Esas No: 2021/4814
Karar No: 2024/2616
Karar Tarihi: 22.05.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/4814 E.  ,  2024/2616 K.


"İçtihat Metni"
           T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas  No : 2021/4814
Karar No : 2024/2616                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ   :
Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığında, 5393 sayılı Belediye Kanununa istinaden sözleşmeli programcı olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine dair ... tarih ve E... sayılı işlem ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında, hangi personelin tam zamanlı yıllık hizmet sözleşmesi ile çalıştırılabileceğinin örnek kabilinden sayıldığı; ancak, söz konusu personelin uzman ve teknik personel olması gerektiğinin vurgulandığı, bu itibarla sadece uzman ve teknik personel niteliği taşıyanların 5393 sayılı Kanun'un 49/3.maddesi kapsamında tam zamanlı hizmet sözleşmesi ile çalıştırılmasının hukuken mümkün olduğu, sözleşmeli programcı olarak görev yapan davacının İşletme Fakültesi mezunu olduğu, 2017 Bilgisayar Programcılığı Sertifikası sahibi olmasına rağmen sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda öngörülen en az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmadığı görülmekle, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı, hizmet gerekleri ve hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davacının mahrum kaldığı özlük ve parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile  birlikte ödenmesi talebinin reddi gerektiği  gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; davacının 2016 yılından itibaren davalı idarede tam zamanlı sözleşmeli personel olarak çalıştığı (önce ekonomist, müteakiben programcı), davalı idarece davacının sözleşmesinin sözleşmeli programcı pozisyonuna ihtiyacı kalmadığı gerekçesi ile yenilenmediği, savunmalarda ise davacının yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair belgenin mevcut olmadığı, çalışma süresinde ihtiyaç duyulan alanın dışında çalışma yaptığı, uzmanlık alanında çalıştırılmadığı ve şartları taşımadığı ileri sürülmüş ise de; davalı idarede 2016 yılından itibaren  davalı idarenin bizzat kendi bünyesinde çalışan  davacının hizmetine duyulan ihtiyacın ne şekilde sona erdiğinin davalı idarece somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı, davacının mezun olduğu alan yerine Mali Hizmetler Müdürlüğüne bağlı ihale biriminde görevlendirilmesinin tek başına sözleşmesinin yenilenmemesini gerektirmediği, kaldı ki bu birimde de programcılık  iş ve işlemlerinin yapılabileceği, diğer taraftan, davacının, sözleşmede belirtilen işlerde çalıştırılmasının idarenin sorumluluğunda olduğu, davacının görev yaptığı süre içerisinde verilen görevleri yerine getirmediği ya da görevinde başarısız olduğu yönünde bir tespitin de bulunmadığı, davacının, KPDS veya dengi yabancı dil bilgisi bulunmadığı sabit ise de, davacının, davalı idare bünyesinde işe başlarken, sözleşme imzalanırken de yabancı dil bilgisinin bulunmadığı, bu husus bilindiği halde kendisi ile sözleşme imzalandığı, kendisinden KPDS veya dengi bir yabancı dil bilgisinin istenmediği, kendisinin de yabancı dil bilgisine sahip olduğuna dair bir belgeyi davalı idareye sunmadığı, davalı idareyi yanıltmadığı, hilesi bulunmadığı, davalı idarenin bir bütün olduğu, idari istikrar ilkesinin de göz önünde bulundurulması gerektiği, yaklaşık dört yıldır davalı idare bünyesinde çalışan davacıda geleceğe yönelik haklı beklenti oluştuğu, tüm bu hususlar göz önüne alındığında, sözleşmeli programcı pozisyonuna ihtiyaç kalmadığından bahisle davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı, gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  :  Davacının sözleşmesinin belirli süreli olduğu ve bir yıllık süre sona erdiğinden sözleşmenin de sona erdiği, dolayısıyla herhangi bir fesih durumunun söz konusu olmadığı, idarenin sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda takdir hakkı bulunduğu, takdir hakkını ortadan kaldıracak şekilde yargı kararı verilemeyeceği, davacının dört mali yıl çalışması bulunduğu, uzun yıllara yayılmamış olan bu çalışmalar nedeniyle haklı beklenti ortaya çıkmayacağı, davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığı, davacı yerine yeni personel de alınmadığı, davacı ile programcı olarak sözleşme imzalanmış olduğu halde programcılık yapmadığı uzmanlık alanı dışındaki görevlerde bulunduğu, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına Dair Esaslar'ın 13. maddesine göre hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması ve personelin işe alınma şartlarını taşımadığının sonradan anlaşılması hallerinde sözleşmesinin idare tarafından sonlandırılabileceğinin düzenlediği, davacının Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek-4 tablosunda yer alan yabancı dil bilme şartını taşımadığı, ayrıca bilgisayar sertifikasının alınmasına esas Ankara ilindeki kursun devam ettiği dönemde Kırşehir'de işinin başında bulunması nedeniyle kursa devam etmediğinin anlaşıldığı, dolaysıyla bu belgenin de sıhhati konusunda şüpheler bulunduğu, hukuka aykırı bir idari işlemin kazanılmış hak doğurmayacağı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Davacının 2016 yılından beri sözleşmeli personel olarak ... Belediye Başkanlığında görev yaptığı, bu süre zarfında kendisine verilen görevleri eksiksiz olarak yerine getirdiği, dava konusu işlemde sözleşmenin yenilenmemesinin gerekçesinin sözleşmeli programcı pozisyonuna ihtiyaç kalmadığı olarak yer almasına rağmen davalı idarece aynı pozisyon için taşeron işçi alımı yapıldığı, dava konusu işlemin Anayasa ile güvence altına alınmış olan  çalışma hakkına müdahale niteliğinde olduğu, idari işlemlerin gerekçeli olması gerektiği, dava konusu işlemin kanuni bir gerekçesinin bulunmadığı, sözleşmenin yenilenmemesi konusundaki taktir yetkisinin davalı idarece kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.   
