Esas No: 2024/517
Karar No: 2024/3326
Karar Tarihi: 24.09.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/517 E.  ,  2024/3326 K.


"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas  No : 2024/517
Karar No : 2024/3326                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ......tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ilinde özel güvenlik görevlisi olarak çalışan davacının, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) ve (d) fıkrası uyarınca silahlı/silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine dair ... Valiliği Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararıyla davacı hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığının açık olduğu, UYAP kayıtlarının incelenmesinden derdest bir soruşturma ya da kovuşturma kaydının da bulunmadığı, ancak ceza yargılamaları kapsamındaki olguların arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilmesine sebep olacak nitelikte olup olmadığının idari açıdan değerlendirilmesi gerektiği, kamu görevi yapacak kişilerin belirli niteliklere sahip bulunmasının ve bu kapsamda yaşantısının da özenli olmasının zorunlu ve gerekli olduğu, idarenin çalışma izni verirken bir takım vasıflara sahip olunmasını aramasının doğal olduğu, davacı hakkında terör örgütü üyeliği kapsamında yürütülen soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş olduğu, mahkemelerince yapılan ara kararlar ile de davacının terör örgütleriyle irtibatı veya iltisakını ortaya koyacak güvenlik soruşturmasını olumsuz kılacak bir hususa rastlanılmadığı, davacı hakkında HAGB kararı verilmiş olan ve 5 yıllık denetim süresi sonunda düşen firar suçunun ise niteliği gereği mazeret kabul edilmeyen bir suç olmakla birlikte, kararın içeriğinden davacının annesinin felç geçirmesi ve izin alamaması üzerine görev yerini terk etmiş olduğu, bu olgununda güvenlik soruşturmasını olumsuz kılacak nitelik ve ağırlıkta bir eylem olmadığı anlaşılmakla, davacının silahlı/silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI:Davalı idare tarafından Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY : 
Davacının ... İlinde özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, "silahlı/kimlik türü değişikliği" hakkında yapılan araştırma sonucunda yapılan araştırmada "FETÖ/PDY faaliyetleri kapsamında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca  "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan açılan Soruşturma No:... sayıya kayden soruşturmasının halen devam ettiği, ... Asliye Ceza Mahkemesince ...tarihinde "Askeri Ceza Kanununa Muhalefet" suçundan E:..., K:... sayıya kayden kovuşturmasının halen devam ettiği" yönündeki bilgiler ... Valiliği Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonu'nun... tarih ve ... sayılı kararı ile değerlendirilerek 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) ve (d) fıkrası uyarınca silahlı/silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun olmadığına karar verildiği, anılan kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) (Değişik: 21/4/2005 – 5335/23 md.) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.
c) 18 yaşını doldurmuş olmak.
d) (Değişik: 2/1/2017 - KHK-680/69 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/67 md.) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;
1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.
2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.
3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak.
e) (Mülga: 23/1/2008 – 5728/578 md.)
f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.
g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.
h) (Ek: 2/1/2017 - KHK-680/69 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/67 md.) Güvenlik soruşturması olumlu olmak." hükmüne yer verilmiştir.
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 3. maddesinde, "(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır. (2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri, özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." hükmüne; 4. maddesinde, "Arşiv araştırması;
a) Kişinin adli sicil kaydının,
b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının,
c) Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının,
ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların,
d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının,
mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir." hükmüne; 5. maddesinde, "(1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin;
a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin,
b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin,
c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının,
mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir." hükmüne yer verilmiştir.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Dosyanın incelenmesinden, davacının ... ilinde özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, "silahlı/kimlik türü değişikliği" hakkında yapılan araştırma sonucunda yapılan araştırmada "FETÖ/PDY faaliyetleri kapsamında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca  "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan Soruşturma No:... sayıya kayden soruşturmasının halen devam ettiği, ... Asliye Ceza Mahkemesince... tarihinde "Askeri Ceza Kanununa Muhalefet" suçundan E:..., K:... sayıya kayden kovuşturmasının halen devam ettiği" yönündeki bilgiler ... Valiliği Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonu'nun ... tarih ve... sayılı kararı ile değerlendirilerek 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) ve (d) fıkrası uyarınca silahlı/silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun olmadığına karar verildiği, anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açıldığı anlaşılmaktadır. 
Her ne kadar ilk derece Mahkemesi tarafından, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan... soruşturma numarasına kayden yürütülen soruşturmada, ...tarih ve... sayılı kararla davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi hususu da dikkate alınarak davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun olmadığına  dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ..." karar verilmiş ise de 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtilmeyen ve "Askeri Ceza Kanununa" muhalefetten devam eden kovuşturmanın bulunması özel güvenlik görevlisi olmaya engel teşkil etmediği, bununla birlikte davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca detayı yukarıda belirtilen soruşturmanın dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte halen devam ettiği ve bu durumda 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "Anayasal Düzene ve bu düzenin işleyişine suçundan dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak" koşulunu sağlamadığı bu nedenle de davacının özel güvenlik görevlisi olmaya engel teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.	
Öte yandan; davacı hakkında yürütülen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi nedeniyle, davacının bu kararla birlikte idareye yeniden özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izni için her zaman başvuru yaparak kendisi hakkında yeniden işlem tesis edilmesini talep edebileceği; idarenin de davacının, terör örgütleriyle veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla üyelik, iltisak ve irtibatının sonradan tespit edilmesi durumunda her zaman işlem tesis edilebileceği de açıktır. 
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ...... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 24/09/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.