Esas No: 2023/6944
Karar No: 2024/7944
Karar Tarihi: 23.12.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/6944 E.  ,  2024/7944 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2023/6944
Karar No : 2024/7944                                                                    
TEMYİZ EDENLER  : I_DAVALILAR
 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı/...	  
VEKİLİ	: Av. ...
 II-DAVACILAR
 1- ... 2- ... 3- ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF : I_DAVALILAR
 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
 2- ... Belediye Başkanlığı/...
  II-DAVACILAR
 1- ... 2- ...  3- ...	
 
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale yönelik kısmının davalılar, redde yönelik kısmının davacılar tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.     
 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  ... İli, ... İlçesi, ... (...) Mahallesi ... ada, ... sayılı parsel sayılı taşınmazın ... Belediyesi Sosyal ve Kültürel Tesis Alanı kullanımından sosyo-kültürel tesis alanı kullanımına dönüştürülmesine yönelik ...tarihli, 417 sayılı ... Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar plan değişikliğinin ve anılan kararın taşınmazın fonksiyonunun özel sosyal ve kültürel tesis alanı olarak tadilen onaylanmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:...,  K:... kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davanın, davaya konu taşınmazın ... Belediyesi Sosyal ve Kültürel Tesis Alanı kullanımından sosyo-kültürel tesis alanı kullanımına dönüştürülmesine yönelik ... Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar  plan değişikliği kısmının incelenmesinden; taşınmazın sosyal ve kültürel tesis alanı olan kamusal niteliğinin mekânsal olarak somutlaşabilmesi için idare yönünden yalnızca ... Belediyesinin değil ... Belediyesi yansıra idari kurum  ve merkez teşkilatının yerel temsilcisi olarak Valiliğin taşınmaz üzerinde sosyal ve kültürel tesis alanı inşa etmesi hususunda olanak tanındığı, bu nedenle belirtilen belediye meclisi kararının, taşınmazın kamusal niteliğinin çerçevesini genişleten bir plan kararı içermesi nedeniyle şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına ve hukuka uygun olduğu, ... Belediye Meclisi kararının tadilen onaylanmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Meclisi kararının incelenmesinden; sosyal ve kültürel tesis alanının başına “özel” ibaresi getirilmek suretiyle parsel  çevresindeki nüfusun, bir kentsel kamusal alan olarak sosyal ve kültürel tesis alanına erişimini daraltacak bir uygulama yapıldığı, bütüncül olarak tüm kent ölçeğinde gerekli analizlerin ve projeksiyonların yapılarak donatı alanı fazlalığı varsa bunun ortaya konması gerekirken, dava konusu işlemlerde davalı idarelerce bu yönde bir çalışmanın yapılmadığı görüldüğünden, kararın şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun  olmadığı sonucuna varılmıştır.  
Belirtilen gerekçelerle  ... tarihli, ... sayılı ... Belediye Meclisi kararı yönünden davanın reddine, ... tarihli, ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Meclisi kararının ise iptaline karar verilmiştir.
Bölge  Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi  ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :  
Davacıların iddialarının özeti; mahkemece reddine karar verilen kısmın ayrıca davaya konu edilebilir bir işlem olmadığı iddialarıyla temyize konu kararın redde ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.  
Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının iddialarının özeti; davaya konu alanda daha önceden yapılmış bir ıslah imar planının bulunduğu, alanın acil dönüştürülmesi gereken alanlardan olduğu, bu nedenle plan hiyerarşisinin aranmaması gerektiği iddialarıyla temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.  
Davalı ... Belediye Başkanlığının iddialarının özeti; lehlerine yönelik çok sayıda  emsal yargı kararlarının bulunduğu, dava konusu işlemin amaç unsuru yönünden hukuka uygun olduğu iddialarıyla temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacıların savunmasının özeti; bilirkişi raporunun lehlerine olduğu, tüm maliklerin muvafakati olmadan dava konusu işlemin tesis edilemeyeceği, mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddialarıyla kararın davalılarca temyiz edilen iptal kısmında bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın anılan kısmının onanması gerektiği savunulmaktadır.
