Esas No: 2024/1445
Karar No: 2024/3037
Karar Tarihi: 02.07.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/1445 E.  ,  2024/3037 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2024/1445
Karar No:2024/3037
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Madencilik ve Kimyevi Maddeler Ticaret 
	  ve Sanayi A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ...Genel Müdürlüğü
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	: ...İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ           :
	Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce 316 adet maden sahasının 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca ihale edilmek üzere 20/12/2023 tarih ve 32405 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ihale ilanının, Bolu ili sınırları içinde yer alan ..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı 6 adet maden sahasına I.(b) Grubu işletme ruhsatı verilmesine ilişkin kısmının ve anılan kısımlar için 25/01/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesi'nce verilen  kararda; maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılmasına ilişkin olarak 316 adet maden sahasına ilişkin İhale İlanı'nın 20/12/2023 tarih ve 32405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandığı, ihale ilanında bulunması gereken hususlara ilanda yer verildiği, ihalenin yapılacağı gün ve saat noktasında tereddüt bulunmadığı, mevzuatta ihale sonuçlarının ne zaman yayınlanacağına ilişkin özel bir hükmün yer almadığı, davalı idarece 26/03/2024 tarihli ara karara verilen cevap dilekçesinde, dava konusu ihalenin 25/01/2024 tarihinde saat 09:30'da yapıldığı, ihale sonuçlarının aynı gün yapılan tüm ihaleler bittikten sonra panoya asılarak eş zamanlı olarak e-MAPEG sisteminin ihale sonuç takip sorgusundan ilan edildiği bilgisine yer verildiği, dosya içeriğinde yer alan 25/01/2024 tarihli ihale tutanağından da  ihalenin anılan tarihte yapıldığı görüldüğünden, usulüne uygun olarak yapıldığı anlaşılan Bolu ili sınırları içinde yer alan ..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı maden sahalarına ilişkin 20/03/2023 tarihli ihale ilanı ile 25/01/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI             : Davacı tarafından, dava konusu maden sahalarında kendilerinin IV. Grup arama ruhsatlarının bulunduğu, anılan sahalarda ihaleye çıkarılmasına sebep olarak gösterilen I.(b) Grubu maden bulunmadığı, anılan sahalarda etüd ve analiz çalışmalarının yapıldığı, ... ve ... sicil numaralı ruhsatlar için işletme projesinin davalı idareye sunularak ve ruhsat bedelleri ödenmek suretiyle işletme ruhsatı alınacak aşamaya gelindiği, bahse konu sondaj çalışmaları ve analiz sonuçlarının idare ile paylaşılmasına rağmen idarece ihalenin iptali yönünde bir irade gösterilmediği, TÜRK-AK tarafından akredite edilmiş laboratuvarlar tarafından yapılan sondaj numunelerinin analizi sonucunda sahalarda I.(b) Grubu maden bulunmayıp IV.(a) Grubu maden bulunduğunun tespit edildiği, IV. Grup ruhsat üzerine I.(b) Grubu ruhsat verilemeyeceği, ruhsatların üst üste verilebilmesi için kazanılmış hakların korunması gerektiği, görünür rezervi belirlenen alanlar üzerine maden işletmeciliğine engel olacak şekilde başka grup işletme ruhsatı verilemeyeceği, kendilerince yapılan sondaj ve analiz çalışmaları neticesinde dava konusu maden sahalarında bulunan rezervin ölçülebilir ve görünür hale geldiği, idarece rezerve ait sonuçlar ve analizler bilinmesine rağmen ve bu durum kendilerince ihale öncesi idareye bildirilmesine rağmen ihalenin gerçekleştirildiği, ayrı ayrı üretilmesine imkan bulunmayan farklı gruptaki madenler için üst üste işletme ruhsatı verilemeyeceği, birbirine çok yakın nitelikte olan farklı nitelikteki grup madenlerin ayrı ayrı üretilmesine imkan bulunmadığı, kendilerinin öncelik hakkına sahip olduğu, 2000 hektardan daha az olan IV. grup işletme izin alanları ile 100 hektardan az olan II. grup işletme izin alanları üzerine I.