Esas No: 2022/977
Karar No: 2024/2606
Karar Tarihi: 31.10.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2022/977 E.  ,  2024/2606 K.


"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2022/977
Karar	No : 2024/2606                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Mimarlar Odası 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Hukuk Hizmetleri Genel Müdürü ...
İSTEMİN KONUSU	: Danıştay Altıncı Dairesinin 11/10/2021 tarih ve E:2018/6818, K:2021/11099 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem:  31/05/2018 tarih ve 30437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Otopark Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 11/10/2021 tarih ve E:2018/6818, K:2021/11099 sayılı kararıyla;
Dava konusu Otopark Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'ten önce yayımlanan Otopark Yönetmeliğinin, 6. maddesinin 4. fıkrasının da içinde bulunduğu bazı maddelerinin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istemiyle TMMOB Şehir Plancıları Odası ve davacı TMMOB Mimarlar Odası tarafından açılan davada Danıştay Altıncı Dairesince davanın reddi yolunda verilen 11/10/2021 tarih ve E:2018/6818, K:2021/11098 sayılı kararın ve dava dosyasının birlikte incelenmesinden;
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4. maddesinin ddd) bendinde; Meydanın,  "yerleşme dokusu içerisinde şehirdeki yaya sirkülasyonununu yönlendiren; halkın toplanma, bir araya gelme, kutlama gibi toplumsal davranışlarına imkân vererek sosyal yaşama hizmet eden, imar planında belirlenmek kaydıyla alanın özelliği bozulmadan özel mülkiyete konu edilmeksizin ve meydan kullanımı engellenmeksizin altı otopark olarak kullanılabilen alanlar" olarak tanımlandığı,
Ulaşımda Enerji Verimliliğinin Artırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 10. maddesinin 3. fıkrasında; "Kent içinde yetersiz kalan yollarda sıkışan trafiği rahatlatmak üzere; yol genişletmesi, kavşak düzenlemesi ve otopark kurulması gibi önlemler alınır." hükmü ile Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 21. maddesinin 12. fıkrasında; "İmar planlarında araç trafiğinin azaltılması, toplu taşıma ve yaya öncelikli bir ulaşım sisteminin kurgulanması esastır. Toplu taşım araçlarının kullanımının teşvik edilmesi amacıyla park et - devam et sisteminin yaygınlaştırılmasına ve toplu taşım duraklarının veya istasyonlarının bulunduğu etki alanında otopark alanları ayrılması ve birbirine entegre olmasına ilişkin imar planlarında kararlar getirilir." hükmüne yer verildiği,
Otopark Yönetmeliği'nin  3. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde yer verilen yeraltı otoparkı düzenlemesinin, otopark ihtiyacının en çok yoğunlaştığı yer olan kent merkezlerinde yaşanan trafik yoğunluğunun ve park problemlerinin önüne geçilmek üzere getirildiği, yeraltı otoparklarının, kent içindeki ulaşımın ve yaya sirkülasyonunun olumsuz biçimde etkilenmemesi için getirilebilecek olumlu kullanımlardan olduğu, otopark yeri arayan araçların oluşturduğu trafikten kaynaklanan zararlı emisyon, gürültü ve güvenlik sorunlarının önüne geçilmesini sağlayarak karbon ayak izinin azaltılmasına olumlu katkı sağlayabilecek bir düzenleme niteliğinde olduğu, ayrıca meydan alanlarının altında yeraltı otoparkı yapılmasına cevaz veren ilk düzenlemeye dava konusu Yönetmelik'ten önce Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (ddd) bendinde yer verildiği, dava konusu Yönetmeliğin de Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde belirlenen esaslara uygun olarak hazırlandığı,
