Esas No: 2023/1913
Karar No: 2024/1218
Karar Tarihi: 29.05.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/1913 E.  ,  2024/1218 K.


"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2023/1913
Karar	No : 2024/1218                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	:Danıştay İkinci Dairesinin 14/12/2022 tarih ve E:2020/599, K:2022/6443 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: Gaziantep Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup  Başkanlığında vergi müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından; 27/09/2019  tarih ve 30901 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Müfettişlerinin Görev Yerlerinin Belirlenmesine Dair Yönetmelik'in "Sağlık mazereti" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "kanunen bakmakla yükümlü olduğu" ibaresinin ve mazeret durumu dikkate alınarak, Gaziantep Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup  Başkanlığında bırakılması istemiyle yapmış olduğu 13/12/2019 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile görev yerinin İstanbul ili, Boğaziçi Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı olarak belirlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin  14/12/2022 tarih ve E:2020/599, K:2022/6443 sayılı kararıyla; 
	375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 32/5. maddesi, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 228/6. maddesi, 27/09/2019 tarih ve 30901 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Müfettişlerinin Görev Yerlerinin Belirlenmesine Dair Yönetmelik'in 10/1., 13., ve 15/1. maddelerine yer verilerek,
	Dava konusu düzenleyici işlemle; vergi müfettişlerinin anne, baba ve çocuklarının sağlık mazereti nedeniyle yer değiştirme ya da yerinde kalma taleplerinin değerlendirilebilmesi için "kanunen bakmakla yükümlü olma" koşulu getirildiğinin görüldüğü,
Dava konusu Yönetmeliğin dayanağının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 32. maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 228. maddesi olduğu ve bu hükümler kapsamında yapılan hukuki inceleme sonucunda dava konusu ibarede üst hukuk normlarına aykırı bir yön bulunmadığı, 
Her ne kadar davacı tarafından, dava konusu ibarenin Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik'e aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de, vergi müfettişlerinin yer değiştirme işlemlerinin naklen atama değil görevlendirme niteliğinde işlemler olduğu ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik kapsamında inceleme yapılamayacağı yolunda verilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 04/06/2018 tarih ve YD İtiraz No:2018/308 sayılı ve 18/06/2020 tarih ve E:2018/2969, K:2020/1048 sayılı kararları dikkate alındığında davacının bu iddiasına itibar edilmediği,
Davaya konu bireysel işlemlerin iptali istemi yönünden;
Davacı tarafından; annesinin bakıma muhtaç olduğu, babasının hayatta olmadığı ve tek çocuk olduğu için annesine kendisinden başka bakacak kimsenin bulunmadığı, annesinin sağlık mazereti nedeniyle Gaziantep ilinde kalma talebinin, Yönetmeliğin 10. maddesinde yer alan "kanunen bakmakla yükümlü olduğu" ibaresi nedeniyle reddedildiği ileri sürülmüş ise de; davacının, annesine kanunen bakmakla yükümlü olan kişi olduğu hususunda tereddüt bulunmadığı, ancak, davacının talebinin kabul edilebilmesi için annesine ait sağlık raporlarında mevzuatta aranan şartların mevcut olması gerektiği, buna göre; davacının, annesinin sağlık durumunun görev yerinin değişmesi halinde tehlikeye gireceğini, tam teşekküllü devlet hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri veya tıp fakültesi hastanelerinden son üç ay içerisinde alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesinin zorunlu olduğunun, oysa davacı tarafından dosyaya eklenen Gaziantep Dr. Ersin Arslan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu tarafından verilen 09/12/2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Raporunda; davacının annesinin %86 oranında engelli olduğu belirtildiği ve başkaca bir açıklamaya yer verilmediği, dava konusu işlemlerden sonraki bir tarihte düzenlenmiş olan 27/01/2020 tarihli Ankara Şehir Hastanesi Durum Bildirir Tek Hekim Sağlık Raporunda ise; "...Başkasının yardımı olmadan hayatını idame ettiremez. Bakıma muhtaçtır." ibaresinin yer aldığı; raporlarda, yer değişikliği halinde annesinin sağlık durumunun tehlikeye gireceğine ilişkin bir husustan söz edilmediği,
Diğer taraftan, davacının annesinin engelli olduğu sağlık raporu ile sabit ise de, davacının yerinde bırakılma talebinin, engellilik durumundan kaynaklanan bir gerekçeye  (yer değişikliği halinde yeterli sağlık veya destek hizmeti alınamayacağı, engellilere yönelik sosyal imkanların elverişsiz olacağı gibi) dayanmadığı, bu sebeple Yönetmeliğin 13. maddesi kapsamında değerlendirme yapılamayacağının açık olduğu,