(b) Grubu maden işletme ruhsatı verilemeyeceği, kendilerine ait ruhsatların tamamının 2000 hektardan az olduğu, dolayısıyla işletme izinlerinin de 2000 hektardan az olacağı, Maden Yönetmeliği'nin 27. maddesinin 5. fıkrası uyarınca bu tür ruhsatların aynı alanda çalışması halinde yatırım sorunları ve hukuki ihtilafların çıkacağı, ihale ilanı ve eklerinde dava konusu edilen sahalarda IV. grup ruhsat olduğunun belirtilmediği, ihalenin şeffaflıktan uzak olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     : Davalı idare tarafından, dava konusu ihalelerin rezerv ihalesi olmadığı, mevzuatta IV. Grup ruhsat sahasının olduğu alanda I.(b) Grubu ihale yapılamayacağına ilişkin düzenleme bulunmadığı, davacının ruhsat sahaları içerisinde I.(b) Grubu ruhsat bulunduğu, IV. Grup ruhsatı alınırken saha içerisinde I.(b) Grubu ruhsatı bulunduğunun davacı tarafından da bilindiği, davacının işletme ruhsat taleplerinin Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 9. ve 10. fıkraları uyarınca değerlendirileceği, bu çerçevede davacının işletme projesinde belirttiği bentonit madeninin olup olmadığının kendilerince yapılacak tetkik ve alınacak numunelerin analiz sonuçlarında I.(b) Grubu maden olmayıp IV. Grup maden olduğu tespit edilirse kazanılmış haklar korunarak işlem tesis edileceği, ihalesi yapılacak sahaların bulunduğu alandaki ruhsatların ihale ilanında yer alacağına dair bir kural ve zorunluluk bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA	
	Karar veren Danıştay Onüçüncü ve Sekizinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca birlikte yapılan toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE  :
	ESAS YÖNÜNDEN:
	MADDİ OLAY : 
	Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nce Bolu ili içerisinde bulunan 316 adet maden sahasının arama ve işletme ruhsatı verilmesi amacıyla ihale edilmesi için 20/12/2023 tarih ve 32405 sayılı Resmi Gazete’de ihale ilanı yayımlanmıştır.
	İhale ilanından 15/01/2024 tarihinde haberdar olan davacı tarafından aynı tarihte, “anılan sahalarda IV. Grup arama ruhsatının bulunduğu, yapılan analizlerde I.(b) Grubu maden olmadığı, IV. Grup maden olduğunun tespit edildiği, 2 arama ruhsatı hakkında İşletme Projesi verilerek İşletme Ruhsatı talebinde bulunulduğu, ihale konusu sahaların işletme izni alanlar içerisinde kaldığından bahisle anılan maden sahalarının ihalelerinin iptal edilmesi gerektiği” talebiyle davalı idareye başvuruda bulunulmuş, bu başvuruya herhangi bir cevap verilmemiştir.
	Bunun üzerine ihale ilanının, Bolu ili sınırları içerisinde bulunan (..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı) 6 adet maden sahasına I.(b) Grubu maden işletme ruhsatı verilmesine ilişkin kısımlarının ve anılan kısımlar için 25/01/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Madenler" başlıklı 2. maddesinde, "Yer kabuğunda ve su kaynaklarında tabii olarak bulunan, ekonomik ve ticarî değeri olan petrol, doğal gaz, jeotermal ve su kaynakları dışında kalan her türlü madde bu Kanuna göre madendir.
	Madenler aşağıda sıralanan gruplara göre ruhsatlandırılır:
	I. Grup madenler
	(…)
	b) Tuğla-kiremit kili, Çimento kili, Marn, Puzolanik kayaç (Tras) ile çimento ve sera-mik sanayilerinde kullanılan ve diğer gruplarda yer almayan kayaçlar.
	(...)
