Esas No: 2023/5386
Karar No: 2024/7449
Karar Tarihi: 17.12.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5386 E.  ,  2024/7449 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/5386
Karar No : 2024/7449                                                                       
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- ... Yapı Nakliyat Sanayi ve Ticaret  Limited Şirketi	   
 VEKİLİ	: Av. ...
  2- ... Valiliği  
 VEKİLİ :  Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... parsel numaralı Hazineye ait taşınmazın 6.967,00 m²'lik kısmının işyeri olarak kullanılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edilmesi nedeniyle, 04/11/2012-03/06/2017 tarihleri arası dönem için davacıdan 500.025,67 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora göre, 500.025,67 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin düzeltme ihbarnamesinin 212.831,62 TL'lik kısmında hukuka uyarlık,  287.194,05 TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin 212.831,62 TL'lik  kısmının iptaline, 287.194,05 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Taşınmazın bilgi dahilinde kullanıldığı, kira sözleşmesinin yenilenmesi talebiyle yapılan başvurunun idarece cevapsız bırakıldığı, ecrimisil tahakkuk ettirilemeyeceği, taşınmazın emlak vergisine esas değerin %3'ü yerine %4'ünün dikkate alındığı, taşınmazın tarla vasfında olduğu, 2017 yılı ecrimisil bedeline yeniden değerleme oranı uygulanarak hesaplama yağılması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI	: İdarelerince takdir edilen ecrimisil bedelinin emsal ve rayice uygun olduğu ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ  : ...
DÜŞÜNCESİ	: Davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin 287.194,05 TL ecrimisil tutarındaki kısmı yönünden davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının onanması; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin 212.831,62 TL ecrimisil tutarındaki kısmın iptaline ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
Davacının, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar; kararın, dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 287.194,05 TL ecrimisil tutarındaki kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
Davalı idarenin, kararın dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin dava konusu işlemin 212.831,62 TL ecrimisil tutarındaki kısmın iptaline yönelik temyiz istemine gelince;	
2886  sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2.  fıkrasında, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmü yer almıştır. 
 Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliğinin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." düzenlemesi yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... parsel numaralı Hazineye ait taşınmazın 6.967,00 m²'lik kısmının işyeri olarak (parke satış depo alanı, çelik konstrüksiyon yapı yapılarak) kullanılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edilmesi nedeniyle, 04/11/2012-03/06/2017 tarihleri arası dönem için davacıdan 500.025,67 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ihbarnamenin düzenlendiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmayacak şekilde ecrimisil tespit ve takdir edileceğinin belirtildiği, idarelerin buna karşılık gelen değerin altında bir ecrimisil isteyemeyeceği  anlaşılmaktadır.
Bu durumda; dava konusu taşınmazın mülkiyetinin Hazineye ait olduğu ve mülkiyeti Hazineye ait 6.967,00 m²'lik 01/01/2012-01/11/2013 tarihleri arası davacı tarafından  işyeri (parke satış depo alanı) olarak kullanıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın emlak vergisine esas değerinin esas alınmadığı anlaşılmakla, taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil belirlenmesi gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, gerek duyulması halinde bilirkişilerden de ek rapor alınarak taşınmazın emlak vergi değerinin araştırılması, emlak vergi değerinin yüzde üçünden az olmayacak şekilde birim bedelin dava konusu döneme yeniden değerleme oranı uyarlanması suretiyle hesaplama yapılarak bir karar verilmesi gerektiğinden, İdare Dava Dairesi kararının ihbarnamenin iptaline ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin ... TL tutarı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan İdare Dava Dairesi kararının ihbarnamenin ... TL tutarının iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 17/12/2024  tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.