Esas No: 2023/7610
Karar No: 2024/8068
Karar Tarihi: 30.12.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/7610 E.  ,  2024/8068 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/7610
Karar	No : 2024/8068                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)          : ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem:  İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ...  Sitesi, No:..., D:... adresindeki davacıya ait işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; davacı tarafından işletilen ve ikinci sınıf gayrisihhi müessese (GSM) niteliğinde olduğu tespit edilen işyerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği açık olmakla birlikte, 5216 sayılı Kanun kapsamında davalı idarenin herhangi bir şekilde ruhsatlandırma yetkisinin bulunmaması karşısında tesis olunan davaya konu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 : Davalı idare tarafından, işyerinin bulunduğu parselin İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait olduğu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (d) bendi uyarınca ruhsat verme, denetleme ve yaptırım uygulama yetkisinin büyükşehir belediyesinin yetkisi dahilinde olduğu  ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	:  Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
             Uyuşmazlık, mülkiyeti davalı idareye ait İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... Sanayi Sitesi, No:..., D:... adresinde, davacı tarafından ruhsatsız olarak hurda faaliyetinde (metallerin geri dönüşümü) bulunulduğunun ve işyerinin 2. sınıf gayrısıhhi müesese kapsamında kaldığının tespit edilmesi üzerine İstanbul Büyükşehir Belediyesi Anadolu Yakası Zabıta Müdürlüğünden söz konusu İşyerinin faaliyetten men edilmesinin istenilmesine ilişkin davaya konu ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali isteminden kaynaklanmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (o) bendinde; "Gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; hafriyat toprağı ve moloz döküm alanlarını; sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolama sahalarını; inşaat malzemeleri, odun, kömür ve hurda depolama alanları ve satış yerlerini belirlemek; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için gereken tedbirleri almak" belediyenin yetkileri arasında sayılmıştır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (i) fıkrasında ise; "Sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak çevrenin, tarım alanlarının ve su havzalarının korunmasını sağlamak; ağaçlandırma yapmak; gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; inşaat malzemeleri, hurda depolama alanları ve satış yerlerini, hafriyat toprağı, moloz, kum ve çakıl depolama alanlarını, odun ve kömür satış ve depolama sahalarını belirlemek, bunların taşınmasında çevre kirliliğine meydan vermeyecek tedbirler almak; büyükşehir katı atık yönetim plânını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; sanayi ve tıbbî atıklara ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak" büyükşehir belediyelerinin görev ve yetkileri arasında sayılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, hurda depolama alanları ve satış yerlerini belirlemek; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için gereken tedbirleri almak hususunda genel yetki 5393 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile belediyelere verilmiş iken, büyükşehir belediyesi olan yerlerde bu yetkinin, 5393 sayılı Belediye Kanunundan önce 23/7/2004 tarihli ve 25531 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (i) bendi ile özel olarak büyükşehir belediyelerine verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; büyükşehir belediye sınırları dahilinde faaliyet gösterdiği sabit olan davalı idareye ait ve hurdacılar sanayi sitesinde yer alan işyeri hakkında  işlem tesis etme yetkisi 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (i) bendi ile özel olarak büyükşehir belediyesine verilmiş olduğundan, dava konusu işlem hakkında işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerekmekte olup, temyiz konusu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 30/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.