Esas No: 2023/13031
Karar No: 2024/1813
Karar Tarihi: 14.03.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/13031 E.  ,  2024/1813 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/13031
Karar	No : 2024/1813                 
 
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)	: 1- …
	                                              2- …
KARŞI TARAF (DAVALILAR)	: 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. …
                                                       2- … Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN KONUSU	: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Manisa ili, Şehzadeler ilçesinde evsel katı atık taşıma ve toplama ücret tarifesinin belirlenmesine ilişkin Şehzadeler Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının (Manisa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanmıştır.) iptali  istenilmiştir.
                  İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı üzerine, … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu meclis kararının "konutlara ait evsel katı atık miktarı hesabı" başlıklı bölümün "kentsel konutlar" kısmı dışındaki kısımlar yönünden davacıların korunması gereken güncel, meşru ve kişisel menfaatlerinin bulunmadığı; dava konusu işlemin "konutlara ait evsel katı atık miktarı hesabı" başlıklı bölümün "kentsel konutlar" kısmında yer alan tarifenin ise, Bakanlık tarafından belirlenen Evsel Katı Atık Tarifelerinin Belirlenmesine Yönelik Kılavuz'a uygun biçimde hazırlandığı, toplam sistem maliyetlerinin Tarife'ye yansıtılmasının işin doğası gereği olduğu, davalı idarelerce mevzuata ve kılavuza uygun olarak tarife bedelinin belirlendiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin; "konutlara ait evsel katı atık miktarı hesabı" başlıklı bölümün "kentsel konutlar" kısmı yönünden davanın reddine, diğer kısımlar yönünden ise davanın ehliyet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
                     Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davanın ehliyet nedeniyle reddine ilişkin kısmının istinaf başvurusuna konu edilmeden kesinleşmesine ve ilk istinaf başvurusu yalnızca iptale ilişkin kısım hakkında yapılmasına karşın, Bölge İdare Mahkemesince, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, dosyanın İdare Mahkemesi gönderilmesi üzerine, İdare Mahkemesince yeniden kısmen ehliyet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin usul kurallarına aykırı olduğu; evsel katı atık tarifesinin kentsel konutlara ilişkin kısmına yönelik hesaplanan tarifenin hukuka aykırı olduğu, Tarife'nin Manisa Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından onaylanmadan uygulanmaya başlandığı, başka ilçelerde su tüketimi olmayan abonelerden evsel katı atık ücreti alınmadığı halde, Şehzadeler ilçesinde benzer bir uygulamanın yapılmadığı, bu durumun ilçeler arasında eşitsizlik oluşturduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	:  Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ	: …
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin reddine,
2.	Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA, 
3.	Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın   İdare Mahkemesine gönderilmesine, 14/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
 
 
(X) KARŞI OY : 
	2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 11. maddesinin 11. fıkrasında; Büyükşehir belediyeleri ve belediyelerin evsel katı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmekle yükümlü oldukları, bu hizmetten yararlanan ve/veya yararlanacakların, sorumlu yönetimlerin yapacağı yatırım, işletme, bakım, onarım ve ıslah harcamalarına katılmakla yükümlü oldukları,  bu hizmetten yararlananlardan, belediye meclisince belirlenecek tarifeye göre katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücreti alınacağı, ve bu fıkra uyarınca tahsil edilen ücretlerin katı atıkla ilgili hizmetler dışında kullanılamayacağı hükümlerine yer verilmiştir.
	10/07/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun "Büyükşehir, İlçe ve İlk Kademe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde; büyükşehir katı atık yönetim plânını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; sanayi ve tıbbî atıklara ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak Büyükşehir Belediyesi'nin görevleri arasında sayılmış, aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde; Kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak, (b) bendinde; Büyükşehir katı atık yönetim plânına uygun olarak, katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna taşımak ilçe ve ilk kademe belediyelerinin görev ve yetkileri arasında olduğu hükmüne yer verilmiştir.
