Esas No: 2023/5337
Karar No: 2024/4186
Karar Tarihi: 16.10.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/5337 E.  ,  2024/4186 K.


"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas     No : 2023/5337
Karar	No : 2024/4186                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	
VEKİLİ	: Av....	
KARŞI TARAF (DAVACI)	:...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ...  Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Balıkesir Valiliği Altıeylül İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne engelli personel atamaları kapsamında veri hazırlama kontrol işletmeni olarak atanan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca atamasının iptali ile memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin Balıkesir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının EKPSS'ye zihinsel engel grubundan girmesine ve puan almasına, ÖSYM tarafından da davacının atamaya esas yerleştirmesinin zihinsel engel grubu üzerinden yapılmasına, ayrıca "ruhsal ve duygusal" engel grubuna yönelik sınav puanı olmamasına rağmen, davacı tarafından düzenlenen ve Milli Eğitim Bakanlığına sunulan engelli personel atama başvuru formunda özür grubunun ''ruhsal ve duygusal'' olarak belirtildiği ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından atamasının anılan başvuruya göre yapıldığı, dolayısıyla davacının EKPSS'ye girmediği ve puanının olmadığı bir engel grubunda (ruhsal ve duygusal engel grubunda) atamasının yapıldığı anlaşıldığından, memurluğa alınması şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması nedeniyle 657 sayılı Kanun'un  98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı tarafından, Balıkesir Devlet Hastanesi'nden alınan  ... tarih ve ... sayılı Engelli Sağlık Kurulu raporunda, zihinsel, ruhsal hanesinde bipolar bozukluk, %40 işlevsellik kaybına uğradığı, özür gurubunun ruhsal ve duygusal  olarak belirtildiği, söz konusu rapor uyarınca sınav başvuru işlemlerinin görevli personelin gözetiminde ve imzası ile tamamlandığı, dolayısıyla, dosyada bulunan rapordan; davacının zihinsel bir rahatsızlığının bulunduğunun tartışmasız bir gerçek olduğu, bu haliyle 2018 EKPSS Aday Başvuru Kayıt Bilgileri Belgesinde ''engel grubu: zihinsel (MR)'' olduğu hususunun ilgili mevzuat ve sınav kılavuzdaki hatadan/eksiklikten/karışıklıktan kaynaklandığı ve davacının söz konusu hatadan ve eksiklikten sorumlu tutulması hakkaniyete uygun olmadığından, hastane tarafından verilen sağlık raporunun da eklenmek suretiyle  görevli personel huzurunda ve personelin imzasıyla tamamlanan başvuru sonucunda, başvuru bilgileri arasında çelişki bulunduğu şeklinde subjektif değerlendirme yapılmak suretiyle davacının atamasının iptal edilerek memurluğunun sona erdirilmesine yönelik dava konusu işlemde  hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline  karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI       : Davacının puanı olmayan bir engel grubunda atamasının yapıldığının tespit edilmesi üzerine atamasının iptal edildiği, başvuruya ilişkin bilgilerin gerçeğe uygun olarak kayıt altına alınması hususundaki yükümlülük ve sorumluluğun adaylara ait olduğu, davacının engel durumu hakkında kötü niyetli olarak yanlış beyanda bulunduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      :   Savunma verilmemiştir.      
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ 		 : ...
 DÜŞÜNCESİ							: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
		MADDİ OLAY : 
	Davacı, Balıkesir Devlet Hastanesinden verilen 08/10/2013 tarihli "Engelli Sağlık Kurulu Raporu Formu" ile, 27/04/2014 tarihinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Balıkesir İl Müdürlüğüne başvuruda bulunmuş ve anılan rapor doğrultusunda engel durumunu "ruhsal" olarak belirterek "ön kabul ve taahhüt beyanı" imzalamıştır. 
