Esas No: 2023/7991
Karar No: 2024/7828
Karar Tarihi: 19.12.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/7991 E.  ,  2024/7828 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2023/7991
Karar No : 2024/7828                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Turizm İşletmeciliği ve Ticaret Anonim Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...	
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi,  ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle söz konusu yapının 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 13/a maddesi uyarınca yıktırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... Büyükşehir Belediye  Encümen kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı  kararında;  dava konusu yıkım işlemine dayanak uyuşmazlık konusu yapının mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağının iptali istemiyle açılan davada,....İdare Mahkemesinin E:... sayılı esasına kayıtlı dosyada 25.10.2022 tarihli kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verildiğinden, işbu hukuka aykırılığı saptanan yapı tatil tutanağına dayalı olarak tesis edilen dava konusu ... Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı yıkım işlemine ilişkin kararında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda uyuşmazlık konusu taşınmazda davacı tarafından yapı ruhsatı olmaksızın birden fazla yapı inşa edildiğinin davalı idare ilgili teknik personelince tespit edildiği, yapı niteliği taşıdığı ve yapı ruhsatı olmaksızın inşa edilmesine olanak bulunmadığı açık olan imalatların usulüne uygun biçimde düzenlenen 03/06/2022 tarihli yapı tatil zaptı ile mühürlendiği,3194 sayılı İmar Kanununun 32.maddesi uyarınca ruhsatsız imalatların 30 gün içinde yasal hale getirilmesinin zorunlu olduğu her ne kadar uyuşmazlık konusu imalatların karavan mahiyetinde bulunduğu ve trafik siciline römork olarak kayıtlı oldukları ileri sürülmüş ise de; dosya kapsamında mevcut resimlerden söz konusu imalatların inşa edilen ilavelerle konut niteliği kazandığı, römork vasfını yitirdiği, fiilen römork olarak kullanılmadıkları gibi bu amaçla kullanılmalarına olanak vermeyecek biçimde tadil edildikleri anlaşıldığından dava konusu işlemlerin hukuki incelemesinin taraf iddiaları çerçevesinde incelenmesi ve maddi olayın tüm unsurları ile aydınlatılması suretiyle yargısal incelemesinin yapılmasının gerekmesi nedeniyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dava dosyasının Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  :  Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ :  Temyiz isteminin kabulü ile  Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY :... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada,... pafta, ... parsel sayılı taşınmazda yapılan denetimde düzenlenen... tarih ve ... sayılı  yapı tatil tutanağı ile "söz konusu yerde yapılan mahallen kontrolde CBS sistemi 2017 halihazır uydu fotoğraflarından da görülen krokide A, B, C, D, E, F, G, H, I  ve J ile gösterilen ne zaman ve kim tarafından yapıldığı bilinmeyen yapıların olduğu, ayrıca yeni olarak ölçüleri verildiği gibi tıny house (karavan) koyduğu" ... tarih ve ... sayılı yapı tatil zaptı ile tutanak altına alındığı, yapılan tespitlere istinaden, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/a maddesi uyarınca söz konusu ruhsatsız yapının yıktırılmasına ilişkin ... Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
	İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı Kanunun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 4. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu halde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması halinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir." düzenlemesine, aynı maddenin 5. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." düzenlemesine yer verilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge İdare Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılması ve yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi yolunda karar verilebilecek haller Kanunda tahdidi şekilde sayılmıştır. Buna göre idare mahkemesinin ilk inceleme sonucunda verdiği kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı görüldüğü haller ile davaya görevsiz veya yetkisiz mahkemece yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakıldığının tespit edildiği hallerde ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir. Buna karşılık görevli ve yetkili idare mahkemesince işin esası hakkında verilen kararın bölge idare mahkemesince hukuka uygun bulunmadığı hallerde, idare mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra işin esası hakkında bölge idare mahkemesince yeniden inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği açıktır.
Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle söz konusu yapının 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 13/a maddesi uyarınca yıktırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada işin esasının incelendiği ve dava konusu yıkım işlemine dayanak uyuşmazlık konusu yapının mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağının iptali istemiyle açılan davada,....İdare Mahkemesinin E:...sayılı esasına kayıtlı dosyada... tarihli kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verildiğinden, bakılan davada dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, diğer bir ifade ile İdare Mahkemesi kararının dayandığı gerekçenin işin esasına yönelik bir gerekçe olduğu anlaşılmaktadır. 
 Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı bulunması halinde, istinaf başvurusunun kabulüne, anılan kararın kaldırılmasına ve işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmekte iken, dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen kararda yargılama usulü kurallarına uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ...tarih ve E:..., K:...  sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.