Esas No: 2020/1900
Karar No: 2024/1404
Karar Tarihi: 13.03.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2020/1900 E.  ,  2024/1404 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas	No : 2020/1900
Karar	No : 2024/1404
DAVACI : … Esnaf Odası	  
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU   :
01.08.2019 tarih ve 30849 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Esnaf ve Sanatkarların Kayıt Olacakları Odaların Tespiti Hakkında Tebliğ'in 5. maddesinin 2. fıkrası ve 6. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacı tarafından, 5362 sayılı Kanun çerçevesinde kurulmuş bir meslek odası olduğu, Kanunun 11. maddesinde düzenlenen Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri kapsamında görevli ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde faaliyet gösteren bir ihtisas odası olduğu, dava konusu düzenlemelerin uygulanması durumunda, Kanunda tanımlanan ihtisas odasına kayıtlı esnafın telafisi güç mağduriyet yaşayacağı, Kanunda esas olarak öngörülen ve esnaf örgütlenmesinin temelini oluşturan ihtisasa dayalı mesleki örgütlenmeyi temelinden sarsacağı, hatta bunun ileri aşaması olarak yok edeceği belirtilmektedir.
Dava konusu Tebliğin 5. maddesinin 2. fıkrası yönünden; ihtisas odalarının tespitinde Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu kararıyla hareket edilmesinin esnaf ve sanatkarlar odalarının kuruluş amacına aykırılık oluşturduğu, düzenleme ile, esnaf ve sanatlarların kayıt olacakları odaların çalışma alanları ve üyelerinin odaya kaydolma alanları konusunda kanundan kaynaklanan yetkilerinin daraltıldığı iddia edilmektedir.
Dava konusu Tebliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının, 5362 sayılı Kanunun 6. maddesine aykırılık oluşturduğu; Tebliğin 6. maddesinin 2. fıkrasındaki düzenleme yönünden, Kanunda, tercih dilekçeleri alınmak suretiyle odaya kayıt yapılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı gibi, Kanunun bu konuda takdir yetkisi de vermediği, madde uygulaması ile Kanunda getirilen ihtisas odaları ve aynı mesleğe mensup esnafın bir arada bulunacağı, mesleğin gerektirdiği eğitim ve deneyim paylaşımının olacağı odalar olmaktan çıkacağı; Tebliğin 6. maddesinin 3. fıkrasındaki düzenleme ile, büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki ihtisas odalarının üyelerinin ilçelere aktarılması ve bu ilçelerinde Bakanlıkça belirlenmiş olması nedeniyle büyük ihtisas odalarının Bakanlık eliyle tasfiye edilmesinin söz konusu olacağı, düzenlemeler ile, her isteyenin istediği meslek odasına kaydolduğu, ortak bir değeri olmayan bir kayıt merkezi haline geleceği belirtilmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI :
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun 6. maddesi ve Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Yönetmeliği’nin 27. maddesi birlikte değerlendirildiğinde; ana kuralın esnaf ve sanatkârların oda kayıtlarının iş yeri adresi olarak beyan edilen yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odasına, iş yerleri seyyar olanların ikametgâhlarının bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odasına, meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası bulunmayanlar için karma odaya kaydolabileceği, karma oda da bulunmayanlar için mesleğiyle ilgili en yakın ihtisas odasına kayıt olacağının düzenlendiği, Kanunun Geçici 8. maddesi ile, büyükşehir statüsündeki iller için düzenleme getirildiği, büyükşehir statüsündeki illerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkarların faaliyet gösterdikleri ilçelerde oda bulunması halinde il merkezindeki odanın yanı sıra söz konusu odalara da kaydolmayı tercih etme imkanı tanındığı, ancak büyükşehir statüsündeki illerde faaliyet göstermekle birlikte ilçesinde oda bulunmayan esnaf ve sanatkarlar açısından bu kural işletilemediğinden, bu esnaf ve sanatkarların her halükarda il merkezinde faaliyet gösteren odalara kayıt olmaları gerektiği, bu durumun ise zaman, masraf ve iş kaybı yaşanmasına sebep olduğundan dava konusu tebliğ düzenlemesinin yapıldığı, daha önceki mülga 2013 tarihli Esnaf ve Sanatkarlar Odalarındaki Üye Kayıtlarına Dair Tebliğin yürürlükten kaldırıldığı, 2013 tarihli Tebliğ'de yer alan düzenlemelere ek olarak bir takım düzenlemeler getirildiği, ek olarak yapılan bu düzenlemelerin, 5362 sayılı Kanunun 6. maddesinin 3. fıkrasına istinaden Kanun değişikliğinden hemen sonra yapıldığı, Kanunun 6. ve Geçici 8. maddelerinin Tebliğ düzenlemelerinin dayanağını oluşturduğu belirtilmektedir.
