Esas No: 2024/4649
Karar No: 2024/6660
Karar Tarihi: 18.11.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/4649 E.  ,  2024/6660 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No  : 2024/4649
Karar No : 2024/6660
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Kaymakamlığı(... Müdürlüğü)-...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı -...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi, Turgutreis, Bahçelievler, Akyarlar, Karabağ, Akçaalan, Peksimet, İslamhaneleri ve Dereköy Mahallelerini kapsayan alana ilişkin olarak Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
                 İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu plan değişikliğinin  09.03.2020 tarihinden itibaren bir ay süreyle ilân edildiği ancak ilân süresi içerisinde davacı idare tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığı,  2577 sayılı Kanunun 7. Maddesinin 4. fıkrası kapsamında dava açma süresini ihya eden bir uygulama işleminin de (imar durum belgesi alınması, kamulaştırma yapılması, arazi ve arsa düzenlemesi yapılması, ifraz/terk yapılması gibi) bulunmadığı, öte yandan 02.05.2023 tarihli başvuru dilekçesindeki bilgi edinme kapsamındaki talebe verilen 30.05.2023 tarihli cevabın da dava açma süresini etkilemeyeceği gibi askı süresinden sonra yapılan imar planına itiraz niteliğindeki 21.04.2020 tarihli Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü müracaatının da dava açma süresini ihya etme olanağı bulunmadığı hususları dikkate alındığında; dava konusu plan değişikliğine ilişkin  belediye meclis kararına karşı son ilan tarihi olan 08.04.2020 tarihini takip eden 60 gün içinde  ve en son 08.06.2020 tarihinde dava açılması gerekirken bu süre aşılarak 21.06.2023 tarihinde açılan davanın süresinde açılmadığı sonucuna varılmıştır. 
	Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti:Temyize konu kararda   Covid-19 salgını nedeniyle idari cevap ve dava açma sürelerinin uzatıldığı hususları dikkate alındığında, davacının ilan süresi içinde plana itirazda bulunduğunun kabul edildiği,  işleme karşı 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi uyarınca yapılan itiraza ilişkin 60 günlük idari cevap süresinin, salgın hastalık nedeniyle alınan kararlar doğrultusunda 16.06.2020 tarihinde işlemeye başladığı ve 14.08.2020 tarihinde sona erdiği, bu tarih itibariyle yanıt verilmemesi nedeniyle itirazın zımnen reddedildiğinin kabulü ile zımni ret tarihini takip eden 60 günlük 
dava açma süresi içinde ve en son 13.10.2020 tarihinde açılması gerekirken, sona eren dava açma süresini canlandırmasına olanak bulunmayan Bodrum Belediyesinin bilgi veren ... günlü ... sayılı yazısının tebliği üzerine, 21.06.2023 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı sonucuna varılmış, davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun  belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.   
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:  Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile dava konusu plan değişikliğine askı süresi içerisinde itiraz edilmediği, bu nedenle son ilan tarihi olan 08.04.2020 tarihini takip eden 60 gün içinde ve en son 16.06.2020 tarihinde açılması gereken davanın bu süre aşılarak 21.06.2020 tarihinde açıldığından davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY :	... tarih ve ... sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile Muğla ili, Bodrum ilçesi, Turgutreis, Bahçelievler, Akyarlar, Karabağ, Akçaalan, Peksimet, İslamhaneleri ve Dereköy mahalleleri 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının onaylandığı, anılan imar planının 09.03.2020-08.04.2020 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 21.04.2020 tarihli dilekçe ile dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planını kapsayan alanda kalan; ... mahallesi ... ada, ..., ..., ... ve ... sayılı parseller, Akyarlar Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın doğusunda bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici alana ilişkin kısım ve Peksimet mahallesi ... ada, ... Ve ... sayılı parseller, ... mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak yapılan itirazlardan yalnızca Akyarlar mahallesi ... ada ... sayılı parsele ilişkin itirazın ... tarih ve ... sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilerek plan değişikliğinin 05.10.2020-04.11.2020 tarihleri arasında ikinci kez askıya çıkarıldığı, davacı idare tarafından ikinci askı süresi içerisinde itirazda bulunulmadığı, sonrasında 02.05.2023 tarihli dilekçe ile dava konusu taşınmazlar ile birlikte başka taşınmazlar ile ilgili  anılan taşınmazları kapsayan alanda yapılan imar planları ve plan notları hakkında bilgi verilmesinin istenildiği, Bodrum Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile istenilen bilgilerin verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 
3194 sayılı İmar Kanununun "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe Konulması" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde: "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Planlar, plan değişiklikleri ve plan revizyonları; kayıt altına alınmak ve arşivlenmek üzere Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortama yüklenmek ve aynı sistem üzerinden Plan İşlem Numarası almak zorundadır. Planlar, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar." hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı  İdari  Yargılama  Usulü  Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı  7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ikinci fıkrasında, bu sürenin, idari  uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı; dördüncü fıkrasında, ilanı gereken  düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan halinde ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari  dava  açma  süresi içinde  istenebileceği,  bu  başvurunun  işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu  kurala bağlanmıştır.
	Anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden; imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılacak başvurular için, 3194 sayılı Kanun'un 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır. Buna göre, imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılması gerekir.	 
Bakılan uyuşmazlıkta davacı tarafından askı süresi içerisinde idareye verilen itiraz dilekçesinde dava konusu taşınmaz yer almadığından davanın askı süresinin son gününü izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılması gerektiği  diğer taraftan   02/05/2023 tarihli bilgi edinme kapsamındaki başvuruya verilen 30/05/2023 tarihli cevabın da süreyi ihya etmeyeceği dikkate alındığında, İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesinin uygulanma imkanı bulunmamaktadır. 
Bu durumda, dava konusu plan değişikliğine ilişkin Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına karşı son askı tarihi olan 08.04.2020 tarihini takip eden 60 günlük dava açma süresinin son gününün Covid-19 salgını nedeniyle alınan tedbirler kapsamında dava açma sürelerinin 29.04.2020 tarih ve 2480 sayılı Cumhurbaşkanı kararı uyarınca 15.06.2020 tarihine kadar uzatıldığı döneme denk gelmesi nedeniyle en son 16.06.2020 tarihinde açılması gerekirken bu süre aşılarak 21.06.2023 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmıştır. 
   Bu itibarla, dava konusu işlemin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin İdare Mahkemesinin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı yönünden reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine,  18/11/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.