Esas No: 2022/3050
Karar No: 2024/5608
Karar Tarihi: 05.11.2024

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2022/3050 E.  ,  2024/5608 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
 ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2022/3050
Karar No : 2024/5608
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Pazarlama İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
	 (Eski Unvanı: ...İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi)
 
İSTEMİN	KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:...  K:... sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması  istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, ihtiyacının üzerindeki kasa nakit fazlasını ortaklarına faizsiz kullandırmak, ilişkili firmalara karşılıksız borç vermek ve verilen bu hizmetler karşılığında faiz tahakkuk ettirmemek suretiyle transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunmak suretiyle kazancının bir kısmını eksik beyan ettiği ve bir kısım alımlarını sahte faturalarla belgelendirdiği yolundaki saptamaları içeren vergi inceleme raporlarına dayanılarak 2018 yılının Mart ila Aralık, 2019 yılının Ocak, Şubat, Nisan ila Haziran dönemleri için re’sen salınan katma değer vergisi ile bu vergilen üzerinden tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
                 İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunmaktan kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, sahte belge kullanmaktan kaynaklı kısmı yönünden ise hukuka aykırılık görülmediği, 2018 yılında kesinleşen cezanın  aynı yılın muhtelif dönemleri için   kesilen vergi ziyaı cezaları için tekerrüre esas alınmasının mümkün olmadığı, 2019 yılının muhtelif dönemleri için kesilen vergi ziyaı cezası için tekerrüre  esas alınabilmesinde hukuki isabetsiz görülmemekle birlikte 213 sayılı Kanun'un 339. maddesinde 7338 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle, tekerrür hükümleri uyarınca artırılacak tutarın, tekerrüre esas alınan cezadan fazla olamayacağı yolunda getirilen lehe düzenleme dikkate alındığında, vergi ziyaı cezasının ancak tekerrüre esas alınan ceza tutarı kadar artırılabileceği gerekçesiyle dava konusu  vergi  ve bu vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmı azaltılmıştır.
                      Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI:  Davacının ihtilaf konusu dönemde kasasında günlük ihtiyacının fazlası yüksek miktarda para bulunduğu halde faiz geliri hesaplamadığı gibi kurumlar vergisi beyannamesinde kurum kazancına ilave edilmediğin tespit edildiği,   paranın zamansal dönüşümün günümüz şartlarında önem kazandığı, nakit paranın çeşitli finansal enstrümanlar arayıcılığıyla çok kısa vadelerde bile nemalandırıldığı göz önünde bulundurulduğunda şirket kaynaklarının faizsiz kullandırıldığı somut olup şirketin elde etmekten yoksun kaldığı faiz tutarının örtülü kazanç olarak değerlendirilmesinin kabulü gerektiğinden yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI	TARAFIN	SAVUNMASI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HÂKİMİ	...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Davacı şirketin, ticaret sicil kaydının silindiği hususunun 14/12/2021 tarih ve 10472 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilerek tüzel kişiliğinin sona erdiği anlaşılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, ehliyetsiz kişi tarafından açılan davaların reddine karar verileceği, 14. maddesinin 6. fıkrasında ise, davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, 26. maddesinin 1. fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik ve niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği hükme bağlanmıştır.
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca yargılama işlemlerinde bulunabilmek için, öncelikle hak ehliyetine sahip olmak gereklidir. Şirketler için söz konusu ehliyet tüzel kişiliğin kazanıldığı tarihten kaybedildiği tarihe kadar mevcut olan bir niteliktir. Başka anlatımla; bir şirketin hak sahibi olması, borçlu kılınabilmesi ve temsili, ancak tüzel kişilik kazandığı tarih ile tüzel kişiliğinin sona erdiği tarih arasındaki zaman diliminde olanaklı bulunmaktadır. 
  Şirketlerin tüzel kişilikleri ticaret sicilinden silinmekle sona ereceğinden ve tüzel kişiliği sona eren şirketin medeni haklardan yararlanma ve bu hakları kullanma ehliyeti son bulacağından, tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinen şirketin yargı mercileri önünde temsil edilebileceğinden söz etmek mümkün değildir. 
  Bu durumda, davacı şirketin Vergi Dava Dairesi kararından önce ticaret sicilinden kaydı silinmekle tüzel kişiliğinin, diğer bir deyişle hukuk alemindeki varlığının sona erdiği  dolayısıyla taraf olma ehliyeti ve yargı mercileri önünde temsil olanağının bulunmadığı göz önüne alınarak, 2577 sayılı Kanunun 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmak üzere kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
 2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 05/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.