Esas No: 2018/3187
Karar No: 2024/2393
Karar Tarihi: 27.05.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2018/3187 E.  ,  2024/2393 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2018/3187
Karar No:2024/2393
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Kurumu
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Petrolcülük A.Ş. 	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ          :
	Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirket tarafından, sözleşmeli bayisi olan 8 adet akaryakıt istasyonunda stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, günlük olarak izlenebilmesine yönelik otomasyon sistemini 30/06/2011 tarihine kadar kurmadığından bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun fiil tarihinde yürürlükte olan hâliyle 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca her bir bayi için 739.666,00-TL olmak üzere 8 bayi için toplam 5.917.328,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih (Mahkemece sehven ... olarak yazılmış) ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali ile 4.437.996,00-TL tutarında yapılan ödemenin 24/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.   
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin cezalandırılmasına dayanak teşkil eden bayilerinden ... Enerji ve Petrol Zirai Ürünler Nakliyat Otomotiv Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ünvanlı bayinin bir başka dağıtıcı şirketin bayisi olarak faaliyet gösterdiği, mezkur bayinin bayilik lisansının idarece 30/06/2011 tarihinde (otomasyon sistemi kurulumu için belirlenen son gün) lisans tadili yapılarak 01/07/2011 tarihinde web sitesinde yayınlandığı, 28/07/2011 tarihinde fiziki kurulumun tamamlanarak ilk olarak 14/08/2011 tarihinde akaryakıt alımı yaptığı; diğer bayisi ... Petrol Nakliyat Turizm İnşaat Mermer Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin 30/11/2011 tarihinde tadilatta olduğu,  04/07/2011 tarihi itibarıyla kurulumun tamamlandığı, ilk akaryakıtını 05/07/2011 tarihinde aldığı; ... Petrol Ürünleri Nakliyat ve Oto Yedek Parça Ticaret Ltd. Şti. ünvanlı bayi ile 30/06/2011 tarihi itibarıyla bayilik ilişkisi kurulduğu, aynı tarihte tadilatta olduğuna ilişkin servis raporunun bulunduğu, bu tarihle lisansının iptal olduğu 05/11/2012 tarihleri arasında kapalı kaldığı, bu süreler içerisinde akaryakıt satışı yapılmadığı;... Petrol Ürünleri ve Otomotiv Ticaret A.Ş. ünvanlı bayinin 30/06/2011 tarihi itibarıyla bayilik ilişkisi kurulduğu, aynı tarihte tadilatta olduğu, pompa otomasyon sisteminin 23/07/2011 tarihinde, tank otomasyon siteminin 02/08/2011 tarihinde devreye alındığı, bu tarihten önce akaryakıt satışının bulunmadığı; ... İnşaat Temizlik Petrol Reklam Organizasyon Gıda Otomotiv Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti. ünvanlı bayinin lisans başlangıç tarihi olan 01/06/2011 tarihinden itibaren hiçbir zaman faaliyete geçmediği ve akaryakıt satışı yapılmadığı, istasyonun faaliyette olmadığına dair Belediye yazısının mevcut olduğu; ... Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve... Lipet Gaz ünvanlı bayilerde 30/06/2011 tarihi itibarıyla pompa otomasyon sistemlerinin kurulduğu, altyapı çalışmaları nedeniyle tank otomasyon sistemlerinin kurulamadığı ve akaryakıt satışının olmadığı; ... Gıda Tarım ve Hayvancılık Akaryakıt Nakliye Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ünvanlı bayide 30/06/2011 tarihi itibarıyla otomasyon sistemlerinin kurulduğu, fakat bayiye yakıt ikmali yapılamadığı, 15/09/2011 tarihine kadar pompa otomasyon sisteminden satış verilerinin geldiği, bu hususun davalı idareye bildirildiği, otomasyon sistemini de içeren denetim sisteminin, bayilerde kaçak akaryakıt satışının önlenmesini teminen stok hareketleri ile akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda günlük olarak izlenebilmesine yönelik bir sistem olduğu anlaşıldığından, faaliyette bulunmayan ve satış yapılmayan bir istasyonda veri akışı olmadığından sistemin kurulu olmasının gerekmeyeceği;  