	IV. Grup madenler
	a) Kaolen, Dikit, Nakrit, Halloysit, Endellit, Anaksit, Bentonit, Montmorillonit, Baydi-lit, Nontronit, Saponit, Hektorit, İllit, Vermikülit, Allofan, İmalogit, Klorit, Sepiyolit, Paligors-kit (Atapuljit), Loglinit ve bunların karışımı killer, Refrakter killer, Jips, Anhidrit, Alünit (Şap), Halit, Sodyum, Potasyum, Lityum, Kalsiyum, Magnezyum, Klor, Nitrat, İyot, Flor, Brom ve diğer tuzlar, Bor tuzları (Kolemanit, Uleksit, Borasit, Tinkal, Pandermit veya bünyesinde en az %10 B2O3 içeren diğer Bor mineralleri), Stronsiyum tuzları (Selestin, Stronsiyanit), Barit, Vollastonit,
Talk, Steattit, Pirofillit, Diatomit, Olivin, Dunit, Sillimanit, Andaluzit, Dumortiorit, Dis-ten (Kyanit), Fosfat, Apatit, Asbest (Amyant), Manyezit, Huntit, Tabiî Soda mineralleri (Tro-na, Nakolit, Davsonit), Zeolit, Pomza, Pekştayn, Perlit, Obsidyen, Grafit, Kükürt, Flüorit, Kri-yolit, Zımpara Taşı, Korundum, Diyasporit, Kuvars, Kuvarsit ve bileşiminde en az %80 SiO2 ihtiva eden Kuvars kumu, Feldispat (Feldispat ve Feldispatoid grubu mineraller), Mika (Bi-yotit, Muskovit, Serisit, Lepidolit, Flogopit), Nefelinli Siyenit, Kalsedon (Sileks, Çört).
	b) Turba, Linyit, Taşkömürü, (…)[3] Antrasit, Asfaltit, Bitümlü Şist, Bitümlü Şeyl, (…)2 Kokolit ve Sapropel (Petrol Kanunu hükümleri mahfuz kalmak kaydıyla).
	c) Altın, Gümüş, Platin, Bakır, Kurşun, Çinko, Demir, Pirit, Manganez, Krom, Civa, An-timuan, Kalay, Vanadyum, Arsenik, Molibden, Tungsten (Volframit, Şelit), Kobalt, Nikel, Kadmiyum, Bizmut, Titan (İlmenit, Rutil), Alüminyum (Boksit, Gipsit, Böhmit), Nadir toprak elementleri (Seryum Grubu, Yitriyum Grubu) ve Nadir toprak mineralleri (Bastnazit, Mona-zit, Ksenotim, Serit, Oyksenit, Samarskit, Fergusonit), Sezyum, Rubidyum, Berilyum, İndi-yum, Galyum, Talyum, Zirkonyum, Hafniyum, Germanyum, Niobyum, Tantalyum, Selen-yum, Telluryum, Renyum.[4]
	ç) Uranyum, Toryum, Radyum gibi elementleri içeren radyoaktif mineraller ve diğer radyoaktif maddeler."; "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Görünür Rezerv: Kaynağın üç boyutu ile belirlenmiş olan ve bu boyutlar içerisinde sürekliliği konusunda en az risk taşıyan, jeolojik, madencilik, metalürjik, ekonomik, pazarlama, hukuki, çevresel, sosyal, mali etkenlerin altında ve günün şartlarında işletilebilir kısmı."; "İlk müracaat ve ruhsatlandırma" başlıklı 16. maddesinde, "(...) (11) Aynı grup ruhsatlar birbiri üzerine verilemez. Kazanılmış haklar korunmak kaydı ile ayrı grup ruhsatların birbiri üzerine verilebilmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir."; "İşletme ruhsatı ve maden işletilmesi" başlıklı 24. maddesinde, "(...) (9) Görünür rezervi belirlenen alanlar üzerine maden işletmeciliğine engel olacak şekilde başka grup işletme ruhsatı verilemez. Ayrı ayrı üretilmesi imkanı olmayan farklı gruptaki madenler için üst üste işletme ruhsatı verilemez. Ancak farklı gruptaki ruhsat taleplerinin aynı kişiye ait olması veya talep sahiplerinin aralarında mutabakat sağladıklarını belgelemeleri hâlinde bu şart aranmaz. (...)"; "(10) Aynı alanda ayrı veya aynı gruplara ait ruhsat faaliyetlerinin çakışmasından dolayı, ruhsat sahipleri arasında uyuşmazlık çıkması veya kendi aralarında mutabakat sağlayamamaları hâlinde, Genel Müdürlük, projeler üzerinde ve/veya yerinde inceleme yapar. İnceleme sonucunda bu alanda ayrı ayrı çalışma imkânının tespiti hâlinde, çalışma esasları Genel Müdürlükçe belirlenir. Bu mümkün değilse öncelik hakkı esas alınarak faaliyete izin verilir. (...)" kurallarına yer verilmiştir.
