Esas No: 2023/9820
Karar No: 2024/6129
Karar Tarihi: 21.11.2024

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/9820 E.  ,  2024/6129 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/9820
Karar No : 2024/6129
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/... 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN	KONUSU		:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ    :
Dava konusu istem: Davacı adına, tasfiyesi tamamlanarak tüzel kişiliği sona eren  ... Nakliyat ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin banka hesaplarının komisyon karşılığı kullandırılmasından elde edilen kazancın kayıt ve beyan dışı bırakıldığı yönündeki tespitleri içeren vergi tekniği raporuna dayanılarak düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla 2017 yılının Ocak-Mart, Temmuz-Eylül dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı geçici verginin kaldırılması istemine ilişkindir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Iraktaki bankacılık sisteminin yetersizliği sebebiyle para transferlerine aracılık eden tasfiyesi sona eren şirketin temsilcisi tarafından bu transferler için on binde 1,5 civarında komisyon alındığının beyan edildiği, transfer limitleri sınırlı olduğundan yurt içi firmalarla birlikte bu işin yapıldığı ve bu firmalara komisyon faturası kesildiği ancak kesilen faturalarla gelen ve giden para tutarlarının örtüşmediği, elde edilen komisyon gelirinin kayıtlara yansıtılmadığı, hesaba gelen ve hesaptan giden paraların ayrı işlemler olduğu, bankaların EFT için aldıkları komisyon binde 5 olduğundan, hesaba gelen ve hesaptan giden paraların toplamı üzerinden şirket lehine takdiren binde 2 oranı uygulanarak matrah hesaplandığı olayda, kayıt dışı hasılatın bulunduğu somut tespitlerle ortaya konulduğundan yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık olmadığı ancak mahsup dönemi geçen geçici verginin aranmayacağı gerekçesiyle geçici verginin bir katı tutarındaki vergi ziyaı cezası yönünden dava reddedilmiş, geçici vergi aslı ise kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 
Davalı idare istinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının geçici vergi aslına ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
Davacının kanuni temsilcisi olduğu şirketin kayıt ve beyan dışı bıraktığı komisyon gelirine ilişkin olarak yapılan incelemede kurum yetkilisi tarafından elde edilen komisyon oranının on binde 1,5 olduğunun beyan edilmesine karşın idarece aksi yönde somut bilgi ve belge ortaya konulmaksızın salt vergi inceleme elemanınca Türkiye'de mukim bankalardaki binde 5'lik komisyon oranından yola çıkılarak şahsi kanaat ile tespit edilen binde 2'lik oran üzerinden yapılan hesaplama sonucu bulunan matrah farkı üzerinden salınan dava konusu cezalı vergide hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacı istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının bir kat vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra vergi ziyaı cezası kaldırılmıştır.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI        :  İdarelerince belirlenen matrah oranının vergi tekniği raporunda usulüne uygun temele dayandırıldığı, emsal oranlara ve ifadelere göre tarhiyata esas oranın bulunduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI    :  Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HÂKİMİ	...'NUN	DÜŞÜNCESİ	:	Temyiz isteminin kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Iraktaki bankacılık sisteminin yetersizliği sebebiyle para transferlerine aracılık eden tasfiyesi sona eren şirketin temsilcisi tarafından bu transferler için on binde 1,5 civarında komisyon alındığının beyan edildiği, transfer limitleri sınırlı olduğundan yurtiçi firmalarla birlikte bu işin yapıldığı ve bu firmalara komisyon faturası kesildiği ancak kesilen faturalarla gelen ve giden para tutarlarının örtüşmediği, elde edilen komisyon gelirinin kayıtlara yansıtılmadığı, hesaba gelen ve hesaptan giden paraların ayrı işlemler olduğu, aynı hususta incelemesi devam eden 42 şirketin birbirlerine gönderdikleri paralar hariç olmak üzere hesaba gelen ve hesaptan giden paraların toplamı üzerinden, bankaların EFT için aldıkları komisyon oranının binde 5 olduğu göz önünde bulundurularak şirket lehine takdiren binde 2 oranı uygulanarak bulunan matrah üzerinden kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu tarhiyat yapılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3. maddesinin (B) işaretli alt bendinde,  vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, bunun yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu, 134. maddesinde ise vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu hükme bağlanmıştır. 
	Diğer taraftan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde de gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi öngörülerek matrahın, re'sen takdir yoluyla belirlenmesi  gereken hallerde dahi gerçek gelire en yakın gelire ulaşılması amaçlanmıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; geçici vergi aslına  ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
	Elde edilen komisyon gelirinin kayıt ve beyan dışı bırakıldığı hususu sabit olan olayda, yapılan işin niteliği gereği alınan risk ve banka komisyon oranları dikkate alındığında, kurum temsilcisinin belirttiği on binde 1,5 komisyon oranının ticari icaplara uygun düştüğünden söz edilemeyeceği gibi ispat yükü kendinde olan davacı tarafından komisyon oranının beyan ettiği tutarda olduğunu kanıtlayıcı mahiyette herhangi bir bilgi ve belge de sunulmamış olması karşısında yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık görülmediğinden aksi yöndeki gerekçeyle bir kat vergi ziyaı cezasını kaldıran Vergi Dava Dairesi kararının ilgili hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU :
           Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; geçici vergi aslına ilişkin  hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; bir kat vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 21/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.