Esas No: 2023/8421
Karar No: 2024/3609
Karar Tarihi: 03.06.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/8421 E.  ,  2024/3609 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas   No : 2023/8421
Karar No : 2024/3609                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Turizm ve Otelcilik Anonim Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...  
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresindeki, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde pansiyon faaliyet konusunda "... ..." unvanı ile faaliyet gösteren işyerine ilişkin olarak "15 gün içerisinde pansiyon faaliyetine dönerek oda sayısının  en fazla yirmi beş olacak  şekilde azaltılması gerektiği aksi takdirde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceği" yönünde tesis olunan ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...  İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; yapılan denetim neticesinde dava konusu işyerinin oda sayısının 84 olması bakımından ilgili mevzuata aykırılık teşkil ettiği görülmekle, davalı idarece yapılan tespit üzerine davacıya işyerindeki mevzuata aykırılıkların giderilmesi için süre verilmesi ve bu süre içerisinde vaki eksikliklerin giderilmemesi halinde işyerinin kapatılacağına ilişkin işlem tesis edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Davacı tarafından, davalı idarece başlangıç aşamasında oda sayısı bilinerek  oda sayısı sınırlaması olmayan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında davacıya ruhsat verildiği, bu tarih itibarıyla davacının tabi olmadığı Turizme Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik uyarınca  işlem tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 2.maddesinde; "Bu Kanun hükümleri;... c)2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamına giren turizm işletmelerine... uygulanmaz (Bu madde 02/11/2023 tarih ve 32357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7464 sayılı Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 18. maddesi ile değiştirilerek " c) Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma yükümlülüğü getirenler hariç olmak üzere turizm amaçlı kiralama izin belgesi verilen konutlara" şeklinde değiştirilmiş ve bu maddenin yürürlük tarihi aynı kanunun geçici 1.maddesinde 01/01/2024 tarihinde yürürlüğe gireceği düzenleme altına alınmıştır.) hükmüne, 3. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye aşağıdaki merciler yetkilidir: a) Belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmelere il özel idareleri. b) Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyeler, c) Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde; ca) 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı, cb) Sıhhi ve sair işletmeler için ise büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıkları." hükmüne, 4.maddesinde; "3'üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmüne, 5.maddesinde ise, "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3 üncü maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği'nin 'Amaç' başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemektir." düzenlemesine, 'Ruhsatın düzenlenmesi' başlıklı 12.maddesinde; "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir." düzenlemesine, 'İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi' başlıklı 13.maddesinde ise; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin EK-1 bölümünde işyerlerinde bulunması gereken ortak nitelikler belirtildikten sonra 'I- Otel ve Pansiyonlar' bölümünde "Otel ve pansiyonlarda ortak hükümlere ilave olarak, sınıflarına göre aşağıdaki şartlar aranır: ... c) Üçüncü sınıf otel ve pansiyon 1- Isıtma odalar dahil kalorifer veya soba ile yapılacaktır. 2- Zemin en az mozaik gibi malzeme ile kaplanacaktır, 3- Giriş ve salonlarda duvarlar alçı sıva, plastik veya yağlı boya ile kaplı olacaktır. 4- Müracaat yeri ve vestiyer bulunacaktır. 5- Dinlenme salonunda yeterli sayıda masa, sandalye ve televizyon bulunacaktır. 6- Dinlenme salonlarındaki koltuk, sehpa ve benzeri eşya iyi cins malzemeden yapılmış olacaktır 7- Odalarda; 7.1- En az % 20’si banyolu ve tuvaletli olacaktır. 7.2- Gardırop, ayna, sandalye ve sehpa bulunacaktır. 7.3- Yatak ortopedik, yatak takımları iyi cins olacaktır. 8- Katlarda her 10 yatağa bir banyo ve tuvalet bulunacaktır. 9- Tuvalet ve banyolar kolay yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte olacaktır. 10- Yemek verilmesi halinde üçüncü sınıf lokanta niteliğinde lokantası ve mutfağı bulunacaktır. 11- Odalarda yatak sayısı her beş metrekareye bir olmak üzere en fazla üç adet olacaktır." düzenlemesine yer verilerek pansiyon ruhsatı verilebilmesi için çeşitli kriterlere yer verilmiştir.
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 37. maddesinin (A) bendinin (2) numaralı alt bendine dayanılarak hazırlanan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 'Pansiyonlar' başlıklı 24. maddesinde; "(1) Pansiyonlar; bu Yönetmelikte yer alan turizm tesisleri ve konaklama tesislerinin asgari niteliklerini sağlayan, yönetimi basit, yemek ihtiyacının idare tarafından sağlanabildiği veya müşterilerin kendi yemeklerini bizzat hazırlayabilme imkânı bulunan, en az beş, en fazla yirmibeş odalı tesislerdir. (2) Pansiyonlarda; a) Giriş holü, b) Oturma, yemek ve kahvaltı ihtiyacını karşılayabilecek kapalı mahal (yazlık tesislerde bir kısmı açık olabilir), c) Yemek ihtiyacının işletme tarafından verilmemesi durumunda, pansiyon mutfaklarında ihtiyacı karşılayacak sayıda; buzdolabı, pişirme ve ızgara donanımı, bulaşık yıkama, hazırlık ve malzeme istif yerleri, servis malzemeleri ve dolapları, bulunur." düzenlemesine yer verilmiştir. 
 Dosyanın incelenmesinden; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adreste, "... ... ..." unvanı ile pansiyon olarak faaliyet gösteren işyerinde 09/04/2022 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, 84 oda bulunduğunun tespit edilmesi üzerine işyerine ilişkin olarak "15 gün içerisinde pansiyon faaliyetine dönerek oda sayısının en az beş en fazla yirmi beş olacak  şekilde azaltılması gerektiği, aksi takdirde işyerine ilişkin olarak düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceği" yönünde tesis edilen Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği kapsamında bulunan bir işyerinin, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununa dayanılarak hazırlanan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik'te yer alan çeşitli kriterleri sağlaması durumunda turizm işletmesi belgesi alabileceği, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik'te yer alan kriterleri sağlamaması, ancak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği'nde yer alan kriterleri sağlaması durumunda ise işyerinin turizm işletmesi belgesi olmadan faaliyette bulunmasının önünde bir engel oluşturmayacağı, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik uyarınca turizm işletme belgesi verilip verilmeyeceğini inceleme ve denetleme görevinin, belediyelerde değil, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nda bulunduğu, 3572 sayılı Kanun'un 2.maddesinde de "Bu Kanun hükümleri; ... c) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamına giren turizm işletmelerine ... uygulanmaz." düzenlemesine yer verilerek bu hususun açıkça düzenlendiği, belediyelerin turizm işletme belgesi düzenlenmesinde göz önüne alınacak kriterlerin sağlanıp sağlanmadığını denetleme gibi bir görevi bulunmadığı gibi bu kriterin sağlanmaması durumunda, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesini gerektiren hukuken geçerli bir sebebin varlığından söz edilmesi de mümkün değildir. 
Bu durumda; 'pansiyon' olarak faaliyet gösteren ve 'işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olan' işyerinde yapılan denetim kapsamında, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te bulunmayan ve Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik'te yer alan kriterler esas alınarak, bu şartların yerine getirilmesi için 15 gün süre verilmesine ve belirtilen süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi durumunda işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceğine ilişkin  dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddine yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet  bulunmamaktadır.
  Öte yandan yeniden yapılacak yargılamada, Dairemizin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında iptali istenen ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu davaya konu edilen ... tarih ve ... sayılı işlemlerin, aynı işlemler olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği tabiidir.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 03/06/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.