Esas No: 2023/2416
Karar No: 2024/771
Karar Tarihi: 04.04.2024

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/2416 E.  ,  2024/771 K.


"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas   No : 2023/2416
Karar No : 2024/771                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: Danıştay İkinci Dairesinin 27/12/2022 tarih ve E:2021/2303, K:2022/6873 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: Emniyet amiri olarak görev yapan davacı tarafından, 2012 yılı performans değerlendirme puanının 4,00 (çok iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin işlemin, 2015 yılı performans değerlendirme formunda, ikinci değerlendirme amirince performans değerlendirme puanının 3,17 (iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin kısmının, bireysel işlemlerin dayanağı olan 04/07/2012 tarih ve 28343 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliği'nin "Performans değerlendirme puanı" başlıklı 18. maddesinin 8. fıkrasının (c) bendinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 27/12/2022 tarih ve E:2021/2303, K:2022/6873 sayılı kararıyla;
Davalı idarelerden İçişleri Bakanlığının ehliyete ilişkin, ... Valiliğinin husumete ve 2012 yılı performans değerlendirme puanının 4,00 (çok iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin işlem dışında kalan diğer işlemler yönünden süre aşımı nedeniyle davanın reddi gerektiği yönündeki usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiş,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. ve 4. fıkralarında; 8. maddesinin 1. fıkrasında; 11. maddesinin 1., 2. ve 3. fıkralarında; 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 85. maddesinde; 04/07/2012 tarih ve 28343 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan haliyle 8., 9., 10. ve 12. maddelerinde; 13. maddesinin 1. fıkrasında ve 18. maddesinin 8. fıkrasının (c) bendinde yer alan kurallar aktarılarak,
Davacının 2012 yılı performans değerlendirme puanının 4,00 (çok iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin işlem yönünden,
Dosyanın incelenmesinden, davacının 4,00 (çok iyi) olarak düzenlenen 2012 yılı performans değerlendirme puanına 13/02/2013 tarihinde itirazda bulunduğu; anılan itiraza idarece 15/02/2013 tarih ve 650 sayılı işlemle cevap verildiği ve davacının, savunmalara cevap dilekçesinde o tarihte bu işlemin iptali istemiyle herhangi bir dava açmadığını belirttiği, anılan işlemin 29/03/2016 tarihinde açılan ve dilekçe ret kararı üzerine 20/03/2018 tarihinde yenilenen bu davada iptalini istediğinin anlaşıldığı,
Bu durumda, 2012 yılı performans değerlendirme puanının 4,00 (çok iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin işleme karşı davacı tarafından 13/02/2013 tarihinde itirazda bulunulduğu görüldüğünden; işlemin en geç bu tarihte öğrenildiği, idarenin cevabının kendisine tebliği tarihinden itibaren 60 gün içinde dava açması gerekirken, bu tarihten çok sonra 29/03/2016 tarihinde açılan bu davada, dava konusu 2012 yılı performans değerlendirme puanının 4,00 (çok iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali isteminin süre aşımı nedeniyle esastan incelenmesine imkan bulunmadığı,
Öte yandan, davacı tarafından dava konusu Yönetmeliğin geçici 3. maddesinde yer alan "2012 yılı performans değerlendirme dönemi bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden 45 gün sonraki tarih ile 31/12/2012 tarihleri arasını kapsar." şekilde dört aylık süreyi kapsayan geçici bir düzenleme yapılmasının kanun koyucunun iradesine aykırı olduğu, anılan düzenlemeye dayanılarak tesis edilen 2012 yılı performans değerlendirme puanının 4,00 olarak düzenlenmesine ilişkin işlemin ise yok hükmünde olduğu ve herhangi bir süreye tabi olmaksızın her zaman dava açılabileceği ileri sürülmekte ise de; 
