Esas No: 2022/3204
Karar No: 2024/2048
Karar Tarihi: 07.05.2024

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2022/3204 E.  ,  2024/2048 K.


"İçtihat Metni"
            T.C.
   D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas   No : 2022/3204
Karar  No : 2024/2048 
DAVACI	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALILAR	: 1) ... Bakanlığı (E-Tebligat)
VEKİLLERİ	: Hukuk Müşaviri ... Av. ...
 
2) ... Birliği
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN KONUSU  :1)"İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik Hükümleri Kapsamında Hazırlanan Değerleme Raporlarının Ücretleri Hakkında" konulu ... tarih ve ...sayılı Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği (TDUB) Genelgesi'nin,      
2)"Değerleme Raporu Ücretlerinin Yeniden Belirlenmesi Hakkında" konulu ... tarih ve E-... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Maliki olduğu taşınmazın KAKS (emsal) aynı kalmak şartıyla TAKS 0,375 yapılaşma şartının kaldırılmasına yönelik 1/1000 ölçekli plan değişikliği için ... Belediye Başkanlığı’na başvurulduğu, plan değişikliği talebi ile ekindeki plan tadilatı dosyasının Belediye Meclisi kararları ile uygun görülerek onaylandığı, ... Belediyesi’nce İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri gereği değer artış payı alınacağının bildirildiği, arsanın değer artış payının hesaplanması için 29/03/2022 tarihli davalı idare yazısına istinaden hesaplama yapıldığı, söz konusu Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi gereği değer artış payının Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)’nun yayınladığı tarifeye göre 2 değerleme uzmanı için değerleme ücretinin 2.976,00-TL olarak belirlenmesi gerekirken Genelgeye göre 17.558,40-TL olarak belirlendiği, Yönetmelik hükümleri değiştirilmeksizin Belediye Başkanlıklarına gönderilen davaya konu Genelge ile TDUB ile yapılan toplantı ve görüşmeleri gerekçe göstererek SPK tarifesindeki KDV dahil ücretin 5 katı+%18 artırılarak yaklaşık 6 kat değer artış payından kaynaklı değerleme işlemlerinin Genelgeye göre yapılacağının bildirildiği, Bakanlığa bağlı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü ile TDUB’nin üst norm olan Yönetmeliğe aykırı ve/veya Yönetmelikte belirlenen üst sınırı aşacak şekilde ücret belirleme yetkisinin ve bu yönde bir talimat verme yetkisinin bulunmadığı, işlemde kamu yararı ve amaç yönünden de hukuka aykırılık bulunduğu, Yönetmelikte atıf yapılan ve 29/03/2022 tarihine kadar serbest piyasa koşullarına göre uygulanmakta olan ücretlerin 5 kat + KDV oranında fahiş miktarlarda artırılmasının arsa sahibini, müteahhiti ve en önemlisi de bu arsada yapılacak binadan barınma amaçlı olarak konut alacak kişilere yansıyacak olan maliyetler nedeniyle sade vatandaşı büyük külfet altına soktuğu, kamu otoritesinden dolayı bürokratik işlemlerin sonuçlanması için bu ücretin yatırılmasının şart olduğu, pratikte Yönetmeliğe uygun olarak yayınlanan tarifedeki ücretten kaynaklı bir sorun olmadığı, SPK tarafından yayımlanan asgari ücret tarifesine göre birçoğu ... Menkul Kıymetler Borsası'nda halka açık olan bankalar ve finans kuruluşlarının kullandırdıkları krediler için lisanslı firma ve gerçek kişilere değerleme yaptırdıkları, birçoğu ... merkezli olan değerleme firmalarının bankaların işlerini SPK’nin asgari ücret tarifesine göre tek muhatap olarak almak için birbiri ile yarıştığı, taşradaki değerleme uzmanı gerçek kişilerin de bu firmalardan kendi bölgelerindeki işleri tarifedeki ücretin yarısı kadar bir ücret karşılığı almak için birbiri ile yarışmakta olup kendisine tevzi edilen işi aynı gün sonuçlandırarak yeniden iş gelmesi için azami gayreti gösterdiği, dolayısıyla tarifedeki ücret nedeniyle değerleme uzmanı bulmakta zorlanılmasının pratikte mümkün olmadığı, eğer tarifedeki ücretler nedeniyle uygulamada değerleme uzmanı bulmakta bir sorun olsaydı banka ve finans kuruluşlarının bu sorunu SPK’ya ileterek fiyatlarda güncelleme talep etmesi gerektiği, 297 m2'lik bir arsanın değer artış payı için harcanacak emek ve mesainin en fazla 1 iş günü olduğu, 2 değerleme uzmanının bu iş için alacağı ücretin yarısının kamuda ve özel sektörde nitelikli iş gücüne sahip birçok mimar, mühendis, kamu görevlisinin 1 ayda alacağı ücrete tekabül ettiği, belirlenen ücretin bilirkişi ücret tarifesinin de 5 katından fazla olduğu, kaldı ki adliyelerde bilirkişi raporu hazırlayan değerleme uzmanlarının üzerine aldığı yasal sorumluluğun, aynı ücrete bağlı olarak düzenlenen ek raporlar da göz önüne alındığında bilirkişi raporu hazırlamak için harcadığı emek ve mesainin daha fazla olduğu, bilirkişilik yapmak için çok sayıda başvuru bulunduğu, birçoğuna görev sırası dâhi gelmediği, işlemin bilimsel bir dayanağı olmadığı, plan tadilatı taleplerinin bir an önce sonuçlanması için Genelgeye göre ücretlerini yatırmalarının elzem olduğu, yine Belediyelerce onaylanan plan tadilatlarının uygulanabilmesi için önce değerleme raporunun tanzimi daha sonra da değer artış payı bedelinin ödenmesi gerektiği, dava devam ederken Genelge nedeniyle hesaplanacak ücretin yatırılması hâlinde raporu tanzim edecek değerleme uzmanından ve/veya Belediyelerden iade alınmasının mümkün olmadığı ileri sürülmektedir. 
DAVALILARIN SAVUNMASI    : Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, öncelikle usule ilişkin olarak, dava konusu işlemler davacının aktüel, şahsi ve meşru bir menfaatini ihlâl etmediğinden davanın ehliyet yönünden reddi ile, davanın süresinde açılıp açılmadığının resen araştırılarak süresinde açılmamış ise süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüş; esasa ilişkin olarak ise, Yönetmelikteki “değerleme raporu bedeli” nin tanımına göre belirlenen değer artış payı rapor hazırlama bedellerinin, süreç içerisinde 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’a göre yetkilendirilmiş lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşlarınca verilecek değerleme hizmetleri karşılığında tahsil edilecek ücretlerin asgari tutarına göre belirlendiği, işin özelliğine göre daha yüksek bir ücret belirlenmesinin de mümkün olabildiği, TDUB tarafından; Yönetmelik kapsamında gerçekleştirilen değerleme faaliyetlerinin daha fazla zaman, emek ve bilgi birikimi gerektirdiği, bununla birlikte plan değişikliği öncesi ve sonrası olmak üzere 2 değerleme raporu hazırlandığı gibi nedenlerle söz konusu tarifede belirtilen değerleme rapor ücretlerinin güncellenmesi gerekliliğinin Bakanlığa iletilmesi üzerine söz konusu işlemin tesis edildiği, Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendine göre yeni uygulanacak tarife bilgisinin plan yapma, yaptırma ve onama yetkisini haiz tüm kurum/kuruluşlara bildirilmesi gereğinin hasıl olduğu, uygulayıcı kuruluşlara iletilen yazı ile aynı zamanda değer artış payı sürecinde atamayı kabul etmeyen firmaların sayısının da minimum düzeye indiği ve sürecin devamlılığının sağlandığı, kamu hizmeti niteliğindeki sürecin devamlılığını sağlayan ve Yönetmeliğin 4/1-(ç) maddesindeki tanıma açıklık getiren işlemin mevzuata, hizmet gereklerine ve kamu yararı ilkelerine uygun olduğu savunulmuştur. 