Bu itibarla, otomasyon sisteminin kurulması gereken 30/06/2011 tarihi itibarıyla davacı şirketin cezalandırılmasına dayanak teşkil eden bayilerine ait akaryakıt istasyonlarının faaliyette bulunmadığı, faaliyette bulunduğu belirtilenlerin kaçak akaryakıt satışı yaptıklarına dair somut tespit olmadığı anlaşıldığından, davacı şirket ile aralarında geçerli bayilik ilişkisi bulunup bulunmadığı, faaliyette bulunup bulunmadığı ve kaçak akaryakıt satışı yapılıp yapılmadığı hususları araştırılmaksızın söz konusu bayilerde otomasyon sistemi kurulmadığından bahisle tesis edilen idari para cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu tespit edildiğinden, davacı tarafından ihtirazi kayıtla yapılan 4.437.996,00-TL ödemenin, ödeme tarihi olan 24/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesinin gerektiği belirtilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline ve ödenen tutarın iadesine karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	: Davalı idare tarafından, Kurumun harçtan muaf olduğu, 01/06/2011-30/12/2011 tarihleri arasında davacıya ait otomasyon sistemi verileri incelendiğinde, otomasyon sisteminin bayilerde 30/06/2011 tarihine kadar kurulmadığının açık olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Davacı tarafından,  dava konusu Kurul kararına dayanak olarak gösterilen akaryakıt istasyonlarının hiçbirinde 30/06/2011 tarihi itibarıyla Kanunda belirtildiği şekilde bayilik ilişkisinin söz konusu olmadığı gibi bahse konu istasyonların hiçbirinde fiilen akaryakıt satışı yapılmadığı, otomasyon sistemlerinin kurulması için tanınan son süre olan 30/06/2011 tarihinde kendilerine transfer olan bayiler nedeniyle, henüz bayilik faaliyeti yürütülmeye ve fiilen akaryakıt satışı yapılmaya başlanılmamış istasyonlarda otomasyon sistemi tamamlanmadığından tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ	       : Temyiz isteminin kısmen reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, ... Enerji ve Petrol Zirai Ürünler Nakliyat Otomotiv Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., ... Petrol Nakliyat Turizm İnşaat Mermer Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., ...  Petrol Ürünleri ve Otomotiv Tic. A.Ş. ve ... Gıda Tarım ve Hayvancılık Akaryakıt Nakliye Oto İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması; kısmen kabulü ile diğer bayiler yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE  :
	ESAS YÖNÜNDEN:
	MADDİ OLAY : 
	Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin, sözleşmeli bayisi olan 8 adet akaryakıt istasyonunda, stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, günlük olarak izlenebilmesine yönelik otomasyon sistemini kurmadığından bahisle doğrudan soruşturma açılmış ve ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporu düzenlenerek davacı şirketten yazılı savunma istenilmiştir.
	 Akabinde, davacının savunmasında belirttiği hususlar haklı görülmemiş, dava konusu Kurul kararıyla her bir bayi için 739.666,00-TL olmak üzere 8 bayi için toplam 5.917.328,00-TL idari para cezası verilmiştir.
	Bunun üzerine anılan Kurul kararının iptali ile 4.437.996,00-TL tutarında yapılan ödemenin 24/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun ''Amaç ve kapsam'' başlıklı 1. maddesinde,  ''Bu Kanun'un amacı; yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan temin olunan petrolün doğrudan veya işlenerek güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi için yönlendirme, gözetim ve denetim faaliyetlerinin düzenlenmesini sağlamaktır.''; ''Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri'' başlıklı 4. maddesinde, ''Lisans, sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi haklarını verir. Lisans ile tanınan haklar; bu Kanun'un, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılır. Piyasa faaliyetinde bulunanlar, kötüniyet veya tehlikeli eylem sonucunu doğuracak her türlü işlemden özenle kaçınmak, bunların oluşumunun engellenmesi için her türlü tedbiri almak ile istenmeyen durumları en kısa sürede gidermek zorundadır.'';  fiil tarihinde yürürlükte bulunan hâliyle 7. maddesinde, ''(...) Dağıtıcı lisansı sahipleri, Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak bayilerinde kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlüdür.";  yine fiil tarihinde yürürlükte bulunan hâliyle 19. maddesinde, ''(...) Bu Kanuna göre; a) Aşağıdaki hâllerde, sorumlulara altıyüzbin Türk Lirası idarî para cezası verilir: (...) 4) 5, 6, 7, 8, 16, 17 ve 18'inci maddelerin ihlali.'' kuralları yer almıştır.
	Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesi Uyarınca 2011 Yılında Uygulanacak Para Cezaları Hakkında Tebliğ gereğince 5015 sayılı Kanun'un 19. maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca verilecek idarî para cezaları yeniden değerleme oranında artırılarak 739.666,00-TL olarak belirlenmiştir. 
 06/07/2007 tarih ve 26574 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 27/06/2007 tarih ve 1240 sayılı Petrol Piyasasında Dağıtıcı Lisansı Sahiplerinin Bayi Denetim Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar'ın fiil tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan haliyle 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Dağıtıcı lisansı sahibi: (...) Akaryakıt istasyonlarında stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, günlük olarak izlenebilmesine yönelik bir istasyon otomasyon sistemi kurar. Merkez bağlantısı olan istasyon otomasyon sistemi ile bayilerindeki akaryakıt alım satım hareketlerini izler ve raporlar. Kayıt dışı ikmâl ve satış tespit edilmesi hâlinde Kurumu derhal bilgilendirir.''; 5. maddesinde, "Bu Kararın 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (ı) bendi 30/06/2011, (c) bendi 01/10/2011, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer." kuralları yer almıştır. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Aktarılan mevzuattan, lisans sahiplerinin, lisans sahibi olmasından dolayı her türlü yükümlülüğe uymak zorunda olduğu, Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak bayilerinde kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurmanın ve uygulamanın da dağıtıcı lisansı sahiplerinin yükümlülüklerden biri olduğu, dağıtıcı lisansı sahiplerinin bu yükümlülüğü yerine getirmeleri için 1240 sayılı Kurul kararı ile belirlenen sürenin son gününün ise 30/06/2011 olduğu, anılan yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ise Kanun'un 19. maddesi uyarınca idari yaptırım uygulanacağı anlaşılmaktadır.
	Dairemizin 16/05/2022 ve 02/10/2023 tarihli ara kararlarıyla, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için davalı idareden ve Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin, bayilerindeki stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda günlük olarak izlenebilmesine yönelik otomasyon sistemlerini kurma yükümlülüğünün son günü olan 30/06/2011 tarihinden sonra faaliyetlerinin bulunup bulunmadığının, 30/06/2011 tarihi ile davacı tarafından beyan edilen tarihler ve davalı idarece belirtilen tarihler arasında davacının bayilerine satış yapıp yapmadığının ve sisteme ilk veri akışının hangi tarihte olduğu sorulmuş, davacıdan ise, bayilik sözleşmeleri, tadilata ilişkin belgeler, otomasyon sistemlerinin ne zaman kurulduğunun, hiçbir zaman faal olmadığı gerekçesiyle otomasyon sistemi kurulmadığı belirtilen bayisine yönelik olarak, bu bayinin 30/06/2011 tarihinden sonra faal olmadığını gösterir 03/07/2013 tarihli Belediye yazısının Dairemize gönderilmesi istenilmiştir.
	Dava konusu işlem, davacının bayisi olan ... Enerji ve Petrol Zirai Ürünler Nakliyat Otomotiv Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden incelendiğinde;
	Davacı tarafından, anılan bayinin lisansı ile ilgili 30/06/2011 tarihli dağıtıcı lisans tadili olarak 01/07/2011 tarihinde Kurum'un sitesinde yayımlandığı, 1240 sayılı Kurul kararı uyarınca otomasyon sisteminin kurulumu için tanınan son gününde transfer edilmesi ve Kurum tarafından lisansın 01/07/2011 tarihinde açıklanması sebebiyle, o tarihte kurulumun gerçekleştirilemediği, akaryakıt istasyonunda tank ve pompa otomasyon sistemleri kurulumu için altyapı çalışmaları ve gerekli tadilat işlemleri 28/07/2011 tarihinde tamamlanarak 14/08/2011 tarihinde satışa başlandığı iddia edilmiştir.
	Dosyadaki bilgi ve belgeler ile ara karar cevapları birlikte değerlendirildiğinde, Enerji Piyasası Veritabanı Yönetim Sistemi evrakında davacının anılan bayi ile ilgili bayilik lisansının 30/06/2011 tarihinde başladığının anlaşıldığı, lisans tadil işleminin yükümlülüğün son gününe denk geldiği, bu tarihten sonra otomasyon sisteminin 28/07/2011 tarihinde kurularak faaliyete geçildiği, davacının BS formları incelendiğinde, 30/06/2011 tarihi ile bayinin faaliyete geçtiği tarih (28/07/2011) arasında davacı tarafından bayiye herhangi bir akaryakıt satışının olmadığı, bayinin BA formları incelendiğinde, anılan tarihler arasında davacıdan herhangi bir akaryakıt alımı yapılmadığı anlaşılmaktadır.
