Esas No: 2021/6645
Karar No: 2024/6213
Karar Tarihi: 16.12.2024

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/6645 E.  ,  2024/6213 K.


"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas    No : 2021/6645
Karar   No : 2024/6213
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
İSTEMİN	KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...  sayılı kararın dava konusu işleme yönelik kısmının, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.         
YARGILAMA SÜRECİ	: 
Dava Konusu İstem : Dava; Mersin İl Emniyet Müdürlüğü ... Bölge Trafik Denetleme İstasyon Amirliğinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "dolandırıcılığa teşebbüs etmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi uyarınca “meslekten çıkarma” cezası ile tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının (2 nolu olay yönünden) iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların  yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.
                  İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesi dayanak alınarak düzenlenen Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün  8/6. maddesinde: "(..) dolandırıcılık (..) veya bu suçları işlemeye teşebbüs etmek..." fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektirdiği kuralına yer verilmiş ise de; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten sonra yürürlüğe giren 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede böyle bir kurala yer verilmeyerek davacının lehine bir durum oluştuğu anlaşıldığından, davacının "dolandırıcılığa teşebbüs" ettiği gerekçesiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, öte yandan, davacının aynı soruşturma kapsamında Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/29. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin işlemin iptali istemiyle Mahkemelerince E:... sayılı dosyasında görülen davada ... günlü, K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmesi nedeniyle meslekten çıkarılan davacının görevine iade edilmesi mümkün bulunmadığından, davacının yoksun kalındığı parasal haklarının ödenmesi isteminin reddine karar verilmiştir.
          Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti  : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararıyla; "dolandırıcılığa teşebbüs etmek" fiilinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayıldığı, ancak dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten sonra yürürlüğe giren 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de böyle bir kurala yer verilmeyerek davacının lehine bir durum oluştuğu; ayrıca, davalı idarenin bu iddiasının kabulü halinde davacının, dava konusu meslekten çıkarma cezasından daha ağır bir ceza niteliğinde olan Devlet Memurluğundan çıkarma cezası ile tecziyesi sonucunun doğacağı, bu durumun, gerek ceza hukukunun (ve disiplin hukukunun) genel ilkelerinden olan ve bireylerin hukuki güvenliğini sağlayan, cezayı ağırlaştırmaya engel bir fonksiyon icra eden "aleyhe hüküm verme yasağı" ilkesine, gerekse yine ceza hukuku kökenli bir ilke olan "lehe olan hükmün uygulanması ilkesine" (işlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimse cezalandırılamaz ilkesine) aykırı olacağı açıklandıktan sonra  istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI	: Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI	: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. 
            TÜRK MİLLETİ ADINA
 Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Daire tarafından; Danıştay  Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	: 
MADDİ OLAY	: 
 Mersin İl Emniyet Müdürlüğü ... Bölge Trafik Denetleme İstasyon Amirliğinde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde davacı hakkında, oto alım satım işi nedeniyle topladığı paralar ile bir çok kişiyi hileli satış yaparak dolandırdığı gerekçesiyle savcılığa yapılan şikayetler üzerine yürütülen ceza soruşturması üzerine davalı idare tarafından başlatılan disiplin soruşturması sonucunda "dolandırıcılığa teşebbüs etmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi uyarınca “meslekten çıkarma” cezası ile tecziyesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT:
  3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesi uyarınca yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesinde; hırsızlık, gasp, dolandırıcılık, irtikap, rüşvet, zimmet, ihtilas, ırza geçme, ırza tasaddi, sahtecilik, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, kalpazanlık, kasden adam öldürme veya bu suçları işlemeye teşebbüs etmek, emniyeti suiistimal, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, suç tasnii, iftira fiilleri meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylemler olarak hükme bağlanmıştır. 7068 sayılı Kanun'da, Tüzük'ün 8/6. maddesindeki fiillere ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiş; anılan Kanun'un 9. maddesinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller ile ilgili olarak, 657 sayılı Kanun hükümlerinin; 34. maddesinde ise, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanun'un disipline ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
 Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile 3201 sayılı  Kanun'un 83. maddesinin birinci cümlesinin iptaline karar verilmesi sorasında, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un Geçici 1. maddesi ile "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre re'sen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." kuralı getirilmiştir.
7068 sayılı Kanun'un atıfta bulunduğu 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin 1. fıkrasının E bendinin (g) alt bendinde, "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
09/05/2014 günlü, 28995 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 16/01/2014 günlü, E:2013/110, K:2014/8 sayılı kararıyla; "İdarenin faaliyetleri çok çeşitli, karmaşık ve değişken olduğundan disiplin cezasını gerektirecek fiillerin tümünün kanunda tek tek belirlenmesi güçtür. Kuralın incelenmesinden de görüleceği üzere memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler denilmek suretiyle disiplin cezası gerektiren fiil ve hareketlerin çerçevesinin çizildiği anlaşılmaktadır." gerekçesiyle 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin 1. fıkrasının E bendinin (g) alt bendinin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME	: 
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi hükmü gereği meslekten çıkarma disiplin cezasını gerektiren suçların, 7068 sayılı Kanun'da disiplin cezasını gerektirecek eylemler olarak düzenlenmediği, ancak bu suçların bir kısmının, Devlet memurluğu sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler kapsamında olduğu ve 7068 sayılı Kanun'un 9 ve 34. maddeleri ile 657 sayılı Kanun'a yapılan atıf nedeniyle, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin 1. fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca, daha ağır yaptırım olan Devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasını gerektirdiği; böylelikle, Tüzük'ün 8/6. maddesinde yer alan bir kısım eylemler bakımından, ilgililerin aleyhine olacak şekilde değişiklik yapıldığı, dolayısıyla Tüzük'ün 8/6. maddesi uyarınca verilen disiplin cezasının hukuka uygunluk değerlendirmesinin, 7068 sayılı Kanun'a göre lehe düzenleme olan Tüzük çerçevesinde yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu bağlamda; somut uyuşmazlıkta, davacının teşebbüs aşamasında kalan dolandırıcılık fiilinin, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin 1. fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendindeki memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler kapsamında kalması karşısında, bu eylemin 7068 sayılı Kanun'da disiplin cezası verilecek eylem olarak doğrudan düzenlenmemiş olması, davacı bakımından aleyhe sonuç doğurduğundan, suç teşkil eden, bu fiile istinaden verilen disiplin cezasında hukuka uygunluk değerlendirmesinin, 7068 sayılı Kanun'a göre lehe düzenleme olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü çerçevesinde yapılması gerekmektedir.
Bu itibarla; lehe olan normun uygulanması ilkesi çerçevesinde, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümleri uyarınca verilen disiplin cezasına ilişkin dava konusu uyuşmazlıkta, işin esasına girilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden, "eylemin, mevcut hukuki durum itibarıyla 682 sayılı KHK'deki meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylemler arasında yer almaması ve 'suç ve cezada lehe olan kuralın uygulanması' kuralının disiplin yaptırımları yönünden de geçerli bir ilke olması nedeniyle, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesine dayalı olarak verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan, dava dosyasına sunulan belgeler ile UYAP üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde; davacının, dava konusu işleme dayanak gösterilen dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik fiillerinden dolayı yargılandığı ceza davasında, davacı hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı beraat kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilerek, beraat kararının kesinleştiği görülmektedir.
KARAR SONUCU	: 
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi, ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın dava konusu işleme ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 16/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.