Esas No: 2023/1612
Karar No: 2024/4924
Karar Tarihi: 18.11.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/1612 E.  ,  2024/4924 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas     No : 2023/1612
Karar	No : 2024/4924                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı	
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'na istinaden sözleşmeli programcı olarak görev yapan davacının, en az D düzeyinde KPDS veya dengi  yabancı  dil belgesine sahip olduğuna dair belgeyi sunmadığından bahisle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalındığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
             İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar dava konusu işlemde, davacının özlük dosyasında yapılan incelemede en az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil belgesine sahip olmadığının tespit edildiği, davacı tarafından sunulan 29/04/2021 tarihli dilekçede de yabancı dil belgesi olmadığının belirtilmesi üzerine, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar"ın Ek-6. maddesinde ve davacı ile davalı idare arasında 26/04/2021 - 31/12/2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere imzalanmış olan Hizmet Sözleşmesinin 15. maddesinde yer alan,  sözleşmeli personelin işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, sözleşmenin tek taraflı feshedileceği hükmüne istinaden adı geçenin sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmakta ise de, gerek davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, davalı idarece sunulan savunma dilekçesinde, gerekse Mahkemelerince ve ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararlarda, davacının en az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil belgesine sahip olmadığı hususu açıkça belirtildiğinden, 26/04/2021 tarihli sözleşme imzalanmadan önce bu hususun davalı idarece bilindiği, Mahkeme kararının uygulanması açısından sözleşmenin imzalandığı; öte yandan, bir yargı kararını aynen ve gecikmeksizin uygulamaktan başka bir seçeneği olmayan idarelerin yargı kararlarına uymaması, karar gereklerine göre işlem ve eylemde bulunmaması ya da biçimsel nitelikte uygulamalarla yargı kararlarını etkisiz ve geçersiz kılmasının söz konusu olamayacağı, aksine anlayış ve tutumun, Anayasa'nın ve Kanun'un özüne ve sözüne aykırı olduğu kadar hukuk devleti ve hukukun temel ilkelerine de açıkça aykırılık oluşturacağı; idarenin yargı kararını uyguladığından söz edilebilmesi için kararın gerekçesinde açıklanan nedenlere, kararla güdülen amaca uygun olarak işlem tesis etmesi veya eylemde bulunması gerektiği, bu bağlamda iptal hükmü üzerine iptale konu işlem ortadan kaldırılarak yeni bir işlem tesis edilmekle birlikte karar gerekçesinde belirtilen hususlar, kararın güttüğü amaç dikkate alınmadan işlem tesis edilmesi veya eylemde bulunulması durumunda yargı kararının uygulanmış olduğundan söz edilemeyeceği, davalı idarece ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararının, amacına ve gerekçesine uygun olarak uygulanmadığı, yine davalı idarece ilk sözleşmenin imzalandığı tarihte davacının KPDS veya dengi yabancı dil bilgisi bulunmamasına rağmen sözleşme imzaladığı, davacıdan KPDS veya dengi yabancı dil belgesi istenmediği, davacının da böyle bir belgeyi sunmadığı, davalı idareyi yanıltmadığı, hilesi bulunmadığı, davalı idarenin bir bütün olduğu, idari istikrar ilkesinin göz önünde bulundurulması gerektiği  hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden (24/05/2021) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
             Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari  Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY : 
Davacı, Kırşehir Belediye Başkanlığında  5393 sayılı Kanun'un 49. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tam zamanlı sözleşmeli programcı olarak 2017 yılından itibaren çalışmaktadır.
Hizmetine ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlem tesis edilmiş, anılan işlemin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmesi sonrasında 21/04/2021 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.
Daha sonra, davacının en az D düzeyinde KPDS veya dengi  yabancı  dil belgesine sahip olduğuna dair belgeyi sunamadığından bahisle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine, işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalındığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı Kanun'un 28. maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu; bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği kuralına yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin 3. fıkrasında; Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, planlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plancısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir..." hükmüne yer verilmiş; 5. fıkrasında; 3. ve 4. fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personel hakkında, bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda, vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendine göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kabul edilen ve 28/06/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esasların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtildikten sonra, 22/11/2010 tarih ve 2010/1169 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik 15. maddesinde; bu Esaslara eklenen Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir (4) sayılı Cetvelde belirtilenler dışında sözleşmeli personel pozisyonları kullanılamayacağı ve talepte bulunulamayacağı, kurumların, söz konusu Cetvelde belirlenen asgari niteliklere, hizmetin gereği ilave nitelikler belirleyebilecekleri kurala bağlanmış; Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları İle Asgari Nitelikleri Gösterir 4 Sayılı Cetvelin "Programcı" unvanına ilişkin kısmında da, "Yükseköğretim kurumlarının bilgisayar programcılığı ile ilgili bölümlerinden en az önlisans düzeyinde mezun olmak veya en az  önlisans mezunu olmak koşuluyla bilgisayar programcılığı alanına ilişkin ders aldığını belgelendirmek veya bu alanda Milli Eğitim Bakanlığı onaylı sertifika sahibi olmak ve en az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak." düzenlemesine yer verilmiştir.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların "Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin (a) bendinde ise, "İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması" halinde, personelin sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir. 
Davacı ile davalı idare arasında imzalanmış olan Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Hizmet Sözleşmesinin 15. maddesinde, "Sözleşmeli personelin, (a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının  sonradan anlaşılması, (...) hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, Kurum tarafından sözleşmesi tek taraflı feshedilebilir (...)"  kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Davacının, hizmetine ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, anılan kararın istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu karar üzerine 26/04/2021 tarihinde davacı ile yeniden sözleşme imzalandığı, ardından, en az D düzeyinde KPDS veya dengi  yabancı  dil belgesine sahip olduğuna dair belgeyi sunamadığından bahisle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.
Davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı kararın iptaline karar verilmek suretiyle davacı ile yeniden sözleşme imzalanmasının nedeni olan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 15/05/2024 tarih ve E:2021/4000, K:2024/2466 sayılı kararıyla anılan kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Bu itibarla, oluşan yeni hukuki duruma göre dava konusu uyuşmazlık hakkında Bölge İdare Mahkemesince tekrar değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, davacı tarafından dava dilekçesinde özlük hakları yönünden bir istemi bulunmamasına rağmen, taleple bağlılık ilkesini aşar nitelikte özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolunda hüküm kurulmasında usul hükümlerine uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden (24/05/2021) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 18/11/2024 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.