Esas No: 2021/3429
Karar No: 2024/5864
Karar Tarihi: 13.11.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3429 E.  ,  2024/5864 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/3429
Karar  No : 2024/5864  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... ve Tic. Ltd. Şti.
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, sahibi olduğu ... plakalı araç ile personel servis taşımacılığı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmaksızın Silivri Cezaevi Personelinin servis taşımacılığının yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan dava dışı ...'ya 6.141,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu araç ile ticari taşımacılık faaliyeti yapabileceğine dair İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce 08/05/2006 verilme tarihli 12/01/2027 tarihine kadar geçerliliği bulunan "Servis Taşımacılığı Kartı"nın mevcut olduğunun anlaşıldığı, dava konusu aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlem yönünden; tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibariyle geçerliliği devam eden servis taşımacılığı yetki belgesi bulunduğundan ve dolayısıyla uyuşmazlık konusu taşımacılık 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi kapsamına girmediğinden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; dava konusu, araç sürücüsüne trafik para cezası verilmesine ilişkin işlem yönünden ise, incelenen dosyadan, dava dilekçesi eki belgeden anlaşıldığı üzere trafikten yasaklanan ... plakalı aracın davacı şirket adına kayıtlı olduğu, ... gün ve ... sayılı para cezası işleminin ise araç sürücüsü ... adına verildiği halde her iki işleme karşı açılan davada araç sürücüsünün para cezası işleminin iptali isteminde bulunmadığı, bu nedenle davacı şirketin para cezası işleminin de iptalini istemekte güncel, kişisel ve meşru menfaatinin bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçeleriyle, dava konusu aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptaline, dava konusu idari para cezası verilmesine ilişkin işlem yönünden ise davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuk ve usule uygun olduğu, personel servis taşımacılığı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmaksızın Silivri Cezaevi Personelinin servis taşımacılığının yapıldığının tutanakla tespit edildiğinden  bahisle, dava konusu işlemlerin düzenlendiği, temyize konu kararın bozulması gerektiği hususları  ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY :
	Silivri İlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Büro Amirliği görevlilerince davacı şirkete  ait, sürücüsü dava dışı ... olan ... plaka sayılı aracın 09.01.2020 tarihinde durdurularak yapılan denetim neticesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca belediyeden güzergah izin belgesi bulunmaksızın Silivri Cezaevi Personelinin servis taşımacılığının yapıldığının tespit tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle, anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü olan dava dışı ...'ya 6.141,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı  işlemlerin tesis edildiği, bunun üzerine söz konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 	
	Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmelerinin gerektiği, başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetim ve işlem tarihinde düzenlenmiş bulunması gerekmekte olup, daha sonra temin edilen izin / ruhsat gibi belgelerin tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyeceği gibi, hakkaniyet ilkesi ve nesafet kuralı kapsamında makul süre sınırlarını da aşacağı açıktır. Bu durumun tek istisnasının, araç sahipleri / araç sürücüleri tarafından işlem tarihinden önce izin / ruhsat için ilgili belediyeye başvuru yapılmış olmasıdır.
	Uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince 09.01.2020 tarihinde yapılan denetimde, davacı şirkete ait, sürücüsü dava dışı ... olan ... plaka sayılı aracın 09.01.2020 tarihinde durdurularak yapılan denetim neticesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca belediyeden güzergah izin belgesi bulunmaksızın Silivri Cezaevi Personelinin servis taşımacılığının yapıldığının polisler ve araç sürücüsünün imzaladığı aynı günlü tespit tutanağı ile belirlendiğinden bahisle, anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile araç sürücüsü olan dava dışı ...'ya 6.141,00 TL trafik para cezası verilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği, denetimin yapıldığı ve işlemlerin tesis edildiği tarihte bulunmayan personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin işlemlerden sonra alındığına dair bir bilgi ve belgenin de dava dosyasına sunulmadığı, yine işlemlerden önce izin belgesi verilmesi için idareye başvuru yapıldığına dair bir hususun da ileri sürülmediği, işlemlerin yapıldığı tarihte geçerli servis taşımacılığı belgelerinin bulunduğu anlaşılmıştır.
	İdare Mahkemesi kararında; tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibariyle geçerliliği devam eden servis taşımacılığı belgeleri bulunduğundan ve dolayısıyla uyuşmazlık konusu taşımacılık 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi kapsamına girmediğinden tesis edilen dava konusu trafikten men işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verildiği (dava konusu idari para cezası yönünden davanın ehliyet yönünden reddi kararı kesinleşmiştir.) görülmüştür.
	Dosyadaki bilgi ve belgelerden denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte; davacı şirketin sahibi olduğu araçla, tespit tutanağı ile fiilen yapıldığı belirlenen personel servis taşımacılığına (Silivri Cezaevi Personelinin servis taşımacılığının) izin veren personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, işlemlerin tesis edildiği sırada, en geç aynı gün düzenlenmiş olması gereken izin belgesinin daha sonra alınarak dosyaya da sunulmadığı, işlemlerin yapıldığı tarihte geçerli olan servis taşımacılığı belgelerinin ise taşımacılığa ilişkin belgeler olsa da, bu belgelerde, güzergah izin belgesinde belirtilen; yapılan taşımacılığın niteliğine ilişkin bilgiler (taşımacılığın türü, güzergahı, süresi, taşıyan ve taşınan bilgileri vb) bulunmadığından, bu belgelerin tek başına yeterli olmadığı, güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan yapılan personel servis taşımacılığının ise 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a maddesi kapsamına girdiği anlaşılmaktadır.
	Bu durumda, işlemlerin tesis edildiği tarihte geçerli personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan belediye sınırları içerisinde personel servis taşımacılığı yapıldığının açık olduğu görüldüğünden, dava konusu trafikten men işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 13/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.