Öte yandan, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi ve yer verilen mevzuatın değerlendirilmesi sonucunda, yeterlik sınavında başarılı olan ve vergi müfettişi olarak atanan ya da atama süreci devam eden vergi müfettiş yardımcılarının ilk görev yerlerinin belirlenmesine ilişkin olarak öncelikle; Başkanlıklarının ihtiyaç durumu ve mazeret durumu kabul edilenler dikkate alınarak kontenjanların belirlendiği, kontenjanlar ve başarı sırası ilan edildikten sonra tercihlerin alındığı, tercihlerin alınmasının ardından, başarı sırasına göre yerleştirme yapıldığının görüldüğü, başarı sırasının ise, vergi müfettiş yardımcılarının yardımcılık dönemine ilişkin performans puanı ile yeterlik sınavından aldıkları puanının toplamından elde edilen puana göre belirlendiği dikkate alındığında, yardımcılık sürecinde daha başarılı olan kimselerin tercih önceliği almasını sağlamak suretiyle vergi müfettişlerinin ilk görev yerlerinin objektif kriterler esas alınarak belirlenmesinin amaçlandığının anlaşıldığı,
Somut olayda; davacının başarı sırasının, 689 kişi içinde 509 olduğu ve 2. tercihine yerleştirildiği, başarı sırası davacıdan düşük olup, davacının ilk tercihine yerleşen 1 kişinin mazereti kapsamında işlem tesis edildiği, bu kişi dışında davacıdan düşük puana sahip olup, davacının önceki tercihine yerleşen kimsenin bulunmadığının görüldüğü,
Bu itibarla; davacının, yerinde kalma talebine esas alınmak üzere sunduğu annesine ait sağlık raporları mevzuatta aranan şartları taşımadığından yerinde kalma talebi reddedilerek başarı sırasına göre yapılan yerleştirme sonucunda 2. tercihi olan Boğaziçi Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığında görevlendirilmesine ilişkin işlemde hukuka ve üst hukuk normlarına aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 	
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Davacı tarafından, annesinin, %86 oranında engelli olduğu ve bakıma muhtaç olduğu, babasının vefat ettiği ve tek çocuk olduğu için annesinin bakımını kendisinin üstlendiği; ancak idarece görev yerinin İstanbul ili olarak belirlenmesi üzerine annesinin bakımını yapamadığı, bakıcı tutmak zorunda kaldığı, dava açtıktan sonra 2020 yılında ortaya çıkan covıd19 salgını sonrasında annesinin vefat ettiği, buna rağmen halen sağlık raporlarında "yer değişikliği halinde sağlık durumunun tehlikeye gireceği" ibaresinin aranmasının hakkaniyete uygun düşmediği; davalı idarece, kanunen bakmakla yükümlü olmadığı için annesine ilişkin sağlık durumu mazeretinin kabul edilmediğinin bildirildiği, oysa,	Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik'te "kanunen bakmakla yükümlü" ifadesinin yer almadığı, kurum yönetmeliklerinin Genel Yer Değiştirme Yönetmeliğe aykırı hüküm içeremeyeceği belirtilerek davanın reddi yolunda verilen temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI       : Davalı idare tarafından, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ :  Vergi müfettişleri ile diğer memurlar arasında eşitsizlik yarattığı anlaşılan dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık ve bu düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen işlemlerde hukuki isabet bulunmadığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
	"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
	b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
	c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.   Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay İkinci Dairesinin temyize konu 14/12/2022 tarih ve E:2020/599, K:2022/6443 sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Kesin olarak, 29/05/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
 
KARŞI OY  X- Vergi Müfettişlerinin yer değiştirme koşulları ile mazeret nedeniyle atanmaya ilişkin olarak, dava konusu Yönetmeliğin dayanağı 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de her hangi bir düzenlemeye yer verilmemiş olmasına karşılık, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 72. maddesinde bu hususta bir kısım düzenlemelere yer verilmiştir. Anılan Kanun’un 72. maddesinin 1. fıkrasında "Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır." ve 6. fıkrasında "İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır." denildiğinden, genel kanun niteliğinde olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun anılan hükümlerinin aksine bir hüküm bulunmadığı sürece Vergi Müfettişlerinin yer değiştirme suretiyle görevlendirilmelerinde de uygulanacaktır.