İdare hukukunda, kurucu öğelerinde derhal fark edilebilir nitelikte ağır ve açık sakatlıkları bulunan işlemlerin, "yok hükmünde" olan işlemler olarak tanımlandığı,
Yargısal içtihatlarda ve öğretide, yokluk halinin ancak, işlemin asli kurucu öğesi olan yetki öğesi yönünden incelenmesinde fonksiyon veya yetki gaspı hallerinin saptanması veya yasanın açıkca yasakladığı bir konuda yapılması halinde mümkün olabileceğinin kabul edildiği, bu tür işlemlere karşı açılacak davalarda yargı yerinin işlemin yok hükmünde olduğunun tespitine karar verdiği,
 Bilindiği üzere, yok hükmünde olan işlemlerin iptalleri için dava açmaya gerek olmadığı, fakat, idarenin işlemini yok hükmünde saymayıp yürütmeye devam etmesi ve anılan düzenleyici işlemlere dayanılarak bireysel işlem tesis etmesi durumunda ilgiliyi bu işlemin iptali için dava açmaya zorlayabileceği, anılan işlemin dava konusu edilmesi halinde bunun yargısal denetiminin yapılabileceği ve yok hükmünde kabul edilemeyeceği, bu gibi durumlarda, düzenleyici işlemin yok  hükmünde  olup  olmadığının  öncelikle  araştırılması,  eğer  işlemin  yok  hükmünde sayılmasını gerektirecek nitelikte bir hukuka aykırılık tespit edilirse süre koşuluyla bağlı kalınmaksızın, dava konusu işlemin yok hükmünde olduğuna karar verilerek uyuşmazlığın çözülmesi gerektiği,
Bu kapsamda, geçici 3. maddenin de yer aldığı dava konusu Yönetmeliğin 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 85. maddesinin İçişleri Bakanlığına tanıdığı yetki doğrultusunda ve aynı Bakanlık tarafından çıkarıldığı, emniyet teşkilatı kadrolarında çalışan personele yönelik kurum içi bireysel performans değerlendirme sisteminin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlendiği, ortada yukarıda yokluk halleri olarak belirtilen yetki ve fonksiyon gasbı durumu veya yasanın emredici kurallarına açıkca aykırı bir düzenlemenin bulunmadığı göz önüne alındığında davacının "yok hükmünde" işlem iddiasının yerinde bulunmadığı,
Düzenleyici işlem yönünden, 
 Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme   Yönetmeliği bütün halinde incelendiğinde; İkinci Bölümde "Değerlendirmeye İlişkin Usul ve Esaslar"ın düzenlendiği, 13. maddenin "Değerlendirme ölçeği" başlığını taşıdığı ve bu maddede performans değerlendirme formundaki değerlendirme ölçütlerinin karşısında yer alan ölçeklerin neler olduğunun ve bunlara hangi puanların verileceği düzenlendiği; 18. maddede ise performans değerlendirme puanının ayrıntılarına yer verildiğinin anlaşıldığı,
Yönetmeliğin 13. maddesinde performans değerlendirme formunda her performans değerlendirme ölçütü için personelin performansı göz önüne alınarak hangi puanların verileceğinin düzenlendiği; 18. maddede ise, 13. madde uyarınca verilen puanların her performans değerlendirme ölçütü için belirlenen ağırlık katsayı ile çarpımı sonucunda ortaya çıkan ve her değerlendirme amirince verilen ortalama puanların toplamının değerlendirme amiri sayısına bölünmesi sonucu ilgili personel için belirlenen ortalama puanın derecelendirmesinin düzenlendiği,
Bu durumda iptali istenilen Yönetmelik hükmünün, aynı Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca her performans değerlendirme ölçütü için verilen puanların, yine Yönetmelikte belirtilen hesaplama yöntemleri kullanılarak performans değerlendirme ölçütleri için belirlenen ağırlık katsayısı ile çarpımı sonucunda ortaya çıkan ve ilgili personelin ait olduğu yıla ilişkin ortalama performans puanının belirlenmesine ilişkin olup, iptali istenilen düzenleyici işlemde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı,
