Esas No: 2024/13532
Karar No: 2024/16571
Karar Tarihi: 30.10.2024

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2024/13532 E.  ,  2024/16571 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas   No : 2024/13532
Karar  No : 2024/16571       
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Başkanlığı / ...
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ  : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ      :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Camii müezzini olarak görev yapan davacının, hakkında yürütülen soruşturma neticesinde PKK/KCK terör örgütü ile iltisaklı olduğunun tespit edildiğinden bahisle Atama ve Yer Değiştirme Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararıyla getirilen teklif üzerine görevine son verilmesine ilişkin Diyanet İşleri Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararında; hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde davalı idarece PKK/KCK terör örgütü ile iltisaklı olduğu değerlendirilen davacı hakkında Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine son verilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf başvurusunda bulunması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının 24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 695 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle de kamu görevinden çıkarıldığı, bu işleme karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddedildiği ve anılan ret işleminin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısına kayden açılan davanın görülmekte olduğu belirtilmiş ve davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemlere karşı açmış olduğu söz konusu iki davada verilecek kararlar birbirini etkileyeceğinden, İdare Mahkemesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 38 ve devamı maddelerinde yer alan hükümlere göre iki dava arasında bağlantı bulunup bulunmadığı değerlendirilmeden işin esası hakkında inceleme yapılarak davanın reddi yönünde verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca yeniden bir karar verilmek üzere dava dosyasının Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :  Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  :  Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Davacı, davalı idare bünyesinde müezzin olarak görev yapmakta iken Diyanet İşleri Başkanlığının ...tarih ve E... sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarılmıştır.	 
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine ve tüm parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 38. maddesinin, 1. fıkrasında, aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek hüküm diğerini etkileyecek nitelikte olan davaların bağlantılı davalar olduğu; 2. fıkrasında, idare mahkemesi, vergi mahkemesi veya Danıştaya veya birden fazla idare veya vergi mahkemelerine açılmış bulunan davalarda, bağlantının varlığına taraflardan birinin isteği üzerine veya doğrudan doğruya mahkemece karar verileceği; 4. fıkrasında, bağlantılı davalar, değişik bölge idare mahkemesinin yargı çevresindeki mahkemelerde bulunduğu takdirde dosyaların Danıştaya gönderileceği hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı Kanun'un, 45. maddesinin 3. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği; 4. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği ve bu halde bölge idare mahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği; 5. fıkrasında ise bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği ve bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verdiği kararların kesin olduğu hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
İdari yargılama usulünde, idari yargı yerlerine açılan birden fazla dava arasında bağlantıdan söz edilebilmesi için, davaların tamamının aynı idari yargı yerinin, dolayısıyla yalnızca idare mahkemelerinin veya vergi mahkemelerinin ve bu mahkemelerle birlikte ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştayın görevine girmeleri koşulu yanında, davaların biri veya birkaçının sonucunun bir diğer davada yargı yerince yapılacak saptama ve değerlendirmelerle verilecek kararlara bağlı bulunması, diğer bir anlatımla davalara konu idari işlemlerin maddi veya hukuki sebeplerinde birlik ya da davaların birine konu idari işlemin diğer davalara konu idari işlemlerin sebebi olması ve "davaların tümünün yargılamanın aynı aşamasında bulunması" gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde kural olarak istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra ilk derece mahkemesi kararındaki maddi ve/veya hukuki eksiklikleri tamamlayarak işin esası hakkında yeniden bir karar vermesi gerekmektedir. 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin (5) numaralı fıkrasında ise bu kuralın istisnalarına yer verilmiştir. Anılan hükme göre, bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra yeniden bir karar vermeksizin dosyanın ilgili ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermesi gerekmektedir.
İncelenen dosyada, İlk Derece Mahkemesince, dava konusu kamu görevinden çıkarma işleminin hukuka uygun olup olmadığı incelenmek suretiyle davanın reddi yolunda karar verildiği, Bölge İdare Mahkemesince istinafen incelenen anılan İlk Derece Mahkemesi kararı açısından, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin (5) numaralı fıkrasında istisnai olarak sayılmış olan hallerden herhangi birinin bulunmadığı, ayrıca gelinen aşamada, 695 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle de kamu görevinden çıkarılan davacının, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlemin iptali istemiyle açtığı davada,...... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği,  bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verildiği ve söz konusu dosyanın temyiz aşamasında olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, istinaf başvurusunun esastan karara bağlanması gerekirken, Mahkeme kararının kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemeye gönderilmesi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1. Davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava dosyasının Mahkemesine gönderilmesine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının BOZULMASINA,
2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 30/10/2024 tarihinde, oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.