Esas No: 2023/4853
Karar No: 2024/4524
Karar Tarihi: 14.10.2024

**7. Hukuk Dairesi         2023/4853 E.  ,  2024/4524 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1313 E., 2023/575 K.

DAVA TARİHİ : 07.06.2018

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/272 E., 2022/156 K.

Taraflar arasındaki meraya el atmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/355 Esas, 2014/426 Karar sayılı dosyasında verilen karar ile ... Köyünde bulunan 1563 ve 1568 parsel numaralı taşınmazların köy merası olarak tesciline karar verildiğini ve kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiğini, davalının 2010 yılında Köy Tüzel Kişiliğinden 3 yıllığına kiraladığı taşınmazlar üzerinde kiralama süresinin geçmesine rağmen haksız yapılar inşa ettiğini ve fuzuli işgalde bulunduğunu ileri sürerek mera vasıflı taşınmazlara davalının el atmasının önlenmesine ve taşınmazlar üzerindeki yapıların yıkımına, fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydı ile taşınmazların haksız kullanımından dolayı müdahale tarihinden itibaren 6.000,00 TL ecrimisilin yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı asil cevap dilekçesinde; davacının taraf ehliyetinin bulunmadığını, mülkiyeti Hazineye ait taşınmazlarla ilgili dava açıldığını, yürürlükte olan imar mevzuatı uyarınca yapıları ve zirai faaliyetlerinin bulunduğunu, bu taşınmazlarla ilgili olarak ilgili kuruma müracaat ettiğini, dava konusu taşınmazlar hakkında müracaat dikkate alınarak adına tapuya tescil edileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne; davacının ... ili, Merkez ilçesi, ... Köyü 1747, 1748 ve 1749 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin davasının kabulü ile fen bilirkişisinin 21.12.2016 tarihli raporunda b2 ile gösterilen 1747 parsel, b3 ile gösterilen 1748 parsel ve C ile gösterilen 1749 parsel sayılı mera vasıflı taşınmazlar üzerindeki davalı ...n el atmasının önlenmesine, bu taşınmazlar üzerinde bulunan ve fen bilirkişisinin 21.12.2016 tarihli bilirkişi raporu ve ekindeki krokide gösterilen 2 adet WC konteyner ve 1 adet prefabrik yapının kal'ine (yapıların yıkılmasına/kaldırılmasına), davacının ... ili, Merkez ilçesi, ... Köyü, 1746 ve 1750 parsel sayılı Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmazlara ilişkin müdahalenin meni ve kal davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının dava konusu tüm taşınmazlara ilişkin ecrimisil talebinin ise aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili, dava konusu taşınmazların Köy Tüzel Kişilği adına hükmen tescil edildiğini, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapıların yıkımına ve ecrimisil taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılması için istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. Davalı vekili, dava konusu taşınmazlara ve yapılara ilişkin imar barışı kapsamında başvuruda bulunarak yapı kayıt belgesi aldığını, geriye dönük çok uzun yıllara dayanan zilyetliği bulunduğunu, taşınmazların kadimden beri mera olarak değil tescil harici taşınmazlar olarak zilyetliğinde bulunan yerlerden olduğunu, mera kaydının ise tapu iptal tescil davası açmasının akabinde kötü niyetle ecrimisil talep etme gayesi ile hareket eden Köy Tüzel Kişiliğinin talebi ile gerçekleştiğini, yapı kayıt belgesi verilmesi ile taşınmaz üzerindeki durumunun hukuka uygun hale getirildiğini ve yapı kayıt belgesinin iptal edilmediğini, taşınmazların yapı kayıt belgesi verilemeyecek yerlerden olmadığını, mülkiyeti Hazineye ait olan iş bu taşınmazlar nedeni ile söz konusu bu davalar yöneltilerek talepte bulunma imkanı bulunmadığını, el atmanın önlenmesi talebi açısından en temel koşul olan haksız işgal olgusunun ortadan kalktığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı yan lehine hükmedilen vekalet ücretinin de usul ve yasaya uygun olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi için istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri istinaf dilekçelerinde ileri sürdükleri sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuşlardır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, meraya el atmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 683 ve 995 inci maddesi.

2. Kural olarak, meraların kuru mülkiyeti Hazineye, yararlanma hakkı köy ve belediyelere aittir. Meradan yararlanma hakkı olan köy ve belediyeler yoksun kaldıkları yararlanma nedeniyle haksız elatmanın kaldırılmasını, hayvanlarının yararlanamaması sebebiyle ot bedelini, mülkiyet hakkı sahibi olan Hazine ise, haksız elatmanın giderilmesi ve bunun dışında 4342 sayılı Mera Kanununun 4/4 maddesine dayanarak meralarda meydana gelen tahribat sebebiyle eski hale getirme masraflarının tahsilini haksız eylem sahibinden isteyebilir. Diğer taraftan Mera Kanunu 12. maddesi ve mera Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde ihtiyaç fazlası meraların kiralanma usul ve esasları düzenlenmiş olup buna göre kiralama işlemleri İl Mera Komisyonlarının yetki kapsamındadır. Bu hükümler uyarınca yapılan değerlendirme sonucunda haksız işgal tazminatını da köy tüzel kişiliği değil mülkiyet hakkı sahibi Hazine isteyebilir.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.10.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.