Otopark Yönetmeliği'nin 3. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendindeki yeraltı otoparklarına yönelik uygulamanın ne şekilde yapılacağına ilişkin olarak düzenlenen Yönetmeliğin 6. maddesinin 4. fıkrasında; altında yeraltı otoparkı yapılacak olan kamu kurumunun uygun görüşünün alınması, otopark giriş ve çıkışlarında can ve mal güvenliğinin sağlanması ve ilgili kurumun giriş ve çıkışlarının bu alanların giriş ve çıkışlarından ayrı olması, mevcut ağaç dokusu dikkate alınarak, korunması gerekli ağaçlara zarar verilmeksizin, ağaçlandırma ve bitkilendirme için yeterli derinlikte toprak örtüsü bırakılması ve standartların sağlanması şartlarının gerçekleşmesi gerektiği kuralına yer verildiği ve bu alanda yapılacak yeraltı otoparkları için gerekli tüm trafik önlemlerinin alınması, yeraltı otoparkına yönelik etütler ile trafik yüküne ilişkin hesaplamalar yapılarak yeraltı otoparkı projesinin hazırlanması gerektiği, bunun yanı sıra ilgili kurumlar arası mutabakat sağlanması ve yetkili trafik ulaşım komisyonunca karar alınması ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarında yapılacak projeler için Milli Eğitim Bakanlığınca düzenleme yapılması şartlarının da birlikte gerçekleşmesinin arandığı, kamu yararı gözetilerek yapılması planlanan yeraltı otoparklarının hayata geçirilebilmesinin çok sayıda sıkı koşula bağlandığı,
düzenleme ile kamu kurumlarına ait alanda otopark yapılmasının uygun olup olmadığı, yapılacaksa boyutları, niteliği gibi bölgeye göre değişebilecek unsurların sorumluluğunun ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun belirtildiği, Milli Eğitim Bakanlığınca kullanılan alanlardaki proje ve onayların Milli Eğitim Bakanlığına bırakıldığı, böylelikle, eğitim kurumunun bulunduğu alanda geçerli olan imar planlarını notlarına ve plan kararlarına aykırı olmamak kaydıyla, bölgenin ihtiyaçları gözetilmek suretiyle, bu alanda otopark yapılıp yapılamayacağına ilişkin değerlendirmenin Milli Eğitim Bakanlığınca yapılacağı, 
Uyuşmazlık konusu Yönetmelik ile değiştirilen Otopark Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 4. fıkrasının, esasen düzenleme ortaklık payı (DOP) olarak kesilen ya da kamulaştırılarak edinilen ve umumi kullanıma ayrılan taşınmazların altlarının, kural olarak umuma açık kullanım için tahsis edilmesini öngördüğü, düzenlemede, altında otopark yapılabilecek alanlar sayılırken "imar mevzuatının izin verdiği" ifadesi kullanıldığından imar planı ve mevzuatına uygunluğun sağlanmasının yanında DOP kesintisi olarak ayrılan yerlerin DOP için kullanılması gerektiği yönündeki imar hukuku ilkesinin de dikkate alınması şartının arandığı, DOP'tan karşılanacak alanlardan olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesislerinin altında yapılacak olan otopark alanlarının da DOP'tan karşılanacak alanlardan olduğu dikkate alındığında, dava konusu düzenlemede iki kullanım kararının da aynı edinim yöntemine tabi tutulduğunun anlaşıldığı,
Öte yandan, yeraltı otoparkı yapılması için ilgili idareden yapı ruhsatı talep edilmesi halinde projelerde, afet, deprem, yangın, otopark, enerji verimliliği, sığınak, asansör, yapı malzemeleri, gürültüye karşı korunma, ısı ve su yalıtımı, yapı denetimi, iş güvenliği, iskele, erişilebilirlik ve çevre gibi hususları düzenleyen imar mevzuatı hükümlerine uyulmasının aranacağı, buna aykırı olarak projelendirilmiş yeraltı otoparkları için yapı ruhsatı düzenlenmeyeceğinin tabii olduğu,
Bu durumda, Otopark Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı  tarafından, kamusal alanların altının otoparka dönüştürüldüğü, kamusal alanların altında otopark yapılmasına ve bu otoparkların 3. şahıslar tarafından işletilmesine olanak veren anılan düzenlemelerin hem halk sağlığı ve güvenliği hem de kamusal fonksiyonların korunması açısından çok ciddi sorunlara sebep olacağı, kamusal alanların rant alanı olarak tanımlanması suretiyle yok edilmesi riskinin doğacağı, yapılan değişikliğin eğitim kurumlarındaki öğrencilerin güvenlik ve sağlıkları yönünden ciddi tehlike barındırdığı, otoparka giriş-çıkış yapan araçların egzoz gazı salınımı nedeniyle okul binalarının iç hava kalitesinin bozulacağı, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Genel düzenleme niteliğinde olan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde, eğitim tesisi alanlarının, tamamen tabii veya tesviye edilmiş zemin altında kalan kısımlarında yeraltı otoparkı yapılabileceğine ilişkin herhangi bir düzenleme yer almamıştır.
