Esas No: 2023/376
Karar No: 2024/2746
Karar Tarihi: 16.05.2024

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/376 E.  ,  2024/2746 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2023/376
   Karar	No : 2024/2746
 TEMYİZ EDENLER	: 1-(DAVACI) ...
VEKİLİ	: Av. ...
		2-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı-...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU           : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, Yüreğir Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... İmalat Nakl. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ile ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Otomotiv Sanayi Taah. Tic. Ltd. Şti., 5 Ocak Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ..., Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Dekorasyon İnşaat ve Dayanıklı Tüketim Malları İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti., Seyhan Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnşaat ve İnş. Malz. Nak. San. Tic. AŞ., Saimbeyli Malmüdürlüğünün ...  vergi kimlik numaralı mükellefi ..., Ziyapaşa Vergi Dairesi  Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi  ... İnşaat Tekstil Zirai İlaç ve Ürünleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’den 2016 yılında aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2016/Ocak ila Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve 2016/Aralık dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezasını içeren … tarih ve ..., ... sayılı, … tarih ve ... sayılı ihbarnameler ile 2016/Şubat ve Ekim dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizini içeren … sayılı ... nolu ihbarnamelerin kaldırılması istemine ilişkindir.
                İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:  … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 2016/Şubat, Mart, Ekim dönemleri için düzenlenen … tarih ve ..., sayılı ihbarnamelerin davacıya 27/01/2020 tarihinde e-tebliğ edildiği, davacı tarafından söz konusu ihbarnamelere karşı açılan davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin Mahkemelerinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararına yönelik istinaf başvurularının … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E: … K:… sayılı kararı ile reddine karar verildiği görüldüğünden bu kısım yönünden davanın incelenmeksizin reddine, 2016/Aralık dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezası ile 2016/Nisan, Ağustos, Eylül, Kasım, Aralık dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi için düzenlenen … tarih ve … sayılı ihbarnamelerin davacıya 27/01/2020 tarihinde e-tebliğ edildiği, 2577 sayılı Kanun uyarınca 30 gün içinde dava açılması gerekirken bu süre  geçirildikten sonra 01/09/2021 tarihinde dava konusu edildiğinden bu kısım bakımından davanın süre aşımı yönünden reddine, uyuşmazlığa konu 2016/Şubat ve Ekim dönemine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizini içeren ... sayılı iki nolu ihbarnameler bakımından ise söz konusu ihbarnamelerin Mahkemelerinin … tarih ve E:… K…. sayılı kısmen kabul kısmen ret kararı üzerine davacıya tebliğ edildiği görüldüğünden bu ihbarnameler içeriğinde yer alan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka aykırılık görülmediği, 2016/Ocak ila Aralık dönemlerine ilişkin vergi zıyaı cezalı katma değer vergisini içeren … tarih ve ... sayılı ihbarnameler yönünden; davacı şirkete fatura düzenleyen ... Dekorasyon İnşaat ve Dayanıklı Tüketim Malları İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, adı geçen mükellef tarafından düzenlenen faturaların sahte olduğu anlaşıldığından bu faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı, ... hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı, ... hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı, ... Otomotiv Sanayi Taah. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden; anılan şirketlerin düzenledikleri faturaların sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge olduğuna yönelik hukuken geçerli ve somut tespitlerin yer almadığı sonucuna varıldığından, cezalı tarhiyatların adı geçen mükelleflerden alınan faturalardan kaynaklanan kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı, ... İnşaat ve İnş. Malz. Nak. San. Tic. AŞ. adına sahte belge düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiğinden bahisle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu uyarınca yapılan tarhiyatlara karşı açılan davanın ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile kabulüne karar verildiği, yine ... İmalat Nakl. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. adına sahte belge düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiğinden bahisle düzenlenen … tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu uyarınca yapılan tarhiyatlara karşı açılan davanın Mahkemelerinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile kabulüne karar verildiği ayrıca, ... İnşaat Tekstil Zirai İlaç ve Ürünleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda anılan mükellefin 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin ticari faaliyetlerinin incelendiği, söz konusu raporda 2016 yılına ilişkin bir tespit ve değerlendirme bulunmadığı görüldüğünden tarhiyatın davacının anılan şirketlerden aldığı faturalardan kaynaklanan kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, kısmen incelenmeksizin reddine, kısmen süre aşımı yönünden reddine, cezalı tarhiyatların ..., ..., ... Otomotiv Sanayi Taah. Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat ve İnş. Malz. Nak. San. Tic. AŞ., ... İmalat Nakl. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat Tekstil Zirai İlaç ve Ürünleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’den alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.
                  Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mahkeme kararının davanın kısmen reddine, kısmen süre aşımı yönünden reddine, kısmen incelenmeksizin reddine ilişkin hüküm fıkrası ile davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm fıkrasının ... Otomotiv Sanayi Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturalara isabet eden kısmı haricindeki kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği, ... Otomotiv Sanayi Taah. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, düzenlenen faturaların sahte olduğu anlaşıldığından bu faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin reddine, davalı idarenin istinaf isteminin ise kısmen kabulüne, kısmen reddine, mahkeme kararının kısmen kaldırılmasına cezalı tarhiyatların ... Otomotiv Sanayi Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturalarda yazılı indirimlerin reddine isabet eden tutar yönünden davanın kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:  
DAVACININ İDDİALARI: Vergi incelemesinin usulsüz yapıldığı, özel usulsüzlük cezası kesilemeyeceği iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmiştir.
