Esas No: 2020/8873
Karar No: 2024/6191
Karar Tarihi: 05.11.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2020/8873 E.  ,  2024/6191 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2020/8873
Karar No : 2024/6191                                                                    
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) ... Odası	  
VEKİLİ: Av. ...
 
        2-(DAVALI) ... İdaresi	  
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF: 1- (DAVALI) ... İdaresi
                                                        2- (DAVACI) ... Odası	  	 
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çorum ili, ..., ... Köyü,...... sayılı parsele ilişkin ... tarih ve ... sayılı il genel meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... kararda;  yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen raporun ve dosyanın birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu alanın 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında tarım alanında kaldığı, Çorum Valiliği İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün görüş yazısına göre alanın tarım dışı amaçla kullanılmasının uygun görüldüğü, dava konusu planlarda taşınmaza getirilen tarımsal amaçlı rekreasyon (hobi bahçesi) fonksiyonunun ve yapılaşma koşullarının üst ölçekli plana uygun olduğu, ancak sosyal-kültürel tesis alanı fonksiyonunun tarım alanlarında getirilebilecek bir kullanım olmaması nedeniyle üst ölçekli plana aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle sosyal-kültürel tesis alanı yönünden dava konusu işlemin iptaline, tarımsal amaçlı rekreasyon (hobi bahçesi) alanı ve plan açıklama raporuna  yönelik davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge  Mahkemesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLARİN İDDİALARI           :     
Davacı tarafından, dava konusu planlarda tarımsal amaçlı rekreasyon (hobi bahçesi) adı altında mevzuatta yer almayan bir fonksiyon getirildiği, bu yönüyle dava konusu planların hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, davada süre aşımı bulunduğu, sosyal-kültürel tesis alanı her ne kadar üst ölçekli plana aykırı görülmüşse de davaya konu alanın il merkezine yakın olduğu ve bu bölgenin de sosyal-kültürel tesis alanı ihtiyacı göz önünde bulundurularak planlama yapıldığı, getirilen bu fonksiyonun planlama alanının %2,51 kısmını kapsadığı  ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki idari dava dairesi kararının onanmasına, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, dava konusu taşınmaz için "Tarımsal Rekreasyon Alanı (Hobi Bahçesi)'' adı altında Mekansal Planlar Yönetmeliğinde bulunmayan bir kullanım getirilmiş olduğu görüldüğünden, dava konusu planlarda bu fonksiyon yönünden şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygunluk olmadığından, davanın reddi yolundaki mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
 
	MADDİ OLAY : Çorum ili, ..., ... Köyü, ... sayılı parsele ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı  ... tarih ve ... sayılı il genel meclisi kararıyla onaylanmıştır.
Dava konusu imar planlarının 11/01/2018 - 09/02/2018 tarihleri arasında askıya çıkarılması üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde; "nazım imar planı" varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak, hali hazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme, yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasında esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak,  uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nâzım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. 
 14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasınıın (i) bendinde: "Sosyal altyapı alanları: Birey ve toplumun kültürel, sosyal ve rekreatif ihtiyaçlarının karşılanması ve sağlıklı bir çevre ile yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik kamu veya özel sektör tarafından yapılan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri ile park, çocuk bahçesi, oyun alanı, meydan, rekreasyon alanı gibi açık ve yeşil alanlara verilen genel isimdir." düzenlemesine yer verilmiştir.
 Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Gösterim (lejand) teknikleri" başlıklı 10. maddesinde;
 "(1) Her türlü mekânsal plan, kendi kademesinin ve yapılış amacının gerektirdiği çizim ve gösterim tekniğine göre hazırlanır.
(2) Planlar, Bakanlıkça belirlenen ve EK-1 Gösterimler başlığı altında yer alan EK-1a Ortak Gösterimler, EK-1b Mekânsal Strateji Planları Gösterimleri, EK-1c Çevre Düzeni Planı Gösterimleri, EK-1ç Nazım İmar Planı Gösterimleri, EK-1d Uygulama İmar Planı Gösterimleri ve EK-1e Detay Kataloğuna uygun olarak hazırlanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başılığını taşıyan 4. maddesinde; "Yeşilalanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan oyun bahçesi, çocuk bahçesi, dinlenme, gezinti, piknik, eğlence, rekreasyon ve rekreaktif alanları toplamını (Metropol ölçekteki fuar, botanik ve hayvan bahçeleri ile bölgesel parklar bu alanlar kapsamındadır.), 19 uncu maddede yer alan işlevleri ve yapılaşma koşullarını içeren yeşilalanlar;
1) Çocuk bahçeleri: Çocukların oyun ve dinlenme ihtiyaçlarını karşılayan, bitki örtüsü ile çocukların oyun için gerekli araç gereçleri, toplamda 6 m2’yi geçmeyen büfe ile süs havuzu, pergola ve genel tuvalet dışında başka tesis yapılamayan alanları,
2) Parklar: Kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçları için ayrılan, 19 uncu maddedeki kullanımlara da yer verilebilen alanları,
3) Piknik ve eğlence (rekreasyon) alanları: Kentin açık ve yeşil alan ihtiyacı başta olmak üzere, eğlence, dinlenme, piknik ihtiyaçlarının karşılanabildiği, kent içinde ve çevresinde günübirlik kullanıma yönelik olarak imar planı ile belirlenmiş yerleri" şeklinde tanımlanmıştır.  
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Davalının temyiz istemi yönünden;
Davalı tarafından, davada süre aşımı bulunduğu ileri sürülmüşse de davacının dava konusu imar planlarının askı süresinin bittiği tarihi takip eden 60 gün içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.  
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, dava konusu işlemin iptali yolundaki idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacının temyiz istemi yönünden;
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğine göre her türlü mekansal planın kendi kademesine ve yapılış amacının gerektirdiği çizim tekniğine göre ve Yönetmeliğin ekinde yer alan gösterimlere uygun hazırlanacağının düzenlendiği, Yönetmelikte yer alan lejant gösterimleri incelendiğinde ise "Tarımsal Rekreasyon Alanı (Hobi Bahçesi)'' adı altında bir lejant yer almadığı görülmüştür.
Bu durumda, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, dava konusu taşınmaz için anılan yönetmelikte bulunmayan bir kullanım getirilmiş olduğu görüldüğünden bu fonksiyon yönünden dava konusu planlarda şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygunluk  görülmemiştir.
Bu itibarla, Mahkeme kararının davanın reddine ilişkin kısmına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın kısmen reddine, kısmen dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu planlarda getirilen tarımsal rekreasyon alanına ilişkin kısmının BOZULMASINA, diğer kısmının ONANMASINA, 
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 05/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.