Esas No: 2021/6028
Karar No: 2024/2924
Karar Tarihi: 17.05.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/6028 E.  ,  2024/2924 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/6028
Karar  No : 2024/2924  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. 
VEKİLİ	: Av. ...
DAVACI YANINDA MÜDAHİL: ... Nakliyat Kum ve Mıcır İşletme San. ve Tic. Ltd. Şti.	
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:...., K:.. sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrasının ihlal edildiğinden bahisle 169.823,71-TL idari para cezası ile tecziye edilmesine ilişkin tesis edilen  ... tarih ve ...E....4 sayılı ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı işleminin dayanağı ... sıra nolu, ... tarihli işlemin  iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; şikayet üzerine yapılan denetimler neticesinde, el konulma imkânı ortadan kalkmış olan miktar üzerinden üretim yapıldığı hususunun her türlü şüpheden uzak, somut, kesin, yeterli ve inandırıcı delillerle ortaya konulamadığı, cezanın matrahı hesaplanırken matraha esas hacmin 2.372.90 m³ olarak belirlenmesinin soyut mahiyette olduğu görüldüğünden davacının 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrasının ihlal edildiğinden bahisle 169.823,71₺ idari para cezası ile tecziye edilmesine ilişkin tesis edilen ... tarih ve ...-E... sayılı ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı işleminin dayanağı ... sıra nolu, ... tarihli ihbarnamede hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı,  hesaplamaların tüm teknolojik imkanlar kullanılarak yapıldığı, sim kart ile uydu bağlantılı, cm hassasiyetinde ölçüm yapabilen cihaz ile sahadan alınan koordinat verilerinin netcad programı ile değerlendirildiğini, Google Eart görüntüleri incelendiğinde yaklaşık 58 günlük sürede ruhsatsız üretimin gerçekleştiğinin görüldüğünü, maden üretiminin yapılarak sahanın suni gölet haline getirildiğinin görüldüğü, 23/09/2019 tarihinde İl Denetim Komisyonu tarafından yapılan  ölçümlerle örtüştüğü işlemin hukuka uygun olduğu temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Davacı tarafından,  istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
... ili, ... ilçesi, ... mahallesi sınırları dahilinde, ... Nehri kıyısında  ... Valiliğine yapılan şikayetler üzerine il denetim komisyonu tarafından 23/09/2019 tarihinde inceleme ve denetim yapılmıştır. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından ... tarihinde tutulan tutanakta " 1 adet paletli ekskavatör, 1 adet yükleyici, ... plakalı kamyonun alanda faal olduğunu, kamyon şoförünün beyanında kamyon kasasında bulunan malzemenin davacıya ait stok alanına götürüp boşalttıklarını ifade ettiğini " belirtilmiştir. 
 ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı'nın ... tarih ... sayalı Olur'u ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrasının ihlal edildiğinden bahisle 169.823,71₺ idari para cezası ile tecziye edilmesi işlemi tesis edilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6592 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5. maddesinde "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti hâlinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır." kuralı bulunmaktadır.
28 Şubat 2019 tarih ve 30700 Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7164 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5. maddesinde "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti hâlinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır." kuralı bulunmaktadır.
21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 54. maddesinde "Ruhsatı olmadan, başkasına ait ruhsat alanı içerisinde, ruhsata konu olmayan maden üretimi veya grubu dışında üretim yapıldığının Genel Müdürlükçe, il özel idaresince veya mülki amirlerin yetkilendirdiği kişiler tarafından tespit edilmesi halinde, durum bir tutanak ile tespit edilir. Bu tutanakta üretimin yapıldığı yer, üretimi yapanın adı ve adresi, maden cinsi ve miktarı gibi bilgiler yer alır. Üretilen madene mülki idare amirliğince el konulur. Bu kişilere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir olan illerde ilgili muhasebe birimi hesabına, diğer illerde il özel idaresi hesabına aktarılır." düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, ruhsatsız sahada üretimde bulunulması halinde faaliyetin durdurularak üretilen madene el konulacağı ve el konulan veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. 
Uyuşmazlıkta;  davacı tarafından idari para cezasına konu taşınmazlar üzerinde  maden ruhsatı bulunmadan maden üretiminde bulunma fiilinin gerçekleştiğinin ikrar edildiği, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından ... tarihinde tutulan tutanakta " 1 adet paletli ekskavatör, 1 adet yükleyici, ... plakalı kamyonun alanda faal olduğunu, kamyon şoförünün beyanında kamyon kasasında bulunan malzemenin davacıya ait stok alanına götürüp boşalttıklarını ifade ettiği " belirtilmiştir.
Yine, 23/09/2019 tarihli tutanakta, çalışma yapılan alanda Cors cihazı ile ölçüm yapıldığı ve kübaj hesabının da netcad ortamında değerlendirildiğinin belirtilmesinin yanı sıra, Google Eart görüntüleri ile de yapılan üretim miktarının eşleştiğinin tespit edildiği, davacı tarafından alınan malzemenin miktarına itiraz edilmediği de dikkate alındığında, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık; İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin iptali yönündeki  kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 17/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.