	Bu itibarla, 30/06/2011 tarihi itibarıyla anılan bayiye yönelik otomasyon sistemini kurmadığından bahisle verilen idari para cezasının bahse konu bayiye yönelik kısmında hukuka uygunluk, dava konusu işlemin bu bayi yönünden iptali ile ödenen tutarın iadesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan bayiye yönelik kısmında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
	Dava konusu işlem, davacının bayisi olan ... Petrol Nakliyat Turizm İnşaat Mermer Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden incelendiğinde;
	Davacı tarafından, 30/06/2011 tarihi itibarıyla bayinin tadilatta olduğu, anılan bayi ile 30/06/2011 tarihinden önce herhangi bir bayilik ilişkisi kurulmadığı ve bayi ile o tarihte yeni anlaşma sağlandığı, bayiye gerekli tadilat, tank ve pompa otomasyon kurulumları yapılıncaya kadar akaryakıt teslimatı yapılmadığı, anılan bayinin tadilatta olduğuna dair servis formlarının bulunduğu iddia edilmiştir.
	Dosyadaki bilgi ve belgeler ile ara karar cevapları birlikte değerlendirildiğinde, bayi için düzenlenen tadilat formundan pompa otomasyon sistemi kurulum tarihinin 04/09/2008, tank otomasyon sistemi kurulum tarihinin 05/07/2011, faaliyete başlama ve 30/06/2011 tarihi sonrası ilk akaryakıt alım tarihinin 05/07/2011 olduğunun beyan edildiği, davacının BS formları incelendiğinde, bayiye 2011/07 döneminde KDV hariç 28.253,00-TL akaryakıt satışı gerçekleştirildiği, bayinin 30/06/2011 ile 05/07/2011 tarihleri arasında satış veya alım yaptığına dair bilgi ve belge sunulmadığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında bayinin otomasyon verilerinin incelenmesi neticesinde, anılan bayi yönünden ilk verinin 08/07/2011 tarihinde gönderildiğinin beyan edildiği, 05/07/2011 ile 08/07/2011 tarihleri arasında davacının bayiye akaryakıt satışının, bayinin ise herhangi bir satış yaptığına dair bilgi ve belge de sunulmadığı anlaşılmaktadır.
	Bu itibarla, 30/06/2011 tarihi itibarıyla anılan bayiye yönelik otomasyon sistemini kurmadığından bahisle verilen idari para cezasının bahse konu bayiye yönelik kısmında hukuka uygunluk, dava konusu işlemin bu bayi yönünden iptali ile ödenen tutarın iadesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan bayiye yönelik kısmında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
	Dava konusu işlem, davacının bayisi olan ... Petrol Ürünleri Nakliyat ve Oto Yedek Parça Ticaret Ltd. Şti. yönünden incelendiğinde;
	Davacı tarafından, 30/06/2011 tarihi itibarıyla bayinin tadilatta olduğu, anılan bayi ile 30/06/2011 tarihinden önce herhangi bir bayilik ilişkisi kurulmadığı ve bayi ile o tarihte yeni anlaşma sağlandığı, bayiye gerekli tadilat, tank ve pompa otomasyon kurulumları yapılıncaya kadar akaryakıt teslimatı yapılmadığı, anılan bayinin tadilatta olduğuna dair, müteahhit firma sözleşmesi, yapı ruhsatı Mepsan Servis Formu, montaj raporu, SGK Karaman İl Müdürlüğü işsizlik belgesi, yapı kullanma izin belgesi, müteahhit firmaya yapılan ödemeler, montaj formunun bulunduğu iddia edilmiştir.
