Esas No: 2023/2102
Karar No: 2024/4086
Karar Tarihi: 14.11.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/2102 E.  ,  2024/4086 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/605 E., 2023/556 K.

KARAR : İstinaf Başvurusunun Esastan Reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mah. Sıf.)

SAYISI : 2021/232 E., 2022/218 K.

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirket ile arsa malikleri aralarında yapılan sözleşme uyarınca davalı yüklenici şirkete bırakılan Samsun İli, Çarşamba İlçesi, Sarıcalı Mahallesi, 1080 ada 26 parselde kayıtlı B blok 3 numaralı bağımsız bölümü, Çarşamba 1. Noterliği’nin 28/04/2015 tarih ve 09827 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle yüklenici şirketten satın aldığını ileri sürerek, dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, yükleniciden bağımsız bölüm satın alan üçüncü kişinin yüklenicinin edimini yerine getirmeden müvekkiline karşı ifayı talep edemeyeceğini, binaların tesliminin halen yapılmadığını, sözleşmenin 9. maddesine göre her ay 7.500,00 Türk Lirası ceza-i şart ödenmesi gerektiğini, ancak bu ödemenin yapılmadığını, ayrıca dava dışı alt yüklenici tarafından B blok 3 ve 8 no.lu bağımsız bölümlerin tapu iptali ve tescili talepli dava açtığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

Davalı Aubry Demirtaş İnş. Nak. Denizcilik Turz. Teks. Gıda Hayv. İth. İhr. Ltd. Şti. temsilcisi, davanın açılmasında şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, şirketin iyi niyetli olması ve dava açılmasında kusurunun bulunmaması nedeniyle şirket yönünden davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; işbu dosyaya benzer nitelikteki Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/463 E. sayılı dosyasının kesinleştiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı ... vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı ... vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Dava, arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi uyarınca yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümün yükleniciden temlik alınması nedeniyle tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Davacının, arsa sahibi ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü yükleniciden temlik alması halinde arsa sahibini ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. Türk Borçlar Kanunu’nun 188. maddesine göre; “Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir.” Buna göre temliki öğrenen arsa sahibi, temlik olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür def'iler ileri sürebilecekse, aynı def'ileri yeni alacaklıya (temlik alan davacıya) karşı da ileri sürebilir. Temlikin konusu, yüklenicinin arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden kazanmadığı hakkı üçüncü kişiye temlik etmesinin arsa sahibi bakımından bir önemi bulunmamaktadır. Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye (davacıya) temlik etmişse, üçüncü kişi (davacı) Türk Borçlar Kanunu'nun 97. maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olaya gelince; arsa sahipleri tarafından yükleniciye karşı açılan Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2018/570 E. sayılı dosyada 2022/242 K. sayılı karar ile sözleşmeye göre eksik yapılan ve sözleşmede belirtilen kalitede yapılmayan imalatlar ve inşaatın geç tesliminden kaynaklanan alacakların hüküm altına alındığı anlaşılmıştır.

Ayrıca dava konusu B blok 3 no.lu bağımsız bölümün 10.02.2015 tarihinde yüklenici tarafından dava dışı ...’a temlik edildiği, aynı taşınmazın bu kez aynı yüklenici tarafından 28.04.2015 tarihinde davacıya temlik edildiği, dava dışı ... tarafından dava konusu bağımsız bölüme ilişkin tapu iptal ve tescil davasının açıldığı dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Bu halde mahkemece belirtilen hususlar ayrı ayrı irdelenerek ayrıca dava dışı ...’ın aynı mahkemede açtığı 2022/14 E. sayılı dosyasının da bu dosya ile birleştirilmesi hususu da düşünülerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, bu hususlarda yazılı gerekçeleri içermeyen eksik inceleme sonucu verilen ilk derece mahkemesi kararı ile bu karara karşı istinaf isteminin reddi kararı usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararı ile bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle HMK'nın 373/1. maddesi gereğince Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi kararı KALDIRILARAK; Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 20.06.2022 tarih ve 2021/232 E., 2022/218 K. sayılı kararın BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde ilgilisine iadesine, dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 14.11.2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.