Esas No: 2024/2383
Karar No: 2024/7809
Karar Tarihi: 27.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2024/2383 E.  ,  2024/7809 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2024/2383
Karar  No : 2024/7809  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR): 1- ... Valiliği
	  2- ... Kaymakamlığı
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Manisa İli, Salihli İlçesi, Özel Salihli Önal Anadolu Lisesinde  öğretmen olarak görev yapan davacının, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi uyarınca çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal haklarının tazmini istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  davacının 2015 tarihinden itibaren Özel Önal Anadolu Lisesinde görev yaptığı, FETÖ/PDY terör örgütü bağlantılı olduğu tespit edilen Özel Önal Anadolu Lisesinin kurum açma iznin ve işyeri açma ve çalışma ruhsatının Bakan onayıyla iptal edildiği, bunun üzerine  Genelge hükümleri uyarınca Valilik Makamının olur'u ile davacının çalışma izninin 22/07/2016 tarihinde iptal edildiği, bu tarihten bir gün sonra 23/07/2016 tarihli ve  29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile kurumun kapatıldığı ve  yönetmelik hükmünden de anlaşılacağı üzere kurumda görevlendirilecek eğitimci personele çalışma izni verilmeden önce bazı belgeler istenildiği, bu belgelerden bir tanesinin de  eğitimci personelin çalışacağı kurumla imzalanmış iş sözleşmesi olduğu, buradan hareketle çalışma izninin belli bir kurumda çalışmak üzere verilen bir izin olduğunun anlaşıldığı, davacının çalıştığı kurumun FETÖ/PDY terör örgütü bağlantılı olduğu tespit edilerek 21/07/2016 tarihli Bakan onayı ile kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi ve aynı sebeple 23/07/2016 tarihli ve  29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı KHK ile kapatılması karşısında, davacıya anılan kurumda çalışmak üzere, bu kuruma özgü olarak verilen çalışma izninin yetkili makamca iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairemizin 06/10/2023 gün ve E:2018/4285, K:2023/4465 sayılı kararı ile kısmen gerekçeli onanması kısmen bozulması üzerine bozulan kısım yönünden bozma kararına uyularak işlemin davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmının dayanağının Dairemizin 14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, K:2023/3101 sayılı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararın, dava konusu işlemin davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucu doğuran kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin bu kısmının iptaline, davacının parasal hak talebinin ise reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Davalı idareler tarafından, davacının çalıştığı kurumun KHK ile kapatıldığı sırada davacının anılan kurumda  çalışması nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi uyarınca çalışma izninin iptal edildiği, devletin bireyleri muhtemel terör saldırılarından korumak şeklinde bir pozitif yükümlülüğü bulunduğu, dava konusu işlemin de bu kapsamda alınan bir tedbir olduğu  ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Yine 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı, hükme bağlanmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanununun "Mevzuu" başlıklı 2. maddesinde " Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir.", "Mükellef" başlıklı 11. maddesinde "Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını istiyen kişiler ödemekle mükelleftir.", "Harçdan müstesna işlemler" başlıklı 13. maddesinde, "Aşağıda yazılı mevzular harçdan müstesnadır: (...) j) Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri." hükmüne yer verilmiştir. 
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 323. maddesinde, yargılama giderlerinin kapsamı sayılmış olup;  326/1. maddesinde, "Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir."; "Yargılama giderlerine hükmedilmesi" başlıklı 332. maddesinde, "(1) Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. (2) Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir. (3) Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır." hükmü yer almıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerin yargı harçlarını ödemekle mükellef olduğu, Harçlar Kanununun 13/1-j bendi gereğince Genel Bütçeye dahil idarelerin Harçlar Kanununun (1) ve (3) sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğu, anılan Kanun maddesiyle öngörülen muafiyetin bu idarelerin davacı veya kanun yollarına başvuran sıfatını haiz olduğu davalar için söz konusu olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinin 1. fıkrasında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen tarafa yükleneceğine açıkça yer verildiği, yargı harçlarının da yargılama giderlerinin bir unsuru olduğu,  dava açılırken davacı tarafından yatırılan veya adli yardım nedeniyle yatırılması ertelenen ve dava sürecinde yargılama giderine dönüşen yargı harçlarının -haklılık oranı gözetilerek- davalı idarece ödenmesine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Diğer yandan; yargılama giderlerine hükmedilmesinin kamu düzeninden olduğu ve Mahkemelerce re'sen incelenmesi gerekeceğinden, bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin aleyhe bozma yasağı kapsamı dışında olduğunun  kabulü gerekmektedir.
	Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında haklılık oranına göre hesaplanan harç miktarının davalı idarenin harçtan muaf olması sebebiyle  tahsiline yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının hüküm fıkrasının "dava sonuç itibariyle kısmen dava ret kısmen işlemin iptali ile sonuçlandığından, davacının adli yardım isteminin Mahkemesince kabulü nedeniyle alınmayan  aşağıda dökümü yapılan 845,00-TL yargılama giderinin yarısı olan 422,50-TL'sinın davalı idarelerden, yargılama giderlerinin diğer yarısı olan 422,50-TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili için Mahkemesince karar kesinleştikten sonra ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına," şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin . gün ve E:..., K:... sayılı kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 27/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.