Esas No: 2024/4636
Karar No: 2024/4260
Karar Tarihi: 23.10.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/4636 E.  ,  2024/4260 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE  
Esas   No : 2024/4636
Karar  No : 2024/4260
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:	... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ	:	Hukuk Müşaviri ...	  
TEMYİZ EDEN MÜDAHİL	:	... Turizm İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. 	   
VEKİLİ	:	Av. ...
DİĞER DAVALI	:	... Belediye Başkanlığı / ... 	   
VEKİLİ	:	Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: ...'e velayeten,
	  Kendisine asaleten ...
VEKİLLERİ	:	Av. ...
İSTEMİN	KONUSU		:	... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kabule ilişkin kısmının davalı idarelerden Tarım ve Orman Bakanlığı ile müdahil ... Turizm İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'in 03/08/2016 tarihinde Heybeliada Değirmenburnu Tabiat Parkı içerisinde bulunan plaj alanında denizde boğulmak suretiyle hayatını kaybetmesinde davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek müteveffanın eşi ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 261.432,87 TL) maddi, 250.000,00 TL manevi, kızı ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 52.540,15 TL) maddi, 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; dava konusu olaya ilişkin olarak Adalar Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturma dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda olayın meydana geldiği yeri kiraya veren Tarım ve Orman Bakanlığının %30, kiracı ... Turizm İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin %70 kusurlu olduğu belirlenmişse de davalı Tarım ve Orman Bakanlığınca  plaj alanını 3. bir kişiye kiralanmış olmasının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, Bakanlığın tasarrufunda bulunan bir alan olması nedeniyle de Adalar Belediye Başkanlığının kusur ve sorumluluğundan söz edilemeyeceği belirtilerek davacıların destekten yoksun kalma zararının belirlenmesine yönelik dosya üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporda, ... için 261.432,87 TL, ... için 52.540,15 TL maddi zararın belirlendiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak ve davacılar tarafından verilen miktar artırım dilekçesi gözetilerek davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulüyle ... için 261.432,87 TL, ... için 52.540,15 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 21/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Tarım ve Orman Bakanlığınca ödenmesine, dava konusu olay nedeniyle takdiren ... için 75.000,00 TL, ... için 75.000,00 TL manevi tazminatın  idareye başvuru tarihi olan 21/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Tarım ve Orman Bakanlığınca ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine, Adalar Belediye Başkanlığı yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararında kanunda sayılan kaldırma nedenlerinin bulunmadığı anlaşıldığından ve dilekçede ileri sürülen iddialar da sözkonusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden İdare Mahkemesi kararının 4. sayfasının sondan 3. fıkrasında yazılı "...toplam 313.973,02 TL maddi zararın, idareye başvuru tarihi olan 21.07.2017 tarihinden itibaren..." ibaresinin ve hüküm fıkrasının 1 numaralı bendinde yazılı "...toplam 313.973,02 TL maddi tazminatın başvuru tarihi olan 21.07.2017 tarihinden itibaren..." ibaresinin "...toplam 313.973,02 TL maddi tazminatın 2.000,00 TL'lik kısmının idareye başvuru tarihi olan 21.07.2017 tarihinden, 311.973,02 TL'lik kısmının ise miktar arttırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 31.10.2018 tarihinden itibaren..." şeklinde düzeltilmesi suretiyle  başvurunun reddine karar verilmiştir.
 
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI	:	
		Davalı idarelerden Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, dava konusu olayda ... Turizm İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin kusurunun bulunduğu, idarelerinin hizmet kusuru bulunmadığı gibi kusursuz sorumluluğunu gerektirir bir durumunda bulunmadığı, idareleri yönünden davanın reddi gerektiği  ileri sürülmektedir.
									Müdahil ... Turizm İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından, dava konusu olayda şirketlerinin bir kusurunun bulunmadığı, müteveffanın doğuştan kalp hastası olmasının boğulma olayına etkisinin, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yeterince irdelenmediği, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN	SAVUNMASI			: Davacılar tarafından davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ		:	Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacılardan ...'in maddi ve manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmı ile ...'ın manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının onanması, ...'ın maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği görülmekle davalı Tarım ve Orman Bakanlığının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, duruşma istemi yerinde görülmeyerek Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:	
	MADDİ OLAY : 
  	Dava, davacıların yakınları ...'in 03/08/2016 tarihinde Heybeliada Değirmenburnu Tabiat Parkı içerisinde bulunan plaj alanında denizde boğulmak suretiyle hayatını kaybetmesinde davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek müteveffanın eşi ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 261.432,87 TL) maddi, 250.000,00 TL manevi, kızı ... için 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 52.540,15 TL) maddi, 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 
							İLGİLİ MEVZUAT: 
	Anayasanın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 				 
A- Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacıların Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine Yönelik İdare Mahkemesi Kararına Karşı Yapılan İstinaf Başvurularının Reddi ile Davacılardan ...'in Maddi Tazminat İsteminin Kabulüne İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddi ile davacılardan ...'in maddi tazminat isteminin kabulüne yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı Tarım ve Orman Bakanlığı ile müdahil şirket taraflından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.
B- Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacılardan ...'ın Maddi Tazminat İstemlerinin Kabulüne Yönelik İdare Mahkemesi Kararına Karşı Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine İlişkin Kısımının  İncelenmesi:
Kural olarak eşin ölümü durumunda onun desteğinden yoksun kalan diğer eş yararına destekten yoksun kalınan süre ile sınırlı olarak destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilir. UYAP üzerinden yapılan araştırmada davacı ...'ın 29/02/2020 tarihinde yeniden evlendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının olay tarihi olan 03/08/2016 tarihinden yeniden evlendiği 29/02/2020 tarihine kadar olan dönem için hesaplanacak maddi tazminat hüküm altına alınmalıdır.
Davacının 03/08/2016-29/02/2020 arasındaki dönem için oluşan maddi tazminat tutarı belirlenmesi için yeniden bir bilirkişi raporu alınarak, yapılacak hesaplamada; bilirkişi raporunun düzenleneceği tarih itibarıyla hayatını kaybeden davacı yakının polis memurunun emsalinin almakta olduğu görev aylıklarının aylar itibarıyla dökümünün davalı idareden, davacının almakta olduğu vazife malüllüğü aylıklarının aylar itibarıyla dökümünün ise Sosyal Güvenlik Kurumundan istenilerek, gelen cevaplara göre görev aylığından davacıya ayrılacak pay ile vazife malüllüğü aylığı olarak davacıya bağlanan aylığın karşılaştırılarak aradaki farkın, davacının işlemiş zararı olduğu kabul edilmeli, ayrıca davacıya ödenen nakdi tazminat tutarı da yarar olarak kabul edilerek ödenen nakdi tazminat tutarının rapor tarihindeki güncel değerinin hesaplanan maddi tazminat tutarından indirilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, 29/02/2020 tarihinde yeniden evlenerek destekten çıkan davacı ...'ın  03/08/2016-29/02/2020 arasındaki dönem için oluşan maddi zararının tespiti için yeniden bir hesaplama yapılması gerektiğinden, 03/08/2018 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınarak ...'ın maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU 	:
 Açıklanan nedenlerle;
	1. Davalı idarelerden Tarım ve Orman Bakanlığının temyiz istemlerinin kısmen reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile davacılardan ...'in maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine dair kısmının ONANMASINA,
	2. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; ... İdare Mahkemesi kararının davacılardan ...'ın maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin  kısmına yönelik istinaf başvurularının reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA, 
3. Kararın bozulan kısmına yönelik olarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/10/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak  karar verildi.