Esas No: 2021/171
Karar No: 2024/7754
Karar Tarihi: 17.12.2024

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/171 E.  ,  2024/7754 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2021/171
Karar No : 2024/7754                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ...  Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ... 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: SS ...   Birliği 
VEKİLİ	: Av. ... 
 
İSTEMİN	KONUSU	: ...  Bölge İdare Mahkemesi...  İdari Dava Dairesinin ...  tarih ve E:... , K:...  sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Giresun ili, Tirebolu ilçesi, ...  Mahallesi, ...  Mevkii, ...  ada, ...  ve ...  parsel sayılı, davacıya ait taşınmazları da kapsayan alanda yapılan ve Tirebolu Belediye Meclisinin...  tarih, ...  sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının ve bu  plan kararlarına yapılan itirazın reddine dair Tirebolu Belediye Meclisinin ... tarih, ... sayılı kararı ile dava konusu  taşınmazları da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ve 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi ve 2981 sayılı Kanuna 3290 sayılı Yasa ile eklenen Ek 1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına dair Tirebolu Belediye Encümeninin ...  tarih, ...  sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...   İdare Mahkemesince verilen ...  tarih ve E:... , K:...  sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, bakılan davanın devamı sırasında davacı tarafından yapılan 05/01/2018 tarihli plan değişikliği teklifinin, Tirebolu Belediye Meclisinin...  tarih,...  sayılı kararı ile teklif edildiği şekilde onaylanmasına karar verildiği, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin karar yönünden  davanın esasının incelenme olanağının bulunmadığından dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,  uyuşmazlığın parselasyon işlemine ilişkin kısmına gelince; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucu  parselasyon yapılmasına ilişkin dava konusu belediye encümeni kararında hukuka aykırılık bulunmadığından parselasyon planına ilişkin ...  tarihli, ...  sayılı Tirebolu Belediye Encümeni kararı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine  ...  Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince verilen kararda;  dava konusu belediye encümeni kararında, parselasyonun  3194 sayılı Kanunun 18. maddesi, 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi ve aynı Kanuna 3290 sayılı Kanunla eklenen Ek 1 maddesine göre yapıldığı belirtilmiş ise de,  ıslah imar planı bulunmadığı gibi 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesinde ve bu Kanuna 3290 sayılı Kanun ile eklenen Ek 1 madde hükmündeki yetkilerin kullanılmamış olması karşısında, dava konusu parselasyonun 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca yapıldığı, parselasyonun  başlıca amacının imar planına ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılaşmaya elverişli imar parselleri elde edilmesi olduğu, öte yandan uygulama sahasında yer alan karakol, cami, okul alanı, park, yol gibi umumi hizmetlere ayrılan alanların düzenleme ortaklık payı kapsamında bedelsiz olarak kamunun eline geçmesi mümkün ise de, parselasyonun salt bu amaçla yapılamayacağı, parselasyonun  belediye encümenine  sevkine ilişkin başkanlık yazısında yol ve park alanlarının kamunun  eline geçirilmesi  amacıyla parselasyon  yapılması gerektiğinin belirtildiği,  uygulama sınırının da bu amaç doğrultusunda belirlendiği,  parselasyona  dahil edilen parsellerin imar planındaki kullanımlarının fiskobirlik depolama alanı, fiskobirlik hizmet alanı, adliye ve ibadet alanı olduğu, uygulama neticesinde imar parsellerinin sınırlarının düzeltilmediği, düzgün imar parselleri elde edilmediği göz önüne alındığında, imar planında umumi hizmet alanına ayrılan alanların kamunun eline geçirilmesi amacıyla parselasyon yapılmasına ilişkin...  gün ve ...  sayılı Tirebolu Belediye Encümeni kararında ve buna dair verilen davanın reddi yolundaki mahkeme  kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
 Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Ordu İdare Mahkemesince verilen istinaf başvurusuna konu kararın redde ilişkin kısmının kaldırılmasına, parselasyon yapılmasına ilişkin Tirebolu Belediye Encümeninin ...  gün ve ...  sayılı kararının iptaline, karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           :  Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	... 'IN DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY :Davacı tarafından, maliki olduğu, Giresun ili, Tirebolu ilçesi, Körliman Mahallesi, ...  Mevkiinde bulunan ...  ada, ...  ve ...  parsel sayılı taşınmazları da kapsayacak şekilde Tirebolu Belediye Meclisinin ...  tarih, ...  sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının, planlara yapılan vaki itirazın reddine dair Tirebolu Belediye Meclisinin ...  tarih,...  sayılı kararının ve davacının taşınmazını da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi, 2981/3290 sayılı Yasanın Ek 1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına dair Tirebolu Belediye Encümeninin ...  tarih, ...  sayılı işleminin; haksız ve hukuka aykırı olduğu, davacının anayasal hakkı olan mülkiyet hakkı üzerinde değişiklikler yapıldığı, anılan uygulama ile komşu parsel  malikleri lehine haksız kazanımlar oluşturulduğu iddialarıyla bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak düzenlenmiştir.
