Esas No: 2024/2256
Karar No: 2024/5568
Karar Tarihi: 10.10.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/2256 E.  ,  2024/5568 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/2256
Karar No : 2024/5568                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği 
VEKİLİ	: Av. ...
MÜDAHİL(DAVALI YANINDA): ...Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 
 ...-... 2-... ... 21-...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ...  İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.   
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: ... ili ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde ... İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılması planlanan RN:... Ve ER:... numaralı Kireçtaşı (Kalker) Ocağı projesine ilişkin olarak verilen ... tarih ve E-... sayılı ''Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir'' kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince; dosyada yer alan bilgi ve belgelerin, Maden Mühendisi, Orman Mühendisi, Çevre Mühendisi, Ziraat Mühendisi, Harita Mühendisi, Jeoloji Mühendisi, Meteoroloji Mühendisi, Hidrojeoloji Uzmanı, Şehir ve Bölge Plancısı, Biyolog ve Arkeolog bilirkişilerden oluşan heyet ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan 03/03/2024 tarihli Bilirkişi Raporunun birlikte incelenmesinden; PTD raporunda anlatılan söz konusu etkinliğin saha gerçeklerini yeterince açıklamayan jeolojik ve hidrojeolojik değerlendirmeler içerdiği, yörenin jeolojik ve hidrojeolojik özellikleri, yeraltı suyu durumları, kaynaklar, kuyular, su depoları vb. birçok konu yeterince açıklanmadığından oluşturabileceği çevresel etkilerinin de yeterince bilinmediği, proje kapsamında yapılacak çalışmalar sırasında oluşabilecek kaya blok düşmelerine karşı "Proje Tanıtım Dosyasında" seddeleme çalışması olacağı belirtildiği ancak bu konuda yapılmış herhangi bir fizibilite çalışması bulunmadığı, kademe ve pasa depolama geometrilerinin şev duraylılık analizlerinden elde edilen veriler doğrultusunda belirlenmesi gerekmekte iken şev duraylılık analizlerinin yapılmadığı, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından 2011 yılında yenilenen diri fay haritasına göre faaliyet alanının çok yakınında diri faylar bulunmasına rağmen proje tanıtım dosyasında söz konusu faylar ile ilgili herhangi bir değerlendirme bulunmadığı, dava konusu sahada gelecekte kalker taşı üretimi yapılması durumunda ekonomik olarak katma değer yaratılacağı, istihdam ve kamu maliyesine katkı oluşacağı, ancak bunun yanında yakındaki ... Mahallesi ve çevre için taş/malzeme/ekipman yuvarlanması, toz-gürültü yayılımı, görüntü kirliliğine neden olacağı, yapılması planlanan projenin proje alanının çok yakınında bulunan 2 adet DSİ sondaj kuyusuna olası etkilerinin hidrojeoloji disiplini bakımından değerlendirilmesine yer verilmediği, açılmak istenen ocağının orman bütünlüğünü bozacağı, havzada ekosistemi olumsuz yönde etkileyeceği, yerleşim yerinin hemen üstünde bulunması sebebiyle heyelan, erozyon ve sel baskını gibi riskleri ciddi oranda artıracağı, yörenin su kaynaklarını olumsuz etkileyeceği, bu kapsamda dava konusu Maden (Kalker) Ocağı projesinin yerleşim alanlarına oldukça yakın bir konumda yer alması, çevresindeki nüfusun sağlıklı yaşam koşullarını olumsuz yönde etkileyecek nitelikte bir sanayi tesis alanı olmasından ötürü yer seçimi ilkeleri açısından dava konusu tesisin planlama ilkelerine, şehircilik esaslarına ve kamu yararına uygunluk göstermediği anlaşıldığından çevresel etki değerlendirilmesi raporu hazırlanmasının uygun olacağı kanaatine varılarak, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, nihai bir izin niteliği taşımadığı, yapılması