ÖSYM sınav başvuru kaydında engel durumu "zihinsel" olarak kaydedilen davacı, bu başvuru kaydına istinaden 22/04/2018 tarihinde yapılan EKPSS sınavına katılmış ve sınav sonucuna göre, Balıkesir Valiliği Altıeylül İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna yerleştirilmiş, sonrasında davacının sağlık kurulu raporunda belirtilen engel durumu ile, EKPSS başvuru formundaki engel durumunun farklı olması nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin (B) bendinin 2. alt bendi ile 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca atamasının iptaline yönelik Balıkesir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işlemi tesis edilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
		657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Genel ve özel şartlar" başlıklı  48. maddesinin (B) bendinin 2. alt bendinde, "kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" hükmüne yer verilmiş, "Memurluğun sona ermesi" başlıklı  98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca maddesinde, "Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi"  Devlet memurluğunu sona erdiren sebepler arasında sayılmıştır.
Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkındaki Yönetmeliğin, Adayların başvurmaları ve atanmaları başlıklı 15/4 maddesinde; " Gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğu tespit edilenlerin atamaları yapılmaz, atamaları yapılmış ise iptal edilir, bu kişiler hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Gerçeğe aykırı belge verdikleri veya beyanda bulundukları tespit edilen adaylar hakkında yapılacak işlemler, atama başvuru formunda kamu kurum ve kuruluşları tarafından yazılı olarak belirtilir." hükmüne yer verilmiştir.
22/04/2018 tarihinde yapılan Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) ve Kura  Başvuru kılavuzunun "Genel Kurallar" bölümünün, 1.8 bendinde; "Adaylar beyan ettikleri bütün bilgilerin doğruluğundan sorumludurlar. Bir adayın beyanının gerçeğe uymadığı veya evrak üzerinde sahtecilik yaptığı tespit edildiği takdirde bu aday, aradan geçen süreye bakılmaksızın bu sınavdan elde ettiği tüm haklarını kaybedecektir. Sınava veya kuraya katılma hakkı olmadığı hâlde sınava girip yüksek puan almak veya kurada bir kadroya yerleşmiş olmak, göreve memur olarak atanma hakkı doğurmaz. Koşullardan herhangi birine durumunun uymadığı tespit edilen adaylar, EKPSS/kuraya alınmış olsalar bile bu sınav/kura sonucu ile elde ettikleri hiçbir haktan yararlandırılmazlar" kuralına yer verilmiş, 1.2 bendinde; zihinsel engellilere engel durumlarını dikkate alarak ayrı bir test oluşturulmasına ve sınav süresinin 1/3’ü kadar ek süre verilmesine, okuyucu ve işaretleyici yardımı alarak soru kitapçığını hiç okuyamayan zihinsel engellilere ise sınav süresinin 2/3’ü kadar ek süre verileceği öngörülmüştür.
Aynı kılavuzun "2. Adım" başlıklı kısmında, Başvuru Merkezlerinden başvuru işleminin nasıl yapılması gerektiği anlatılmış, bu bölümde; "DİKKAT: Başvuru bilgilerinizin doğruluğundan ve fotoğrafınızın uygunluğundan, başvurunuz onaylandıktan sonra ortaya çıkabilecek yanlışlıktan veya eksiklikten sorumlu olduğunuzu unutmayınız. Onaylanmış, fotoğraflı belgeyi alınız ve EKPSS/Kura’nın bütün aşamalarında size gerekli olabileceğinden saklayınız. BU AŞAMADA BAŞVURU İŞLEMİNİZ HENÜZ TAMAMLANMAMIŞTIR! Bilgilerinizin doğruluğunu kontrol ettikten sonra ONAY KODUNU GÖREVLİYE BİLDİRİNİZ. Görevli onay kodunu girdikten sonra başvuru bilgileriniz sisteme kaydedilecektir. Onay kodu girilmeyen başvurularda sınav/kura başvuru ücreti yatırılamayacağından sorumluluk adaylara aittir. Başvuru bilgileriniz sisteme kaydedildikten sonra sınav/kura başvuru ücretini süresi içinde yatırarak BAŞVURUNUZU TAMAMLAYINIZ. Başvurunuzu başvuru tarihleri içinde https://ais.osym.gov.tr üzerinden MUTLAKA KONTROL EDİNİZ.
" uyarısına yer verilmiştir.
