Esas No: 2023/34
Karar No: 2024/1200
Karar Tarihi: 26.02.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/34 E.  ,  2024/1200 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2023/34
Karar No : 2024/1200      
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Kuyumculuk İnşaat ve Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi	  
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:  Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin 30/12/2020 tarihli işlemin iptali ile ödenen 607.016,20-TL'nin tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, meskun alanlarda yer alan parsel sahiplerinden teknik alt yapı bedelinin tahsil edilemeyeceğine yönelik bir ibarenin yer almadığı, anılan Kanunun "Yapı ve yapı ile ilgili esaslar" başlıklı dördüncü bölümü altında "Ruhsat alma şartları" başlıklı 22. maddeden sonra gelmek üzere ihdas edilen madde metninin teknik alt yapı bedelinin tahsiline ilişkin bir düzenlemeden ziyade iskan hudutları içerisinde beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda yapı izni verilebilmesinin koşullarının belirlenmesine yönelik bir düzenlemeyi içerdiği, kamu hizmetlerinden yararlanma ve külfetlerine katlanmada eşitliğin korunması bağlamında yapılaşma zamanının farklılığı esas alınarak taşınmazlar açısından teknik alt yapı bedelinin tahsil edilmemesi yönünde bir muafiyet öngörülmesinin mümkün olmadığı, dava konusu taşınmazın da teknik alt yapı giderlerine bu hizmetlerden yararlanan ve giderlerine katlanan diğer taşınmazlar gibi katılması gerektiği, uyuşmazlık konusu taşınmazın sonradan yapılaşmasının teknik alt yapı bedelinin tahsilinden muaf tutulması sonucunu doğurmayacağından, davacı şirketten stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinde teknik alt yapı bedeli alınabilmesi için gerekli koşulların açıkça belirlendiği, davaya konu taşınmazın inkişaf alanında yer almadığı ve teknik alt yapısının da tamamlanmış olduğu, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile ödenen 607.016,20-TL'nin tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
 
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar  planında  beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak  yetkili kurullarca  tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme  suyu  şebekeleri gibi teknik altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla  beraber  yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili idarenin izni halinde ve ilgili idarece  hazırlanacak projeye uygun olarak yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan %75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Dosyanın incelenmesinden; taşınmazın kuzeyinden 50 metrelik, güneyinden ise 20 metrelik yolun geçtiği, 50 metrelik yolun yarısının ve 20 metrelik yolun ise tamamının taralı bir şekilde işaretlendiği, ancak; hesap cetvelinde hesaplamanın hangi yol üzerinden yapıldığının açık olmadığı, Mahkemece verilen ara kararına cevaben gönderilen belgelerde sadece Mülk Caddesinden (20 metrelik yol) bahsedildiği ve söz konusu yolun bakım çalışmalarının yapıldığının, alanda parselasyon işleminin 2008 yılında onaylandığının bildirildiği, söz konusu taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı hususunun ise açıklanmadığı anlaşılmaktadır.   
Bu durumda; dava konusu taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı,  hangi yolların hesaplamaya dahil edildiği, bu yolların ve teknik alt yapının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmazdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. 
Öte yandan; dosya içesindeki bilgi ve belgelerden, uyuşmazlığa konu taşınmazın güneyindeki 20 metrelik yolun karşı cephesinde park alanının yer aldığı ve davacının parselinin hizasına rastlayan kısmının değil de tamamının işaretlendiği ve bu uygulamanın da Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının (b) maddesi uyarınca yapıldığı anlaşıldığından; anılan Meclis kararının (b) maddesinin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, Dairemizin 16/01/2024 tarih ve E:2023/7936, K:2024/345 sayılı kararıyla hukuka aykırı bulunarak bozulmuş olup İdari Dava Dairesince yeniden yapılacak tahkikat  sonucu verilecek kararda bu hususun da dikkate alınması gerektiği açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine  ilişkin  Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/02/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.