Dava konusu Tebliğin 5. maddesinin 2. fıkrasının hukuka aykırılığı iddiası yönünden, mevzuat gereğince, gerek esnaf ve sanatkarların oda kayıtları, gerekse ihtisas odalarının kurulmasının güncel esnaf ve sanatkar mesleklerine göre yapıldığı, esnaf ve sanatkar meslek kollarını belirleme yetkisinin Koordinasyon Kuruluna verildiği, düzenlemede, ihtisas odalarının yapısının değil, üye kayıtlarının kurul kararında yer alan meslekler doğrultusunda yapılacağı belirtildiğinden dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
Dava konusu Tebliğin 6. maddesinin 1. fıkrası yönünden, düzenlemenin 5362 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesinin 2. cümlesinin tekrarı niteliğinde olduğu, geçici maddeye ek olarak şahsın tercihini beyan eden bir dilekçe ile odaya kaydın yapılacağının belirtildiği; Tebliğin 6. maddesinin 2. fıkrası yönünden, düzenleme ile, ilçesinde oda bulunmayan esnaf ve sanatkarlar Bakanlıkça belirlenmiş olması halinde en yakın ilçedeki odayı tercih edebilecekleri gibi büyükşehir il merkezindeki ilgi odayı da tercih edebilecekleri, oda kayıtlarının esnaf ve sanatkarların tercihi çerçevesinde yapılacağının belirtildiği, zaman ve masrafın önlenmesi adına büyükşehir merkezinde bulunan odalara kayda zorlanmaması ve en yakın ilçedeki odaya kaydın yapılması imkanı tanındığı; Tebliğin 6. maddesinin 3. fıkrası ile, yeni üyeler ile daha evvelden odaya kayıt olmuş üyeler arasında bir ayrım ve eşitsizlik oluşmasının önüne geçmek için talepleri halinde aynı haktan yararlanmalarının önünün açıldığı, her isteyenin her istediği odaya kayıt olmasının önünün açılmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 21/6/2005 tarih ve 25852 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren  5362 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi ile büyükşehir statüsündeki illerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkarların faaliyet gösterdikleri ilçelerde oda bulunması halinde, esnaf ve sanatkarlara ilçelerindeki bu odalara, bunun yanı sıra il merkezindeki odaya kaydolmayı tercih etme imkanı getirilmiştir. Bu düzenlemenin tekrarı niteliğinde olan, esnaf ve sanatkarların faaliyet gösterdikleri ilçelerdeki odaya kayıt olabilmelerinin yanı sıra isterlerse çalışma bölgesi tüm il sınırı olarak belirlenmiş olan il merkezlerinde kurulu ilgili odaya da kaydolabileceklerine ilişkin dava konusu Tebliğ'in 1. fıkrasında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bununla birlikte, 5362 sayılı Kanun’un 6. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Büyükşehir statüsündeki iller ile diğer illere bağlı ilçelerde kurulu oda bulunmaması durumunda, bu ilçelerdeki esnaf ve sanatkârların kayıt edilecekleri oda ile bu odaların çalışma bölgesi Bakanlık tarafından belirlenir" düzenlemesi ile ilçesinde oda bulunmayan esnaf ve sanatkarların üye kaydının yapılacağı ilgili odaların saptanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi hususunda Bakanlığa yetki verilmiş olup, bu yetki çerçevesinde dava konusu Tebliğin 2. 3. ve 4. fıkralarının düzenlendiği, esnaf ve sanatkarın tercih ve isteği esas alınarak zaman ve harcamadan tasarruf edilmesinin amaçlandığı anlaşıldığından anılan fıkralarda da hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, davacı tarafından, Tebliğ ile yasayla getirilen ihtisas odalarının ortadan kaldırıldığı ve odaların faaliyetini yitirdiği iddia edilmekte ise de, dava konusu Tebliğ’in 6. maddesinde geçen “ilgili oda” ile ifade edilmek istenenin Kanun’un 6. maddesindeki genel kural uyarınca öncelikle ihtisas odası, ihtisas odası bulunmaması halinde karma oda, karma odanın da bulunmaması halinde esnafın mesleği ile ilgili en yakın odayı ifade ettiği anlaşılmaktadır. Kanunda "ilgili oda" ile ilgili bir açıklama bulunmamakta ise de, genel kuralın 6. madde düzenlemesi olduğu ve Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Yönetmeliği’nin "İlgili odanın tespiti" başlıklı 27. maddesinde, Esnaf ve sanatkârların üye kaydının yapılacağı ilgili oda:
a) ESBİS üzerinde iş yeri adresi olarak beyan edilen yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası,
b) İş yerleri seyyar olanların ikametgâhlarının bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası,
c) İş yerleri seyyar olmakla birlikte çalışma bölgesi Kanun ve/veya diğer mevzuatla tahditli olarak belirlenenlerin, çalışma bölgesinin bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası,
ç) Meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası bulunmayanlar için karma oda,
