Esas No: 2024/70
Karar No: 2024/192
Karar Tarihi: 15.02.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/70 E.  ,  2024/192 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas	No : 2024/70
Karar	No : 2024/192
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı ... vekili Av. ... tarafından, müvekkilinin davalı idare bünyesinde piyade yarbay olarak görev yapmakta iken malulen emekliye ayrıldığı, görevi esnasında bir çok operasyona katıldığı, son olarak operasyonlara ilişkin eğitim verdiği, bu süreçte psikolojisinin bozulduğundan bahisle psikolojik rahatsızlığı sebebiyle uğradığı zararların tazmin edilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile uğradığı iddia edilen zararlarına karşılık şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada; Van 2. İdare Mahkemesince, Anayasa Mahkemesi kararı üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolunda verilen 29/01/2021 tarih ve E:2018/1538, K:2021/58 sayılı karara karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularının incelenmesi neticesinde Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin 14/10/2021 tarih ve E:2021/2088, K:2021/3092 sayılı kararı ile tarafların istinaf başvurularının kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesi sonrasında Van 2. İdare Mahkemesince 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesi uyarınca verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Erzurum İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 18/11/2022 tarih ve E:2021/2606, K:2022/2794 sayılı karar, Erzurum 2. İdare Mahkemesince uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Konya İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 30/12/2022 tarih ve E:2022/2415, K:2022/2480 sayılı karar ile Konya 2. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Erzurum İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 14/12/2023 tarih ve E:2023/23, K:2023/1395 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7329 sayılı Kanun'un 16. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na eklenen "Askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklara dair hükümler" başlıklı 20/C maddesinin 1. fıkrasında, "Bu madde; Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır." hükmüne yer verilmiş; 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile de anılan fıkraya, "Bu uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir." hükmü eklenmiştir.
Bakılan davada ortaya çıkan yetki uyuşmazlığının çözüme kavuşturulabilmesi için 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin 1. fıkrasına eklenen özel yetki kuralının bu davada uygulanıp uygulanamayacağının ortaya konulması gerekmektedir.
Bilindiği üzere, usul hukuku alanında geçerli olan temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir. Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni ise usul hükümlerinin kamu düzeni ile yakından ilgili olmasıdır.
Usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık kuralı ile birlikte dikkate alınması gereken diğer bir husus da yeni usul kuralı yürürlüğe girdiğinde, ilgili usul işleminin tamamlanıp tamamlanmadığıdır. Çünkü bir usul işlemi tamamlandıktan sonra yeni kural yürürlüğe girerse tamamlanmış işlem geçerli olarak kalır. Buna karşılık bir usul işlemi henüz tamamlanmamış ise yeni kanun, kural olarak hemen yürürlüğe girecektir. 
Bakılan davada, Van 2. İdare Mahkemesince 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin 1. fıkrasına eklenen özel yetki kuralı yürürlüğe girmeden önce 29/01/2021 tarihinde uyuşmazlığın esası hakkında karar verildiği görülmüşse de karar tarihinde yürürlükte olan yetki kurallarına göre yetkisiz bir mahkeme tarafından esas hakkında karar verildiğinden usule ilişkin işlemlerin tamamlanmış olduğundan bahsedilemeyeceği, dolayısıyla, yürürlüğe giren özel yetki kuralının iş bu davada uygulanması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Buna göre,  2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin 1. fıkrasına eklenen düzenleme ile Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili kılındığı anlaşılmış olup, bu durumda davacının bir çok ilde operasyona katıldığı anlaşılmışsa da davacının maruz kaldığı hastalığın aniden ortaya çıkmadığı, yaptığı görevin etkisiyle zaman içinde hastalığının yoğunlaştığı, son olarak Isparta Dağ ve Komando Okulu Eğitim Merkezi Komutanlığında görev yaparken hastalığının ortaya çıktığı, uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık açılan iş bu tam yargı davasının görüm ve çözümünde davacının son görev yaptığı Isparta ilinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Konya Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesi olan Konya İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde Konya İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın Konya 2. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Van 2. İdare Mahkemesine, Erzurum 2. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 15/02/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.