	Davalı Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği tarafından, öncelikle usule ilişkin olarak, TDUB’nin düzenleyici işlemlerinin yalnızca Birlik üyelerini bağladığı, birlik üyesi olmayan davacının Genelgenin iptalini talep etmede hukukî menfaatinin, dolayısıyla dava açma ehliyetinin bulunmadığı ileri sürülmüş; esasa ilişkin olarak ise, Yönetmeliğin 8. maddesinde, imar planı değişikliği talep edilen taşınmazın mevcut durum değeri ile imar planı değişikliği sonrası durum değerlerinin yetkili gayrimenkul değerleme kuruluşları tarafından analiz edileceğinin kurala bağlandığı, 11/4. maddesinde ise değerleme raporu bedelinin idare tarafından bildirilen hesap numarasına 15 gün içerisinde ödeneceğinin belirtildiği, Yönetmelikte değerleme raporu bedelinin söz konusu tarifede yazılı asgari ücret şeklinde düzenleneceğine dair bir hükmün yer almadığı, bedel tanımlanırken tarifeye atıf yapılmasının sebebinin tarifenin Yönetmelik uyarınca hazırlattırılacak değerleme raporları için de geçerli olduğunun hüküm altına alınması olduğu, yoksa değerleme raporu bedelinin doğrudan o taşınmaz için tarifede belirtilmiş asgari ücret olarak belirlenmesi gibi bir düzenlemenin mevcut olmadığı, maddeden bu şekilde bir sonuca varılmasının mümkün olmadığı, maddede sadece Yönetmelik kapsamında alınan değerleme raporu bedelinin tarifedeki asgari ücretten daha düşük olamayacağı konusunda bir düzenleme yapıldığı, Yönetmeliğin 18. maddesi uyarınca Yönetmelik hükümleri Bakanlık tarafından yürütüleceğinden, TDUB görüşü de alınarak tarifeye uygun bir değerleme bedeli belirlendiği, değerleme raporu bedelinin asgari ücret tarifesinde belirlenen bedelden daha aşağı olması hâlinde işlemin tarifeye ve hukuka aykırılık teşkil edeceği, ancak işin niteliğine, gerektirdiği zaman ve emeğe göre tarifenin aşağısında kalmamak kaydıyla başkaca bir bedel belirlenmesinin önünde bir engel bulunmadığı, SPK tarafından belirlenen 2022 yılı Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Uygulama Esasları'nın 1. maddesine göre Esasların ekinde yer alan ücretlerin tutarlarının asgari nitelikte olup taraflarca işin özelliğine göre daha yüksek bir ücret belirlenebileceği, dolayısıyla Yönetmelik hükümlerini yürüten Bakanlık tarafından tarifeye aykırı olmamak kadıyla farklı bir ücret belirlenmesinin hukuka aykırılık teşkil etmediği, bedelin tarifenin yukarısında olmasının değil, aşağısında olmasının tarifeye, dolayısıyla Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil edeceği, Yönetmelikte değerleme raporu bedelinin SPK tarafından belirleneceği değil, bedelin SPK’nin çıkardığı tarifeye uygun olması gerektiğinin düzenlendiği, Yönetmeliğe göre SPK’nin değerleme raporu bedeli belirleme yetkisinin bulunmadığı, Yönetmeliğin 11/4. maddesine göre değerleme raporunun idare tarafından hazırlattırıldığı, dolayısıyla raporun hazırlanması sürecinde değerleme raporu bedelinin değerleme kuruluşu ile idare arasında SPK tarifesine uygun bir şekilde belirlendiği, tarifeye göre taraflarca işin özelliğine göre daha yüksek bir ücret belirlenebileceğinden raporu hazırlatmakla yükümlü idarenin ücreti bu şekilde belirlemesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı, Bakanlık tarafından belirlenen ücret SPK tarifesine uygun olduğundan işlemin yetki açısından sakat olduğunun iddia edilemeyeceği, Yönetmelik kapsamında talep edilen değerleme raporlarının Bakanlığın e-plan otomasyon sistemi üzerinden değerleme uzmanları ve değerleme kuruluşlarına yönlendirildiği, Yönetmelik kapsamında alınan raporların daha uzun sürelerde tamamlandığı ve daha fazla bilgi birikimi, emek ve zaman gerektirmesi sebebiyle asgari ücret üzerinden yapılan değerleme taleplerinin Birlik üyelerince kabul edilmediğinin görüldüğü, idarenin değer artış payının belirlenmesine ilişkin rapor taleplerinin aksatılmadan tamamlanması ve bunu müteakip değer artış payının belirlenmesi için gerekli kıymet takdir ilan, askı işlemlerinin tamamlanması için raporun bir an önce hazırlatılması gerektiği, dava konusu düzenlemelerin söz konusu işlemlerin kısa zaman içerisinde tamamlamasını sağlama amacı güttüğü, zira asgari ücret tarifesinde asgari bedeller üzerinden yapılan değerleme taleplerinin karşılanmadığının TDUB tarafından fark edildiği, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemlerin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'İN DÜŞÜNCESİ : Dava; "İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik Hükümleri Kapsamında Hazırlanan Değerleme Raporlarının Ücretleri Hakkında" konulu ... tarih ve ... sayılı Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği (TDUB) Genelgesi'nin ve "Değerleme Raporu Ücretlerinin Yeniden Belirlenmesi Hakkında" konulu ... tarih ve E-... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarelerin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.  
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanun'un amacının; sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişinin ve gelişmesinin sağlanması, yatırımcıların hak ve menfaatlerinin korunması için sermaye piyasasının düzenlenmesi ve denetlenmesi olduğu; 2. maddesinde, Kanun'un kapsamı belirtilmiş; "Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği" başlıklı 76. maddesinde, ayrıntılı düzenlemeye gidilmiş ve 6 numaralı bendinde, "Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği üyelerinin vereceği değerleme hizmetlerine ilişkin ücretlerin tutarlarına ve sınırlarına ilişkin esaslar, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği, Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğinin görüşü alınarak her yıl Kurul tarafından belirlenir. Kurul tarafından belirlenen yıllık asgari ücret tarifesi Resmî Gazete’de yayımlanır." düzenlemesi yer almıştır. 	
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanun'un amacının, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak olduğu; 2. maddesinde, Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapıların bu Kanun hükümlerine tabi bulunduğu; 44. maddesinde ise, İmar planı yapımı ve değişiklikleriyle ilgili kriterlerin tespiti ve imarla ilgili diğer hususların Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır. 
"Ek Madde 8"de, "(Ek:14/02/2020-7221/12 md.) Plan değişiklikleri, plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak şekilde ve teknik gerekçeleri sağlamak şartıyla yerleşmenin özelliğine uygun olarak yapılır. Plan değişikliği tekliflerinde ihtiyaç analizini içeren sosyal ve teknik altyapı etki değerlendirme raporu hazırlanarak planı onaylayacak idareye sunulur. ...	
Taşınmaz maliklerinin tamamının talebi üzerine ada bazında yapılacak imar planı değişikliği sonucunda değerinde artış olan arsanın artan değerinin tamamı değer artış payı olarak alınır. Değer artış payı bedelinin tespitinde 2942 sayılı Kanun'un 11. maddesinde belirtilen bedel tespit esasları gözetilir.
