Esas No: 2022/4087
Karar No: 2024/814
Karar Tarihi: 03.04.2024

**6. Hukuk Dairesi         2022/4087 E.  ,  2024/814 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2020/374 E., 2022/468 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı İSKİ Genel Müdürlüğü, davalı ..., ihbar olunan ... Teknoloji ve Tic. Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar İSKİ Genel Müdürlüğü ve müteahhidi ... İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. arasında 2 adet protokol imzalandığını, İSKİ Genel Müdürlüğü ile imzalanan ilk protokol ile "Asya Bölgesi ... İçme Suyu Şebekesi ve Kat ... İnşaatı" kapsamında Salacak- Sarayburnu arasına içme suyu hattı döşenmesi sonrası 4 adet ... serimi işinin müvekkilinin kontrollüğünde, içme suyu hattı döşenmesi işini üstlenen İSKİ Genel Müdürlüğü müteahhidi ... İnşaat tarafından yapılmasının kararlaştırıldığını, müvekkili ile davalılar İSKİ ve ... İnşaat arasında imzalanan ek protokolde de, içme suyu hattı döşenmesi sonrası ... serilmesi işinin ... İnşaat tarafından yapılmasına, kabloların deniz dışındaki Salacak ve Sarayburnu kara bağlantılarının ise, müvekkili şirket tarafından yapılacağına karar verildiğini, müvekkilinin ilgili protokoller gereği tüm edimlerini yerine getirip bedelleri ödediğini, işin yüklenici şirket tarafından 05.03.2008 tarihinde teslim edildiğini ve zaman zaman yapılan ölçümler sonucunda 01.03.2009 tarihli ölçümde 2 ayrı kablonun farklı metrelerde kopuk olduğunun tespit edildiğini, kabloların Sarayburnu'nda ortaya çıktığı bölüm ile menhol arasındaki bölümde Marmaray Projesi İnşaat'ı projesi ile ilgili çalışma yapan müteahhit firma davalı ... ... ve taşeronu davalı .... Ltd. Şti. tarafından iş makineleri ile çalışma yapılırken 4 adet ...'nun koparılarak hasara uğratıldığının ... yetkilisi ve müvekkilinin teknik ekipleri tarafından tutanaklar ile tespit edildiğini belirterek,davalılar İSKİ Genel Müdürlüğü'nün ve ... İnşaat'ın protokol gereği üstlendikleri işi gereği gibi yerine getirmemelerinden dolayı, diğer davalıların da 406 Sayılı Kanun'un 24., 25., 26. ve 28. maddeleri uyarınca, sorumlu olduklarını belirterek, müvekkilinin ... İnşaat Firması'na ödediği işçilik bedeli olan 866.628,00 TL, 144 ... bedeli 30.677,43 TL, 60 ... bedeli 153.933,52 TL, yine 144 ... terminasyon işçiliği bedeli 5.084,40 TL ve 60 ... terminasyon işçiliği bedeli 2.118,50 TL olmak üzere toplam 1.058.441,85 TL zararın hasar tespit tarihi olan 01.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkilinin 406 sayılı Kanun hükümlerinin aykırı olarak kontrolsüz ve izinsiz çalışma yaptığı iddiasıyla tazminat istendiğini, müvekkilinin olayda hiç bir kusurunun olmadığını, davacının kendi teknik şartnamelerinde düzenlenmiş olan kuralları ihlal ettiğini, denizde kopan kablolar ile müvekkili ve Marmaray Projesi çalışmaları ile hiç bir bağının olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ileri sürdüğü hasar ve zarar miktarının kabul edilebilir olmadığını, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, zararın ve kusurun davacı tarafından kanıtlanması gerektiğini, müvekkili şirketin söz konusu yerde taşeron olmayıp, kendisine ait bir adet iş makinesini ...'a kiraya verdiğini, kiralanan makine ile yapılmakta olan bir zarar oluşmuş ise, müvekkilinin bu zarardan sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığını, bir an için müvekkili tarafından kiraya verilen iş makinesinin çalışması sırasında hasarın oluştuğu kabul edilse dahi, söz konusu alanda kablonun geçtiğine dair hiç bir uyarıcı işaretin bulunmadığını belirterek, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde özetle; işin 01.07.2008 tarihinde eksiksiz olarak tamamlanıp geçici kabulün yapıldığını ve İSKİ Genel Müdürlüğü'ne teslim edildiğini, geçici kabulden sonra Sarayburnu Şantiyesi'nin müvekkili tarafından ... Firması'na protokol ile teslim edildiğini, başka bir deyişle 01.07.2008 tarihinden sonra Sarayburnu Şantiyesi'nde müvekkili şirketçe hiç bir çalışma yapılmadığını, davacının 01.03.2009 tarihli ölçümlere dayanarak kopan kablolardan müvekkili şirketin sorumlu olduğu iddiasının dayanaksız olduğunu, müvekkilinin protokol hükümlerine aykırı davranmayıp bu hükümler çerçevesinde ve süresinde ve standartlara uygun olarak işi tamamlayıp teslim ettiğini, malzeme seçimini davacının yaptığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