	Aynı kanunun 18. maddesinin ilk fıkrasında da; " İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
              Dosyanın incelenmesinden davacı tarafından  İmar Kanununun 18. maddesi ve 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi ve 2981 sayılı Kanuna 3290 sayılı Yasa ile eklenen Ek 1. maddesi uyarınca onaylandığı belirtilen parselasyon işlemine ilişkin  Tirebolu Belediye Encümeninin ...  tarih, ...  sayılı kararı ile uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan alanda  Tirebolu Belediye Meclisinin ...  tarih,... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının ve bu  plan kararlarına yapılan itirazın reddine dair Tirebolu Belediye Meclisinin ...  tarih,...  sayılı kararının iptali istenilmiştir.
Parselasyon işlemleri  1/1000 ölçekli uygulama imar planına göre yapıldığından, şayet dayanağı imar planının iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmış ise öncelikle 1/1000 ölçekli uygulama imar planı hakkında verilen iptal kararının parselasyon işlemini dayanaksız bırakıp bırakmadığı diğer bir ifadeyle yeniden parselasyon işlemi yapılmasını gerektiren bir sonuca yol açıp açmadığının incelenmesi gerekmektedir. 
               Uyuşmazlıkta dava sırasında davacı tarafından yapılan plan değişikliği teklifi kabul edildiği için dava konusu planlar hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, Tirebolu Belediye Encümeninin ...  tarihli ...  sayılı kararıyla kabul edilen parselasyon işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının hangisi olduğu, yürürlükte olup olmadığı, davacı tarafından yapılan plan değişikliği teklifinin kabul edilmesiyle davacı parselinin fonksiyonunda değişiklik yapılmasının parselasyon işlemini dayanaksız bırakıp bırakmadığı hususları incelenmeden parselasyon işleminin esası hakkında eksik inceleme ile karar verildiği görülmüştür. 
 Bu durumda dava konusu parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tespit edilerek, yürürlükte olup olmadığı, davacı tarafından yapılan plan değişikliği teklifinin kabul edilmesiyle davacı parselinin fonksiyonunda değişiklik yapılmasının dava konusu parselasyon işlemini dayanaksız bırakıp bırakmadığı, parselasyon işleminin yürürlükte olup olmadığı hususları araştırılarak elde edilecek sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan uyuşmazlık konusu taşınmazlardan Giresun ili, Tirebolu ilçesi, ...  Mahallesi, ...  Mevkii, ...  ada,  ...  parsel sayılı taşınmaz dava dışı 3. kişiye 08.10.2020 yılında satılmış olup davacının anılan taşınmazla mülkiyet bağı kalmamıştır. Yeniden verilecek kararda bu durumun da dikkate alınacağı  tabiidir. 
Bu itibarla, imar planları yönünden dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı parselasyon işlemi bakımından ise davanın reddine ilişkin idare mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının anılan kısmının kaldırılmasına dava konusu parselasyon işleminin iptaline dair  temyize konu Bölge İdare  Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu imar planları yönünden karar verilmesine yer olmadığına, parselasyon işlemi yönünden ise davanın reddine ilişkin idare mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın  anılan kısmının kaldırılmasına dava konusu parselasyon işleminin iptaline dair  temyize konu ...  Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine  gönderilmesine, 17/12/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.