Esas No: 2023/11639
Karar No: 2024/8012
Karar Tarihi: 26.12.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/11639 E.  ,  2024/8012 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/11639
Karar No : 2024/8012     
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVALI) ... Yapı Sanayi ve Ticaret  Anonim Şirketi	  VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye  Başkanlığı
 VEKİLİ : Av. ......
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ili, ... İlçesi, ... Mah.... ada ... parsel sayılı taşınmaza izinsiz hafriyat toprağı döküldüğünün tespit edildiğinden bahisle 2872 sayılı Çevre Kanununun 8.maddesi ile Hafriyat Toprağı ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 13.maddesinin ihlal edildiği gerekçesiyle aynı Kanunun 20/r ve 23.maddeleri uyarınca davacı şirkete 540.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; belediye memurlarınca yapılan denetimden sonra, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 34/e maddesi uyarınca Kanunlarda belirtilen cezaları vermekle yetkili karar organı olan belediye encümenine sevk edilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, doğrudan belediyenin karar organı olmayan, icra-yürütme organı olan Büyükşehir Belediye Başkanı adına Genel Sekreter Yardımcısı imzasıyla ile tesis edilen işlemde "yetki" yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; 2872 sayılı Çevre Kanunu'nda idari yaptırım kararı vermeye yetkili olarak belediye tüzel kişiliği içinde idari kurul, makam veya kamu görevlilerinin açıkça belirlenmemesi nedeniyle gerek anılan Kanunda gerekse bu Kanuna dayalı olarak yetki devrine ilişkin Genelgede yer alan "büyükşehir belediye başkanlıkları" ibaresi ile büyükşehir belediye başkanlığı tüzel kişiliğinin ifade edildiği sonucuna varıldığından, anılan Kanun'un 25. maddesi uyarınca denetim sonucu düzenlenecek tutanağın denetleme elemanlarının bağlı bulunduğu ve idarî yaptırım kararını vermeye yetkili merci olarak belediyeye intikal ettirildikten sonra belediye başkanının bu tüzel kişiliğin en üst amiri olarak, çevre para cezası vereceğinin kabulü gerektiğinden dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı; işlemin diğer unsurları yönünden incelenmesinden de, 05/05/2021 tarihinde ... Mah. ...-... ... ada ... parsel Başakşehir ... adresinde davalı idareye bağlı zabıta ekibi tarafından yapılan denetimde, ... plakalı kamyon ile kaçak hafriyat dökümü yapıldığının  tespit edildiği, yapılan bu tespit üzerine dava konusu para cezasının uygulandığı, dosyada mevcut tutanak ve görüntü kayıtlarından davacı şirkete ait ... plakalı kamyonla kaçak hafriyat dökümü yapıldığı, döküm yapılan alanın da belediyece izin verilen yerler arasında olmadığı sabit bulunduğundan, bu fiil sebebi ile davacı şirkete 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun  20/r  maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; ancak dava konusu idari para cezası miktarı belirlenirken, 06/05/2021 tarihli denetim tutanağına istinaden davalı idarece davacı şirkete ... tarih ve ... sayılı idari yaptırım kararı ile 270.000,00 TL idari para cezası verildiği, dava konusu para cezasına esas teşkil eden fiilin ise 05/05/2021 tarihinde işlendiği, dolayısıyla 26/07/2021 tarihli idari yaptırım kararı alındıktan sonra para cezası gerektiren aynı fiilin işlenmesi halinde tekerrür hükümleri uygulanabilecekken para cezasının verildiği tarihten önce işlenen fiilden dolayı para cezası tahakkuk ettirilirken tekerrür hükümleri uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu idari para cezasının temel para cezası olan 270.000,00 TL kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının bu kısmının kaldırılmasına, bu kısma karşı açılan davanın reddine; mahkeme kararının, dava konusu idari para cezasının tekerrüre ilişkin 270.000,00 TL kısmı yönüyle istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: İdari para cezasının ihale ve uzun süreli araç kiralama sözleşmesi kapsamında dava dışı idarenin zilyetliğinde iken uygulandığı, cezaların şahsiliği ilkesine açıkça aykırı olduğu, idari para cezasına konu fiilin aracın kullanımı ve tasarruf haklarını elinde bulunduran Başakşehir Belediyesince işlendiği, dava konusu idari para cezasının tamamının iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI	: İdarelerince işlemin mevzuata uygun ve çevrenin korunması amacına matuf olarak tesis edildiği, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir. 
DAVALININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ	: İdari para cezasına esas fiilin işlendiği  ...... plakalı aracın sevk ve idaresinin fiil tarihinde Başakşehir Belediyesinde olduğu anlaşıldığından, davacı aleyhine tesis edilen idari para cezasında hukuk uyarlık bulunmadığı görüşüyle, kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
Dava dosyası ile;  dava konusu para cezasına tekerrür uygulanmasına esas alınan, 06/05/2021 tarihinde işlenen fiile ilişkin ...... tarihinde uygulanan idari yaptırım kararının iptali istemiyle açılan davada, temyiz isteminin değerlendirildiği; Dairemizin... esas sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden,... plakalı aracın davacı adına kayıtlı olduğu, aracın... sayılı ihale gereğince 02/09/2019 tarihli sözleşme ile ... Belediyesi'ne kiralandığı, ... tarihinde davalı idareye bağlı zabıta ekibi tarafından ... Mah. ... ... ada ... parsel ... ... adresinde yapılan denetimde, ... plakalı kamyonla...Hafriyat Toprağı ve Yıkıntı Atıklarının belediyenin izin verdiği yerler dışına döküldüğünün tespit edilmesi üzerine, araç sahibi olan davacı şirkete 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20/r maddesi uyarınca daha önce de hakkında idari yaptırım kararı bulunduğundan bir kat artırılarak ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Çevre Koruma Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile 540.000,00-TL idari para cezası verildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dairemizin E:... sayılı dosyasındaki bilgi ve belgelere göre, davacı tarafından adına kayıtlı olan dava konusu ... plakalı aracın... sayılı ihale gereğince ... tarihli sözleşme ile ... Belediyesi'ne kiralandığının, aracın sevk ve idaresinin ... Belediyesi'nde olduğunun bildirilmesi üzerine; Bölge İdare Mahkemesince verilen ara karar üzerine gelen cevapta; söz konusu aracın ... Belediyesince... ihale kayıt numaralı Muhtelif Cins ve Miktarlarda İş Makinesi, Taşıma ve Hizmet Aracı Çalıştırılması İşi kapsamında ... İnşaat ve Elektronik San. Tic. Ltd. Şti'nden kiralandığının anlaşıldığı, dosyaya sunulan 02/09/2019 tarihli sözleşmenin 36 aylık bir sözleşme olduğu, dava konusu eylemin 05/05/2021 tarihli tutanak ile tespit edildiği ve sözleşmenin yürürlükte olduğu döneme isabet ettiği görülmektedir.
Bu durumda, sözleşmenin geçerli olduğu tarihler arasında ve dava konusu aracı sevk ve idare sorumluluğunun ... Belediyesi'nde olması nedeniyle mevzuata aykırı hafriyat döküm faaliyetinin davacı tarafından yapıldığının hukuken kabul edilemeyeceği dikkate alındığında, davacı aleyhine tesis edilen idari para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz istemlerinin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.