	Dosyadaki bilgi ve belgeler ile ara karar cevapları birlikte değerlendirildiğinde, bayi için düzenlenen tadilat formundan pompa otomasyon sistemi kurulum tarihinin 30/03/2012, tank otomasyon sistemi kurulum tarihinin 30/01/2012, faaliyete başlama ve 30/06/2011 tarihi sonrası ilk akaryakıt alım tarihinin 30/03/2012 olduğunun beyan edildiği, anılan tadilat formunun "Açıklama" kısmında, "30/06/2011 tarihinde tadilatta olması nedeniyle kapalı olan istasyon, lisansının iptal olduğu 05/11/2012 tarihine kadar kapalı kalmıştır." ifadelerine yer verildiği, davacının BS, bayinin ise BA formları incelendiğinde, davacı tarafından bayiye 2011/07 döneminde KDV hariç 686.139,00-TL, 2011/08 döneminde KDV hariç 498.626,00-TL, 2011/09 döneminde KDV hariç 576.962,00-TL, 2011/10 döneminde KDV hariç 1.206.838,00-TL, 2011/11 döneminde KDV hariç 1.493.148,00-TL, 2011/12 döneminde KDV hariç 1.007.491,00-TL akaryakıt satışı gerçekleştirildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında bayinin otomasyon verilerinin incelenmesi neticesinde, anılan bayi yönünden 01/06/2011-30/12/2011 tarihleri arasında hiçbir verinin gönderilmediği anlaşılmaktadır.
	Bu itibarla, 30/06/2011 tarihine kadar yerine getirilmesi gereken yükümlülüğün anılan bayi yönünden yerine getirilmemesine rağmen 2011/07-2011/12 dönemleri arasında davacı tarafından bayiye akaryakıt satışı yapıldığı anlaşıldığından, 30/06/2011 tarihi itibarıyla anılan bayiye yönelik otomasyon sistemini kurmadığından bahisle verilen idari para cezasının bahse konu bayiye yönelik kısmında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin bu bayi yönünden iptali ile ödenen tutarın iadesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan bayiye yönelik kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
	Dava konusu işlem, davacının bayisi olan ... Petrol Ürünleri ve Otomotiv Tic. A.Ş. yönünden incelendiğinde;
	Davacı tarafından, 30/06/2011 tarihi itibarıyla bayinin tadilatta olduğu, anılan bayi ile 30/06/2011 tarihinden önce herhangi bir bayilik ilişkisi kurulmadığı, bayi ile yeni anlaşma sağlanması akabinde Opet istasyonu olarak faaliyete geçmesi için gerekli tadilat işlemlerinin tamamlanarak pompa otomasyon sisteminin 23/07/2011 tarihinde, tank otomasyon sisteminin ise 02/08/2011 tarihinde devreye alındığı iddia edilmiştir.
	Dosyadaki bilgi ve belgeler ile ara karar cevapları birlikte değerlendirildiğinde, bayi için düzenlenen tadilat formundan pompa otomasyon sistemi kurulum tarihinin 23/07/2011, tank otomasyon sistemi kurulum tarihinin 01/08/2011, faaliyete başlama tarihinin 01/08/2011 ve 30/06/2011 tarihi sonrası ilk akaryakıt alım tarihinin 02/08/2011 olduğunun beyan edildiği, davacının BS formları incelendiğinde, bayiye 01/07/2011-31/07/2011 tarihleri arasında herhangi bir akaryakıt satışı gerçekleştirilmediği, bayinin de anılan tarihler arasında satış veya alım yaptığına dair bilgi ve belge sunulmadığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında bayinin otomasyon verilerinin incelenmesi neticesinde, anılan bayi yönünden kurşunsuz benzinde ve motorinde ilk verisinin 04/08/2011 tarihinde gönderildiğinin, davacı tarafından bayiye 02/08/2011 tarihinde kurşunsuz benzin ve 02/08/2011, 03/08/2011 tarihlerinde motorin satışının gerçekleştirildiğinin beyan edildiği,  bayinin faaliyete geçtiği 02/08/2011 ile ilk otomasyon verisinin gönderildiği 04/08/2011 tarihleri arasında bayinin herhangi bir satış yaptığına dair bilgi ve belge sunulmadığı anlaşılmaktadır.
	Bu itibarla, 30/06/2011 tarihi itibarıyla anılan bayiye yönelik otomasyon sistemini kurmadığından bahisle verilen idari para cezasının bahse konu bayiye yönelik kısmında hukuka uygunluk, dava konusu işlemin bu bayi yönünden iptali ile ödenen tutarın iadesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan bayiye yönelik kısmında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
	Dava konusu işlem, davacının bayisi olan... İnşaat Temizlik Petrol Reklam Organizasyon Gıda Otomotiv Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti. yönünden incelendiğinde;
	Davacı tarafından, 30/06/2011 tarihi itibarıyla bayinin kapalı olduğu, istasyonun hiç faaliyete geçmediği, istasyona hiçbir zaman satış yapılmadığı, şirket ile imzalanan bayilik sözleşmesi 19/11/2013 tarihi itibarıyla 04/11/2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere feshedildiği, bayinin faal olmadığına dair 03/07/2013 tarihli belediye yazısının bulunduğu iddia edilmiştir.