Oysa Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (ddd) bendinde; meydan tanımı yapılırken, bu kullanımın altının otopark olarak kullanılabileceği düzenlenmiş iken, anılan Yönetmelik'te eğitim tesis alanlarının bahçelerinin altında kalan kısımlarında,  herhangi bir otopark kullanımı öngörülmemiştir.
Bu durumda, genel düzenleme niteliğindeki Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile tanımlanan kullanımları aşacak nitelikte, eğitim alanlarının bahçelerinin altında otopark kullanımı öngören, dava konusu Yönetmelik hükmünde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yolundaki Daire kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Üyeler ... ve ...'in davacının dava konusu Yönetmeliğin iptalini istemede dava açma ehliyeti bulunmadığı yönündeki usule ilişkin oylarına karşılık, davacı Oda'nın dava açma ehliyetinin bulunduğuna oyçokluğu ile karar verilerek işin esasına geçildi.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
	 22/02/2018 tarih ve 30340 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Otopark Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 4. fıkrasının ilk halinde; “Ana arter yollarda cadde altı, imar mevzuatının izin verdiği meydan, yeşil saha ve parklar ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca uygun görülen, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanları hariç, bu kuruluşlara ait veya tahsisli taşınmazların bahçelerinde; tamamen tabii veya tesviye edilmiş zemin altında kalan kısımlarda, otopark giriş ve çıkışlarında can ve mal güvenliğinin sağlanması, giriş ve çıkışların bu alanların giriş ve çıkışlarından ayrı olması ve kullanımını etkilememesi koşullarıyla, mevcut ağaç dokusu dikkate alınarak; korunması gerekli ağaçlara hiçbir şekilde zarar verilmemesi, ağaçlandırma ve bitkilendirme için yeterli derinlikte toprak örtüsü bırakılması ve standartların sağlanması kaydıyla bölge ve genel otopark yapılabilir. Yer altı otoparkları, her durumda trafik tedbirleri alınarak ve yerel trafik etütleri yaptırılmak kaydıyla; trafik yükü hesaplanarak planlanır ve projelendirilir. Bu tür otoparkların yapımı için kurumlar arası (idare ve ilgili kurum) mutabakat ve konuyla ilgili UKOME ya da trafik/ulaşım komisyonu kararı alınması gerekir.” hükmüne yer verilmiştir.
   31/05/2018 tarih ve 30437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Otopark Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Otopark Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 4. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanları hariç,” ibaresi, “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarındaki projeler için düzenleme ve onaylar Milli Eğitim Bakanlığına ait olmak üzere” şeklinde değiştirilmiştir.
	Davacı tarafından, söz konusu Yönetmelik değişikliğinin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
	3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Otoparklar" başlıklı 37. maddesinde;
"İmar planlarının tanziminde planlanan beldenin ve bölgenin şartları ile müstakbel ihtiyaçlar gözönünde tutularak lüzumlu otopark yerleri ayrılır.
Otopark ihtiyacı bulunan bina ve tesislere lüzumlu otopark yeri tefrik edilmedikçe yapı izni, otopark tesis edilmedikçe de kullanma izni verilmez.
