Esas No: 2023/4412
Karar No: 2025/1697
Karar Tarihi: 25.03.2025

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/4412 E.  ,  2025/1697 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2023/4412
Karar No : 2025/1697                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: 1- ... Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ	: Av. ...
	  2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU	:Danıştay Altıncı Dairesininn 13/05/2020 tarih ve E:2015/10360, K:2020/4265 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Çatalca İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Nakkaş Mahallesi Uygulama İmar Planının dava konusu parsel yönünden iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda, davacının maliki olduğu taşınmazın, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile kısmen ağaçlandırılacak alan, kısmen tarım alanı olarak belirlendiği, bir kısmının da plan onama sınırı dışında bırakıldığı, plan onama sınırı dışındaki kısmının ise, karayolları yol koruma kuşağı sınırları içerisinde kaldığı,  anılan taşınmazın üst ölçekli 05.03.2009 onay tarihli nazım imar planında da, kısmen ağaçlandırılacak alan, kısmen tarım alanı olarak belirlendiği ve bir kısmının da plan onama sınırları dışında bırakıldığı, plan onama sınırları dışındaki kısmının ise, karayolları yol koruma kuşağı sınırları içinde kaldığı dolayısıyla söz konusu taşınmaz için, dava konusu plan ve dayanağı nazım imar planında aynı fonksiyonların belirlenmiş olduğu, uyuşmazlık konusu uygulama imar planının üst ölçekli plana uygun olduğu ayrıca, her iki ölçekte de plansız kalan alanın karayolları yol koruma kuşağında kaldığı anlaşıldığından dava konusu uygulama imar planında hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.                	
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI 				    : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 
SAVUNMALARIN ÖZETİ                  :
 İstanbul Belediye Başkanlığı tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Çatalca Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile  Mahkeme kararının sonucu itibarıyla onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra  gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
 İstanbul İli, Çatalca İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planında kısmen ağaçlandırılacak alan, kısmen tarımsal niteliği korunacak alan olarak planlanmış, söz konusu alan İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Nakkaş Mahallesi Uygulama İmar Planı ile kısmen ağaçlandırılacak alan, kısmen tarım alanı olarak planlanmış, nazım imar planında tarımsal niteliği korunacak alan kullanımında kalan bölümün bir kısmı uygulama imar planında plan onama sınırı dışında bırakılmıştır. 
Davacı tarafından, taşınmazın tamamının planlanan alana dahil edilmesi ve konut alanı olarak planlanması gerektiği iddialarıyla İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Nakkaş Mahallesi Uygulama İmar Planının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. 
Öte yandan; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı olan İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planında 04.06.2012 tarihinde plan değişikliği yapılmış ve 04/06/2012 tarihli Kuzey Marmara Otoyolu, Nakkaş Geçişi Nazım İmar Planı Değişikliyle dava konusu taşınmazın kullanım kararları devam ettirilmiş, bunun yanında 1/1000 ölçekli planda plan onama sınırı dışında kalan ve nazım imar planında tarımsal niteliği korunacak alan olarak planlanmış olan kısım karayolu yol koruma kuşağı (yapı yasağı ve sınırlaması getirilen alan) olarak işaretlenmiş, nazım imar planı çalışmaları devam ederken Bakanlık Makamının ... tarih ve ... sayılı oluruyla 04/06/2012 tarihli Kuzey Marmara Otoyolu, Nakkaş Geçici Nazım İmar Planı Değişikliği  iptal edilmiştir.
 
              İLGİLİ MEVZUAT:
 İşlem tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 3194 sayılı İmar Kanununun “Tanımlar” başlıklı 5. maddesinde; nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla bütün olan plan olarak; uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgilerini ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İmar hukukunda planların kademeli birlikteliği olarak da adlandırılan planlama hiyerarşisi gereği alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunludur.
Dava dosyasında bulunan plan ve pafta örneklerinin incelenmesinden; davacının maliki olduğu İstanbul ili, Çatalca ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... parsel sayılı taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında kısmen ağaçlandırılacak alan, kısmen tarımsal niteliği korunacak alan olarak planlandığı, söz konusu plana dayanılarak hazırlanan ve dava konusu edilen 1/1000 ölçekli Nakkaş Mahallesi Uygulama İmar Planında da üst ölçekli plana uygun olarak kısmen ağaçlandırılacak alan, kısmen tarım alanı olarak planlandığı, nazım imar planında tarımsal niteliği korunacak alan kullanımında kalan bölümün bir kısmının uygulama imar planında plan onama sınırı dışında bırakıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu olayda; İdare Mahkemesince dava konusu taşınmazın plan onama sınırı dışında kalan kısmının dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve üst ölçekli 1/5000 nazım imar planında karayolları yol koruma kuşağı sınırları içinde kaldığı belirtilmiş ise de, söz konusu alanın dava konusu uygulama imar planında plan onama sınırı dışında kaldığı ve buraya ilişkin kullanım kararı getirilmediği 1/5000 ölçekli nazım imar planında ise bu kısmın tarımsal niteliği korunacak alanın devamı olarak öngörüldüğü anlaşılmış olup, 04/06/2012 tarihli Kuzey Marmara Otoyolu, Nakkaş Geçişi Nazım İmar Planı Değişikliyle anılan alanın  karayolu yol koruma kuşağı (yapı yasağı ve sınırlaması getirilen alan) olarak işaretlendiği,  söz konusu nazım imar planı çalışmaları devam ederken henüz plan kararları kesinleşmeden dava konusu uygulama imar planı yapıldığından nazım imar planında getirilen yol kuşağına ilişkin düzenlemelerin uygulama imar planına yansıtılmadığının dava konusu meclis kararında belirtildiği, öte yandan; nazım imar planı çalışmaları devam ederken Bakanlık Makamının ... tarih ve ... sayılı oluruyla 04/06/2012 tarihli Kuzey Marmara Otoyolu, Nakkaş Geçici Nazım İmar Planı Değişikliğinin iptal edildiği görülmüştür.
Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen ağaçlandırılacak alan, kısmen tarım alanı olarak planlandığı, bir kısmının ise plan onama sınırı dışında bırakıldığı, dava konusu uygulama imar planının İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planına dayanılarak hazırlandığı ve anılan nazım imar planında taşınmazın kısmen ağaçlandırılacak alan, kısmen tarımsal niteliği korunacak alan olarak planlandığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının üst ölçekli nazım imar planına uygun  olduğu ayrıca 1/1000 ölçekli uygulama imar planında plan onama sınırı dışında kalan kısmın  1/5000 ölçekli nazım imar planında tarımsal niteliği korunacak alanın devamı olarak öngörüldüğü bu alana yönelik farklı bir kullanım getirilmediği ve üst ölçekli nazım imar planına karşı dava açılmadığı da dikkate alındığında dava konusu işlemde imar mevzuatına, planlama esaslarına ve şehircilik ilkelerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 25/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.