Esas No: 2023/1595
Karar No: 2024/1377
Karar Tarihi: 12.06.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/1595 E.  ,  2024/1377 K.


"İçtihat Metni"
                     T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 
Esas   No : 2023/1595
Karar No : 2024/1377                                                                       
TEMYİZ EDENLER:  I-(DAVACI): ...
 
  II-(DAVALILAR)1- ... Bakanlığı
 VEKİLİ: Huk. Müş. Yrd. ...
2- ... Müdürlüğü
 VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU:Danıştay İkinci Dairesinin 19/01/2023 tarih ve E:2021/1528, K:2023/270 sayılı kararının  aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması taraflarca karşılıklı olarak istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ  :
Dava konusu istem:  Davacı tarafından, başpolis  memuru  rütbesinden  polis memurluğuna tenzili rütbe yapılarak atanmasına ilişkin 18/12/2014 tarihli işlemin dayanağı olan Emniyet Genel Müdürlüğünün 17/09/2014 tarih ve 17050 sayılı "Yargı Kararı Gereği Başpolis Memurluğuna Yeniden Yerleştirme İşlemleri" konulu Genelgesi'nin "I- Tercih Müracaat İşlemleri" başlıklı kısmında yer alan 4. maddesi ile 7. maddesinin (a) bendinin iptali ile başpolis memuru rütbesinin geri alınmasından kaynaklanan özlük haklarının iadesi ve mali haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının  özeti:Danıştay İkinci Dairesinin 19/01/2023 tarih ve E:2021/1528, K:2023/270 sayılı kararıyla;
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 13. ve Ek 28. maddesi ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Başpolis Memuru ve Kıdemli Başpolis Memuru Rütbelerine Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik'in 16. ve 20.maddesine yer verilmiş;
I - Dava konusu düzenlemelerin incelenmesi:
 Emniyet Genel Müdürlüğünün 17/09/2014 tarih ve 17050 sayılı "Yargı Kararı Gereği Başpolis Memurluğuna Yeniden Yerleştirme İşlemleri" konulu Genelgesi'nin "I- Tercih Müracaat İşlemleri" başlıklı kısmında yer alan;
4. maddesinin iptali istemi yönünden :
Anayasa'nın 138. maddesinin 4. fıkrasında, "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." hükmünün yer aldığı,
Genelge'nin dava konusu 4. maddesinde, "Halen başpolis memuru rütbesinde bulunan personelden yerleştirme sonucuna göre başpolis memuru rütbesine atanma hakkını kazanamayanların rütbelerinin geri alınması işlemi atama işlemi ile birlikte eş zamanlı olarak yapılacaktır." kuralının yer aldığı,
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Başpolis Memuru ve Kıdemli Başpolis Memuru Rütbelerine Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik'in Geçici 1. maddesi ile anılan madde uyarınca ülke çapında yapılan tüm yerleştirmelerin iptaline ilişkin Danıştay Onikinci Dairesinin 16/04/2014 tarih ve E:2011/4973, K:2014/2764 sayılı ve 30/04/2014 tarih ve E:2011/4396, K:2014/3166 sayılı kararları gerekçeleriyle birlikte değerlendirildiğinde,  Yönetmelik'in Geçici 1. maddesi kapsamında yapılan yerleştirme işlemlerinin iptal edilmesi ve 20. maddesi doğrultusunda başarı sırasına göre birinci sıradaki adaydan başlamak üzere adayların tercihleri dikkate alınarak yeniden yerleştirme işlemlerinin yapılması Anayasa'nın yukarıda aktarılan 138. maddesinin 4. fıkrası uyarınca idare açısından zorunluluk arz etmekte olduğu,
Söz konusu iptal kararlarının uygulanması amacıyla davalı idarece yürürlüğe konulan 17/09/2014 tarih ve 17050 sayılı Genelge'nin dava konusu 4. maddesi ile de yeniden yapılacak yerleştirme sonucuna göre başpolis memuru rütbesine atanma hakkı kazanamayanların rütbelerinin geri alınması işleminin atama işlemi ile birlikte eş zamanlı olarak yapılması yönünde getirilen düzenlemenin yargı kararlarının uygulanmasına yönelik olması karşısında, anılan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,
7. maddesinin (a) bendinin iptali istemi yönünden;
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Başpolis Memuru ve Kıdemli Başpolis Memuru Rütbelerine Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik'in "Tercihlerin alınması" başlıklı 16. maddesinde, "Adayların tercihleri 6/8/1992 tarihli ve 92/3393 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 7 nci, 34 üncü ve 35 inci maddelerine göre alınır. İkinci bölge birimlerde görev yapanlardan bölgedeki hizmet süresini tamamlamamış olanlar birinci bölgedeki birimleri tercih edemezler."  kuralına yer verildiği,
Genelge'nin 7. maddesinin dava konusu (a) bendinde, "İkinci bölge birimlerinde görev yapanlardan bölgedeki hizmet süresini tamamlamamış olanlar birinci bölgedeki birimleri tercih edemeyecektir." düzenlemesinin yer aldığı,
