Esas No: 2024/87
Karar No: 2024/5250
Karar Tarihi: 08.10.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/87 E.  ,  2024/5250 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2024/87
Karar No : 2024/5250                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ile ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli  ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonunun 29/06/2022-28/07/2022 tarihleri arasında askıda ilan edildiği, davacı tarafından askı süresi içinde anılan taşınmazlar yönünden plana itiraz edilmediğinden anılan imar planının iptali istemiyle 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde ve en son 26/09/2022 tarihinde dava açılması gerekmekte iken, bu tarihten çok sonra 31/01/2023  tarihinde kayda giren dilekçeyle açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenemeyeceği gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda, imar planlarının büyükşehir belediye meclisince onaylandıktan sonra yürürlüğe girip bir ay süreyle ilan edildikten sonra kesinleşeceği, bu süre içinde yapılan itirazların tamamının ya da bir kısmının kabul edilmesi halinde imar planlarının yeniden bu süreci takip edip ilan edilerek kesinleştirilmesi, buna göre dava açma süresinin son ilan süresinin son gününden itibaren başlatılması gerekmekte olduğu, uyuşmazlıkta 15.06.2022 tarihli ve 295 sayılı ... Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile onaylanıp  29.06.2022-28.07.2022 tarihleri arasında askıda ilan edilen dava konusu revizyon imar planına karşı yapılan itirazların kısmen kabulü üzerine planın 31.10.2022-29.11.2022 tarihleri arasında yeniden ilan edildiği,  ilan süresi içerisinde yapılan bir adet itirazın... tarihli ve ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile reddedildiği hususları dikkate alındığında davacı tarafından askıda ilanın son günü olan 29.11.2022 tarihini izleyen 60 gün içinde en son 30.01.2023 tarihinde (son gün olan 28.01.2023 tarihinin Cumartesi günü olduğu dikkate alınarak) dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 31.01.2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varıldığından davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararına yapılan başvurunun yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
 ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ile ... İlçesi, 71 Evler Mahallesi , ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli  ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının  29/06/2022-28/07/2022 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içinde plana itiraz edilmediği, bir önceki plan değişikliği hakkında açılan davada sunulan belgeler ile bilirkişi raporunun uyap üzerinden incelenmesi sonucu dava konusu plan revizyonundan haberdar olunduğu iddiasıyla bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. 	
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, otuz (30) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı, "varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan" olarak tanımlanmıştır. 
Aynı Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, kesinleşen imar planlarının bir kopyasının, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderileceği hükümlerine yer verilmiştir. 
14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında; "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmü, 6. fıkrasında; "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmü, 7. fıkrasında; "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü düzenlenmiştir.
 
  HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise, davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu 1/5.000 ölçekli revizyon nazım imar planının,  ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilerek 29/06/2022- 28/07/2022 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde itirazda bulunulmadığı, davacı dışında başka şahıslar tarafından yapılan itirazların bir kısmının ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararları ile kabul edildiği, kabul edilen itirazlar doğrultusunda planda değişiklik yapılarak değişen kısımlara ait alanların 31/10/2022-29/11/2022 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği, davacı tarafından ise bir önceki plan değişikliği hakkında açılan davada sunulan belgeler üzerine dava konusu plan revizyonundan haberdar olunduğu ileri sürülerek 09/12/2019 tarihinde anılan plan revizyonunun iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta; plan revizyonuna karşı askı süresi içerisinde itiraz edilmemesi nedeniyle dava açma süresinin askı süresinin bitiminden itibaren başlayacağı açık olup, İdari Dava Dairesince, dava konusu revizyon nazım imar planının itirazlar üzerine yeniden onaylanarak 31/10/2022-29/11/2022 tarihleri arasında ikinci defa askıya çıkarıldığı ve bu tarih esas alınarak süre hesabı yapıldığı görülmüş ise de; dava konusu planın tamamının yeniden askıya çıkarılmadığı yukarıda açıklanan ... Planlar Yapım Yönetmeliğinin 33. maddesinin altıncı fıkrasına uygun olarak sadece üçüncü kişilerin itiraz konularına yönelik yapılan değişikliklerin yeniden askıya çıkarılarak ilan edildiği ve davacının dava konusu ettiği taşınmazlar yönünden herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşıldığından, söz konusu ilan işleminin davacı açısından yeniden dava açma süresini başlatmayacağı dolayısıyla, imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde en son 26/09/2022 tarihine kadar davanın açılması gerektiği sonucuna ulaşıldığından; 31/01/2023 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmaktadır.
Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçe değiştirerek reddi yolundaki temyize konu ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine,  08/10/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.