	Dosyadaki bilgi ve belgeler ile ara karar cevapları birlikte değerlendirildiğinde, Üsküdar ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihbarnamesiyle 10/03/2011 tarihli bayilik sözleşmenin feshedildiğinin bayiye bildirildiği, davacının BS, bayinin BA formları incelendiğinde, davacı tarafından bayiye 2011/12 döneminde KDV hariç 5.475,00-TL akaryakıt satışı gerçekleştirildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında bayinin otomasyon verilerinin incelenmesi neticesinde, anılan bayi yönünden ilk verinin 06/09/2011 tarihinde gönderildiğinin beyan edildiği anlaşılmaktadır.
	Bu itibarla, davacı tarafından istasyonun hiçbir zaman faaliyete geçmediği ve istasyona hiçbir zaman satış yapılmadığı ifade edilmesine rağmen, 30/06/2011 tarihine kadar yerine getirilmesi gereken yükümlülüğün anılan bayi yönünden yerine getirilmediği halde 2011/12 döneminde bayiye 5.475,00-TL akaryakıt satışı anlaşıldığından, 30/06/2011 tarihi itibarıyla anılan bayiye yönelik otomasyon sistemini kurmadığından bahisle verilen idari para cezasının bahse konu bayiye yönelik kısmında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin bu bayi yönünden iptali ile ödenen tutarın iadesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan bayiye yönelik kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
	Öte yandan, Avanos İlçesi Topaklı Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında bayinin herhangi bir faaliyette bulunmadığı tespitine yer verilmiş ise de, anılan tespitin yükümlülüğün yerine getirilmesi gereken tarihten çok sonra olduğu ve 2011/12 döneminde de davacı tarafından bayiye akaryakıt satışı yapıldığı anlaşıldığından, anılan iddiaya itibar edilmemiştir.
	Dava konusu işlem, davacının bayisi olan ... Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden incelendiğinde;
	Davacı tarafından, 30/06/2011 tarihi itibarıyla pompa otomasyon sistemlerinin kurulmuş olduğu, tank otomasyonu ile ilgili altyapı çalışmaları beklendiğinden tank otomasyonlarının kurulamadığı, 01/07/2011 tarihinde pompa otomasyon sisteminin kurulduğu, bu tarihe kadar bayiye akaryakıt satışının yapılmadığı iddia edilmiştir.
	Dosyadaki bilgi ve belgeler ile ara karar cevapları birlikte değerlendirildiğinde, bayi için düzenlenen 30/06/2011 tarihli servis raporunda, "istasyona tank otomasyon montajı için gelindi, boş kangal boru ve manşon olmadığı için montaj yapılamadı”; 28/07/2011 tarihli servis raporunda, “istasyona tank probe montajı yapılarak local olarak çalıştırılarak teslim edilmiştir. İstasyonda cisco cihazı bulunmadığından merkezi bağlantısı yapılamamıştır”; 07/09/2011 tarihli servis raporunda, “tank otomasyon entegre işlemi için gelindi. Ancak cisco cihazı ile turpak kabininin bağlı olmadığı görüldü. Turpak kabini bağlantısı olduktan sonra tekrar entegre işlemi için gelineceği bildirildi.” İfadelerine yer verildiği, davacı tarafından bayinin hangi tarihte faaliyete geçtiğine ve satışa başlandığına ilişkin ara karara herhangi bir cevap vermediği,  07/09/2011 tarihli servis raporu dikkate alındığında, anılan tarih itibarıyla tank otomasyon sistemi entegresinin sağlanmadığı, başka bir anlatımla, sistemin tam anlamıyla kurulmadığı, ancak davacının davacının BS formları incelendiğinde, bayiye 2011/07 döneminde KDV hariç 96.415,00-TL, 2011/08 döneminde KDV hariç 372.775,00-TL, 2011/09 döneminde KDV hariç 350.787,00-TL, 2011/10 döneminde KDV hariç 347.947,00-TL, 2011/11 döneminde KDV hariç 597.603,00-TL, 2011/12 döneminde KDV hariç 307.022,00-TL akaryakıt satışı gerçekleştirildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında bayinin otomasyon verilerinin incelenmesi neticesinde, anılan bayi yönünden kurşunsuz benzinde ve motorinde ilk verinin 05/11/2011 tarihinde gönderildiğinin, davacı tarafından bayiye ise 18/07/2011, 19/09/2011, 26/09/2011 tarihlerinde kurşunsuz benzin, 18/07/2011, 01/08/2011, 10/08/2011, 17/08/2011 vb. tarihlerinde motorin satışı gerçekleştirildiğinin beyan edildiği anlaşılmaktadır.