	Maden Yönetmeliği'nin "Ruhsatların üst üste verilmesi" başlıklı 27. maddesinde, "(1) Aynı grup ruhsatlar birbiri üzerine verilemez. Farklı grup ruhsatlar ise üst üste verilebilir.
	(2) Görünür rezervi belirlenen alanlar üzerine maden işletmeciliğine engel olacak şekilde başka grup işletme ruhsatı verilemez. Ayrı ayrı üretilmesi imkanı olmayan farklı gruptaki madenler için üst üste işletme ruhsatı verilemez. Ancak farklı gruptaki ruhsat taleplerinin aynı kişiye ait olması veya talep sahiplerinin aralarında mutabakat sağladıklarını belgelemeleri hâlinde bu şart aranmaz.
	(...) 
	(5) Ayrı veya aynı gruplara ait ruhsatların işletme izin alanlarının üst üste talep edilmesi, ruhsat sahipleri arasında uyuşmazlık çıkması veya kendi aralarında mutabakat sağlayamamaları hâlinde, Genel Müdürlükçe projeler üzerinde ve/veya yerinde sahanın jeolojik yapısı, cevherleşmenin özellikleri, maden rezervleri, yatırım ve tesisler göz önünde bulundurularak inceleme yapılır. İnceleme sonucunda, kazanılmış haklar korunmak kaydı ile kaynak kaybına neden olmayacak, maden işletmeciliğini ve işletme güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde, ayrı ayrı çalışma imkânının tespiti halinde, çalışma esasları Genel Müdürlükçe belirlenerek işletme izinleri verilebilir. Bu mümkün değilse öncelik hakkı esas alınarak faaliyete izin verilir." kuralları yer almıştır. 	
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Aktarılan kurallardan, yer kabuğunda ve su kaynaklarında tabii olarak bulunan, ekonomik ve ticarî değeri olan petrol, doğal gaz, jeotermal ve su kaynakları dışında kalan her türlü maddelerin 3213 sayılı Kanuna göre maden olduğu, madenlerin ise farklı gruplara ayrıldığı, aynı grup maden ruhsatlarının birbiri üzerine verilemeyeceği, farklı grup maden ruhsatlarının ise birbiri üzerine verilebileceği, öte yandan, görünür rezervi belirlenen alanlar üzerine maden işletmeciliğine engel olacak şekilde başka grup işletme ruhsatı verilemeyeceği, ayrı veya aynı gruplara ait ruhsatların işletme izin alanlarının üst üste talep edilmesi ve ruhsat sahipleri arasında uyuşmazlık çıkması veya kendi aralarında mutabakat sağlayamamaları halinde, davalı idarece inceleme ve araştırma yapılarak kazanılmış haklar korunmak kaydıyla, ayrı ayrı çalışma imkanı varsa işletme izni verilebileceği, buna karşılık ayrı ayrı çalışma imkanı yoksa öncelik hakkı dikkate alınarak faaliyet izni verileceği anlaşılmaktadır.
	Uyuşmazlık, davacının IV. Grup arama ruhsatı bulunan maden sahaları üzerine I.(b) Grubu maden işletme ruhsatı verilip verilemeyeceğine ilişkin olup, ihale ilanında yer alan ve dava konusu edilen ..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı maden sahaları içerisinde davacıya ait 4 adet IV. Grup arama ruhsatı bulunduğu noktasında davacı ile davalı arasında bir anlaşmazlık bulunmamaktadır.
