Esas No: 2022/3728
Karar No: 2024/3168
Karar Tarihi: 23.05.2024

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2022/3728 E.  ,  2024/3168 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas    No : 2022/3728
Karar   No : 2024/3168
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	:...	
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR)	: 1- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri...
		2- ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN	KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.      
YARGILAMA SÜRECİ	: 
Dava Konusu İstem : Dava; Kayseri İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olan davacının, Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde "iftira" suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma cezasıyla" cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen ... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı iptal kararı uygulanarak yeniden meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin...günlü, ...sayılı Zonguldak Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararı ile bu kararı onayan ... günlü ...sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının "iftira" suçunu işlediğine ilişkin  kesinleşmiş mahkeme kararı bulunduğu, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre de bu eyleme karşılık gelen müeyyidenin "meslekten çıkarma" olduğu, davalı idarece suçun niteliği, işleniş biçimi ve mesleğin özellikleri dikkate alınarak bir alt ceza uygulanmasına ilişkin Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 15. madde hükmünün uygulanmasına yer olmadığına karar verildiği, mahkemece yapılan değerlendirmede; idari işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği, alt ceza uygulanmasına ilişkin maddenin takdire dayalı bir düzenleme içerdiği ve idarenin takdir yetkisini alt ceza verilmemesi yönünde kullanarak bunun gerekçesini de kararında belirttiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararla; uyuşmazlıkta, davacıya iftira suçundan verilen meslekten çıkarma cezasının, iftira suçundan dolayı hakkında soruşturma yapılmadığı ve yetkisiz disiplin kurulunca ceza verildiği gerekçesiyle iptal edildiği hususu dikkate alındığında, davacı hakkında iptal kararı üzerine iftira suçundan dolayı soruşturma onayı alınarak mevzuat çerçevesinde yapılacak soruşturma sonucu hazırlanacak soruşturma raporu  ve getirilecek teklif dikkate alınarak ve davacının savunması alınarak işlem tesis edilmesi gerekirken; belirtilen usule uyulmaksızın iptal kararı üzerine davacının durumunun yeniden görüşülmek üzere dosyanın İl Polis Disiplin Kuruluna tevdi edilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Danıştay Beşinci Dairesinin Kararının özeti : Anılan kararın davalı idare tarafından temyizi üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 07/03/2019 günlü, E:2018/1215, K:2019/1790 sayılı kararı ile; ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararının uygulanması sonucu dava konusu işlemin tesis edildiği, ilgili kararda belirtilen noksanlıkların giderilmesi amacıyla iftira suçuna ilişkin olarak ek soruşturma emri alındığı, bu soruşturmada da davacının eylemine ilişkin olarak savunmasının alındığı; öte yandan, davacının ...Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile iftira suçundan mahkum olduğu, mahkeme kararıyla sabit olan eyleme dayalı olarak tesis edilen işlemin iptali yönündeki İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti	: Danıştay Beşinci Dairesinin bozma kararına uyularak Ankara Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla;  ... İdare Mahkemesince verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI	: Davacı tarafından eylemi karşılığı bir alt ceza uygulanması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI	: Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından cevap verilmemiş; Zonguldak Valiliği tarafından temyiz istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	: 
MADDİ OLAY	: 
 Polis memuru olarak görev yapan davacının, 12/11/2007 tarihinde silahını cami tuvaletinde unuttuğunu ve kaybettiğini öne sürerek idareyi yanılttığı, ancak sonradan internetten tanıştığı 3-4 kişinin silahını gasp ettiği iddiasının araştırılması amacıyla başlatan soruşturma sonucunda, ...günlü,... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu Kararı ile 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi uyarınca '"Devlet memurluğundan çıkarma cezası" ile iftira suçunu işlediğinden bahisle de Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma cezası" ile cezalandırılmasına karar verilmiş; meslekten çıkarma cezasının iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Onikinci Dairesinin bozma kararına uyularak verilen... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla davacı hakkındaki disiplin soruşturmasının silahını cami tuvaletinde kaybettiğine dair gerçeğe aykırı beyanı ile ahlak dışı ilişki suçlamasıyla yapılmasına ve savunma hakkının da bu suçlamalar yönünden kullandırılmasına karşılık, soruşturma konusu edilmeyen "iftira" suçlaması yönünden disiplin cezası verilmesi yanında,  bu cezayı verme yetkisi il polis disiplin kuruluna ait olduğundan yetkisiz Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. 