	Bu itibarla, tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, 07/09/2011 tarihli servis raporundan anlaşıldığı üzere otomasyon sisteminin tamamen kurulmamasına rağmen, 2011/7 ile 2011/10 dönemleri arasında davacı tarafından bayiye akaryakıt satışı yapıldığı ve 01/07/2011 tarihi ile ilk verinin gönderildiği tarih (05/11/2011) arasında yapılan akaryakıt satışının otomasyon sistemine yansımadığı anlaşıldığından, 30/06/2011 tarihi itibarıyla anılan bayiye yönelik otomasyon sistemini kurmadığından bahisle verilen idari para cezasının bahse konu bayiye yönelik kısmında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin bu bayi yönünden iptali ile ödenen tutarın iadesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan bayiye yönelik kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
	Dava konusu işlem, davacının bayisi olan ...-... Lipet Gaz yönünden;
	Davacı tarafından, 30/06/2011 tarihi itibarıyla pompa otomasyon sistemlerinin kurulmuş olduğu, tank otomasyonu ile ilgili altyapı çalışmaları beklendiğinden, tank otomasyonlarının kurulamadığı, 01/07/2011 tarihinde pompa otomasyon sisteminin kurulduğu, bu tarihe kadar bayiye akaryakıt satışının yapılmadığı iddia edilmiştir.
	Dosyadaki bilgi ve belgeler ile ara karar cevapları birlikte değerlendirildiğinde, bayi otomasyon sisteminin 20/07/2011 tarihinde kurulduğu hususunun ara kararına cevaben gönderilen mailde beyan edildiği, davacının BS formları incelendiğinde, bayiye 2011/07 döneminde KDV hariç 238.815,00-TL, 2011/08 döneminde KDV hariç 50.305,00-TL, 2011/09 döneminde KDV hariç 51.062,00-TL, 2011/10 döneminde KDV hariç 102.661,00-TL, 2011/11 döneminde KDV hariç 52.414,00-TL, 2011/12 döneminde KDV hariç 65.015,00-TL akaryakıt satışı gerçekleştirildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı yazısında bayinin otomasyon verilerinin incelenmesi neticesinde, anılan bayi yönünden kurşunsuz benzinde ve motorinde ilk verisinin 08/09/2011 tarihinde gönderildiğinin, davacı tarafından bayiye 18/07/2011, 12/08/2011 tarihlerinde kurşunsuz benzin ve 04/07/2011, 11/07/2011, 18/07/2011, 25/07/2011, 30/07/2011 tarihlerinde motorin satışının gerçekleştirildiğinin beyan edildiği anlaşılmaktadır. 
	Bu itibarla, davacı tarafından anılan bayiye yönelik otomasyon sisteminin 20/07/2011 tarihinde kurulduğu belirtilmesine rağmen, 30/06/2011-20/07/2011 tarihleri arasında 01/07/2011, 11/07/2011 ve 18/07/2011 tarihlerinde kurşunsuz benzin ve motorin satışı yapıldığı ve ilk verinin gönderildiği tarih ile (08/09/2011) 30/06/2011 tarihleri arasında davacı tarafından bayiye satışı yapılan akaryakıtın otomasyon sistemine yansımadığı anlaşıldığından, 30/06/2011 tarihi itibarıyla anılan bayiye yönelik otomasyon sistemini kurmadığından bahisle verilen idari para cezasının bahse konu bayiye yönelik kısmında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin bu bayi yönünden iptali ile ödenen tutarın iadesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan bayiye yönelik kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
	Dava konusu işlem, davacının bayisi olan ... Gıda Tarım ve Hayvancılık Akaryakıt Nakliye Oto İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden incelendiğinde;
	Davacı tarafından, 30/06/2011 tarihi itibarıyla pompa otomasyon sistemlerinin kurulmuş olduğu, tank otomasyonu ile ilgili altyapı çalışmaları beklendiğinden, tank otomasyonlarının kurulamadığı, bayinin direnç göstermesinden dolayı tank otomasyon sistemi ile ilgili test işlemleri yapılamadığı, 30/06/2011 tarihi itibarıyla istasyona Tank ve Pompa otomasyon sistemlerinin kurulduğu, ancak 30/06/2011 tarihinden 15/09/2011 tarihine kadar akaryakıt istasyonunun pompa otomasyon sisteminden satış verilerinin geldiği ve 07/07/2011 tarihi itibarıyla kuruma iletiltiği, söz konusu istasyona 30/06/2011 tarihinden itibaren tank otomasyon kurulumu yapılıncaya kadar akaryakıt satışı yapılmadığı, ayrıca anılan bayi, 24/08/2011 tarihinde Siyam Petrolcülük firmasına devrolunduğu iddia edilmiştir.
