Esas No: 2020/6402
Karar No: 2024/4381
Karar Tarihi: 01.07.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2020/6402 E.  ,  2024/4381 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2020/6402
Karar No : 2024/4381                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVALI YANINDA
MÜDAHİLLER)                            : 1- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ... 
		2-...  İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI İDARE	:...  Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ... 
KARŞI TARAF (DAVACI)            : ... 
 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ...  Belediye Meclisi Üyesi olan davacı tarafından; 5216 sayılı Kanun'un 7/c maddesi kapsamında ...  tarihli, ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla kabul edilen 22/05/2017 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...  İdare Mahkemesince verilen ... tarihli ve E:..., K:...  sayılı kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu parselin bulunduğu alana ilişkin önceki tarihli planlarda 16/04/2005 onaylı 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 15/02/2008 ile 13/09/2009 onaylı 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında, uyuşmazlık konusu imar planı değişikliği sınırı içinde yer alan tüm parsellerin “belediye hizmet proje alanı (2)”, “İSKİ alanı”, “ilköğretim tesisi alanı” ve “dini tesis alanı” lejantlarında olmak üzere tamamının donatı alanında  kaldığı, dava konusu imar planı değişikliklerinde ise parsellere yönelik olarak “dini tesis alanı, park alanı, ilköğretim tesisleri alanı, İSKİ hizmet alanı, belediye hizmet proje alanı (1), belediye hizmet proje alanı (2), yol alanı ve konut alanı” kullanım kararlarının belirlendiği, dolayısıyla söz konusu parsellerin bulunduğu alana dava konusu plan değişiklikleri ile “konut alanı” fonksiyonu getirilmek suretiyle bir önceki plana göre plan bütününde donatı alanlarının azaltıldığı, yapı ve nüfus yoğunluğun ise arttırıldığı, dava konusu imar planlarının kamu hizmet alanlarındaki şahıs hisselerinin konut alanlarına aktarılması amacıyla yapıldığının belirtilmesine karşın planlama alanı içerisindeki belediye hizmet proje alanı (2)’nın 24.000 m2 küçültülerek aynı büyüklükte “konut alanı” belirlendiği, ancak planlama alanı içerisinde toplamda 10.866,38 m2 olan parsellerdeki şahıs hisselerine karşılık dava konusu planlarda yaklaşık 24.000 m2 büyüklükte (bu alanın yaklaşık iki katı ) alanın donatı alanından çıkarılarak nüfus yoğunluğu getiren konut alanı fonksiyonuna dönüştürüldüğü, bu yönüyle yapılan değişikliğin donatı alanlarını azaltıcı, yoğunluğu arttırıcı etkisi sebebi ile genel plan kararlarını bozucu nitelikte olduğu dikkate alındığında dava konusu imar planı değişikliklerinde planlama tekniklerine, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.   
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 
Davalı Yanında Müdahil ... Belediye Başkanlığı tarafından; usule ilişkin olarak davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve mevzuata uygun olan işleme yönelik olarak verilen temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 
Davalı Yanında Müdahil ...  İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından;                usule ilişkin olarak davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği, esas bakımından dava konusu imar planı değişikliklerinin bölgenin ihtiyaçlarına uygun olarak yapılması nedeniyle  temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.    
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      :Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
            MADDİ OLAY :
 Bakılan dava, ...  Belediye Meclisi Üyesi olan davacı tarafından; ...  tarihli, ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla kabul edilen 22/05/2017 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmıştır.
            İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Yasasının "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "Nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Yasasının 7.maddesinin 1.fıkrasının (b) bendinde; "Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak.", (c) bendinde; "Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak." Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. 7.maddenin 2.fıkrasında ise; "Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen yetkilerini, imar plânlarına uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek zorundadır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik bölümü bakımından;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. Maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
	Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yönelik bölümüne gelince;
Uyuşmazlıkta, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapma yetkisi yönünden yapılan değerlendirmede; İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ...  tarihli ve ... sayılı kararıyla doğrudan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının onaylandığı, dava konusu imar planlarının kabulüne ilişkin büyükşehir belediye meclisi kararında, uygulamayı kolaylaştırmak amacıyla nazım ve uygulama imar planlarının birlikte  yapıldığı gerekçesine yer verildiği, ancak anılan planın 5216 sayılı Kanun'un 7/c maddesi kapsamında büyükşehir belediyelerine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işlerinden herhangi biri kapsamında bulunmadığı ve 5216 sayılı Kanun'un 7/b kapsamında büyükşehir belediyesince yapılmasını gerektirir şartların da söz konusu olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, ilçe belediye meclisi kararı olmaksızın doğrudan büyükşehir belediye meclisince onaylamasında yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
Bu itibarla, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemi yönünden dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Davalı yanında müdahillerin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...  tarih ve E:..., K:... sayılı kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik bölümünün ONANMASINA, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yönelik kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine,  01/07/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.