d) Kaydolabileceği karma oda da bulunmayanlar için mesleğiyle ilgili en yakın ihtisas odasıdır." şeklinde düzenlemeye yer verildiği, yine dava konusu Tebliğin 5. maddesinde de Yönetmelik düzenlemesine benzer şekilde ilgili odaya ilişkin açıklamalara yer verildiği dikkate alındığında, yalnızca dava konusu düzenlemelerden hareketle ihtisas odası niteliğinin kaybolacağı  sonucuna bu aşamada varılamadığından, dava konusu Tebliğ düzenlemesinin 5362 sayılı Kanuna uygun olduğu anlaşılmaktadır. Diğer yandan, dava konusu Tebliğ’in 5. maddesinin 2. fıkrasında da hukuka ve mevzuata aykırılık görülmediğinden davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, 01/08/2019 tarih ve 30849 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Esnaf ve Sanatkarların Kayıt Olacakları Odaların Tespiti Hakkında Tebliğ'in 5. maddesinin 2. fıkrası ile 6. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, bu kanunun amacının; esnaf ve sanatkârlar ile bunların yanlarında çalışanların meslekî ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmelerini ve meslekî eğitimlerini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak, meslek disiplini ve ahlâkını korumak olduğu açıklanmış; “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde, bu kanunun uygulanmasında,
 "d) Oda: Esnaf ve sanatkârların kuracakları ihtisas ve karma esnaf ve sanatkârlar odalarını,
e) İhtisas odası: Aynı meslekte faaliyette bulunan esnaf ve sanatkârların bir araya gelerek il merkezlerinde veya ilçelerde kurmuş oldukları esnaf ve sanatkârlar odalarını,
f)Karma oda: İhtisas odası kurabilecek sayıya ulaşamayan değişik mesleklerdeki esnaf ve sanatkârların bir araya gelerek kuracakları odaları,
g)Şube: Birlik tarafından oda kurulamayan ilçelerde açılacak ve buradaki esnaf ve sanatkârların işlemlerini yürütecek hizmet birimlerini,
h)İrtibat bürosu: İhtisas odalarının ve ilçelerdeki karma odaların çalışma bölgeleri içerisinde açacakları büroları,
ı) Birlik: Aynı ilde kurulan esnaf ve sanatkârlar odalarının, aralarındaki dayanışmayı temin etmek ve bu odaların il genelinde işbirliği ve ahenk içerisinde çalışmalarını ve gelişmelerini sağlamak ve o ilin esnaf ve sanatkârlarını temsil etmek amacıyla il merkezlerinde kuracakları esnaf ve sanatkârlar odaları birliklerini, …
ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır.
Kanunun “Odaların çalışma bölgesi” başlıklı 5. maddesinde, “Odaların çalışma bölgesi, bulundukları ilçenin idari sınırlarıdır. Birden  fazla ilçe bulunan büyükşehir il merkezlerinde kurulan odaların çalışma bölgesi büyükşehire dahil ilçelerin idari sınırlarıdır. Aynı çalışma bölgesinde, faaliyet konusu aynı olan birden fazla oda kurulamaz. Çalışma bölgesi odaların faaliyet sınırlarını belirler, esnaf  ve sanatkârların  meslekî  faaliyetleri  çalışma  bölgesi  ile sınırlandırılamaz. Odalar, her türlü sorumluluk kendilerine ait olmak kaydıyla çalışma bölgesi içinde birlikten izin alarak irtibat bürosu açabilirler.”; “Odaya kayıt” başlıklı 6. maddesinde, “Esnaf ve sanatkârların sicile  kayıtları  yapılmadıkça, hiçbir  şekilde  odaya kaydı  yapılamaz.  Sicile  kayıt  olan  esnaf ve sanatkârlara ait bilgiler sicil tarafından; elektronik ortamda, iş yerlerinin bulunduğu yerdeki, iş yerleri seyyar olanların ikametgâhlarının bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odasına; meslek  ve sanatları  ile ilgili ihtisas odası bulunmayanların  bilgileri ise karma odaya kayıt  için gönderilir. İlgili  oda yönetim kurulu, bu kişilerle ilgili üyelik kararlarını ilk toplantısında alır.
Oda kuruluş yeter sayısına ulaşılamadığı için oda kurulması mümkün olmayan yerlerdeki esnaf ve sanatkârların kayıtları birlik marifetiyle tutulabilir. Esnaf ve sanatkârlara odalarca verilen hizmetler, ilçelerde şube açmak suretiyle birlik tarafından verilebilir.
Büyükşehir statüsündeki iller ile diğer illere bağlı ilçelerde kurulu oda bulunmaması durumunda, bu ilçelerdeki esnaf ve sanatkârların kayıt edilecekleri oda ile bu odaların çalışma bölgesi Bakanlık tarafından belirlenir. ...'' Geçici 8. maddesinde, “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 507 sayılı Kanuna göre büyükşehir statüsündeki illerin il merkezlerine dahil ilçelerde kurulmuş olan odalar ile daha sonra büyükşehire dahil edilen ilçelerde kurulmuş odalar mevcut üyelerini muhafaza ederler. Ancak, daha sonra yapılacak yeni üyelik kayıtlarında bu odaların çalışma bölgesinde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar isteklerine göre bu odalara veya büyükşehir sınırları içinde kurulu bulunan ilgili odaya sicil tarafından kaydedilir.” 
Kanunun, ''Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu'' başlıklı 63. maddesinde ise; Esnaf ve sanatkâr meslek kollarını belirlemek ve yıllık gayri safi gelirleri ve bölgelerin özelliklerine göre esnaf ve sanatkârlar ile tacir ve sanayicinin ayrımını yapmak, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1463 üncü maddesinde Bakanlar Kurulunca çıkarılması öngörülen karar taslağını hazırlayarak Bakanlığa sunmak üzere; Bakanlık Müsteşarı veya ilgili müsteşar yardımcısının başkanlığında, Bakanlık, Maliye, Millî Eğitim, Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ilgili genel müdürleri ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bir temsilcisi ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini temsilen katılan bir temsilci ve Konfederasyonu temsilen katılan bir temsilciden oluşan Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu kurulmuştur. Kurulun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.'' 
kurallarına yer verilmiştir.
