Esas No: 2021/5075
Karar No: 2024/1335
Karar Tarihi: 27.02.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/5075 E.  ,  2024/1335 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2021/5075
Karar No : 2024/1335     
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: … Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR): … Mirasçıları;
	 1- …
	 2- …
	 3-…
	 4-  …
	 5- …
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN KONUSU	: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan Ortahisar ilçesi 2. Etap 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: …İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…,  K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu parselin bulunduğu alana 1/5000 ölçekli nazım imar planında getirilen kullanım kararlarının üst ölçekli plan olan 1/100.000 ve 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planı ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planı hükümlerine aykırılık veya çelişki oluşturmadığı, öngörülen gelişme yapısının Ortahisar ilçesinin mevcut gelişme yapısı ile uyumlu olduğu, nüfus ataması yapılırken ve buna göre konut ve donatı alanları düzenlenirken nüfusun gelişme dinamiklerinin dikkate alındığı, önceki imar planına göre donatı miktarı artırılsa da dava konusu planda açık ve yeşil alanlar dışında diğer donatı alanlarına Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen asgari standartların altında alan ayrıldığı, bu nedenle planlama alanında donatı dengesinin sağlanamayacağı ve bölgede yaşayanlara sunulan hizmet kalitesinin yetersiz olacağı, donatı miktarı açısından önceki plandaki olumsuzlukların dava konusu planda da devam ettiği, özellikle gelişme konut alanlarında öngörülen donatı alanları açısından dava konusu planın Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümlerine aykırı olmakla birlikte uyuşmazlık konusu parselin bulunduğu alanda düzenlenen 25 metrelik imar yolunun gerek güzergahı gerekse de genişliği ile ulaşım sisteminin bütünlüğü ve sürekliliği açısından gereklilik olduğu, parselin bir kısmının 12 metrelik imar yolunda kalmasında planda kurgulanan ulaşım sistemi açısından bir sakınca bulunmadığı, bölge halkına hizmet edecek sosyal donatı alanlarının bir bütün halinde, kolay erişilebilir ve birbirleriyle ilişkili bir biçimde kurgulanmasının planın donatı kurgusu ile şehircilik ilkeleri ve planlama esasları açısından doğru bir yaklaşım olduğu, dava konusu parselin bir kısmının park alanı olarak düzenlenmesinin plan genelinde kurgulanan yeşil alan sistemine uygun olduğu, parselin bulunduğu alanda yürüme mesafeleri ve hizmet etki alanları dikkate alınmadan aynı hizmet bölgesinde aynı nitelikte iki farklı ibadet alanı düzenlenmesinin hizmet sunum kalitesini ve amaçlanan sağlıklı kentleşmeyi olumsuz etkilemesi dışında donatı kurgusu açısından şehircilik ilke ve esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu, parsele getirilen eğitim tesis alanları, sosyal tesis alanı ve teknik altyapı alanları ile 25 ve 12 metrelik imar yolları kullanım kararlarının imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak aynı hizmet bölgesinde aynı nitelikte iki farklı ibadet alanı düzenlenmesinin hizmet sunum kalitesini ve amaçlanan sağlıklı kentleşmeyi olumsuz etkilemesi dışında donatı kurgusu açısından şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlem ile uyuşmazlık konusu parselde aynı nitelikte iki farklı ibadet alanı planlanmasına ilişkin kısmının iptaline, bunun dışında kalan kullanım kararları yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına  karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddine, İdare Mahkemesi kararının redde ilişkin kısmına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise  ek bilirkişi raporu ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, parselin yakın çevresindeki konut alanları için 250kişi/ha, 230kişi/ha, 175kişi/ha brüt yoğunluk belirlendiği, ancak plandaki yoğunluk kademelenmesine aykırı olarak uyuşmazlık konusu parsele 80kişi/ha brüt yoğunluk belirlendiği, alanda yapılaşma yoğunlukları arasında büyük farklılıklar olmasının planlama alanında bir dil birliği ve bütünlüğü oluşmasına engel olacağı,  plan kurgusuna ve yoğunluk kademelenmesine aykırı şekilde ve dava konusu parselin düşük yoğunluklu konut alanı olarak planlanmasında hukuka uygunluk bulunmadığı ve bu hususların parsele ilişkin tüm planlama kararlarını etkileyeceği sonucuna ulaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, kaldırılan bu kısım yönünden de dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           :  Dava konusu planın bütüncül bir planlama yaklaşımı ile hazırlandığı, dava konusu plan ile önceki kullanım kararlarının devam ettirildiği belirtilerek temyiz isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.   
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 26. maddesi uyarınca, 09/07/2022 tarihinde vefat eden davacı Ruhan Hayali'nin yerine mirasçıları, …, …, …, …,  … davacı olarak alınarak  işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan Ortahisar ilçesi 2. Etap 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral  durumu  işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak tanımlanmıştır. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonun ve dayanağı olan 1/25.000 ölçekli nazım imar planının  tamamının iptali istemiyle … Odası Trabzon Şubesi tarafından açılan davada, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesince verilen 10.06.2021 tarih ve E:2021/4951, K:2021/8095 sayılı karar ile 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden onanmasına, 1/5000 ölçekli nazım imar planının 2.12 sayılı plan notu yönünden ise değişik gerekçe ile onanmasına karar verilmiştir.
Bu durumda, 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonun tamamının iptaline karar verilmesi nedeniyle dava konusu taşınmaza ilişkin olarak da planın iptaline karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır. 
Bununla birlikte, bu kararın uyuşmazlığa konu taşınmaza getirilen kullanım kararının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırı olduğu anlamına gelmediği, planın bütününe ilişkin iptal kararı üzerine yeniden planlama yapılırken taşınmaza şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun bir fonksiyon verileceği açıktır
KARAR SONUCU:
  Açıklanan nedenlerle;
1.  Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine, kısmen dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesinin davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılması, kaldırılan kısım yönünden de dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine,  27/02/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.