planlanan projenin  çevreye olası etkilerinin incelenmesi ve bu etkilerin en aza indirilmesi için alınacak tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Proje Tanıtım Dosyasının hazırlandığı, Proje Tanıtım Dosyasında, proje kapsamında oluşacak atıksular, toz, gürültü, koku vb. atıklar ile ilgili tüm hesaplamaların en yakın yerleşim yerleri göz önünde bulundurularak yapıldığı, bertaraf yöntemlerinin belirtildiği, taahhütlerin alındığı, proje ile ilgili kurum görüşlerinin alındığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun kısıtlı inceleme teknikleri ile oluşturulduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare yanında Müdahil tarafından, idarenin temyiz dilekçesinde belirttiği hususlara ek olarak, Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, projeden kaynaklanabilecek çevresel etkilerin tolere edilebilir olduğu, en aza indirgenmiş hali ile ortaya çıkacağı, üretimde patlayıcı madde kullanılmayacağı, üretimin iş makineleri ile yapılacağı, Proje Tanıtım Dosyasının mevzuatta yer verilen sınır değerler dikkate alınarak tasarlandığı, bilirkişi raporunda çevre mühendisi bilirkişi tarafından olumlu kanaat bildirildiği, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ  : ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY: 
... ili ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde, 2,79 ha alanda, 100.00 ton/yıl kapasite ile ... İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılması planlanan RN:... Ve ER:... numaralı Kireçtaşı (Kalker) Ocağı projesine ilişkin olarak verilen ... tarih ve E-... sayılı ''Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir''  kararının  iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT: 
 2872 sayılı Çevre Kanununun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde,  "Çevresel Etki Değerlendirmesi": Gerçekleştirilmesi plânlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları; "Proje tanıtım dosyası": Gerçekleşmesi planlanan projenin yerini, özelliklerini, olası olumsuz etkilerini ve öngörülen önlemleri içeren, projeyi genel boyutları ile  tanıtan bilgi ve belgeleri içeren dosyayı... ifade eder.'' şeklinde tanımlanmış, "Çevresel Etki Değerlendirmesi" başlıklı 10. maddesinde; "Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. Çevresel Etki Değerlendirmesine tâbi projeler ve Stratejik Çevresel Değerlendirmeye tâbi plân ve programlar ve konuya ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir" hükmüne yer verilmiştir. 
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 29/07/2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; e) Çevresel etki değerlendirmesi (ÇED): Gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları, g) Çevresel etki değerlendirmesi genel formatı: Gerçekleştirilmesi planlanan ve Ek-1’deki listede yer alan projelerin özelliklerini, yerini, olası etkilerini ve öngörülen önlemleri içeren ve projeyi genel boyutları ile tanıtan ÇED başvuru dosyasının hazırlanması sırasında esas alınacak Ek-3’teki genel formatı, ğ) Çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararı: Ek-2’deki listede yer alan çevresel etkileri ön inceleme ve değerlendirmeye tabi projelerin, çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucunda ilgili mer’i mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeyde olduğunun belirlenmesi üzerine, projenin gerçekleşmesinde çevre açısından sakınca görülmediğini belirten Bakanlık kararını,...i) Çevresel etki değerlendirmesi olumlu kararı: Çevresel etki değerlendirmesi raporu hakkında Komisyon tarafından yapılan değerlendirmeler dikkate alınarak, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğunun belirlenmesi üzerine projenin gerçekleşmesinde çevre açısından sakınca görülmediğini belirten Bakanlık kararını, ...k) Çevresel etki değerlendirmesi raporu: Ek-1’deki listede yer alan veya Bakanlıkça "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir" kararı verilen bir proje için belirlenen özel formata göre hazırlanacak raporu, ... ğğ) Proje tanıtım dosyası: Çevresel etkileri ön inceleme ve değerlendirmeye tabi projeler için Ek-4’te yer alan genel format esas alınarak hazırlanan dosyayı ifade eder." şeklinde tanımlanmış, 6. maddesinde; "(...) