Esas No: 2022/3108
Karar No: 2024/2564
Karar Tarihi: 03.05.2024

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2022/3108 E.  ,  2024/2564 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ  DAİRE 
Esas No : 2022/3108
Karar No : 2024/2564
DAVACI  	:... vasisi ...
DAVALILAR	: 1- Cumhurbaşkanlığı
	   2- İçişleri Bakanlığı
VEKİLİ	:  I. Hukuk Müşaviri Yrd. V. ...
	   3- Emniyet Genel Müdürlüğü
VEKİLİ	:  Av. ...
DAVANIN KONUSU: Davacı tarafından,
1-  (B) Grubu Komiser Yardımcısı rütbesinde görev yapan davacının katıldığı ve 25-29 Haziran 2015 tarihleri arasında (B) grubu komiser yardımcılarına yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının,
2-  Anılan rütbe terfi sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin ,
3- Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Değerlendirme Kurulunun 14/08/2015 tarihinde POL-NET ortamında yayınlanan karar sonucunun rütbe terfi sınavları sonucunda (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemleri ile,
3- Bu işlemlerin dayanağı olan 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in;
a-  28. maddesinin,
b- 29. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesinde yer alan ''Başarılı sayılmak için sözlü sınavda en az elli puan almak kaydıyla, ...'' ibaresinin,
c- Geçici 2. maddesinin iptali istemiyle  dava açılmıştır. 
YARGILAMA SÜRECİ: 
İşbu davada, Danıştay Beşinci Dairesinin 21/10/2020 günlü, E:2016/22388, K:2020/4549 sayılı kararıyla;
Dava konusu Yönetmelik'in, 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınava giren adaylar, ..." ibaresinin, aynı maddenin 3. fıkrasının, davacının katıldığı sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile 25-29/06/2015 tarihleri arasında (B) grubu komiser yardımcılarına yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının iptaline; dava konusu edilen Yönetmelik'in 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "... sicil numarası küçük olandan başlamak üzere sözlü sınava tabi tutulur." ibaresinin, aynı maddenin 2. fıkrasının, 29. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesinde yer alan "Başarılı sayılmak için sözlü sınavda en az elli puan almış olmak kaydıyla, ..." ibaresi ile  Geçici 2. maddesi ve rütbe terfi sınavları sonucunda Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Değerlendirme Kurulunun 14/08/2015 tarihinde POL-NET Ortamında Yayınlanan Karar Sonucu [(B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemlerinin] yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı idarelerce  anılan Daire kararının iptale ilişkin kısımları, davacı tarafından ise davanın reddine yönelik kısımları temyiz edilmiş; dava konusu (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemlerinin iptali istemi yönünden davacının temyiz istemi kısmen kabul edilerek Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/02/2022 günlü, E2021/1511, K:2022/548 sayılı kararı ile; "...dava konusu rütbe terfi sözlü sınavlarının dayanağını oluşturan ilgili mevzuat hükümleri ile bu mevzuat hükümleri dikkate alınarak 25-29/06/2015 tarihleri arasında (B) grubu komiser yardımcılarına yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının tamamının yukarıda belirtilen gerekçeyle iptaline karar verilmiş olması karşısında, anılan düzenlemeler ve sözlü sınavlar esas alınarak tesis edilen terfi işlemlerinin de hukuki temelinin ortadan kalktığı ve hukuka aykırı hale geldiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, Daire kararının, söz konusu rütbe terfi sözlü sınavları sonucunda (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemlerinin iptali istemi yönünden verilen davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır." gerekçesiyle Danıştay Beşinci Dairesi kararının redde yönelik bu kısmı bozulmuş; davalı idarelerin Daire kararının iptaline ilişkin kısmına yönelik  temyiz istemleri ile davacının davanın reddine yönelik diğer temyiz istemleri yönünden anılan karar onanarak kesinleşmiştir.
DAVACININ İDDİALARI:
 Davacı tarafından; rütbe terfi yazılı sınavında 45 puan aldığı, sözlü sınavda 37 puan verilerek başarısız sayıldığı, herhangi bir adli ve idari cezasının bulunmadığı, takdirname ve çok sayıda maaş taltifi ile ödüllendirildiği, sözlü sınavda sorulan soruyu doğru olarak cevaplandırdığı, başarısız sayılmasının nedeninin belli olmadığı, idarenin takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu ileri sürülmektedir.
 DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI	:
Cumhurbaşkanlığı (kapatılan Başbakanlık) ve İçişleri Bakanlığı tarafından; dava konusu Yönetmelik'in üst norm niteliğindeki 3201 sayılı Kanun'a uygun olarak düzenlendiği, Yönetmelik'te rütbe terfi için yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma şartının arandığı, kamu yararı ve hizmetin gereği olarak sözlü sınavda 50 puan barajının getirilmesinin adayların lehine olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddi gerektiği savunulmuştur.  
Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından; dava konusu Yönetmelik'in üst norm niteliğindeki 3201 sayılı Kanun'a uygun olarak düzenlendiği, Yönetmelik'te rütbe terfi için yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma şartının arandığı, kamu yararı ve hizmetin gereği olarak sözlü sınavda 50 puan barajının getirilmesinin adayların lehine olduğu, davacının başarısız sayılmasına ilişkin sınav komisyonu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Bozma kararına uyularak, Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Değerlendirme Kurulunun 14/08/2015 tarihinde POL-NET ortamında yayınlanan karar sonucunun rütbe terfi sınavları sonucunda (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI:  ...
DÜŞÜNCESİ	: (B) Grubu Komiser Yardımcısı rütbesinde görev yapan davacının katıldığı ve 25-29 Haziran 2015 tarihleri arasında (B) grubu komiser yardımcılarına yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının, söz konusu sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin, Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Değerlendirme Kurulunun 14/08/2015 tarihinde POL-NET ortamında yayınlanan karar sonucunun [rütbe terfi sınavları sonucunda (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemleri] ve anılan işlemin dayanağı olan, 10/05/2015 tarih ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 28. maddesinin, 29. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesinde yer alan ''Başarılı sayılmak için sözlü sınavda en az elli puan almak kaydıyla, ...'' ibaresi ile geçici 2. maddesinin iptali istenilmiştir.
Danıştay Beşinci Dairesinin davanın kısmen reddine, kısmen iptaline ilişkin 21/10/2020 günlü, E:2016/22388 K:2020/4549 sayılı kararının; temyiz üzerine Danıştay İDDK'nın 21/02/2022 gün ve E:2021/1511 K:2022/548 sayılı kararı ile söz konusu kararın iptale ve rütbe terfi sınavları sonucunda (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemleri dışında kalan davanın reddine ilişkin kısımları onanmış, rütbe terfi sınavları sonucunda (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemlerinin iptali istemi yönünden verilen davanın reddine ilişkin kısmının ise; ".....Hukuka aykırı bulunan idari işlemler hakkında verilen iptal kararları, varlıklarını hukuka uygunluk karinesinden yararlanmak suretiyle sürdüren idari işlemleri tesis edildikleri tarihe kadar geriye yürür şekilde ortadan kaldırır. Dolayısıyla, dava konusu edilen idari işleme bağlı olan diğer işlemler de ortadan kalkar. İptal kararlarının bu özelliği, dava konusu idari tasarruftan önceki hukuki durumun sağlanması gereğinden kaynaklanmakta olup, iptal kararları, iptal edilmiş olan idari işlemi hukuk aleminde hiç doğmamış hale getirmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, (B) grubu komiser yardımcısı rütbesiyle görev yapan ve 2015 yılı rütbe terfi sözlü sınavına katılan davacı tarafından, sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin, bulunduğu rütbeye yönelik olarak yapılan tüm sözlü sınavların ve bu sınavlar sonucunda (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemleri ile bu işlemlerin dayanağı olan ilgili Yönetmelik hükümlerinin iptali istemiyle dava açıldığı, davacının da katılmış olduğu rütbe terfi sözlü sınavlarının dayanağı hükümlerinden olan dava konusu Yönetmeliğin 28. maddesinin sözlü sınavın içeriğine ilişkin 3. fıkrasında yer alan düzenlemeler ile aynı Yönetmeliğin 28. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınava giren adaylar" ibaresinin, yazılı sınava katılan adayların tamamının herhangi bir başarı kriteri aranmadan sözlü sınava çağrılmasına ilişkin düzenlemede 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu hükümlerine uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bakılan davada ve ayrıca Danıştay Beşinci Dairesinin 20/06/2018 tarih ve E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararıyla iptal edildiği ve bu kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/11/2020 tarih ve E:2019/179, K:2020/2522 sayılı kararı ile kesin olarak onandığı görülmektedir.
