Esas No: 2023/5474
Karar No: 2024/3182
Karar Tarihi: 20.05.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5474 E.  ,  2024/3182 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/5474
Karar	No : 2024/3182                                                                       
TEMYİZ EDEN TARAFLAR	: 1- (DAVACI) ... Belediyesi Turizm İnşaat                  Gıda Enerji Sanayi ve Ticaret Anonmi Şirketi
	   VEKİLİ	: Av. ...	 
                                                                     2- (DAVALI) ... Valiliği 	
	   VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Muğla İli, Bodrum İlçesi, ... Mahallesi, ... önündeki dolgu alanı üzerinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 377,54 m²'sinin davacı şirket tarafından restaurant ve çay bahçesi olarak kullanılmak suretiyle 17/07/2014-06/09/2016 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 299.718,40-TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile yapılan itirazın reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile dosya kapsamında mübrez bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi neticesinde,17/07/2014-06/09/2016 tarihleri arasında doğan ecrimisil miktarının 60.489,88-TL olarak hesaplandığı görülmekte olup, bu meblağın üzerindeki ecrimisil bedelinin fazla hesap edildiği anlaşıldığından, 299.718,40-TL olarak tahakkuk ettirilen dava konusu işlemlerin 60.489,88-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 239.228,52-TL'lik kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI	: Mahkemece yeterli emsal araştırılması yaptırılmadan karar verildiği, ecrimisil bedelinin fahiş olduğu ve işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI	: Bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların yeterince değerlendirilmediği, raporun yetersiz olduğu ve işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI	     : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ                                       : ...
DÜŞÜNCESİ	: Davacının temyiz isteminin reddi, davalı idarenin temyiz isteminin ise kısmen reddi, kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
Davacının temyiz istemi yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın davacının istinaf başvurusunun reddine dair kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
	2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.' hükmü yer almaktadır.
2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Davalı idarenin temyiz istemi yönünden;
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen ve Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda,  kafe binasının sabit tesis niteliğinde olması nedeniyle tüm işgal süresince mevcut olduğu, ancak davacının masa sandalye alanını yılda 4 ay kullandığı yönündeki beyanı ile birlikte işgal dönemi, öncesi ve sonrası Google Earth uydu fotoğrafları birlikte değerlendirildinde Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında söz konusu masa sandalye alanının kullanıldığının anlaşıldığı, kalan aylarda ise kullanım olduğuna dair bir tespit yapılamadığından masa sandalye alanı için işgal döneminin Bodrum açısından yaz sezonu kabul edilebilecek ve uydu görüntüleri ile desteklenen 1 Mayıs – 30 Eylül arasında kalan dönem esas alınarak hesaplama yapıldığı, ecrimisil bedelinin belirlenmesi amacıyla yapılan emsal araştırmaları neticesinde ise, dava konusu taşınmaza komşu Halikarnas Disko unvanlı işletmenin kira bedeli emsal alınarak (2014 yılı için m² birim bedeli 183,93-TL/m²) ve takdiri olarak dava konusu taşınmazın emsalin 0,60 değeri mertebesinde olduğu kanaatiyle  m² birim bedeli 2014 yılı için 110,36-TL/m² olarak belirlenerek yıllara göre yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle hesaplama yapılmış ise de; dava konusu taşınmazın bulunduğu Bodrum ilçesinde aynı tür işgaller sebebiyle düzenlenen ecrimisil ihbarnamelerine karşı açılan ve tarafları aynı olan davalardan emsal alınabilir nitelikte olan ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kafe binası ve masa sandalye alanı için 218,39-TL/m² ( 2014 yılına uyarlanmıştır.) olarak belirlendiği ve buna göre verilen kararın istinaf aşamasında kesinleştiği görülmektedir.
Bu durumda, 2014 yılı m² birim bedeli 218,39-TL esas alınarak ve yıllara göre yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle bilirkişilerce tespit edilen işgal alanı ve süresine göre yapılan hesaplama neticesinde, dava konusu işlemin 115.158,00-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 184.560,40-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık görülmediğinden, İdare Mahkemesince verilen kararın, dava konusu işlemin 239.228,52-TL'sinin iptaline dair kısmının 184.560,40-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 54.668,12-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının 54.668,12-TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 184.560,40-TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;
	1.	Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
	2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, davacının istinaf başvurusunun reddine dair kısmının ONANMASINA,         
                3. Anılan kararının, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine yönelik bölümünün ...'lik kısmının ONANMASINA, ...-TL'lik kısmının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/05/2024  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.