Esas No: 2023/5382
Karar No: 2024/5375
Karar Tarihi: 07.10.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5382 E.  ,  2024/5375 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/5382
Karar No : 2024/5375                                                                   
KARŞI TARAF (DAVACI)	   : ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Giyim Tekstil Ayakkabı Gıda Kuyumculuk İletişim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada, ... parsel sayılı, 415,00 m² yüzölçümlü Hazineye ait taşınmazın 278,41 m²'sinin 17/01/2014-28/03/2016 tarihleri arasında davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 1.327.329,18.-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu taşınmazın   278,41 m²'sinin davacı tarafından dükkan olarak kullanılmak sureti ile fuzulen işgal edildiği anlaşıldığından, davacı adına ecrimisil tahakkuk ettirilmesi yerinde olmakla birlikte; ecrimisil bedeli tespit ve takdir edilirken mevzuat hükümleri uyarınca belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturma yapılması, taşınmazın kullanım şekli, emsal kira bedelleri vb hususların dikkate alınması gerektiği, buna karşın uyuşmazlığa konu ecrimisilin kıymet takdiri yapılırken yalnızca "... Mamülleri İmalat Pazarlama Limited Şirketi ile yapılan 2015 yılı kiralama bedelinin" esas alındığı, taşınmazın bulunduğu alanın sürekli gelişmekte olan bir bölge olduğu, güncel ve rayiç değerlerinin çabuk değiştiği, kaldı ki bir kısmı 2014 yılına ait olan ecrimisil için 2015 emsal kira bedelinin esas alındığı da dikkate alındığında güncel bir tespitte bulunulmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı tarafından; tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, davacının fuzuli şagil olduğunun tespit edildiği, Mahkemece  keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın karar verildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:  Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde; "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminatı; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
   Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." düzenlemesi yer almıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un  266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" hükmü yer almaktadır.
 Dava dosyasının incelenmesinden; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada, ... parsel sayılı, 415,00 m² yüzölçümlü Hazineye ait taşınmazın 278,41 m²'sinin dükkan olarak kullanmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle, 17/01/2014-28/03/2016 dönemine ilişkin olarak düzenlenen ... tarih ve ... sayılı, 1.327.329,18.-TL tutarlı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davalı idare ekiplerince 28/03/2016 tarihinde yapılan denetime dayanılarak tespit tutanağı düzenlendiği ve işgalin sabit olduğunun anlaşılması üzerine ...tarih ve ... sayılı ecrimisil kıymet takdir komisyonu kararı uyarınca ... İşhanında bulunan ... Mamülleri İmalat Pazarlama ile yapılan 2015 yılı kiralama bedeli emsal alınarak hesaplama yapıldığı, toplamda 1.327.329,18.- TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği, İdare Mahkemesince işlemin yöntem olarak hukuka aykırı olduğu nedeniyle iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan alandan dolayı fuzuli işgali sabit olan davacıdan ecrimisil istenebileceği açık olup, Mahkemece keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle işgal edilen taşınmazların belirtilen dönemlerde, idarece tespit edilen işgal alanının ve hesaplanan ecrimisil bedelinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesiyle 336 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 5. maddesi uyarınca isabetli olup olmadığının saptanması gerekirken bu hususlar yerine getirilmeden eksik inceleme neticesinde verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 07/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.