Esas No: 2021/4986
Karar No: 2024/7739
Karar Tarihi: 16.12.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/4986 E.  ,  2024/7739 K.


"İçtihat Metni"
             T.C.
    D A N I Ş T A Y
   ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2021/4986
Karar No : 2024/7739                                                                  
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE 
BULUNAN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN	KONUSU	: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 26/01/2021 tarih ve E:2017/128, K:2021/443 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.        
 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Çekmeköy İlçesi, ... Mahallesi, (eski ... Ada, ... Parsel) ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı (Mülga) ... Belediye Encümeni Kararı ile parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden; ... Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda yapılan parselasyon işleminin ... İdare Mahkemesince iptaline karar verildikten sonra, 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi uyarınca ... tarih ve ... sayılı ... Belediye Encümen kararı ile dava konusu parselasyon işleminin tesis edildiği, dava konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 1997 tarihli Sultançiftliği Uygulama İmar Planında "A rumuzlu Emsal:1.20 konut alanı" lejantında iken, 17/10/2008 tarihli 1/1000 ölçekli ... Uygulama İmar Planında "Kısmen ilköğretim tesis alanı, Kısmen A rumuzlu Emsal:1.20 konut alanı" olarak planlandığı, parselasyon işlemi ile düzenleme ortaklık payı alanı olarak ayrılan "ilköğretim tesis alanı"nın 17/10/2008 tarihli 1/1000 ölçekli ... Uygulama İmar Planı ile ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların dahil edilerek büyütülmüş olduğu, 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planında dava konusu taşınmazın bulunduğu bölge için "Havza İçi Rehabilite Edilecek Alan" lejantının kullanıldığı, 08/05/1996 tarihli 1/5000 ölçekli ... Nazım İmar Planında, "kısmen yerleşik konut alanı, kısmen lise" alanında kaldığı, Çekmeköy Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce dava konusu parselin yüzölçümünün okul inşası için yeterli bir alan olmadığının belirtildiği, dava konusu eski ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın tarla vasıflı ... parsel sayılı taşınmazın parselasyon işlemiyle %38.8 DOP ayrıldıktan sonra oluştuğu, mahkeme kararı ile iptaline karar verilen parselasyon işlemi yenilenerek ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ... tarih ve ... sayılı ... Belediye Encümen kararı ile 22/05/2006 tarihinde aynı yerde ilave %0.46 DOP ayrılarak davacı ... adına ... ada, ... parsel olarak tescil edildiği ve toplamda %39.26 DOP kesildiği, dava konusu belediye encümen kararında davacıya ait eski ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz bulunmadığından dava konusu parsel yönünden parselasyon işleminin mevzuata uygun olmadığı, dava konusu parselin yüzölçümünün okul inşaatı için yeterli bir alan olmadığı, plan yapım aşamasında dava konusu parselin "ilköğretim alanı" olarak belirlenmesine ilişkin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden gerekli görüşün alınmaması nedeni ile dava konusu planın, mevzuata ve ilköğretim alanı ihtiyacının belirsizlik taşıdığından kamu yararına uygun olmadığı, 1/5000 ölçekli nazım imar planında "lise alanı" olarak belirlenen alanın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "ilköğretim alanı" olarak belirlenmesi nedeniyle 1/1000 ölçekli uygulama imar planındaki işlevin üst ölçekli planla uyumlu olmadığı, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile getirilen fonksiyonun yoğunluk, ulaşım, çevresel etkiler, yapılaşma, sosyal donatı gibi unsurlar açısından etkilerinin irdelenmesinden ise, dava konusu planın 2020 yılı için nüfus büyüklüğü 56.374 kişi olarak belirlendiği, mevcut ilköğretim tesis alanlarının büyüklüğünün 2,44 hektar ve alansal oranının %0,45 olduğu, plan açıklama raporunda eğitim alanları için belirlenen alansal büyüklüklerin ilköğretim ve ortaöğretim, lise alanları için toplam bir alanı gösterdiği, ancak Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde tüm eğitim alanları için farklı büyüklüklerin belirlendiği, her eğitim birimi için farklı nüfus büyüklüğüne oranla farklı alansal büyüklükler üzerinden hesap edilmesi gerekli okul alanlarının belirlenmediğinden okul alanlarına yönelik kararların mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının yürürlükte olmadığı, söz konusu planın 19/10/1995-16/06/1997 tarihlerinde onaylandığı ve davanın reddi gerektiği, belediye encümen kararında açık ve net bir şekilde "arasında" anlamı taşıyan "ila" ifadesi ile (... ila ... adalar) dava konusu taşınmazın listede yer aldığı, şuyulandırma cetvelinde de ... ada, ... parselin davacı mülkiyetinde değerlendirildiği, mahkemece verilen hükmün taleple bağlılık ilkesine aykırı nitelik taşıdığı, temyiz aşamasında ileri sürülen iddiaların değerlendirilmediği belirtilerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI          : Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
 
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	...'NİN DÜŞÜNCESİ:  Karar düzeltme isteminin kabulü ile dava konusu işlemlerin iptali yolundaki mahkeme kararının parselasyona ilişkin kısmı yönünden onanmasına, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi.  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 26/01/2021 tarih ve E:2017/128, K:2021/443 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	İstanbul İli, Çekmeköy İlçesi, ... Mahallesi, (eski ... ada, ... parsel) ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı (Mülga) ... Belediye Encümeni Kararı ile parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Kararın; ... tarih ve ... sayılı parselasyon işleminin dayanağı olan  1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planına ilişkin kısmı yönünden;
	6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında: "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.
	Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; İdare Mahkemelerinin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği açıktır.