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir projeyi gerçekleştirmeyi planlayan gerçek veya tüzel kişiler; Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeleri için; ÇED Başvuru Dosyasını, ÇED Raporunu, Seçme Eleme Kriterleri uygulanacak projeler için ise Proje Tanıtım Dosyasını, Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara hazırlatmak, ilgili makama sunulmasını sağlamak ve proje kapsamında verdikleri taahhütlere uymakla yükümlüdürler..." düzenlemesine, 7. maddesinde; "(...) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-... listesinde yer alan projelere, b) "ÇED Gereklidir" kararı verilen projelere, c) Kapsam dışı değerlendirilen projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi ek-... listesinde belirtilen eşik değer veya üzerinde olan projelere, ÇED Raporu hazırlanması zorunludur." düzenlemesine, 15. maddesinde; "(...) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-2’deki listede yer alan projeler, b) Kapsam dışı değerlendirilen veya kanunen muafiyeti bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi Ek-2’deki listede belirtilen projeler, için proje tanıtım dosyası hazırlanması zorunludur." düzenlemesine yer verilmiş, aynı Yönetmeliğin Ek-3 bölümünde; Çevresel Etki Değerlendirmesi Genel Formatında; Ek-4 bölümünde ise Proje Tanıtım Dosyası Genel Formatında ihtiva etmesi gereken hususlar düzenlenmiştir. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Çevresel etki değerlendirmesi; gerçekleştirilmesi planlanan projenin, çevreye olabilecek olumlu ya da olumsuz etkilerinin belirlenmesi, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin belirlenerek değerlendirilmesi amacıyla yapılmakta, bu bağlamda çevresel etki değerlendirmesi, kalkınma ve ekonomik gelişmeyi de etkileyecek şekilde, yapılması planlanan projelerin, doğayı tahrip etmeden ve çevreyi kirletmeden gerçekleştirilmesinde kullanılan, karar verme sürecini etkileyen, karar mercilerine, kararlarını sağlıklı bir şekilde verebilmeleri için seçenek üreten ve bu seçeneklerin olumlu ve olumsuz yönlerini saptayan bir yöntem olarak açıklanabilmektedir.
Gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesi, muhtemel olumsuz etkilerin değerlendirilmesi amacıyla; Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin EK-... listesinde yer alan projeler için, Ek-3'te yer alan genel format esas alınarak Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanmakta; Yönetmeliğin Ek-2 Listesinde yer alan, çevresel etkileri ön inceleme ve değerlendirmeye tabi projeler için de, Ek-4'te yer alan format esas alınarak Proje Tanıtım Dosyası hazırlanmaktadır. 
Dava dosyasının incelenmesinden; ... ili ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda; toplam 2,79 ha alanda, 100.00 ton/yıl kapasite ile gerçekleştirilmesi öngörülen Kireçtaşı (Kalker) Ocağı projesinin; projenin büyüklüğü ve madenin niteliği dikkate alınmak suretiyle, idarece Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-2 Listesi- Madde 49- a) Madenlerin çıkarılması (Ek-... Listesinde yer almayanlar) kapsamında değerlendirilerek, Proje Tanıtım Dosyası hazırlanması istenilmiş, hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası uygun bulunarak dava