Esas No: 2022/924
Karar No: 2024/7942
Karar Tarihi: 23.12.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2022/924 E.  ,  2024/7942 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2022/924
Karar No : 2024/7942   
TEMYİZ EDEN : I- DAVALILAR
  1- ... Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ	: Av. ...
  2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
 II- DAVACI ... Odası (... Şubesi) 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF:I- DAVACI ... Odası (... Şubesi)
  II- DAVALILAR
  1- ... Belediye Başkanlığı
  2-  ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  	
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 26/04/2016 tarihli, E:2013/3732, K:2016/2215 sayılı bozma kararına uyularak 1/5000 ölçekli ... Sanayi Nazım İmar Planının  1.5. sayılı plan notunun iptali, davanın geri kalan kısmı yönünden reddi yolunda ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının davalı idareler tarafından, redde ilişkin kısmının davacı tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilerek 13.12.2010 tarihinde askıya çıkarılan 1/5000 ölçekli ... Sanayi Bölgesi Nazım İmar Planının ve 18 sayılı, 1.5 sayılı, 4.1.7 sayılı, 5.11.6 sayılı plan notlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davanın ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli ... Sanayi Bölgesi Nazım İmar Planı ve anılan planın 18 sayılı, 4.1.7 sayılı, 5.11.6 sayılı plan notları yönünden incelenmesinden; dava konusu alanın sanayi ağırlıklı olarak planlanmasının üst ölçekli plan olan 15.06.2009 onay tarihli 1/100.000 ölçekli ... Çevre Düzeni Planı ile kararlaştırıldığı ve anılan çevre düzeni planının plan açıklama raporunda sanayi alanları başlığında ... ... ..., ..., ... ve ...; ... ... ise ... ve ... OSB kuzeyinde yer alan sanayiler için mevcut sınırları içerisinde sağlıklaştırılması karanın alındığı ve bu kapsamda anılan plan notlarının da şehircilik ilke ve esaslarına, planlama tekniklerine ve kamu yararına uygun olduğu, davanın dava konusu 1/5000 ölçekli ... Sanayi Bölgesi Nazım İmar Planının  ticaret alanlarına ilişkin özel hükümler başlığı altındaki 1.5 sayılı plan notu yönünden değerlendirilmesinden; anılan plan notu ile ticaret alanlarında, toptan ve perakende ticaret fonksiyonları ile ofis, çarşı, alışveriş merkezleri, sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonları gibi sosyal ve kültürel tesisler, yönetim binaları, banka, finans kurumları, otel ve benzeri fonksiyonların yer alabilmesine olanak sağlandığı, ticaret alanları içerisinde sayılan bu fonksiyonların her birinin farklı mekansal kullanımlara ve farklı amaçlara hizmet eden fonksiyonlar olduğundan bu fonksiyonların tek bir fonksiyon altında sıralanmasının planlama alanında belirsizliğe yol açması nedeniyle şehircilik ilke ve esaslarına, planlama tekniklerine ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varılmış ve belirtilen gerekçelerle ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli ... Sanayi Bölgesi Nazım İmar Planı ve anılan planın 18 sayılı, 4.1.7 sayılı, 5.11.6 sayılı plan notları yönünden davanın reddine, dava konusu 1/5000 ölçekli ... Sanayi Nazım İmar Planının 1.5 sayılı plan notunun iptaline karar verilmiştir.   	