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Başpolis Memuru ve Kıdemli Başpolis Memuru Rütbelerine Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik'in 16. maddesinde yer alan ''İkinci bölge birimlerinde görev yapanlardan bölgedeki hizmet süresini tamamlamamış olanlar birinci bölgedeki birimleri tercih edemezler.'' düzenlemesinin iptali istemiyle açılan başka bir davada, Dairelerinin 19/01/2023 tarih ve E:2022/1759, K:2023/271 sayılı kararıyla Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 11/11/2021 tarih ve E:2021/676, K:2021/2394 sayılı bozma kararına uyularak, "Dava konusu düzenlemenin, ülke çapında yapılan değerlendirme sonucu oluşturulacak sıralamada daha üstte yer alan ve yüksek puana sahip olan adayın yerleşememesine karşın, daha alt sırada ve daha düşük puana sahip olan başka bir adayın başpolis memurluğuna yükseltilmesine imkan tanıdığı, hiyerarşinin asıl olduğu polislik mesleğinin niteliği göz önüne alındığında düşük puanlı olup başpolisliğe yükselen personelin, daha yüksek puan aldığı halde 16. madde uygulaması nedeniyle yükselemeyen personelin amiri konumuna gelmesine yol açacağı, bu durumun da, sözü edilen başpolis memurluğuna atanacak adaylar arasında eşitsizlik meydana getireceği gibi hakkaniyete de aykırı uygulamalara neden olacağı sonucuna varıldığından dava konusu Yönetmelik düzenlemesinde hukuka uygunluk görülmemiştir." gerekçesiyle anılan düzenlemenin iptaline karar verildiğinin görüldüğü,
Bu itibarla, Dairelerinin 19/01/2023  tarih ve E:2022/1759, K:2023/271 sayılı kararıyla iptaline karar verilen Emniyet Hizmetleri Sınıfı Başpolis Memuru ve Kıdemli Başpolis Memuru Rütbelerine Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik'in 16. maddesinde yer alan ''İkinci bölge birimlerinde görev yapanlardan bölgedeki hizmet süresini tamamlamamış olanlar birinci bölgedeki birimleri tercih edemezler.'' düzenlemesiyle aynı nitelikte olan Genelge'nin 7. maddesinin dava konusu (a) bendinde de hukuka uygunluk bulunmadığı,
 II - Davacının özlük haklarının iadesi ve mali haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminin iptali istemi yönünden :
Yukarıda hukuka aykırılığı tespit edilen Genelge'nin 7. maddesinin dava konusu (a) bendi uyarınca davacı birinci bölge iller arasından tercihte bulunamamış ise de bu durum davacının doğrudan başpolis memuru kadrosuna yerleştirilmesi sonucunu doğurmayacak olup, idarenin yargı kararına uygun şekilde alacağı tercihlerden sonra yeniden yerleştirme yapması gerektiğinden, bu aşamada davacının başpolis memuru rütbesinin geri alınmasından kaynaklanan özlük haklarının iadesi ve mali haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin reddi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle,
Emniyet Genel Müdürlüğünün 17/09/2014 tarih ve 17050 sayılı ve "Yargı Kararı Gereği Başpolis Memurluğuna Yeniden Yerleştirme İşlemleri" konulu Genelgesi'nin "I- Tercih Müracaat İşlemleri" başlıklı kısmında yer alan 7. maddesinin (a) bendinin iptaline, anılan Genelge'nin 4. maddesi ile davacının başpolis memuru rütbesinin geri alınmasından kaynaklanan özlük haklarının iadesi ve mali haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı tarafından, Emniyet Genel Müdürlüğünün 17/09/2014 tarih ve 17050 sayılı Genelgesi'nin 4. maddesinin kazanılmış haklara saygı, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkelerine aykırı olduğu; başpolis memuru rütbesinin geri alınmasından kaynaklanan özlük haklarının iadesi ve mali haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği belirtilerek Daire kararının davanın reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idareler tarafından ise, yargı kararının gerekçesi doğrultusunda yapılacak yerleştirme işlemlerine ilişkin hususların dava konusu Genelge ile teşkilata duyurulduğu ve tercihlerin alındığı, ilgililere 10 adet tercih hakkı tanındığı, davacının 57,8 puanının olduğu ve 10 tercihte bulunduğu,  tercih ettiği birimlerden hiçbirisine puanının yetmediği, tercih ettiği birimlere kendisinden daha yüksek puan alan personelin yerleştiği, birim kontenjanı nedeniyle tercihlerine yerleşemediği, diğer tercih haklarını kullanmadığı, yargı kararı doğrultusunda davacının başpolis memurluğundan polis memurluğuna atandığı, olayda kazanılmış hakkın varlığından bahsedilemeyeceği, ilgililerin ülke çapında uygulanan sınavda aldıkları puana göre kendi iradeleriyle tercih yaptıkları, dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek Daire kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI  : Davalı idareler tarafından  savunma verilmemiştir.
 Davacı tarafından, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçelerinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a)Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b)Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın kısmen reddi, kısmen iptale ilişkin  Danıştay İkinci Dairesinin temyize konu 19/01/2023 tarih ve E:2021/1528, K:2023/270 sayılı kararının ONANMASINA, 
 3.Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/06/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.