Esas No: 2022/7538
Karar No: 2024/5434
Karar Tarihi: 18.10.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/7538 E.  ,  2024/5434 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2022/7538
Karar  No : 2024/5434  
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
2-... Üniversitesi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı oturumunda alınan kararın iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: .... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile; Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun...... tarihli kararında Klinik Psikoloji diploması verilmesinin şartlarının açık bir şekilde belirlendiği ve bu isim altında izin alınmadığı sürece Klinik Psikoloji diploması verilmeyeceğinin kurala bağlandığı, ...Üniversitesi'ne de Klinik Psikoloji Doktora Programı'nın açılması yönünde uygun görüş veya izin verilmediği, 10/01/2018 tarihinde Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nca alınan kararda, diplomalarda yalnızca Yükseköğretim Kurulu'nun izin verdiği programın isminin yer almasına ve yanında ayrıca izin verilen alan dışında bir uzmanlık alanı varmış gibi gösteren diploma isimlendirmesinin yapılmamasına, ''Psikoloji'' alanından mezun olanların diplomalarının "Klinik Psikoloji" adı altında tescil edilmesinin uygun olmadığına karar verildiği, anılan doktora eğitimi incelendiğinde; 02/02/2011 tarihinde ...Üniversite Rektörlüğü'nce davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na başvurularak Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı'nda ''Psikoloji Doktora Programı'' açılmasının teklif edildiği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nun 05/05/2011 tarihli kararı ile ... Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı'nda ''Psikoloji Doktora Programı'' açılmasının uygun görüldüğü ve anılan durumun Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemi ile...Üniversitesi Rektörlüğü'ne bildirildiği, bu kapsamda 05/05/2011 tarihinden bu yana... Üniversitesi'nde Psikoloji Anabilim Dalı Klinik Psikoloji Bilim Dalı adı altında eğitim verilmiş ise de, davacının eğitim aldığı doktora programının Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış adının ''Psikoloji Doktora Programı'' olduğunun görüldüğü, bu durumda, ... Üniversitesi bünyesinde davalı Yükseköğretim Kurulu'nca ''Klinik Psikoloji Doktora Programı''nın açılmasına izin verilmediği, davacının eğitim aldığı doktora programının Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış adının ''Psikoloji Doktora Programı'' olduğu, bu program kapsamında belli derslerin toplandığı uzmanlık alanı şeklinde verilen ''Klinik Psikoloji'' derslerinin alınmış olmasının, diplomada bu hususun belirtilmesini gerektirmediği, aksi durumun Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 23. maddesinin 3. fıkrasına aykırı olacağı, dolayısıyla davacı adına "Psikoloji" adı altında diploma düzenlenmesinin kazanılmış hak ve bu suretle haklı beklenti ilkesine aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmakla, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, istinaf başvurusunun yeterince incelenmediği, dava konusu Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının iptali istemi ile açılan başka bir davada işlemin iptaline karar verildiği, eşitlik ilkesine aykırılık olduğu, kendisinin herhangi bir kusurunun olmadığı, olayda davalı Üniversitenin kusurlu olduğu, kazanılmış hakkının olduğu, hukuki güvenlik, idari istikrar, haklı beklenti ilkelerinin ihlal edildiği, dava konusu kararların hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Davalı idareler tarafından, dava konusu kararların hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
...Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Klinik Psikoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Dereceli Doktora Programı'na 26/09/2012 tarihinde kaydolduktan sonra 08/02/2019 tarihinde mezun olarak doktora derecesi almaya hak kazanıp, 25/02/2021 tarihinde tarafına "Psikoloji Doktora Programı"na ilişkin diploma verilen ve bu diplomasının "Psikoloji/Klinik Psikoloji Doktora Programı" olarak düzeltilmesi amacıyla ... Üniversitesi Rektörlüğü'ne yaptığı 12/03/2021 tarihli başvurusu cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilip, bu zımnen ret işleminin iptali istemiyle... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında dava açan davacı tarafından, anılan davaya ilişkin olarak... Üniversitesi Rektörlüğü'nce verilen savunma dilekçesi nedeniyle öğrenildiği belirtilen ve söz konusu zımnen ret işleminin dayanağı olduğu ileri sürülen Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun...tarih ve ... sayılı kararı ile Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı oturumunda alınan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
   2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinde, "1. Danıştay ilk derece mahkemesi olarak: a)  Cumhurbaşkanı kararlarına, b) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, c) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere, f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine, karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar." kuralına yer verilmiştir. 
