Esas No: 2021/6120
Karar No: 2024/4535
Karar Tarihi: 23.10.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/6120 E.  ,  2024/4535 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas     No : 2021/6120
Karar	No : 2024/4535                                                                   
TEMYİZ EDENLER (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı
                                                               2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ	: Av. ...	
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
İSTEMİN KONUSU	: ...  Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ                :
Dava konusu istem:  İzmir ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin ondokuzuncu fıkrası uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
                  İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararıyla;  davacının resen emekliliğe sevk edilmesine dayanak alınan terfi ettirilmemesine ilişkin işleme açtığı davada verilen iptal kararının gerekçesi de dikkate alındığında karar sonrası davacının üst rütbeye terfi ettirilmesi gerektiği açık olup, davacının  re'sen emekliliğe sevk edilmesine dair mevzuatta yer alan şartların oluşmadığı dikkate alındığında, ... tarih ve ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının anılan kısmının da hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığı, aksi yöndeki bir kabulün, davacı hakkında daha önce kesinleşen mahkeme kararının uygulanmaması sonucunu doğuracağı ve bu durumun hukuk devleti ilkesine de aykırı olduğu gerekçesiyle  dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine  karar verilmiştir.
                Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...  Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :  Emniyet Teşkilatında rütbe terfi işlemlerinin 04/04/2015 tarih ve 29316 sayı ile Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun ile değişik 55. maddesi ve Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına ilişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yapıldığı, mevzuat hükümleri gereğince her rütbede bulunan personelin kıdem sırasına göre Kurul gündemine alındığı ve liyakat ilke ve esasları doğrultusunda personelin bir üst rütbeye terfi durumunun değerlendirildiği, kamu yararı ve nitelikli amir ihtiyacı gözönünde bulundurularak liyakatli personelin belirlendiği, kadro durumu dikkate alınarak liyakatli personel arasından en liyakatli olanların bir üst rütbeye terfi ettirilmesinin amaçlandığı, Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, bir üst rütbeye terfi ettirilmeyen davacının mevzuatın amir hükmü dikkate alınarak emekliye sevk edildiği, ilgili mevzuat hükmü uyarınca yapılan değerlendirme sonucu davacının terfi ettirilmemesine karar verildiği, tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
 DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge  İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	 2018 yılı terfi döneminde, durumu görüşülmek üzere değerlendirmeye alınan hakkında ... tarih ve ...sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararı ile "terfi etmez" kararı verilen davacının, aynı kararla re'sen emekliliğe sevk edildiği, davacının anılan Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının terfi ettirilmemesine ilişkin kısmına karşı 03/07/2018 tarihinde ... İdare Mahkemesinde açtığı davada; anılan Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; işlemin iptaline karar verildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun ise; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, Mahkeme kararı sonrası davacı tarafından yapılan 15/08/2019 tarihli başvuruyla; terfi ettirilmeme işleminin iptaline karar verildiğinden bahisle re'sen emeklilik işleminin de iptal edilmesinin davalı idareden istenildiği, sonrasında ise anılan başvuruya dair davalı idarenin cevap verme süresi dolmadan 07/10/2019 tarihinde Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının resen emekliye sevk edilmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde; "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.", dava konusu işlem tarihinde yürürlükteki hali ile "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde, "İlgililer haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay'a, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." ve "Üst  makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde; “İlgililer tarafından idari dava açılmadan  önce, idari işlemin kaldırılması,geri alınması, değiştirilmesi  veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir.Bu başvurma işlemeye  başlamış olan idari dava  açma süresini durdurur . Altmış  gün içinde bir cevap  verilmezse istek reddedilmiş sayılır.   İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması  halinde  dava  açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.” hükümlerine yer verilmiştir.
	2577 sayılı Kanun'un "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı  14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin süre aşımı yönünden ilk incelemeye tabi tutulacağı ve  "İlk inceleme üzerine verilen kararlar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; 14. maddenin 3/e bendinde yazılı hallerde davanın reddine karar verileceği düzenlemesine yer verilmiştir. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dava dilekçesi ve ekleri ile ... İdare Mahkemesinin E:... esasına kayıtlı dosyasının birlikte incelenmesinden; 2018 yılı terfi döneminde, durumu görüşülmek üzere değerlendirmeye alınan 383 emniyet amiri arasından, 162 personelin 4. sınıf emniyet müdürlüğüne terfi ettirilmesine, 221 personelin terfi ettirilmemesine karar verildiği, hakkında ... tarih ve ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararı ile "terfi etmez" kararı verilen davacının, aynı kararla re'sen emekliliğe sevk edildiği ve resen emekliye sevk edilmesine dair kararın aynı tarihli Bakan Olur'u ile onaylandığı,  davacının anılan Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının terfi ettirilmemesine ilişkin kısmına karşı 03/07/2018 tarihinde açtığı davada iptal kararı verilmesi üzerine, 29/05/2018 tarihinde davacıya tebliğ edilen Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle  temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	Uyuşmazlık konusu olayda, davacının, işbu davaya konu işlemle hem terfi ettirilmemesine hem de re'sen emekliye sevk edilmesine karar verildiği ve işlemin terfi ettirilmemesine ilişkin kısmına 03/07/2018 tarihinde, ... İdare Mahkemesinin ... esasına kayıtlı olarak dava açtığı, dava konusu işlemin davacıya 29/05/2018 tarihinde tebliğ edildiği, tebliğ dikkate alınmasa dahi ... İdare Mahkemesine verilen dava dilekçesinin son kısmında; terfi ettirilmemesinin aynı zamanda re'sen emekliye sevk edilmesine sebep olduğu ve bu durumun da telafisi güç ve imkansız zararlara sebep olduğunun davacı tarafından açıkça belirtildiği görülmektedir.
	Bu durumda, davacı tarafından, resen emekliye sevk edilmesine ilişkin 29/05/2018 tarihinde tebliğ edilen işleme karşı, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca dava açma süresi olan 60 gün içinde idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan istemediği gibi idari dava açma süresi olan 60 gün içinde dava açılmadığı anlaşılmakta olup, bu süreler geçirildikten çok sonra dava konusu işlemin terfi ettirilmemesine dair kısmına açtığı davada lehine karar verilmesi üzerine 07/10/2019 tarihinde açtığı davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesi olanağı bulunmamaktadır.
Bu itibarla,  dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine  ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu  ...  Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın   ...  Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak,  23/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.