Esas No: 2021/274
Karar No: 2024/3790
Karar Tarihi: 26.09.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/274 E.  ,  2024/3790 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas     No : 2021/274
Karar	No : 2024/3790                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı	 
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:...ayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Niğde ili, Ulukışla Asliye Ceza Mahkemesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının,  657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, yapılan disiplin soruşturması neticesinde davacıya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilebilmesi için, yetkili Bakanlık Disiplin Kurulu kararının alınması amacıyla dosyanın Bakanlık Disiplin Kuruluna gönderildiği, bu aşamaya kadar ceza verilebilmesi için Kanun'da belirtilen usullere uyulduğu, Bakanlık Disiplin Kurulunun önerilen cezaya ilişkin "kabul" ya da "ret" yönünde bir karar vermesi gerekirken, bu yönde bir karar vermeksizin, fiilin farklı nitelendirilebileceği gerekçesiyle dosyayı doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderdiği, bu yönüyle, Disiplin Kurulunun yetkisinin önerilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını "kabul" ya da "ret" yönünde olduğu ve Kanunda bunun dışında da yetki kullanabileceği yönünde düzenleme bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, Kurulun yetkisi dışında dosyayı Yüksek Disiplin Kuruluna göndermesinin, verilen yetkinin aşılması sonucunu doğurduğu; memurlara, Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilebilmesi için amirlerin bu yönde isteğinin olmasının bir ön şart olduğu, uyuşmazlıkta, soruşturma dosyasının Yüksek Disiplin Kuruluna tevdiinden önce amirin Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi için teklifinin olmadığı, Disiplin Kurulunun yetkisi dışında dosyayı Yüksek Disiplin Kuruluna göndermesi ve Yüksek Disiplin Kurulunca, Kanun'da öngörülen yönteme aykırı olarak, amirin Devlet memurluğundan çıkarma cezası yönünde teklifinin bulunup bulunmadığının bildirilmesi istemiyle dosyanın Personel Genel Müdürlüğününe gönderilmesi sonrasındaki teklif ile tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI          : Davacının sabit görülen eyleminden dolayı hakkında verilen Devlet memurluğundan çıkarma cezasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırı bir hususun bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ 		 : ...
 DÜŞÜNCESİ			:Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Danıştay Beşinci Dairesince Dairemize devredilen dosya, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Ulukışla İlçe Emniyet Amirliği'ne gelen isimsiz ve imzasız ihbar mektubunda; Ulukışla Adliyesinde görevli olan davacının, adliyede bulunan, sağlam çalışır vaziyette olan telefonların imei numarasını Ulukışla'da faaliyet gösteren telefon şirketleriyle birlikte hareket ederek, telefonculardaki bozuk telefonların imeilerini değiştirip, adliyedeki telefonlara monte ettiği ve adliyede telefonculardan aldığı hurda telefonu yerine koyarak yeni telefonları kendisine mal edip zimmetine geçirdiği bildirilmesi üzerine telefon satıcısı C.A.'nın iş yerinde yapılan aramada; arkalarında 65, 66, 53, 54, 72 ve 74 ibareli etiketlerin bulunduğu ... Asliye Ceza Mahkemesinin  ... sayılı dosyasının emaneti olan ve bilirkişiye incelenmek üzere gönderilecek telefonların olduğunun tespit edildiği, davacının eşi A.E.'nin soruşturma işlemlerine başlandıktan sonra Niğde İl Emniyet Müdürlüğü'ne giderek evlerinde bulunan ... Asliye Ceza Mahkemesinin ...  sayılı dosyasının emaneti olan 27 adet telefonu görevlilere teslim ettiği, telefonların daha önceden ... Asliye Ceza Mahkemesince yazılan müzekkereye istinaden davacı tarafından bizzat teslim alındığı, telefonların ... Asliye Ceza Mahkemesince bilirkişi incelemesi yapılmak üzere gönderilmiş gibi gösterilmesine rağmen, telefonların ... Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmeyerek fiilen davacıda kaldığı, aldırılan bilirkişi raporuna göre 54 adet telefonun imei numarasının başka marka ve model cep telefonun kaçak olarak kullanıma açıldığının tespit edildiği iddialarıyla 21/12/2015 tarihinde davacı hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı, 07/01/2016 tarihli soruşturma raporu ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği, Asliye Ceza Mahkemesi Hakimince; davacının soruşturmaya konu eyleminin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendinde düzenlenen "Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak" kapsamında görüldüğü ve verilmesi gereken disiplin cezasının kademe ilerlemesinin durdurulması olduğu belirtilerek aynı Kanun'un 126. maddesindeki düzenleme gereği kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının atamaya yetkili amir tarafından verileceği gerekçesiyle 07/01/2016 tarihli disiplin soruşturması kararı ile dosyanın Niğde Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığına gönderilmesine karar verildiği, ... tarih ve... sayılı Niğde Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı kararı ile; disiplin amirinin teklifi uygun görülerek, soruşturma dosyasının iki yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası yönünden karar alınmak üzere Adalet Bakanlığı Disiplin Kuruluna tevdi edildiği, Disiplin Kurulunun ...tarih ve ... sayılı kararıyla; davacının disipline konu eyleminin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendi kapsamında değil, aynı Kanunun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde düzenlenen "Memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında değerlendirilebileceği belirtilerek dosyanın doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesine karar verildiği, Yüksek Disiplin Kurulunun ...tarih ve ... sayılı kararıyla; Adalet Bakanlığı Disiplin Kurulunca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu ve davacı hakkında yapılan ceza yargılaması sonucunda, ... Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "zimmet" suçundan 1 yıl 3 ay 18 gün hapis cezası cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği belirtilerek Danıştay Beşinci Dairesinin 03/01/2017 tarih ve E:2016/19188, K:2017/521 sayılı ve 09/01/2017 tarih ve E:2016/26380, K:2017/521 sayılı kararları doğrultusunda, davacının Devlet memurluğundan çıkarılması yönünde Yüksek Disiplin Kuruluna teklifte bulunmak üzere soruşturma dosyasının atamaya yetkili amirin takdirine sunulmak üzere Personel Genel Müdürlüğüne tevdine karar verildiği, Personel Genel Müdürlüğünün, Bakan adına Müsteşar Yardımcısının 13/09/2017 tarihli Oluruyla; davacının fiilinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde düzenlenen "Memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" şeklinde oluştuğu anlaşıldığından Devlet memurluğundan çıkarılma cezası yönünden değerlendirme yapılması için dosyanın Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesine karar verildiği, Yüksek Disiplin Kurulunca; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 131. maddesinde yer alan "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturulmasını geciktiremez, Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü, dosyada mevcut tutanaklar, soruşturma raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun “Disiplin Amiri ve Disiplin Cezaları” başlıklı 124. maddesinin ikinci fıkrasında; "...Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir.", 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde; Devlet memurluğundan çıkarma cezasının; "Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmak" olduğu belirtilerek (g) alt bendinde; ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayıldığı ve "Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar" başlıklı 126. maddesinin birinci fıkrasında; "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri  tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili  amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.", ikinci fıkrasında ise; "Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir." hükümleri öngörülmüştür.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Disiplin cezası vermeye yetkili mercilerce disiplin suçu sayılacak                 eylemlerin işlenildiğinin öğrenilmesi halinde, bu kişiler hakkında soruşturma emri         verilerek, soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlatılacak soruşturma sonucunda             olayın değerlendirilmesi ile hazırlanacak soruşturma raporunda; adli, idari ve                disiplin yönünden soruşturulan kişi hakkında soruşturmacı kanaat teklifinin de yer alması gerektiği, soruşturmacı tarafından soruşturmaya konu eylemin sübut bulup bulmadığı          ve mevzuatta hangi disiplin cezasını gerektirdiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda disiplin dosyasının Disiplin Amiri, Disiplin Kurulu veya Yüksek Disiplin Kurulu tarafından değerlendirileceği; ancak, disiplin cezası vermeye yetkili Disiplin Amiri ve                     Disiplin Kurullarının soruşturmacının teklifi ile bağlı olmadığı; söz konusu merciler tarafından, önlerine gelen dosyaların kendi görev alanında olmadığı kanaatine varılması halinde disiplin dosyasının görevli görülen merciye gönderilebileceği, bir başka ifadeyle, Bakanlık Disiplin Kurulunun, davacının fiilleri hakkında soruşturmacı tarafından yapılan değerlendirme ve bunun sonucu önerilen ceza teklifine katılmak zorunluluğu bulunmadığı gibi, davacının eylemlerinin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde belirtilen memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici harekette bulunmak fiilini oluşturduğu kanaatine ulaştığı takdirde konunun yetkili Kurul tarafından görüşülmesi gerektiği yönünde karar almasını engelleyen bir düzenlemenin de bulunmadığı; zira, 657 sayılı Kanun'un 126. maddesindeki "...Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur. Cezayı kabul veya reddeder" şeklindeki düzenlemenin, kurulların kendi yetki alanlarındaki cezalar bakımından uygulanabileceği, disiplin kurulunun kendi yetkisinde görmediği bir ceza ve bu cezaya dayanak olan fiile ilişkin dosyayı yetkili gördüğü disiplin amiri veya kurula           göndermesinin, idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu yönündeki Anayasa kuralının gereği olduğu, aksi düşüncenin, Disiplin Kurulunu, kendi yetkisinde görmediği bir ceza teklifi hakkında kabul veya ret yönünde bir karar vermesi sonucuna götüreceği, bu durumun da kabul veya ret şeklinde tesis edilen idari işlemi yetki bakımından sakatlayacağı sonucuna varılmıştır.
	Bu durumda, davacının eylemlerinin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici harekette bulunmak fiilini oluşturduğundan bahisle dosyanın Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna doğrudan gönderilmesinde usule aykırılık bulunmadığı açıktır.
	Bu itibarla, Mahkemece davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken,  dava konusu işlemin yukarıda anılan gerekçeyle iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU				:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu            ... Bölge Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 26/09/2024 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.