadro unvanı satırında yer alan "0,50" katsayısı, "1,20” şeklinde değiştirilmiş olup; bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- 15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 2. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen 10. fıkrasında, “yılda 7 günü geçmeyen şua izin süreleri" ile "4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 18. maddesinin 5. fıkrasının üçüncü cümlesi uyarınca haftada dört saat izinli sayılan ilçe temsilcilerinin izinli sayıldığı bu sürelerin" çalışılmış gün hesabında sayılmaması sebebiyle ortaya çıkan eksik düzenleyici işlemin iptali istemi yönünden oyçokluğu ile DAVANIN REDDİNE,
2- 15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. maddesiyle Yönetmelik ekine eklenen "Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde”  yer alan;
-Öğretim Görevlisi satırında yer alan 0,32 katsayısının,
-Avukatlık Hizmetleri satırında yer alan 0,32 katsayısının,
-Sağlık Hizmetleri satırında yer alan 0,32 katsayısının,
-Diğer Lisansiyerler satırında yer alan 0,32 katsayısının,
-Genel İdari Hizmetler satırında yer alan 0,16 katsayısının ,
-Teknik Hizmetler satırında yer alan 0,16 katsayısının ,
-Din Hizmetleri Satırında yer alan 0,16 katsayısının,
-Yardımcı Hizmetler satırında yer alan 0,12 katsayısının iptali istemi yönünden oybirliğiyle DAVANIN REDDİNE; "Eczacı satırında yer alan 0,50 katsayısının" iptali istemi yönünden ise oybirliğiyle KONUSU KALMAYAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 
3.  Dava kısmen ret kısmen karar verilmesine yer olmadığına şeklinde sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...TL yargılama giderinin haklılık oranlarına göre...TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, kalan ...TL'lik kısmın davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...TL  vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...  TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya  iadesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 03/07/2024 tarihinde karar verildi.
 
KARŞI OY :
(X)- Dava; 15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 2. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen 10. fıkrasında, “yılda 7 günü geçmeyen şua izin süreleri" ile "4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 18. maddesinin 5. fıkrasının üçüncü cümlesi uyarınca haftada dört saat izinli sayılan temsilcilerinin izinli sayıldığı bu sürelerin" çalışılmış gün hesabında sayılmaması sebebiyle ortaya çıkan eksik düzenleyici işlemin ve Yönetmeliğin 5. maddesiyle asıl Yönetmelik ekine eklenen "Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde”  yer alan katsayıların iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Kanun'un "Yıllık izinlerin kullanılışı" başlıklı 103. maddesinin son fıkrasında; "Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele, her yıl yıllık izinlerine ilaveten bir aylık sağlık izni verilir." düzenlemesi olduğu, kanuni düzenleme olmasına rağmen görevin sağlık üzerinde oluşturması muhtemel olumsuz etkilerini önlemek amacıyla öngörülen şua iznine istisnalar arasında yer verilmemesinde hukuka uyarlık olmadığı düşünüldüğünden, bu kısım yönünden eksik düzenleme olduğu gerekçesi ile anılan kısmın iptali gerektiği oyuyla bu kısım açısından çoğunluk kararına katılmıyorum.