Kullanma izni alındıktan sonra otopark yeri, plana ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak başka maksatlara tahsis edilemez. Bu fıkra hükmüne aykırı hareket edildiği takdirde ilgili idarece yapılacak tebligat üzerine en geç üç ay içerisinde bu aykırılık giderilir. Mülk sahibi tebligata rağmen müddeti içerisinde gerekli düzeltmeyi yapmaz ise, belediye encümeni veya il idare kurulu kararı ile bu hizmet ilgili idarece yapılır ve masrafı mal sahibinden tahsil edilir.
Yapılaşmamış parseller, parsel maliklerinin muvafakati, araç giriş ve çıkışlarının trafiği aksatmaması ve ilgili idaresinden izin alınmak kaydıyla, zemini geçirimli malzeme ile kaplanarak ve gerekli işaretlemeler yapılarak, yapı kapsamına girmeyecek şekilde açık otopark olarak işletilebilir." hükmüne,
Aynı Kanun'un "Yönetmelik" başlıklı 44. maddesinin (III) numaralı fıkrasında ise; "Otopark ayrılması gereken bina ve tesisler ile diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte tespit edilir. Otopark yapılmasını gerektiren bina ve tesislerin neler olduğu, otopark ihtiyacının miktar, ölçü ve diğer şartları ile bu ihtiyacın nasıl tespit olunup giderileceği ise, bu yönetmelikte belirtilir." hükmüne yer verilmiştir.
Otopark Yönetmeliği'nin "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönetmelik, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 37 nci ve 44 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır." kuralı yer almıştır.
İmar Kanunu uyarınca çıkarılan ve 03/07/2017 tarih ve 301131 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 1. maddesinde; Yönetmeliğin amacının; plan, fen, sağlık ve sürdürülebilir çevre şartlarına uygun yapı ve yapılaşma ile projelendirmeye ve denetime ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiş; 2. maddesinde ise, Yönetmeliğin kapsamının uygulama imar planı bulunan alanlar olduğu kurala bağlanmıştır.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 69. maddesinin 2. fıkrasında, "Bu Yönetmeliğin birinci, ikinci, altıncı, yedinci, sekizinci, dokuzuncu bölümleri, geçici maddeleri ile 19 uncu ve 20 nci maddelerinde yer alan hükümler, planlarla ve ilgili idarelerce çıkarılacak yönetmeliklerle değiştirilemez ve planlarda bu hükümlere aykırı olarak getirilecek hükümler uygulanamaz." hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 69. maddesinin 2. fıkrasında sayılan maddelerin dışındaki hükümler yönünden, planlar ve idarelerce çıkarılan Yönetmelikler ile Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nden farklı hususlar düzenlenebilmesi mümkündür.
 Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin planlar ve idarelerce çıkarılacak diğer Yönetmelikler ile değiştirilmesi mümkün olmayan, Birinci Bölümünde yer alan 4. maddesinin 1. fıkrasının;
(ü) bendinde; "eğitim tesisleri alanı" "Okul öncesi, ilk ve orta öğretim ile yüksek öğretime hizmet vermek üzere kamuya veya gerçek veya tüzel kişilere ait; eğitim kampüsü, genel, mesleki ve teknik eğitim fonksiyonlarına ilişkin okul ve okula hizmet veren yurt, yemekhane ve spor salonu gibi tesisler için uygulama imar planında özel veya kamu tesisi alanı olduğu belirtilmek suretiyle ayrılan alanlar (Özel eğitim tesisi yapılacak alanlar belirlenmeden Millî Eğitim Bakanlığının taşra teşkilatının uygun görüşü alınır.)" şeklinde tanımlanmıştır.
