Esas No: 2023/3109
Karar No: 2024/4017
Karar Tarihi: 07.10.2024

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2023/3109 E.  ,  2024/4017 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2023/3109
Karar	No : 2024/4017 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına
		... Gümrük Müdürlüğü -...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Dayanıklı Tüketim Malları Sanayi ve Ticaret 
		Limited Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava Konusu İstem: Davacı adına 2021 yılında tescilli 3 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya kıymetinin, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen birim kıymete yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi isteminin reddine dair karara vaki itirazın reddi yolundaki işlemin iptali ve fazladan ödenen 1.093.605,88 TL’nin yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. 
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğde belirtilen kıymet, eşyanın 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, bu kıymetin, ithalata konu edilen eşyaya ait gümrük vergilerinin hesaplanmasında esas alınamayacağı, bu nedenle, vergilerin iadesi isteminin reddine ilişkin karara vaki itirazın reddinde hukuki isabet bulunmadığı; fazla ödenen tutarın, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinin 1. fıkrası uyarınca tecil faiziyle iadesinin icap ettiği gerekçesiyle davaya konu işlemin iptaline, ödenen verginin idareye başvuru tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.   
 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davaya konu işlemde vergiler hakkında 1.091.514,36 TL hesaplama yapılmışken, Mahkemece 1.093.605,88 TL’nin iadesi yönünde karar verilmesinde isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan kararın, dava konusu işlemin gözetim kıymete isabet eden kısmının iptali ve 1.091.514,36 TL'nin tecil faiziyle iadesine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin hüküm fıkrası, aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir. 
	Davalı idarenin, temyize konu kararın, dava konusu işlemin gözetim kıymeti dışındaki unsurlardan kaynaklandığı iddia olunan 2.091,52 TL'lik kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya için tahakkuk ettirilerek fazladan ödenen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergisi 1.093.605,88 TL'nin geri verilmesi istemiyle açılan davada dava konusu işlemin iptali ile gözetim kıymetine isabet eden kısım 1.093.605,88 TL kabul edilerek, söz konusu tutarın iadesine karar verildiği görülmektedir.
	Her ne kadar, gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin salt gözetim kıymetinden kaynaklandığı kabul edilmek suretiyle uyuşmazlık konusu işlemin iptali yolundaki karara yönelik istinaf başvurusu temyize konu kararla reddedilmiş ise de, davalı idarece hem temyiz başvurusunda, hem de istinaf aşamasında tahakkukun tamamının gözetim kıymetinden kaynaklanmadığı, iadesi istenilen vergiler ile gözetim kıymeti esas alınarak hesaplanan vergiler arasındaki farkın, 2.091,52 TL olduğu, fazladan iade isteminde bulunulduğu iddia edilmesine karşın, dosya kapsamı bilgi ve belgeler üzerinde herhangi bir incelemenin yapılıp yapılmadığının temyize konu kararda belirtilmediği, dolayısıyla idarenin bu husustaki iddialarının kararda karşılanmadığı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan, mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın gözetim kıymeti dışındaki unsurlardan kaynaklandığı ileri sürülen kısmı hakkında belirtilen şekilde inceleme yapılması ve inceleme neticesinde varılacak sonuca göre karar verilmesi icap ettiğinden, yargılama usulüne aykırılık taşıyan kararın sözü edilen kısmı yönünden bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne, 
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K... sayılı kararının, dava konusu işlemin gözetim kıymete isabet eden kısmının iptali ve ...TL'nin iadesine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, 
3. Kararın, dava konusu işlemin gözetim kıymeti dışındaki unsurlardan kaynaklandığı iddia olunan ...TL'lik kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA, 
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 07/10/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
İdare Hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, İdari Yargı mercilerinde açılan davalarda Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.
İncelenen dosyada, dava dilekçesinde haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen vergilerin yasal faiziyle birlikte iade edilmesinin istenildiği görülmüştür. Dilekçede talep edilen yasal faizin kanuni dayanağı gösterilmemekle birlikte bu talepten, kanuni faize ilişkin özel düzenleme içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesinde düzenlenen "kanuni faiz"in anlaşılması gerekmektedir. 
Dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunulması durumunda yargı yerince taleple bağlı kalınmayarak 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinde belirtilen tecil faizine hükmedilmesi hukuka aykırılık teşkil edecektir.
Açıklanan nedenlerle, dava dilekçesinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na tabi olan ve 07/11/2019 tarihinden sonra tahsil edilip yargı kararı uyarınca iadesi gereken bir verginin herhangi bir yasal dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, yasal/kanuni faiz talebinden, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni faiz" başlıklı 1. maddesinde düzenlenen faizin anlaşılması gerektiği, bu itibarla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca tecil faizine hükmedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından, temyize konu kararın tecil faizine hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasının düzeltilerek onanması gerektiği oyu ile, kararın belirtilen kısmına katılmıyoruz.