14/12/2018 tarih ve  30625 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Esnaf ve Sanatkarlar Sicili Yönetmeliği’nin “İlgili odanın tespiti” başlıklı 27. maddesinde,
“(1) Sicile kayıt olan esnaf ve sanatkârlara ait bilgiler, müdürlük tarafından ESBİS üzerinden ilgili odaya gönderilir.
(2) Esnaf ve sanatkârların üye kaydının yapılacağı ilgili oda:
a) ESBİS üzerinde iş yeri adresi olarak beyan edilen yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası,
b) İş yerleri seyyar olanların ikametgâhlarının bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası,
c) İş yerleri seyyar olmakla birlikte çalışma bölgesi Kanun ve/veya diğer mevzuatla tahditli olarak belirlenenlerin, çalışma bölgesinin bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası,
ç) Meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası bulunmayanlar için karma oda,
d) Kaydolabileceği karma oda da bulunmayanlar için mesleğiyle ilgili en yakın ihtisas odasıdır. …
(7) İkinci fıkradaki odaların saptanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile belirlenir.” kuralı düzenlenmiştir.
Tebliğ’in 5. maddesinin 2. fıkrası hakkında:
Esnaf ve Sanatkarların Kayıt Olacakları Odaların Tespiti Hakkında Tebliğ'in 5. maddesinin 2. fıkrasında; 'Esnaf ve sanatkârların kaydolacakları ihtisas odalarının tespitinde Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu Kararıyla belirlenen ve yürürlükte olan esnaf ve sanatkâr meslek kolları esas alınır.' kuralına yer verilmiştir.
5362 sayılı Kanunun yukarıda anılan 63. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, esnaf ve sanatkâr meslek kollarını belirleme görevi, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kuruluna aittir. Dolayısıyla, Kurulun Esnaf ve sanatkârların kaydolacakları ihtisas odalarının tespitine yönelik meslek kollarını belirlemesinde üst hukuk normlarına aykırı bir durum söz konusu değildir.
Kaldı ki, söz konusu düzenleme ile esnaf ve sanatkarların kaydolacakları ihtisas odaları doğrudan tespit edilmemekte, esnaf ve sanatkarların kayıt olabilecekleri odaların tespiti için meslek kollarının neler olduğu Kanunun verdiği görev ve yetki çerçevesinde  Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu kararıyla belirlenmektedir.
Tebliğ’in 6. maddesinin 1. fıkrası hakkında:
Dava konusu Tebliğin 6. madddesinin 1.fıkrasında "Büyükşehir statüsündeki illere bağlı ilçelerdeki odaların çalışma bölgesinde faaliyet gösteren yeni üyenin kaydı, şahsın tercihini beyan eden dilekçeye uygun olarak bu odalara ya da büyükşehir il merkezinde kurulu bulunan ilgili odaya yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Söz konusu fıkrada, büyükşehir statüsündeki illerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkarların faaliyet gösterdikleri ilçelerde oda bulunması halinde, yeni üyenin kaydının hangi odaya yapılacağının düzenlendiği görülmektedir.
5362 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi ile büyükşehir statüsündeki illerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkarların faaliyet gösterdikleri ilçelerde oda bulunması halinde, esnaf ve sanatkarlara ilçelerindeki bu odalara, bunun yanı sıra il merkezindeki odaya kaydolmayı tercih etme imkanı getirildiği görülmektedir. Bu düzenlemenin tekrarı niteliğinde olan, esnaf ve sanatkarların faaliyet gösterdikleri ilçelerdeki odaya kayıt olabilmelerinin yanı sıra isterlerse çalışma bölgesi tüm il sınırı olarak belirlenmiş olan il merkezlerinde kurulu ilgili odaya da kaydolabileceklerine ilişkin 1. fıkra hükmünde hizmet gereklerine ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmamaktadır.
Tebliğ’in 6. maddesinin 2. ve 3. fıkraları hakkında:
Dava konusu Tebliğin 6. madddesinin 2. ve 3. fıkralarında "Büyükşehir statüsündeki illere bağlı ilçelerde kurulu oda bulunmaması durumunda, esnaf ve sanatkârların oda kayıtları; Bakanlıkça belirlenmiş ise en yakın ilçedeki ilgili odaya, yahut büyükşehir il merkezlerinde kurulu ilgili odaya tercih dilekçeleri alınmak suretiyle yapılır. En yakın ilçedeki ilgili oda, Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, oda bulunmayan ilçenin yakın ilçelere olan mesafesi ve ulaşım imkânları gözetilerek ilgili birliğin görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Büyükşehir statüsündeki illerde bulunan ilçelerde kurulu oda bulunmaması halinde, Büyükşehir  il  merkezlerinde  kurulu  ihtisas  odasına  kayıtlı  esnaf  ve  sanatkârların yazılı taleplerine istinaden kayıtları ilgili sicil müdürlüğünce, Bakanlıkça belirlenmiş en yakın ilçedeki ilgili odaya aktarılır."  düzenlemesine yer verilmiştir.