 
İmar planı değişikliği ile taşınmazda meydana gelecek değer artışının tespiti 6362 sayılı Kanun'a göre yetkilendirilmiş lisanslı en az iki gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından plan değişikliği açıklama raporunda belirtilen mer’i plan koşullarındaki değer tespiti ile birlikte değişiklik sonrası değer tespiti yapılmak suretiyle belirlenen ortalama yeni değerden az olmamak üzere, idarece oluşturulan kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenir. Değer artış payı, en geç taşınmazın ilk satışında veya ruhsat aşamasında taşınmaz maliklerince ödenir. Kıymet takdir komisyonunca belirlenen değer artış payı, ödeme tarihinde her takvim yılı için, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun'un mükerrer 298. maddesi uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında takvim yılı başından geçerli olmak üzere arttırılarak uygulanır.
Taşınmazın değer artışına tabi olduğu tapu kütüğüne şerh edilir. Emsal, inşaat alanı, yapı yüksekliği ve kullanım amacı değiştirilmemek kaydıyla yapılacak ruhsat tadilatları hariç, değer artış payı ödenmeden yapı ruhsatı düzenlenemez. Değer artış payı tutarları taşınmaz maliklerince; Bakanlık muhasebe birimi hesabına yatırılır. ... Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir." kuralı yer almıştır. 
15/09/2020 tarih ve 31245 sayılı Resmî Gazete'de de; İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır. Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte geçen;
... b) Değer artış payı: Uygulama imar planı olan yerlerde, taşınmazın meri plan koşullarındaki değer tespiti ile plan değişikliği sonrası değer tespiti arasındaki farkı,
c) Değerleme raporu: 06/12/2012 tarih ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na göre yetkilendirilmiş lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından, değer artış payının tespiti için kullanılmak üzere hazırlanan taşınmaz değerini gösterir raporu,
 ç) Değerleme raporu bedeli: Plan değişikliği teklifi sunan taşınmazın malikleri tarafından ödenecek olan, 6362 sayılı Kanuna göre yetkilendirilmiş en az iki lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşuna, taşınmaz değerinin değer artış payının belirlenmesi için hazırlattırılacak değerleme raporlarının Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayımlanan Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen bedeli,
d) İdare: Büyükşehir sınırları içinde, büyükşehir belediyeleri ve ilçe belediyeleri, büyükşehir belediyesi dışındaki belediyelerde, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde belediyeler, bu sınırlar dışında il özel idareleri ve ilgili mevzuatı uyarınca plan yapma ve onaylama yetkisine sahip diğer kurum ve kuruluşları, e) Kıymet takdir komisyonu: İdare bünyesinde ilgili lisans ve lisansüstü programlardan mezun olan, en az beş olmak üzere tek sayıda belirlenecek kişiden oluşturulan ve değer artış payını belirlemek üzere piyasa araştırması yapmakla, meri plan ve plan değişikliği açıklama raporu ve değerleme raporunu incelemek, değerlendirmek ve nihai değer artış payını tespit etmekle görevli komisyonu,
... g) Plan: Uygulama imar planını, ğ) Yetkili kuruluş: Sermaye Piyasası Kurulu'nun yayımlamış olduğu listedeki taşınmaz değerleme hizmeti vermek üzere yetkilendirilmiş değerleme kuruluşunu, ifade eder.";
"Değerleme raporları" başlıklı 8. maddesinde, "(1) İmar planı değişikliği talep edilen taşınmazın mevcut durum değeri ile imar planı değişikliği sonrası durum değerlerinin analizi, idare tarafından en az iki yetkili gayrimenkul değerleme kuruluşuna yaptırılır. Yetkili kuruluşlar tarafından iki farklı durum değeri arasındaki fark, değer artış payı olarak raporlanır. Yetkili kuruluşlarda değerleme raporunu en az ikisi sorumlu değerleme uzmanı olmak üzere üç kişinin imzalaması zorunludur.	
(2) İmar planı değişikliği ile taşınmazda meydana gelecek değer artış payının kıymet takdir komisyonunca tespitinde kullanılmak üzere, yetkili kuruluşlar tarafından düzenlenecek değerleme raporları 2942 sayılı Kanun'un 11. maddesinde belirtilen bedel tespit esasları ayrı ayrı veya birlikte karma değerleme yöntemleri kullanılarak, mer-i plan ve plan değişikliği tekliflerindeki taşınmazın piyasa değerlerinin belirlenmesi şeklinde hazırlanır. Değerleme çalışmaları neticesinde Ek-1’de yer alan formata uygun olarak hazırlanan değerleme raporları idareye sunulur. ...;
"Başvuru" başlıklı 10. maddesinde, "(1) İmar planı değişikliği teklifi, plan değişikliğine konu alan sınırları içinde yer alan taşınmaz sahiplerinin tamamının veya vekillerinin noter onaylı vekâlet bilgilerini içeren bir dilekçeyle idareye verilerek başvuru yapılır.";
"Değer artış payının tespiti" başlıklı 11. maddesinde, "... (4) Uygulama imar planının onaylanmasına müteakip değerleme raporu hazırlama bedeli, taşınmaz maliklerince planı onaylayan idare tarafından bildirilen hesap numarasına 15 gün içerisinde yatırılır. Değerleme raporu hazırlama bedeli, ilgililerce ödenmeden onaylanan planlar askıya çıkartılmaz. İki yetkili kuruluşa idare tarafından değerleme raporu 30 gün içerisinde hazırlattırılır. ... " kuralına yer verilmiştir.
... tarih ve ... sayılı Kurul Karar Organı toplantısında 6362 sayılı Kanun'un 76. maddesi uyarınca TDUB üyelerinin vereceği değerleme hizmetlerine ilişkin olarak  2022 Yılı Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesi ve Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Uygulama Esasları'nın belirlenmesine karar verilmiş, anılan karar... tarih ve ...sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve söz konusu Esaslar'da, "6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 76. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca belirlenen; Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği üyelerinin vereceği değerleme hizmetlerine ilişkin ücretlerin tutarlarına ve sınırlarına ilişkin esaslar;
1) Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği (Birlik) üyelerinin müşterilerine vereceği değerleme hizmetleri karşılığında tahsil edilecek ücretlerde işbu esaslar ile ekte yer alan asgari ücret tarifesi uygulanır. İşbu esasların ekinde yer alan ücretlerin tutarları asgari nitelikte olup taraflarca işin özelliğine göre daha yüksek bir ücret belirlenebilir,
2) Ekli tarife ile belirlenen asgari ücret ve masraf tutarları sadece verilecek değerleme hizmetine ilişkin olup, hizmetin verilmesi için gereken ulaşım masrafları ile bu hizmetin verilebilmesi için zorunlu olan bilgi ve belgelerin temininde resmi kurumlara yapılan harç ve benzeri ödemeler, işbu esaslarda belirtilen gayrimenkul bilgi merkezi payı ile KDV ve diğer vergiler gibi ek ücret ve masraflar tahsil edilecek asgari ücrete dâhil edilemez, ayrıca ödenir. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’ne (TKGM) ödenecek ücretler müşteriden talep edilir. TKGM sorgulamasının Birlik vasıtası ile yapılması halinde Birlik tarafından ilave bir ücret talep edilirse, bu ücret gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından ödenecek olup, müşteriye yansıtılmayacaktır. ...		
4) Birlik üyelerinin verecekleri değerleme hizmetleri karşılığında tahsil edilecek ücret ve masraflar, verilecek hizmet sonucunda takdir edilecek olan değerler veya değerleme raporunun teslim süresiyle ilişkilendirilemez. Değerleme ücretlerinin, değerleme işi başlamadan önce belirlenmesi gerekmektedir.
5) Birlik üyelerince verilecek değerleme hizmetleri için işbu esaslarla belirlenen ücretlerin ödenmesi; değerleme hizmetine konu varlığın alım satımının gerçekleşmesi, bu varlıkla ilgili bir kredi alım işleminin tamamlanması da dâhil olmak üzere hizmetin verilmesi dışında herhangi bir şarta bağlanamaz.
6) Ekli tarifede belirtilen brüt metre kare büyüklüklerinin belirlenmesinde Belediye İmar Yönetmelikleri dikkate alınır. ...
