Esas No: 2023/5983
Karar No: 2024/3577
Karar Tarihi: 04.06.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/5983 E.  ,  2024/3577 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2023/5983
Karar No : 2024/3577                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
DİĞER DAVALI İDARE: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ...					2- ...  Derneği
		3- ...
VEKİLİ	: Av. ...
		4- ... Odası 
VEKİLİ	: Av. ...
		5- ... Odası 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesine yönelik Kaş Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile dayanağı olan Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve .. sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  Kaş Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile; geçmiş dönemde onaylanmış mevzii imar planlarının yeniden düzenlenmesi ile ilgili 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin yapıldığı ve bu planın Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, yine  Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile; Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesine yönelik geçmiş dönemde onaylanmış mevzii imar planlarının yeniden düzenlenmesi ile ilgili 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin yapıldığı, anılan değişikliklerinin yapılarak uyuşmazlığın konusunun giderildiği gerekçesiyle davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Planın bütüncül bir plan olduğu, yerel mahkemenin gerekçe olarak belirttiği planların parçacıl (mevzii) planlar olduğu, uyuşmazlığın giderilmediği, ne yeni bir işlem tesis edildiği ne de menfaat ihlalinin oluşturan durumun ortadan kalktığı, gerekçeli kararın aleyhe olan kısımların kaldırılması gerektiği, lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğu, yerel mahkemece eksik incelemeye dayalı karar verildiği, işin esasına girilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK HAKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
 
	MADDİ OLAY : 
              Antalya ili, Kaş ilçesine yönelik olarak ... tarihli, ... sayılı Antalya Büyükşehir Belediye Meclis kararı ile 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı onaylanmış, anılan planın iptali istemiyle aynı davacılar tarafından açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin 03/02/2021 tarihli, E:2016/4013, K:2021/1129 sayılı kararıyla anılan planın ... Mevkii, ... Yarımadası ile ... bölgesinde öngörülen turizm ve tercihli kullanım kararları ve Kaş ilçesine yönelik nufüs projeksiyonu ve nüfus kabulleri bakımından iptaline karar verilmiş, anılan karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararı ile onanmış ve kesinleşmiştir. 
Yukarıda aktarılan Kaş ilçesinin 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planının iptali sonrasında Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla 1/25.000 ölçekli nazım imar planı onaylanmış ve bunun üzerine Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla  1/5000 ölçekli nazım imar planı ile Kaş Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı  1/1000 ölçekli uygulama imar planının onaylanması üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
Ayrıca Kaş ilçesine yönelik üst ölçekli 1/25.000 ölçekli nazım imar planının  iptali istemiyle açılan davada,  ... İdare Mahkemesinin  ...tarih ve E:...,  K:...sayılı kararıyla planın iptaline karar verilmiş, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusu  ... Bölge İdare Mahkemesi  .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedilmiş, kararın temyizi üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin 22/05/2024 tarihli,  E:2022/1338, K:2024/3200 sayılı kararıyla yeniden inceleme yapılmak üzere anılan kararın bozulmasına karar verilmiştir.
	İLGİLİ MEVZUAT:
             3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde, "nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır ; uygulama imar planı da; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 6. maddesinde ise, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından çevre düzeni planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel  hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, her planın bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanması zorunluluğu getirilmiştir. 
             Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Genel planlama esasları" başlıklı 7.maddesinde; (1) Bu Yönetmeliğe göre hazırlanacak her tür ve ölçekteki mekânsal planlar aşağıda yer alan planlama ilke ve esaslarına, planların hazırlanması ile ilgili standartlara, gösterim tekniklerine ve tanımlara uygun olarak yapılır: a) Planlar, kamu yararı amacıyla yapılır. b) Planlar; pafta, gösterim, plan notları ve plan raporu ile bir bütündür. c) Planlar, kademesine ve ölçeğine göre ve yapılış amacının gerektirdiği ayrıntı düzeyinde kalmak koşuluyla alt kademedeki planları yönlendirir. ç) Üst kademe planlar, alt kademesindeki planlara mekânsal nitelikte hedef koyan, yol gösteren ve ilke belirleyen plandır. d) Mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ile nazım imar planları üzerinden ölçü alınarak uygulama yapılamaz. e) Planlar, diğer kademedeki planların büyütülmesi veya küçültülmesi yolu ile elde edilemez. f) Doğal, tarihi ve kültürel değerlerinin koruma ve kullanma dengesinin sağlanması esastır. g) Yapıların ve çevrenin kalitesinin artırılması için planlarda gerekli sağlıklaştırma ile ilgili kararlara yer verilir. ğ) Planlarda afet, jeolojik ve doğal veriler esas alınır. h) Planlarda, varsa mevcut geleneksel dokunun korunması esastır. ı) Ülke ve bölge düzeyinde karar gerektiren büyük projelerin mekânsal strateji planı veya çevre düzeni planında değerlendirilmesi esastır. i) Planlama süreci; araştırmaların yapılması, sorunların ortaya konulması, veri ve bilgi toplama ile ilgili analiz aşaması; bilgilerin biraraya getirilmesi, birleştirilmesi ve sonuçların değerlendirilmesi ile ilgili sentez aşaması ve plan kararlarının oluşturulması aşamalarından oluşur. j) Planların hazırlanmasında plan türüne göre katılım sağlanmak üzere anket, kamuoyu yoklaması ve araştırması, toplantı, çalıştay, internet ortamında duyuru ve bilgilendirme gibi yöntemler kullanılarak kurum ve kuruluşlar ile ilgili tarafların görüşlerinin alınması esastır. k) Planların iptal edilmesi halinde, daha önce alınan kurum ve kuruluş görüşleri ile birlikte yapılan analiz ve sentez çalışmaları yeni plan hazırlanmasında bu Yönetmelik kapsamında yeniden değerlendirilir. l) Planlar, çevresinde veya bitişiğinde yer alan mevcut planlar ile uyumlu hazırlanır. Korunacak alanların çevresinde yapılan planlar ise bu alanların hassasiyeti dikkate alınarak hazırlanır." hükümlerine yer verilmiştir.	 
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
 Yerleşik İdare Hukuku ilkelerine göre: davanın konusuz kaldığından söz edilebilmesi için davacının menfaatini etkileyen idari işlemin tüm unsurlarıyla ortadan kalkması dolayısıyla işlemin değişiklik yapılmadan önceki durumuna dönülmesi gerekmektedir. 
  Dosyanın incelenmesinden, ... Mahallesine yönelik Kaş Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile dayanağı olan Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı, yargılama devam ederken Kaş Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararı ile; geçmiş dönemde onaylanmış mevzii imar planlarının yeniden düzenlenmesi ile ilgili 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin yapıldığı ve bu planın Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, yine  Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile; Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesine yönelik geçmiş dönemde onaylanmış mevzii imar planlarının yeniden düzenlenmesi ile ilgili 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin yapıldığı, anılan meclis kararları incelendiğinde değişikliğin mahkeme kararı neticesinde iptal edilen planlardan geri dönülmesi amacıyla yapıldığının belirtildiği, fakat atıf yapılan mahkeme kararlarının sayı ve tarihlerine ilişkin bilgi verilmediği, yargı kararının uygulanması amacıyla  yapıldığının belirtildiği görülmektedir.
Ayrıca uyuşmazlık konusu planların niteliğinin uygulama imar planı ve nazım imar planı olduğu, mevzii imar planı olmadığı, plan değişikliği ile dönülen mevzii imar planlarının parçacıl planlar olduğu ve dava konusu alanının tamamına yönelik olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla  her ne kadar dava konusu imar planlarının onayından sonra değişiklik yapılmış ise de, davacının dava açmaktaki amacı ile dava açmakla ulaşmak istediği sonuç göz önünde bulundurularak davanın konusuz kalmadığı, uyuşmazlığın esasının değerlendirilmesi gerektiği  anlaşılmaktadır.
Öte yandan Kaş ilçesine yönelik nazım ve uygulama imar planlarının tamamının iptali istemiyle açılan davalarda verilen iptal kararlarının temyizi üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin 04/06/2024 tarihli,  E:2021/11185, K:2024/3572, 04.06.2024 tarihli E:2023/3060, K:2024/3576 sayılı kararlarıyla yeniden inceleme yapılmak üzere iptal kararlarının bozulmasına karar verilmiştir.
Bu itibarla, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden  temyize konu Bölge İdare  Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında  isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 04/06/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.