Esas No: 2023/6498
Karar No: 2024/6630
Karar Tarihi: 21.11.2024

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/6498 E.  ,  2024/6630 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2023/6498
   Karar	No : 2024/6630
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Malmüdürlüğü- ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...  Tic. Tur. Ltd. Şti.
İSTEMİN KONUSU           : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirketin bir kısım hasılatını kayıtdışı bıraktığı, ilişkili kişi/şirket kapsamında değerlendirilen şirketlerden alım satımlarında emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tutar belirlendiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak davacı adına re'sen tarh edilen 2014 yılı kurumlar vergisi ile 2014 yılı tüm dönemlerine ilişkin geçici vergi ve kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda  acente aracılığı ile uçanlar ve biletli yolcular şeklinde tespitler yapıldığı, davacı şirket kayıtlarının ve ibraz edilen belgelerin de bu yönde olduğu, inceleme raporunun neticesinde ise kayıt dışı hasılat  tutarı hesaplamasının  yolcuların  bu durumu ve davacı şirket tarafından kesilen fatura tutarları dikkate alınmadan taşınan yolcuların tamamı için  banka kayıtları ve  kurumsal mail ortalaması sonucu elde edilen tutar esas alınarak  yapıldığı, kayıt dışı hasılatın tespitinde acente aracılığı ile uçuş hizmeti alanlar ve biletli yolcuların farklı fiyatlardan hizmet aldığı açık iken yolcu sayısının tamamının ilgili yolculara kesilen faturalar kontrol edilerek kapı-acenta müşterisi olmasına göre ayrıştırılmadan aynı satış bedeli üzerinden hesaplanması akabinde ödenen komisyon ödemeleri kabul edilmesine karşın, söz konusu komisyon ödemelerinin maliyet olarak dikkate alınmaması hukuka uygun bulunmadığı, ayrıca, matrah takdirinde dikkate alınan davacı şirketin banka hesap hareketleri üzerinde yapılan araştırmalarda ise,  banka yoluyla yapılan satışların kayıt dışı bırakılıp bırakılmadığı hususlarında herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmadığı, yolcu taşıma ücretleri yıl içinde sezona göre değişmekte olup, banka yoluyla yapılan satış neticesinde hizmet alan müşterilerin hangi ayda balonla taşıma hizmetinden yararlandığına ilişkin herhangi bir değerlendirmede bulunulmadığı gibi, balonla yolcu taşıma hizmetine aracılık eden acenteler nezdinde de herhangi bir karşıt inceleme yapılmadığı, bu nedenle davacı şirketin kayıt dışı hasılatının bulunduğu hususunun somut olarak tespit edilemediği, dolayısıyla da yapılan incelemenin eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu sonucuna varıldığından dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu cezalı tarhiyatların kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Davacı şirket hakkında düzenlenen vergi inceleme raporlarında mükellef kurumun 2014 hesap döneminde sıcak hava balonu ile yolcu taşıma işinden elde ettiği hasılatın bir kısmını yasal defterlerine intikal ettirmediği ve ilişkili kişi/şirket kapsamında değerlendirilen şirketlerden alım ve satımlarında emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tutar belirlediği bu nedenle kurum kazancını eksik olarak beyan ettiğinin tespit edildiği, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık olmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
     Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
  Davacı şirketin bir kısım hasılatını kayıtdışı bıraktığı, ilişkili kişi/şirket kapsamında değerlendirilen şirketlerden alım satımlarında emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tutar belirlendiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak davacı adına re'sen tarh edilen 2014 yılı kurumlar vergisi ile 2014 yılı tüm dönemlerine ilişkin geçici vergi ve kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun  3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.
Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporunun incelenmesinden; re'sen takdir nedeninin davacı şirketin bir kısım hasılatını kayıtdışı bırakması ve ilişkili kişi/şirket kapsamında değerlendirilen şirketlerden alım satımlarında emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tutar belirlenmesi olduğu, re'sen takdir verileri olarak ise davacı şirketin sıcak hava balonun ile yolcu taşıma işinin, jeep safari bedeli adı altında düzenlediği faturaların incelendiği, tespit edilen hususların ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi kısmında ise kayıtdışı bırakılan tutarların ve  transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımının değerlendirildiği ve yapılan değerlendirmeler doğrultusunda kurumlar vergisi ve geçici vergi matrahlarının hesaplandığı anlaşılmıştır. Temyize konu kararda sadece davacının sıcak hava balonu ile yolcu taşıma işinden kaynaklanan ve kayıtdışı bıraktığı iddia olunan hasılat yönünden tartışılarak karar verildiği, yukarıda yer verilen raporda incelenen "davacının jeep safari bedeli adı altında düzenlediği faturalar  ve transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı " yönünden ise değerlendirilme yapılmadığı görüldüğünden, anılan kısımlar hakkında da değerlendirilme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
  ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 21/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.