Esas No: 2024/1702
Karar No: 2024/7690
Karar Tarihi: 23.12.2024

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1702 E.  ,  2024/7690 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas   No : 2024/1702
Karar No : 2024/7690                                                                       
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVACI) ... Yöneticiliği	
 VEKİLİ	:  Av. ...
  2- (DAVALI)  ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
 VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Merkez Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın güneybatısında ve davalı idarenin sorumluluğunda bulunan alanın ofis (546m²), güvenlik kulübesi (13m²), açık alan (863 m²) ve otopark(113m²) olarak toplam 1535 m²'lik kısmının fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/08/2016-31/07/2021 tarihleri arasındaki dönem için 1.342.549,00-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin bila tarihli E-...-... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...... sayılı kararda; uyuşmazlığın çözümü için Mahkemece mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda; ecrimisile konu alanın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yolda kaldığının belirlendiği, davalı idare tarafından 2021 yılı için aylık 20,46 TL/m² birim bedeli belirlendiği, krokide A harfiyle gösterilen, kadastro paftasında yol olarak görünen 1323 m² yüzölçümlü alanın tek kat ofis ve depolar, güvenlik kulübesi, açık otopark, bahçe şeklinde kullanılmak suretiyle davalı Kemerköy Sitesi tarafından işgal edildiğinin belirlendiği ve bu kısımla ilgili yapılan tespitin doğru olduğu, bu kısmın ana arterde bulunan ... Caddesine cepheli olup ecrimisil isteme yetkisinin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığında (İBB) olduğu, ancak krokide B harfiyle gösterilen, kadastro paftasında yol olarak görünen 212 m² yüzölçümlü kısmın açık alan olarak kullanıldığı, bu alanın ... Caddesinde kaldığı, ... Caddesinin ana arterde kalmadığı, bu nedenle bu kısımla ilgili ecrimisil isteme yetkisinin ... Belediyesine ait olduğu ve bu kısımla ilgili yapılan tespitin hatalı olduğu, ... Belediye Başkanlığının internet sitesinde yapılan inceleme neticesinde dava konusu taşınmazın cephe aldığı ... Caddesi'nin; 2021 yılı emlak rayiç bedelinin 2086,94 TL/m² ( %3'ü 62,61'dir) olduğunun tespit edildiği, taşınmazın ecrimisil birim bedelinin 2016 yılı için yıllık 50 TL/m², 2021 yılı için ise 98,34 TL/m² olarak belirlendiği, Maliye Bakanlığının yeniden değerleme artış oranları doğrultusunda yıllık bazda artış hesaplanması yapılması suretiyle; 01/08/2016-31/07/2021 tarihleri arasındaki süre için toplam 467.294,63 TL ecrimisil bedelinin belirlendiği, davalı idare tarafından aynı tarihler için 1.342.549,00 TL ecrimisil bedeli belirlenmesinin fahiş ecrimisil tespitinden ve ana arterde kalmayan 212,00 m² yüzölçümlü kısmın alana dahil edilmesinden kaynaklandığı yönünde mütalaada bulunulduğu, Mahkemece iş bu rapor hükme esas alınarak dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 467.294,63 TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 875.254,37 TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen reddine, dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Dava konusu işlemde belirtilen taşınmazın davalı idare mülkiyetinde olmadığından ecrimisil istenilemeyeceği, istenilen ecrimisil bedelinin fahiş olarak belirlendiği, aynı yer ile ilgili olarak ... Belediye Başkanlığına da (01/2021-12/2021 tarihleri arasındaki dönem için) ecrimisil bedeli ödendiği, bu hususun yeterince araştırılmadan karar verildiği, yapı kayıt belgesi sunulduğu halde Mahkemece bu hususun da değerlendirilmediği belirtilerek, temyize konu kararın redde ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI	:Hükme esas alınan bilirkişi raporunda işgal edilen alanın hatalı ve eksik tespit edildiği, çünkü işgal edilen alanın iki caddenin kesişim noktasında bulunduğu ve ... Caddesine bulunan cephesinin bariyer ile kapatıldığı, dolayısıyla işgale konu alanın sadece ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı sorumluluğunda bulunan İstanbul caddesinden cephe aldığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından cevap verilmemiştir. 
