Esas No: 2023/3107
Karar No: 2024/1759
Karar Tarihi: 23.09.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/3107 E.  ,  2024/1759 K.


"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2023/3107
Karar	No : 2024/1759                                                                       
TEMYİZ EDENLER	: I- (DAVACI)	: ...
	  VEKİLİ	: Av. ...
	  II- (DAVALI)	: ... Üniversitesi Rektörlüğü	  
	  VEKİLİ	: Av. ... 
DİĞER DAVALI	: ... Bakanlığı
VEKİLİ		: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; 22/12/2019 tarihinde yapılan Gümrük Müşavir Yardımcılığı Yazılı Sınavına ait A kitapçığındaki 3, 34, 58, 60, 66, 86 ve 90 numaralı soruların ve anılan sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 227., 228. ve Geçici 6. maddeleri ile 07/10/2009 tarih ve 27369 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliği'nin 566., 567., 568. ve 571. maddelerine atıfta bulunularak,
Uyuşmazlığın çözümünün teknik bilgi gerektirdiği, Mahkemelerinin 01/03/2021 tarihli ara kararı ile dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya sunulan rapordaki tespitler uyarınca, 22/12/2019 tarihinde yapılan Gümrük Müşavir Yardımcılığı Yazılı Sınavında sorulan ve davacı tarafından iptali istenen;
A kitapçığı 3, 58, 60, 66, 86 ve 90 numaralı sorular yönünden; bahse konu soruların mevzuata, soru hazırlama tekniği ile ölçme ve değerlendirme kriterlerine uygun olarak hazırlandığı, davalı idareler tarafından belirtilen cevapların doğru olduğu, sorularda hata bulunmadığı anlaşılmakla, anılan soruların iptali isteminin reddi gerektiği,
A kitapçığı 34 numaralı soru yönünden; 34 numaralı soru Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edildiğinden, davacının bahse konu soruların iptali istemi yönünden davanın konusu kalmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varıldığı, 
Davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlem yönünden; aynı sınavda sorulan ve bir kısmı bu dosyadaki sorular ile aynı bir kısmı da farklı soruların iptali istemiyle açılan davalarda, Mahkemelerince söz konusu soruların iptaline ilişkin olarak verilen kararlar üzerine sınav duyurusunda belirtildiği üzere, davalı idarelerce hatalı olduğu tespit edilen soruların değerlendirme dışı bırakılarak geçerli soruların puan değeri belirlenerek tüm adaylar için yeniden puanlama yapılacağı da dikkate alındığında, davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlem hakkında bu aşamada karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle;
 22/12/2019 tarihinde yapılan Gümrük Müşavir Yardımcılığı Yazılı Sınavında sorulan A kitapçığında yer alan 34 numaralı sorunun iptaline ilişkin istem yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 3, 58, 60, 66, 86 ve 90 numaralı sorular yönünden davanın reddine, davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlem yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 
A kitapçığı 34 numaralı soru yönünden; 
... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının söz konusu sorunun iptaline ilişkin kısmı, yapılan istinaf başvurusu üzerine Dairelerinin 29/04/2022 tarih ve E:2021/1959, K: 2022/1504 sayılı kararıyla kaldırılarak bu kısım yönünden davanın reddine karar verildiği,
Konunun özel ve teknik bilgi gerektirdiği dikkate alınarak mahkemece anılan soru üzerinde yaptırılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda söz konusu soruya ilişkin olarak; soruda herhangi bir hatanın bulunmadığı ancak idarece doğru cevap seçeneği olarak açıklanan “E" seçeneğinin değil  “C” seçeneğinin doğru cevap olduğu yönünde tespit ve değerlendirmelere yer verildiği, cevap anahtarında idarece doğru olarak belirlenen seçenek dışında cevap seçenekleri arasındaki başka bir seçeneğin doğru olduğunun tespiti durumunda, idarece doğru olarak belirlenen seçenek dikkate alınarak değerlendirme yapılabileceğinden, bu hususun sorunun iptalini gerektirmeyeceği, davacının anılan sorunun iptaline yönelik isteminin reddi gerektiği,
Davacının sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem yönünden;
Söz konusu sınava ilişkin soru iptalleri ile A kitapçığı 34 numaralı sorunun cevabının "C" seçeneği olduğu dikkate alınarak, ilgilinin başarı durumunun belirleneceği açık olduğundan, bu istem hakkında bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına yönelik idare mahkemesi kararının sonucu itibarıyla isabetli bulunduğu,
Tarafların, kararın diğer kısımlarına yönelik istinaf başvuruları yönünden;
İstinafa konu idare mahkemesi kararının bu kısmı, usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, bu kısım hakkındaki istinaf istemlerinin reddi gerektiği belirtilerek,
İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının, A kitapçığında yer alan 34 numaralı sorunun iptali istemi hakkında verilen karar verilmesine yer olmadığı yolundaki kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının bu kısmının kaldırılmasına ve bu soru yönünden davanın reddine, davacının sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli reddine, kararın diğer kısımlarına yönelik istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. 
