Esas No: 2024/2139
Karar No: 2024/4226
Karar Tarihi: 10.07.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2024/2139 E.  ,  2024/4226 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2024/2139
Karar  No : 2024/4226
İSTEMDE BULUNAN	             : ...  Bakanlığı
KARŞI TARAF : ... 
VEKİLİ                                      : Av. ... 
 
İSTEMİN ÖZETİ                    : Afyonkarahisar ili Düzağaç Belde Belediye Başkanı ...'nın zimmet suçu nedeniyle 4 yıl, 10 ay, 10 gün hapis cezası ile cezalandırıImasına ilişkin hükmün kesinleştiğinden bahisle 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 44/2-b maddesi uyarınca belediye başkanlığından düşürülmesi istemidir.
SAVUNMANIN ÖZETİ           : İsteme dayanak kararın hukuka aykırı olduğu, yerel seçimlerde  yeterli oy alamayan müvekkilinin şu anda belediye başkanı olmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ    : ... 
DÜŞÜNCESİ	                   : Belediye Başkanı hakkındaki kesinleşmiş mahkumiyet kararı, başkanlıktan düşürülmeyi gerektirmekte  ise de;  başvuruda  bulunulduğu tarihte  ilgilinin belediye başkanı olmaması sebebiyle istemin esasının incelenmesi mümkün olmadığından, istemin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI               : ...
DÜŞÜNCESİ                  : İstem;  Afyonkarahisar  ili Düzağaç  Belde Belediye Başkanı ...'nın seçilme yeterliliğini kaybettiğinden bahisle 5393 sayılı Kanun'un 44. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca belediye başkanlığından düşürülmesine ilişkindir.
	2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştayın, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceleyip, karara bağlayacağı hükme bağlanmıştır.
	2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'un "Seçilme yeterliliği" başlıklı 9. maddesinde; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 11. maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği hükmü yer almaktadır.
	2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun, "Milletvekili seçilemeyecek olanlar" başlıklı 11. maddesinin (f) fıkrasında ise; "Affa uğramış olsalar bile; 1. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar, 2. Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının, birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etme suçundan mahkum olanlar, 3. (Değişik: 2/1/2003-4778/15 md.) Terör eylemlerinden mahkûm olanlar, 4. Türk Ceza Kanununun 536 ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı eylemlerle aynı Kanunun 537 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı eylemleri siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkum olanlar." milletvekili seçilemeyecekler arasında sayılmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun, "Belediye başkanlığının sona ermesi" kenar başlıklı 44. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde; belediye başkanının, seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde, İçişleri Bakanlığının başvurusu üzerine Danıştay kararıyla başkanlık sıfatının sona ereceği hükmüne yer verilmiştir.
	Dosyanın incelenmesinden; İçişleri Bakanlığının ... tarihli ve ... sayılı yazısı ile belediye başkanlığından düşürülmesi istenilen Düzağaç Belediye Başkanı ...'nın, ...  Ağır Ceza Mahkemesinin ...  tarihli ve E:...  K:...  sayılı kararı ile “zimmet” suçu nedeniyle 4 yıl 10 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı; bu hükmün, ...  Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ...  tarihli ve E:... , K:...  sayılı kararıyla onandığı anlaşılmaktadır.
	Yukarıya aktarılan Kanun hükümleri incelendiğinde, zimmet suçundan mahkum olanların, belediye başkanı olarak seçilmesine imkan bulunmadığı, ... 'nın ise "zimmet " suçundan 4 yıl 10 ay 10 gün  hapis cezasıyla cezalandırılması nedeniyle kanunen aranan seçilme yeterliğini kaybettiği anlaşılmaktadır.  
	Açıklanan  nedenlerle, Afyonkarahisar ili  Düzağaç  Belde  Belediye Başkanı ...'nın 2839 sayılı Kanunun 11. maddesinin (f) fıkrası 1.  bendinde yer alan zimmet suçundan mahkum olan kişi konumunda bulunması karşısında, 5393 sayılı Kanun'un 44. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca istemin kabulü ile Belediye Başkanlığından düşürülmesine karar verilmesi gerektiği  düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Hüküm veren Danıştay  Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
	İstem; Afyonkarahisar ili Düzağaç Belde Belediye Başkanı ...'nın 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 44. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca belediye başkanlığından düşürülmesine ilişkindir.
	5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediye başkanlığının sona ermesi" başlıklı 44. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde; belediye başkanının, seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde, İçişleri Bakanlığı'nın başvurusu üzerine Danıştay kararıyla başkanlık sıfatının sona ereceği düzenlemesi yer almaktadır. 
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'un 9. maddesinde; "2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, yirmibeş yaşını dolduran her Türk vatandaşı belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebilir." kuralına yer verilmiştir.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun "milletvekili seçilemeyecek olanlar" başlıklı 11. maddesinin (1) fıkrası (f) bendinde ise; "Affa uğramış olsalar bile; 1. Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar, 2. Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının, birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etme suçundan mahkum olanlar, 3. Terör eylemlerinden mahkûm olanlar, 4. Türk Ceza Kanununun 536 ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı eylemlerle aynı Kanunun 537 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı eylemleri siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkum olanlar." milletvekili seçilemeyecekler arasında sayılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; İçişleri Bakanlığının ... tarihli ve ...  sayılı yazısı ile belediye başkanlığından düşürülmesi istenilen Düzağaç Belediye Başkanı ... 'nın, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ...  tarihli ve K:... sayılı kararı ile “zimmet” suçu nedeniyle 4 yıl 10 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı ve bu hükmün ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesince verilen ...  tarihli ve K:...  sayılı istinaf başvurusunun reddine yönelik kararla kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Olayda, ...'nın işlediği suçun niteliği gereği hakkında verilen ceza nedeniyle 2839 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca seçilme yeterliğini kaybettiği tartışmasız olup bu sebeple görevi başında kalmasına yasal olanak bulunmamakta ise de; 31 Mart 2024 tarihinde yapılan Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde yeniden belediye başkanı seçilememesi nedeniyle konusu kalmayan istem hakkında karar verilmesine olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına, kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na itiraz yolu açık olmak üzere, 10/07/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.