 Davalı idare tarafından ise; davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ	: Davacı tarafın temyiz isteminin reddi ile davalı tarafın temyiz isteminin ise kısmen onanıp kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
Davacının temyiz talebi yönünden yapılan incelemede;
 Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı İdarenin temyiz talebi yönünden yapılan incelemede;
 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz..." hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85/2. maddesinde;  Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. " kuralına yer verilmiştir.
336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 5/3.maddesinde; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, her ne kadar İlk derece Mahkemesince yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, davalı idare tarafından tespit edilen 1535 m²'lik işgal alanının 212 m²'lik kısmının açık alan olarak kullanıldığı, bu alanın ... Caddesi'nde kaldığı,... Caddesi'nin ise ana arterde bulunmadığı ve bu kısımla ilgili ecrimisil isteme yetkisinin ... Belediye Başkanlığı'na ait olduğu belirtilerek davalı idare tarafından yapılan ölçümün hatalı olduğu belirtilmişse de, ecrimisile esas  alanın dosyada bulunan kroki ve resimleri, dosyadaki taraf beyanları, işgale konu alanın kullanım şekli incelendiğinde, söz konusu alanın ... Caddesi yönündeki cephesinin bariyer ile kapatıldığı ve bu nedenle işgal sınırları içinde kalan alanın ... Caddesi'nden cephe aldığı anlaşıldığından bilirkişi heyetince işgale konu alanın 212 m²'lik kısmının ecrimisil hesabı dışında tutulmasında isabet bulunmadığı diğer bir ifadeyle işgal alanının yüz ölçümüne ilişkin davalı idare tarafından yapılan tespitin (1535 m²) dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, 01/08/2016-31/07/2021 tarihleri arasındaki dönem için davalı idare tarafından belirlenen 1535 m²'lik işgal alanı ile bilirkişi heyeti tarafından belirlenen yıllık birim bedellerinin (2016 yılı için  50,00TL/m², 2017 yılı için 51,92 TL/m², 2018 yılı için 59,43 TL/m², 2019 yılı için 73,53 TL/m², 2020 yılı için 90,13 TL/m², 2021 yılı için 98,34 TL/m²) göz önüne alınması suretiyle ecrimisil bedeli hesaplanması sonucunda; 01/08/2016-31/12/2016 dönemi için 31.979,16-TL, 01/01/2017-31/12/2017 dönemi için 79.697,2-TL, 01/01/2018-31/12/2018 dönemi için 91.225,05-TL, 01/01/2019-31/12/2019 dönemi için 112.868,55-TL, 01/01/2020-31/12/2020 dönemi için 138.349,55-TL, 01/01/2021-31/07/2021 dönemi için 88.055,27-TL olmak üzere toplam 542.174,78-TL ecrimisil bedeli belirlendiğinden, 1.342.549,00-TL tutarındaki ecrimisil ihbarnamesinin  iptali istemiyle açılan iş bu davanın 542.174,78-TL'lik kısmının reddedilmesi, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 800.374,22-TL'lik kısmının ise iptaline karar verilmesi gerekirken, işgale konu alanın yüzölçümü ile ilgili olarak hatalı değerlendirme sonucunda dava konusu işlemin 875.254,37-TL'lik kısmının iptal edildiği anlaşıldığından temyize konu kararın  iptale ilişkin kısmının  800.374,22-TL'lik kısmında hukuka aykırılık,  74.880,15-TL'lik kısmında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.	
 
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, redde ilişkin  ... TL'lik kısmı ile iptale ilişkin ... TL'lik kısmının ONANMASINA,
3. Anılan İdare Dava Dairesi kararının iptale ilişkin ... TL'lik kısmının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 23/12/2024  tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.