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesi'nin 10/11/2022 tarih ve E:2022/4922, K:2022/5139 sayılı kararıyla; 
A kitapçığı 34 numaralı soru yönünden; 
İdare Mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda, 34 numaralı sorunun sınavı yapan idare tarafından doğru yanıt olarak sunulan "E" seçeneğinin hatalı olduğu, sorunun doğru yanıtının "C" seçeneği olması gerektiği, bu kapsamda doğru yanıtının idarece hatalı bildirilmesi sebebiyle ya sorunun tamamen iptalinin ya da "C" seçeneğinin doğru yanıt olarak kabul edilmesinin Mahkemenin takdirine bırakıldığı yönünde tespit ve değerlendirmelere yer verildiği,
Anılan sorunun, soru sorma tekniğine ve ölçme değerlendirme kurallarına uygun olarak hazırlanmadığından iptali gerektiği, bu sebeple temyize konu kararın, 34 numaralı soru yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği sonucuna varıldığı,
Temyize konu kararın; İdare Mahkemesi kararının, Gümrük Müşavir Yardımcılığı Yazılı Sınavına ait A kitapçığındaki 3, 58, 60, 66, 86 ve 90 numaralı sorular yönünden verilen davanın reddine ilişkin kısmı yönünden;
Temyizen incelenen kararın, anılan kısımlarının usul ve hukuka uygun olduğu, davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediği,
Temyize konu kararın; İdare Mahkemesi kararının, davacının başarısız sayılması işlemi yönünden;
Gümrük Müşavir Yardımcılığı Yazılı Sınavına ait A kitapçığındaki 34 numaralı sorunun, Dairelerinin yukarıda belirtilen gerekçesiyle hukuka aykırı bulunduğundan temyize konu kararın bu soruya yönelik davanın reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği, dolayısıyla başarı durumunun bu yeni duruma göre belirlenmesi gerektiğinden davacının anılan sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem hakkında İdare Mahkemesince bu aşamada verilen karar verilmesine yer olmadığına dair karara taraflarca yapılan istinaf başvurularının gerekçeli reddine ilişkin temyize konu kararın bu kısmının sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle,
Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine temyize konu kararın, A kitapçığı 34 numaralı soru yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasına, kararın diğer kısımlarının ise onanmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin  ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararıyla;
Danıştay Onuncu Dairesinin 10/11/2022 tarih ve E:2022/4922, K:2022/5139 sayılı kararı ile Dairelerinin 29/04/2022 tarih ve E:2021/2045, K:2022/1495 sayılı kararının, İdare Mahkemesi kararının A kitapçığındaki 34 numaralı sorunun iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının bu kısmının kaldırılarak bu soru yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasına, kararın diğer kısımlarının ise onanmasına karar verildiği, bu durumda, A kitapçığındaki 34 numaralı soru açısından istinaf başvurularının görüşülmesi gerektiği, Dairelerine ait kararın diğer kısımlarının kesinleştiği, 
A kitapçığındaki 34 numaralı soru yönünden;
Uyuşmazlığın, cevap anahtarında idarece doğru kabul edilen seçenek dışında başka bir seçeneğin doğru olduğunun belirlenmesi durumunda, bu hususun sorunun iptalini gerektirip gerektirmediği hususundan kaynaklandığı, anılan sınavın gerçekleştirilmesine yönelik davalı idareler arasında imzalanan Sınav Protokolünün, "Değerlendirme" başlıklı 8. maddesinde, "Cevap anahtarında hata olması ve bu hususunun komisyon kararıyla belirlenmesi sonucunda, soru/sorular iptal edilmeyecek, cevap anahtarı hatalı olan soru/soruların doğru seçenekleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirmeye bu soru/sorular dahil edilecektir." düzenlenmesinde yer verildiği, 
Protokol'de, cevap anahtarında hata tespit edilmesi durumunda sorunun iptali edilmeyeceği, doğru seçenek dikkate alınarak değerlendirme yapılacağının kurala bağlandığı, bir sorunun iptaline karar verilebilmesi için soru kökünde veya soru seçenekleri arasında belirsizlik, çelişki gibi sınav esnasında adayları yanıltabilecek durumların bulunması gerektiği, olayda ise, bilirkişi raporunda sadece cevap anahtarındaki seçeneğin yanlışlığından bahsedildiği, soru kökünde veya sorunun şıkları arasında bir belirsizlik, çelişki veya hata bulunduğuna ilişkin herhangi bir tespite yer verilmediği, bu anlamda, cevap anahtarındaki hatanın sadece sınav sonucuna ilişkin idarece yapılacak değerlendirmeye yönelik olduğu, sorunun iptalini gerektirmeyeceği, buna göre, bilirkişi raporuyla doğru seçenek olarak belirlenen "C" seçeneği doğru kabul edilerek değerlendirme yapılması