	2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin, bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu hükme bağlandıktan sonra aynı Kanun'un, 3410 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile değişik 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı belirtilmiştir. 
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi, 3. fıkrası, (a) bendinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği; 15. maddesi, 1. fıkrası, (a) bendinde ise, dava  dilekçeleri  üzerine  yapılan  ilk  inceleme sonunda, adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükmü bulunmaktadır.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun... tarih ve... sayılı kararı ile; Üniversitelerin Psikoloji alanından yapılan yüksek lisans ve doktora programlarından sadece Yükseköğretim Kurulu'nun izni ile açılmış Klinik Psikoloji Programı mezunlarının diplomalarının Klinik Psikoloji olarak tescil edilmesine, Uygulamalı Psikoloji alanından yüksek lisans/doktora diploması almış tüm mezunların Klinik Psikolog olarak tescil edilmemesine, ancak mağduriyet oluşturmamak üzere bu kararın çıktığı tarihten önce Uygulamalı Psikoloji üst alanının yanısıra Klinik Psikoloji eğitimi alarak diplomasında alt alanı yazılmış olan diplomaların tescil edilmesine, Yükseköğretim kurumlarının düzenleyeceği diplomalarda sadece Yükseköğretim Kurulu'nun izin verdiği programın isminin yer almasına ve yanında ayrıca izin verilen alan dışında bir uzmanlık alanı varmış gibi gösteren diploma isimlendirmesinin yapılmamasına, Adli Psikoloji, Deneysel Psikoloji, Endüstri ve Örgüt Psikolojisi, Gelişim Psikolojisi, Psikoloji, Sağlık Psikolojisi, Sosyal Psikoloji, Uygulamalı Psikoloji, Örgütsel Psikoloji, Psikometri, Sosyoloji, Bağımlılık Psikoloji, Bilişsel Nöropsikoloji, Çalışma Psikolojisi ve İnsan Kaynakları, Din Psikolojisi, Egzersiz ve Spor Psikolojisi, Eğitim Psikolojisi, Endüstri Örgüt Psikolojisi, Endüstri Psikolojisi, Endüstriyel ve Örgütsel Psikoloji, Evlilik ve Aile Psikolojisi, Genel Psikoloji, İnsan Psikolojisi ve İletişim, Sporda Psikososyal Alanlar, Yönetim ve Çalışma Psikolojisi alanlarından mezun olanların diplomalarının Klinik Psikoloji adı altında tescil edilmesinin uygun olmadığına karar verildiği görülmektedir.
	Düzenli hâle koymak, düzen vermek olarak tanımlanan düzenleme, kamu hukukunda kural koyma ile eşanlamlıdır. Kural ise, hukukta sürekli, soyut ve objektif, genel durumları belirleyen bir içeriğe sahiptir. Yasama organının yasama tasarrufları dışında idare, Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yapma yetkisine sahiptir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, genelge gibi düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, gayrî şahsî (objektif), genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar koymuş olması gerekir. 
	Somut olayda;  dava konusu edilen işlemlerden biri olan Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun... tarih ve... sayılı kararının yukarıda açıklanan nitelikte ve  ülke çapında uygulanacak nitelikte bir düzenleyici işlem olduğu ve 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde sayma suretiyle belirlenen Danıştay'ın ilk derece olarak bakacağı davalar kapsamında yer aldığı sonucuna varılmaktadır.
	Nitekim yukarıda yer verilen  Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararı ve bu karara istinaden tesis edilen bireysel işlemlerin iptali istemiyle açılan davalar Dairemizce ilk derece mahkemesi olarak karara bağlanmıştır.
Bu itibarla; bakılan davanın Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak bakacağı davalar arasında yer aldığı anlaşıldığından, görev yönünden reddine karar verilerek anılan dosyanın Danıştay'a gönderilmesi gerekirken davanın esasının incelenmesi suretiyle verilen karara yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
  Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 18/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.