Esas No: 2022/4133
Karar No: 2024/3196
Karar Tarihi: 23.05.2024

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2022/4133 E.  ,  2024/3196 K.


"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE  
Esas     No : 2022/4133
Karar	No : 2024/3196                                                                           
DAVACI	: ...
DAVALILAR	: 
1- ...
2- ... Bakanlığı
VEKİLİ	: I. Hukuk Müşaviri Yrd. V.  ...
 
3- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN KONUSU	: 4.  sınıf  emniyet  müdürü  olarak görev yaptığı dönemde bir üst rütbe olan 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi için katıldığı sözlü sınavda başarısız sayılan davacı tarafından; 
1. 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 
a. 28. maddesinin, 
b. 29.  maddesinin  1.  fıkrasının  2.  cümlesinde  yer  alan  ''Başarılı  sayılmak  için  sözlü sınavda en az elli puan almış olmak kaydıyla, ...'' ibaresinin,
c. Geçici 2. maddesinin,
2. 25-29 Haziran 2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının,
3. Sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin,
4. Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Değerlendirme Kurulunun 14/08/2015 tarihinde POL-NET ortamında yayımlanan karar sonucunun (rütbe terfi sınavları sonucunda 4. sınıf emniyet müdürlüğünden 3. sınıf emniyet müdürlüğüne yapılan terfi işlemleri) iptali istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	: 
Danıştay Beşinci Dairesinin 16/11/2020 günlü, E:2016/23196, K:2020/5173 sayılı kararıyla; 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınava giren adaylar, ..." ibaresinin ve aynı maddenin 3. fıkrasının ve 25-29 Haziran 2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının ve davacının katıldığı sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptaline; Yönetmelik'in 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "... sicil numarası küçük olandan başlamak üzere sözlü sınava tabi tutulur." ibaresinin, 28. maddesinin 2. fıkrasının, 29. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesinde yer alan "Başarılı sayılmak için sözlü sınavda en az elli puan almış olmak kaydıyla, ..." ibaresinin ve Geçici 2. maddesinin rütbe terfi sınavları sonucunda 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 3. sınıf emniyet  müdürü rütbesine yapılan terfi işlemlerinin iptali istemi yönünden davanın reddine, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine karar verilmiştir.
 Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15/06/2022 günlü, E:2021/2270, K:2022/2177 sayılı kararıyla; Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarına yönelik temyiz başvurusu sonucunda; davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi ve davacının temyiz isteminin kısmen reddi ile Danıştay Beşinci Dairesinin temyize konu 16/11/2020 günlü, E:2016/23196, K:2020/5173 sayılı kararının iptale ve rütbe terfi sınavları sonucunda 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine yapılan terfi işlemleri dışında kalan davanın reddine ilişkin kısımlarının onanmasına; davacının temyiz isteminin kısmen kabulü ile Daire kararının, rütbe terfi sınavları sonucunda 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine yapılan terfi işlemlerinin iptali istemi yönünden verilen davanın reddine ilişkin kısmının ise "4. sınıf emniyet müdürü rütbesiyle görev yapan ve 2015 yılı rütbe terfi sözlü sınavına katılan davacı tarafından, rütbe terfi sözlü sınavlarının, söz konusu sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Değerlendirme Kurulunun 14/08/2015 tarihinde POL-NET ortamında yayımlanan karar sonucunun (rütbe terfi sınavları sonucunda 4. sınıf emniyet müdürlüğünden 3. sınıf emniyet müdürlüğüne yapılan terfi işlemleri) ve bu işlemlerin dayanağı olan ilgili Yönetmelik hükümlerinin iptali istemiyle dava açıldığı, davacının da katılmış olduğu rütbe terfi sözlü sınavlarının dayanağı hükümlerinden olan dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin sözlü sınavın içeriğine ilişkin 3. fıkrasında yer alan düzenlemeler ile aynı Yönetmeliğin 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınava giren adaylar" ibaresinin, yazılı sınava katılan adayların tamamının herhangi bir başarı kriteri aranmadan sözlü sınava çağrılmasına ilişkin düzenlemede 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu hükümlerine uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bakılan davada ve ayrıca Danıştay Beşinci Dairesinin 20/06/2018 günlü, E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararıyla iptal edildiği ve bu kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/11/2020 günlü, E:2019/179, K:2020/2522 sayılı kararı ile kesin olarak onandığı görülmektedir.