   31/05/2018 tarih ve 30437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Otopark Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Otopark Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 4. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanları hariç,” ibaresi, “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarındaki projeler için düzenleme ve onaylar Milli Eğitim Bakanlığına ait olmak üzere” şeklinde değiştirilmiştir. Anılan düzenleme sonrasında değişikliğin yapıldığı Otopark Yönetmeliğinin 6. maddesinin 4. fıkrasının son hali aşağıdaki gibidir:
 "(4) Ana arter yollarda cadde altı, imar mevzuatının izin verdiği meydan, yeşil saha ve parklar ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca uygun görülen,  Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarındaki projeler için düzenleme ve onaylar Milli Eğitim Bakanlığına ait olmak üzere bu kuruluşlara ait veya tahsisli taşınmazların bahçelerinde; tamamen tabii veya tesviye edilmiş zemin altında kalan kısımlarda, otopark giriş ve çıkışlarında can ve mal güvenliğinin sağlanması, giriş ve çıkışların bu alanların giriş ve çıkışlarından ayrı olması ve kullanımını etkilememesi koşullarıyla, mevcut ağaç dokusu dikkate alınarak; korunması gerekli ağaçlara hiçbir şekilde zarar verilmemesi, ağaçlandırma ve bitkilendirme için yeterli derinlikte toprak örtüsü bırakılması ve standartların sağlanması kaydıyla bölge ve genel otopark yapılabilir. Yer altı otoparkları, her durumda trafik tedbirleri alınarak ve yerel trafik etütleri yaptırılmak kaydıyla; trafik yükü hesaplanarak planlanır ve projelendirilir. Bu tür otoparkların yapımı için kurumlar arası (idare ve ilgili kurum) mutabakat ve konuyla ilgili UKOME ya da trafik/ulaşım komisyonu kararı alınması gerekir.”
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Uyuşmazlıkta, Otopark Yönetmeliği'nin İmar Kanunu'nun 37. ve 44. maddelerine dayanılarak çıkarıldığı, İmar Kanunu'nun 44. maddesinde ise otopark ayrılması gerekli bina ve tesislerin neler olduğu, otopark ihtiyacının miktarı, ölçüsü ve diğer şartları ve bu şartların nasıl tespit olunacağı hususunun Yönetmelikle belirlenmesi konusuda davalı idareye yetki verildiği açık olup, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 4. maddesinde meydan tanımı yapılırken, bu kullanımın altının otopark olarak kullanılabileceği düzenlenmiş iken, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarının bahçelerinin tamamen tabii veya tesviye edilmiş zemin altında kalan kısımlarında, bölge ve genel otopark yapılmasını yasaklayan bir düzenleme de getirilmemiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin 1. maddesiyle değiştirilen Otopark Yönetmeliğin 6. maddesinin 4. fıkrasında; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarında yapılacak projeler için Milli Eğitim Bakanlığınca düzenleme yapılması şartlarının da birlikte gerçekleşmesi aranmıştır. Diğer bir deyişle, kamu yararı gözetilerek yapılması planlanan yeraltı otoparklarının hayata geçirilebilmesi çok sayıda sıkı koşula bağlanmıştır. Bu düzenleme ile kamu kurumlarına ait alanda otopark yapılmasının uygun olup olmadığı, yapılacaksa boyutları, niteliği gibi bölgeye göre değişebilecek unsurların sorumluluğunun ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğu belirtilmiş olup Milli Eğitim Bakanlığınca kullanılan alanlardaki proje ve onayların Milli Eğitim Bakanlığına bırakıldığı görülmektedir. Böylelikle, eğitim kurumunun bulunduğu alanda geçerli olan imar planlarını notlarına ve plan kararlarına aykırı olmamak kaydıyla, bölgenin ihtiyaçları gözetilmek suretiyle, bu alanda otopark yapılıp yapılamayacağına ilişkin değerlendirme Milli Eğitim Bakanlığınca yapılacaktır. 
