Esas No: 2021/6737
Karar No: 2024/4946
Karar Tarihi: 01.10.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/6737 E.  ,  2024/4946 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/6737
Karar  No : 2024/4946  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Müdürlüğü	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Sanayı ve Ticaret Anonim Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, merkezinde bulunan, II (b) grubu ve S:... sayılı maden işletme ruhsatına ilişkin olarak, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci madde izinlerinin sunulmadığı gerekçesi ile aynı kanunun 24'üncü maddesinin 11'inci fıkrası uyarınca 77.623,00-TL idari para cezası verilmesine yönelik Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  davacının 3213 sayılı Maden Kanununun 7'inci maddesinde belirtilen izinlerden çevresel etki değerlendirme kararını aldığı, mülkiyet izni kapsamında mera tahsis değişikliği talebinde bulunduğu ancak 21/03/2016 tarihinden itibaren 3 yıl içinde işletme izninin alınabilmesi için gerekli olan mülkiyet izninin alınarak davalı idareye sunulmadığı,anlaşıldığından, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24'üncü maddesinin 11'inci fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Davacı şirketin, ruhsat sahası çerçevesinde gerekli izinlerin alınması için ilgili idarelere başvurarak 3213 sayılı Kanunun 7. maddesinde öngörülen izinlerin alınması kapsamında iradesini ortaya koymasına rağmen kendisine atfedilemeyecek nedenlerden dolayı ilgili izinleri süresi içerisinde Genel Müdürlüğe sunamadığı ve dolayısıyla Kanunun 7. maddesine göre  işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde almak zorunda olduğu gerekli izinleri alamamasında herhangi bir kusurunun bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, davacının anılan Kanunun 7.maddesine göre alınması gereken izinlerin süresi içerisinde alınıp Genel Müdürlüğe sunamadığından bahisle idari para cezası ile cezalandırılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine yönelik mahkeme kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, .... İdare Mahkemesi'nin kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Davalı idare tarafından,  S:... sayılı sahaya 21/03/2016 tarihinde 10 yıllık işletme ruhsatı düzenlendiği, Maden Kanununun 7. maddesi kapsamında gerekli izinler alınarak Kanununun 24. maddesinin 11. fıkrası gereği işletme ruhsat yürürlük tarihinden itibaren 3 yıllık süre içerisinde davalı idareye verilmediği, 3213 sayılı Maden Kanununun 24. maddesinin 11. fıkrası ve 13. maddesinin 2. fıkrası gereğince 7. madde izinlerinin verilemediği hususunun sabit olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
... ili, merkezinde bulunan, II (b) grubu ve S:... sayılı maden işletme ruhsatına ilişkin olarak, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci madde izinlerinin üç yılın sonunda 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci madde izinlerini sunulmadığı gerekçesi ile aynı kanunun 24'üncü maddesinin 11'inci fıkrası uyarınca Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemi ile 77.632,00-TL idari para cezası verildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi " başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında, "(Değişik onbirinci fıkra: 4/2/2015 – 6592/13 md.) 7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır. Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.
21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 110. maddesinde, "(1) Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde Kanunun 7 nci maddesine göre alınması gerekli olan ÇED kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin alınarak Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için Kanunun 24 üncü maddesinin 11. fıkrası gereğince işlem tesis edilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz ve ruhsat iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir. 	
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Madencilik faaliyetleri kapsamında, maden işletme ruhsatının alınması, tek başına maden üretim faaliyetlerinde bulunabilmek için yeterli olmayıp, maden işletme ruhsatının alınmasından itibaren, işletme faaliyetine başlayabilmek için, Maden Kanununun 7. maddesinde belirtilen zorunlu izinlerin de alınması zorunluluğu bulunmaktadır. Maden Kanununun 7. maddesinde belirtilen izinlerin tamamlanmasından sonra ruhsat sahipleri tarafından mevzuatta aranan belgeler ile işletme izni talebinde bulunulmakta ve gerekli incelemeler neticesinde uygun görülmesi halinde, madenin işletmeye alınabilmesi için davalı idarece işletme izni verilmektedir. 
İşletme izni için alınması gereken üç temel izin; ÇED belgesi, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olup, bunlar dışında varsa davalı idare kayıtlarına işlenmiş özel alanlar ile ilgili izinlerin alınması gerekebilmektedir. İzinlerin, işletme ruhsatı alınmasından itibaren üç yıl içinde tamamlanması gerekmektedir. Maden Kanununun 24. maddesinin 11. fıkrasında, üç yıl içinde izinlerin tamamlanarak davalı idareye sunulmaması halinde, ilgililer hakkında idari para cezası uygulanması öngörülmüştür.
 Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından 21/03/2016 başlangıç tarihli işletme ruhsatının alınmasının ardından Maden Kanunu 7. maddesi uyarınca, 01/08/2016 tarihli kararla ÇED gerekli değildir belgesinin temin edildiği ve akabinde işletme izin alanı içerisinde kalan alana ilişkin mera vasfı değişikliği yapılması talebiyle ... Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'ne başvuruda bulunulduğu, anılan Müdürlüğün tetkik heyetince yapılan inceleme üzerine belirtilen işletme alanı içerisinde kaldığının tespit edilerek İl ... Kamisyonu'nun ... tarih ve... nolu kararı ve ... Defterdarlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile vasıf değişikliğinin uygun bulunduğu, ardından Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'na mera tahsis değişikliği talebinin değerlendirilerek işlem tesis edilmesi hususunun bildirildiği, ilerleyen süreçte mera vasfı değişikliği başvurusunun 2012/15 sayılı Başbakanlık Genelgesi kapsamında değerlendirmeye alındığına ilişkin 07/03/2017 tarihli yazının yazıldığı, zımnen ret cevabına karşı dava açılmadığı, daha sonra bu izin için uzunca bir süre (yaklaşık iki buçuk yıl) herhangi bir girişimde bulunulmaksızın beklenildiği, 7. madde izinlerinden GSM iş yeri açma ve çalışma ruhsatı için ise 19/08/2016 tarihinde başvuru yapıldığı, ilgili idarenin 05/09/2016     tarihli cevabi yazısında ise mülkiyet durumunu gösterir güncel tapu bilgileri ile başvuru yapıldığı takdirde başvurunun değerlendirileceği hususunun davacıya bildirildiği görülmekle, davacı şirketin gerekli izinleri tamamlayarak bir an önce madeni işletmeye başlama iradesini ortaya koyamadığı anlaşıldığından, sözü geçen izin başvurularının Kanunda öngörülen süre içerisinde sonuçlandırılmamasında kusurlu bulunduğu açıktır.
Bu nedenle anılan durumun beklenmeyen hal kapsamında da görülemeyeceği, aynı zamanda, Maden Kanununun 24. maddesiyle getirilen düzenlemelerin ihdas edilme amacının, işletme ruhsatı verilen sahaların en kısa sürede faaliyete alınarak, maden sahalarının atıl kalmasının önüne geçilmesi olduğu dikkate alındığında, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamındaki zorunlu izinlerin tamamının üç yıllık süre içinde alınmamış olması sebebiyle anılan Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca davacı şirketin idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile... İdare Mahkemesi'nin kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge  Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3.  Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 01/10/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. . 
 
KARŞI OY :
(X)-  İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.