Esnaf ve sanatkarların mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmelerinin sağlanması, iş kolu bazında oluşturulacak dayanışma ve işbirliği ile mesleğin icrası sırasında karşılaşılabilecek sorunların en aza indirilmesi için öncelikle ihtisaslaşmasın sağlanması gerekmektedir. Bu bağlamda, yukarıda yer verilen düzenlemeler gereği, oda kayıtlarıyla ilgili ana kuralın esnaf ve sanatkarların iş yeri adresi olarak beyan edilen yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odasına, iş yerleri seyyar olanların ikametgahlarının bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odasına, meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası bulunmayanlar için karma odaya, kaydolabileceği karma oda da bulunmayanlar için mesleğiyle ilgili en yakın ihtisas odasına kayıt olduğu görülmektedir. Esnaf ve Sanatkarlar Sicili Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen 27. maddesinde de ihtisaslaşma kuralı korunarak "ilgili oda", aynı şekilde açıklanmış olup, ilgili odadan kastın öncelikle ihtisas odası olduğu; ancak meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası bulunmayanlar için karma oda olduğu açıklanmıştır.
Dava konusu Tebliğin dayanağı olan 5362 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 3. fıkrasında,  büyükşehir statüsündeki iller ile diğer illere bağlı ilçelerde kurulu oda bulunmaması durumunda, bu ilçelerdeki esnaf ve sanatkârların kayıt edilecekleri oda ile bu odaların çalışma bölgesinin Bakanlık tarafından belirleneceği düzenlenmiş olup, söz konusu düzenleme kapsamında Tebliğin dava konusu fıkralarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Anılan Tebliğin "Büyükşehir statüsündeki illere bağlı ilçelerde kurulu oda bulunmaması durumunda, esnaf ve sanatkarların oda kayıtları"nı düzenleyen ikinci fıkrasında, üye olacak kişilere tercih hakkı sunularak, Bakanlıkça belirlenmiş ise en yakın ilçedeki ilgili oda yahut büyükşehir il merkezlerinde kurulu ilgili odaya kayıtlarının yapılabileceği düzenlenmiştir.
Öncelikle, odaların faaliyet sınırlarını belirleyen çalışma bölgesi, bulundukları ilçenin idari sınırı olmakla birlikte, büyükşehir il merkezlerinde kurulan odaların çalışma bölgesi büyükşehire dahil ilçelerin tamamının idari sınırıdır. Çalışma bölgesi bütün il sınırı olan büyükşehir il merkezinde yer alan bir ihtisas odası varken, ilçesinde oda bulunmayan üyenin kaydının sırf mesafe ve ulaşım imkanları gerekçesine dayanılarak en yakın ilçedeki ilgili odaya, bir başka deyişle ihtisas odası yoksa farklı mesleklerin bir araya geldiği karma odaya kaydedilmesine imkan tanıyan düzenlemenin  ihtisaslaşma kuralına ve buna bağlı olarak da 5362 sayılı Kanuna aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Tebliğ’in  6. maddesinin 4. fıkrası hakkında:
Söz konusu fıkra "İki nüsha halinde yazılı olarak düzenlenen ve kayıt olunması talep edilen odanın açıkça belirtildiği tercih dilekçesinin bir nüshası kişinin sicil dosyasında saklanır, diğer nüshası kayıt olacağı odaya gönderilir." şeklindedir.
Tebliğin 2. ve 3. fıkralarının uygulanması niteliğinde olan bu düzenlemede, "esnaf ve sanatkarların istekleri/tercihleri" detaylandırılarak isteğin dilekçe ile yapılacağı düzenlenmiştir. Tebliğin 2. ve 3. fıkralarının hukuka aykırılığının saptanmış olması karşısında, bu fıkraların uygulamasına ilişkin olan 4. fıkranın da iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, Esnaf ve Sanatkarların Kayıt Olacakları Odaların Tespiti Hakkında Tebliğ'in 5. maddesinin 2. fıkrası ile 6. maddesinin 1. fıkrasının iptali isteminin reddine; 6. maddesinin 2. 3. ve 4. fıkralarının ise iptaline karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 13/03/2024 tarihinde, davacı vekili Av. … tarafından 12/03/2024 tarihinde şehir dışında bulunması ve süreli işleri sebebiyle duruşmaya katılamayacağı belirtilerek mazeret dilekçesi sunulmuş ise de, meslekî mazereti kabul edilmeyerek, davalı idare vekili Av. …'ün geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Gelen tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra gelen tarafa son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
HUKUKİ SÜREÇ :
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 6. maddesi, Geçici 8. maddesi ve Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Yönetmeliği’nin 27. maddesine dayanılarak hazırlanan, 01/08/2019 tarih ve 30849 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Esnaf ve Sanatkârların Kayıt Olacakları Odaların Tespiti Hakkında Tebliğ'in 5. maddesinin 2. fıkrası ve 6. maddesinin iptali istenilmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İlgili Mevzuat:
7/6/2005 tarihinde kabul edilen ve 21/6/2005 tarih ve 25852 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, bu kanunun amacının; esnaf ve sanatkârlar ile bunların yanlarında çalışanların meslekî ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmelerini ve meslekî eğitimlerini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak, meslek disiplini ve ahlâkını korumak olduğu açıklanmış; “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde, bu kanunun uygulanmasında,
 "a) Esnaf ve sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri,
d) Oda: Esnaf ve sanatkârların kuracakları ihtisas ve karma esnaf ve sanatkârlar odalarını,
             e) İhtisas odası: Aynı meslekte faaliyette bulunan esnaf ve sanatkârların bir araya gelerek il merkezlerinde veya ilçelerde kurmuş oldukları esnaf ve sanatkârlar odalarını,
             f) Karma oda: İhtisas odası kurabilecek sayıya ulaşamayan değişik mesleklerdeki esnaf ve sanatkârların bir araya gelerek kuracakları odaları,
             g) Şube: Birlik tarafından oda kurulamayan ilçelerde açılacak ve buradaki esnaf ve sanatkârların işlemlerini yürütecek hizmet birimlerini,
ğ) Meslek: Koordinasyon Kurulunca belirlenen meslek kollarını,
h) İrtibat bürosu: İhtisas odalarının ve ilçelerdeki karma odaların çalışma bölgeleri içerisinde açacakları büroları,
m) Sicil: Bulunduğu il idari sınırları içerisinde çalışmak üzere birlik bünyesinde ayrı bir birim olarak kurulan Esnaf ve Sanatkâr Sicili Müdürlüğünü, ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır. 
