Esas No: 2024/1882
Karar No: 2024/7439
Karar Tarihi: 17.12.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1882 E.  ,  2024/7439 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas   No : 2024/1882
Karar No : 2024/7439                                                              
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVALI) ... Valiliği ... Emlak Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ   : Av. ...
2- (DAVACI) ...Turizm Tesisleri A.Ş.
VEKİLİ   : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem : ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde, Devletin hüküm ve Tasarrufu Altında bulunan 110.405m² kara ve 233.244m² deniz yüzeyi olmak üzere toplam 343,649m² yüzölçümlü alanın, 21/12/2017-24/04/2019 tarihleri arasındaki dönemde, Yat Limanı ve Marina (tekne bakım ve onarım, su deposu, helikopter pisti, yürüyüş alanı bulunduğu notuyla, marina; 233.244,00m² deniz yüzeyi, 10.405,00m² kara yüzeyinde ise, ilgili yat limanı tasarrufunda restoran, cafe, otopark, yakıt istasyonu, wc, işyerleri ..., ... vb) olarak, ticari amaçla fuzulen işgal edildiğinden bahisle  27.450.931,80TL ecrimisil istenilmesine ilişkin... tarih ve E... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgelerle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu taşınmazın, işlemde belirtilen dönemde işgali nedeniyle istenebilecek ecrimisil bedelinin 26.449.982,64TL olduğu, dolayısıyla dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin bu tutara ilişkin kısmında hukuka aykırılık, 1.000.949,16TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen reddine, dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin mevzuata ve emsallere uygun olduğu ve kararın, dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu; Davacı tarafından ise, hatalı emsal tespiti nedeniyle fahiş tutarda ecrimisil tespitine yer veren bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmadığı, eksik incelemeye dayalı olarak verilen kararın davanın reddine ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI: Davacı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş olup, davalı tarafça cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle, Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin kısmen iptaline yönelik kısmının bozulması, davacı tarafın temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
Davacı tarafın temyiz isteminin incelenmesinden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı tarafın temyiz isteminin incelenmesinden;
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, 75. maddesinin 1. fıkrasında Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin istenileceği ve ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmediği gibi fuzuli şagilin kusurunun da aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin, 2. fıkrasında "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur..." düzenlemesi yer almış bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; idarece mahallinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 24/04/2019
 tarihli taşınmaz tespit tutanağında “Söz konusu 343.649,00m2 yüzölçümlü alanın; 233.244,00m2’lik kısmı deniz yüzeyi, 
110.405,00 m2’lik kısmı kara yüzeyinde kaldığı tespit edilmiştir. İlgili yat limanı tasarrufunda restoran, cafe, otopark, yakıt istasyonu, wc, işyerleri( ..., ... vb), tekne bakım ve onarım, su deposu, helikopter pisti, yürüyüş alanı bulunmaktadır.” ifadelerine yer verilerek, davacı şirket tarafından, yat limanı (marina) olarak fuzulen işgal edildiğinin tespit edildiği; ... tarih ve ... sayılı Kıymet Takdir Kararıyla 2016 yılı kullanma izni/irtifak hakkı m2 bedeli olarak belirlenen 180,00TL/m2'nin, taşınmazın 110.405,00 m2 kara kullanımı alanı için hesaplamaya esas birim bedel olarak ve 233.244,00 m2 deniz yüzeyi kullanımı için ise 336 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 14/2. maddesi uyarınca kara parçası için tespit edilen ecrimisil bedelinin yüzde onu esas alınmak suretiyle 18,00TL/m2 birim bedel üzerinden, 21/12/2017-24/04/2019 tarihleri arasındaki dönem yönünden toplam 40.103.139,40TL ecrimisil takdir edilerek, ... tarih ve E... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlendiği; ihbarnameye karşı davacı şirketin 24/12/2019 tarihli dilekçesiyle bedel yönünden itirazda bulunarak, "...... A.Ş. (“...”)'nin Marina sahası içerisinde mülkiyetine sahip olduğu gerekçesiyle yaklaşık 1.000m2'lik kara alanı için şirketimize açmış olduğu ecrimisil davası sonuçlanmış...", "...Yapılacak düzeltmede; -Ek-3'de yer alan, ... İşletmeleri A.Ş. ile şirketimiz arasındaki ecrimisil davasına ilişkin olarak... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... tarihli karar ve karar eki bilirkişi raporunda hüküm altına alınan 2016 yılı m2 yıllık birim fiyatı 51.25 TL'sının baz olarak kullanılması, -2017, 2018 ve 2019 yılları m2 birim fiyatlarının ise, yine anılan mahkeme kararı ve eki bilirkişi raporunda tespit olunan enflasyon oranları ile arttırılarak" hesaplanmasının talep edildiği ve anılan itirazın... tarih ve ... sayılı Ecrimisil Düzeltme Komisyonu kararıyla kabul edilerek, 27.450.931,80TL bedelli dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin düzenlendiği anlaşılmıştır. 
Uyuşmazlığın çözümü için Mahkemece yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve karara dayanak alınan bilirkişi raporunda, davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan ve dava konusu işlemin tesisine neden olan itiraz dilekçesinde de  bedel hesabında kullanılmasını talep ettiği (... Asliye Hukuk Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı (12/10/2020 tarihinde İstinaftan feragatle kesinleşmiştir) dava dosyasında belirlenen) "2016 yılı m2 yıllık birim fiyatı 51.25 TL" bedelin dikkate alınmadığı; işgale konu taşınmazın cephesinin bulunduğu caddenin emlak vergisine esas asgari değerinin araştırılmadığı gibi, aynı bölgede bulunan 105m2 iskele işgali nedeniyle deniz yüzeyi bakımından 2017 için 48,28TL/m2 birim bedel üzerinden yapılan hesaplama doğrultusunda hüküm kurularak kesinleşen ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı dosyasının da bedel yönünden incelenmediği- dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır. 
Anılan eksikliklere ilişkin Uyap üzerinden yapılan incelemede; sadece deniz yüzeyi bakımından, idari yargıda kesinleşen birim bedelin yeniden değerleme oranı ile güncellenmesi suretiyle, işgal alanının "233.244m² deniz yüzeyi" kısmı için yapılan hesaplamanın dahi bilirkişilerce kara ve deniz yüzeyi yönünden bulunan toplam bedelin çok çok üzerinde olduğu; kaldı ki dava konusu işlemin, davacının, talebi-kabulü doğrultusunda ve dava konusu alana ilişkin olarak kesinleşmiş adli yargı kararı dikkate alınarak tesis edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda; davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından; yukarıda belirtilen hususlar gözetilmeden, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen de davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf istemlerinin reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. 	
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; davanın kısmen reddine yönelik kısmının ONANMASINA, kararın dava konusu işlemin kısmen iptaline yönelik kısmının BOZULMASINA,
3.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 17/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.