Esas No: 2022/905
Karar No: 2024/5037
Karar Tarihi: 06.12.2024

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/905 E.  ,  2024/5037 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2022/905
Karar	No : 2024/5037           
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:	... Bakanlığı adına
		 ... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Grup Otomotiv İnşaat Sanayi ve Dış Ticaret 
	  Limited Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem:  Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı,... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı,... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya kıymetinin, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen birim kıymete yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen gümrük ve ilave gümrük vergilerinin eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi isteminin reddine dair karara vaki itirazın zımnen reddi yolundaki işlemin iptali ve fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.   
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...  sayılı kararıyla; İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de belirtilen kıymet, eşyanın Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından ortada kanunen ödenmesi gereken herhangi bir vergiden söz edilemeyeceği, bu durumda, gözetim önlemlerinin yanlış uygulanması suretiyle davacıdan fazladan tahsil edilen vergilerin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair kararda hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 07/11/2019 tarihinde yürürlüğe giren 7190 sayılı Kanun ile değişik 216. maddesi uyarınca gözetim uygulaması nedeniyle fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının hür iradeyle verdiği bağlayıcı nitelikli beyan doğrultusunda tahakkuk eden vergilerin ödendiği, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde 7333 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik uyarınca, eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması sonucunda ödenen vergilerin geri verilemeyeceği, yurt dışı gider olarak beyan edilen tutarın belgelenmediği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.     
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın faize ilişkin kısmının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
   Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan vergi dava dairesi kararının, dava konusu işlemin  ... tarih ve ... sayılı, ...tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı beyannamelerden kaynaklı kısmının iptali ile ... tarih ve ... sayılı, ...tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamelerine isabet eden kısmının iptali ve anılan bu  beyannamelerden kaynaklı fazladan ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkraları aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, anılan hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.   
	Temyize konu kararın,... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı beyannameler yönünden fazladan ödenen vergilere ilişkin faize dair hüküm fıkrasına gelince;  
	4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinin 07/11/2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik 1. fıkrasında, gümrük vergileri ile bunların ödenmelerine bağlı olarak tahsil edilmiş gecikme faizinin veya gecikme zammının geri verilmesinde, geri vermeye konu fazla tahsilatın yükümlüden kaynaklanması durumunda geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten, diğer durumlarda ise tahsilat tarihinden geri verme kararının tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için geri verilecek tutar üzerinden, aynı dönemde 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizin ödeneceği hükmü yer almaktadır. 
	Dosyanın incelenmesinden, vergilerin geri verilmesinde 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faiziyle iade edilmesine ilişkin yasal değişikliğin 07/11/2019 tarihinde yürürlüğe girdiği, fazla ödemeye konu... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı beyannamelerin ise, 07/11/2019 tarihinden önce tescil edildiği anlaşılmaktadır. Buna göre, gümrük yükümlülüğünün başladığı beyannamenin tescil tarihi itibarıyla 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen yasal faiz oranında hesaplanacak faiziyle iade edilmesi gerekmekte olup, anılan beyannamelere ilişkin   yürürlükte olmayan hükme dayanılarak ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasının yasal faizi aşan kısmında hukuki isabet bulunmamakla birlikte yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan bu hususun, 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca düzeltilmesi mümkün yanlışlık kapsamında bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...ayılı kararının, dava konusu işlemin ... tarih ve ... sayılı,... tarih ve ... sayılı,... tarih ve ... sayılı beyannamelerden kaynaklı kısmının iptali ile... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamelerine isabet eden kısmının iptali ve anılan bu beyannamelerden kaynaklı fazladan ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, 
3.Kararın, ... tarih ve ... sayılı, ...tarih ve ... sayılı,... tarih ve ... sayılı beyannamelere ilişkin "fazladan tahsil edilen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine" dair hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrasından söz konusu ibarenin çıkarılarak "fazladan tahsil edilen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,  
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 06/12/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla, karar verildi.
 
KARŞI OY :
İdare Hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, İdari Yargı mercilerinde açılan davalarda Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.
İncelenen dosyada, dava dilekçesinde haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen vergilerin yasal faiziyle birlikte iade edilmesinin istenildiği görülmüştür. Dilekçede talep edilen yasal faizin kanuni dayanağı gösterilmemekle birlikte bu talepten, kanuni faize ilişkin özel düzenleme içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesinde düzenlenen "kanuni faiz"in anlaşılması gerekmektedir. 
Dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunulması durumunda yargı yerince taleple bağlı kalınmayarak 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinde belirtilen tecil faizine hükmedilmesi hukuka aykırılık teşkil edecektir.
Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle, dava dilekçesinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na tabi olan ve 07/11/2019 tarihinden sonra tahsil edilip yargı kararı uyarınca iadesi gereken bir verginin herhangi bir yasal dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, yasal/kanuni faiz talebinden, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni faiz" başlıklı 1. maddesinde düzenlenen faiz anlaşılması gerektiğinden, ... tarihinden sonra tescil edilen ... tarih ve ... sayılı,...tarih ve ... sayılı, ...tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri yönünden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca tecil faizine hükmedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, bu itibarla, temyize konu kararın anılan beyannameler yönünden tecil faizine hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasının da düzeltilmesi gerektiği oyu ile, kararın belirtilen kısmına katılmıyoruz.