Esas No: 2023/6548
Karar No: 2024/6692
Karar Tarihi: 25.11.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6548 E.  ,  2024/6692 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/6548
Karar	No : 2024/6692                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Caddesi, ... ada, ... parselde bulunan taşınmazın 478,05 m²'sinin 09/01/2014-09/01/2019 tarihleri arasında kafeterya ve bahçe olarak kullanılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 992.127,00-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.	
                İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bilirkişilerce yapılan değerlendirmelerin bilimsel olarak makul olduğu göz önüne alındığında, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 624.764,73-TL’lik kısmının hukuka uygun olduğu, bu tutarı aşan 367.362,27-TL'lik kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu 992.127,00-TL tutarındaki ecrimisil ihbarnamesinin  367.362,27-TL'lik kısmının iptaline, 624.764,73-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
                Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı tarafından, kararın eksik ve hatalı tanzim edilen bilirkişi raporu esas alınarak verildiği, bilirkişi raporunda işgal edilen alanın ve aylık ecrimisil bedellerinin yanlış hesaplandığı, idarece düzenlenen tespit tutanağında 2019 yılı için aylık ecrimisil bedelinin 24.100,00-TL olarak belirlenmesine rağmen bilirkişi raporunda 2019 yılı için aylık ecrimisil bedelinin 15.813,93-TL olarak hesaplandığı ve aralarında ciddi fark olduğu, söz konusu işgal alanının turistik ve ticari anlamda işlek bir bölgede bulunduğu ve emsal bedelin düşük olarak belirlendiği, taşınmaz tespit tutanağında işgal edilen alanının krokisine yer verilmediği iddia edilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	 2886  sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde; "Ecrimisil" Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "Fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
   Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde bir buçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise; "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır. 
            	Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi'nde bulunan ... ada, ... parsel no'lu taşınmazın 478,00 m²'lik kısmının "kafeterya ve bahçe olarak işletilmek" suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 09/01/2014-09/01/2019 tarihleri arası dönem için  992.127,00-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle dava açılmış, İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu  düzenlenen raporda, ecrimisile konu taşınmazın cepheli olduğu ... Caddesi’nin dava konusu edilen işgal döneminin (09/01/2014-09/01/2019) başlangıç yılı olan 2014 yılı için emlak vergi değerinin 15.000,00-TL, yüzde üçünün 450,00 TL/m² olduğu, 2014 yılı için davalı İdarenin takdir ettiği birim değerinin 351,00 TL/m² olduğu ve bilirkişi kurulunca ise 2014 yılı birim değerinin 300,00 TL/m² olarak belirlendiği, işgal döneminin diğer yılları olan 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarının ise yeniden değerleme oranları artış oranları uygulanmak suretiyle belirlenen birim bedelleri üzerinden yapılan hesap sonucunda işgal dönemi için toplam 624.764,73-TL ecrimisil bedeli belirlendiği görülmüştür.
 İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hükmü ile emsal ecrimisil ve kira bedellerinin de dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur. 
Ecrimisil istenilen işgal konusu taşınmazın, 09/01/2019 tarihli tespit raporu ve ekinde bulunan fotoğraflardan davacı tarafından kafeterya ve çay bahçesi olarak ticari fayda elde edilmek amacıyla kullanıldığı anlaşıldığından ecrimisil istenilen dönemler dikkate alındığında 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği hükümlerine göre  tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda;  İdare Dava Dairesince gerek duyulması halinde bilirkişilerden ek rapor alınarak taşınmazın emlak vergi değerinin %3'ünden az olmayacak şekilde belirlenecek birim bedeline işgal dönemi yılları için yeniden değerleme oranları uygulanarak hesaplama yapmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu kararın iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA, 
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 25/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.