8) Birlik üyelerinin, değerleme hizmetini tümüyle başka bir Birlik üyesinden dışarıdan hizmet alımı yoluyla gerçekleştirebilmeleri ancak müşterileriyle yapacakları değerleme hizmeti sözleşmesinde buna izin veren bir hüküm bulunması şartıyla mümkündür. Bu kapsamda ödenecek ücret ve masraflar ile bunların ödenmesine ilişkin esaslar değerleme hizmeti veren Birlik üyesi ile dışarıdan hizmet sağlayan Birlik üyesi arasında yapılacak yazılı sözleşmede önceden belirlenir.
9) Kurulca yetkilendirilmiş gayrimenkul değerleme şirketleri tarafından verilen tüm değerleme hizmetlerinde, ihale veya benzer yöntemlerle işbu Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Uygulama Esasları ekinde yer alan Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesi’nde belirlenen ücretlerde indirim uygulanamaz.
10) Değerleme hizmetlerine dayanak olan yazılı sözleşmeler işbu esaslara aykırı olamaz.
11) İşbu esasların uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Sermaye Piyasası Kurulu yetkilidir. ..." kuralları yer almıştır. 
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının,... tarih ve ... sayılı dilekçesiyle ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazda yapılaşma koşullarının düzenlenmesine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği talebinde bulunulduğu,  ... tarih ve ... sayılı ... Belediye Meclisi kararı ile talebin uygun görüldüğü,...tarih ve ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile de onandığı, ... Büyükşehir Belediyesi'nin... tarih ve ... sayılı yazısıyla söz konusu plan değişikliğinin 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'a tabii olduğundan bahisle kendilerine gönderilen dosya üzerine, İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik'in 11. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca plan değişikliğine yönelik değer artış payına ilişkin işlemlerin başlatıldığı ve ... Belediyesi Plan ve Proje Müdürlüğü'nce davacı adına, tahsil edilecek alacağın türü olarak "... ada ... parsel için DAP ekspertiz ücreti"nin belirtildiği 17.558,40-TL tutarlı, 27/05/2022 tarihli hesap pusulası düzenlenerek davacıya gönderilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. 
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, imar planı yapımı ve değişiklikleriyle ilgili kriterlerin tespiti ve imarla ilgili diğer hususların Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği, imar planı değişikliği teklifinin, plan değişikliğine konu alan sınırları içinde yer alan taşınmaz sahiplerinin tamamının veya vekillerinin noter onaylı vekâlet bilgilerini içeren bir dilekçeyle idareye verilerek yapılabileceği, yapılacak imar planı değişikliği sonucunda değerinde artış olan arsanın artan değerinin tamamının değer artış payı olarak alınacağı, imar planı değişikliği talep edilen taşınmazın mevcut durum değeri ile imar planı değişikliği sonrası durum değerlerinin analizinin, idareler tarafından en az iki yetkili gayrimenkul değerleme kuruluşuna yaptırılacağı, yetkili kuruluşlarda değerleme raporunu en az ikisi sorumlu değerleme uzmanı olmak üzere üç kişinin imzalamasının zorunlu olduğu, değerleme çalışmaları neticesinde formata uygun olarak hazırlanan değerleme raporlarının ilgili idareye sunulacağı, uygulama imar planının onaylanmasını müteakip değerleme raporu hazırlama bedelinin, taşınmaz maliklerince planı onaylayan idare tarafından bildirilen hesap numarasına 15 gün içerisinde yatırılacağı, değerleme raporu hazırlama bedeli ödenmeden onaylanan planların askıya çıkartılmayacağı; değerleme raporunun 6362 sayılı Kanun'a göre yetkilendirilmiş lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından, değer artış payının tespiti için kullanılmak üzere hazırlanan taşınmaz değerini gösterir raporu, değerleme raporu bedelinin ise plan değişikliği teklifi sunan taşınmazın malikleri tarafından ödenecek olan, 6362 sayılı Kanun'a göre yetkilendirilmiş en az iki lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşuna, taşınmaz değerinin değer artış payının belirlenmesi için hazırlattırılacak değerleme raporlarının SPK tarafından yayımlanan Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen bedeli ifade ettiği anlaşılmaktadır. 
6362 sayılı Kanun'un tüzel kişiliği haiz kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olan Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği'ne ilişkin usul esasların düzenlendiği 76. maddesi incelendiğinde, gayrimenkul değerleme uzmanlığı lisansına sahip olanlar ile değerleme kuruluşlarının Birliğe üye olmak için başvurmak zorunda olduğu, Birlik üyelerinin vereceği değerleme hizmetlerine ilişkin ücretlerin tutarlarına ve sınırlarına ilişkin esasların Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği, Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği'nin görüşü alınarak her yıl Kurul tarafından belirleneceği, SPK tarafından belirlenen yıllık asgari ücret tarifesinin Resmî Gazete’de yayımlanacağı, Birliğin, yapacağı düzenlemelerde ve alacağı kararlarda, 6362 sayılı Kanun'a ve ilgili mevzuata uymakla yükümlü olduğu, Birliğin SPK tarafından her yıl denetleneceği, Birliğin her türlü işlem ve hesaplarının denetimine ilişkin usul ve esasların SPK tarafından belirleneceği anlaşılmaktadır.      
Bu kapsamda, anılan Kanun'un 76. maddesiyle verilen yetki çerçevesinde Sermaye Piyasası Kurulu'nca ... tarih ve ...sayılı toplantıda TDUB üyelerinin vereceği değerleme hizmetlerine ilişkin olarak 2022 Yılı Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesi ve Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Uygulama Esasları'nın belirlenmesine karar verilmiş, ilgili Tarifeye bakıldığında 1. Grup "Arsalar ve Tarım Alanları (imarlı veya imarsız)" bölümünde düzenlenen "Arsa" kısmında 1-1.000 m2 brüt alan için değerleme ücreti 1.488,00-TL olarak tespit edilmiş ve sonraki süreçte yapılan güncelleme ile söz konusu ücret 1.924,00-TL olarak belirlenmiştir. 
6362 sayılı Kanun'un 76. maddesinde, TDUB üyelerinin vereceği değerleme hizmetlerine ilişkin ücretlerin tutarlarına ve sınırlarına ilişkin esasların, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, TDUB, Türkiye Bankalar ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğinin görüşü alınarak her yıl SPK tarafından belirleneceğinin kurala bağlandığı, İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik'in 4. maddesindeki imar mevzuatı kapsamında hazırlanacak olan değerleme raporu bedeline ilişkin tanımda da plan değişikliği teklifi sunan taşınmazın malikleri tarafından ödenecek olan, 6362 sayılı Kanun'a göre yetkilendirilmiş en az iki lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşuna, taşınmaz değerinin değer artış payının tespiti için hazırlattırılacak değerleme raporlarının SPK tarafından yayımlanan Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen bedeli ifade ettiği belirtilerek, değerleme raporu bedelinin SPK tarafından söz konusu Tarifeye göre belirleneceğinin düzenlendiği, bu kapsamda TDUB'nin değerleme raporu hazırlanması dolayısıyla gayrimenkul değerleme kuruluşlarının alacağı bedeli belirleme yetkisinin bulunmadığı, kaldı ki dava konusu Genelgenin tesis sürecine bakıldığında da tarife değişikliğinin SPK'nın onayına sunulması gerektiğinin belirtildiği anlaşılmıştır. 
Yukarıda maddede bahsedilen tarafların değerleme raporu hazırlatan idare (Büyükşehir sınırları içinde, büyükşehir belediyeleri ve ilçe belediyeleri, büyükşehir belediyesi dışındaki belediyelerde, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde belediyeler, bu sınırlar dışında il özel idareleri ve ilgili mevzuatı uyarınca plan yapma ve onaylama yetkisine sahip diğer kurum ve kuruluşları) ile raporu hazırlayan gayrimenkul değerleme kuruluşu olduğu, dolayısıyla davalı idarelerin bu kapsamda da değerleme raporu bedelinin belirlenmesinde herhangi bir yetkilerinin bulunmadığı açıktır. 
