Esas No: 2021/4782
Karar No: 2024/2374
Karar Tarihi: 26.04.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/4782 E.  ,  2024/2374 K.


"İçtihat Metni"
     T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/4782
Karar  No : 2024/2374  
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi 
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin   … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü'nde yüksek lisans programı öğrencisi olan davacı tarafından, tez proje önerisinin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin, azami süre içinde tez savunmasına girmediğinden bahisle ilişiğinin kesilmesine dair … tarih ve … sayılı işlemin ve öğrenci kaydının silinmesine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
              İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Biyofizik Anabilim Dalı tezli yüksek lisans programına 21/01/2016 tarihinde kayıt olan ve 2015-2016 Bahar yarıyılında bilimsel hazırlık dersi alan davacının, 1. yarı yılının 2016-2017 Güz dönemi, 6. ve son yarı yılının ise 2018-2019 Bahar dönemi olduğu,  davacının azami süre içerisinde programı tamamlayabilmesi için en geç 4. yarıyıl olan 2017-2018 Bahar dönemi sonunda tez proje önerisini vermek zorunda olmasına karşılık, yeni danışman ...'nın yürütücüsü olduğu "T Tipi Kalsiyum Kanal İletkenliğinin Aksiyon Potansiyeli Üzerine Etkileri" isimli yeni tez proje önerisinin Enstitü Yönetim Kurulu'nca kabul edildiği 20/06/2019 tarih itibariyle son yarıyılda olan ve azami programı bitirme süresi 13/10/2019 tarihinde (2018-2019 eğitim ve öğretim yılı akademik takviminin son günü olan 13/09/2019 tarihine davacının 10'ar günlük 3 adet istirahat rapor süresi eklenmiş hali) dolan davacının, yüksek lisans tez çalışması sürecinin iki yarı yıldan az olamayacağı hususu dikkate alındığında, azami süre içerisinde tez çalışmasını tamamlamak suretiyle tez savunmasına girmesinin mümkün olamayacağından, azami süre içerisinde tez savunmasına giremediğinden bahisle ilişiğinin kesilmesine dair işlemde ve öğrenci kaydının silinmesine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının isteği doğrultusunda gerçekleştirilen danışman değişikliği neticesinde  danışman ...'nin proje yöneticiliği sıfatı olmaksızın desteğini devam ettirmek istemediği anlaşıldığından tez proje önerisinin iptaline dair dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
             Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Davacı tarafından,  Enstitüye ilk kaydının 2015 yılı içerisinde yapıldığı, danışman değişikliği ile birlikte tez projesinin de Enstitü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile iptal edildiği, bu durum sonrası eğitimini tamamlayacak süre ve dönem şartlarını karşılamasının mümkün olmadığı bir durumun ortaya çıktığı, bu durumun anılan Kurul tarafından da bilindiği halde kasıtlı olarak buna ilişkin bir karar alınmadığı, eğitim durumumun sürüncemede bırakılması sureti ile ilişiğinin kesilmesi sonucunun sağlandığı, idarenin ve danışman hocanın hasmane tutumu olduğu, eğitimi süresince tarafına 4 kez 3 farklı danışmanın atandığı ve bunların şahsına süre kaybettirdiği, eğitim hakkının ihlal edildiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacı tarafından sunulan raporların da azami süreye eklenmesine rağmen süresi içinde eğitimin tamamlanamadığı, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
 Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü'nde yüksek lisans programı öğrencisi olan davacı tarafından, tez proje önerisinin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin, azami süre içinde tez savunmasına giremediğinden bahisle ilişiğinin kesilmesine dair … tarih ve … sayılı işlemin ve öğrenci kaydının silinmesine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Lisanüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Süre" başlıklı 7. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; " (1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır. (2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." hükmü, "Tez danışmanı atanması" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında; "Tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı her öğrenci için kendi üniversitesinin kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar; öğrencinin danışmanıyla beraber belirlediği tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerir. Tez danışmanı ve tez konusu enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir." hükmü bulunmaktadır. 
	Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan ve 21/09/2018 tarih ve 30542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Selçuk Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin ''Danışman atanması''başlıklı 14. maddesinde ; "(1) EAB/anasanat dalı kurulu, her öğrenci için, öncelikle bilim dalı ve anabilim dalı öğretim üyelerinden olmak kaydıyla, Üniversite kadrosunda bulunan bir öğretim üyesini tez danışmanı olarak enstitüye önerir. (2) Danışman, enstitüye kayıtlı öğrenciye ders ve tez dönemlerinde rehberlik etmek üzere atanan öğretim üyesidir. EAB/anasanat dalı kurulu kayıt süresinin bitimi tarihinden itibaren en geç bir hafta içerisinde enstitü yönetim kuruluna danışman önerisinde bulunur. Danışman atamaları, en geç akademik takvimde belirtilen ders döneminin başlama tarihinden önce enstitü yönetim kurulu kararı ile kesinleşir....(6) Herhangi bir sebeple danışmansız kalan veya danışman değişikliği gerektiren durumlarda, öğrenciye ilk defa danışman tayini için takip edilen süreç uygulanarak en geç bir ay içerisinde yeni bir danışman belirlenir. Yeni bir danışman belirleninceye kadar, öğrenciye EAB/anasanat dalı başkanı danışmanlık yapar." düzenlemesi; 23. maddesinde; "(1) Aşağıdaki hallerde öğrencinin kaydı ilgili programdan silinir: a)İlgili mevzuat hükümlerine göre Üniversiteden çıkarma cezası almış olması durumunda, b) Kendi isteğiyle kayıtlı olduğu programdan kaydının silinmesini yazılı olarak enstitüden talep etmesi durumunda, c) Lisansüstü programlarda bu yönetmelikte belirtilen şartları sağlayamaması durumunda, öğrencinin ilgili program ile ilişiği kesilir." düzenlemesi, "Süre" başlıklı 27. maddesinde; "(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup program en çok altı yarıyılda tamamlanır. (2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin ilgili program ile ilişiği kesilir. (3) Yüksek lisans ders dönemi, intibaktan dolayı süre eksiltme durumu hariç olmak üzere, iki yarıyıldan az olamaz. Aynı şekilde yüksek lisans tez çalışması süreci de iki yarıyıldan az olamaz. (4) Tezli yüksek lisans programını dört yarıyılda tamamlayamayan öğrenciler beşinci yarıyıldan itibaren katkı payı ödemekle yükümlüdürler." hükmüne, "Tez konusunun belirlenmesi" başlıklı 28. maddesinde; "(1)Derslerini ve seminerini tamamlamış olan öğrenci, danışmanıyla birlikte belirlediği tez proje önerisini EAB/anasanat dalı başkanlığına teslim eder. Başarılı bulunan tez proje önerisi EAB/anasanat dalı kurulunca enstitüye önerilir. Tez projesi enstitü yönetim kurulunun onayı ile kesinleşir. (2) Tez konusu değişikliği, birinci fıkradaki usul ile yapılır." hükmüne, "Geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrasında ise; "Bu Yönetmelikte yer alan azami program süreleri, 20/4/2016 tarihinden önce lisansüstü programlara kayıt olan öğrenciler için 2016-2017 eğitim öğretim yılından itibaren işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 
	Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 22/01/2016 tarihinde Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Biyofizik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Programı'na kayıt yaptırdığı, 2015-2016 Bahar Yarıyılında bilimsel hazırlık dersleri aldığı, 23/06/2016 tarih ve 19/14 sayılı Enstitü Yönetim Kurulu Kararı ile danışmanlığına, Biyofizik Anabilim Dalı Başkanı ...'nın atandığı ancak danışmanın 13/02/2018 tarihinde açığa alındığı, bunun üzerine,	15/02/2018 tarih ve 6/29 sayılı Enstitü Yönetim Kurulu Kararı ile ...'nın danışmanı olduğu lisansüstü eğitim gören tüm öğrencilerin danışmanlıklarına Üniversite Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 14. maddesi gereğince Biyofizik Anabilim Dalı Başkanlığı'na vekaleten atanan Prof. Dr. E. E.'nin atandığı, davacının 4. yarıyılda Prof. Dr. E. E. Danışmanlığında “Equisetum Arvense Ekstratı İçeriğindeki Biyoaktif Maddelerin Miyokard Aksiyon Potansiyeli Üzerine Muhtemel Etkileri" adlı semineri sunduğu, Prof. Dr. E. E.'nin görevi sona erdiğinden, davacının 5. yarıyılında  danışmanlığına 27/09/2018 tarih ve 35/14 sayılı Enstitü Yönetim Kurulu Kararı ile yeni Biyofizik Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. R.  M.'nin atandığı, 16/01/2019 tarih ve 3/27 sayılı Enstitü Yönetim Kurulu Kararı ile Biyofizik Anabilim Dalı Başkanı ve danışman Öğretim Üyesi ... imzası ile 5. yarıyıl sonunda (Tez projesi hazırlama süreci) … tarih ve … sayılı yazı ekinde Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştıma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü destekli “Equisetum Arvensenin Diabetik Sıçanlarda Kalpteki Troponin T Düzeylerine Etkisi” isimli tez proje önerisinin kabul edildiği görülmektedir.
