Esas No: 2023/4952
Karar No: 2024/7114
Karar Tarihi: 27.11.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/4952 E.  ,  2024/7114 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2023/4952
Karar No : 2024/7114          
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Yapı Denetim Limited Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:   ... ili, ... ilçesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parsel  üzerindeki ... YİBF numaralı yapının, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle aynı Kanunun 8. maddesi gereğince 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin 22/12/2020 tarihli, 31342 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/12/2020 tarih ve 269200 sayılı Bakanlık Oluru'nun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... kararda; davacı yapı denetim şirketinin gözetim ve denetiminde bulunan ... YİBF nolu yapıda ruhsat eki onaylı statik projesine aykırılıkların niteliği itibarıyla yapının taşıyıcı sistemini de etkilediği hususunun ortaya konulduğu görüldüğünden, davacı şirketin denetim sorumluluğunda bulunan ...  YİBF nolu yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle davacı şirket hakkında aynı Kanunun 8. maddesi gereğince 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin ...0 tarih ve ... sayılı davalı idare işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun  bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   :   Davacı tarafından, kaba inşaat döneminde statik projeye uygun imal edilen perde duvarların, sözleşmeyi fesih tarihinden sonra ince inşaata geçilen dönemde yapıldığı, müteahhit firmanın betonarme duvarları beton kesme makinesi ile kestiğinin fotoğraflarla sabit olduğu, dava konusu işlemin tesis edilmesine sebep gösterilen aykırılıkların taşıyıcı sistemi etkilemediği, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI    : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ :  Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : Davacı şirketin denetim sorumluluğunda bulunan ... ili, ... ilçesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parsel üzerindeki ... YİBF numaralı yapının, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlenmediğinden bahisle aynı Kanunun 8. maddesi gereğince 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin ... tarihli, 31342 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... tarih ve ... sayılı Bakanlık Oluru tesis edilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasında; "...Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: ...c) Yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek... g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek..." hükmü yer almaktadır.
	Aynı Kanunun, dava konusu eylem tarihinde yürürlükte olan 23/04/2015 tarih ve 29335 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6645 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 32. maddesi ile değişik 8. maddesinde;			
	"Yapı denetim kuruluşlarından bu Kanunda ve ilgili mevzuatta öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri tespit edilenlere, tespit edilen fiil ve hâllerin durumuna göre, aşağıdaki idari yaptırımlar uygulanır. 
...
ç) Hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilememesi kaydı ile, 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, tespite konu olan yapı denetimi hizmet sözleşmesi bedelinin %20’si kadar idari para cezası verilir. 
...
g) Aşağıda belirtilen; 
1) Hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi hâlinde 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmemesi, 
2) 3 üncü maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne aykırı hareket edilmesi,  
3) Yapı denetim kuruluşuna son bir yıl içinde üç defa idari para cezası uygulanması, hâllerinde, cezayı gerektiren fiil ve hâlin, yetkililer tarafından yapılan inceleme ve denetimlerle tespit edilip öğrenilmesinden veya son idari para cezasının tebliğinden itibaren İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilir...."  hükmü yer almaktadır.	
 20/02/2020 tarih ve 31045 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 25. maddesi ile değişik 8. maddesi ise;
"...
g) Aşağıda belirtilen;
1) 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, bu hataların yapının ruhsat eki onaylı statik projesinin ve hesaplarının, zemin etüd raporuna veya standartlara veya ilgili mevzuata aykırı olması,
2) 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, bu hataların yapım aşamasında yapının ruhsat eki onaylı statik projesine aykırı olması,
3) 3 üncü maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne aykırı hareket edilmesi, hallerinde, cezayı gerektiren fiil ve hâlin, yetkililer tarafından yapılan inceleme ve denetimlerle tespit edilip öğrenilmesinden itibaren İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilir..." şeklindedir.
20/02/2020 tarih ve 31045 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 29. maddesi ile getirilen "İdari müeyyidelere ilişkin geçiş hükümleri" başlıklı  Geçici 5. maddesinde, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce;
a) Bu Kanuna aykırı olarak işlenmiş fiiller nedeniyle uygulanması gereken ancak henüz tesis edilmemiş idari müeyyidelerde lehe olan hükümler uygulanır.
..." hükmüne yer verilmiştir.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, yapı denetim kuruluşlarının denetim sorumluluklarını 4708 sayılı Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre yerine getirmediklerinin tespiti halinde yapıdaki ruhsat ve eklerine aykırılığın yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi durumunda bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin Kanunun 8. Maddesinde yer alan taşıyıcı sistemin etkilenme şartının 20/02/2020 tarihinde yapılan değişiklikle statik projeye aykırılık olarak değiştirildiği görülmektedir.
