Esas No: 2024/3895
Karar No: 2024/8047
Karar Tarihi: 25.12.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/3895 E.  ,  2024/8047 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2024/3895
Karar No : 2024/8047                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, ... Mahallesi,  ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı  taşınmaz üzerindeki, Boğaziçi öngörünüm bölgesinde bulunan, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli ruhsatsız yapıda yine ruhsatsız olarak esaslı tadilat yapıldığının ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca davacıya 547.770,56 TL idari para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ...-... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:...,  K:... kararda;  dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunda yer verilen tespitler doğrultusunda,  3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca belirlenen temel para cezası ve uygulanan artırımlar yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı; aynı fıkranın (ç) bendi uyarınca uygulanan  465.786,80 TL'lik kısım yönünden ise, aykırılığa konu alan ve aykırılıktan etkilenen alan kavramlarının aynı kriterler olarak değerlendirilmesinin mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, dava konusu yapıda 1. ve 2. normal kat alanlarında mekansal olarak bir alan kazanımına rastlanılmadığı, zemin kat alanında cephe duvarının kaldırılarak teras alanının kat alanına ilave edildiği, yapı taban alanının mahallinde yapılan ölçümlerde yaklaşık 5,00 m² olarak ölçüldüğü  ve  aykırılığa konu alan olarak ilave edilen bu alanın değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu yapının yer aldığı Sucubahçesi Sokağa ait arsa rayiç bedeli olan 5.911,00 TL ile aykırılığa konu alan olarak değerlendirilen 5,00 m² alanın çarpımı sonucunda (ç) bendi uyarınca hesaplanması gereken para cezası tutarının 29.555,00 TL olduğu belirtilerek, işlemin bu tutarı aşan 436.230,47 TL'lik kısımda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçeyle, dava konusu işlemin temel para cezası ve 42. maddenin 2. fıkrasının (c) bendinin 2, 5, 7 ve 8. alt bentleri ile (ç) bendi uyarınca hesaplanan 111.540,09 TL'lik kısmı yönünden davanın reddine, (ç) bendi uyarınca hesaplanan geri kalan 436.230,47 TL'lik kısmının ise iptaline karar verilmiştir. 
Bölge  Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce, istinaf başvurusuna konu İstanbul 3. İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI          :     Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
 İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, ... Mahallesi,  ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı  taşınmaz üzerindeki, Boğaziçi öngörünüm bölgesinde bulunan, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli ruhsatsız yapıda yine ruhsatsız olarak esaslı tadilat yapıldığı, ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile tespit edilmiştir.
	Söz konusu tespite dayanılarak,  İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni'nin 14.09.2022 tarih ve ...-... sayılı kararıyla,  3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının a, c (2, 5, 7, 8) ve ç bentleri uyarınca davacıya 547.770,56 TL idari para cezası verilmiştir.
	Bunun üzerine, söz konusu encümen kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
 
İLGİLİ MEVZUAT:
	3194 sayılı İmar Kanunu'nun "İdari müeyyideler" başlıklı 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde, para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alanın dikkate alınacağı düzenlenmiş; (ç) bendinde ise, "Bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası yukarıdaki bentlere göre aykırılıktan sorumlu olan yapı sahibine ve yapı müteahhidine verilen para cezalarına ayrıca ilave edilir. Bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez." hükmüne yer verilmiştir. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda yer verilen hükümlerden, İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca tesis edilecek idari para cezalarının hesaplanmasında aykırılıktan etkilenen alanın dikkate alınacağı anlaşılmaktadır.
	Dosyanın incelenmesinden, İdare Mahkemesi'nce mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 13.07.2023 tarihli bilirkişi raporunda, Boğaziçi öngörünüm bölgesinde bulunan ve 2. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiş olan ruhsatsız binanın tüm katlarında yine ruhsatsız olarak gerçekleştirilen -güçlendirme vb.- tadilatların yapının taşıyıcı sistemini etkileyen, zemin kat alanında ise yapının taban alanını artıran esaslı tadilatlar olduğu ve idare tarafından aykırılıktan etkilenen alanın (78,80 m2) belirlenmesi amacıyla yapılan ölçümlerin yerinde yapılan ölçümlerle uyumlu olduğu şeklindeki tespitlere yer verildiği; idari para cezasının hesaplanmasında da bu alanın esas alındığı görülmüş; söz konusu tespitler doğrultusunda, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
	Bu itibarla, dava konusu işlemin  İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının 436.230,47 TL'lik bölümünün iptali, geri kalan kısmı yönünden ise davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare  Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan  davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptaline, kısmen davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 25/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.