Esas No: 2024/431
Karar No: 2024/1816
Karar Tarihi: 14.03.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/431 E.  ,  2024/1816 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/431
Karar	No : 2024/1816                                                                       
TEMYİZ EDENLER	: 1- (DAVALI) … Valiliği 
VEKİLİ	: Av. …
		2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL)  … İnşaat Anonim Şirketi
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR)    : 1- …
                                                        2- …
                                                        3- …  
                                                        4- …
                                                        5- …
		       6- …
                                                        7- …	  
                                                        8- …
                                                        9- …	  
                                                        10- …  
                                                        11- …  
                                                        12- …  
                                                        13- …
                                                        14- …  
                                                        15- …
                                                        16- …	  
                                                        17- …	  
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN KONUSU	: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: Çorum ili, … ilçesi, … Köyünde davalı yanında müdahil şirket tarafından yapılması planlanan "… (ER:…) Ruhsat Numaralı II-A Grubu Kalker Ocağı, Kırma Eleme Tesisi, Asfalt Plent Tesisi, Mekanik Plent Tesisi ve Hazır Beton Santrali" projesi hakkında Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca Çorum Valiliğince verilen … tarih ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden,  dava konusu projeye ilişkin olarak hazırlanan proje tanıtım dosyasında, faaliyet sahası içerisinde su kaynağı ve çeşme bulunmadığının beyan edilmesine rağmen, 05/07/2023 tarihinde mahallinde yaptırılan keşif sırasında ruhsat sahası içerisinde proje alanına yakın mesafelerde köyün içme suyu ihtiyaçlarının temininde kullanılan su kaynaklarının ve çeşmelerin mevcut olduğunun tespit edildiği, proje kapsamında yapılacak faaliyetlerin Boğazkaya Köyü'nün su kaynaklarının zarar görmesine, zamanla debilerinin düşmesine, kurumasına ve yer altı ve yüzey sularının kirlenmesine sebep olacağı, dava konusu projenin ruhsat sahası ve civarında detaylı hidrojeolojik, hidrolojik etüt çalışmaları yapılarak, proje sahasında yapılacak olan madencilik faaliyetleri sebebiyle, proje sahasına yakın konumda bulunan ve köyün su ihtiyacını karşılayan su kaynaklarında herhangi bir zararın oluşup oluşmayacağı, su kaynaklarında azalma veya kuruma durumunun söz konusu olup olmayacağı hususlarında ayrıntılı değerlendirme yapılması gerekirken, proje tanıtım dosyasının bu hususta yeterli tespit ve değerlendirmeyi içermediği, ruhsat sahası içerisinde ve proje alanına bitişik veya yakın mesafede bulunan tarım arazilerinin madencilik faaliyetleri esnasında meydana gelecek toz ve taş savrulmalarından olumsuz etkileneceği, proje tanıtım dosyasında bu konuda değerlendirmelerde bulunulmadığı, ayrıca proje alanı içerisinde Bern Sözleşmesi kapsamında koruma altına alınan canlıların bulunduğu, alanda yapılacak madencilik faaliyetleri nedeniyle Bern Sözleşmesi 6 ve 7. maddelerinde belirtilen yasaklanan durumların meydana gelebileceği hususları birlikte gözetildiğinde, dava konusu … tarihli, … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararında, hukuka, mevzuata, çevre ve şehircilik ilkelerine uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI	: 1-Davalı tarafından; davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği; toz  dağılımına ve taş savrulması ile ilgili hesaplamaların ilgili mevzuata ve bilimsel esaslara uygun olarak yapıldığı, bilirkişi raporunun jeoloji mühendisliği disiplini açısından değerlendirmeler içeren kısmında belirtilenin aksine yer altı ve köye ait sular açısından projenin bir sakıncasının bulunmadığı, bu durumun DSİ ... Bölge Müdürlüğü ve Çorum İl Özel İdaresinin görüşlerinden de anlaşılacağı ileri sürülmektedir.
	2- Davalı yanında müdahil tarafından; gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği, idari işlemin ÇED Yönetmeliği'ne rağmen Çevre Kanunu ve Bern Sözleşmesi nezdinde değerlendirildiği, bu durumun özel kanunun önceliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği, ilgili Yönetmeliğe uygun biçimde tesis edilen işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu, ilgili kurum ve kuruluşlardan olumlu görüşlerin alındığı, proje alanına yakın mesafede bulunan tarım arazilerinin olumsuz etkilenmeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur. 
TETKİK HÂKİMİ	: …
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalı yanında müdahilin duruşma istemi yerinde görülmeyerek  işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;
	1.	Temyiz istemlerinin reddine,
	2.	Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
	3.	Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
	4.	Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
	5.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 14/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY : 
	Dava; Çorum ili, Mecitözü ilçesi, Boğazkaya Köyünde davalı yanında müdahil şirket tarafından yapılması planlanan "… (ER:…) Ruhsat Numaralı II-A Grubu Kalker Ocağı, Kırma Eleme Tesisi, Asfalt Plent Tesisi, Mekanik Plent Tesisi ve Hazır Beton Santrali" projesi hakkında Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca Çorum Valiliğince verilen … tarih ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılmıştır.
	Uyuşmazlıkta; her ne kadar İdare Mahkemesince yaptırılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun ve dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, "proje sahasına yakın konumda bulunan ve köyün su ihtiyacını karşılayan su kaynaklarında herhangi bir zararın oluşup oluşmayacağı, su kaynaklarında azalma veya kuruma durumunun söz konusu olup olmayacağı hususlarında ayrıntılı değerlendirme yapılması gerekirken, proje tanıtım dosyasının bu hususta yeterli tespit ve değerlendirmeyi içermediği, ruhsat sahası içerisinde ve proje alanına bitişik veya yakın mesafede bulunan tarım arazilerinin madencilik faaliyetleri esnasında meydana gelecek toz ve taş savrulmalarından olumsuz etkileneceği, proje tanıtım dosyasında bu konuda değerlendirmelerde bulunulmadığı, ayrıca proje alanı içerisinde Bern Sözleşmesi kapsamında koruma altına alınan canlıların bulunduğu, alanda yapılacak madencilik faaliyetleri nedeniyle Bern Sözleşmesi 6 ve 7. maddelerinde belirtilen yasaklanan durumların meydana gelebileceği" yolunda tespit ve değerlendirmeler yapılmış ise de; temyize konu İdare Mahkemesi kararına dayanak oluşturan bilirkişi raporunda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin, uyuşmazlık konusu "Çed Gerekli Değildir" kararına esas proje tanıtım dosyasının hatalı veya eksik olduğunu ortaya koyabilecek mahiyette, somut ve teknik verilerle desteklenmediği, kaldı ki dava konusu işlemin tesis edilmesinden önce projeye ilişkin olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ... Bölge Müdürlüğü, Çorum Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Çorum Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Orman Genel Müdürlüğü Amasya Orman Bölge Müdürlüğü ve Çorum İl Özel İdaresi Müdürlüğünün  olumlu görüşlerinin bulunduğu; hükme esas alınan bilirkişi raporunda eksiklik olarak belirtilen hususların ise proje tanıtım dosyasını kusurlandırmaya yeterli olmadığı sonucuna varılmış olup, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, İdare Mahkemesi kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.