Esas No: 2023/5456
Karar No: 2024/5210
Karar Tarihi: 30.09.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5456 E.  ,  2024/5210 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/5456
Karar	No : 2024/5210                                                              
TEMYİZ EDEN TARAFLAR	:  1- ... Valiliği 
	               VEKİLİ   : Av. ...
	    2- ... Uluslararası Nakliyat ve Sağlık                            Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi
	               VEKİLİ   : Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Mahallesi mevkiinde bulunan ... ada, ... parsel numaralı ve tamamı Hazineye ait 2957,17  m² yüzölçümlü taşınmazın, 900 m²'si üzerinde tamirhane (tamirhane, su tankı ve tır otoparkı) yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 09/01/2016-26/04/2018 tarihleri arası dönem için davacı adına 256.560,48-TL tutarında ecrimisil tahakkuk ettirilmesine dair ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile Mahkemelerince karar vermeye yeterli bulunan bilirkişi raporundaki verilerin birlikte değerlendirilmesinden, hazineye ait toplam 900,00 m² yüzölçümlü dava konusu işgalli yerin 09/01/2016 - 26/04/2018 tarihleri arasındaki 2 yıl, 3 ay, 18 günlük dönemde toplam 151.140,30-TL ecrimisil getirebileceğinin anlaşılması karşısında, dava konusu işlemin anılan miktara ilişkin kısmında hukuka aykırılık, fazladan tahakkuk ettirilen 105.420,18-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; İdare Mahkemesince ecrimisil işleminin hukuka uygunluğunun denetiminde hükme esas alınan bilirkişi raporu gözetilerek karar verilmesi usule ve hukuka uygun olup, davalı idarenin işgal edilen taşınmazın cephesinin bulunduğu sokağa göre ve işgalin ticari kullanım amacını taşıdığından hareketle emlak vergisi değerinin %3'ünün esas alınarak ecrimisil belirlediği için başkaca bir teknik ve hukuki incelemeye tabi tutulmadan davanın reddinin gerekmemekte olduğu, tarafların istinaf başvurularının belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI	: Uyuşmazlık konusu taşınmazın imarlı bir saha olmadığı, ticari manada kullanılmasının mümkün olmadığı, yaya ve araç sirkülasyonuna açık olmadığı, bilirkişi raporunda buna ilişkin yapılan itirazlarının dikkate alınmadığı,  taşınmaz için belirlenen ecrimisil bedelinin fahiş olduğu, emsal alınan taşınmazların uygun olmadığı, işlemin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI	:336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 5. maddesinin 3. fıkrası uyarınca takdir ve tespit edilen ecrimisil bedelinin emlak vergi değerinin %3'ü esas alınarak belirlendiği, bu bedelin tespit edilebilecek asgari bedel olduğu, işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ                                       : ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	Davacının temyiz istemi yönünden:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemine gelince:
           2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
   Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır.   	 
	Dava dosyasının incelenmesinden; İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, Kartaltepe Mahallesi mevkiinde bulunan 62 ada, 86 parsel numaralı ve tamamı Hazineye ait 2957,17 m² yüzölçümlü taşınmazın, 900 m²'si üzerinde tamirhane (tamirhane, su tankı ve tır otoparkı) yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 09/01/2016-26/04/2018 tarihleri arası dönem için davacı adına 256.560,48-TL tutarında ecrimisil tahakkuk ettirilmesine dair ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,  dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile İdare Mahkemesince karar vermeye yeterli bulunan bilirkişi raporundaki verilerin birlikte değerlendirilmesinden, hazineye ait toplam 900,00 m² yüzölçümlü dava konusu işgalli yerin 09/01/2016 - 26/04/2018 tarihleri arasındaki 2 yıl, 3 ay, 18 günlük dönemde toplam 151.140,30-TL ecrimisil getirebileceğinin anlaşılması karşısında, dava konusu işlemin anılan miktara ilişkin kısmında hukuka aykırılık, fazladan tahakkuk ettirilen 105.420,18-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. 
	Uyuşmazlıkta, işgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca, 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği düzenlemesinin dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur. 
Ecrimisil istenilen dava konusu taşınmaz, Maliye Hazinesi adına mülkiyeti tescil edilmiş bir alan olup, ecrimisil istenilen dönemler dikkate alındığında, 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nden sonraki dönemde kaldığı görülmektedir. 
Bu durumda; davalı idare tarafından hazırlanan kıymet takdir raporunda ecrimisil bedelinin taşınmazın emlak vergi değerinin yüzde üçü oranında hesaplandığının belirtilmesine ve davalı idarenin savunma dilekçesinde de bu hususun vurgulanmasına rağmen, idare mahkemesi kararında ve dayanağı bilirkişi raporunda taşınmazın emlak vergisine esas değerinin dikkate alınmadığı, taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil bedeli belirlenmesi gerektiği kuralının açık olduğu dikkate alındığında, işlemin kısmen iptali, kısmen davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet  görülmemiştir. 
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Davacının temyiz isteminin reddine, davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davanın reddine ilişkin  kısmının ONANMASINA, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının  BOZULMASINA,	
3.	Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere, dosyanın anılan İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 30/09/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.