Anılan Kanunun “Odaların çalışma bölgesi” başlıklı 5. maddesinde, “Odaların çalışma bölgesi, bulundukları ilçenin idari sınırlarıdır. Birden fazla ilçe bulunan büyükşehir il merkezlerinde kurulan odaların çalışma bölgesi büyükşehire dahil ilçelerin idari sınırlarıdır. Aynı çalışma bölgesinde, faaliyet konusu aynı olan birden fazla oda kurulamaz. Çalışma bölgesi odaların faaliyet sınırlarını belirler, esnaf ve sanatkârların meslekî faaliyetleri çalışma bölgesi ile sınırlandırılamaz. Odalar, her türlü sorumluluk kendilerine ait olmak kaydıyla çalışma bölgesi içinde birlikten izin alarak irtibat bürosu açabilirler.” düzenlemesine; “Odaya kayıt” başlıklı 6. maddesinde, “Esnaf ve sanatkârların sicile kayıtları yapılmadıkça, hiçbir şekilde odaya kaydı yapılamaz. Sicile kayıt olan esnaf ve sanatkârlara ait bilgiler sicil tarafından; elektronik ortamda, iş yerlerinin bulunduğu yerdeki, iş yerleri seyyar olanların ikametgâhlarının bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odasına; meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası bulunmayanların bilgileri ise karma odaya kayıt için gönderilir. İlgili oda yönetim kurulu, bu kişilerle ilgili üyelik kararlarını ilk toplantısında alır. 
(Değişik ikinci fıkra: 16/5/2018-7144/15 md.) Oda kuruluş yeter sayısına ulaşılamadığı için oda kurulması mümkün olmayan yerlerdeki esnaf ve sanatkârların kayıtları birlik marifetiyle tutulabilir. Esnaf ve sanatkârlara odalarca verilen hizmetler, ilçelerde şube açmak suretiyle birlik tarafından verilebilir.
(Ek fıkra: 16/5/2018-7144/15 md.) Büyükşehir statüsündeki iller ile diğer illere bağlı ilçelerde kurulu oda bulunmaması durumunda, bu ilçelerdeki esnaf ve sanatkârların kayıt edilecekleri oda ile bu odaların çalışma bölgesi Bakanlık tarafından belirlenir.(...)” düzenlemesine, Geçici 8. maddesinde, “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 507 sayılı Kanuna göre büyükşehir statüsündeki illerin il merkezlerine dahil ilçelerde kurulmuş olan odalar ile daha sonra büyükşehire dahil edilen ilçelerde kurulmuş odalar mevcut üyelerini muhafaza ederler. Ancak, daha sonra yapılacak yeni üyelik kayıtlarında bu odaların çalışma bölgesinde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar isteklerine göre bu odalara veya büyükşehir sınırları içinde kurulu bulunan ilgili odaya sicil tarafından kaydedilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
14/12/2018 tarih ve  30625 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Esnaf ve Sanatkarlar Sicili Yönetmeliği’nin “İlgili odanın tespiti” başlıklı 27. maddesinde, “(1) Sicile kayıt olan esnaf ve sanatkârlara ait bilgiler, müdürlük tarafından ESBİS üzerinden ilgili odaya gönderilir.
(2) Esnaf ve sanatkârların üye kaydının yapılacağı ilgili oda:
a) ESBİS üzerinde iş yeri adresi olarak beyan edilen yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası,
b) İş yerleri seyyar olanların ikametgâhlarının bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası,
c) İş yerleri seyyar olmakla birlikte çalışma bölgesi Kanun ve/veya diğer mevzuatla tahditli olarak belirlenenlerin, çalışma bölgesinin bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası,
ç) Meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası bulunmayanlar için karma oda,
d) Kaydolabileceği karma oda da bulunmayanlar için mesleğiyle ilgili en yakın ihtisas odasıdır. (…)
(7) İkinci fıkradaki odaların saptanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile belirlenir.” kuralı düzenlenmiştir.
Dava konusu Tebliğ’in 5. maddesinin 2. fıkrasının incelenmesi:
Dava konusu Tebliğ'in 5. maddesinin 2. fıkrasında; "Esnaf ve sanatkârların kaydolacakları ihtisas odalarının tespitinde Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu Kararıyla belirlenen ve yürürlükte olan esnaf ve sanatkâr meslek kolları esas alınır." kuralına yer verilmiştir.