	Dosyadaki bilgi ve belgeler ile ara karar cevapları birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından bayinin otomasyon sisteminin kurularak satış verilerinin 07/07/2011 tarihi itibarıyla Kuruma gönderildiğinin beyan edildiği, davacının BS formları incelendiğinde, 01/07/2011-31/12/2011 tarihleri arasında bayiye herhangi bir akaryakıt satışının yapılmadığı, bayinin BA-BS formları incelendiğinde, 2011/07 döneminde davacıdan akaryakıt alımı yapılmadığı, 2011/08 döneminde ve sonrasında ise Siyam Petrol Ltd. Şti.'nden akaryakıt alımı gerçekleştirdiği, 2011/07 ve 2011/08 döneminde bayi tarafından herhangi bir akaryakıt satışı yapılmadığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında bayinin otomasyon verilerinin incelenmesi neticesinde, anılan bayi yönünden motorinde ilk verisinin 08/07/2011 tarihinde gönderildiği anlaşılmaktadır.
	Bu itibarla, davacının anılan bayiye 2011/07-2011/12 dönemlerinde herhangi bir akaryakıt satışı gerçekleştirmemesi, bayinin 2011/08 dönemi ve sonrasında ... Petrolcülük Ltd. Şti.'den akaryakıt alımı yapması, 2011/07 ve 2011/08 dönemlerinde herhangi bir akaryakıt satışı yapmamış olması ve 24/08/2011 tarihinde bayinin ... Petrolcülük Ltd. Şti.'ye devredilmesi hususları bir arada değerlendirildiğinde, anılan bayi tarafından davacının dağıtıcısı olduğu dönemde akaryakıt satışı yapmadığı ve davacı tarafından da bayiye akaryakıt satışı yapılmadığı anlaşıldığından, bayinin başka bir dağıtıcıya devredilmesinden sonraki hususlar bakımınından sorumlu tutulmasına imkan bulunmayan davacıya, 30/06/2011 tarihi itibarıyla anılan bayiye yönelik otomasyon sistemini kurmadığından bahisle verilen idari para cezasının bahse konu bayiye yönelik kısmında hukuka uygunluk, dava konusu işlemin bu bayi yönünden iptali ile ödenen tutarın iadesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan bayiye yönelik kısmında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.	
KARAR SONUCU                  :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davalının temyiz isteminin kısmen reddine;
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararının, ... Enerji ve Petrol Zirai Ürünler Nakliyat Otomotiv Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., ... Petrol Nakliyat Turizm İnşaat Mermer Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., ... Petrol Ürünleri ve Otomotiv Tic. A.Ş. ve ... Gıda Tarım ve Hayvancılık Akaryakıt Nakliye Oto İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. bayileri yönünden davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı bakımından dava konusu işlemin iptali ile ödenen tutarın iadesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. Maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA;
3.  Davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. Temyize konu kararın, ... Petrol Ürünleri Nakliyat ve Oto Yedek Parça Ticaret Ltd. Şti., ... İnşaat Temizlik Petrol Reklam Organizasyon Gıda Otomotiv Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti., ... Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve ...-... Lipet Gaz bayileri yönünden davacıya idarî para cezası verilmesine ilişkin kısmı bakımından dava konusu işlemin iptali ile ödenen tutarın iadesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kısmının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA;  
5. Davalı idare harçtan muaf olduğundan, temyiz aşamasında yatırılan toplam ...-TL harcın istemi halinde davalıya iadesine,
6. Bozulan kısımlar hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 27/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.