Esas No: 2021/8003
Karar No: 2024/7486
Karar Tarihi: 24.12.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/8003 E.  ,  2024/7486 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/8003
Karar  No : 2024/7486  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI)	: ... Otomotiv ve Turizm Sanayi 
	 Ticaret Anonim Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, maliki olduğu ... plakalı araçla belediye sınırları içerisinde izinsiz olarak yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 27/07/2020 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden "çalışma izni/ruhsatı almadan" söz konusu araç ile belediye sınırları dâhilinde ücret karşılığında yolcu taşımacılığı yapıldığının Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne bağlı ekiplerce yapılan denetim sonucunda usulüne uygun olarak düzenlenmiş denetim tutanağı ile tespit edildiği ve bu tutanağın araç sürücüsü tarafından da imzalandığının görüldüğü, bu durumda, "ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan" ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tutanakla sabit olduğundan, söz konusu aracın Ek 2/3-a maddesi kapsamında 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, aracın şirketlerinin kullanımında bulunmadığından, idarece istenilen izin belgelerinin aracı kullananlar tarafından temin edilmesi gerektiği, tesis edilen dava konusu işlemin hukuk ve usule uygun olmadığı hususları ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY: 
	Davacı şirketin sahibi olduğu ... plakalı araçla, İGDAŞ personelinin belediye sınırları içerisinde izinsiz olarak taşımacılığının yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 27/07/2020 tarihli işlemin tesis edildiği, bunun üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle duruşma istemli olarak bakılan dava açılmıştır.
 
İLGİLİ MEVZUAT:
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Duruşma" başlığını taşıyan 17. maddesinin 1. fıkrasında, "Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinde açılan iptal  ve yirmibeşbin Türk Lirasını aşan tam yargı davaları ile tarh edilen vergi, resim ve harçlarla benzeri mali yükümler  ve  bunların zam ve cezaları toplamı yirmibeşbin Türk Lirasını aşan vergi davalarında, taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır.", 2. fıkrasında, "Temyiz ve istinaflarda duruşma yapılması tarafların istemine ve Danıştay veya ilgili bölge idare mahkemesi kararına bağlıdır."; aynı maddenin 3. fıkrasında, "Duruşma talebi, dava dilekçesi ile cevap ve savunmalarda yapılabilir."; 45. maddesinin 4. fıkrasında, ''Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.'', 5. fıkrasında ise, ''Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir.'' hükümlerine yer verilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda anılan kanun hükümlerine göre, İdare Mahkemelerinde açılan iptal davalarında  taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılması zorunlu bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından dava dilekçesinde duruşma talebinde  bulunulduğu halde, İdare Mahkemesince yukarıda belirtilen Kanun hükmüne aykırı biçimde duruşma yapılmaksızın karar verildiği, ayrıca dava konusu işleme ilişkin belgenin de dava dosyasında bulunmadığı anlaşılmıştır.
    Bu durumda, davacı tarafın duruşma isteminde bulunmasına karşın, İdare Mahkemesince duruşma yapılmadan ve dava konusu işlem bulunmaksızın karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 24/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.