Esas No: 2024/2093
Karar No: 2025/1223
Karar Tarihi: 26.02.2025

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/2093 E.  ,  2025/1223 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/2093
Karar No : 2025/1223                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ   : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 
VEKİLİ      : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ   :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde, "... Gazino" konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla faaliyet gösteren işyerinde, ruhsat dışı konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiğinden bahisle söz konusu işyerindeki ruhsat dışı faaliyetin men'ine ayrıca İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi gereğince Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünce değerlendirilmesine ilişkin ... Belediye Encümeni'nin... tarih ve... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; 2559 sayılı Kanunun 6. ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 36. maddesine değinilerek, "...Gazino" olarak faaliyet gösteren işyeri hakkında pavyon ruhsatı olmaksızın konsomatris çalıştırılması halinde idari para cezası uygulanabileceği, anılan fiile karşılık işyerinin süresiz olarak faaliyetinin durdurulamayacağından bahisle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davaya konu encümen kararının tebliği sonrası davacının işyerinde yapılan kontrollerde işyerinin, ruhsat doğrultusunda faaliyet gösterdiğinin tespiti üzerine faaliyetten men kararının uygulanmadığı, öte yandan davaya konu encümen kararının süresiz olarak faaliyetin durdurulmasına ilişkin olmayıp ruhsat dışı faaliyetin men'ine ilişkin olduğu, eksik inceleme neticesinde verilen temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	: 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde ''Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden; a) Faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan, b) Açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan, c) Bu Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen, d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen, iş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idarî para cezası verilir. Bu maddede öngörülen idarî para cezaları, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimi encümeni tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İdarî para cezaları 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur. Bu maddede belirtilen aynı fiillerin bir yıl içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanır.'',
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 6. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma  ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde ilgili çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır. Ruhsat  verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili merci veya mülki amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma  Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, "(...) İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. (...)"kuralı, Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yerlerinde Çalıştırılacak Kişiler başlıklı bölümün "Çalıştırılacak kişilerde aranacak şartlar" başlıklı 36. maddesinin 6. fıkrasında; "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." kuralı, Yönetmelik'e 09/06/2020 tarihinde eklenen ''Faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası'' başlıklı Ek madde 3'ün 1. fıkrasında ise, "13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir. Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. (...)" kuralı yer almaktadır.
Dosyasının incelenmesinden; ... İlçe Emniyet Müdürlüğü ekipleri tarafından ... tarihinde, "... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:..." adresinde yapılan denetim sonucunda, "... Gazino" konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla faaliyet gösteren işletmede, ruhsata aykırı şekilde konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği, bu durumun ... İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından ... tarih ve ... sayılı işlemle davalı idareye bildirilmesi üzerine, ... Belediye Encümeni tarafından davacı şirkete 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu 6. maddesi uyarınca 3.317,00-TL para cezası verilmesine ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, ruhsat dışı yapılan faaliyetin men'ine karar verildiği, anılan kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerinin değerlendirilmesinden;  işyeri açma ve çalışma ruhsatı mevcut ve kesinleşmiş olan işyerlerinde, ruhsatın kesinleşmesinden sonra  yapılacak denetimlerde ruhsata aykırı faaliyet tespit edilmesi halinde, ilgili işletme hakkında para cezası ile ruhsata aykırı faaliyetin men'ine karar verilebileceği anlaşılmaktadır. Bu durumda, konsomatrislerin sadece pavyon konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatlı yerlerde çalıştırılabileceğine ilişkin düzenleme karşısında, mevzuata aykırı şekilde konsomatris çalıştırdığı tespit edilen davacı şirket hakkında tesis edilen, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 6. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince ruhsat dışı faaliyetten men'ine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.  
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/02/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.