Davacının 2015 yılı performans değerlendirmesinde ikinci değerlendirme  amirince takdir edilen (3,17) puanın iptali istemi yönünden, 
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, emniyet teşkilatı kadrosunda çalışan personelin performans değerlendirmesinde ''performans gözlem ve takip formu'' ile ''performans değerlendirme formu''nun kullanıldığının görüldüğü,
"Performans gözlem ve takip formu"nun, personelin performansının yıl boyu izlenmesini, performans değerlendirme formu doldurulurken değerlendirme amirlerinin değerlendirme hatalarına düşmemelerini sağlamayı amaçlayan ve değerlendirme amirinin, doğru, tarafsız, adil ve objektif bir değerlendirme yapabilmesine imkân sağlamak amacıyla amirin kanaat ve algısına dayalı mütalaasını belirttiği, esas değerlendirmeye hazırlayıcı nitelikte, sadece değerlendirme amirlerinin göreceği ve bilgi edinme hakkı kapsamı dışında olan form olup, personelin iş performansına ilişkin değerlendirmeleri içermekte iken, "performans değerlendirme formu"nun, personelin performans değerlendirme puanını belirleyen form özelliğini taşıdığı,
Anılan hükümler uyarınca, performans değerlendirme formundaki değerlendirme ölçütlerinin karşısında yer alan ve karşılığı 1, 2, 3, 4 ve 5 puan olan değerlendirme ölçeklerinin bulunduğu, performans gözlem ve takip formuna, bu ölçeklerden karşılığı 1 puan olan "gözlenen performans ortalamanın çok altında" veya karşılığı 2 puan olan "gözlenen performans ortalamanın altında, geliştirilmeye ihtiyacı var" ölçekleri için olumsuz veri girişinin zorunlu olduğu; bunun yanında karşılığı 3, 4 ve 5 puan olan ölçekler için performans gözlem ve takip formuna veri girişi zorunluluğu bulunmasa da, esas işlem olan performans değerlendirme notu verme konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmetinin gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu,
Uyuşmazlıkta, davacının 2015 yılı performans değerlendirmesinde, ikinci değerlendirme amirince 3,17 puan verildiği ve bu puanın, "iyi" olarak değerlendirilen performans puan türü olduğu, öte yandan ikinci değerlendirme amirince performans değerlendirme formunda yer alan performans değerlendirme ölçütleri için yapılan puanlamalarda, yukarıda anılan Yönetmeliğin 10. maddesinin 6. fıkrasında sayılan ve aynı Yönetmeliğin 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde tanımlanan "gözlenen performans ortalamanın çok altında" ya da (b) bendinde tanımlanan "gözlenen performans ortalamanın altında, geliştirilmeye ihtiyacı var" ölçeğinin seçilmediği; dolayısıyla performans gözlem ve takip formuna olumsuz ve somut bilgi niteliğindeki kayıt girişinin zorunlu olmadığı, diğer taraftan dava konusu 2015 yılı performans döneminde davacının aynı Yönetmeliğin 10. maddesinin 2. fıkrasında bahsedilen ve söz konusu forma girilmesi gereken "kayda değer" bir performansının da bulunmadığı, ayrıca hak edilen puanın daha yüksek seviyede olması gerektiği yönündeki iddiaların somut bilgi ve belgeler ile delillendirilmediği anlaşıldığından, dava konusu 2015 yılı performans değerlendirme formunda, ikinci değerlendirme amirince performans değerlendirme puanının 3,17 (iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle dava konusu 2012 yılı performans değerlendirme puanının 4,00 (çok iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin işlem yönünden süre aşımı nedeniyle davanın reddine, dava konusu Yönetmeliğin 18. maddesinin 8. fıkrasının (c) bendi ve 2015 yılı performans değerlendirmesinde ikinci değerlendirme  amirince  takdir  edilen  (3,17) puanın iptali istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir. 
