Esas No: 2021/1477
Karar No: 2024/5631
Karar Tarihi: 05.11.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/1477 E.  ,  2024/5631 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/1477
Karar  No : 2024/5631  
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Turizm Taşımacılık Araç Kiralama ve Kurumsal Hizmetler Sanayi Ticaret Ltd. Şti.	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Kaymakamlığı -...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket  adına kayıtlı... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 02/08/2019 tarih ve MN 00719 sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü’nün... tarih ve ... sayılı (2016/KDGM-20) Genelgesi kapsamında komşu illerden İzmir'e yapılacak servis taşımacılığı kurallarının İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin ... ve ... sayılı kararları ile belirlendiği, davacı şirket tarafından bu kapsamda gerekli izinler alınmadan davacı şirkete ait ... plakalı araç ile Manisa - İzmir arasında personel taşımacılığı yapıldığı, davacı tarafından her ne kadar taşımacılık faaliyetinin iller arasında olduğu ve 4925 sayılı Yasa ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerinin uygulanması gerektiği iddia edilmekte ise de, olayda esasen personel servis hizmetinin İzmir ili sınırları içerisinde gerçekleştirildiği, İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin ... ve... sayılı kararları uyarınca alınması gereken izinler alındıktan sonra taşımacılık faaliyetinde bulunulması gerektiği, aksi yorumun iller arasında yapılan personel servis taşımacılığı faaliyetinin denetimsiz kalmasına neden olacağı, Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde servis taşımacılığı ile ilgili hükümlere yer verilmediği, İzmir ili içerisine yapılacak servis taşımacılıklarında Belediye Kanunu'nda verilen yetki ve 22/12/2016 tarih ve 96544 sayılı Genelge kapsamında İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından belirlenen kurallara uyulması gerektiği, uyuşmazlığa konu aracın, tescil belgesinde kullanım amacının personel servisi - ticari olduğu görülmekle birlikte, yalnızca buna dayanılarak ilgili belediyeden izin alınmaksızın belediye sınırları içinde servis taşımacılığı yapılamayacağı, ... sayılı Ukome kararında, taşımacının Manisa İli'nde tahditli/tahsisli plakaya sahip olması gerektiği ve gerekli diğer şartları sağladıktan sonra İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne başvurması gerektiği, davacı şirkete ait araçla şehiriçi ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı hususunun sabit olduğu, İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi'ne başvuruda bulunarak gerekli Ukome kararını aldığına ilişkin dosyaya bilgi ve belge sunulmadığı, bu haliyle davacı şirketin İzmir ili içerisinde taşımacılık yapmasına olanak sağlayan çalışma izni/ruhsatına sahip olmadığından bahisle  davacı adına kayıtlı aracın 2918 sayılı Yasa'nın Ek 2/3-(a) maddesi uyarınca 60 gün süreyle faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           :   Davacı tarafından,  sahibi olduğu ... plakalı araç ile ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne Manisa-İzmir arasında personel servis hizmeti verdiği, İzmir'den Manisa'ya personel servis hizmetinin illerarası olduğu, illerarası yapılan servis taşımacılıklarında 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerinin uygulanacağı, verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE
	MADDİ OLAY :
Davacı şirket  adına kayıtlı... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
	belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. 
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
	4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 5. maddesinin birinci fıkrasında; "Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur." hükmü,  "idari Para Cezaları" başlıklı 26. maddesinin (a) bendinin birinci fıkrasında; "Bu Kanunun; a) 5 inci maddesine göre yetki belgesi almadan veya yetki belgesi aldığı halde yetki belgesi kapsamına uygun olmayan faaliyetlerde bulunanlara bin Türk Lirası, yetki belgesi olduğu halde taşıtını yetki belgesine kaydettirmeden kullananlara beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir ve aynı kabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez." hükmü, 34. maddesinin (a) bendinde; "Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde; a) (Değişik: 6/2/2014-6518/60 md.) Taşımacılık faaliyeti yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri, mesleki yeterlilik belgeleri ve taşıt kartları ile diğer belge ve hizmetlerin ücret, süre, kapsam, tür ve şekilleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde öngörülecek hususları,...Düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmî Gazetede yayımlanır." hükmü yer almaktadır.
	4925 sayılı Kanun'a dayanılarak çıkarılan, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin "Yetki belgesi alma zorunluluğu" başlıklı 5. maddesinde,  "(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur." dğzenlemesi, "Yetki belgesi türleri" başlıklı 6. maddesinde ise;...(4) D türü yetki belgesi: Otobüsle tarifeli veya tarifesiz yurtiçi yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) Dl yetki belgesi: Ticari ve tarifeli olarak yapacaklara, b) D2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz olarak yapacaklara, c) D3 yetki belgesi: Hususi taşımacılık faaliyetinde bulunarak, kendi personelinin taşımasını yapacaklara, ç) D4 yetki belgesi: Ticari olarak,  taşıma mesafesine bakılmaksızın iliçi ve 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası tarifeli ve tarifesiz olarak yapacaklara verilir." kuralı yer almaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Davacıya ait araçla Manisa ili ile İzmir ili arasında yapılan taşımacılık faaliyetinin belediye sınırları dahilinde bir taşımacılık olmadığı, yurtiçi ticari yolcu taşımacılığı olduğu, yurtiçi ticari yolcu taşımacılığına ilişkin kuralların Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde düzenlendiği, anılan Yönetmeliğe aykırı davranılması halinde Karayolu Taşıma Kanunu'nun 26. maddesinde belirlenen yaptırımın uygulanması gerektiği, diğer bir ifade ile yurtiçi ticari yolcu taşımacılığının 2918 sayılı Kanun'un Ek. 2. maddesinin  üçüncü fıkrası kapsamında bulunmadığından, davacı hakkında ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde  hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 05/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.