	Dairemizin 12/06/2024 tarihli ara kararıyla davalı idareden, "Dava konusu edilen ..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı maden sahalarına ilişkin görünür rezerv tespitinin yapılıp yapılmadığının, tespit yapılmışsa anılan maden sahalarında ihale konusu I.(b) Grubu maden bulunup bulunmadığının, I. (b) Grubu maden buluyor ise ayrı ayrı üretim imkanının olup olmadığının ve davacıya ait IV. Grup arama ruhsatları içerisinde yer alan söz konusu maden sahalarına izin verilmesi halinde maden işletmeciliğine engel olup olmayacağının sorularak bu hususlara ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesinin..." istenilmiş olup, davalı idarece ara kararına verilen cevabi yazıda özetle, maden sahaları içerisinde hangi madenin bulunup bulunmadığının tespitine ilişkin görünür rezerv çalışmalarının kendilerinin görev ve yetkisinde bulunmadığı, ihaleyi kazanan gerçek ve tüzel kişilerce arama faaliyetleri sonucunda işletmeye elverişli görünür rezerv tespit edilmesi halinde işletme ruhsatı ve işletme izni talebinde bulunulacağı, dolayısıyla görünür rezerv tespitinin ruhsat sahibi gerçek veya tüzel kişilerce ortaya koyulacağı, davacı tarafından işletme ruhsatı ve işletme izni talebinde bulunulduğu, ancak henüz herhangi bir ruhsat veya izin verilmediği beyan edilmiştir.
	Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, 2021 yılında alınan 4 adet IV. Grup arama ruhsatı kapsamında maden sahalarında gerçekleştirilen etüd, sondaj ve saha çalışmaları neticesinde alınan numunelerin Türkiye Akreditasyon Kurumu'nca akredite edilmiş laboratuvar tarafından yapılan analizleri sonucunda bu sahalarda IV. Grup maden tespit edildiğinin beyan edildiği, bu çalışmalar neticesinde tespit edilen görünür rezervin çıkarılması için analiz raporları ile diğer bilgi ve belgelerle birlikte maden işletme ruhsatı ve maden işletme izni almak için davalı idareye başvuruda bulunulduğu,	öte yandan, davalı idarece ihalenin ilan edilmesinden sonra kendisine ait IV. Grup arama ruhsatı  alanında yer alan ve dava konusu edilen ..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı maden sahaları içerisinde yapılan çalışmalar sonucunda anılan sahalarda IV. Grup maden bulunduğu beyan edilerek bu kısımlar yönünden ihalenin iptal edilmesi talebiyle idareye başvuruda bulunulduğu, davalı idarece başvuruya herhangi bir cevap verilmediği görülmektedir.
	Bu itibarla, davalı idarece görünür rezerv tespitine yönelik görev ve yetkisinin bulunmadığı belirtilmiş olmakla birlikte, IV. Grup arama ruhsat sahibi davacı tarafından dava konusu edilen maden sahalarına ilişkin görünür rezervin tespit edildiğine yönelik raporlar ile diğer bilgi ve belgelerin idareye sunulmak suretiyle maden işletme ruhsatı ve işletme izni talebinde bulunulduğu dikkate alındığında, Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği'nde yer alan "Görünür rezervi belirlenen alanlar üzerine maden işletmeciliğine engel olacak şekilde başka grup işletme ruhsatı verilemez. Ayrı ayrı üretilmesi imkanı olmayan farklı gruptaki madenler için üst üste işletme ruhsatı verilemez." kuralı uyarınca görünür rezervi davacı tarafından tespit edildiği beyan edilen ..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı maden sahalarına maden işletme ruhsatı verilmeden, başka bir anlatımla, anılan sahalar için maden işletme ruhsatı ihalesine çıkılmadan önce görünür rezervi belirlenen alanlarda maden işletmeciliğine engel bir durumun bulunup bulunmadığının ve farklı gruptaki madenler için ayrı ayrı üretim imkanının olup olmadığının tesptine ilişkin araştırma yapılarak işlem tesis edilmesi gerekirken, bu hususlar yönünden davalı idarece herhangi bir inceleme yapılmaksızın tesis edilen dava konusu ihale ilanının ..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı maden sahalarına ilişkin kısmında ve anılan kısımlar yönünden 25/01/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihale işleminde hukuka uygunluk, aksi yönde verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU                  :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
	2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
	3. DAVA KONUSU İŞLEMLERİN İPTALİNE,
	4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
	5. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi hâlinde ilk derece ve temyiz aşamasında kullanılmayan toplam ...-TL (...TL+...-TL) yürütmeyi durdurma harçlarının davacıya iadesine, 
	6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
	7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 02/07/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
	3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İlk müracaat ve ruhsatlandırma" başlıklı 16. maddesinde birinci fıkrasında; II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler dışındaki ruhsatların ihale ile verileceği, I. Grup madenler için doğrudan işletme ruhsatı verileceği, IV. Grup madenlerin arama ruhsatı ile aranacağı; dördüncü fıkrasında, I. Grup (b) bendi madenlerde 50 hektarı geçmeyecek şekilde doğrudan işletme ruhsatı düzenleneceği, IV. Grup madenlerde 2000 hektarı geçmeyecek şekilde arama ruhsatı düzenleneceği; onbirinci fıkrasında, aynı grup ruhsatların birbiri üzerine verilemeyeceği, kazanılmış haklar korunmak kaydı ile ayrı grup ruhsatların birbiri üzerine verilebilmesine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır. 