 5362 sayılı Kanun'un "Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu" başlıklı 63. maddesinde, "Esnaf ve sanatkâr meslek kollarını belirlemek ve yıllık gayri safi gelirleri ve bölgelerin özelliklerine göre esnaf ve sanatkârlar ile tacir ve sanayicinin ayrımını yapmak, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1463 üncü maddesinde Bakanlar Kurulunca çıkarılması öngörülen karar taslağını hazırlayarak Bakanlığa sunmak üzere; Bakanlık Müsteşarı veya ilgili müsteşar yardımcısının başkanlığında, Bakanlık, Maliye, Millî Eğitim, Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ilgili genel müdürleri ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bir temsilcisi ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini temsilen katılan bir temsilci ve Konfederasyonu temsilen katılan bir temsilciden oluşan Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu kurulmuştur. Kurulun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür." düzenlemesine yer verilmiştir.
5362 sayılı Kanunun yukarıda anılan 63. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, esnaf ve sanatkâr meslek kollarını belirleme görevi, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kuruluna aittir. Dolayısıyla, Kurulun Esnaf ve sanatkârların kaydolacakları ihtisas odalarının tespitine yönelik meslek kollarını belirlemesinde üst hukuk normlarına aykırı bir durum söz konusu değildir.
Kaldı ki, söz konusu düzenleme ile esnaf ve sanatkarların kaydolacakları ihtisas odaları doğrudan tespit edilmemekte, esnaf ve sanatkarların kayıt olabilecekleri odaların tespiti için meslek kollarının neler olduğu Kanunun verdiği görev ve yetki çerçevesinde Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu kararıyla belirlenmektedir.
Dava konusu Tebliğ’in “Büyükşehir statüsündeki illerde oda kayıtları” başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının incelenmesi;
Dava konusu Tebliğin 6. madddesinin 1.fıkrasında "Büyükşehir statüsündeki illere bağlı ilçelerdeki odaların çalışma bölgesinde faaliyet gösteren yeni üyenin kaydı, şahsın tercihini beyan eden dilekçeye uygun olarak bu odalara ya da büyükşehir il merkezinde kurulu bulunan ilgili odaya yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Söz konusu fıkrada, büyükşehir statüsündeki illerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkarların faaliyet gösterdikleri ilçelerde oda bulunması halinde, yeni üyenin kaydının hangi odaya yapılacağının düzenlendiği görülmektedir.
Yukarıda yer verilen 5362 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi ile büyükşehir statüsündeki illerde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkarların faaliyet gösterdikleri ilçelerde oda bulunması halinde, esnaf ve sanatkarlara ilçelerindeki bu odalara, bunun yanı sıra il merkezindeki odaya kaydolmayı tercih etme imkanı getirildiği görülmektedir. Bu düzenlemenin tekrarı niteliğinde olan,   esnaf ve sanatkarların faaliyet gösterdikleri ilçelerdeki odaya kayıt olabilmelerinin yanı sıra isterlerse çalışma bölgesi tüm il sınırı olarak belirlenmiş olan il merkezlerinde kurulu ilgili odaya da kaydolabileceklerine ilişkin dava konusu Tebliğ'in 1. fıkrasında hizmet gereklerine ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmamaktadır.
Dava konusu Tebliğ’in 6. maddesinin 2. ve 3. fıkralarının incelenmesi;  
Dava konusu Tebliğin 6. madddesinin 2. ve 3. fıkralarında "Büyükşehir statüsündeki illere bağlı ilçelerde kurulu oda bulunmaması durumunda, esnaf ve sanatkârların oda kayıtları; Bakanlıkça belirlenmiş ise en yakın ilçedeki ilgili odaya, yahut büyükşehir il merkezlerinde kurulu ilgili odaya tercih dilekçeleri alınmak suretiyle yapılır. En yakın ilçedeki ilgili oda, Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, oda bulunmayan ilçenin yakın ilçelere olan mesafesi ve ulaşım imkânları gözetilerek ilgili birliğin görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Büyükşehir statüsündeki illerde bulunan ilçelerde kurulu oda bulunmaması halinde, Büyükşehir il merkezlerinde kurulu ihtisas odasına kayıtlı esnaf ve sanatkârların yazılı taleplerine istinaden kayıtları ilgili sicil müdürlüğünce, Bakanlıkça belirlenmiş en yakın ilçedeki ilgili odaya aktarılır."  düzenlemesine yer verilmiştir.
Esnaf ve sanatkarların mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmelerinin sağlanması, iş kolu bazında oluşturulacak dayanışma ve işbirliği ile mesleğin icrası sırasında karşılaşılabilecek sorunların en aza indirilmesi için öncelikle ihtisaslaşmasın sağlanması gerekmektedir. Bu bağlamda, yukarıda yer verilen düzenlemeler gereği, oda kayıtlarıyla ilgili ana kuralın esnaf ve sanatkarların iş yeri adresi olarak beyan edilen yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odasına, iş yerleri seyyar olanların ikametgahlarının bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odasına, meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası bulunmayanlar için karma odaya, kaydolabileceği karma oda da bulunmayanlar için mesleğiyle ilgili en yakın ihtisas odasına kayıt olduğu görülmektedir. Esnaf ve Sanatkarlar Sicili Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen 27. maddesinde de ihtisaslaşma kuralı korunarak "ilgili oda", aynı şekilde açıklanmış olup, ilgili odadan kastın öncelikle ihtisas odası olduğu; ancak meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası bulunmayanlar için karma oda olduğu açıklanmıştır. 