	Uyuşmazlıkta, dava dilekçesi incelendiğinde; davacı tarafından, Mülga ... Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla tesis edilen parselasyon işlemi ile dayanağı 19/10/1995-16/06/1997 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptalininin istenildiği belirtilmesine karşın, İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu edilmeyen ve ... tarih ve ... sayılı parselasyon işleminin dayanağı olmayan 17/10/2008 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yönelik değerlendirme yapılarak; anılan uygulama imar planı ile 08/05/1996 tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planında dava konusu taşınmaz için belirlenen kullanım kararlarının birbirleriyle uyumlu olmadığı, uygulama imar planının yapım aşamasında gerekli kurum görüşlerinin alınmadığı ve uygulama imar planı raporunda her eğitim birimi için farklı nüfus büyüklüğüne oranla, farklı alansal büyüklükler üzerinden hesaplanması gerekli okul alanlarının belirlenmediği tespitlerine yer verildiği, davacının iptalini talep ettiği parselasyon işleminin dayanağı olan 19/10/1995-16/06/1997 tasdik tarihli 1/1000 uygulama imar planı yönünden bilirkişi raporunda sadece taşınmaz için planda getirilen kullanım kararına ilişkin tespite yer verildiği, ancak mahkeme kararında dava konusu edilen ve parselasyon işleminin dayanağı 19/10/1995-16/06/1997 tasdik tarihli 1/1000 uygulama imar planına ilişkin herhangi hukuki bir değerlendirmeye yer verilmemekle birlikte 2008 tarihli uygulama imar planının taşıdığı hukuka aykırılıklar göz önünde bulundurularak dava konusu işlemin iptali yolunda hüküm kurulmuştur.
	Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, dosyadaki bilgi ve belgelerin davalı idarenin iddiaları da göz önünde bulundurularak değerlendirilmesinden; her ne kadar idare mahkemesince 2005 tarihli parselasyon işlemi ile dayanağı olduğu belirtilen 2008 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptaline karar verilmiş ise de; 2005 tarihli parselasyon işleminin dayanağının 19/10/1995-16/06/1997 tasdik tarihli 1/1000 uygulama imar planı olduğu ve bu planda uyuşmazlık konusu taşınmazın fonksiyonunun "konut alanı" olarak belirlendiği, 2008 tarihli uygulama imar planında ise taşınmazın fonksiyonunun "kısmen konut alanı ve kısmen ilköğretim alanı" olarak değiştirildiği, davanın açıldığı 07/12/2012 tarihi itibariyle dava konusu edilen 19/10/1995-16/06/1997 tasdik tarihli 1/1000 uygulama imar planının yürürlükte bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu uygulama imar planı yönünden karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerekirken aksi yöndeki idare mahkemesi kararında isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
	Bu itibarla, yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak 1/1000 ölçekli uygulama imar planı bakımından İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
	Kararın; ... tarih ve ... sayılı parselasyon işlemine ilişkin kısmına gelince ;
	İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
	Her ne kadar davalı idare tarafından, dava konusu işlemin yürürlükte olmadığı ve bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de; aynı (Mülga) ... Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile tesis edilen parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... ayılı dava konusu işlemin iptali yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, istinaf kararına yönelik yapılan temyiz başvurusunun ise Danıştay Altıncı Dairesinin 03/11/2020 tarih ve E:2019/13243, K:2020/10225 sayılı kararıyla reddedilerek onanmasına karar verildiği görülmüştür.
	Temyiz kanun yolu incelemesi neticesinde kesinleşen ve dava konusu parselasyon işleminin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; "Parselasyon işleminin 2981 sayılı İmar Affı Kanununun 10/c ve Ek-1 maddeleri kapsamında yapıldığı, 2981 sayılı İmar Affı Kanununun 10/c maddesi kapsamında parselasyon planı yapılabilecek alanlarda öncelikle ıslah imar planlarının bulunması gerektiği, uygulama imar planlarının bulunduğu alanlarda ise 3194 sayılı kanunun 18. maddesi kapsamında imar uygulamalarına cevaz verildiği, öte yandan aynı Kanunun Ek-1 maddesi uyarınca yapılacak parselasyon planlarının yapılabilmesi için söz konusu maddenin atıf yaptığı kanun olan "9/5/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanunu"nunun yürürlüğe girmesinden önce dava konusu taşınmazda "parselleri hisselere ayıracak özel parselasyon planları, satış vaadi sözleşmelerinin" bulunması şartı gerekirken bu durumun gözetilmediği, uyuşmazlık konusu taşınmazın 19/10/1995-16/06/1997 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında belirtilen minimum parsel büyüklüğünü sağladığı, dayanağı olarak gösterilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planına aykırı olarak 2981 sayılı İmar Affı Kanununun 10/c ve Ek-1 maddeleri kapsamında yapılan parselasyon işleminin planlama esas ve ilkelerine parselasyon tekniklerine, uygulamanın ruhuna, eşitlik ilkesine uygun olmadığı" gerekçelerine yer verilmiştir.
	Yukarıda açıklandığı üzere; dava konusu parselasyon işleminin dayanağı 19/10/1995-16/06/1997 tasdik tarihli 1/1000 uygulama imar planının yürürlükte bulunmadığı ve söz konusu parselasyon işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan başka bir davada verilen iptal kararının kanun yollarından geçerek kesinleştiği görülmüştür.
	Bu itibarla, temyize konu İdare Mahkemesi kararının parselasyon yapılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı (Mülga) ... Belediye Encümeni Kararına ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne kısmen reddine,
2. Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı  Kanunun 49. maddesi uyarınca parselasyon işlemine ilişkin kısmının yukarıdaki açıklama ile ONANMASINA, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmının BOZULMASINA,
            3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,  16/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.