konusu ... tarih ve E-... sayılı ''Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir''  kararının tesis edildiği, Mahkemesince yapılan yargılamada; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan ve Karara dayanak alınan bilirkişi raporunda; Harita ve Planlama Açısından Yapılan Değerlendirmede; Ruhsat sahasının ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi mevkiinde yer aldığı, faaliyet alanının en yakın nokta itibariyle ... Mahallesine 0,35 km (350 m), ... ilçesine 11,5 km, ... il merkezine 26 km mesafede olduğu, faaliyet alanına en yakın konut kuzeydoğusunda ve yaklaşık 0,3 km (300 m) mesafede bulunan ... Mahallesine bağlı bir ev olduğu, Nihai ÇED alanının, “Yerçe Pınarı” su kaynağına 90 m mesafede, su kaynağı koordinatlarının ruhsat alanı dışında fakat ruhsat alanına 190,00 m yakınlıkta bulunan “Düden Pınarı” su kaynağının ÇED alanına 190 m mesafede olduğu, dava konusu alanın bu aşamada “II-A Grubu Kireçtaşı (Kalker) Ocağı İşletme Projesi”nin planlanmasında Harita ve Planlama açısından sakınca bulunmadığı kanaatine varıldığı, Maden Mühendisliği Açısından Yapılan Değerlendirmede; dava konusu sahada; herhangi bir arama veya üretim faaliyeti gözlenmediği, sahanın hemen yanındaki mücavir sahada ise yoğun şekilde açık işletme biçiminde çalışan bir kalker ocağı olduğu, sahada arama çalışmasına yönelik bir yarma, çukur, kazı görülmemekle birlikte, formasyonun kalker taşı üretimine uygun olduğu, sahada patlatma yapılmaksızın iş makinaları ile taş üretimi yapılabileceği, sahanın çok dik bir topoğrafyaya sahip olduğu, ortalama eğimin %60-70 kadar olup özellikle köy tarafında daha dikleştiği yer yer %80’leri bulduğu,  orman varlığı gözlendiği, çok yakın mesafede köy evleri bulunduğu, gelecekte sahada iş makineleri ile kalker taşı üretimi yapıldığında en yakın yerleşim mekanları için en başta taş yuvarlanması olmak üzere, toz-gürültü gelişi, görüntü kirliliği, topoğrafya değişmesi çevresel risklerinin oluşmasının kuvvetle muhtemel olduğu, Proje tanıtım dosyasının özensiz hazırlanmış olduğu ve kes-yapıştır türü, hazır formatlı bir dosya olduğu izlenimi verdiği, projenin başlarında patlayıcı madde ile üretim yapılmayacağı söylenmişken, ileriki sayfalarda patlayıcı madde tasarımına sayfalarca yer verildiği, set/duvar çekilmesi, çelik ağ/çelik hasır/çelik halat gibi önlemlerin bu coğrafyada taş/malzeme/ekipman yuvarlanması riskini tamamen bertaraf edemeyeceği, Jeoloji Mühendisliği Açısından Değerlendirmede; proje kapsamında yapılacak çalışmalar sırasında oluşabilecek kaya blok düşmelerine karşı Proje Tanıtım Dosyasında Seddeleme çalışması olacağı belirtildiği ancak bu konuda yapılmış herhangi fizibilite çalışması bulunmadığı, özellikle yüksek risk barındıran bölgelerde 2 ve/veya 3 boyutlu kaya düşmelerinin modellenerek oluşturulan senaryolar dahilinde (kaya büyüklükleri, lokasyonları vb.) düşen blokların düşme rotaları (trajectory), kinetik enerjileri, sıçrama yükseklikleri ile düşme hızlarının belirlenmesi gerektiği, söz konusu modelleme çalışmalarından elde edilen veriler kullanılarak da olası kaya düşmelerinin etkilerinin en aza indirilebilmesine yönelik bariyerin lokasyonları ve boyutlarının projelendirilmesi gerektiği, açık işletmelerde proje aşamasındaki en önemli konulardan bir tanesinin Şevlerin stabilitelerinin sağlanması olduğu, proje tanıtım dosyasına göre faaliyet kapsamında basamak şev açısının 60o ve genel şev açısının ise 45o olacağı bununla birlikte pasa depolama alanındaki şev açısının 45o basamak yüksekliğinin 6m ve basamak genişliğinin 3m olacağı belirtilmiş olmasına rağmen şev duraylılık analizlerinin yapılmadığı, dolayısıyla bu kademe ve pasa depolama geometrilerinin şev duraylılık