Bu itibarla, "İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik Hükümleri Kapsamında Hazırlanan Değerleme Raporlarının Ücretleri Hakkında" konulu ... tarih ve ... sayılı Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Genelgesi ile "Değerleme Raporu Ücretlerinin Yeniden Belirlenmesi Hakkında" konulu... tarih ve E-... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu düzenlemelerin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü ve Sekizinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca birlikte yapılan toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDÎ OLAY VE HUKUKÎ SÜREÇ:
... tarih ve ... sayılı ... Belediyesi Plan ve Proje Müdürlüğü Planlama Servisi yazısında; davacının ... tarih ve ... sayılı dilekçesine konu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi,... ada ... parsel sayılı taşınmazda yapılaşma koşullarının düzenlenmesine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin... tarih ve ... sayılı ... Belediye Meclisi kararı ile uygun bulunduğu, ... tarih ve ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile de onandığı belirtilerek, ... Büyükşehir Belediyesi'nin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla söz konusu plan değişikliğinin 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'a tabii olduğundan bahisle kendilerine gönderilen dosya üzerine, İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik'in 11. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca plan değişikliğine yönelik değer artış payına ilişkin işlemlerin taraflarınca başlatıldığı davacıya bildirilmiştir. 
Devamında ... Belediyesi Plan ve Proje Müdürlüğü'nce davacı adına, tahsil edilecek alacağın türü olarak "... ada ... parsel için DAP ekspertiz ücreti"nin belirtildiği 17.558,40-TL tutarlı, 27/05/2022 tarihli hesap pusulası düzenlenerek davacıya gönderilmiştir. 
Bunun üzerine davacı tarafından, "İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik Hükümleri Kapsamında Hazırlanan Değerleme Raporlarının Ücretleri Hakkında" konulu 16/03/2022 tarih ve 6 sayılı Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Genelgesi ile "Değerleme Raporu Ücretlerinin Yeniden Belirlenmesi Hakkında" konulu...tarih ve E-... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü işleminin, Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi gereği Sermaye Piyasası Kurulu'nun yayımladığı tarifeye göre 2 değerleme uzmanı için değer artış payı değerleme ücretinin 2.976,00-TL olarak belirlenmesi gerekirken 17.558,40-TL olarak belirlendiği ileri sürülerek iptalleri istemiyle bakılan dava açılmıştır. 
Dava konusu işlemlerin tesis edilmesi sürecine bakıldığında ise, TDUB tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü’ne muhatap ... tarih ve ... sayılı yazıyla, ... tarihli yazıları ile İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik kapsamında hazırlanacak değerleme raporu ücretlerinin belirlenmesi için Bakanlık, Türkiye Belediyeler Birliği ve TDUB temsilcilerinden oluşan Ücret Komisyonu oluşturulmasının önerildiği, ancak önerinin kabul görmediği, Yönetmeliğin Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından belirlenen tarifeye referans verdiği, tarifenin asgari tutarları belirlediği, taraflarca işin özelliğine göre daha yüksek bir ücret belirlenmesinin mümkün olduğu, değerleme faaliyetlerinin daha fazla zaman, emek ve bilgi birikimi gerektirdiği, değerleme taleplerinin kabulü aşamasında taraflar ile yapılan ücret görüşmelerinde tarife ücretinin üzerine çıkılmaması nedeniyle TDUB üyeleri tarafından taleplerin reddedildiğinin görüldüğü, Bakanlık nezdinde yapılan görüşmelerde değerlemeye konu taşınmazın tarife içerisinde bulunduğu grup içerisinden ücretlendirilmesine devam edilmesi, bununla birlikte tarifede yer verilmek üzere ücretin misli olarak belirlenmesi, bu durumun SPK’ye önerilmesinin gündem bulduğu, 2022 yılı için TDUB üyeleri tarafından verilecek değerleme hizmeti ücretlerini düzenleyen “Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesi ve Uygulama Esasları” ile ilgili TDUB görüşlerinin SPK’ye iletileceği, değerleme raporlarının taşınmazın dahil olduğu “arsa” grubu altında belirlenen ücretlerin 10 misli olarak önerilmesinin uygun olacağının düşünüldüğü belirtilmiştir. 
... tarih ve ... sayılı Bakanlık yazısıyla, SPK’da da gündem olacak olan değer artış payı belirleme amaçlı değerleme raporu hazırlama ücretlerinin söz konusu tarife ile değerleme raporlarının, taşınmazın dahil olduğu “arsa” grubu altında belirlenen ücretlerin 5 misli olarak önerilmesinin uygun olacağının değerlendirildiği TDUB’ne bildirilmiştir. 
TDUB tarafından Bakanlık Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü’ne muhatap... tarih ve ... sayılı yazıyla, diğer hususların yanı sıra Genel Müdürlük ile yapılan görüşmeler çerçevesinde söz konusu Yönetmelik kapsamında hazırlanacak değerleme raporlarının, taşınmazın dahil olduğu “arsa” grubu altında belirlenen ücretlerin 7 misli olarak belirlenmesi hususunun Genel Müdürlük onayı ile TDUB tarafından ilan edileceği, hazırlanacak değerleme raporlarında standartlara ve uygulama birliği sağlanabilmesi hususunda TDUB üyelerine rehberlik edecek iyi uygulama kılavuzu hazırlanacağı, gerek Yönetmelik gerek Genel Müdürlük görüşlerinin kılavuzda yer bulması bakımından gerçekleştirilecek çalışmalara katkıda bulunmak üzere görevlendirme yapılması hususu takdir ve değerlendirmelerine arz edilmiştir. 
... tarih ve ... sayılı Bakanlık yazısıyla, anılan TDUB yazılarına atıfta bulunularak değer artış payına yönelik hazırlanacak değerleme raporlarının taşınmazın dahil olduğu “arsa” grubu altında belirlenen ücretlerin 5 misli olarak belirlenmesinin uygun olduğunun değerlendirildiği belirtilmiştir.
Bunun üzerine TDUB tarafından 16/03/2022 tarih ve 6 no.lu "İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik Hükümleri Kapsamında Hazırlanan Değerleme Raporlarının Ücretleri Hakkında" konulu Genelge hazırlanarak üyelerine duyurulmuş, söz konusu Genelge'de Yönetmelik kapsamında hazırlanacak değerleme raporu ücretinin, taşınmazın tarifede dahil olduğu "arsa" grubu altında belirlenen ücretin 5 misli olarak belirleneceği, ilgili mevzuat gereği Birlik üyelerinin, SPK ve Birlik tarafından alınan kararlara ve yapılan düzenlemelere uymakla yükümlü olduğu, düzenlemeye uyum sağlandığına dair Birlik tarafından denetim ve kontrollerin yapılacak olup uymayanlar hakkında TDUB Statüsü kapsamında gerekli disiplin süreçlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır. 
Bakanlık Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı yazısında, Bakanlık ve TDUB arasında yapılan toplantı ve çalışmalar sonucunda TDUB’nin ... tarih ve... no.lu Genelgesi ile Yönetmelik kapsamında hazırlanacak değerleme raporu ücretinin taşınmazın tarifede dahil olduğu “arsa” grubu altında belirlenen ücretin 5 misli olarak belirlendiği ve Yönetmelik kapsamında hazırlanacak değerleme rapor ücretlerinin belirlenmesinde Genelgeye uyulması gerektiği belirtilmiştir. 
İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarelerin usule yönelik itirazları geçerli görülmeyerek esasın incelenmesine geçildi.
