Esas No: 2020/6414
Karar No: 2024/5059
Karar Tarihi: 30.09.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2020/6414 E.  ,  2024/5059 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2020/6414
Karar No : 2024/5059                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVALIlLAR): 1- ... Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
 2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
 3- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI YANINDA MÜDAHİL: ... Turizm Sağlık İnşaat Ticaret Limited Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ...   2- ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsele yönelik ... Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile anılan parselden oluşturulan ... ada, ... sayılı parsele ilişkin ... Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından düzenlenen imar durum belgesinin ve ... tarih ve ... sayılı yapı ruhsatının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yapılan keşif ve inceleme sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin değerlendirmesinden, dava konusu parsellerin maliki tarafından, teknik altyapı kullanım alanında kalan parseline ilişkin kamulaştırmasız el atma davası açmayacağı taahhüdünde bulunması üzerine dava konusu plan değişikliği işleminin gerçekleştirildiği, imar mevzuatı gereği kamulaştırılması gereken bir alanın kamulaştırmanın mali yük getireceği gerekçesi ile kamulaştırma dışı bir kullanım olan ve kamu ortaklık payı kullanımları arasında sayılmayacak özel sosyo-kültürel tesis alanı kullanımına dönüştürülmesinde teknik bir gerekçesinin ortaya konulmadığı, kaldırılan kullanım açısından plan bütünlülüğünün, sürekliliğinin ve donatı dengesinin zedelenip zedelenmediği yönünde yeterli araştırma ve analiz yapılmadığı, bu haliyle plan değişikliğinde kamu yararı da bulunmadığı, kaldırılan kullanım yerine hizmet bölgesi içinde eşdeğer bir alan ayrılmadığı, sosyal donatı alanlarının özel ve kamu eliyle yapılması mümkün olmakla birlikte, kamu ve özel altyapı oranlarının ilgili yatırımcı Bakanlık veya kamu kuruluşunca belirlenmesi gerektiği, bu nedenle donatı alanlarındaki bu dağılımın parsel ölçeğinde yapılan plan değişikliğinden ziyade, yeni planlanan alanlarda yapılmasının mümkün olduğu, netice itibariyle plan değişikliğinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı ilkelerine aykırılıklar taşıdığı, bu durumda, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile ... ada, ... sayılı parselin ifrazı sonucunda, parselin büyük bir kısmını oluşturan ... sayılı parsele, kamu ortaklık payı kullanımları arasında sayılmayan bir fonksiyon verildiği, plan değişikliğini zorunlu kılan herhangi bir teknik gerekçenin ortaya konulamadığı, ... sayılı parsel için kaldırılan teknik altyapı kullanım alanı için hizmet bölgesinde eşdeğer bir alan ayrılmadığı dikkate alındığında, plan değişikliğinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı ilkelerine aykırılı olduğu, bu nedenle bu değişikliğin onanmasına ilişkin belediye meclisi kararlarında ve kararlar uyarınca ... sayılı parsel için düzenlenen imar durum belgesi ile yapı ruhsatında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Davacıların maliki olduğu, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsele komşu olan toplam 2425 m² yüzölçümlü, teknik altyapı alanı kullanımında, E:0,20 Hmax:serbest yapılaşma koşullarına sahip ... ada ... sayılı parselin, ... Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile ifraz edilmesi sonucu ... ve ... sayıl parsellerin oluşturulduğu, 250 m² yüzölçümlü ... sayılı parsele teknik altyapı alanı kullanımı, 2175 m² yüzölçümlü ... sayılı parsele ise özel sosyo-kültürel tesis alanı kullanımı verildiği ve E:0,60 Hmax:serbest yapılaşma koşullarının getirildiği, davacının teknik altyapı kullanım alanında kalan parseline ilişkin kamulaştırmasız el atma davası açmayacağı taahhüdünde bulunması nedeniyle dava konusu plan değişikliği ile özel kullanımına dönüştürülmesinde hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte plan notlarının 1. maddesinde, "özel sosyo-kültürel tesis alanında, sosyal ve kültürel aktivitelere yönelik rekreasyon amaçlı tesisler, lokanta, kafe, oyun salonu, kapalı spor salonu ve eğlence yerleri ile kişisel bürolar yer alabilir" düzenlemesi getirildiği, yukarıda yer verilen Yönetmeliğin 5. maddesinin f ve j bentlerinde düzenlenen gerek "kültürel tesis alanı" gerekse "sosyal tesis alanı" tanımlarındaki kullanımlar ile dava konusu plan değişikliğine ilişkin plan notlarında düzenlenen kullanımların örtüşmediği, bu nedenle  dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin belediye meclisi kararlarında ve kararlar uyarınca ... sayılı parsel için düzenlenen imar durum belgesi ile yapı ruhsatında hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemin iptali yönündeki mahkeme kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.   