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...
 DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge  İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
... Üniversitesi, İşletme Fakültesi mezunu olan ve 5393 sayılı Kanunun 49. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tam zamanlı sözleşmeli programcı  olarak 2016 yılından  itibaren davalı idarede görev yapan davacının, hizmetine ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle sözleşmesinin yenilenmemesine dair ... tarih ve E... işlemin tesisi üzerine anılan işlemin iptali  ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş ve diğer haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi, özlük haklarının iadesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı görülmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin 3. fıkrasında; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, planlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plancısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir..." hükmüne yer verilmiş; 5. fıkrasında; 3. ve 4. fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personel hakkında, bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda, vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendine göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde ise; sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali ve istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usullerinin Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirleneceği hükme bağlanmıştır.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kabul edilen ve 28/06/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esasların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtildikten sonra, 22/11/2010 tarih ve 2010/1169 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik 15. maddesinde; bu Esaslara eklenen Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir (4) sayılı Cetvelde belirtilenler dışında sözleşmeli personel pozisyonları kullanılamayacağı ve talepte bulunulamayacağı, kurumların, söz konusu Cetvelde belirlenen asgari niteliklere, hizmetin gereği ilave nitelikler belirleyebilecekleri kurala bağlanmış; Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları İle Asgari Nitelikleri Gösterir 4 Sayılı Cetvelin "Programcı" ünvanına ilişkin kısmında da; "Yükseköğretim kurumlarının bilgisayar programcılığı ile ilgili bölümlerinden en az önlisans düzeyinde mezun olmak veya en az  önlisans mezunu olmak koşuluyla bilgisayar programcılığı alanına ilişkin ders aldığını belgelendirmek veya bu alanda Milli Eğitim Bakanlığı onaylı sertifika sahibi olmak ve en az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak." düzenlemesine yer verilmiştir.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların "Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek- 6. maddesinin (a) bendinde ise; "İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması" halinde, personelin sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir. 
Aynı düzenleme, davacının Kırşehir  Belediye Başkanlığı ile imzaladığı hizmet sözleşmesinin 13. maddesinin (a) bendinde de yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, ... İli, ... İlçesi,... Kursuna katıldığı ve 150 saatlik teorik, 250 saatlik uygulama eğitimini tamamlayarak... tarih ve ... belge numaralı kurs bitirme belgesini aldığı, ... tarihinden itibaren de sözleşmeli programcı olarak sözleşme imzalayarak göreve başladığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda metnine yer verilen ve davacının göreve başladığı tarihte yürürlükte bulunan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'a ekli 4 sayılı Cetvel'de "Programcı" pozisyonu için "...bu alanda Milli Eğitim Bakanlığı onaylı sertifika sahibi olmak ve en az (D) düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak" şartının arandığı, davacının kurs bitirme belgesine sahip olmakla birlikte, gerekli yabancı dil bilgisine sahip olduğuna ilişkin özlük dosyasında herhangi bir belge bulunmadığının davalı idarece belirtildiği ve davacı tarafından da dosyaya böyle bir belge sunulmadığı görülmektedir. 
Bu durumda; her ne kadar dava konusu işlemde, davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığı belirtilmiş ise de, işlemin, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın "Sözleşme feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin (a) bendi doğrultusunda düzenlenmiş olan hizmet sözleşmesinin 13. maddesinin (a) bendinde yer alan "İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması" şeklindeki fesih sebebine dayanılarak tesis edildiği, davacının sözleşmeli programcı olarak göreve başladığı tarihte yabancı dil bilgisine sahip olduğuna ilişkin bir belgenin bulunmadığı, dolayısıyla işe alınma açısından gerekli olan niteliklere göreve başladığı itibarıyla sahip olmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile  İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi, özlük haklarının iadesi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU						   Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hakediş tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi, özlük haklarının iadesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan  ... -TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı idareye iadesine
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 22/05/2024 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.