Esas No: 2023/852
Karar No: 2024/4242
Karar Tarihi: 10.07.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/852 E.  ,  2024/4242 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas	No : 2023/852
Karar	No : 2024/4242
DAVACI	:...  Madencilik ve Turizm Anonim Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI	: ... Bakanlığı 
VEKİLİ	: Av. ... 
DAVANIN ÖZETİ	: 11/12/2022 tarih ve 32040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 86. maddesinin 1.fıkrası ile Geçici 9. maddesinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: 2577 sayılı Kanunun 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği  düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
			Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü. 
	 HUKUKİ SÜREÇ:
Dava;11/12/2022 tarih ve 32040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 86. maddesinin 1.fıkrası ile Geçici 9. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari davaların açılması' başlıklı 3. maddesinde; "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. Dilekçelerde; ... b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, ... gösterilir. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." hükmüne;  'Aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller' başlıklı 5. maddesinde; "Her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılır. Ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık yada sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabilir. Birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerekir." hükmüne; 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin, 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, 14. maddenin 3. fıkrasının (g) bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği, aynı maddenin  3. fıkrasında, dilekçelerin 3 ncü maddeye uygun olmamaları dolayısıyla reddi halinde yeni dilekçeler için ayrıca harç alınmayacağı hususları hüküm altına alınmıştır.
İdari yargılama usulündeki, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılması gerektiğine ilişkin asıl kuraldan ayrık olarak getirilmiş olan 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1. fıkrasına göre, birden fazla idari işleme karşı tek dilekçe ile dava açılabilmesi için, anılan maddede yer verilen "maddi veya hukuki yönden bağlılık"  ya da "sebep-sonuç ilişkisi" koşullarının yanında İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun öngördüğü diğer koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
Her ne kadar davacı tarafından, 11/12/2022 tarih ve 32040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 86. maddesinin 1. fıkrası ile Geçici 9. maddesinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmışsa da, Maden Yönetmeliği'nin 86. maddesinin 1. fıkrasının maden teşvik tedbirlerine ilişkin hükümler içerdiği, aynı Yönetmeliğin geçici 9. maddesinin ise yer altı kömür madenciliği kapsamında rödovans sözleşmelerinin durumuna ilişkin hükümler ihtiva ettiği anlaşılmaktadır.
 Dava dilekçesi ve Dairemizin 31/05/2023 tarihli Ara Kararına verilen cevap dilekçesi ve eklerinden; davacının Malatya ili hudutları içerisinde bulunan ... ,... , ... ruhsat numaralı IV.  Grup maden işletme ruhsat ve işletme izinlerine dayalı olarak Maden Yönetmeliği'nin 86. maddesinin 1. fıkrası hükmünün iptalini; Yozgat ili, Sorgun ilçesinde bulunan 39502 ruhsat numaralı yer altı maden kömürü sahası ile ilgili olarak davacı şirketin rödovansçı olarak maden siciline, mahkeme kararına dayalı ...  tarih ve ...  sıra numaralı tescilin,  Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Yönetmelik hükmüne dayalı olarak terkin edilmiş olması dolayısıyla da Maden Yönetmeliğinin Geçici 9. maddesinin iptalini talep ettiği görülmektedir.
Bu haliyle, iptali istenen maddeler arasında davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması şartının gerçekleşmediği, dolayısıyla her bir hükme karşı ayrı ayrı dava açılması gerektiğinden dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine aykırı olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, davacı tarafından, her bir düzenleyici işlem bakımından ayrı ayrı dava açılması ve her bir dava konusu işlemin iptalini istemek açısından sahip olunan hak veya menfaatin de açıkça ortaya konulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 15/1-d maddesi uyarınca bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde 5. maddeye uygun şekilde yeniden düzenlenecek ayrı ayrı dilekçelerle, gerekli harç ve masrafları yatırılmak suretiyle dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı Kanun'un 15/5. maddesi hükmüne göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilen dilekçede de aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacıya duyurulmasına,
3. Aşağıda dökümü yapılan ... TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin istemi halinde davacıya  iadesine, 
 4. Davalı idarenin savunmasının avukat aracılığı ile verildiği anlaşıldığından, dilekçe ret üzerine yeniden dava açılmadığı takdirde ...  TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 10/07/2024 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.