analizlerinden elde edilen veriler doğrultusunda belirlenmesi gerektiği, proje tanıtım dosyasında eksiklikler bulunduğu sonucuna ulaşıldığı, Hidrojeoloji Mühendisliği Açısından Değerlendirmede; kalker ocağının açılması planlanan sahanın kuzeybatı kısmında Traverten birimler içerisinden çıkmakta olan sıcaklığı yaklaşık 30 oC civarında olan su kaynakları ve bu suların içerisine akmakta olduğu düden bulunduğunun gözlendiği, Proje Tanıtım Dosyasının İklimsel özellikler bölümünde yapılan meteorolojik değerlendirmeler kısmında sadece ... Meteoroloji İstasyonu verilerinin kullanıldığı, proje alanına daha yakın konumda bulunan ... Meteoroloji İstasyonu verilerinin değerlendirmelerde kullanılma nedenlerinin açıklanmadığı,  ... Meteoroloji istasyonuna ait verilerinde değerlendirilmesinin gerektiği, Proje Tanıtım Dosyasında, proje alanı çevresindeki su noktalarının değerlendirildiği, 4. Hidrojeoloji bölümünde söz konusu projenin çevresinde bulunan kaynaklar, çeşme, havuz, akarsulara olası etkileri değerlendirildiği, proje alanın çok yakınında bulunan 2 adet DSİ sondaj kuyusuna olası etkilerinin değerlendirilmediği, proje tanıtım dosyasında eksiklikler bulunduğu sonucuna ulaşıldığı, Çevre Mühendisliği Açısından Yapılan Değerlendirmede; Nihai PTD’de evsel nitelikli atıklar ve diğer atıkların yönetimine ilişkin önlemlerin yer aldığı ve Atık Yönetim Planının hazırlandığı, işletme sonrasında proje sahasında rehabilitasyon çalışması yapılacağı, alıcı ortama atıksu deşarjı yapılmayacağı, gürültü, toz ve partikül madde emisyonlarının önlenmesine yönelik önlemlere yer verildiği, toz modellemesi yapıldığı, PTD’de yer alan önlemlerin alınması halinde kirlenme ve tozumanın mevzuatta belirlenen sınır değerler içinde kalacağı, en yakın yerleşim yerindeki etkisinin kabul edilebilir sınır değerler içinde olduğu, buna göre yapılması planlanan projenin Çevre Mühendisliği açısından sakıncası olmadığı kanaatine varıldığı, Orman Mühendisliği Açısından Yapılan Değerlendirmede; açılmak istenen ocağın orman bütünlüğünü bozacağı, havzada ekosistemi olumsuz yönde etkileyeceği, hemen mahallenin üstünde bulunması sebebiyle heyelan, erozyon ve sel baskını gibi riskleri ciddi oranda artıracağı, yörenin su kaynaklarını olumsuz etkileyeceği ÇED sahasında yer alan orman örtüsünün yerleşim yeri için çok önemli olduğu, madencilik faaliyetinin orman örtüsünü yok edeceği, işletme faaliyetinin bitiminden sonra alanda rehabilitasyon çalışmaları yapılacak olsa da sahanın mevcut yetişme ortamı koşulları (arazi ve toprak yapısı, eğim, yağış rejimi vb.) önceden var olan ormanın geri kazanılması bakımından imkânsız olduğu, gerçekleştirilmek istenen faaliyetin telafisi hemen hemen imkânsız olan tahribatlara yol açacağı, proje tanıtım dosyasının eksik ve bazı hatalar içerdiği sonucuna ulaşıldığı, Ziraat Mühendisliği Açısından Yapılan Değerlendirmede;  alanda Kireçtaşı (Kalker) Ocağı İşletmesi açılıp işletilmesinin tarım arazileri ve yerleşim yerlerine olumsuz etkilerinin olacağı, ocak alanında bulunan kısımda bitki örtüsünün kaldırılmasına bağlı olarak yağış sularının tutulması ve toprağa sızmasının mümkün olmayacağı için dik ve sarp arazi yapısı sebebiyle yerleşim yerleri ve tarım arazilerinin sel tehdidi ile karşı karşıya kalacağı, ocak alanının 830-900 m yükseltide bulunurken yerleşim yerinin 610-630 m de bulunduğu, bu kadar kısa mesafede kot farkının çok değişmesi nedeniyle söz konusu mevcut bitki örtüsünün korunmasının önemli olduğu, planlanan kalker ocağı işletmesinin tarım arazileri ve yerleşim yerlerine olumsuz etkileri nedeniyle uygun olmadığı kanaatine varıldığı, Arkeoloji Açısından Değerlendirmede; alanda yapılan yüzeysel gözlemde taşınır veya taşınmaz herhangi