Esas No: 2024/3129
Karar No: 2024/2691
Karar Tarihi: 09.07.2024

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/3129 E.  ,  2024/2691 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2024/3129
Karar	No : 2024/2691                                                                                
DAVACILAR	: ... Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ	:  Av. ...
DAVALILAR	: 1- ... Bakanlığı / ANKARA
	   2- ... Valiliği / ...
DAVANIN_ÖZETİ:Davacı şirket adına düzenlenen.... tarih ve ... sayılı ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesinin iptaline ilişkin Denizli Valiliği Ticaret İl Müdürlüğünün ... tarih ve E-...sayılı işlemi ile 13/02/2018 tarih ve 30331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'in, 15/08/2020 tarih ve 31214 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 5. maddesiyle değişik 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendinin iptali ile yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ	:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendi uyarınca anılan Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği belirtilmiş; 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış; 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.
Aynı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; anılan maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmayacağı; 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
 13/02/2018 tarih ve 30331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'in, 15/08/2020 tarih ve 31214 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişik 6. maddesinde, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal edilebilmesi için gerekli olan yetki belgesi verilmesinde aranan şartların düzenlendiği; anılan maddenin 1. fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendinde, motorlu kara taşıtları alım satım sorumlularının konkordato talebinde bulunmamış olması şartına yer verildiği; aynı Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, Yönetmeliğin 6. maddesinde belirtilen şartlardan herhangi birini kaybeden işletmenin bu durumun gerçekleştiği tarihten itibaren on gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapacağı başvuru üzerine; (b) bendinde ise, bu şartlardan herhangi birine sahip olunmadığının Bakanlıkça tespit edilmesi halinde yetki belgesinin iptal edileceği düzenlenmiştir.
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden, dilekçenin "konu" ile "netice ve talep" kısımlarında davacı şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesinin iptaline ilişkin Denizli Valiliği Ticaret İl Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendinin iptali istemine yer verildiği; dilekçe içeriğinde, anılan bireysel işlem ile düzenleyici işlemin iptali istemine yer verildikten sonra bu işlemlere yönelik hukuka aykırılık iddialarına yer verildiği; bununla birlikte, davacı şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesinin iptaline ilişkin Denizli Valiliği Ticaret İl Müdürlüğünün .... tarih ve E-... sayılı işleminin, İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yapılan atıf nedeniyle Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendinde yer alan "konkordato talebinde bulunmamış olmak" şartının sağlanmadığının tespit edildiğinden bahisle, tesis edildiği, dolayısıyla dava konusu bireysel işlemde, Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendinin doğrudan değil, Yönetmeliğin  9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yapılan atıf nedeniyle dolaylı bir şekilde uygulandığı; bu haliyle Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin, Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendi yönünden davacının menfaatinin etkilendiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendinin mi; yoksa 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin, Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendi yönünden mi iptalinin istenildiği hususunda tereddüt oluşmuştur.
Ayrıca, İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendinin bireysel işleme doğrudan dayanak alınmaması ve işbu davanın Yönetmeliğin ilan tarihinden itibaren dava açma süresi içinde açılmadığı dikkate alındığında, anılan düzenlemenin doğrudan dava konusu edilmesinin 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca dava açma süresi bakımından mümkün olmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, dava dilekçesinin düzenleyici işlemin iptali istemine ilişkin kısmı bakımından 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmış olup, İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'in  iptali istenen kısım/kısımların açık, net ve tereddüte mahal vermeyecek bir şekilde açıklanması, maddelerin hangi kısımları veya cümleleri yönünden hukuka aykırılık iddiasında bulunulduğu hususunun ayrı ayrı gösterilmesi, istemin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.
KARAR SONUCU	:
               Açıklanan nedenlerle;
  1- 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren otuz (30) gün içinde 3. maddeye uygun şekilde düzenlenecek dilekçe ile noksanı tamamlandıktan sonra dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE, 
2- 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçelerde de aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacıya duyurulmasına,
3-.Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan miktarın istemi halinde davacıya iadesine, 09/07/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.