Dava konusu Tebliğin dayanağı olan 5362 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 3. fıkrasında,  büyükşehir statüsündeki iller ile diğer illere bağlı ilçelerde kurulu oda bulunmaması durumunda, bu ilçelerdeki esnaf ve sanatkârların kayıt edilecekleri oda ile bu odaların çalışma bölgesinin Bakanlık tarafından belirleneceği düzenlenmiş olup, söz konusu düzenleme kapsamında Tebliğin dava konusu fıkralarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Anılan Tebliğin "Büyükşehir statüsündeki illere bağlı ilçelerde kurulu oda bulunmaması durumunda, esnaf ve sanatkarların oda kayıtları"nı düzenleyen ikinci fıkrasında, üye olacak kişilere tercih hakkı sunularak, Bakanlıkça belirlenmiş ise en yakın ilçedeki ilgili oda yahut büyükşehir il merkezlerinde kurulu ilgili odaya kayıtlarının yapılabileceği düzenlenmiştir.
 Odaların faaliyet sınırlarını belirleyen çalışma bölgesi, bulundukları ilçenin idari sınırı olmakla birlikte, büyükşehir il merkezlerinde kurulan odaların çalışma bölgesi büyükşehire dahil ilçelerin tamamının idari sınırıdır. Çalışma bölgesi bütün il sınırı olan büyükşehir il merkezinde yer alan bir ihtisas odası varken, ilçesinde oda bulunmayan üyenin kaydının sırf mesafe ve ulaşım imkanlarından bahsedilerek en yakın ilçedeki ilgili odaya, bir başka deyişle ihtisas odası yoksa farklı mesleklerin bir araya geldiği karma odaya kaydedilmesine imkan tanıyan düzenlemenin  ihtisaslaşma kuralına aykırı olduğu, dolayısıyla 5362 sayılı Kanuna aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. 
Öte yandan, Esnaf ve Sanatkarlar Bilgi Sistemi olan ESBİS sayesinde, esnaf ve sanatkarlar odaları ile ilgili bütün iş ve işlemeleri internet üzerinden yapılabilmektedir. Bunun yanı sıra, ilgili kanunda irtibat bürosu müessesesine yer verilerek, ilde kurulu odalar, merkez büroları dışında sair ilçelerde kurdukları irtibat büroları aracılığıyla odalarının vermiş oldukları hizmeti üyelerine ulaştırmaktadırlar. Bilgi teknolojileri çağı olan günümüzde, sırf mesafe ve ulaşım kıstası öne çıkarılarak düzenlenen dava konusu Tebliğin 2. fıkrasında ve eski üyelerin de talepleri halinde en yakın ilçedeki ilgli odaya kayıtlarının aktarılmasına imkan tanıyan 3. fıkrasında en temel kural olan ihtisaslaşmaya aykırı sonuçlar doğurmaları sebebiyle hukuka uyarlılık bulunmamaktadır.
Dava konusu Tebliğ’in 6. maddesinin 4. fıkrasının incelenmesi;  
Söz konusu fıkra "İki nüsha halinde yazılı olarak düzenlenen ve kayıt olunması talep edilen odanın açıkça belirtildiği tercih dilekçesinin bir nüshası kişinin sicil dosyasında saklanır, diğer nüshası kayıt olacağı odaya gönderilir." şeklindedir.
Tebliğin 2. ve 3. fıkralarının uygulanması niteliğinde olan bu düzenlemede, "esnaf ve sanatkarların istekleri/tercihleri" detaylandırılarak isteğin dilekçe ile yapılacağı düzenlenmiştir. Tebliğin 2. ve 3. fıkralarının hukuka aykırılığının saptanmış olması karşısında, bu fıkraların uygulaması niteliğinde olan 4. fıkranın da iptali gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 01/08/2019 tarih 30849 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Esnaf ve Sanatkarların Kayıt Olacakları Odaların Tespiti Hakkında Tebliğ'in 5. maddesinin 2. fıkrası ve 6. maddesinin 1. fıkrasının iptali isteminin oybirliği ile REDDİNE,
2. Dava konusu Tebliğ'in 6. maddesinin 2. 3. ve 4. fıkralarının oyçokluğu ile İPTALİNE,
3. Dava kısmen ret, kısmen iptal ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin yarısı olan …-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için öngörülen … vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, davacı vekili duruşmaya  katılmadığından …-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya  iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 
13/03/2024 tarihinde karar verildi.
 
KARŞI OY:
	(X) 5362 sayılı Kanun’un 6. maddesinin üçüncü fıkrasında, ilçesinde oda bulunmayan esnaf ve sanatkarların üye kaydının yapılacağı ilgili odaların saptanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi hususunda Bakanlığa yetki verildiği, bu yetki çerçevesinde dava konusu Tebliğin 2., 3. ve 4. fıkralarının düzenlendiği anlaşılmaktadır. Esnaf ve sanatkarın tercih ve isteği esas alınarak zaman ve harcamadan tasarruf edilmesinin amaçlandığı, zorunlu değil seçimlik bir hak verilmesinin öngörüldüğü anılan fıkralarda, üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı, davanın reddi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına bu kısım yönünden katılmıyorum.