Esas No: 2022/14212
Karar No: 2024/18944
Karar Tarihi: 20.11.2024

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2022/14212 E.  ,  2024/18944 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
 BEŞİNCİ DAİRE 
Esas  No : 2022/14212
Karar No : 2024/18944
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı	 
VEKİLİ	:Av. ...
 
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ	:Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 7145 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35/B maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında;   Mahkemelerinin 29/04/2020 tarihli ara kararı ile kamu görevinden çıkarılmadan önce davacının savunmasının alınıp alınmadığının sorulduğu, davalı idarece gönderilen ara karar cevabında, davacının ceza yargılamasının yapıldığı  ... Ağır Ceza Mahkemesi'nde savunma yaptığı dikkate alınarak yeniden savunmasının alınmasına gerek görülmediğinin bildirildiği, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 35. maddesi uyarınca bir kamu görevlisinin kamu görevinden çıkarılabilmesi için, yedi günden az olmamak üzere ilgili kurum tarafından uygun vasıtalarla savunma hakkı verilmesinin zorunlu olduğu, bu kapsamda davalı idarelerce davacının kamu görevinden çıkarılmasına karar verilmeden önce davacıya uygun vasıtalarla savunma hakkı verilmediği anlaşıldığından dava konusu işlemde  hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, öte yandan, davacının usulüne uygun olarak savunması alındıktan sonra yeniden değerlendirme yapılarak bir işlem tesis edileceği, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hak istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Taraflarca istinaf başvurusunda bulunması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;  davalı idarelerin istinaf başvuruları yönünden istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Davacının istinaf başvurusu yönünden ise; kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin hukuka aykırı olduğu,  mahkeme kararı ile iptaline karar verilmiş bir idari işlemin hukuk aleminde hiç tesis edilmemiş gibi etki doğuracağı, idarece mahkeme kararı gereğince sonradan yeni bir işlem tesis etmesi durumunun bu sonucu değiştirmeyeceği, bu bağlamda, Anayasanın 125. maddesi uyarınca idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü bulunduğu, hukuka aykırı olduğu sonucuna varılan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının (davacı anılan dönemde görevde olsaydı emsallerine göre alacağı maaş ve vekalet ücretinin) davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmakta olup, davacının parasal hak talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığı yönünde verilen mahkeme kararında bu yönüyle hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının parasal hak talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair kısmının kaldırılmasına, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI (Kültür ve Turizm Bakanlığı) : Usule ilişkin olarak hasım mevkiinden çıkarılmaları gerektiği, esasa ilişkin olarak, davacının Vakıflar Genel Müdürlüğü Malatya Vakıflar Bölge Müdürlüğünde avukat olarak görev yapmakta iken FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ... Esas sayılı iddianamesi İle başlatılan soruşturma sonucunda açılan kamu davasında ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararı ile  6 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi nedeniyle  kamu görevinden çıkarıldığı, davacının ceza yargılamasında savunmasını yaptığı, bu nedenle tekrar savunmasının alınmasına gerek duyulmadığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu, dosyada mevcut olan delillerin ve diğer tespitlerin davacının örgütle irtibatını ortaya koyduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği iddia edilmektedir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI (Vakıflar Genel Müdürlüğü)    :Dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI         :  Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin  gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:        
TEMYİZE KONU KARARIN, DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE HÜKMEDİLMESİNE İLİŞKİN KISMI YÖNÜNDEN DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMESİ: 
Hukuki Değerlendirme:
	İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın uyuşmazlığın esasına ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idarelerin dilekçelerinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
TEMYİZE KONU KARARIN, KAMU GÖREVİNDEN ÇIKARMA İŞLEMİ NEDENİYLE DAVACININ YOKSUN KALDIĞI PARASAL HAKLARININ ÖDENMESİNE İLİŞKİN KISMI YÖNÜNDEN;
Hukuki Değerlendirme:
	Temyize konu Mahkeme kararının, davacının  375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35. maddesinde yer verilen düzenleme uyarınca savunması alınmaması nedeniyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı ile ilgili olarak Dairemizce onama kararı verilmiş olmasının, davacının doğrudan kamu görevine başlatılması sonucunu doğurmayacağı, usulüne uygun olarak savunması alındıktan sonra davacı hakkında yeni bir işlem tesis edilebileceği göz önüne alındığında, bu aşamada davacının parasal hak kaybının tazminine hükmedilemeyeceğinden,  davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hak istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının parasal hak talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair kısmının kaldırılmasına, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi  yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmının ONANMASINA ,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, istinaf başvurusunun kabul edilerek mahkeme kararının parasal hak talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair kısmının kaldırılmasına, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ilişkin kısmının  BOZULMASINA, 
3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.