Öte yandan, yeraltı otoparkı yapılması için ilgili idareden yapı ruhsatı talep edilmesi halinde projelerde, afet, deprem, yangın, otopark, enerji verimliliği, sığınak, asansör, yapı malzemeleri, gürültüye karşı korunma, ısı ve su yalıtımı, yapı denetimi, iş güvenliği, iskele, erişilebilirlik ve çevre gibi hususları düzenleyen imar mevzuatı hükümlerine uyulmasının aranacağı, buna aykırı olarak projelendirilmiş yeraltı otoparkları için yapı ruhsatı düzenlenmeyeceği tabiidir.
Bu durumda, dava konusu 31/05/2018 tarih ve 30437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Otopark Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenle, davanın reddine yönelik Daire kararında, sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin 11/10/2021 tarih ve E:2018/6818, K:2021/11099 sayılı kararının, yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 31/10/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY 
X- 31/05/2018 tarih ve 30437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Otopark Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile 22/02/2018 tarih ve 30340 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 4. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanları hariç,” ibaresi, “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarındaki projeler için düzenleme ve onaylar Milli Eğitim Bakanlığına ait olmak üzere” şeklinde değiştirilmiştir. Anılan düzenleme sonrasında değişikliğin yapıldığı Otopark Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 4. fıkrasının son hali aşağıdaki gibidir:
 "(4) Ana arter yollarda cadde altı, imar mevzuatının izin verdiği meydan, yeşil saha ve parklar ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca uygun görülen, (Değişik ibare:RG-31/5/2018-30437) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarındaki projeler için düzenleme ve onaylar Milli Eğitim Bakanlığına ait olmak üzere bu kuruluşlara ait veya tahsisli taşınmazların bahçelerinde; tamamen tabii veya tesviye edilmiş zemin altında kalan kısımlarda, otopark giriş ve çıkışlarında can ve mal güvenliğinin sağlanması, giriş ve çıkışların bu alanların giriş ve çıkışlarından ayrı olması ve kullanımını etkilememesi koşullarıyla, mevcut ağaç dokusu dikkate alınarak; korunması gerekli ağaçlara hiçbir şekilde zarar verilmemesi, ağaçlandırma ve bitkilendirme için yeterli derinlikte toprak örtüsü bırakılması ve standartların sağlanması kaydıyla bölge ve genel otopark yapılabilir. Yer altı otoparkları, her durumda trafik tedbirleri alınarak ve yerel trafik etütleri yaptırılmak kaydıyla; trafik yükü hesaplanarak planlanır ve projelendirilir. Bu tür otoparkların yapımı için kurumlar arası (idare ve ilgili kurum) mutabakat ve konuyla ilgili UKOME ya da trafik/ulaşım komisyonu kararı alınması gerekir.”
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 1. maddesinde "Bu Kanun, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir." hükmü yer almıştır. 
Bu Kanun uyarınca çıkarılan ve 03/07/2017 tarih ve 301131 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 1. maddesinde; bu Yönetmeliğin amacının; plan, fen, sağlık ve sürdürülebilir çevre şartlarına uygun yapı ve yapılaşma ile projelendirmeye ve denetime ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiş; 2. maddesinde ise, Yönetmeliğin kapsamının uygulama imar planı bulunan alanlar olduğu kurala bağlanmıştır.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 69. maddesinin 2. fıkrasında, "Bu Yönetmeliğin birinci, ikinci, altıncı, yedinci, sekizinci, dokuzuncu bölümleri, geçici maddeleri ile 19 uncu ve 20 nci maddelerinde yer alan hükümler, planlarla ve ilgili idarelerce çıkarılacak yönetmeliklerle değiştirilemez ve planlarda bu hükümlere aykırı olarak getirilecek hükümler uygulanamaz." hükmüne yer verilmiştir.
 Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin "Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımları"nı belirleyen 1. Bölüm, "Genel İlkeler"i belirleyen 2. Bölüm, "Projeler ve Yapı İzin Belgeleri"ni düzenleyen 6. Bölüm, "Denetime Dair Hükümler"i belirleyen 7. Bölüm, "Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin esaslar"ı düzenleyen 8. Bölüm, Yönetmeliğin 9. Bölümünde yer alan "Çeşitli ve Son Hükümler" kısmındaki hususlar, Yönetmeliğin "Parsel kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları"nı düzenleyen 19. maddesi, "Taban alanı"na ilişkin esasları düzenleyen 20. maddesi ve Yönetmeliğin geçici maddeleri ile düzenlenen hususların, idarelerin çıkaracağı diğer yönetmelikler ve planlarla değiştirilemeyeceğinin kurala bağlanmış olduğu göz önünde bulundurulduğunda, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin bu hükümler yönünden çerçeve çizen genel bir düzenleme olduğunun kabulü gerekmekte olup, idarelerce çıkarılacak yönetmelikler ile planlarda yer alan bu hususların, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde yer alan hükümlere aykırı olamayacağı açıktır.
 Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin yukarıda yer verilen hususlar yönünden genel bir düzenleyici işlem olması, bu hükümlerde yer alan hususların niteliği de göz önünde bulundurulduğunda, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun, yerleşme yerlerindeki imar düzeni ile bu yerlerdeki yapılaşma koşullarının, plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacına da uygun olduğu hususunda kuşku bulunmamaktadır.
Zira, aksi yöndeki yaklaşımın, sağlıklı bir imar düzeni ve yapılaşma koşulları oluşturulması için gerekli, imar mevzuatının temel usul ve esasları yönünden farklı uygulamalara sebebiyet vereceği açık olup, bunun da İmar Kanunu'nun yukarıda yer verilen amacına aykırı olacağı şüphesizdir.
Nitekim Daire kararında da, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin genel bir düzenleme olduğu tespitine yer verilmiştir.
Öte yandan, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 69. maddesinin 2. fıkrasında sayılan maddelerin dışındaki hükümler yönünden, planlar ve idarelerce çıkarılan Yönetmelikler ile Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nden farklı hususlar düzenlenebilmesi mümkündür.
Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, dava konusu Otopark Yönetmeliği ile,  Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 69. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen maddelere aykırı bir düzenleme getirilemeyeceğinin kabulü gerekmektedir.
 Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin  69. maddesinin 2. fıkrasında sayılan  hükümler yönünden çerçeve çizen genel bir düzenleme olduğu göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu Otopark Yönetmeliği'nin bu hususlar yönünden, anılan Yönetmelik maddelerine aykırı olamayacağı açıktır.
Bu doğrultuda, Otopark Yönetmeliği ile tanımlanan kullanımlar ve bunlara ilişkin usul ve esasları düzenleyen maddelerde, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile öngörülen tanımların kapsam ve içeriğini aşacak nitelikte hükümler getirilmesi hukuken mümkün görülmemektedir.
Uyuşmazlıkta, dava konusu değişiklik sonrası Otopark Yönetmeliği'nin dava konusu 6. maddesinin 4. fıkrasında; Milli Eğitim Bakalnlığına bağlı eğitim tesis alanlarının bahçelerinin tamamen tabii veya tesviye edilmiş zemin altında kalan kısımlarında, bölge ve genel otopark yapılabilmesi düzenlenmiştir.
 Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin planlar ve idarelerce çıkarılacak diğer Yönetmelikler ile değiştirilmesi mümkün olmayan 1. Bölümünde yer alan 4. maddesinin 1. fıkrasının (ü) bendinde; Eğitim tesisleri alanı: Okul öncesi, ilk ve orta öğretim ile yüksek öğretime hizmet vermek üzere kamuya veya gerçek veya tüzel kişilere ait; eğitim kampüsü, genel, mesleki ve teknik eğitim fonksiyonlarına ilişkin okul ve okula hizmet veren yurt, yemekhane ve spor salonu gibi tesisler için uygulama imar planında özel veya kamu tesisi alanı olduğu belirtilmek suretiyle ayrılan alanlar (Özel eğitim tesisi yapılacak alanlar belirlenmeden Millî Eğitim Bakanlığının taşra teşkilatının uygun görüşü alınır.) şeklinde tanımlanmış olup, söz konusu kullanımın tamamen tabii veya tesviye edilmiş zemin altında kalan kısımlarında yeraltı otoparkı yapılabileceğine ilişkin herhangi bir düzenleme yer almamıştır.