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  :  Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı davacılara ait parsele komşu olan toplam 2425 m² yüzölçümlü, teknik altyapı alanı kullanımında, E:0,20 Hmax:serbest yapılaşma koşullarına sahip ... ada, ... sayılı parselin, ... Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip ... Büyükşehir Belediye Meclisinin...3 tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile ifrazı sonucu ... ve ... sayılı parsellerin oluşturulduğu, 250 m² yüzölçümlü ... sayılı parsele teknik altyapı alanı kullanımı fonksiyonu verildiği, 2175 m² yüzölçümlü 3 sayılı parsele ise özel sosyo-kültürel tesis alanı kullanımı verildiği ve E:0,60 Hmax:serbest yapılaşma koşullarının getirildiği, 30.3.2014 tarihinde anılan parsellerin ... Belediyesi sınırlarına dahil edildiği, 29.4.2015 tarihinde ... sayılı parsele ilişkin imar durum belgesinin düzenlendiği, davacılar tarafından, dava konusu parsellere ilişkin imar durum belgesinin ve yapı ruhsatının Bilgi Edinme Kanunu kapsamında ...... tarihinde ... Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden talep edildiği, bu talep sonrasında dava konusu işlemlerin öğrenilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde nazım imar planı "varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan planı," uygulama imar planı da, "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, kamu ortaklık payı kullanımları arasında sayılan teknik alt yapı alanı kullanımındaki parselin özel sosyo-kültürel tesis alanı kullanımına dönüştürülmesinde kamu yararı ve imar planı değişikliğini zorunlu kılan gerekçelerin bulunmadığı, plan bütünlüğü ve sürekliliği yönünden yeterli araştırma ve analiz yapılmadığı, hizmet alanı içinde eşdeğer bir alan ayrılmadığı ifade edilmiş ise de, ... ada, ... sayılı davalı yanında müdahile ait parselin ifrazı sonucu 250 m² yüzölçümlü ... sayılı parsele teknik altyapı alanı kullanım fonksiyonu getirildiği, 2175 m² yüzölçümlü ... sayılı parsele ise özel mülkiyete konu olduğundan özel sosyo-kültürel tesis alanı kullanımı verildiği, ... Dağıtım A.Ş., ... Dağıtım A.Ş., ... Telekominikasyon A.Ş. ve ... Genel Müdürlüğünden alanda teknik alt yapıya ihtiyaç bulunmadığı yönündeki görüşleri birlikte değerlendirildiğinde ... sayılı parsele özel sosyo-kültürel tesis alanı kullanımı verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak imar planı değişikliğinin ... ada, ... sayılı, teknik alt yapı alanı kullanımındaki parselin hizmet verdiği kısmı kapsayan alanda, ne kadar büyüklükte bir teknik altyapı alanı ihtiyacı bulunduğunun tespit edilmesi üzerine yapılacak revizyon imar planı ile ihtiyaç oranında teknik alt yapı alanı ve buna göre  özel sosyo-kültürel tesis alanı ya da ihtiyaç bulunan diğer bir fonksiyon verilmesi mümkündür. 
Bu durumda, uyuşmazlığa konu parselin bulunduğu alandaki teknik alt yapı alanı ihtiyacı (büyüklüğü) belirlenmeden yapılan imar planı değişikliği ile ... sayılı parsel için düzenlenen imar durum belgesi ile yapı ruhsatının iptaline ilişkin idare mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.   Davalıların temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçe eklenmek suretiyle reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine,  30/09/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.