Buna göre, dava konusu rütbe terfi sözlü sınavlarının dayanağını oluşturan ilgili mevzuat hükümleri ile bu mevzuat hükümleri dikkate alınarak 25-29/06/2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının tamamının yukarıda belirtilen gerekçeyle iptaline karar verilmiş olması karşısında, anılan düzenlemeler ve sözlü sınavlar esas alınarak tesis edilen terfi işlemlerinin de hukuki temelinin ortadan kalktığı ve hukuka aykırı hale geldiği sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir. 
DAVACININ İDDİALARI		:
	Dava konusu Yönetmelik'in sözlü sınava ilişkin hükümlerinin 3201 sayılı Kanun'da aranan yazılı sınav şartını etkisiz hale getirdiği ve sözlü sınavın rütbe terfi işlemlerinde tamamlayıcı nitelikte değil, tek başına sonucu belirleyici nitelikte olmasına sebebiyet verdiği, Yönetmelik'in 28. maddesinde belirtilen kriterlere sahip olduğu ve soruları yeterli puan alacak ölçüde cevapladığı, hukuka aykırı olan sözlü sınava dayanılarak yapılan terfi işlemlerinin de hukuka aykırı olacağı ileri sürülmüştür.
DAVALILARIN SAVUNMASI	:
Cumhurbaşkanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından;  dava konusu sözlü sınavın, sözlü sınava giren adaylara önceden bastırılan sorular arasından soru kartı çektirilmek suretiyle icra edildiği, binlerce rütbeli personelin tek bir komisyon tarafından değerlendirmeye tabi tutulması halinde sınav işlemlerinin zamanında tamamlanmasının mümkün olamayacağı, yazılı sınavda personelin sadece mesleki bilgisi ve genel kültürü ölçülebilmekle beraber, bu bilgilerini uygulamaya nasıl yansıtacaklarının tespiti bakımından sözlü sınava tabi tutulmaları gerektiği, ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılan sözlü sınav sonucunda yapılan terfi işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur.
Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından;  sözlü sınavda başarı barajının aday lehine düşük tutulduğu, (50) puan alma şartı konulmasının; daha fazla katılımı sağlamak, objektiflik ve hakkaniyet açısından makul olduğu; sözlü sınavın, sözlü sınava giren adaylara önceden bastırılan sorular arasından soru kartı çektirilmek suretiyle icra edildiği, bu yönüyle farklı komisyonlar tarafından farklı değerlendirme yapıldığı iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, adayların değerlendirme kriterlerinin Yönetmelik'te açıkça ortaya konulduğu ve ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılan sözlü sınav sonucunda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Danıştay  İdari   Dava   Daireleri Kurulunun bozma kararı doğrultusunda karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...
DÜŞÜNCESİ	: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde; İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği öngörülmüş olup 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 4. fıkrasında ise Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde  ısrar olanağı tanınmamıştır.
 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapan davacı tarafından, 25-29/06/2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının, sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin ve bu sınavlar sonucunda 4. sınıf emniyet müdürlüğünden 3. sınıf emniyet müdürlüğüne yapılan terfi işlemleri ile bu işlemlerin dayanağı olan ve 10/05/2015 tarih ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 28. maddesinin, 29. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesinde yer alan ''Başarılı sayılmak için sözlü sınavda en az elli puan almış olmak kaydıyla, ...'' ibaresinin ve geçici 2. maddesinin iptali istemiyle açılan davada; dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınava giren adaylar, ..." ibaresinin ve 3. fıkrasının, davacının katıldığı sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile 25-29/06/2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının iptali, dava konusu edilen diğer kısımlar yönünden ise davanın reddi yolunda Danıştay Beşinci Dairesince verilen 16/11/2021 tarih ve E:2016/23196, K:2020/5173 sayılı kararın; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15/06/2022 tarih ve E:2021/2270, K:2022/2177 sayılı kararıyla; 