Oysa Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (ddd) bendinde; meydan tanımı yapılırken, bu kullanımın altının otopark olarak kullanılabileceği düzenlenmiş iken, anılan Yönetmelik'te Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarının bahçelerinin altında kalan kısımlarında, herhangi bir otopark kullanımı öngörülmemiştir.
Bu itibarla, genel düzenleme niteliğindeki Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile tanımlanan kullanımları aşacak nitelikte, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarının bahçelerinin altında otopark kullanımı öngören, dava konusu Yönetmelik değişikliğinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda, davanın reddi yolundaki temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.
 
 
KARŞI OY 
XX-  31/05/2018 tarih ve 30437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Otopark Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile 22/02/2018 tarih ve 30340 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 4. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanları hariç,” ibaresi, “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarındaki projeler için düzenleme ve onaylar Milli Eğitim Bakanlığına ait olmak üzere” şeklinde değiştirilmiştir. Anılan düzenleme sonrasında değişikliğin yapıldığı Otopark Yönetmeliğinin 6. maddesinin 4. fıkrasının son hali aşağıdaki gibidir:
 "(4) Ana arter yollarda cadde altı, imar mevzuatının izin verdiği meydan, yeşil saha ve parklar ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca uygun görülen, (Değişik ibare:RG-31/5/2018-30437) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarındaki projeler için düzenleme ve onaylar Milli Eğitim Bakanlığına ait olmak üzere bu kuruluşlara ait veya tahsisli taşınmazların bahçelerinde; tamamen tabii veya tesviye edilmiş zemin altında kalan kısımlarda, otopark giriş ve çıkışlarında can ve mal güvenliğinin sağlanması, giriş ve çıkışların bu alanların giriş ve çıkışlarından ayrı olması ve kullanımını etkilememesi koşullarıyla, mevcut ağaç dokusu dikkate alınarak; korunması gerekli ağaçlara hiçbir şekilde zarar verilmemesi, ağaçlandırma ve bitkilendirme için yeterli derinlikte toprak örtüsü bırakılması ve standartların sağlanması kaydıyla bölge ve genel otopark yapılabilir. Yer altı otoparkları, her durumda trafik tedbirleri alınarak ve yerel trafik etütleri yaptırılmak kaydıyla; trafik yükü hesaplanarak planlanır ve projelendirilir. Bu tür otoparkların yapımı için kurumlar arası (idare ve ilgili kurum) mutabakat ve konuyla ilgili UKOME ya da trafik/ulaşım komisyonu kararı alınması gerekir.”
Dava konusu Yönetmelik değişikliği ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarının bahçelerinde tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak üzere kapalı otopark yapılabileceği öngörülmüştür.
Öte yandan, öngörülen eğitim tesis alanı kullanımının konumu ve büyüklüğüne bağlı olarak içerisinde kendi ihtiyacının karşılanabileceği ölçüde otopark yapılması mümkündür.
Ancak düzenleme incelendiğinde, ne eğitim tesis alanının büyüklüğüne ne de bu kullanım içerisinde ayrılacak otoparkın vasfı ve miktarına yönelik bir ayrıma yer verilmediği görülmektedir.
Bu durumda, eğitim tesis alanının ihtiyacının karşılanması amacıyla öngörülebilecek otopark ihtiyacını aşacak nitelikte, kamunun genel otopark ihtiyacının karşılanmasına yönelik "otopark" alanının, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim tesis alanlarının bahçelerinde yapılmasına imkan sağlayan dava konusu düzenlemede, eğitim ve öğretim hizmetlerinin özelliği dikkate alındığında imar mevzuatına uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.