	27/10/2010 tarihli, 27742 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atıksu Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (m) bendinde; "Ücret: 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Mükerrer 44 üncü maddesi hükmü gereği çevre temizlik vergisi ile aynı Kanunun 87 nci maddesi uyarınca kanalizasyon harcamalarına katılma payı ve 2560 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca alınan kullanılmış suları uzaklaştırma bedelini de içerecek şekilde; atıksu ve evsel katı atık ile ilgili verilen tüm hizmetler karşılığında tam maliyet esaslı tarifeye göre belirlenen toplam sistem maliyetini karşılamak üzere evsel katı atık ve atıksu hizmetlerinden yararlananlar tarafından ödenmesi gereken parasal değeri," ifade edeceği, Yönetmeliğin "Evsel Katı Atık İdarelerinin Görev ve Yetkileri" başlıklı 8. maddesinde; Evsel Katı Atık İdareleri; a) Evsel katı atık hizmetini vermek veya verdirmekle, b) Evsel katı atık hizmetlerine ilişkin tarifeleri belirlemekle, c) Evsel katı atık ücretini toplamakla, yükümlü oldukları kurallarına yer verilmiş, son olarak Yönetmeliğin "Faturalandırma" başlıklı 22. maddesinde ise; atıksu ve evsel katı atık hizmetlerine ait ücretlendirme yapılan hizmetin karşılığı olarak müstakilen, düzenli aralıklarla su faturaları üzerinden faturalandırma yapılacağı kuralı getirilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri ve konu ile ilgili özel düzenlemeler  getiren Yönetmelik hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; katı atık bertaraf tesislerinin kurulması, işletilmesi ve buna bağlı olarak bu tesislere ilişkin tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesi hususunda Büyükşehir Belediyelerinin yetkili ve görevli kabul edildiği, ilçe ve/veya ilk kademe belediyelerinin ise, bu süreçte sadece katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonlarına taşımak ile yükümlü kılındıkları, 2872 sayılı Kanun'un 11. maddesinde ise; söz konusu bertaraf tesislerinin işletme, bakım ve onarım masraflarını karşılamak üzere, katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücretinin alınacağı ifade edilerek, katı atık bertaraf sürecinde oluşan maliyetlerin bir bütün olarak (toplama, taşıma ve bertaraf) değerlendirildiği ve bu süreçte oluşan giderlerin bu hizmetten yararlananlardan alınacak katılım ücreti ile karşılanacağının ifade edildiği, ilgili Yönetmelikte de aynı doğrultuda düzenlemeler yapıldığı, görevli ve yetkili olan Belediye tarafından kurulacak olan katı atık bertaraf  tesisleri için, bu tesisin işletme maliyetlerine katılım ve katı atıkların toplanma ve taşınma maliyetlerine ilişkin objektif maliyet hesaplama kuralları getirildiği ve buna göre belirlenen ücretin ise su faturaları ile katı atık üreticisi olan ilgililere faturalandırılacağının belirtildiği, sonuç olarak anılan hizmetten yararlananlara yönelik olarak belirlenecek olan tarife uyarınca yapılacak olan ücretlendirme yetkisinin, bahsi geçen tesisleri kurma ve işletme sorumluluğu olan Belediyeye, diğer bir ifadeyle, Büyükşehir Belediyesi olan yerlerde anılan Büyükşehir  Belediyesine ait olduğu görülmektedir.
Uyuşmazlıkta; her ne kadar Manisa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla, Şehzadeler Belediye Meclisinin dava konusu … tarih ve … sayılı kararı aynen kabul edilerek onaylansa da; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, katı atıkların toplanması ve taşınması aşamalarının da dahil olduğu katı atıkların bertaraf sürecine ilişkin giderlerin içinde yer aldığı toplam maliyet unsurlarına göre ücretin Büyükşehir Belediye Meclislerince belirlemesi gerektiğinden, Manisa Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından Şehzadeler Belediye Meclisine katı atık ücret tarifesinin belirlenmesi hususunda yapılmış bir yetki devrinin bulunmadığı da dikkate alındığında, Şehzadeler Belediye Meclisi tarafından hazırlanan ve Manisa Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından onaylanan tarifede yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.