4.Davalı İSKİ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin protokoller gereği üstlendiği tüm edimleri protokole uygun olarak yerine getirdiğini, kablo serim işini davacının talebi ve müvekkilinin de izni ile başlanıldığını ve bu işin kontrolörlüğünün davacı tarafından yapıldığını, başka bir deyişle dava konusu işi hem yaptıran hem de yapımı sırasında denetleyenin davacı olduğunu, müvekkiline husumetin de yönetilemeyeceğini, zira hasar tespit tutanağında, hasarı meydana getiren kişinin ...firmasının taşeronu ... Madencilik Firması'nda çalışan bir operatör olduğunun belirlendiğini, bu nedenle müvekkiline husumetin yönetilemeyeceğini, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında da, işin yapımı ve teslim alınmasında her hangi bir aksaklık olmadığının tutanaklar ile tespit edilip, işin bedelinin ilgili firmaya ödenip, teminat mektubunun da iade edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 09.09.2013 tarihli ve 2011/151 Esas, 2013/198 Karar sayılı kararı ile işin eksiksiz ve noksansız tamamlanması sonucu ve sözleşme hükümleri gereğince, müteahhit olan ... İnşaat'ın teminat mektubunun iade edildiği, kablo, tesis, üst dolgu ve imalat çalışmalarının protokol kapsamında tamamlandığı, işin eksiksiz olarak tamamlanmasından sonra hasarın meydana geldiği şantiyede ... Ltd. Şti.'nin her hangi bir çalışmasının olmadığı, yaklaşık 1 yıl sonra 01.03.2009 tarihinde yapılan ölçümlere dayanılarak kabloların koparak hasara uğradığı belirlenip tutulan tutanağa dayalı olarak bu davalıların sorumlu olduğunu kabul etmenin mümkün bulunmadığı, kaldı ki bu imalatta kullanılacak ... seçiminin davacı tarafından yapıldığı ve denetiminin de yapıldıktan sonra işin eksiksiz olarak teslim alındığının kabul edilmesi karşısında bu davalıların sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmedikleri iddiasıyla zarardan sorumlu olduklarının kabul edilmesinin mümkün bulunmadığı, davacı ile hasarın meydana geldiği alanda Marmaray Projesi'ni gerçekleştiren ...'ın ve taşeronu olduğunu iddia ettiği davalı ... Ltd. Şti. arasında her hangi bir hukuki ilişkinin bulunmadığı, davalıların BK'nın 41. maddesi kapsamında sorumlu olmadıkları belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 28.01.2015 tarihli ve 2014/836 Esas, 2015/471 Karar sayılı ile davalı ... vekillinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazları reddedilerek işin imalî sırasında kullanılacak olan malzemeler iş sahibi tarafından temin edilse dahi yüklenicinin, malzemenin imalâtın yapılmasına elverişli olmaması halinde bu hususu iş sahibine ihbar etmekle yükümlü olduğu, yargılama sırasında alınan bilirkişi kurulu rapor ve ek raporunda denizin içerisine döşenen kabloların seçiminin uygun olmaması sebebiyle kopma ve arızaların meydana geldiğinin saptandığı, davalı yüklenici şirket tarafından da denizin altına döşenen kabloların seçiminin uygun olmadığının davacıya ihbar edildiği iddia ve ispat edilmediği, bu nedenle davalı yüklenicinin şirket denizin içerisine döşenen kablolardaki ayıplardan sorumlu olduğu, mahkemece; davacının dava dilekçesindeki talebi de dikkate alınarak, bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla gizli ayıplı olan ve denizin altına döşenen kablolardaki ayıbın eserin reddini gerektirip gerektirmediği, başka bir anlatımla ayıbın kabule icbar edilemeyecek derecede olup olmadığı, bedel indirimini gerektirip gerektirmediği ya da onarımının mümkün olup olmadığı ve bunların miktarları konusunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak sonucuna göre verilmesi gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