Buna göre, dava konusu rütbe terfi sözlü sınavlarının dayanağını oluşturan ilgili mevzuat hükümleri ile bu mevzuat hükümleri dikkate alınarak 25-29/06/2015 tarihleri arasında (B) grubu komiser yardımcılarına yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının tamamının yukarıda belirtilen gerekçeyle iptaline karar verilmiş olması karşısında, anılan düzenlemeler ve sözlü sınavlar esas alınarak tesis edilen terfi işlemlerinin de hukuki temelinin ortadan kalktığı ve hukuka aykırı hale geldiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, Daire kararının, söz konusu rütbe terfi sözlü sınavları sonucunda (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemlerinin iptali istemi yönünden verilen davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır." gerekçeleriyle bozulmasına karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesi sonucunda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nca verilen bozma kararlarına Danıştay dava dairelerince ısrar etme olanağı tanınmamış olması nedeniyle, kısmen bozma kararında yer alan gerekçelerle, rütbe terfi sınavları sonucunda (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemlerinin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.  
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince:  Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Daire tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise 24/06/2022 günlü, E:2022/8514, K:2022/5422 sayılı gönderme kararı uyarınca Dairemize iletilen dosyada, Danıştay Beşinci Dairesinin 21/10/2020 günlü, E:2016/22388, K:2020/4549  sayılı kararının  Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/02/2022 günlü, E2021/1511, K:2022/548 sayılı kararıyla kısmen bozulması üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca bozma kararına uyularak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle bozulan kısım yönünden işin gereği düşünüldü:
MADDİ OLAY :
 (B) grubu komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı, bir üst rütbeye terfisinin yapılması kapsamında 25/06/2015 tarihinde katıldığı rütbe terfi sözlü sınavından (37) puan alarak başarısız sayılmıştır.
Bunun üzerine davacı tarafından, Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Değerlendirme Kurulunun 14/08/2015 tarihinde POL-NET ortamında yayınlanan karar sonucunun rütbe terfi sınavları sonucunda (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemlerinin iptaline karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Dava konusu, Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Değerlendirme Kurulunun 14/08/2015 tarihinde POL-NET ortamında yayınlanan karar sonucunun rütbe terfi sınavları sonucunda (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemlerinin iptali istemi yönünden;
Aynı istemle açılan başka bir davada; Dairemizin 01/12/2022 günlü, E:2021/9267, K:2022/6211 sayılı kararıyla; "... dava konusu rütbe terfi sözlü sınavlarının dayanağını oluşturan ilgili mevzuat hükümlerinin Danıştay Beşinci Dairesinin 20/06/2018 günlü, E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararıyla iptaline karar verilmiş olması ve bu mevzuat hükümleri dikkate alınarak 25-29 Haziran 2015 tarihleri arasında (B) grubu komiser yardımcılarına yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının hukuka aykırı olduğu yönündeki Danıştay kararları karşısında, anılan düzenlemeler ve sözlü sınavlar esas alınarak tesis edilen terfi işlemlerinin de hukuki temelinin ortadan kalktığı ve hukuka aykırı hale geldiği sonucuna varılmıştır" gerekçesiyle, dava konusu (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemlerinin iptaline karar verildiği ve anılan kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/10/2023 günlü, E2023/1015, K:2023/2117 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görüldüğünden, işbu davaya yönelik aynı istem hakkında yeniden karar verilmesine yer bulunmamaktadır.  
KARAR SONUCU: 
Açıklanan nedenlerle;
1. Emniyet Genel   Müdürlüğü   Merkez Değerlendirme  Kurulunun  14/08/2015 tarihinde POL-NET ortamında yayınlanan karar sonucunun (rütbe terfi sınavları sonucunda (B) grubu komiser yardımcılığından (B) grubu komiserliğe yapılan terfi işlemlerinin) iptali istemi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA;
2. Dava sonuç olarak kısmen karar verilmesine yer olmadığı, kısmen ret, kısmen iptal ile sonuçlandığından, aşağıda dökümü yapılan ve davacı tarafından yapılan ....-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısı olan ...-TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine; adli yardım isteminin kabul edildiği 14/06/2021 tarihinden sonra yapılan ....-TL posta giderinin yarısı olan ...-TL'nin davacıdan, diğer yarısı olan ....-TL'nin davalı idarelerden kararın kesinleşmesinden sonra tahsili için müzekkere yazılmasına,
3. Yargılamanın devamı sırasında davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden,  aşağıda dökümü yer alan ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin 1. fıkrası uyarınca adli yardım kararından dolayı ertelenmiş olan ...-TL temyiz yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin davacıdan, diğer yarısı olan ....-TL'nin davalı idarelerden kararın kesinleşmesinden sonra tahsili için müzekkere yazılmasına,
4. Bakılan davanın kesinleşen kısımları için davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu aşamada davalı idare lehine yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine;
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 03/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.