	Anılan Kanun'un "İşletme ruhsatı ve maden işletilmesi" başlıklı 24. maddesinde ise, diğer maden grupları yanında I. Grup (b) bendi madenler için işletme ruhsatı taleplerinde işletme ruhsat bedeli, işletme projesi ve bu projenin uygulanabilmesi için gerekli olan mali yeterliliğine ilişkin belgelerin, kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe belirlenen sürede verilmesi gerektiğine işaret edilmiş olup, belirtilen koşulların yerine getirilmemesi ya da eksikliklerin süresi içerisinde tamamlanmaması durumunda talebin reddedilerek ilgili sahanın ihalelik konumuna getirilerek ihale yoluyla ruhsatlandırılacağı, taleplerin uygun görülmesi halinde işletme ruhsatı düzenleneceği belirtilmiş, ruhsatların süre uzatım taleplerinde de gerekli proje ve belgeler ile birlikte izlenmesi gereken prosedür belirtilerek, ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresinin uzatılmayacağı ve bu alanların başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılacağı öngörülmüştür. 
	Ayrıca sözü edilen 24. maddenin dördüncü fıkrasında, arama ruhsatlı sahalara, geçici tesis alanı ile arama süresince belirlenen görünür ve/veya muhtemel rezerv alanı üzerine, arama ruhsatının diğer kısımları taksir edilerek, işletme ruhsatı verileceği, işletme ruhsatlarında geçici tesis alanı ve görünür rezerv alanına işletme izni verileceği; dokuzuncu fıkrasında, görünür rezervi belirlenen alanlar üzerine maden işletmeciliğine engel olacak şekilde başka grup işletme ruhsatı verilemeyeceği, ayrı ayrı üretilmesi imkanı olmayan farklı gruptaki madenler için üst üste işletme ruhsatı verilemeyeceği; onuncu fıkrasında, aynı alanda ayrı veya aynı gruplara ait ruhsat faaliyetlerinin çakışmasından dolayı, ruhsat sahipleri arasında uyuşmazlık çıkması veya kendi aralarında mutabakat sağlayamamaları halinde, Genel Müdürlüğün projeler üzerinde ve/veya yerinde inceleme yapacağı, inceleme sonucunda bu alanda ayrı ayrı çalışma imkanının tespiti halinde, çalışma esaslarının Genel Müdürlükçe belirleneceği, bu mümkün değilse öncelik hakları esas alınarak faaliyete izin verileceği kurala bağlamıştır.
	3213 sayılı Kanun'un "İhale" başlıklı 30. maddesinde, "Herhangi bir sebeple hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş alanlar ile II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler dışındaki yeni alanlar ihale yoluyla ruhsatlandırılır. İhale ilanı Resmi Gazete'de yayımlanır." düzenlemesi yer almıştır.
	Maden Yönetmeliği'nin "Ruhsatların üst üste verilmesi" başlıklı 27. maddesinde, 	"(1) Aynı grup ruhsatlar birbiri üzerine verilemez. Farklı grup ruhsatlar ise üst üste verilebilir.
	(2) Görünür rezervi belirlenen alanlar üzerine maden işletmeciliğine engel olacak şekilde başka grup işletme ruhsatı verilemez. Ayrı ayrı üretilmesi imkanı olmayan farklı gruptaki madenler için üst üste işletme ruhsatı verilemez. Ancak farklı gruptaki ruhsat taleplerinin aynı kişiye ait olması veya talep sahiplerinin aralarında mutabakat sağladıklarını belgelemeleri hâlinde bu şart aranmaz.
