Esas No: 2023/7492
Karar No: 2024/1431
Karar Tarihi: 04.03.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/7492 E.  ,  2024/1431 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/7492
Karar	No : 2024/1431                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...  Servisi Anonim Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin   ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Konya ili, Selçuklu ilçesi, ... Mahallesi, ...  Sokak, No:... adresinde kargo faaliyetinde bulunmak amacıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinin "Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararında, konut alanında veya ticaret alanında üst katlarında konut bulunan binaların zemin katlarında araç kiralama ve araç satışı yapan işyerleri, kargo şirketi, oto yedek parça satışı ve tamirat yerleri açılmasına izin verilemeyeceğinin hüküm altına alındığı" gerekçesiyle reddine dair … tarih ve E-… sayılı Selçuklu Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işlemi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine aykırı şekilde işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyette bulunduğundan bahisle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince 427.00- TL idari para cezası verilmesine ve işyerinin çalışmaktan alıkonulmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Selçuklu Belediye Encümen kararının iptali istenilmiştir.
               İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K: … sayılı kararda; verilen mevzuat uyarınca  işyerlerine izin veya ruhsat vermek ve işyerlerini kentin belli yerlerinde toplamak yetkilerinin belediyelere ait olduğu, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın işyeri açma ve çalıştırmanın hukuken mümkün olmadığı, aksi takdirde mevzuatta belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı hususu belirtilerek, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinin reddine dair işlemin dayanağı olan Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, Mahkemelerinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararıyla, 'Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve dava dosyasındaki bilgi belgelerin birlikte incelenmesinden, trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmenin büyükşehir belediyelerinin kanuni görev, yetki ve sorumlulukları kapsamında olduğu değerlendirildiğinde, kargo şirketlerinde gerçekleştirilen yükleme boşaltma faaliyetlerinin ve yoğun araç sirkülasyonunun trafik seyri ve güvenliğini tehlikeye düşüreceğinden, üst katlarında konut bulunan binaların zemin katında kargo şirketlerinin faaliyet göstermesine izin verilemeyeceğine yönelik olarak alınan Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı Meclis Kararının, yasal mevzuatın Büyükşehir Belediyelerine tanıdığı görev ve yetkiler kapsamında alındığı ve kamu yararına uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmaktadır.' gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, dolayısıyla halkın can ve mal güvenliğini korumak, kaldırımların park halindeki araçlarla işgalini önlemek, yayaların daha rahat ve kolay ulaşımını sağlamak, trafik akışındaki düzensizliğin önüne geçmek amacıyla yasa, yönetmelik ve meclis kararına uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, davacının söz konusu binanın iş merkezi niteliğinde olduğu, binada konut bulunmadığı iddiasına da, binanın yer aldığı ... ada ... parsel sayılı taşınmazın yürürlükte bulunan imar planında '4 kat konut alanı' olarak ayrılmış olduğu ve yapı kullanma izin belgesinde ''mesken'' ibaresi bulunduğundan  itibar edilmediği dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 : İlk derece Mahkemesince davanın reddine dayanak alınan Konya Büyükşehir Belediye Meclis kararının iptali istemiyle açılan davanın henüz kesinleşmediği, anılan Meclis kararının yetki, sebep ve maksat yönleriyle hukuka aykırı olduğu, ruhsat talep edilen işyerinin üst katlarında konut bulunmayıp, iş merkezi niteliğinde bir bina olduğu hususları belirtilerek dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.  ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	:  Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ	: …
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin reddine,
2.	Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin   … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA, 
3.	Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın   İdare Mahkemesine gönderilmesine, 04/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY : 
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunu'nun 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve sahâliyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32 nci maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfından yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hallerde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Emre Aykırı Davranış" başlıklı 32. maddesinin 1. fıkrasında; yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idari para cezası verileceği, 2. fıkrasında ise; bu maddenin, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabileceği belirtilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3'üncü maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler sayılmış, 4'üncü maddesinde; iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde  a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak, kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı, 5'inci maddesinde ise; işyeri veya işletme açmak isteyen kişinin; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3'üncü maddede belirtilen mercie ibraz edeceği, başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, ilgilinin, bu belgeye dayanarak işyeri açabileceği hükme bağlanmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5'inci maddesinde de; işyerlerinde aranacak genel şartlar sayılmış, 6/1'inci maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı kuralı yer almıştır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın işyeri açmak ve çalıştırmak mümkün değildir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, Konya ili, Selçuklu ilçesi, Musalla Bağları Mahallesi, Gazi Ahmet Değerli Sokak, No:46/A adresinde kargo faaliyetinde bulunmak amacıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinin reddi ile  İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı olmadan faaliyet gösterildiğinden bahisle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca 427.00- TL idari para cezası verilmesine ve işyerinin çalışmaktan alıkonulmasına ilişkin Belediye Encümen kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
 İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hususunun 3572 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelikte düzenlenmiş olması nedeniyle ruhsatsız olarak faaliyet gösteren işyerlerinin ancak söz konusu mevzuat hükümleri uygulanmak suretiyle mühürlenmesi/kapatılması ve /veya faaliyetine son verilmesi mümkündür. Her ne kadar dava konusu işlemde anılan mevzuat hükmü yerine 1608 sayılı  Kanun uygulanmış ise de 3572 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik uygulamalarının söz konusu maddi olaya ilişkin olarak aynı maddi sonucu doğurduğu sonucuna varıldığından uyuşmazlık konusu olaya uygulanan mevzuat hükmünde hataya düşülmüş olması dava konusu işlemi sebep unsuru yönünden hukuka aykırı kılmamakla birlikte, ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği sabit olan işletmenin faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemde ve davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf isteminin reddi yolundaki temyize konu kararda hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının  dava konusu işlemlerden Belediye Encümen kararına ilişkin kısmının belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.