Esas No: 2022/5635
Karar No: 2024/977
Karar Tarihi: 29.02.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/5635 E.  ,  2024/977 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
 D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5635
Karar No : 2024/977                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	:... 
VEKİLİ	: Av. ... 
KARŞI TARAF (DAVALILAR)	: 1-...  Bakanlığı
                                                        2- ...  Valiliği 
VEKİLLERİ	: Av. ... 
İSTEMİN KONUSU	: ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...  tarih ve E:... , K:...  sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 24/11/2021 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına dair işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin  iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...  İdare Mahkemesince verilen...  tarih ve E:... , K:... sayılı kararla;  Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin 9. maddesine uygun bir şekilde mülakat sınav komisyonu ile soru hazırlama komisyonunun oluşturulduğu, davacıya soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorular arasından kura yoluyla çektirilen  121, 126, 126 ve 130 numaralı soruların sorulduğu, yine aynı Yönetmeliğin 11. maddesi uyarınca, eğitim bilimleri ve genel kültür, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ve topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak davacının sözlü sınav puanının 56,00 olarak tespit edildiği ve davacı hakkında "bir konuyu kavrayıp özetleme yeteneği ve muhakeme gücü ile teknolojik gelişmeler açıklığı yetersiz" olduğu değerlendirilmesine yer verildiği, bu durumda, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığı görülen sözlü sınavda davacının 56,00 puanla başarısız sayılmasına ilişkin işlemde  hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...  Bölge İdare Mahkemesi...  İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Yapılan mülakat sınavında yöneltilen tüm sorulara doğru yanıt vermesine rağmen mülakat komisyonu tarafından 56 puan verilerek hakkaniyetsiz bir şekilde öğretmen olma hakkının elinden alındığı, idarenin takdir yetkisini hukuka uygun kullanmayıp, keyfi, ölçüsüz ve hakkaniyete aykırı olarak kullandığı belirtilerek, dava konusu işlemin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Sözlü sınav tutanaklarının usulüne uygun olarak tutulduğu, verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirildiği, üç sınav komisyonu üyesinin verdiği puanlar toplanıp ortalaması alınarak sözlü sınav puanına ulaşıldığı, ayrıca takdir edilen puanın gerekçelerinin de tutulan tutanaklarda belirtildiği, ayrıca sorular ve cevap anahtarlarının önceden hazırlandığı ve her sınav periyodunda 13-15 kişi sınava alındığı, bu kişilerin sınava girdiklerinde kişi sayısından fazla sayıda zarf içinden kendilerine sorulacak soruları kendileri zarfları çekerek belirledikleri, kendilerine çektikleri zarftan çıkan dört soru sorulduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	:  ...
 DÜŞÜNCESİ			 : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME        :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU	      :
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...  tarih ve E:... , K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de  ...  Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 29/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
  Dava; davacının, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 24/11/2021 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik sözlü sınavda  56 puan verilerek başarısız sayılmasına dair işleme yaptığı 04/01/2022 tarihli itirazın reddine ilişkin... tarih ve ...  sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
 Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasanın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasanın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir. 
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının (cevap anahtarının) hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belge ile cevap anahtarının dosyaya ibraz edildiği, ancak dosyaya sunulan cevap anahtarının sözlü sınav sorularıyla uyumlu olmadığı, cevapların sorulara karşılık gelmediği görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.
 Bu durumda; İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki karara katılmıyorum.