Aynı kılavuzun "Engel Bilgi Formu" başlıklı maddesinde; "sınavda, 1-Genel Engelliler, 2- Görme Engelliler, 3-İşitme Engelliler, 4- Zihinsel Engelliler olmak üzere dört engel grubunun olduğu, Engel Sağlık Kurulu raporunda Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar alanında özür oranları cetveline uygun olarak belirlenmiş zeka işlev bozuklukları [sınırda mental kapasite (IQ:70-80); Hafif  (IQ:50-69); Orta ( IQ:35-49); Ağır ( IQ:20-34); Çok  Ağır ( IQ:20'nin altında) vb. zeka işlev bozukluğu] belirtilmiş adaylar için engel grubu alanına zihinsel engelliler yazılmalıdır. Engelli Sağlık Kurulu raporunda; Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar alanında yukarıda belirtilen zeka işlev bozuklukları dışında ruhsal, duygusal bozukluklar belirtilmiş adaylar için engel grubu alanında genel engelliler yazılacak, engel durumu bilgisi alanında ise Ruhsal ve Duygusal yazılacaktır. Engel bilgisinde yanlış, yanıltıcı veya yalan beyanda bulunanlar ile bilgilerindeki tutarsızlıklar bulunan adayların, yanlış, yanıltıcı bilgilerin sorumluluğu kendilerine aittir. Bilgilerinde gerçeğe uymayan hususlar tespit edilen adaylar, sınav/yerleştirmeden doğan hakları kaybedecekler ve bu durumdan dolayı hak iddia edemeyeceklerdir." şartları düzenlenmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden, davacının, Balıkesir Devlet Hastanesinden alınan 08/10/2013 tarihli bipolar bozukluk özrünü içeren ve özür grubunun "ruhsal ve duygusal" olarak belirtildiği "Özürlü Sağlık Kurulu Raporu" ile, 22/04/2018 tarihinde yapılacak olan EKPSS sınavına katıldığı, 13/03/2018 tarihinde ÖSYM biriminde sınav başvuru kaydını oluşturduğu, ÖSYM sınav başvuru kaydında engel durumunun "zihinsel" olarak kaydedildiği, davacının bu başvuru kaydına istinaden EKPSS sınavına katıldığı ve sınav sonucuna göre  Balıkesir Valiliği Altıeylül İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne veri hazırlama kontrol işletmeni olarak atandığı ve göreve başladığı,  sonrasında davacının sağlık kurulu raporunda belirtilen engel durumu ile, EKPSS başvuru formundaki engel durumunun farklı olması nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
	Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, EKPSS sınav başvurularında, başvuranlara ilişkin bilgilerin gerçeğe uygun olarak kayıt altına alınmaması durumunda sınav sonucunun herhangi bir hak doğurmayacağı, diğer taraftan, başvuranlara ilişkin bilgilerin gerçeğe uygun olarak kayıt altına alınması hususundaki yükümlülük ve sorumluluğun başvuru yapan kişilere bırakıldığı, sınav kılavuzunda bu hususta gerekli uyarılara yer verildiği açıktır.
	Bu durumda; başvuru kılavuzunda adayların zihinsel engelli grubunda sınava girebilmek için belirli zeka işlev bozukluklarına sahip olmaları gerektiği, zeka işlev bozuklukları dışında ruhsal, duygusal bozukluklar belirtilmiş adayların genel engelliler grubunda sınava girebileceği açık bir şekilde belirtilmekte olup, davacının sağlık kurulu raporuna göre bipolar bozukluk özrüne sahip olduğu ve engel durumunun da "ruhsal ve duygusal" olduğu, sınav kılavuzuna göre zihinsel engele sahip olanların sınav süresinin 1/3 oranında artırıldığı, yine zihinsel engeli bulunan adayların kendileri için hazırlanan soru kitapçığını kullanacağı, bu haliyle davacının kendi durumuna göre katılması gereken sınavdan farklı bir sınava katıldığı, sınav kılavuzuna göre başvuru kayıtlarını gerçeğe uygun olarak düzenlenmesi yükümlülüğünün başvurana ait olduğu ve sınav kılavuzunda bu doğrultuda gerekli uyarı ve bilgilendirmelerin yapıldığı hususları dikkate alındığında,  dava konusu işlemde hukuka  aykırılık görülmemiştir.
	Bu itibarla, davanın reddi  yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU												:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın,  ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 16/10/2024 tarihinde, oybirliğiyle  karar verildi.