Esas No: 2024/2297
Karar No: 2024/2910
Karar Tarihi: 11.09.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/2297 E.  ,  2024/2910 K.


"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2024/2297
Karar	No : 2024/2910                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)	: 1- ... 
		 2-... 
		 3- ... 
		 4-... 	  
		 5- ...
VEKİLİ	: Av. ... 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:...  Bakanlığı
VEKİLİ	:... 
İSTEMLERİN_KONUSU	: ...  Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN KONUSU	: Davacılar tarafından, 10/10/2015 tarihinde Ankara Tren Garı önünde meydana gelen patlama neticesinde yakınları ...'in hayatını kaybetmesi nedeniyle uğranılan zararların tazmini istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile anne ... ve baba ...  için ayrı ayrı 10.000,00 TL (miktar artırımı ile anne için 94.436,32 TL, baba için 34.230,04 TL) maddi tazminat ile anne ve babanın her biri için 150.000,00 TL manevi,  kardeşlerden ..., ... ve ...'in her biri için 75.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi  istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 13/10/2022 tarih ve E:2022/1238, K:2022/2872 sayılı bozma kararına uyularak davacıların istinaf isteminin reddine, davalı idarenin istinaf isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata, müteveffanın kardeşlerinin manevi tazminat istemine ve faize yönelik kısımlarının kaldırılmasına, yeniden yapılan inceleme sonucunda davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacılara 31.085,95 TL maddi tazminatın davalı idarece ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, takdiren davacı ... için 15.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın davalı idarece ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminatın reddine, yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için (nisbi vekalet ücreti, maktu vekalet ücretinden az olamayacağından) kabul edilen maddi tazminat üzerinden belirlenen 20.900,00 TL vekalet ücreti ile kabul edilen manevi tazminat üzerinden belirlenen 20.900,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için (davalı idare lehine hükmedilecek vekalet ücreti, davacı tarafa hükmedilen vekalet ücretini geçemeyeceğinden) ret edilen maddi tazminat üzerinden belirlenen 20.900,00 TL vekalet ücreti ile ret edilen manevi tazminat üzerinden belirlenen 20.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI	: Davacılar tarafından, dosyadaki bilgi ve belgelere göre idarenin meydana gelen olayda hizmet kusuru bulunduğu, tazminat miktarının hizmet kusuru bulunduğunun kabulü ile belirlenmesi gerektiği, sulhname imzalanmaması durumunda zararın genel hükümlere göre hesaplanması gerektiği, 5233 sayılı Kanun'a göre hesaplama yapılmasının hukuka aykırı olduğu, olay tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği, duyulan acı ve eleme karşılık hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğu, dava dilekçesinde belirtilen tazminatın hüküm altına alınması gerektiği iddialarıyla; davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu, uyuşmazlığın 5233 sayılı Kanun uyarınca çözümlenmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminatın düzenlenmediği iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ... 
DÜŞÜNCESİ	: Davacıların temyiz isteminin kısmen incelenmeksizin reddi, kısmen reddi; davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
A) Davacılar ...  ve ...'in Manevi Tazminat İstemlerine Yönelik Temyiz İsteminin İncelenmesi:	
Davacılar tarafından dosyaya sunulan temyiz dilekçesinde temyize konu kararın, davacılar ...  ve ...'in manevi tazminat istemini de kapsayacak biçimde bozulması istenilmiş ise de; kararın bu kısmının, istinaf ve temyiz kanun yolundan geçmek suretiyle kesinleştiği anlaşılmaktadır.
	Bu nedenle, davacılar ...  ve ...'in manevi tazminata yönelik temyiz istemlerinin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
B) Temyize Konu Kararın Maddi Tazminat İstemine ve Davacılar ..., ...  ve .. 'in Manevi Tazminat İstemlerine Yönelik Kısımlarının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın anılan kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
C) Temyize Konu Kararın Vekalet Ücretine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
21/09/2023 tarih ve 32316 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Bölge İdare Mahkemesi kararı tarihi itibarıyla uyuşmazlığa uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinde; " Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. 
	Aynı Tarifenin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinde ise, "(1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. (3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. (4) Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir." düzenlemesi yer almaktadır.
	Diğer taraftan Tarife'nin ikinci kısmının ikinci bölümünün 16. satırında; İdare ve Vergi Mahkemelerinde takip edilen davalar için ödenecek ücret duruşmasız ise (a) bendine göre 10.500,00 TL, duruşmalı ise (b) bendine göre 20.900,00 TL olarak belirlenmiştir.  