3.Mahkemenin 12.04.2018 tarih, 2016/584 Esas, 2018/422 Karar sayılı kararı ile bozma ilamı gereğince bilirkişi heyetinden ek rapor alındığı, alınan raporda kablo onarımının ekonomik olarak verimli ve pratik olmayacağı, davacı tarafından malzeme seçimi yapılıp teslim edildiğinden ... İnşaatın sorumluluğu olmayacağının bildirildiği, davalı yüklenici ... İnşaatın, işin imalî sırasında kullanılacak olan malzemeler iş sahibi telekom tarafından temin edilse dahi, denizin altına döşenen kabloların seçiminin uygun olmadığını davacıya ihbar etme yükümlülüğü bulunduğu, ancak toplanan delil ve belgelerle ihbar yükümünün yerine getirildiğinin, davalı yüklenici tarafından ispat edilemediği, bu nedenle denizin içerisine döşenen kabloların seçiminin uygun olmaması sebebiyle doğan kopma ve arızaların meydana getirdiği zarardan davalı yüklenicinin sorumlu olacağı, ancak denizin içerisine döşenen kabloların seçimi davacı iş sahibi tarafından yapıldığından mahkememizce davacının %50 oranında müterafık kusurunun da bulunduğunun taktir edildiği belirtilerek davanın kısmen kabulü ile; davacının %50 müterafık kusur indirimi sonucu 529.229,925 TL davacı zararının 01.03.2009 tarihinden itibaren avans faizi ile davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

4. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve ihbar olunan ... Tekn. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 10.07.2019 tarihli ve 2018/4495 Esas, 2019/3305 Karar sayılı ilamı ile davacı ile davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin diğer temyiz itirazları reddedilerek mahkemece bozmaya uyulduğuna göre bozmada belirtilen hususlar yararına olan taraf için usuli kazanılmış hak oluşturacağından bozma uyarınca inceleme yaptırılmasının zorunlu hale geldiği, bozma ilamında yüklenici ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin 818 sayılı BK'nın 357/son maddesindeki genel ihbar mükellefiyetini yerine getirmemiş olması sebebiyle oluşacak zarardan sorumlu olduğu kabul edildiğine göre bu aşamadan sonra bilirkişilerin, yüklenici şirketin sorumlu olup olmayacağını değerlendirmelerini mümkün olmadığı, bu durumda mahkemece ek raporla sonuca ulaşılması imkanı kalmadığından, yeniden oluşturularak konusunda uzman teknik bilirkişi kurulundan davacı iş sahibinin dava dilekçesindeki talepleri de dikkate alınmak suretiyle gizli ayıplı olan ve denizin altına döşenen kablolardaki ayıbın kabule icbar edilemeyecek ve eserin reddini gerektirecek derecede olup olmadığı, bedel indirimini gerektirip gerektirmediği ya da onarımının mümkün olup olmadığı ve bunların miktarıyla davacı iş sahibinin ayıplı iş ve imalât nedeniyle uğradığı zarar miktarı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı yüklenici ... İnşaatın, işin imalî sırasında kullanılacak olan malzemeler iş sahibi davacı ...tarafından temin edilse dahi; denizin altına döşenen kabloların seçiminin uygun olmadığını davacıya ihbar etme yükümlülüğü olduğu, ancak toplanan delil ve belgelerle ihbar yükümünün yerine getirildiği davalı yüklenici tarafından ispat edilemediği, davalı ... İnşaatın bu nedenle %50 oranında müterafik kusurunun oluştuğu, denizin içerisine döşenen kabloların seçiminin uygun olmaması sebebiyle doğan kopma ve arızaların meydana getirdiği zarardan davalı yüklenici ... İnşaat ve taşeronu olduğu İski nin sorumlu olacağı, diğer davalılar ... Madencilik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti ve ...'un meydana gelen hasar ve zarardan sorumlu oldukları davacı tarafından ispat edilemediğinden davanın kısmen kabulü ile; davacının %50 müterafık kusur indirimi sonucu 525.619,48 TL davacı zararının 01.03.2009 tarihinden itibaren avans faizi ile davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den ve davalı İSKİ den müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., davalı İSKİ ve ihbar olunan ... Tekn. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacının Temyizi