	Dosyadan; davacının ilk danışmanı olan ...'nın 04/03/2019 tarihinde tekrar Biyofizik Anabilim Dalı'na öğretim üyesi olarak dönmesini takiben, 12/03/2019 tarihli danışman değişikliği dilekçesi ile 6. ve son yarıyılında olan davacının ...'nın danışman olarak atanmasını talep ettiği, Enstitü Müdürlüğü'nün … tarih, E…. tarihli yazısı ile Anabilim Dalı Başkanlığı'na davacının danışman değişikliği talebinin uygun olup/olmadığı hakkında görüş sorulduğu, Biyofizik Anabilim Dalı Başkanlığı'nın dava konusu  … tarih ve … sayılı kararı ile "davacının danışmanlığına ...'nın atanmasına ve  … tarih ve … sayılı Enstitü Yönetim Kurulu Kararı ile kabul edilen tez proje önerisinin iptal edilmesine, davacının yeniden tez proje önerisi vermesine, durumun eski ve yeni danışman ile davacıya bildirilmesine" karar verildiği, aynı gün Biyofizik Anabilim Dalı Başkanı ve eski Danışman olan ... tarafından … tarih ve … sayılı yazı ile (S.Ü. Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü destekli “Equisetum Arvense Diabetik Sıçanlarda Kalpteki Troponin T Düzeylerine Etkisi”) mevcut tez projesinin iptalinin istendiği, bunun üzerine, Biyofizik Anabilim Dalı Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısı ekinde ...'nın yürütücüsü olduğu  “T Tipi Kalsiyum Kanal İletkenliğinin Aksiyon Potansiyeli Üzerine Etkileri” isimli yeni tez projesinin Enstitüye önerildiği, davacının danışmanı ... tarafından verilen 18/06/2019 tarihli dilekçe ile davacının kendisinin neden olmadığı mücbir sebeplerden dolayı tezini bitirmesi hususunda süre sıkıntısı çekebileceğinden tez projesi için süre verilmesinin istenildiği,  Enstitü Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile yeni tez projesinin kabul edildiği, dava konusu … tarih, … sayılı Enstitü Müdürlüğü işlemi ile 2018-2019 Eğitim Öğretim Bahar döneminde (4. Dönemin sonunda) tez savunmasına girmediği gerekçesi ile Selçuk Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 27/2. maddesi gereği davacının ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, ardından davacı tarafından davalı idareye  3 adet 10 gün(toplam 30 gün) sağlık raporu sunulduğu, dava konusu … tarih, … sayılı Enstitü Müdürlüğü kararı ile davacının 24/09/2019 tarihinde gönderdiği 3 adet 10 gün(toplam 30 gün) raporun akademik takvimin son günü olan 13/09/2019 tarihine eklenmesine karar verildiği ve tez önerisi 20/06/2019 tarihinde kabul edilen davacının Yönetmeliğin 37/3. maddesi gereği 20/09/2019'dan önce tez savunma sınavına girmesi mümkün olmadığından, kayıt dondurma ya da süre uzatımına dair başka belge olmadığından ilişiğinin kesilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. 
	Bütün bu hususların değerlendirilmesinden; davacının tez projesinin eski danışmanı ve proje yürütücüsü olan ... tarafından iptal edildiği, bu nedenle davacının 6. ve son yarıyılında tez önerisi vermek zorunda kaldığı, danışmanın görevlerinin öğrenciyi yönlendirmek olduğu dikkate alındığında eski danışman ...'nin projeyi iptal edeceği ya da  Yönetmeliğin 37/3. maddesi gereği 20/09/2019'dan önce tez savunma sınavına girmesinin mümkün olmadığından davacının eğitimini tamamlayamayacağı yönünde davacıya uyarı yaptığına ilişkin dosyada herhangi bir bilgi belge olmadığı, aynı zamanda Anabilim Dalı Başkanı olan ... tarafından, davacıya bu konularda bilgi verilmeksizin, yeni danışmanın atanmasına karar verdiği, davacının eğitim gördüğü dönemde 4 danışman değişikliği olduğu, davalı idarenin personelinden kaynaklanan ve dolayısıyla davalı idareden kaynaklanan gecikmeler nedeniyle, davacının yüksek lisans öğrenimini süresinde  tamamlayamadığının kabulü gerekeceği tabi olup, sürecin davacıya bağlı olmayan nedenlerle uzaması sebebiyle davalı idarece projenin devrinin mümkün olup olmadığı araştırılmaksızın ve davacıya tezini tamamlaması için ek süre verilmeksizin  ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare  Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 26/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.