	(...) 
	(5) Ayrı veya aynı gruplara ait ruhsatların işletme izin alanlarının üst üste talep edilmesi, ruhsat sahipleri arasında uyuşmazlık çıkması veya kendi aralarında mutabakat sağlayamamaları hâlinde, Genel Müdürlükçe projeler üzerinde ve/veya yerinde sahanın jeolojik yapısı, cevherleşmenin özellikleri, maden rezervleri, yatırım ve tesisler göz önünde bulundurularak inceleme yapılır. İnceleme sonucunda, kazanılmış haklar korunmak kaydı ile kaynak kaybına neden olmayacak, maden işletmeciliğini ve işletme güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde, ayrı ayrı çalışma imkânının tespiti halinde, çalışma esasları Genel Müdürlükçe belirlenerek işletme izinleri verilebilir. Bu mümkün değilse öncelik hakkı esas alınarak faaliyete izin verilir.
	(6) 2000 hektardan daha az olan IV. Grup işletme izin alanları ile 100 hektardan daha az olan II. Grup işletme izin alanları üzerine I. Grup (b) bendi maden işletme ruhsatı verilmeyeceği gibi, I. Grup (b) bendi maden işletme izni üzerine de IV. Grup veya II. Grup işletme izni verilmez. Bununla birlikte, farklı gruptaki işletme ruhsatlarının/taleplerinin aynı kişiye ait olması veya talep sahiplerinin aralarında mutabakat sağladıklarını belgelemeleri halinde üst üste işletme izni verilir." kuralları yer almıştır. 	
	Aktarılan mevzuattan, Kanun'un madenlerin milli menfaatlere uygun olarak aranması, işletilmesi, üzerinde hak sahibi olunması ve terk edilmesi ile ilgili usul ve esasları düzenlendiği, aynı grup maden ruhsatlarının birbiri üzerine verilemeyeceği, ancak farklı grup maden ruhsatlarının ise birbiri üzerine verilebileceği, öte yandan, görünür rezervi belirlenen alanlar üzerine maden işletmeciliğine engel olacak şekilde başka grup işletme ruhsatı verilemeyeceği, ayrı veya aynı gruplara ait ruhsatların işletme izin alanlarının üst üste talep edilmesi ve ruhsat sahipleri arasında uyuşmazlık çıkması veya kendi aralarında mutabakat sağlayamamaları halinde, davalı idarece inceleme ve araştırma yapılarak kazanılmış haklar korunmak kaydıyla, ayrı ayrı çalışma imkanı var ise, işletme izni verilebileceği, çalışma imkanı yok ise öncelik hakkı dikkate alınarak faaliyet izni verileceği, ayrıca, 2000 hektardan daha az olan IV. grup işletme izin alanları üzerine I.(b) grubu maden işletme ruhsatı verilemeyeceği açıktır.
	Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, davalı idereden 2021 yılında 4 adet IV. Grup arama ruhsatı alındığı, bu çerçevede çalışmalar yapıldığı ve anılan ruhsat sahaları içerisinde IV. Grup maden tespit edildiğinin beyan edildiği, bu kapsamda maden işletme ruhsatı ve maden işletme izni verilmesi çerçevesinde idareye başvuruda bulunulduğu, davalı idarece davacının ruhsat sahaları alanında bulunan ..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı maden sahalarının da aralarında bulunduğu 316 adet maden sahasına arama ve işletme ruhsatı vermek amacıyla ihale edilmek üzere ihale ilanının 20/12/2023 tarih ve 32405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandığı, bunun üzerine davacı tarafından anılan maden sahaları ihalelerinin iptali istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulduğu, bu başvuruya herhangi bir cevap verilmemesi üzerine 20/12/2023 tarih ve 32405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ihale ilanının, ..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı maden sahalarına işletme ruhsatı verilmesine ilişkin kısımlarının ve anılan kısımlar için 25/01/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	Aynı grup maden ruhsatlarının birbiri üzerine verilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, farklı grup maden ruhsatlarının birbiri üzerine verilebileceği, davacının arama ruhsatının IV. Grup madenlere ilişkin olduğu, ihale konusu edilen ..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı maden sahalarına ise I.(b) Grubu maden işletme ruhsatı verileceği, dolayısıyla ihale konusu edilen maden grubu ile davacıya ait ruhsatın farklı grup madenler olduğu, nitekim davacıya ait IV. Grup ... ve ... sicil numaralı arama ruhsatları ihalesi 2021 yılında yapılırken, aynı alanda dava dışı bir şirkete ait 29/04/2019 yürürlük tarihli ... erişim numaralı I.(b) Grubu işletme ruhsatının bulunduğu, davacının bu durumu bilerek arama ruhsatlarını aldığı, halihazırda 3310711 erişim numaralı işletme ruhsatı bulunan dava dışı şirket tarafından faaliyetlere devam edildiği, diğer taraftan, davacı tarafından sahip olduğu arama ruhsatları için maden işletme ruhsatı ve maden işletme izni talebinde bulunulmasına rağmen davacıya henüz maden işletme ruhsatı ve işletme izni verilmediği, uyuşmazlık konusu ihale tarihinde sürecin devam ettiği  görülmektedir.
