Esas No: 2023/3048
Karar No: 2024/5483
Karar Tarihi: 27.11.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2023/3048 E.  ,  2024/5483 K.


"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2023/3048
Karar	No : 2024/5483                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Valiliği 
VEKİLİ	: Av. ...  
İSTEMİN_KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ...Ana Bilim Dalında profesör ünvanı ile öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, mesai saatleri dışında özel sağlık kuruluşlarında çalışmak veya muayenehane açmak için izin verilmesi talebiyle yaptığı 02/02/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün...tarih ve ...sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:...,  K:...sayılı kararıyla; İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi... Ana Bilim Dalında profesör ünvanı ile öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, daha önceden muayenehanesi bulunmadığı, İstanbul ...Hastanesi Başhekimliğinin ... tarih ve ... sayılı yazısında, davacının hastanelerinde hizmet sözleşmesinin bulunmadığının ve davacıya ait maaş bordrosu ve Sosyal Güvenlik Kurumuna ait kaydına ilişkin bilgi ve belgelerin mevcut olmadığının belirtildiği, bu duruma göre 18/01/2014 tarihi itibarıyla serbest meslek faaliyeti yürütmediği ve özel kuruluşlarda çalışması bulunmadığı açık olan davacının, serbest meslek faaliyetinde bulunmayı yasaklayan düzenlemenin yürürlüğe girmesinden sonra muayenehane açabileceği yolunda hukuken korunması gereken meşru bir beklentisinin varlığından söz edilmesi mümkün olmadığından, muayenehane açma talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI	:	Davacı tarafından; 01/09/2012 tarihinde üniversitedeki mesai saatleri dışında ...Hastanesi Organ Nakli biriminde görev yapmaya başladığı, 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 64. madde uyarınca üniversite ile ilişiğinin kesilmemesi için 31/05/2014 tarihinde özel hastanedeki görevinden ayrıldığı,  özel sağlık kuruluşlarında çalışma veya muayenehane açma isteminin kazanılmış hakkına ve eşitlik ilkesine aykırı olarak reddedildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davalı idare tarafından; 18/01/2014 tarih ve 28886 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6514 sayılı Kanun'un yayımlandığı tarihten önce muayenehanesi olan hekimlerin faaliyetine devam ettiği, 18/01/2014 tarihinden sonra muayenehane açmak isteyen hekimlerin dilekçelerinin herhangi bir işlem yapılmayarak iade edildiği, Anayasa Mahkemesinin 11/04/2014 tarih ve 28969 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan E:2014/61, K:2014/6 sayılı kararı uyarınca yeni serbest meslek faaliyetinde bulunmak veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmak isteyenlere bu hakkın tanınmadığı, istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesinin kararının hukuka uygun olduğu belitirilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
 
	MADDİ OLAY : 
 İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ...Ana Bilim Dalında profesör ünvanı ile öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından; üniversitedeki mesai saatleri dışında özel sağlık kuruluşlarında çalışmak veya muayenehane açmak için izin verilmesi talebiyle 02/02/2022 tarihinde yapılan başvurunun İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlığını taşıyan 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple  tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması karar kendiliğinden hükümsüz kalır." hükmüne; 2. fıkrasında da, "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir."  hükmüne yer verilmiştir. 
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Gerçek kişilerin kişiliği ve medeni haklardan yararlanma ehliyeti, Medeni Kanun'un 28. maddesi uyarınca ölüm ile son bulduğundan, ölen kişinin davada taraf olma ehliyeti ortadan kalkar ve dolayısıyla onun temsili de düşünülemez. Çünkü objektif dava ehliyeti, bir kimsenin bizzat veya iradesi ile tayin ettiği bir temsilci vasıtasıyla kendi adına bir davayı yürütmesi ve buna ilişkin usul işlemlerini yapmasıdır. Bu nedenle, terekeye dahil olmayan, ölümden sonra da hukuken mirasçılara intikal etmesi mümkün bulunmayan haklardan dolayı mirasçıların dava açma olanağı bulunmamaktadır.
Ancak taraflardan birinin dava devam ederken hayatını kaybetmesi halinde, davaya mirasçıların devam edebileceği hususuna, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 55. maddesinde yer verilmiş olup; bu kural 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinde özel biçimde düzenlenmiştir. Anılan maddede, yalnız öleni ilgilendiren davalar dışındaki davaların takip hakkının mirasçılara geçebileceği hükme bağlanmış; fakat bu davaların hangi tür davalar olduğu belirtilmemiştir.
2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin "yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmünden kastedilen; münhasıran ölenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olan, başkalarına devir ve temliki veya miras yoluyla intikali mümkün olmayan haklarla ilgili davalardır. Bunun dışında, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, ölene ait bulunan bütün haklar, mallar ve borçlar mirasçılara geçeceğinden, dava açılmakla mameleki niteliğe dönüşen haklar da ölenin malvarlığının bir bölümünü oluşturacağından, açılmış bulunan bu tür davaları ölenin mirasçılarının takip etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Dava dosyasının incelenmesinden;... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmesi üzerine davacının istinaf başvurusunda bulunduğu, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih E:..., K:... sayılı kararıyla da istinaf başvurusunun reddedildiği, davacı tarafından yapılan temyiz başvurusunun incelendiği aşamada, davacının 28/07/2024 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.
 
Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince, davacının vefat ettiği ve uyuşmazlığın davacı tarafından, mesai saatleri sonrası özel bir sağlık kuruluşunda çalışma veya muayenehane açma istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklandığı, dolayısıyla davanın yalnız öleni ilgilendiren bir dava niteliğinde olduğu gözetilerek, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrası uyarınca dava dilekçesinin iptaline karar verilmesini teminen, temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.  
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrası hükmünün uygulanmasını teminen,   temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.