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
	6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun'un amacı; sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişinin ve gelişmesinin sağlanması, yatırımcıların hak ve menfaatlerinin korunması için sermaye piyasasının düzenlenmesi ve denetlenmesidir."; 
	"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Sermaye piyasası araçları, bu araçların ihracı, ihraççılar, halka arz edenler, sermaye piyasası faaliyetleri, sermaye piyasası kurumları, borsalar ile sermaye piyasası araçlarının işlem gördüğü diğer teşkilatlanmış piyasalar, piyasa işleticileri, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği, Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği, merkezî takas kuruluşları, merkezî saklama kuruluşları, Merkezî Kayıt Kuruluşu ve Sermaye Piyasası Kurulu bu Kanun hükümlerine tabidir. Halka açık olmayan anonim ortaklıkların halka arz edilmeyen pay ihraçları, bu Kanun kapsamı dışındadır."; 
	"Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği" başlıklı 76. maddesinde, "(1) Gayrimenkul değerleme uzmanlığı lisansına sahip olanlar ile değerleme kuruluşları, tüzel kişiliği haiz kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olan Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği'ne üye olmak için başvurmak zorundadırlar.
	(2) Lisans sahibi, lisans almaya hak kazandığı tarihten itibaren üç ay içinde üyelik için Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği'ne gerekli başvuruyu yapmakla yükümlüdür. Anılan yükümlülüğe uymayanların lisansı Kurulca iptal edilir.
	(3) Değerleme kuruluşları, değerleme kuruluşu niteliğini kazandığı andan itibaren üç ay
içinde üyelik için Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği'ne gerekli başvuruyu yapmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğe uyulmaması hâlinde, Kurul, bu kuruluşlar hakkında faaliyetlerinin durdurulması ve yetkilerinin iptali dâhil her türlü tedbiri almaya yetkilidir.
 
(4) Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği, gayrimenkul piyasasının ve gayrimenkul değerleme faaliyetlerinin gelişmesini sağlamak üzere araştırmalar yapmak, eğitim ve sertifika vermek, Birlik üyelerinin dayanışma ve mesleğin gerektirdiği özen ve disiplin içinde çalışmalarına yönelik meslek kurallarını ve değerleme standartlarını oluşturmak, haksız rekabeti önlemek amacıyla gerekli tedbirleri almak, kendisine mevzuatla verilen veya Kurulca belirlenen konularda düzenlemeler yapmak, yürütmek, denetlemek, Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Statüsü'nde öngörülen disiplin cezalarını vermek, ilgili konularda üyeleri temsilen ilgili kuruluşlarla iş birliği yapmak, mesleki gelişmeleri, idari ve yasal düzenlemeleri izleyerek bu konuda üyeleri aydınlatmakla görevli ve yetkilidir.
	...
(6) Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği üyelerinin vereceği değerleme hizmetlerine ilişkin ücretlerin tutarlarına ve sınırlarına ilişkin esaslar, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği, Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğinin görüşü alınarak her yıl Kurul tarafından belirlenir. Kurul tarafından belirlenen yıllık asgari ücret tarifesi Resmî Gazete’de yayımlanır.
	...	(11) Birlik, Kurul tarafından her yıl denetlenir. Birliğin her türlü işlem ve hesaplarının denetimine ilişkin usul ve esaslar Kurulca belirlenir. Kurul tarafından bu kapsamda yapılan denetime ilişkin denetim raporunun bir örneği en geç izleyen yılın altıncı ayı sonuna kadar ilgili Bakanlığa gönderilir. İlgili Bakan; Birliğin faaliyetinin kuruluş amacına uygunluğunun sağlanması için Sermaye Piyasası Kurulu'ndan gerekli tedbirlerin alınmasını isteyebileceği gibi Birliğin her türlü işlem ve hesaplarını denetlemeye de yetkilidir. Birliğin yetkili organlarınca alınan kararlara karşı, kararın ilgiliye tebliğini izleyen on iş günü içinde Kurul nezdinde itiraz edilebilir. İtiraza ilişkin olarak Kurulca verilecek kararlar kesindir." kuralına yer verilmiştir . 
	3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.";
 "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir.
"; 
	"Yönetmelik" başlıklı 44. maddesinde, "I - ... f) İmar planı yapımı ve değişiklikleriyle ilgili kriterlerin tespiti ve imarla ilgili diğer hususlar, ... Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. ...";
	"Ek Madde 8"de, "(Ek:14/2/2020-7221/12 md.) Plan değişiklikleri, plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak şekilde ve teknik gerekçeleri sağlamak şartıyla yerleşmenin özelliğine uygun olarak yapılır. Plan değişikliği tekliflerinde ihtiyaç analizini içeren sosyal ve teknik altyapı etki değerlendirme raporu hazırlanarak planı onaylayacak idareye sunulur. ...	Taşınmaz maliklerinin tamamının talebi üzerine ada bazında yapılacak imar planı değişikliği sonucunda değerinde artış olan arsanın artan değerinin tamamı değer artış payı olarak alınır. Değer artış payı bedelinin tespitinde 2942 sayılı Kanun'un 11. maddesinde belirtilen bedel tespit esasları gözetilir.
	İmar planı değişikliği ile taşınmazda meydana gelecek değer artışının tespiti 6362 sayılı Kanun'a göre yetkilendirilmiş lisanslı en az iki gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından plan değişikliği açıklama raporunda belirtilen mer’i plan koşullarındaki değer tespiti ile birlikte değişiklik sonrası değer tespiti yapılmak suretiyle belirlenen ortalama yeni değerden az olmamak üzere, idarece oluşturulan kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenir. Değer artış payı, en geç taşınmazın ilk satışında veya ruhsat aşamasında taşınmaz maliklerince ödenir. Kıymet takdir komisyonunca belirlenen değer artış payı, ödeme tarihinde her takvim yılı için, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun'un mükerrer 298. maddesi uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında takvim yılı başından geçerli olmak üzere arttırılarak uygulanır.
	Taşınmazın değer artışına tabi olduğu tapu kütüğüne şerh edilir. Emsal, inşaat alanı, yapı yüksekliği ve kullanım amacı değiştirilmemek kaydıyla yapılacak ruhsat tadilatları hariç, değer artış payı ödenmeden yapı ruhsatı düzenlenemez.
	Değer artış payı tutarları taşınmaz maliklerince; Bakanlık muhasebe birimi hesabına yatırılır. ... 	Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir." kuralı yer almıştır. 