	Bu itibarla, davacının 2021 tarihli IV. Grup arama ruhsatlarını aynı alanda 2019 tarihli I.(b) Grubu maden işletme ruhsatı bulunurken aldığı ve dava dışı işletme ruhsatı sahibi ile birlikte faaliyetlerine devam ettiği, dolayısıyla I.(b) Grubu ruhsatlar üzerine verilen IV. Grup ruhsatlar bulunduğundan, davacının IV. Grup ruhsat üzerine dava konusu ihale ile I.(b) Grubu ruhsat verilmesinin Kanun ve yönetmeliğe aykırı olduğu iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafından arama ruhsat sahasında IV. Grup görünür rezerv olduğu ve işletme ruhsatı başvurusunda bulunulduğu için bu alanda I.(b) Grubu işletme ruhsatı verilemeyeceği ileri sürülmüş ise de, bu alanda davacıdan önce I.(b) Grubu işletme ruhsatı olduğundan ve halihazırda işletme faaliyeti yürütüldüğünden, IV. Grup görünür rezervin halen işletilen I.(b) Grup maden ile birlikte işletilip işletilemeyeceği noktasında Genel Müdürlükçe değerlendirme yapılmasının gerektiği kuşkusuzdur. Davacının dava konusu ihale tarihinde IV. Grup maden için işletme ruhsatı ve işletme izni alamadığı gözetildiğinde, IV. Grup görünür rezerv tespiti yapılmış olmasının davalı idare tarafından I.(b) Grubu madenler için ihaleye çıkılmasına engel teşkil etmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Ayrıca 3213 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 9. fıkrası göz önüne alındığında, dava konusu ihale gerçekleştirildikten sonra davacı ile ..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı maden sahası ihaleleri üzerinde bırakılan istekliler tarafından işletme izin alanlarının üst üste talep edilmesi ve taraflar arasında uyuşmazlık çıkması halinde davalı idarece yerinde inceleme yapılacağı, maden işletmeciliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde ayrı ayrı çalışma imkanı olması halinde işletme izni verileceği, aksi durumda ise öncelik hakkı esas alınmak ve madenlerin kaynak israfına yol açmayacak şekilde verimli ve etkin kullanımı dikkate alınmak suretiyle işlem tesis edileceği anlaşıldığından, dava konusu ihale ilanının ..., ..., ..., ..., ..., ... erişim numaralı maden sahalarına ilişkin kısmında ve anılan kısımlar yönünden 25/01/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihale işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Öte yandan, davacı tarafından IV. Grup arama ruhsatlarının 2000 hektardan az olduğu, dolayısıyla anılan ruhsatlar üzerine I.(b) Grubu maden işletme ruhsatı verilemeyeceği iddia edilmiş ise de, mevzuatta 2000 hektardan daha az olan işletme izni alanları üzerine I.(b) Grubu maden işletme ruhsatı verilemeyeceğinin düzenlendiği, davacıya ise henüz verilmiş bir işletme izninin bulunmadığı anlaşıldığından anılan iddiaya itibar edilmemiştir.
	Açıklanan nedenlerle, davanın reddine yönelik temyize konu İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.