DAVALININ İDDİALARI: Savunma ve istinaf dilekçelerindeki iddiaların tekrarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmiştir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Davacı temyiz isteminin kısmen kabulü, davalı temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
     Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
Davacı adına, Yüreğir Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... İmalat Nakl. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ile ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Otomotiv Sanayi Taah. Tic. Ltd. Şti., 5 Ocak Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ..., Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Dekorasyon İnşaat ve Dayanıklı Tüketim Malları İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti., Seyhan Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnşaat ve İnş. Malz. Nak. San. Tic. AŞ., Saimbeyli Malmüdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ..., Ziyapaşa Vergi Dairesi  Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi  ... İnşaat Tekstil Zirai İlaç ve Ürünleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’den 2016 yılında aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2016/Ocak ila Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve 2016/Aralık dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezasını içeren ... tarih ve ..., ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı ihbarnameler ile muhteviyatı 2016/Şubat ve Ekim dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi olan ... sayılı iki nolu ihbarnamelerin kaldırılması isteminilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 30. maddesinin 1. fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlandıktan sonra  aynı maddenin 2. fıkrasının 4 numaralı bendinde, defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması hali re’sen tarh nedeni olarak kabul edilmiş olup, aynı kanunun 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
3065  sayılı  Katma  Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim  ve  hizmetler  dolayısıyla düzenlenen  fatura  ve  benzeri  vesikalarda  gösterilen  katma  değer vergisini indirebilecekleri ifade edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutat olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
         Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının, ... Otomotiv Sanayi Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalara isabet eden kısmı haricinde diğer kısımlarına ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gibi, Vergi Mahkemesi kararında atıf yapılan ... İnşaat ve İnş. Malz. Nak. San. Tic. AŞ. adına sahte belge düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiğinden bahisle düzenlenen ...tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu uyarınca yapılan tarhiyatlara karşı açılan davanın ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın kabulüne yönelik karara karşı davalı idare istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı  Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 12/04/2023 tarih ve E:2022/4786, K:2023/1400 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiş olup, yine Vergi Mahkemesi kararında atıf yapılan ... İmalat Nakl. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. adına sahte belge düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiğinden bahisle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu uyarınca yapılan tarhiyatlara karşı açılan davanın ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı  ile kabulüne yönelik davalı idare istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı  Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 04/05/2023 tarih ve E:2022/3732, K:2023/1791 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir. 
Davacının, Bölge idare mahkemesi kararının üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının ... Otomotiv Sanayi Taah. Tic. Ltd. Şti.'den  alınan faturalara ilişkin kısmına dair hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
Yukarıda metni verilen Kanun maddelerinin değerlendirilmesinden de görüleceği gibi; yükümlülerin mal alışları nedeniyle yüklendiği katma değer vergilerinin, indirim ve iade konusu yapılabilmesi için faturaların gerçek bir mal alım satımı karşılığı düzenlenmesi gerekmektedir.
Vergilendirme işlemi yapılırken, kanuna uygun biçimlendirilen muamelelerin bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukukî ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerekmektedir. Kanun, gerçek mahiyetin ortaya çıkarılmasında, yemin hariç her türlü delile izin vermiştir. Bu deliller, tarafların ikrarı, vergiyi doğuran olayla ilişkisi doğal ve açık bulunan tanık ifadesi, muamelenin taraflarının ekonomik ve ticari konumları, iş yerlerinin durumu, arandığında bulunup bulunamamasına ilişkin tespitler olabilir.
Gerçekleşmemiş  teslim  ve  hizmetler  dolayısıyla  katma  değer  vergisi ödenmesi ve bunun sonucu olarak da bir vergi indirimi veya iadesi söz konusu olamayacağından, vergi indirimine veya iadesine dayanak teşkil eden faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ortaya konulmalıdır. 
Davacıya fatura düzenleyen Yüreğir Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı ... Otomotiv Sanayi Taah. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunun sonuç kısmında; "mükellef kurumun 2016 ve 2017 yıllarında sahte belge düzenlediğine ilişkin kesin kanıya varılamadığı, ancak 01/01/2018 tarihinden itibaren gerçek bir ticari faaliyeti olmadığı" belirtildiğinden anılan mükellefin dava konusu olan 2016 yılı için düzenlediği faturaların tamamının komisyon karşılığı düzenlenen sahte faturalar olduklarına ilişkin olarak yeterli ve somut tespit bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesince aksi gerekçeyle bu kısım yönünden verilen kararda hukuka uyarlık bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
						  	Açıklanan nedenlerle;
				 			1.  Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalının temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ... Otomotiv Sanayi Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklanan kısmının BOZULMASINA, diğer kısmının ONANMASINA,					3. Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca  aleyhe onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına, 	
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 16/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.