	15/09/2020 tarih ve 31245 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik'in "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; uygulama imar planı değişikliği sonucu taşınmazda meydana gelecek değer artışının değer artış payı olarak kamuya kazandırılmasında; bu payın kapsamı, tespiti, kesinleşmesi, ödenmesi ve dağıtımına ilişkin iş ve işlemler ile diğer iş ve işlemlere yönelik usul ve esasları belirlemektir."; 
 "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, taşınmaz maliklerinin tamamının talebi üzerine ilgili idarelerce yapılan plan değişikliği sonucunda meydana gelecek değer artışının kamuya kazandırılması işlemleri, plan değişikliğine ilişkin başvuru esasları, kıymet takdir komisyonunun teşekkülü, çalışma şekli ve karar alması, yetkili kuruluşlarca hazırlanan rapor esas alınarak kıymet takdir komisyonunca hazırlanacak raporu, payın kesinleşmesi, ödenmesi ile bu paya ilişkin diğer iş ve işlemlere yönelik usul ve esasları kapsar.";
 "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik; 03/05/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 44. maddesi, Ek 8. maddesi ve 10/7/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 97. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır."; 
"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte geçen;
	... b) Değer artış payı: Uygulama imar planı olan yerlerde, taşınmazın meri plan koşullarındaki değer tespiti ile plan değişikliği sonrası değer tespiti arasındaki farkı, c) Değerleme raporu: 06/12/2012 tarih ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na göre yetkilendirilmiş lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından, değer artış payının tespiti için kullanılmak üzere hazırlanan taşınmaz değerini gösterir raporu, ç) Değerleme raporu bedeli: Plan değişikliği teklifi sunan taşınmazın malikleri tarafından ödenecek olan, 6362 sayılı Kanuna göre yetkilendirilmiş en az iki lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşuna, taşınmaz değerinin değer artış payının belirlenmesi için hazırlattırılacak değerleme raporlarının Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayımlanan Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen bedeli, d) İdare: Büyükşehir sınırları içinde, büyükşehir belediyeleri ve ilçe belediyeleri, büyükşehir belediyesi dışındaki belediyelerde, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde belediyeler, bu sınırlar dışında il özel idareleri ve ilgili mevzuatı uyarınca plan yapma ve onaylama yetkisine sahip diğer kurum ve kuruluşları, e) Kıymet takdir komisyonu: İdare bünyesinde ilgili lisans ve lisansüstü programlardan mezun olan, en az beş olmak üzere tek sayıda belirlenecek kişiden oluşturulan ve değer artış payını belirlemek üzere piyasa araştırması yapmakla, meri plan ve plan değişikliği açıklama raporu ve değerleme raporunu incelemek, değerlendirmek ve nihai değer artış payını tespit etmekle görevli komisyonu,
	... g) Plan: Uygulama imar planını, ğ) Yetkili kuruluş: Sermaye Piyasası Kurulu'nun yayımlamış olduğu listedeki taşınmaz değerleme hizmeti vermek üzere yetkilendirilmiş değerleme kuruluşunu, ifade eder.";
	"Değerleme raporları" başlıklı 8. maddesinde, "(1) İmar planı değişikliği talep edilen taşınmazın mevcut durum değeri ile imar planı değişikliği sonrası durum değerlerinin analizi, idare tarafından en az iki yetkili gayrimenkul değerleme kuruluşuna yaptırılır. Yetkili kuruluşlar tarafından iki farklı durum değeri arasındaki fark, değer artış payı olarak raporlanır. Yetkili kuruluşlarda değerleme raporunu en az ikisi sorumlu değerleme uzmanı olmak üzere üç kişinin imzalaması zorunludur.	(2) İmar planı değişikliği ile taşınmazda meydana gelecek değer artış payının kıymet takdir komisyonunca tespitinde kullanılmak üzere, yetkili kuruluşlar tarafından düzenlenecek değerleme raporları 2942 sayılı Kanun'un 11. maddesinde belirtilen bedel tespit esasları ayrı ayrı veya birlikte karma değerleme yöntemleri kullanılarak, mer-i plan ve plan değişikliği tekliflerindeki taşınmazın piyasa değerlerinin belirlenmesi şeklinde hazırlanır. Değerleme çalışmaları neticesinde Ek-1’de yer alan formata uygun olarak hazırlanan değerleme raporları idareye sunulur. ...;
"Başvuru" başlıklı 10. maddesinde, "(1) İmar planı değişikliği teklifi, plan değişikliğine konu alan sınırları içinde yer alan taşınmaz sahiplerinin tamamının veya vekillerinin noter onaylı vekâlet bilgilerini içeren bir dilekçeyle idareye verilerek başvuru yapılır.";
"Değer artış payının tespiti" başlıklı 11. maddesinde, "... (4) Uygulama imar planının onaylanmasına müteakip değerleme raporu hazırlama bedeli, taşınmaz maliklerince planı onaylayan idare tarafından bildirilen hesap numarasına 15 gün içerisinde yatırılır. Değerleme raporu hazırlama bedeli, ilgililerce ödenmeden onaylanan planlar askıya çıkartılmaz. İki yetkili kuruluşa idare tarafından değerleme raporu 30 gün içerisinde hazırlattırılır. ... " kuralına yer verilmiştir.
	 23/12/2021 tarih ve 66/1886 sayılı Kurul Karar Organı toplantısında 6362 sayılı Kanun'un 76. maddesi uyarınca TDUB üyelerinin vereceği değerleme hizmetlerine ilişkin olarak  2022 Yılı Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesi ve Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Uygulama Esasları'nın belirlenmesine karar verilmiş, anılan karar 29/12/2021 tarih ve 31704 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve söz konusu Esaslar'da, "6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 76. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca belirlenen; Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği üyelerinin vereceği değerleme hizmetlerine ilişkin ücretlerin tutarlarına ve sınırlarına ilişkin esaslar;
1) Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği (Birlik) üyelerinin müşterilerine vereceği değerleme hizmetleri karşılığında tahsil edilecek ücretlerde işbu esaslar ile ekte yer alan asgari ücret tarifesi uygulanır. İşbu esasların ekinde yer alan ücretlerin tutarları asgari nitelikte olup taraflarca işin özelliğine göre daha yüksek bir ücret belirlenebilir,
	2) Ekli tarife ile belirlenen asgari ücret ve masraf tutarları sadece verilecek değerleme hizmetine ilişkin olup, hizmetin verilmesi için gereken ulaşım masrafları ile bu hizmetin verilebilmesi için zorunlu olan bilgi ve belgelerin temininde resmi kurumlara yapılan harç ve benzeri ödemeler, işbu esaslarda belirtilen gayrimenkul bilgi merkezi payı ile KDV ve diğer vergiler gibi ek ücret ve masraflar tahsil edilecek asgari ücrete dâhil edilemez, ayrıca ödenir. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’ne (TKGM) ödenecek ücretler müşteriden talep edilir. TKGM sorgulamasının Birlik vasıtası ile yapılması halinde Birlik tarafından ilave bir ücret talep edilirse, bu ücret gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından ödenecek olup, müşteriye yansıtılmayacaktır. ...4) Birlik üyelerinin verecekleri değerleme hizmetleri karşılığında tahsil edilecek ücret ve masraflar, verilecek hizmet sonucunda takdir edilecek olan değerler veya değerleme raporunun teslim süresiyle ilişkilendirilemez. Değerleme ücretlerinin, değerleme işi başlamadan önce belirlenmesi gerekmektedir.5) Birlik üyelerince verilecek değerleme hizmetleri için işbu esaslarla belirlenen ücretlerin ödenmesi; değerleme hizmetine konu varlığın alım satımının gerçekleşmesi, bu varlıkla ilgili bir kredi alım işleminin tamamlanması da dâhil olmak üzere hizmetin verilmesi dışında herhangi bir şarta bağlanamaz.
6) Ekli tarifede belirtilen brüt metre kare büyüklüklerinin belirlenmesinde Belediye İmar Yönetmelikleri dikkate alınır. ...8) Birlik üyelerinin, değerleme hizmetini tümüyle başka bir Birlik üyesinden dışarıdan hizmet alımı yoluyla gerçekleştirebilmeleri ancak müşterileriyle yapacakları değerleme hizmeti sözleşmesinde buna izin veren bir hüküm bulunması şartıyla mümkündür. Bu kapsamda ödenecek ücret ve masraflar ile bunların ödenmesine ilişkin esaslar değerleme hizmeti veren Birlik üyesi ile dışarıdan hizmet sağlayan Birlik üyesi arasında yapılacak yazılı sözleşmede önceden belirlenir.
9) Kurulca yetkilendirilmiş gayrimenkul değerleme şirketleri tarafından verilen tüm değerleme hizmetlerinde, ihale veya benzer yöntemlerle işbu Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Uygulama Esasları ekinde yer alan Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesi’nde belirlenen ücretlerde indirim uygulanamaz.10) Değerleme hizmetlerine dayanak olan yazılı sözleşmeler işbu esaslara aykırı olamaz.
11) İşbu esasların uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Sermaye Piyasası Kurulu yetkilidir. ..." kuralları yer almıştır. 