 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, üst rütbeye terfide performans puanının önemli olduğu; puanlamayla ilgili takdir hakkının hangi gerekçeyle kullanıldığının etkili bir yargı denetimine imkan verecek şekilde izah edilmesi gerektiği; bu gerekçelerin idarece ortaya konulamadığı; kamu görevine iade edildiği, akabinde araştırma merkezine atanmasına da dava açtığı ve lehine karar verildiği; birinci değerlendirme amirinin çok iyi değerlendirmesinde bulunduğu; ikinci değerlendirme amirinin değerlendirmesine yönelik olarak yetersizliğini ispat külfeti altında olduğu; ikinci değerlendirme amiri il merkezinde ilçeden sorumlu emniyet müdür yardımcısı olduğundan günlük olarak kendisini takip etmesinin mümkün olmadığı; Yönetmelik hükümlerinin değerlendirme amirlerine sınırsız takdir hakkı getirdiği ve yargının denetim yetkisini kısıtladığı, yargının denetim yetkisinin kısıtlandığı bir durumda yargı yoluna başvurmanın anlamsızlaştığı; 2015 yılı rütbe terfi sınavlarına yönelik olarak lehine karar verildiği; yargı denetiminde değerlendirme amirinin ispat külfetini ortadan kaldırmak amacıyla Yönetmelik değişikliği yapıldığı; Yönetmeliğin hiçbir yerinde keyfi uygulamayı önleyebilecek ve yargı denetimine tabi kılacak düzenlemeye rastlamanın mümkün olmadığı; 2015 yılında birim amiri emrine alınanlardan sadece kendisinin görevine iade edildiği ve hepsinin aynı puanla değerlendirildiği; birim amiri emrindekilerin, ikinci değerlendirme amirince sistematik olarak orta düzeyde değerlendirildiği; keyfi şekilde performans puanı doldurulduğu; 2015 yılında mevzuatta yapılan değişikliklerin paralel devlet yapılanmasıyla mücadele için yapıldığı ve yargı denetimini güçleştirdiği; performans puanının resen emeklilik için de rütbe sıralamasında önemli olduğu; değerlendirmeyi yapan amirin de resen emekli edildiği belirtilerek Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     : Davalı idarelerden ... Valiliği tarafından, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Diğer davalı idarece savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın kısmen reddine, kısmen süre aşımı nedeniyle reddine yönelik Danıştay İkinci Dairesinin temyize konu 27/12/2022 tarih ve E:2021/2303, K:2022/6873 sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. 04/04/2024 tarihinde, 2015 yılı performans değerlendirmesinde ikinci değerlendirme  amirince (3,17) puan takdir edilmesine ilişkin kısım yönünden oyçokluğu, diğer kısımlar yönünden oybirliği ile kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY 
X- Dava, emniyet amiri olarak görev yapan davacı tarafından, 2012 yılı performans değerlendirme puanının 4,00 (çok iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin işlemin, 2015 yılı performans değerlendirme formunda, ikinci değerlendirme amirince performans değerlendirme puanının 3,17 (iyi) olarak düzenlenmesine ilişkin kısmının, bireysel işlemlerin dayanağı olan 04/07/2012 tarih ve 28343 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliği'nin "Performans değerlendirme puanı" başlıklı 18. maddesinin 8. fıkrasının (c) bendinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2011 yılında yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanun ile kamu personeline yönelik sicil notu uygulaması kaldırılmış, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 85. maddesinde 661 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 16. maddesiyle yapılan değişiklikle emniyet teşkilatı personeline yönelik olarak bireysel performans değerlendirme sistemi getirilmiş, bu sistemin usul ve esaslarının İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiş, ve buna dayanılarak hazırlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliği 04/07/2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.
Dosyanın incelenmesinden, davacının son beş yıllık sicil notlarının/performans değerlendirme puanlarının 100; 98; 4; 5 ve 4,92 olduğu; 2015 yılı birinci değerlendirme amiri değerlendirme puanının ise 5 olduğu görülmüştür. 
Bu bilgiler ışığında, son beş yıllık sicil notları/performans değerlendirme puanları çok iyi düzeyde olan, dava konusu yıla ilişkin olarak birinci değerlendirme amirince 5 puan ile değerlendirilen davacı hakkında, 3,17 puan olarak düzenlenen 2015 yılı ikinci değerlendirme amirince verilen performans değerlendirme puanına ilişkin bireysel işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu kararın anılan işleme ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.