Davalı idarece iptal kararında belirtilen noksanlıkların giderilmesi suretiyle davacının durumunun yeniden görüşülmesi sonucunda, soruşturmaya konu eylemi nedeniyle yargılandığı davada ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile iftira suçundan mahkum olduğu ve iftira suçunu işlediği sübuta erdiğinden bahisle İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü,...sayılı kararıyla, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca davacının meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırıldığı ve bu kararın Yüksek Disiplin Kurulunun... günlü,... sayılı kararı ile onanması üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT	:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün (26/06/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Tüzüğün 1. maddesiyle bu Tüzüğün adı “Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü" olarak değiştirilmiştir.) 8/6 maddesinde "iftira" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır. 
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile; Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesi ile "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre re'sen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." kuralı getirilmiştir.
Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesinde; hırsızlık, gasp, dolandırıcılık, irtikap, rüşvet, zimmet, ihtilas, ırza geçme, ırza tasaddi, sahtecilik, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, kalpazanlık, kasden adam öldürme veya bu suçları işlemeye teşebbüs etmek, emniyeti suiistimal, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, suç tasnii, iftira meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem olarak hükme bağlanmıştır. 7068 sayılı Kanun'da, Tüzük'ün 8/6 maddesindeki fiillere ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiş; anılan Kanun'un 9. maddesinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller ile ilgili olarak, 657 sayılı Kanun hükümlerinin; 34. maddesinde ise, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanun'un disipline ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
7068 sayılı Kanun'un atıfta bulunduğu 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin 1. fıkrasının E bendinin (g) alt bendinde, "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
09/05/2014 günlü, 28995 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 16/01/2014 günlü, E:2013/110, K:2014/8 sayılı kararıyla; "Dava konusu kuralda belirsiz olduğu ileri sürülen “memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerin”  tümünün  önceden  öngörülmesinin  ve  tespitinin  olanaksız  olduğu  ve söz konusu hareketlerin tek tek ortaya konulmasının mümkün olmadığı, normun daha kesin ve açık bir düzenlemeye olanak tanımaması nedeniyle kullanıldığı anlaşıldığından anılan kavramların kullanılmasında belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır."
...
"İdarenin faaliyetleri çok çeşitli, karmaşık ve değişken olduğundan disiplin cezasını gerektirecek fiillerin tümünün kanunda tek tek belirlenmesi güçtür. Kuralın incelenmesinden de görüleceği üzere memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler denilmek suretiyle disiplin cezası gerektiren fiil ve hareketlerin çerçevesinin çizildiği anlaşılmaktadır." gerekçesiyle 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verilmiştir.
Anayasa'nın milletvekili seçilme yeterliğini düzenleyen 76. maddesinin 2. fıkrasında, "zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas" gibi suçlar, yüz kızartıcı suçlar olarak sayılmış; eylemin yüz kızartıcı olup olmadığına ilişkin belirleme yapılmıştır.
Öte yandan, idare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.
Buna göre; Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesine dayanılarak tesis edilen dava konusu disiplin işleminin, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesi uyarınca, 7068 sayılı Kanun kapsamında verilmiş sayılacağı; ancak Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi hükmü gereği meslekten çıkarma disiplin cezasını gerektiren iftira suçunun, 7068 sayılı Kanun'da disiplin cezasını gerektirecek eylem olarak düzenlenmediği; yine anılan fiilin Devlet memurluğu sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler kapsamında da olmadığı dikkate alındığında, bu fiile istinaden Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca verilen disiplin cezasında hukuka uygunluk değerlendirmesinin, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'ne göre lehe düzenleme olan 7068  sayılı Kanun çerçevesinde yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda, "iftira" fiili 7068 sayılı Kanun ile herhangi bir cezai yaptırıma bağlanmayarak disiplin suçu olmaktan çıkarıldığından, davacı hakkında tesis edilen dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık; davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun reddi yönündeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU	: 
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. Ankara Bölge İdare Mahkemesi, ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...  sayılı kararın,  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 23/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) - KARŞI OY   :
	Bozma kararına uyularak verilen Bölge İdare Mahkemesi kararı usul ve hukuka uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile temyize konu  kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.