	Dava, davacılar tarafından, 10/10/2015 tarihinde Ankara Tren Garı önünde meydana gelen patlama neticesinde ...'in hayatını kaybetmesi nedeniyle uğranılan zararların tazmini istemiyle yakınları tarafından yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL (miktar artırımı ile anne için 94.436,32 TL, baba için 34.230,04 TL) maddi tazminat ile anne ve babanın her biri için 150.000,00 TL manevi tazminatın ve  kardeşlerden ..., ...  ve ...'in her biri için 75.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
	Yargılama sonucunda nihai olarak toplam 31.085,95 TL maddi ve 105.000,00 manevi tazminatın ödenmesine karar verilmiş, Bölge İdare Mahkemesince yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için (nisbi vekalet ücreti, maktu vekalet ücretinden az olamayacağından) kabul edilen maddi tazminat üzerinden belirlenen 20.900,00 TL vekalet ücreti ile kabul edilen manevi tazminat üzerinden belirlenen 20.900,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için (davalı idare lehine hükmedilecek vekalet ücreti, davacı tarafa hükmedilen vekalet ücretini geçemeyeceğinden) ret edilen maddi tazminat üzerinden belirlenen 20.900,00 TL vekalet ücreti ile ret edilen manevi tazminat üzerinden belirlenen 20.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine hükmedilmiştir.
Bunun yanında, temyiz incelemesine konu olan Bölge İdare Mahkemesi kararının ilk derece yargılamasının ... İdare Mahkemesi tarafından duruşmalı olarak yapıldığı,  13/04/2017 tarihinde yapılan duruşmaya davalı idare vekilinin katıldığı, buna karşın davacılar vekili Av. ...'ın katılmadığı görülmüştür.
Bu durumda, davacı vekilinin duruşmaya katılmadığı göz önüne alınarak hükmedilen maddi tazminat miktarı olan 31.085,95 TL üzerinden A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan nispi vekalet ücreti duruşmasız vekalet ücretinin altında kaldığından, davacılar lehine duruşmasız işler için belirlenen maktu vekalet ücreti olan 10.500,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, duruşmalı işler için belirlenen 20.900,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır. Bununla birlikte reddedilen maddi tazminat üzerinden davalı idare lehine hükmedilecek vekalet ücreti, davacı tarafa hükmedilen vekalet ücretini geçemeyeceğinden reddedilen maddi tazminat nedeniyle davalı idare lehine de 10.500,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, hükmedilen toplam 105.000,00 TL manevi tazminat üzerinden A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan nispi vekalet ücreti olan 16.800,00 TL, duruşmalı işler için belirlenen 20.900,00 TL maktu vekalet ücretinin altında kaldığından 20.900,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiş ise de yukarıda izah edildiği üzere davacılar vekilinin açılan duruşmaya katılmadığı ve hükmedilen manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan vekalet ücretinin duruşmasız işler için belirlenen maktu vekalet ücretinin üzerinde olduğu dikkate alınarak nispi şekilde hesaplanan 16.800,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara ödenmesine hükmedilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte reddedilen manevi tazminat üzerinden davalı idare lehine hükmedilecek vekalet ücreti, davacı tarafa hükmedilen vekalet ücretini geçemeyeceğinden reddedilen manevi tazminat nedeniyle davalı idare lehine de 16.800,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir.
	Bu durumda Bölge İdare Mahkemesinin hüküm fıkrasında bulunan "Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için (Nisbi vekalet ücreti, maktu vekalet ücretinden az olamayacağından) kabul edilen maddi tazminat üzerinden belirlenen 20.900,00-TL vekalet ücreti ile kabul edilen manevi tazminat üzerinden belirlenen 20.900,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için (Davalı idare lehine hükmedilecek vekalet ücreti, davacı tarafa hükmedilen vekalet ücretini geçemeyeceğinden) ret edilen maddi tazminat üzerinden belirlenen 20.900,00-TL vekalet ücreti ile ret edilen manevi tazminat üzerinden belirlenen 20.900,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresinin "yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız işler için (nisbi vekalet ücreti, maktu vekalet ücretinden az olamayacağından) kabul edilen maddi tazminat üzerinden belirlenen 10.500,00 TL vekalet ücreti ile kabul edilen manevi tazminat üzerinden nispi olarak belirlenen 16.800,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (davalı idare lehine hükmedilecek vekalet ücreti, davacı tarafa hükmedilen vekalet ücretini geçemeyeceğinden) ret edilen maddi tazminat üzerinden belirlenen 10.500,00 TL vekalet ücreti ile ret edilen manevi tazminat üzerinden belirlenen 16.800,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU	:
          Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin kısmen İNCELENMEKSİZİN REDDİNE, kısmen REDDİNE; davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 
3. Davacının adli yardım talebi kabul edilmiş olduğundan ödenmeyen temyiz yargılama giderlerinin tahsili için Mahkemesince Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, davalı idare tarafından yapılan temyiz yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin davalı idareye iadesine, 
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 11/09/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.