 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Davalı ... Belediye Başkanlığının iddiaları; mahkemece iptaline karar verilen  plan notu ile ticaret alanlarında öngörülen toptan ve perakende ticaret fonksiyonları ile ofis, çarşı, alışveriş merkezleri, sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonları gibi sosyal ve kültürel tesisler, yönetim binaları, banka, finans kurumları, otel ve benzeri fonksiyonların Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4. Maddesi uyarınca uygun olduğu aynı kullanımların yönetmeliğin anılan maddesinde de sayıldığı  iddialarıyla  temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının iddiaları; mahkemece iptaline karar verilen imar plan notu ile ticaret alanlarında, toptan ve perakende ticaret fonksiyonları ile ofis, çarşı, alışveriş merkezleri, sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonları gibi sosyal ve kültürel tesisler, yönetim binaları, banka, finans kurumları, otel ve benzeri fonksiyonların tek bir fonksiyon altında düzenlenmiş olmasının hukuka aykırı bir durum oluşturmadığı, imar planlarının hazırlanmasındaki amacın fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak olduğu, dava konusu işlem tesis edilirken buna riayet edildiği iddialarıyla  temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davacı ... Şehir Plancıları Odasının iddiaları; bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu, dava konusu imar planının yasada öngörülen süreçlere uygun olarak yürürlüğe girmediği, planlanan alanın yakınında bulunan iki önemli su havzasının dikkate alınmadığı, plan notlarının açıkça hukuka aykırı olduğu iddialarıyla  temyize konu kararın redde ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ:Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
  ... Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilerek 13.12.2010-13.01.2011 tarihleri arasında askıya çıkarılan 1/5000 ölçekli ... Sanayi Bölgesi Nazım İmar Planına davacı oda tarafından askı süresi içerisinde yapılan itirazın zımnen reddi üzerine 13.05.2011 tarihinde  bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:   
               Dava konusu 1/5000 ölçekli ... Sanayi Bölgesi Nazım İmar Planı ve anılan planın 18 sayılı, 4.1.7 sayılı, 5.11.6 sayılı plan notları yönünden;
Temyizen incelenen kararın anılan bölümü usul ve hukuka uygun olup, davacı vekili tarafından dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dava konusu 1/5000 ölçekli Hadımköy Sanayi Bölgesi Nazım İmar Planının ticaret alanlarına ilişkin özel hükümler başlığı altındaki 1.5 sayılı plan notu yönünden;
1.5 sayılı plan notuyla "Bu alanlarda toptan ve perakende ticaret fonksiyonları ile ofis, çarşı, alışveriş merkezleri, sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonları gibi sosyal ve kültürel tesisler,yönetim binaları. banka, finans kurumlan, otel ve benzeri fonksiyonlar yer alabilir. Ticaret Alanları içerisinde; planın getirdiği yapılanma koşullarını geçmemek ve "Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik" deki standartlara uygun olmak koşulu ile özel sağlık ve özel sosyal tesis alanları yapılabilir" düzenlemesi getirilmiştir.
Davacı tarafından, anılan imar planı notu ile ticaret alanlarında kullanım belirsizliği oluşturulduğu ileri sürülerek iptali istenmektedir.
İşlem tarihinde yürürlükte olan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 14. Maddesinin 3 fıkrasının (b) bendi " Ticaret alanı: İş merkezleri, ofis-büro, çarşı, çok katlı mağazalar, kamu veya özel katlı otoparklar, alışveriş merkezleri, otel ve diğer konaklama tesisleri, sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonu gibi sosyal ve kültürel tesisler, lokanta, restoran, gazino, düğün salonu gibi eğlenceye yönelik birimler, yönetim binaları, katlı otopark, banka, finans kurumları, yurt, kurs, dershane, özel eğitim ve özel sağlık tesisleri gibi ticaret ve hizmetler sektörüne ilişkin yapılar yapılabilen alanlardır. Ancak bu alanlarda katlı otopark, özel eğitim veya özel sağlık tesisi yapılabilmesi için uygulama imar planında bu amaçla değişiklik yapılması yapılarak ticaret kullanımından çıkarılması gerekir" şeklindedir.
03.07.2017 tarihinde yürürlüğe giren Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 19. maddesinin (g) bendi "Ticaret alanı: "Bu alanlarda; İş merkezleri, yönetim binaları, banka, finans kurumları, ofis-büro, çarşı, çok katlı mağazalar, otoparklar, alışveriş merkezleri, konaklama tesisleri, Sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonu gibi sosyal ve kültürel tesisler ile lokanta, restoran, gazino, düğün salonu gibi eğlenceye yönelik birimler, Sağlık kabini ve muayenehane, gibi ticaret ve hizmetlere ilişkin yapılar yapılabilir" şeklindedir
  Bu durumda; dava konusu plan notuyla ticaret alanlarında öngörülen kullanımların yukarıda yer verilen mevzuat ile uyumlu olup, bu hususta herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı açıktır.
Öte yandan; 1/1000 ölçekli uygulama imar planı, alandaki yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve esaslarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olup,  bir alanın 1/5000 ölçekli nazım imar planındaki ilke ve esaslara uygun olarak nasıl ve hangi ölçüler içerisinde kullanılacağının 1/1000 ölçekli uygulama imar planında net bir biçimde ortaya konulması gerektiği açıktır.
KARAR SONUCU :
 Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin reddine
2. Temyize konu  ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:......sayılı kararının 1/5000 ölçekli ... Sanayi Bölgesi Nazım İmar Planının 1.5. sayılı plan notunun iptaline ilişkin kısmının  BOZULMASINA, davanın 1/5000 ölçekli ... Sanayi Bölgesi Nazım İmar Planı ve anılan planın 18 sayılı, 4.1.7 sayılı, 5.11.6 sayılı plan notları yönünden reddine yönelik kısmının ONANMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 23/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.