Esas No: 2021/937
Karar No: 2024/7317
Karar Tarihi: 05.12.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/937 E.  ,  2024/7317 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2021/937
Karar	No : 2024/7317                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR)	: 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
		2- ... Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ...     2- ...	3- ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sakarya ili, Ferizli ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ve ... sayılı parselleri kapsayan alana yönelik olarak Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı ile dayanağı 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, Mahkemenin 14/01/2020 tarihli ara kararı ile Ferizli Otomotiv ve İhtisas Organize Sanayi Bölgesi'ne ilişkin olarak 1/25.000 ölçekli çevre düzeni plan değişikliğinde nüfus öngörüsü ile ilgili bir değişiklik yapılıp yapılmadığının sorulması üzerine davalı idarece nüfus öngörüsüne yönelik bir değişiklik yapılmadığının bildirildiği, bu durumda 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planında planlamaya konu bölgede projeksiyon nüfusunun azalacağı yönünde öngörüde bulunulmasına karşılık üst ölçekli plandaki nüfus öngörüsüne aykırı olarak projeksiyon nüfusunun artacağı yönünde nüfus öngörüsü içeren, dolayısıyla artan nüfus öngörüsüne dayalı olarak gereğinden fazla sosyal donatı alanı ve imar yolu gibi kamusal kullanımlar ayrılmasına sebep olacağı anlaşılan dava konusu nazım ve uygulama imar planlarında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge  Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI  :
 Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 
Ferizli Belediye Başkanlığı tarafından; davalı idare vekili olarak Av. ...'nun  vekalet adresinin kurum adresinden farklı bir adres olmasına rağmen Mahkeme kararının  kurum adresine tebliğe çıkarılması nedeniyle karardan haberdar olunamadığı ve bu nedenle de istinaf isteminde bulunulamadığı, istinaf kararının davalı idarenin belirtilen vekilinin  elektronik tebligat adresine tebliğ edilmesi üzerine karardan haberdar olunduğu, vekilin  e-tebligat adresi bulunmasına rağmen temsil ettiği kurumun adresine çıkarılan tebligatın  usulsüz olması nedeniyle temyiz istemine konu kararın bozulmasına karar verilmesi  gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Bakılan dava,  Sakarya ili, Ferizli ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ve ... sayılı parselleri kapsayan alana yönelik olarak Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı ile dayanağı 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptali istemiyle açılmıştır.
              İLGİLİ MEVZUAT:
   3194 sayılı İmar Yasasının işlem tarihinde yürürlükteki şekliyle 5. maddesinde; "nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
7201 sayılı Tebligat Kanununun 11. maddesinde, vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılacağı, kurala bağlanmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Yasasının "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir. 
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; İdare Mahkemelerinin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği açıktır.
	 Her ne kadar 2577 sayılı Yasa'da, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Yasasının 26. maddesine atıfta bulunulmamış ise de; taleple bağlılık ilkesi, yargılama hukukunun genel prensiplerinden biri olduğundan idari yargılama hukukunda da uygulanması gerekir. 
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Dosyanın incelenmesinden, davacıların mülkiyetinde bulunan 33 pafta, 1058 ve 1059 sayılı parsellerin dava konusu nazım imar planında, 100 ki/ha yoğunluklu konut alanı ve park olarak belirlendiği, 1058 sayılı parselin bir kısmının tarım alanına isabet ettiği; uygulama imar planlarında ise, E=0.60, Yençok= 7 metre, ayrık nizam 2 kat yapılaşma koşullarında konut alanı, park ve yol kullanım kararlarının geliştirildiği, 1058 sayılı parselin bir kısmının tarım alanında kaldığı görülmektedir.
 İdare Mahkemesi kararına esas alınan bilirkişi raporunda, önceki planda "kent ormanı/ağaçlandırılacak alan" kullanım kararı geliştirilen kısmın dava konusu planlarda "tarım alanı" olarak belirlendiği, kuru dere hattının bulunduğu bölümün "park alanı" kullanımına ayrıldığı, 12 metrelik yolun önceki planda da bulunduğu, plan kararlarının üst ölçekli plana uygun olduğu, belirtilen nedenlerle uyuşmazlık konusu planlarda mevzuata, şehircilik ilkelerine ve üst ölçekli planlara aykırılık bulunmadığı, davacının yolun karşı tarafa doğru kaydırılarak yapısının kurtarılmasına ilişkin isteminin ise yolun karşısında da yapı bulunması nedeniyle uygun olmadığı, ancak dava konusu parsellerin bulunduğu bölgeye yönelik olarak 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planında belirlenen nüfus öngörüsünün çok üstünde nüfus ataması yapılmasına bağlı olarak sosyal ve teknik altyapı alanları planlandığı için dava konusu parsellerin kamusal kullanımlara özgülenen alan miktarının kaçınılmaz olarak arttırılmasının gerektiği, üst ölçekli planın nüfus öngörüsü dikkate alınarak nüfus ve yapı yoğunluğu belirlenseydi parsellerin kamusal kullanıma ayrılan kısmının daha az olarak belirlenmesinin olanaklı olacağı, bu yönüyle dava konusu imar planlarında uygunluk bulunmadığının değerlendirildiği anlaşılmaktadır.
İdari yargılama usulünde, idare mahkemelerinin her çeşit incelemeyi kendiliğinden yapabileceğine ilişkin re'sen araştırma ilkesi benimsenmiştir. Bunun sonucu olarak, dava konusu edilen işlemlerin açık ve tereddüte yer vermeyecek kesinlikte belirtilmesi gerekmekte olup talebi aşan nitelikte hüküm kurulamamaktadır. Ancak talep sonucuyla bağlı hüküm kurulması zorunluluğu olduğundan re'sen araştırma ilkesinin uygulanmasına yönelik olarak davacının ileri sürdüğü hukuka aykırılık sebepleriyle sınırlı inceleme yapılması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta dava dilekçesinde, parsellerin dava konusu imar planlarında park, yol ve tarım alanına isabet eden kısımlarına yönelik itirazlara yer verilerek dava açılmıştır. 
Somut olayda, davacıların parsellerinin imar planında park, yol ve tarım alanında kalan kısımlarına yönelik yaptıkları itirazlarının üst ölçekli plana, şehircilik ilkelerine ve mevzuata uygunluk yönlerinden sorun taşımadığı teknik bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Hal böyle iken raporda yer verilen, davacıların ileri sürmedikleri hususlara ilişkin olan ve üst ölçekli çevre düzeni planının dava konusu parselleri kapsayan bölümüne ilişkin nüfus öngörüsünün dava konusu imar planlarında aşıldığı ve projeksiyon nüfusun ihtiyacından daha fazla sosyal ve teknik altyapı alanı ayrılmasında hukuka uyarlık bulunmadığına yönelik değerlendirmelerin esas alınması suretiyle işlemin iptaline karar verilmesinde isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 
Bu itibarla, bilirkişi raporunda yer verilen ve davacıların talep sonucunu aşan değerlendirmelerin esas alınması suretiyle dava konusu işlemlerin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare  Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, davalı Ferizli Belediye Başkanlığı vekilinin e-tebligat adresi bulunduğundan e-tebligat yapılması olanağı mevcut olduğu halde Mahkeme kararının vekili olduğu davalı kurum adresine tebliğe çıkarılmasında usule ve hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşılmakta olup temyize konu kararda belirtilen yönden de isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.  
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 05/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.