Davalıların savunmasının özeti; savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
  ... İli, ... İlçesi, ... (...) Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel sayılı taşınmazın ... tarihli, ... sayılı ... Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar plan değişikliği ile ... Belediyesi Sosyal ve Kültürel Tesis Alanı kullanımından sosyo-kültürel tesis alanı kullanımına dönüştürüldüğü, anılan kararın onay aşamasında ... tarihli, ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile  taşınmazın fonksiyonunun özel sosyal ve kültürel tesis alanı olarak tadilen onaylandığı, davacılar vekili tarafından ... tarihinde ... Belediye Başkanlığına yapılan başvuruya ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından verilen... tarihli, ... sayılı cevabın ... tarihinde tebliği üzerine ... tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu’nun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde,  uygulama imar planı tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. 
 Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Mekânsal kullanım tanımları ve esasları" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde kültürel tesis alanı, toplumun kültürel faaliyetlerine yönelik hizmet vermek üzere kütüphane, halk eğitim merkezi, sergi salonu, sanat galerisi, müze, konser, konferans, kongre salonları, sinema, tiyatro ve opera gibi fonksiyonların yer aldığı kamu veya özel mülkiyetteki alanlar şeklinde, aynı fıkranın (j) bendinde sosyal tesis alanı, sosyal yaşamın niteliğini ve düzeyini artırmak amacı ile toplumun faydalanacağı kreş, kurs, yurt, çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, yaşlı ve engelli bakımevi, rehabilitasyon merkezi, toplum merkezi, şefkat evleri gibi fonksiyonlarda hizmet vermek üzere ayrılan kamu veya özel mülkiyetteki alanlar şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmeliğin "Farklı Nüfus Gruplarında Asgari Sosyal ve Teknik Altyapı Alanlarına İlişkin Asgari Alan Büyüklükleri Tablosu" başlıklı Ek-2 Tablosunun açıklamalar kısmının 8. maddesinde, "İmar planlarında ayrılmış bulunan ve kamu niteliği taşıyan kreş+anaokulu, ilköğretim, ortaöğretim, sağlık tesisi, kültürel tesis, sosyal tesis alanları imar planı değişikliği yapılmak suretiyle bu kullanımların başına "ÖZEL" ibaresi getirilmek, kamu ve özel altyapı oranları ilgili yatırımcı Bakanlık veya kamu kuruluşunca belirlenmek kaydıyla, bu tabloda belirtilen kişi başına asgari standart değerinin içinde yer alır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Davacıların temyiz istemi yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. 
Temyizen incelenen kararın ... tarihli, ... sayılı ... Belediye Meclisi kararına yönelik bölümü usul ve hukuka uygun olup, davacılar vekili tarafından dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalıların temyiz istemi yönünden;
 Uyuşmazlığa konu parsel, dava konusu imar planı değişikliğiyle sosyal ve kültürel tesis alanından özel sosyal ve kültürel tesis alanı kullanımına alınmış, mevcutta var olan kullanıma özel ibaresi eklenmiştir.  Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği uyarınca sosyal ve kültürel tesis alanı kullanımının özel sektör tarafından yapılabilmesine olanak sağlanması, dava konusu imar planı değişikliği parsel bazında yapılmış olsa da sosyal altyapı alanında  ve sosyal donatı miktarında her hangi bir değişikliğe neden olmayan ve yoğunluk kararı getirmeyen, mülkiyet kısıtlılığını kaldırmaya yönelik bir nitelikte bulunması hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
 Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararınına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne, davacıların temyiz isteminin ise reddine, 
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle ... tarihli, ... sayılı ... Belediye Meclisi kararı yönünden davanın reddine, ...tarihli, ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Meclisi kararının ise iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının,...tarihli, ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Meclisi kararınına ilişkin kısmının  BOZULMASINA,...tarihli, ... sayılı ... Belediye Meclisi kararına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.