Esas No: 2023/2409
Karar No: 2024/1370
Karar Tarihi: 12.06.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/2409 E.  ,  2024/1370 K.


"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas  No : 2023/2409
Karar No : 2024/1370                                                                       
TEMYİZ EDENLER: I-(DAVALILAR)  1) ...Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...
 
2) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
  II-(DAVALI İDARELER YANINDA MÜDAHİL): ... Nakliyecilik İnşaat Taahhüt ve San. Tic. AŞ
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Derneği	  
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 06/03/2023 tarih ve E:2021/3880, K:2023/2296 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak düzenlenen... tarih ve ... sayılı yapı ruhsatı ile anılan ruhsatın dayanağı "...  Otel Turizm Merkezi" 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı ve 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının iptali  istenilmiştir.
Daire kararının  özeti:  Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/09/2019 tarih ve E:2016/4986, K:2019/3778 sayılı bozma kararına uyularak verilen Danıştay Altıncı Dairesinin 06/03/2023 tarih ve E:2021/3880, K:2023/2296 sayılı kararıyla;
Uyuşmazlık konusu alana ilişkin yargı süreci göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu ... adanın, korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilen ve ... ada, ... sayılı parselde yer alan ...  binasına komşu olması nedeniyle, bu taşınmazlardaki yapılanmanın ... binasının saçak kotunu aşamayacağı, 
Dava konusu parsele ilişkin olarak, plan notlarında; "+0.00 kotu altında kalan bodrum katlarında, yoğunluk artırıcı nitelikte olmamak, turizm tesisinin yatak katı ve ayrı bir bağımsız bölüm olarak kullanılmamak kaydıyla Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesi ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik kapsamında tanımlı turizm tesislerinin tamamlayıcısı niteliğinde olan; eğlence üniteleri (bar- disco- gece klübü), restoran, yüzme havuzları, hamam- sauna- masaj, oyun salonu, toplantı salonu, jimnastik salonu, tesisat, sığınak, otopark, işlik, mutfak gibi üretim alanı, depo, soyunma ve giyinme üniteleri, sağlık üniteleri gibi birimler yapılabilir. Bu alanlar emsal hesabına dahil edilmez. +0.00 kotu altında kalan bodrum katlarının ticaret, konut gibi ayrı bir bağımsız bölüm olarak kullanılmak istenmesi halinde bu alanlar emsal hesabına dahil edilir." düzenlemesinin yer aldığı, 
 "Turizm Merkezi" ilan edilen alanda, bu fonksiyona uygun "Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik" kapsamında tanımlı turizm tesislerinin tamamlayıcısı niteliğinde olan eğlence üniteleri (Bar, Disco, Gece Kulübü) restoran gibi kullanımların getirilebileceği,
Ancak, burada tartışılması gerekenin, bu kullanımların emsal hesabına dahil edilip edilmeyeceği hususu olduğu,
"Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesi ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik"in, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca hazırlandığı, turizm tesislerine turizm yatırımı ve turizm işletmesi belgelerinin verilmesine, bu tesislerin yönetim, personel ve işletme özellikleri ile uymak zorunda oldukları fiziki şartlara, işletmecilik esaslarına, uygulanacak fiyat tarifelerinin hazırlanmasına ve onaylanmasına ilişkin hükümleri kapsayan ve yeni turizm tesis türlerinin gelişmesine olanak sağlanması, mevcut turizm yatırım ve işletmelere ait tesislerin geliştirilmesi, turizm tesislerinin asgari niteliklerinin belirlenmesi, bu tesisler arasında standart birliğinin sağlanması ve kalitenin yükseltilmesi amacıyla Bakanlar Kurulu kararıyla kabul edilerek 21/06/2005 tarih ve 25852 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı,
Bu Yönetmelik'te, turizm tesislerinin tamamlayıcısı niteliğinde olan eğlence üniteleri, oyun salonu, toplantı salonu v.b. kullanımların emsal hesabına dahil edilmeyeceği yolunda bir düzenleme bulunmadığı,
Uyuşmazlık şehircilik ilkeleri ve planlama esasları açısından değerlendirildiğinde, plan kararları ile getirilen kullanım alanlarının yer altında (bodrum katlarda) veya yer üstünde (normal katlarda) öngörülmesinin bir farklılığı bulunmadığı, genel olarak planla verilmiş kullanım hakları dışında, ayrıcalıklı yapılanma haklarının belirli alanlarda nesnel bir nedene dayanmaksızın tanınmasının, düzenleyici işlem kimliği taşıyan planların genellik, objektiflik ve yansızlık ilkesi ile bağdaştırılamayacağı,
Ayrıca, gerek bodrum katlarda öngörülen kullanım kararlarının (imar mevzuatı kapsamındaki Yönetmeliklerle öngörülen alanlar hariç), gerek brüt parsel üzerinden emsal hesaplanması suretiyle tanınan yapılaşma haklarının, yoğunluk artışına yol açtığı, sosyal ve teknik altyapıya yük getirdiği, ulaşım etütlerini etkilediği ve kentsel maliyetleri artırdığı, planla sağlanan bütünlüğü zedelediği,
Uyuşmazlık konusu olayda, A ve B bloklarda +71.16 kotuna tekabül eden +0.00 kotunun üzerinde 6 katın, alt kısmında ise 7 katın; C blokta ise anılan +0.00 kotunun üzerinde 1 kat, aşağı doğru ... ... Sokak ile ... Sokak kesişmesine yönelen 8 katın bulunduğu, arazinin en üst noktasını oluşturan +0.00 kotunun (+71.16 m) yüksekliği ile yapı kompleksinin bulunduğu en alt kot arasında 71.16 m - 38.90 m = 32.26 metrelik fark bulunduğu, bu farktan yararlanarak turizm tesisinin tamamlayıcısı niteliğinde mekansal kullanımların projede işlendiği, KAKS= 3 değerinin, plan notu ile belirlenen esaslar dahilinde kullanıldığı, ancak bodrum katlardaki yaklaşık  5000 m² 'nin emsal harici bırakıldığının anlaşıldığı,
Yukarıda yer verilen hususlar doğrultusunda, "Turizm Merkezi" ve "kentsel sit alanı" ilan edilen ve  korunması gerekli kültür varlığı olarak tescilli taşınmaz bitişiğinde bulunan uyuşmazlık konusu planlama alanında, +0.00 kotu altında bulunan bodrum katlarının tamamının emsal hesabına dahil edilmemesi yönünden "... Park Otel Turizm Merkezi" 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı ve 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planında ve bu plana dayalı yapı ruhsatında şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle,
dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. 
 
