Esas No: 2024/1914
Karar No: 2025/1242
Karar Tarihi: 27.02.2025

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1914 E.  ,  2025/1242 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/1914
Karar No : 2025/1242        
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı	 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde kain ve tapunun ...-... ada, ... parselinde kayıtlı ... ... Sitesinde bağımsız bölüm maliki olan davacı tarafından, anılan sitede yer alan bir taşınmaza ilişkin olarak dava dışı H.T. adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; Sıhhi İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Başvuru/Beyan Formunun ruhsat sahibi H.T. tarafından imzalanmak suretiyle davalı idareye verilmesi gerekirken oğlu olan Ö.T. tarafından herhangi bir vekalet ilişkisi olmaksızın imzalandığı, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı için geçerli bir başvurunun yapılmadığı anlaşıldığından, ... tarih ve ... sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptali istemiyle davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İptali istenen ruhsatın düzenleme tarihinin 02/12/2021 tarihi olduğu ve ruhsatın kesinleştiği, 2577 sayılı Kanun’a göre 60 günlük dava açma süresinin geçirildiği, süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği, ayrıca ruhsat sahibinin kira sözleşmesinde imzası bulunduğu, ruhsat sahibinin oğlu ruhsat başvuru formunu imzalamış ise de ruhsat sahibinin iradesine aykırı bir durumun söz konusu olmadığı, dava konusu işlemin işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu taşınmazın ... ada ... parsel olduğu, davacının maliki olduğu taşınmazın ise ... ada ... parselde yer aldığı, söz konusu yerlerin ada parsel numaraları farklı olup iki farklı yönetimin bulunduğu, davacının bu ada parseldeki taşınmazlarda malik olarak yer almadığı, bu durumda davacının ehliyetinin de bulunmadığı, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini talep etmiş ise de Mahkeme farklı bir işlemin dava konusu edildiğini beyan etttiği, usule uygun tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından kararın bozulması gerektiği  ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:  Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihlerde yürürlükte bulunan haliyle, "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; bu sürelerin idari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı hükmüne, "Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; sürelerin, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hükmüne; "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde; ilgililerin, haklarında, idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği ve 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılarak, bu altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde; idari dava açmadan önce ilgililerin, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde isteyebileceği ve bu başvurunun, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durduracağı, 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı ve isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde, dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı, 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde; dilekçelerin süre aşımı yönünden inceleneceği, aynı maddenin 6. fıkrasında; 3. fıkrada belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise; davada, süre aşımı bulunması halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıda aktarılan hükümler uyarınca; idari davalarda dava açma süresinin başlangıç tarihi; idari işlemin tebliğ, yayın veya ilan tarihidir. Ancak Kanun'da öngörülen bu durumların söz konusu olmadığı hallerde, ilgililerin dava konusu işlemi öğrenme tarihinin iyiniyet kuralları çerçevesinde, olayın özelliği ve niteliği gözönünde tutulmak suretiyle yargı organınca belirleneceği kuşkusuzdur. İdari işlemin usulüne uygun tebliği ve bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilmesi; ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını ve açılan davanın da gereği gibi yargı mercileri önüne getirilebilmesini doğrudan etkiler. Bu anlamda; bir idari işlemin iptali istemiyle açılan davada usul ve esas yönünden hukuki denetim yapılabilmesi; işlemin içeriğinin tebliğe veya duyuruya ilişkin olarak düzenlenen belgeden kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıkça anlaşılabilmesi halinde mümkündür.
Dosyasının incelenmesinden; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, .... Sokak No:... (... ada, ... parsel)  adresi için dava dışı H.T. adına ... tarih ve ... sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verildiği, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde kain ve tapunun ...-... ada, ... parselinde kayıtlı ... Sitesinde bağımsız bölüm maliki olan davacının davalı idareye verdiği ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile davalı idarece daha önce başka şahıslar adına verilen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının  İdare Mahkemesi tarafından iptal edilmesine karar verilmesi nedeniyle söz konusu karar doğrultusunda işbu dava konusu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının da iptalinin istendiği, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile, ... ada, ... parsel kat malikleri tarafından yapı kayıt belgesi alınan taşınmazların ticarethane olarak kullanılmasına oy birliğiyle karar verildiği ve tapuya cins değişikliği için müracaat edildiği, idari işlemlere devam edildiği şeklinde cevap verilmesi üzerine 06/02/2023 tarihinde dava dışı H.T. adına verilen ... tarih ve ... sayılı işyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.
Buna göre; uyuşmazlık konusu işyerinin, davacıya ait taşınmazla aynı sitede olması, davacının aynı sitede ikamet ediyor olması, öte yandan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 11. maddesi gereği işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının işyerinde herkesin görebileceği şekilde asılması zorunluluğu karşısında, hayatın olağan akışı gereği davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği tarih olan 02/12/2021 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde ya doğrudan doğruya dava açılması veya aynı süre içerisinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca, ruhsatın iptali istemiyle davalı idareye başvurularak, talebin reddi üzerine de kalan süre içerisinde talebin reddi işlemine karşı dava açılması gerekirken, 06/02/2023 tarihinde açılan iş bu davanın süresinde olmadığı, bu sebeple davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği sonucuna varıldığından, temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. 
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:...  sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 27/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
Dava; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde kain ve tapunun ...-... ada, ... parselinde kayıtlı ...Sitesinde bağımsız bölüm maliki olan davacı tarafından, anılan sitede yer alan bir taşınmaza ilişkin olarak dava dışı H.T. adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasında, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları idari dava türü olarak sayılmış; 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay'a, idare ve vergi mahkemelerine dava açabileceği hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alarak faaliyet gösterdiğinin öğrenilmesi üzerine anılan ruhsatın iptali istemiyle davalı idareye ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile başvurulduğu, idare tarafından 03/01/2023 tarihinde başvurunun reddine karar verilmesi sonucunda da ...tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
 Bu durumda, davacı her ne kadar ruhsatın iptali istemiyle doğrudan dava açmış ise de, dava açmadan önce idareye bir başvurusunun bulunduğu, bu başvurunun reddi yolundaki işlemin iptalini istememekle birlikte, ret işleminin tebliği üzerine açtığı ruhsat iptali davasının başvurusunun reddi işlemini de kapsadığı dikkate alındığında, bu başvurunun reddi üzerine açtığı iş bu davada süre aşımı bulunmadığından, işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken davada süre aşımı bulunduğundan bahisle kararın gerekçe değiştirilerek onanması yolundaki Daire kararına katılmıyoruz