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME:  
Aktarılan imar mevzuatına göre imar planı yapımı ve değişiklikleriyle ilgili kriterlerin tespiti ve imarla ilgili diğer hususların Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği, imar planı değişikliği teklifinin, plan değişikliğine konu alan sınırları içinde yer alan taşınmaz sahiplerinin tamamının veya vekillerinin noter onaylı vekâlet bilgilerini içeren bir dilekçeyle idareye verilerek yapılabileceği, yapılacak imar planı değişikliği sonucunda değerinde artış olan arsanın artan değerinin tamamının değer artış payı olarak alınacağı, imar planı değişikliği talep edilen taşınmazın mevcut durum değeri ile imar planı değişikliği sonrası durum değerlerinin analizinin, idareler tarafından en az iki yetkili gayrimenkul değerleme kuruluşuna yaptırılacağı, yetkili kuruluşlarda değerleme raporunu en az ikisi sorumlu değerleme uzmanı olmak üzere üç kişinin imzalamasının zorunlu olduğu, değerleme çalışmaları neticesinde formata uygun olarak hazırlanan değerleme raporlarının ilgili idareye sunulacağı, uygulama imar planının onaylanmasını müteakip değerleme raporu hazırlama bedelinin, taşınmaz maliklerince planı onaylayan idare tarafından bildirilen hesap numarasına 15 gün içerisinde yatırılacağı, değerleme raporu hazırlama bedeli ödenmeden onaylanan planların askıya çıkartılmayacağı; değerleme raporunun 6362 sayılı Kanun'a göre yetkilendirilmiş lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından, değer artış payının tespiti için kullanılmak üzere hazırlanan taşınmaz değerini gösterir raporu, değerleme raporu bedelinin ise plan değişikliği teklifi sunan taşınmazın malikleri tarafından ödenecek olan, 6362 sayılı Kanun'a göre yetkilendirilmiş en az iki lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşuna, taşınmaz değerinin değer artış payının belirlenmesi için hazırlattırılacak değerleme raporlarının SPK tarafından yayımlanan Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen bedeli ifade ettiği anlaşılmaktadır. 
Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için, imar mevzuatı kapsamında yapılacak olan imar planı değişiklikleri sonucunda taşınmazın (arsa) mevcut durum değeri ile imar plan değişikliği sonrası durum değerlerinin analizinin yapılacağı değerleme raporlarının bedelinin belirlenmesinde hangi kurumun yetkili olduğunun incelenmesi gerekmektedir.
6362 sayılı Kanun'un tüzel kişiliği haiz kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olan Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği'ne ilişkin usul esasların düzenlendiği 76. maddesi incelendiğinde, gayrimenkul değerleme uzmanlığı lisansına sahip olanlar ile değerleme kuruluşlarının Birliğe üye olmak için başvurmak zorunda olduğu, Birlik üyelerinin vereceği değerleme hizmetlerine ilişkin ücretlerin tutarlarına ve sınırlarına ilişkin esasların Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği, Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği'nin görüşü alınarak her yıl Kurul tarafından belirleneceği, SPK tarafından belirlenen yıllık asgari ücret tarifesinin Resmî Gazete’de yayımlanacağı, Birliğin, yapacağı düzenlemelerde ve alacağı kararlarda, 6362 sayılı Kanun'a ve ilgili mevzuata uymakla yükümlü olduğu, Birliğin SPK tarafından her yıl denetleneceği, Birliğin her türlü işlem ve hesaplarının denetimine ilişkin usul ve esasların SPK tarafından belirleneceği anlaşılmaktadır.      
Bu kapsamda, anılan Kanun'un 76. maddesiyle verilen yetki çerçevesinde Sermaye Piyasası Kurulu'nca ... tarih ve ... sayılı toplantıda TDUB üyelerinin vereceği değerleme hizmetlerine ilişkin olarak 2022 Yılı Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesi ve Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Uygulama Esasları'nın belirlenmesine karar verilmiş, ilgili Tarifeye bakıldığında 1. Grup "Arsalar ve Tarım Alanları (imarlı veya imarsız)" bölümünde düzenlenen "Arsa" kısmında 1-1.000 m2 brüt alan için değerleme ücreti 1.488,00-TL olarak tespit edilmiş ve sonraki süreçte yapılan güncelleme ile söz konusu ücret 1.924,00-TL olarak belirlenmiştir. 
6362 sayılı Kanun'un 76. maddesinde, TDUB üyelerinin vereceği değerleme hizmetlerine ilişkin ücretlerin tutarlarına ve sınırlarına ilişkin esasların, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, TDUB, Türkiye Bankalar ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğinin görüşü alınarak her yıl SPK tarafından belirleneceğinin kurala bağlandığı, İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik'in 4. maddesindeki imar mevzuatı kapsamında hazırlanacak olan değerleme raporu bedeline ilişkin tanımda da plan değişikliği teklifi sunan taşınmazın malikleri tarafından ödenecek olan, 6362 sayılı Kanun'a göre yetkilendirilmiş en az iki lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşuna, taşınmaz değerinin değer artış payının tespiti için hazırlattırılacak değerleme raporlarının SPK tarafından yayımlanan Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen bedeli ifade ettiği belirtilerek, değerleme raporu bedelinin SPK tarafından söz konusu Tarifeye göre belirleneceğinin düzenlendiği, bu kapsamda TDUB'nin değerleme raporu hazırlanması dolayısıyla gayrimenkul değerleme kuruluşlarının alacağı bedeli belirleme yetkisinin bulunmadığı, kaldı ki dava konusu Genelgenin tesis sürecine bakıldığında da tarife değişikliğinin SPK'nın onayına sunulması gerektiğinin belirtildiği anlaşılmıştır. 
Davalı idarece 2022 yılı Gayrimenkul Değerleme Asgari Ücret Uygulama Esasları'nın 1. maddesine göre Esasların ekinde yer alan ücretlerin tutarlarının asgari nitelikte olup taraflarca işin özelliğine göre daha yüksek bir ücret belirlenebileceği, dolayısıyla Yönetmelik hükümlerini yürüten Bakanlık tarafından tarifeye aykırı olmamak kadıyla farklı bir ücret belirlenmesinin hukuka aykırılık teşkil etmediği ileri sürülmüş ise de; maddede bahsedilen tarafların değerleme raporu hazırlatan idare (Büyükşehir sınırları içinde, büyükşehir belediyeleri ve ilçe belediyeleri, büyükşehir belediyesi dışındaki belediyelerde, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde belediyeler, bu sınırlar dışında il özel idareleri ve ilgili mevzuatı uyarınca plan yapma ve onaylama yetkisine sahip diğer kurum ve kuruluşları) ile raporu hazırlayan gayrimenkul değerleme kuruluşu olduğu, dolayısıyla davalı idarelerin bu kapsamda da değerleme raporu bedelinin belirlenmesinde herhangi bir yetkilerinin bulunmadığı açıktır. 
Bu itibarla, "İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik Hükümleri Kapsamında Hazırlanan Değerleme Raporlarının Ücretleri Hakkında" konulu 16/03/2022 tarih ve 6 sayılı Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Genelgesi ile "Değerleme Raporu Ücretlerinin Yeniden Belirlenmesi Hakkında" konulu ... tarih ve E-... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.               
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. "İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik Hükümleri Kapsamında Hazırlanan Değerleme Raporlarının Ücretleri Hakkında" konulu... tarih ve ...sayılı Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Genelgesi ile "Değerleme Raporu Ücretlerinin Yeniden Belirlenmesi Hakkında" konulu... tarih ve E-... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü işleminin İPTALLERİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen davacı tarafından yapılan toplam...-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
3. Davalı TDUB tarafından yapılan toplam...-TL yargılama giderinin davalı TDUB üzerinde, davalı Bakanlık tarafından yapılan toplam...-TL yargılama giderinin davalı Bakanlık üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine, 
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 07/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.