657 sayılı Kanun'un 72. maddesi dayalı olarak çıkarılan, kamu personelinin yer değiştirme suretiyle atanmasına ilişkin düzenlemeler açısından çerçeve yönetmelik niteliğinde olan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin "Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği" başlıklı 13. maddesinde ise "(Değişik: 30/6/2014-2014/6578 K.) Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir. 
Sağlık mazeretine dayalı olarak yapılacak yer değişikliğinde memur aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bu şekilde mazeretin karşılanamaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde kurumca ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği bir hizmet alanına atanabilir." hükümleri yer almaktadır.
Vergi müfettişlerinin yer değişikliğinin, dava konusu Vergi Müfettişlerinin Görev Yerlerinin Belirlenmesine Dair Yönetmeliğe göre gerçekleştirildiği, bu Yönetmeliğin dayanağının ise 375 sayılı KHK'nın Ek 32. maddesi olduğu kuşkusuzdur. Diğer yandan, 375 sayılı KHK'nın Ek 32. maddesinde, vergi müfettişlerinin yer değişikliği atama değil, görevlendirme şeklinde düzenlenmiştir. Bu itibarla 657 sayılı Kanun'a dayalı olarak çıkarılan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin vergi müfettişleri hakkında doğrudan tatbik edilmesine hukuken imkân bulunmamakla birlikte, sağlık mazeretine ilişkin getirdiği kuralların referans norm olarak kabul edilmesi gerekmekte olup, idarece farklı uygulama sebeplerinin ortaya konulamaması durumunda, memur statüsüne sahip olmakla birlikte özel düzenlemesi nedeniyle ayrı statü ve kurallara tabi tutulan vergi müfettişlerinin, sağlık mazeretinin uygulanması bakımından memur statüsünde bulunanlar ile arasında eşitliğe aykırı sonuçlar doğacaktır.
27/09/2019 tarih ve 30901 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Müfettişlerinin Görev Yerlerinin Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin dava konusu  "Sağlık mazereti" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında "Vergi Müfettişinin sağlık mazereti sebebiyle yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisinin, eşinin veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu annesi, babası, çocukları ile yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin sağlık durumunun, bulunduğu yerde tehlikeye girdiğinin veya görev yerinin değişmesi halinde tehlikeye gireceğinin, tam teşekküllü devlet hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri veya tıp fakültesi hastanelerinden son üç ay içerisinde alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi gerekmektedir." hükmü yer almaktadır. Bu düzenlemenin, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinden, anne ve baba yönünden "kanunen bakmakla yükümlü olma" koşulu getirerek ayrıldığı anlaşılmaktadır. Davalı idarenin savunmasında ise, bu husustaki ayrık düzenlemenin sebepleri ortaya konulamamıştır.
Bu durumda, vergi müfettişleri ile diğer memurlar arasında eşitsizlik yarattığı anlaşılan dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık, bu düzenlemeye dayalı tesis edilen işlemlerde ise hukuki isabet bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Daire kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.