gerektiğinden, anılan sorunun iptalini gerektirecek bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, buna karşılık, söz konusu sınava ilişkin iptal edilen sorular ile A kitapçığı 34 numaralı sorunun cevabının "C" seçeneği olduğu dikkate alınarak yeni bir değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesi eklenmek suretiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılmasına ve bu kısım yönünden davanın reddine ilişkin ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile A kitapçığı 34 numaralı sorunun iptal edilmesi gerektiği, adil ve hakkaniyetli bir sonuç için yeni bir bilirkişi raporu alınması gerektiği, aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
Davalı ... Üniversitesi Rektörlüğü tarafından; dava konusu soruların iptalini gerektirecek bir sebep bulunmadığı, yerel mahkeme kararının karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısımlarının bozularak davanın tümüyle reddine karar verilmesi gerektiği, temyize konu kararın aleyhe yargılama giderlerine hükmedilmesi yönünden de bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :  Davalı idareler tarafından, davacı tarafın temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuş, davacı tarafından savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE					:	
	  MADDİ OLAY : 
	Davacı tarafından, 22/12/2019 tarihinde yapılan Gümrük Müşavir Yardımcılığı Yazılı Sınavına ait A kitapçığındaki 3, 34, 58, 60, 66, 86 ve 90 numaralı soruların ve anılan sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari dava türleri, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı açılan iptal davaları; idari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları; kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı açılan davalar olarak sayılmış; idari yargının idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimini yapmakla görevli olduğu kurala bağlanmıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Uyuşmazlık; cevap anahtarında idarece doğru kabul edilen seçenek dışında başka bir seçeneğin doğru olduğunun belirlenmesi halinde, bu durumun soru iptalini gerektirip gerektirmeyeceğine ilişkindir.
	İdare Mahkemesi tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan raporda; A kitapçığında yer alan 34 numaralı sorunun doğru yanıtının, sınavı yapan idare tarafından cevap anahtarında doğru yanıt olarak bildirilen "E" seçeneği değil "C" seçeneği olduğu tespit edilmiş ve sorunun doğru yanıtının idarece hatalı bildirilmesi sebebiyle ya sorunun tamamen iptal edilmesi ya da "C" seçeneğinin doğru yanıt olarak kabul edilmesi gerektiği hususundaki takdirin Mahkemeye ait olduğu yolunda değerlendirmelere yer verilmiştir. 	
	Anılan bilirkişi raporunda her ne kadar, A kitapçığında yer alan 34 numaralı soruya ilişkin olarak, soru kökünde veya soru seçenekleri arasında hata ya da çelişki bulunduğuna ilişkin herhangi bir tespite yer verilmemiş ise de; sorunun cevap anahtarı ile bir bütün olduğu dikkate alındığında, cevap anahtarındaki seçenek hatasının, sorunun, soru sorma tekniği ile ölçme ve değerlendirme kurallarına uygun hazırlanmadığını gösterdiği, bunun da sorunun iptalini gerektireceği sonucuna ulaşılmıştır.
	Bu itibarla, A kitapçığında yer alan 34 numaralı soru yönünden, davanın reddi yolunda verilen temyize konu ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
	Tarafların, diğer temyiz istemleri yönünden;
	Temyiz dilekçeleri incelendiğinde; taraflarca, davacının sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem hakkında verilen karar verilmesine yer olmadığı yolundaki kararı da kapsayan temyiz iddiaları ileri sürülerek, kararın bu yönden de bozulması istenilmiş ise de, temyize konu ısrar kararının bahse konu kısımları temyiz aşamasında onanarak kesinleştiğinden ve ısrara da konu olmadığından, kesinleşen bu kısma yönelik temyiz istemlerinin esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen incelenmeksizin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin incelenmeksizin reddine;
2. İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, kararın kaldırılması, davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı ısrar kararının BOZULMASINA oyçokluğuyla,
3. Davacı ve davalı ... Üniversitesi Rektörlüğünün, temyize konu ısrar kararının kesinleşen kısımlarına yönelik temyiz istemlerinin incelenmeksizin reddine oybirliğiyle,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/09/2024 tarihinde kesin olarak karar verildi. 
 
KARŞI OY 
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.