Esas No: 2021/3425
Karar No: 2024/6136
Karar Tarihi: 03.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/3425 E.  ,  2024/6136 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/3425
Karar  No : 2024/6136  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1-...Servis ve Taşımacılık Turizm Tic. Ltd. Şti.  	 
 2- ...
 
İSTEMİN KONUSU:  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından,... plakalı araç ile ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile araç sürücüsü ... adına 5.010,00 TL Trafik İdari Para Cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin Mahkemenin iki ayrı ara kararı ile davalı idareden istenilmesine karşın gönderilmediği ve böylelikle işlemin dayanağının somut olarak ortaya konulamadığı, davacılar hakkında belediye sınırları dahilinde  ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen trafikten men ve araç sürücüsüne para cezası kesilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:  Davalı idare tarafından, davacının çalışma izin / ruhsatı bulunmadan taşımacılık yaptığının tutanaklarla tespit edildiği, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek istinaf mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI  : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
Davacılar tarafından, ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle dava konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile araç sürücüsü diğer davacı adına 5.010,00 TL Trafik İdari Para Cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istemi ile bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinde; "Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: ... f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." düzenlemesi,
	2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) 
	(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; 
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, 
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, 
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında 
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; 
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, 
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, 
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. 
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Dosyanın incelenmesinden, 25/11/2019 tarihinde yapılan denetimde davacı şirkete ait aracın ... Sokak ... Okulu önünde taşımacılık yaparken durdurulduğu, olay tutanağının dosyada bulunmadığı, aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı ile araç şoförü ... adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, Men / Muhafaza Tutanağı'nın "Men Etme Nedeni ve Diğer Hususlar" kısmında:"EK 2/3-A: Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden çalışma izni / ruhsatı olmadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımak. (Öğrenci taşıyor.) Aracın muhtelif yerleri çizik, hasarlı" açıklamasının ve her iki tutanakta da davacı şoför için imza etmedi şerhinin bulunduğu, dava dilekçesinde davacıların söz konusu taşımacılığa yönelik itirazının bulunmadığı görülmüştür. 
Dava konusu taşımacılığın niteliğinin tespiti için olay tutanağının bulunması zorunluluğu Dairemizce de kabul edilen bir gerekliliktir. Ancak olayın şekli ve dosyada yer alan matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı, Trafik İdari Para Cezası Tutanağı ve davacı tarafın beyanlarından taşımacılığın mahiyeti tespit edilebiliyorsa diğer bir anlatımla dava konusu işlemin nedeni olan maddi olay mevcut belgelerle hiçbir tereddüt doğurmayacak şekilde anlaşılmakta ise sadece olay tutanağının olmaması, dava konusu  işlemi / işlemleri kusurlu ve eksik hale getirmemektedir.
Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; söz konusu matbu tutanaklardan ve davacıların beyanından olayın yerinin ve okul servis taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, dava dilekçesinde davacıların taşımacılık işi yaptıklarını kabul ettikleri ve söz konusu tutanaklara ilişkin itirazlarının ve taşımacılığa ilişkin güzergah izin belgesinin dosyada bulunmadığı görüldüğünden, olay yeri tutanağının olmamasının tek başına dava konusu işlemi sebep ve şekil unsurları yönünden kusurlandıramayacağı sonucuna  ulaşılmıştır. Öte yandan davacıların dava dilekçesi ile dosyaya sundukları onay tarihi 26/11/2019 tarihi olan Personel Servis aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi'nin dava konusu okul servis taşımacılığına ilişkin güzergah izin belgesi olmaması yanında dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihten sonra edinildiği görülmüştür.
Bu durumda, davacıların işlem tarihinde geçerli Okul Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı okul servis taşımacılığı yaptığından bahisle tesis edilen trafikten men ve idari para cezası işlemlerinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  Temyiz isteminin kabulüne,
2.  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 03/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
 
KARŞI OY :
(X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.