Dosyada yer alan 29.09.2020 tarihli teknik inceleme raporunda aykırılıkların, yapı ruhsatının düzenlendiği 18.08.2017 tarihi ile 3.normal kat kolon perde tabliye dökümü tutanağının düzenlendiği 02.02.2018 tarihleri arasında gerçekleştiğinin tespit edildiği dikkate alındığında, dava konusu eylem tarihinde yürürlükte olan taşıyıcı sistemin etkilenmesi şartının, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan statik projeye aykırılık şartına göre davacı lehine bir düzenleme olduğu sonucuna ualşıldığından tespit edilen aykırılıkların yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediğinin ortaya konulması gerekmekte olup, şayet hatalar yapının taşıyıcı sistemini etkilemiyorsa yapı denetim şirketine idari para cezası verilebileceği, hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi hâlinde ise bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilebileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin denetim sorumluluğunu üstlendiği ... ili, ... ilçesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parselde yer alan ... YİBF nolu yapıda yapılan denetim neticesinde düzenlenen 29.09.2020 tarihli teknik inceleme raporu ve 10.11.2020 tarihli ... İl Yapı Denetim Komisyon kararında; statik projesine aykırı olarak 2.Bodrum katta; 1-D ve G-C aksındaki R=80cm çapındaki dairesel kolonların 73x73cm boyutlarında yapıldığı; 1.Bodrum katta; 1-D ve 6-C aksındaki R=80cm çapındaki dairesel kolonlanın 73x73cm boyutlarında yapıldığı, D-1/2 aksında 25cm genişliğindeki perde duvara 1m x 2.35 m ve 0.5 m x 1.00 m kapı ve pencere boşluğu açıldığı, D-2/3 aksındaki 25 cm genişliğindeki perde duvara 1.00x1.35m, 1.00x2.35m, 0.5x 1.35m, ve l.00x1.35m kapı ve pencere boşluğu açıldığı, D-4/5 aksındaki 25cm genişliğindeki perde duvara 1.00x1.35m pencere boşluğu açıldığı, D-5/6 aksındaki 25cm genişliğindeki perde duvara 1.00x1.35m pencere boşluğu açıldığı, B/D aksındaki 25cm genişliğindeki perde duvara 1.00x1.35m pencere boşluğu  açıldığı, B-4/5 aksındaki 25cm genişliğindeki perde duvara 1.00x1.35m ve 0.5x1.35m pencere boşluğu açıldığı,1-A/D aksindaki 25cm genişliğindeki perde duvara 0.5x2.7m ve 0.5x3.2m pencere boşluğu açıldığı; Zemin katta; 1-D ve 6-C aksındaki R=80cm çapındaki dairesel kolonların 73x73 cm boyutlarında yapıldığı, 1/2-A/B aksındaki döşemenin A/B aksındaki döşemenin A/B aksı doğrultusunda 1.00m uzatıldığı, 2-D aksındaki 100x35cm olması gereken kolonun 70x35cm yapıldığı, 3-D aksındaki 100/30cm olması gereken kolonun yerinde 70x30cm yapıldığı, yapının sol cephesinde 1 aksında-0.28(+0.99) ve 6 aksında -0.96(+9.20) kotlarında olması gereken dolgunun kaldırıldığı ve perde duvarlara pencere boşlukları açıldığı; 3.Normal katlarda; 1-D ve G-C aksındaki R=80cm çapındaki dairesel kolonların 73x73cm boyutlarda yapıldığı, 1/2-A/B aksındaki döşemenin A/B aksındaki döşemenin A/B aksı doğrultusunda 1.00m uzatıldığı, 2-D aksındaki 100x35cm olması gereken kolonun 70x35cm yapıldığı,  3-D aksındaki 100/30cm olması gereken kolonun yerinde 70x30cm yapıldığı, yapının sol cephesinde 1 aksında-0.28(+0.99) ve 6 aksında -0.96(+9.20) kotlarında olması gereken dolgunun kaldırıldığı ve perde duvarlara pencere boşlukları açıldığı hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, teknik inceleme raporu ve komisyon kararında tespit edilen aykırılıkların ruhsat eki onaylı statik projesine aykırı olduğu tespitinin yapıldığı ancak bu aykırılıkların taşıyıcı sistemi ne şekilde etkilediği hususunun teknik olarak açıkça ortaya konulmadığı görülmektedir.
Bu durumda davaya konu aykırılıkların, yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediğinin niceliksel ve niteliksel olarak açıkça ortaya konulması hususunun öncelikle davalı idareden sorulması, bu araştırmanın yeterli olmadığı durumda gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak verilen temyize konu kararda isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.