Esas No: 2023/1610
Karar No: 2024/1134
Karar Tarihi: 06.03.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/1610 E.  ,  2024/1134 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas     No : 2023/1610
Karar	No : 2024/1134                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı 
                                                        2- ... Valiliği 
VEKİLLERİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	     : ...  Bölge  İdare  Mahkemesi  ...  İdari  Dava Dairesinin  
... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 08/06/2021 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.    
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan değerlendirme formu incelendiğinde, davacının sözlü sınavda "eğitim bilimleri ve genel kültür", "bir konuyu özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü", "iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti", "bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı" ve "topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri" yönünden değerlendirmeye tabi tutularak, söz konusu    kriterlere ilişkin yapılan değerlendirmede her bir komisyon üyesince sırasıyla "20-20-20",     "9-9-9", "9-9-9", "9-9-8", "9-9-8" puan takdir edildiği, anılan puanların ortalaması alınmak suretiyle davacının mülakat puanının (55) olarak belirlendiği, davacıya, "Öğrencilere yönelik rehberlik hizmetinin amacı nedir? Kısaca açıklayınız., Irak ve İran'ı sınırı olan bölgemiz hangisidir?, Öğrencilerinde olumlu bir benlik algısı geliştirmek isteyen öğretmen neler yapmalıdır?, Bilimsel ve teknolojik gelişmeler öğrenciler arasındaki seviye farkını artırıyor mu?Niçin?" sorularının yöneltildiği, söz konusu sorulardan birçoğunun salt bilginin yanı sıra yorum gerektiren nitelikte sorular olduğu ve "Eğitim bilimleri ve genel kültür" kriterinin tam puan olarak değerlendirilmesine esas olan cevabın diğer kriterler bakımından (özellikle bir konuyu özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü yönünden) yapılan puanlamada da ölçüt olarak alınabileceği, bu açıdan bakıldığında anılan kriter yönünden her bir komisyon üyesi tarafından davacıya  tam  puan  verilmesine  rağmen  "bir  konuyu  özetleme,  ifade  yeteneği ve muhakeme gücü" kriterine ilişkin ortalamanın altında puan takdir edilmesinin gerekçesinin somut olarak ortaya konulamadığı, bu nedenle de uyuşmazlığa konu sözlü sınavın objektif bir şekilde usulüne uygun olarak yapılmadığı sonucuna varıldığından, davacının mülakat sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacıya Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin 9. maddesine uygun bir şekilde oluşturulan sözlü sınav komisyonu tarafından önceden hazırlanan sorular arasından soruların sorulduğu, anılan Yönetmeliğin 11. maddesi uyarınca, eğitim bilimleri ve genel kültür, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ve topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak davacının sözlü sınav puanının (55) olarak tespit edildiği, bu durumda, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığı görülen sözlü sınavda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, aksi kabulden hareketle verilen idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf başvurusuna konu  Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Sınav  değerlendirme tutanağının  hukuka  aykırı  olduğu,    yapılan değerlendirmenin objektif olmadığı, zira bu subjektif kanaatlerin somut gerekçesinin açıklanmadığı, puanının eksik hesaplandığı, cevap anahtarının bulunmamasının hukuka aykırı olduğu, sözlü sınav puanlamasının hangi kriterler esas alınarak yapıldığı ve neden bu kadar düşük puan verildiğinin açık olmadığı ve hatalı puanlama yapıldığı Mahkemece isabetli biçimde tespit edildiği halde, Bölge İdare Mahkemesince "gerekçesiz" biçimde Mahkeme kararının kaldırılarak ve sözlü sınavın hukuki denetimini yapılmadan davanın reddedildiği,  adil yargılanma hakkı açıkça ihlal edildiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	      : ...
 DÜŞÜNCESİ	   : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME        :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU	       :
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi  kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Adli yardım talebinin kabul edilmesi nedeniyle alınmamış olan temyiz giderlerinin davacıdan tahsili için İdare Mahkemesince vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 06/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
     	Dava; Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 08/06/2021 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
 Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasanın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasanın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir. 
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının (cevap anahtarının) hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belgenin dosyaya ibraz edildiği, ancak sözlü sınav sorularına ait cevap anahtarının dosyada mevcut olmadığı görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.
  Bu durumda; İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki karara katılmıyoruz.