Esas No: 2024/1504
Karar No: 2024/7709
Karar Tarihi: 23.12.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1504 E.  ,  2024/7709 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/1504
Karar	No : 2024/7709     
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVACI) ... Belediye Başkanlığı 
	             VEKİLİ   : Av. ...
	              2- (DAVALI) ... Valiliği 
	             VEKİLİ   : Av. ...    
 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm  bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Köyü, ... mevkiinde bulunan, tamamı Hazineye ait 1.639,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 1.592,48 m²'si üzerinde mendirek yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 13/09/2017- 21/09/2021 dönemi için davacı adına düzenlenen 1.997.597,23-TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:  ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  dava dosyasında mevcut bilgi ve belgeler ile konuya ilişkin mevzuat ve bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; tamamı Hazineye ait 1.639,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 1.592,48 m²'si üzerinde mendirek yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinin 21/09/2021 tarihli taşınmaz tespit tutanağı ile tespit edildiği, söz konusu tespite istinaden ... tarih ve ... sayılı ecrimisil kıymet takdir komisyon kararı uyarınca davacı adına 1.997.597,23-TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesi düzenlendiği, dava konusu taşınmazın niteliği, kullanım şekli ve amacı, kullanım süresi, bulunduğu mevkii ve konumu, yüzölçümü, ulaşım durumu, belediye ve alt yapı hizmetlerinden yararlanma durumu ile işletmenin ticari faaliyetlerine sağladığı katkı bir bütün halinde değerlendirilerek, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alan üzerinde mendirek  yapılmak suretiyle davacı tarafından  fuzulen işgali neticesinde söz konusu işgal alanı için belirlenen 1.997.597,23-TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin 1.755.591,32-TL'lik  kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan  242.005,91-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 1.755.591,32-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine, 242.005,91-TL'lik kısmının ise iptaline, karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:  Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI	: Dava konusu taşınmaz üzerinde fuzulen işgalci olmadıkları, söz konusu alan üzerindeki yapıların tamamının ... (... Derneği) ünvanlı dernek tarafından kullanıldığı, aksi düşünülse dahi dava konusu alanın belde sakinlerinin mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak amacı ile kullanıldığı, kamunun ortak kullanımına ayrılan alanın bu amaç dışında kullanıldığından bahsedilemeyeceği, davalının hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispat etmek ile mükellef olduğu, 09/10/2023 tarihli dilekçe ekinde sunulan Sahil Güvenlik Komutanlığı yazısı ile de görüldüğü üzere dava konusu alanın dava dışı  ... Derneği tarafından kullanıldığı ileri sürülmektedir.  
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI	: Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazdan gelir elde edildiği belirtilmesine rağmen ecrimisil bedelinin ticari olmayan emsal iskele bedeli üzerinden hesaplandığı, Bodrum Belediyesi ve Bodrum Ticaret Odasından alınan birim bedeller ile turistik tesislerin birim maliyet bedelleri de göz önünde bulundurularak malmüdürlüğünce yapılan emsal kira/kullanma izni bedellerine kesinleşmiş mahkeme kararlarına uygun olarak yeniden değerlendirme yapıldığı, 2011-2018 yılları ecrimisil birim bedellerine %25 indirim uygulanarak güncellendiği ve bu yılların bedellerinin yeniden tespit edildiği, 2018 yılından sonraki yılların ise yeniden değerleme oranları uygulanarak hesaplandığı, bilirkişilerce bir sitenin ticari olmayan ön izin bedeli emsal alınıp %50 oranında artırılmak suretiyle bulunan bedele yeniden değerleme oranının uygulandığı, muhdesat bedelinin hesaplanmadığı, 19/07/2003 tarihinden sonra yapılan her türlü yapı ve tesisler (yapı, dolgu, beton, kayrak vb.) Hazineye ait olduğundan sabit olan bu işgaller için de ecrimisil bedelinin %10'u oranında ek muhdesat bedeli hesaplandığı, iskele ve dolgu bedellerinin zaten kira bedelleri ile aynı olduğu, davacı tarafından ilçe genelinde birçok izinsiz kullanımın olduğu, ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI	:  Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ                                       : ...
DÜŞÜNCESİ	: Tarafların temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir" düzenlemesi yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Köyü, ... mevkiinde bulunan, tamamı Hazineye ait 1.639,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 1.592,48 m²'si üzerinde mendirek yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 13/09/2017- 21/09/2021 dönemi için davacı adına düzenlenen 1.997.597,23-TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta dava konusu taşınmaz üzerinde mendirek-dalgakıran olarak yapılmış ana yapı ile bu yapının iç limana bakan cephesinde deniz taşıtlarının bağlanmasına imkan sağlayan ahşap iskele ve dolgu alanın bulunduğu, davacı tarafından dosyasına sunulan  09/10/2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde yer alan ... tarih ve ... sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı yazısında " ... Caddesi ... Mahallesi ... ada ... parselinde bulunan iskelenin kim veya kimler tarafından kullanıldığına ihtiyaç duyulduğunun ilgi Bodrum Belediye Başkanlığı yazısı ile bildirildiği, bu kapsamda anılan mevkide farklı zaman ve tarihlerde fiziki denetimler yapılmış olup, yapılan denetimlerde iskelede şahıslara ait 30-35 civarında özel tekne olduğu ... (... Derneği) tarafından çevre güvenliğinin sağlanması maksadıyla demir çitlerle çevrildiği, güvenlik kameralarının takıldığı, teknelerin elektrik ve su ihtiyaçlarının karşılanması maksadıyla panoların monte edildiğinin görüldüğü, tekne sahipleri ile yapılan sözlü mülakatlarda "..." derneğine düzenli bağış yapmaları karşılığında bağlama, elektrik, su ve güvenlik hizmeti aldıklarını beyan etmişlerdir." ibarelerinin bulunduğu, dosya içeriğinde davacı belediyenin iskeleden faydalandığı, kullandığı ya da işlettiğine yönelik herhangi bir tespite yer verilmediği, bahsi geçen dernek ile davacı belediye arasında dava konusu yerin işletilmesine, kullanılmasına ya da dava konusu yerden faydalanılmasına yönelik herhangi bir protokolün ya da sözleşmenin olup olmadığının da araştırılmadığı, davacı tarafından gerçekleştirilen işgalin açık ve şüpheden uzak olacak şekilde somut ve yeterli tespitle desteklenerek dosya kapsamına sunulmadığı görülmüştür.
 Bu durumda, yukarıda yer verilen açıklamalar göz önünde bulundurularak Bölge İdare Mahkemesince, davacı tarafından gerçekleştirilen işgalin sabit olup olmadığının somut bilgi-belgelere dayanılarak ve net bir biçimde tespiti yapıldıktan sonra idarece takdir edilen ecrimisil bedelinin usul ve kanuna uygun olup olmadığına yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek rapor dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken; eksik inceleme sonucu verilen bilirkişi raporu hükme esas alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
	1.	Temyiz istemlerinin kabulüne,
	2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 23/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. 
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.