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davalı idarelerden Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, uyuşmazlık konusu taşınmazın 1984 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile "turizm merkezi" ilan edildiği, önceki mahkeme kararlarına uyulmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, yapının yüksekliği ve topoğrafyaya uyum hususunun mahkeme kararı ile saptanmasına karşın söz konusu iddianın tekrarlanmasının anlamlı bulunmadığı, E:3 ile sınırlandırılarak bölgeye ekstra trafik yükü getirilmesinin önüne geçildiği, bodrum katlarda yoğunluk artırıcı nitelikte olmamak ve yatak katı olarak kullanılmamak kaydıyla turizm tesislerinin tamamlayıcısı niteliğinde olan birimlerin emsale dahil edilmediği, bağımsız bölüm olarak kullanılması halinde emsale dahil edileceğinin plan notlarında açıkça belirtildiği, dava konusu işlemlerin hukuka ve kamu yararına uygun olarak tesis edildiği,
... Belediye Başkanlığı tarafından, planlama sürecine ilişkin olarak askı, ilan ve itirazların iletilmesine ilişkin yükümlülüklerin belediyelerince yerine getirildiği, turizm merkezi ilan edilen parselde plan onama yetkisi davalı Bakanlıkta olduğundan parçacıl yaklaşımdan söz edilemeyeceği, dava konusu planlarla bakanlar kurulu kararının uyumlu olduğu, her iki ölçekli planında aynı tarihte onandığı, farklı tarihlerde askıya çıkmasının hukuka aykırılık oluşturmadığı, dava konusu işlemlerin hukuka ve kamu yararına uygun olarak tesis edildiği
Davalı idareler yanında müdahil tarafından, dava konusu planların önceki mahkeme kararlarının gerekçelerine uygun olarak hazırlandığı, bodrum katlarda ticari/rezidans birimlerinin yapılamayacağına ilişkin düzenleme getirildiği,... tarihli ...  Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından planların uygun bulunduğu, proje kapsamında iş merkezine yer verilmediği, otel/apart otel yapılmak üzere avan proje hazırlandığı, topoğrafyaya uyum hususunun tartışılamayacağı yönünde mahkeme kararının bulunduğu, planlama alanının bütün sorunlarının dava konusu planlama ile çözümlenmesinin beklenemeyeceği, planlamanın parsel bazında yapılmasının mevzuat gereği olduğu, koruma bölge kurulunca incelemenin bölge bazında yapıldığı, bodrum katlarda yer verilen kullanımların ilgili yönetmelik gereği turizm tesisinin tamamlayıcısı niteliğinde olduğu, ayrı bir ticari işletme gibi değerlendirilemeyeceği, emsale dahil olan kısımların otel katlarına özgülendikleri ve müştemilat niteliğinde olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI    : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalı idareler yanında müdahilin duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden Kültür ve Turizm Bakanlığının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; 4. fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/09/2019 tarih ve E:2016/4986, K:2019/3778 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarelerin ve davalı idareler yanında müdahilin temyiz istemlerinin reddine,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin  Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 06/03/2023 tarih ve E:2021/3880, K:2023/2296 sayılı kararının ONANMASINA, 
3.Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/06/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.