iptale ve Daire kararının 4. sınıf emniyet müdürlüğünden 3. sınıf emniyet müdürlüğüne yapılan terfi işlemleri dışında kalan davanın reddine yönelik kısmının onanmasına; rütbe terfi sınavları sonucunda 4. sınıf emniyet müdürlüğünden 3. sınıf emniyet müdürlüğüne yapılan terfi işlemlerinin iptali istemi yönünden verilen davanın reddine ilişkin kısmının ise; hukuka aykırı bulunan idari işlemler hakkında verilen iptal kararlarının, varlıklarını hukuka uygunluk karinesinden yararlanmak suretiyle sürdüren idari işlemleri tesis edildikleri tarihe kadar geriye yürür şekilde ortadan kaldırdıkları, dolayısıyla, dava konusu edilen idari işleme bağlı olan diğer işlemlerin de ortadan kalkacağı, iptal kararlarının bu özelliğinin, dava konusu idari tasarruftan önceki hukuki durumun sağlanması gereğinden kaynaklanmakta olup, iptal kararlarının, iptal edilmiş olan idari işlemi hukuk aleminde hiç doğmamış hale getirdiği; davacının da katılmış olduğu rütbe terfi sözlü sınavlarının dayanağı hükümlerinden olan dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin sözlü sınavın içeriğine ilişkin 3. fıkrasında yer alan düzenlemeler ile aynı Yönetmeliğin 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınava giren adaylar" ibaresinin, yazılı sınava katılan adayların tamamının herhangi bir başarı kriteri aranmadan sözlü sınava çağrılmasına ilişkin düzenlemede 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu hükümlerine uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bakılan davada ve Danıştay Beşinci Dairesinin 20/06/2018 tarih ve E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararıyla iptal edildiği ve bu kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/11/2020 tarih ve E:2019/179, K:2020/2522 sayılı kararı ile kesin olarak onandığı; buna göre, dava konusu rütbe terfi sözlü sınavlarının dayanağını oluşturan ilgili mevzuat hükümleri ile bu mevzuat hükümleri dikkate alınarak 25-29/06/2015 tarihleri arasında 4. sınıf emniyet müdürlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının tamamının yukarıda belirtilen gerekçeyle iptaline karar verilmiş olması karşısında, anılan düzenlemeler ve sözlü sınavlar esas alınarak tesis edilen terfi işlemlerinin de hukuki temelinin ortadan kalktığı ve hukuka aykırı hale geldiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle  bozulduğu anlaşılmıştır.
       Açıklanan nedenlerle, rütbe terfi sınavları sonucunda 4. sınıf emniyet müdürlüğünden 3. sınıf emniyet müdürlüğüne yapılan terfi işlemlerinin iptali gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince:  Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Daire tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise 10/10/2022 günlü, E:2022/13653, K:2022/6296 sayılı  gönderme kararıyla Dairemize gönderilen dosyada, Danıştay Beşinci Dairesinin 16/11/2020 günlü, E:2016/23196, K:2020/5173 sayılı kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15/06/2022 günlü, E:2021/2270, K:2022/2177 sayılı kararıyla kısmen bozulması üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 50/5 maddesi uyarınca bozma kararına uyularak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle bozulan kısım yönünden işin gereği düşünüldü:	
HUKUKİ DEĞERLENDİRME  :
4. SINIF EMNİYET MÜDÜRÜ RÜTBESİNDEN 3. SINIF EMNİYET MÜDÜRÜ RÜTBESİNE YAPILAN TERFİ İŞLEMLERİNİN İPTALİ İSTEMİNİN İNCELENMESİ : 
Danıştay İkinci Dairesinin 24/11/2022 günlü, E:2021/1112, K:2022/5991 sayılı kararıyla 2015 yılında gerçekleştirilen rütbe terfi sınavları sonucunda 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine yapılan terfi işlemlerin iptal edildiği, anılan kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun  27/11/2023 günlü, E:2023/1183, K:2023/2895 sayılı kararıyla onandığı ve iptal kararının kesinleştiği görüldüğünden, 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine yapılan terfi işlemlerinin iptali istemine ilişkin olarak bu davada yeniden bir karar verilmesine gerek görülmemiştir. 
KARAR SONUCU:	
Açıklanan nedenlerle;
1.   4. sınıf emniyet müdürü rütbesinden 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine yapılan terfi işlemlerinin iptali istemine ilişkin olarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Dava sonuç olarak kısmen karar verilmesine yer olmadığı, kısmen ret, kısmen iptal ile sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan ...‬-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısı olan ...-TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine; davalı idareler tarafından yapılan ...-TL temyiz yargılama giderinin davalı idareler üzerinde bırakılmasına; posta avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
3. Bakılan davanın kesinleşen kısımları için davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu aşamada davalı idareler lehine yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 23/05/2024 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.