Esas No: 2022/3068
Karar No: 2024/5374
Karar Tarihi: 16.10.2024

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2022/3068 E.  ,  2024/5374 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2022/3068
Karar No : 2024/5374
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Defterdarlığı/...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin...... tarih  ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin  ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, kısmen komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği ve bir kısım alımlarına ilişkin belge ibraz etmediğinden bahisle bu faturalara dayalı indirimleri reddedilmek ve önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisi tutarının azaltıldığı da gözetilmek suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2018 yılının Haziran ila Kasım dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerden, düzenlediği faturaların gerçeği yansıtmadığı sonucuna varılamayacağı, faturalarını kayıtlarına aldığı ... Dayanıklı Tüketim Maddeleri Pazarlama Anonim Şirketi, ... İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi, ... İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi ile ... Akaryakıt Cihaz İthalat İhracat Pazarlama Anonim Şirketi hakkında sahte fatura düzenlediklerine dair şüpheden uzak ve hukuken geçerli somut bir tespit ya da vergi tekniği raporu bulunmadığı, ... Dayanıklı Tüketim Malları Pazarlama Limited Şirketinden olan alımlara ait ibraz edilmeyen faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimlerinden çıkarılmasının yerinde olduğu ancak söz konusu faturalar Ocak ve Mart dönemine ait olup tarhiyatı etkilemediğinden dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle cezalı vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının kısmen komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği ve bir kısım alışlarını muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturalarla belgelendirdiği hususu vergi tekniği raporuyla somut ve şüpheden uzak bir şekilde ortaya konulduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Ticari faaliyetlerinin ve alımlarının gerçek olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
Davacı adına, kısmen komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği ve bir kısım alımlarına ilişkin belge ibraz etmediğinden bahisle bu faturalara dayalı indirimleri reddedilmek ve önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisi tutarının azaltıldığı da gözetilmek suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre dava konusu tarhiyat yapılmıştır. 
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı, ... Dayanıklı Tüketim Maddeleri Pazarlama Anonim Şirketi hakkında ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu, ... İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi hakkında ... tarih ve ...sayılı Vergi Tekniği Raporu ve ... Akaryakıt Cihaz İthalat İhracat Pazarlama Anonim Şirketi hakkında ise ... tarih ve ...  sayılı Vergi Tekniği Raporlarının düzenlendiği söz konusu raporlarda değinilen şirketlerin düzenledikleri faturaların sahte olduğu tespitlerine yer verilmiştir.
 
İLGİLİ MEVZUAT:
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinin (a) bendine 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle "Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır." hükmü eklenmiş olup yapılan bu düzenleme ile Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılarak yeniden vaka incelemesi yapamayacağı kurala bağlanmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi tutulduğu, 20. maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedelin katma değer vergisi matrahını oluşturduğu, 29. maddesinde, mükelleflerin, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak, düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 34. maddesinin 1. bendinde ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği kurala bağlanmıştır.  	
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkün olup dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri yukarıda sözü edilen yasal düzenleme uyarınca hukuki denetimle sınırlı olarak incelenen Vergi Dava Dairesi kararının; üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin, sahte fatura düzenlemekten kaynaklanan kısmı ile belgesi ibraz edilemeyen alımlardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkraları yönünden bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı ... İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi  adına komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediğinden bahisle 2018 yılı için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve aynı yılın tüm dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı geçici vergiye karşı açılan davayı, üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası yönünden reddeden, geçici vergi aslı ile geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmını kaldıran ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davacı aleyhine olan hüküm fıkrası istinaf edilmeyerek kesinleştiğinden Vergi Dava Dairesi kararının; üç kat vergi ziyaı cezalı katma vergisinin, ... İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
3065 sayılı Kanun'un 29. maddesinde öngörülen vergi indirimi için vergisi indirim konusu yapılabilecek işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikaların gerçeği yansıtması ve kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri belgeler üzerinde gösterilen katma değer vergisinin ödenmiş olması gerekmektedir. Gerçekleşmemiş teslim ve hizmetler dolayısıyla katma değer vergisi ödenmesi ve bunun sonucu olarak da bir vergi indirimi sözkonusu olamayacağından, vergi indirimine dayanak teşkil eden faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının ortaya konulması icap eder.
 Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı ... Dayanıklı Tüketim Maddeleri Pazarlama Anonim Şirketi, ... İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi hakkında ve ... Akaryakıt Cihaz İthalat İhracat Pazarlama Anonim Şirketi hakkında sahte fatura düzenledikleri yolunda saptamalar içeren vergi tekniği raporlarının düzenlediği görüldüğünden söz konusu raporlarda yer alan tespitler değerlendirilerek yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin, bu şirketler tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Daire kararının değinilen hüküm fıkrası hukuka uygun düşmemiştir.
KARAR SONUCU :
 Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin, sahte fatura düzenlemekten kaynaklanan kısmı ile belgesi ibraz edilemeyen alımlardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkralarının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin, ... Dayanıklı Tüketim Maddeleri Pazarlama Anonim Şirketi, ... İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi, ... Akaryakıt Cihaz İthalat İhracat Pazarlama Anonim Şirketi ile ... İç ve Dış Ticaret Pazarlama Anonim Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 16/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
 
(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.  
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir. 
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır. 
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır. 
Davacının kısmen komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği kısmen sahte fatura kullandığı yolunda tespitler içeren vergi tekniği raporunun esas alındığı vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemi hakkında, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki ve davacıya fatura düzenleyen mükellefler hakkındaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.