bir kültür varlığı yapı, yapı kalıntısı veya kırıklarına rastlanmadığından, yapılacak olan Kireçtaşı (Kalker) Ocağı işletme faaliyetlerinin 2863 sayılı yasa kapsamında Kültür Varlıkları yönünden herhangi bir sakıncasının bulunmadığı görüş ve kanaatine varıldığı, Biyoloji Açısından Yapılan Değerlendirmede, davaya konu olan alanda baskın şekilde bulunan maki elemanlarının, diğer otsu bitkilerin ve farklı hayvan türlerinin ülkemizde zaten geniş bir yayılışa sahip oldukları ve bunların aralarında herhangi bir endemik/riskli türün bulunmadığı, maden faaliyetleri neticesinde oluşabilecek olumsuz çevresel etkilerin alınacak önlemler sonucunda ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde tutulabileceği, dava konusu kararının doğru bulunduğu kanaatine varıldığı, Meteoroloji Mühendisliği Açısından Yapılan Değerlendirmede, dava konusu işleme esas proje tanıtım dosyasında yer alan Hava Kalitesi Dağılım Modellemesi çalışmasında farklı senaryolar oluşturulduğu ve sonuçların bunlara göre değerlendirildiği, modelleme çalışması incelendiğinde, AERMOD modeli için gerekli olan saatlik sıcaklık, rüzgâr hızı ve yönü ve basınç verilerinin... numaralı ... Meteoroloji İstasyonu’ndan, temin edildiği, ancak proje bölgesinde ... Meteoroloji istasyonunun da mevcut olduğu, rapor detaylı incelendiğinde kullanılan verilerin raporda tablo olarak sunulmadığı, verinin nereden temin edildiği, hangi yıllara ait olduğu, 2015 yılı verilerinin neden seçildiği bilgilerinin yer almadığı, bu sebeple verilerin doğruluğunun analiz edilemediği, Proje tanıtım dosyasındaki hava kalitesi değerlendirme modellemesi yeterli olmadığı, sonuç olarak, yukarıda verilen açıklamalar ışığında; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde ... İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılması planlanan RN:... ve ER:... numaralı Kireçtaşı (Kalker) Ocağı İşletmesi projesi çerçevesinde tesis edilen ... tarih ve E-... sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararına konu proje hakkında hazırlanan Nihai Proje Tanıtım Dosyasının projenin etki alanı ve çevresel etkilerinin incelenmesinde yeterli olmadığı, planlanan Kireçtaşı (Kalker) Ocağı İşletmesi faaliyetinin yapılmasında sakıncalar bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde tespit ve değerlendirmelere yer verilmiştir.
Bu durumda; her ne kadar İdare Mahkemesince, dava konusu proje için çevresel etki değerlendirilmesi raporu hazırlanmasının uygun olacağı kanaatine varılarak, dava konusu ÇED Gerekli Değildir kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmış ise de; bilirkişi raporu ile birlikte, dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; dava konusu işleme ilişkin Proje Tanıtım Dosyasının içerdiği eksiklikler nedeniyle “Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) 
Gerekli Değildir” kararının, projenin tesisi için yeterli olmadığının açık olduğu ancak tespit edilen bu hususlar nedeniyle dava konusu proje için Çevresel Etki Değerlendirmesinin gerekli olduğuna ilişkin gerekçede hukuki isabet bulunmadığı kanaatine varıldığından, projenin çevresel etkilerini belirlemede proje tanıtım dosyasının yetersiz olduğu ve olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da azaltılması için alınacak önlemlerin proje tanıtım dosyasında yeterince değerlendirilmediği anlaşılmakta olup, dava konusu işlemde bu gerekçeyle hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU:	
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu  ...  İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; kararda belirtilen gerekçe değiştirilerek ONANMASINA,  
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 10/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.