Esas No: 2021/2985
Karar No: 2024/1418
Karar Tarihi: 13.03.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/2985 E.  ,  2024/1418 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/2985
Karar  No : 2024/1418  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... İşleri Genel Müdürlüğü	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	:... Kalsit Mad. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçe hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan  ... sicil sayılı II-a grubu maden işletme ruhsatına ilişkin olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24.maddesinin 11. fıkrası uyarınca 7. madde izinlerinin süresi içerisinde verilmemesi nedeniyle işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren 13/08/2016 tarihine kadar olan dönem için 77.632,00-TL 13/08/2016 tarihinden 13/08/2017 tarihinde kadar olan dönem için 77.632,00-TL, 13/08/2017 tarihinden 13/08/2018 tarihinde kadar olan dönem için 77.632,00-TL olmak üzere toplam 232.896,00-TL idari para cezası verilmesine yönelik ... tarih ve E... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 04.02.2015 tarihinde 6592 sayılı Kanunun 9. ve 13.maddeleri ile 3213 sayılı Kanunda yapılan değişiklik uyarınca,  maden  işletme izni alabilmek için gerekli  yükümlülükleri 3 yıl içinde yerine getirmeyen maden işletme ruhsat sahipleri için her yıl 50.000,00-TL idari para cezası verileceği ve bu kanun gereğince uygulanan idari para cezalarının  her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılacağı hüküm altına alınmış olup; dava konusu işlem ile 2016, 2017, 2018 yılları için  2019 yılına ait yeniden değerleme oranı üzerinden  02/02/2019 tarihinde  işlem tesis edildiği davacıya 2016, 2017, 2018 yıllarına ait yeniden değerleme oranı uygulayarak her yıl için fiil tarihinde yürürlükte olan tarife üzerinden idari para cezası verilmesi gerekirken, hatalı hesap yapılarak 2019 yılına ait yeniden değerleme oranı üzerinden idari para cezası hesaplandığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin bu yönden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Davacı tarafından 13.08.2013 tarihinde işletme ruhsatı verilmesi üzerine davacı şirket tarafından gerekli izinlerin alınması istemiyle başvuru işlemleri yapılarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığından ... tarihli Çevresel Etki Değerlendirme Belgesi ile ... İl Özel İdaresinden 2... günlü işyeri açma ve çalışma ruhsatı belgesinin alındığı, davalı idarenin ...gün ve ... sayılı yazısı üzerine ... Valiliği  İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün...... gün ve ... sayılı  yazısı ile davacı şirkete talebinin dikkate alınabilmesi için gerekli olan bilgi ve belgelerin bildirildiği ve anılan bilgi ve belgelerin tamamlanmasından sonra taleplerinin değerlendirileceği ifade edildiği gibi, anılan yazıdan davalı idarenin süresi içindeki 4342 sayılı Mera Kanununun 14/a maddesi uyarınca tahsis değişikliği yapılması istemiyle başvuru yapıldığı, bunun üzerine ... Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünce konu hakkında Başbakanlığın izni alınması gerektiğinden bahisle ...... gün ve ... sayılı  yazısı ile Tarım ve Orman Bakanlığına gönderildiği, bilahare de, Tarım ve Orman Bakanlığının ... gün ve ... sayılı yazısı ile mera tahsis değişikliği talebinin uygun görülmesi üzerine ... Valiliğinin ... gün ve ... sayılı oluru ile mera tahsis değişikliği talebinin kabul edildiğinin davacı şirkete ...gün ve ... sayılı yazı ile  bildirildiği ve davacıdan ot bedeli, mera geri dönüşüm projesi ve ifraz dosyasının talep edildiği ve bu eksikliklerin giderilmesi için davacı şirkete süre verildiği görülmekle, davacı şirketin maden ruhsat sahasında kalan sahada mera tahsis değişikliği yapılması için gerekli başvuru işlemlerini süresi içerisinde yaptığı ve 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen izinlerin alınması kapsamında iradesini ortaya koyduğu, ancak bu konuda karar vermeye yetkili olan ... İl Mera Komisyonunca karar alması sürecinde işletilen gerekli izin ve onay alma süreçlerinin uzaması nedeniyle davacı şirketin gerekli olan izinleri süresi içerisinde alamadığı ve süresi içinde bu izinlerin alınmamasında davacıya atfedilebilecek her hangi bir kusur bulunmadığı anlaşıldığından, davacının 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre alınması gereken izinleri süresi içerisinde sunamadığından bahisle idari para cezası ile cezalandırılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf isteminin kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nce verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın gerekçe yönünden kaldırılmasına, dava konusu edilen işlemin yukarıda belirtilen gerekçeyle iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI         : Davalı idare tarafından, usul yönünden,  davanın yasal süresi içinde açılmadığı, idareleri aleyhine harca hükmedilemeyeceği; esas yönünden Kanun hükmünün açık olduğu, maden işletme izni alabilmek için gerekli yükümlülükleri 3 yıl içinde yerine getirmeyen işletme ruhsatı sahipleri için her yıl 50.000,00-TL idari para cezası verileceği ve bu kanun gereğince uygulanan idari para cezalarının her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılacağının hüküm altına alındığı, bu hususta herhangi bir kusur şartı aranmadığı, söz konusu hükmün davacı tarafça yerine getirilmemiş olduğu, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :  Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : 3213 sayılı Kanun'un "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 2. fıkrasında,  "(...) Bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır." hükmüne ve 24. maddesinin 11. fıkrasında, "7. maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır. Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7. maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000,00-TL idari para cezası verilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." hükmüne yer verilmiş olup, anılan Kanun hükümleri gereği davacının kusurunun aranacağına ilişkin bir hususa yer verilmemekle birlikte, davacının uhdesindeki ruhsat için ... gün ve ... sayılı yazı ile ... Valiliği  İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü nezdinde mera tahsis amacı değişikliği yapılması istenilmişse de bu başvurunun zımnen reddi üzerine dava açılabilecekken, dava açılmamış olduğu sabittir. Davaya konu idari para cezasının amacının ruhsat sahalarının atıl kalmasını önlemek, Devlet hakkı kayıplarını azaltmak ve üretim ile istihdamı arttırmak olduğu düşünüldüğünde, Kanundan doğan yükümlülüğünü yerine getirmediği açık olan davacı şirkete idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, dava konusu işlemle 2016, 2017, 2018 yıllarına ait yeniden değerleme oranı uygulayarak her yıl için fiil tarihinde yürürlükte olan tarife üzerinden idari para cezası verilmesi gerekirken, hatalı hesap yapılarak 2019 yılına ait yeniden değerleme oranı üzerinden idari para cezası hesaplanmasında hukuka uygunluk bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 13/03/2024 tarihinde gerekçede oyçokluğu ile karar verildi. 
GEREKÇEDE KARŞI OY :
Dava, ... İli, ... İlçe hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan  ... sicil sayılı II-a grubu maden işletme ruhsatına ilişkin olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24.maddesinin 11. fıkrası uyarınca 7. madde izinlerinin süresi içerisinde verilmemesi nedeniyle işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren ... tarihine kadar olan dönem için 77.632,00-TL 13/08/2016 tarihinden 13/08/2017 tarihinde kadar olan dönem için 77.632,00-TL, 13/08/2017 tarihinden 13/08/2018 tarihinde kadar olan dönem için 77.632,00-TL olmak üzere toplam 232.896,00-TL idari para cezası verilmesine yönelik ... tarih ve E... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
3213 sayılı Kanun'un "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 2. fıkrasında,  "(...) Bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır." hükmüne ve 24. maddesinin 11. fıkrasında, "7. maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır. Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7. maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000,00-TL idari para cezası verilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Davaya konu idari para cezasının amacının ruhsat sahalarının atıl kalmasını önlemek, Devlet hakkı kayıplarını azaltmak ve üretim ile istihdamı arttırmak olduğu düşünüldüğünde, Kanundan doğan yükümlülüğünü yerine getirmediği açık olan davacı şirkete idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, dava konusu işlemle 2016, 2017, 2018 yıllarına ait yeniden değerleme oranı uygulayarak her yıl için fiil tarihinde yürürlükte olan tarife üzerinden idari para cezası verilmesi gerekirken, hatalı hesap yapılarak 2019 yılına ait yeniden değerleme oranı üzerinden idari para cezası hesaplanmasında hukuka uygunluk bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşüncesiyle oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.