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamlarında açıkça yüklenicinin ayıptan sorumlu olduğunun belirtildiği, bu nedenle ortak kusura gidilemeyeceği, hükme esas alınan raporun hatalı olduğu, ayıbın ve projeye aykırı şekilde ve düzgün yerleştirme yapılmamasından kaynaklandığı, davalı yüklenicinin özen borcuna aykırı davrandığı, diğer davalıların da zarardan sorumlu oldukları, davalılar ... İnş. ve İski'nin zarar miktarının tamamı olan 1.058.441,85 TL'nin tamamından sorumlu oldukları belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı İski'nin Temyizi

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ikinci bozma kararında da; bozma sebebi olarak, sadece ... İnş. Ltd. Şti.'ye yönelik iddia ve taleplerin bozma sebebi yapıldığıı, İSKİ'ye yönelik iddia ve taleplerin ise, temyiz incelemesinin dışında tutulduğu, bu durumda, Mahkeme kararının kendilerine yönelik olarak kesinleşmiş olmasına rağmen, mahkemece, dosyaya sunulan yetersiz ve tutarsız bilirkişi ek raporu dikkate alınarak idaremiz yönünden de davanın kısmen kabulüne karar verildiği, İski ile davacı arasında hiçbir ihale ve sözleşme bulunmadığı, yine kablo serimi işi kapsamında diğer davalı ... İnşaatla da herhangi bir ihale ve sözleşme bulunmadığından, davacının uğradığı iddia edilen zarardan sorumlu olmadıklarını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'nin Temyizi

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; raporlar arasında çelişki olduğu, çelişki giderilmeden karar verildiği, kök bilirkişi raporunda denizin altına döşenen kablolardaki ayıbın kabule icbar edilemeyecek ve eserin reddini gerektirecek derecede olduğu ancak kablo onarımının mümkün olduğu şeklinde çelişkili ve tutarsız şekilde tespitte bulunulduğu, zarar hesabının hatalı olduğu, arızadan sorumlu tutulmamaları gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup ayıplı ifa nedeniyle alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununu 428 inci maddesi ile 437. maddesi,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 vd maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Yerel mahkeme kararı ihbar olunan ... Tekn. ve Tic. Ltd. Şti.'nce temyiz edilmiş ise de; adı geçen şirket davada taraf olmadığı gibi asli ve fer'i müdahil de olmadığı ve aleyhine hüküm kurulmamış olup, ihbar olunanın temyiz hakkı bulunmadığından temyiz dilekçesinin reddi gerekmiştir.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise, yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ve özellikle dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanununun 357/son maddesi uyarınca; iş devam ettiği sırada, iş sahibinin verdiği malzemenin veya gösterdiği arsanın kusurlu olduğu anlaşılır yahut imalatın noktası noktasına muntazaman icrasını tehlikeye koyacak diğer bir hal hadis olursa müteahhit, iş sahibini bundan derhal haberdar etmeye mecbur olduğu, bu hususun işinin uzmanı sayılan yüklenicinin özen borcunun sonucu olduğu, özen borcunun gereği gibi yerine getirilmemesi halinde yüklenicinin bu nedenle eserde meydana gelen açık ve gizli ayıplardan sorumlu olduğu, yargılama sırasında alınan bilirkişi kurulu rapor ve ek raporunda denizin içerisine döşenen kabloların seçiminin uygun olmaması sebebiyle kopma ve arızaların meydana geldiğinin saptandığı, davalı yüklenici şirket tarafından da denizin altına döşenen kabloların seçiminin uygun olmadığının davacıya ihbar edildiği iddia ve ispat edilmediği, bu nedenle davalı yüklenici şirketin denizin içerisine döşenen kablolardaki ayıplardan sorumlu olduğu, ikinci bozma ilamından sonra alınan kök raporda; deniz altına döşenen kabloların kabule icbar edilemeyecek derecede ayıplı olduğunun belirtildiği, ek raporda yapılan açıklama ile de onarımı mümkün olan kabloların karada bulunan kablolar olduğunun anlaşıldığı, bu durumda rapor içerisinde çelişki olmadığı, su altına döşenen kablolardaki ayıbın kabule icbar edilemeyecek nitelikte olduğu ve davalılar ... ile ... Mad. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin sorumlu olmadığına dair kararın bozma ilamları ile kesinleştiği anlaşılmakla davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti'nin tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

3.Davalı İski ve davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Usuli kazanılmış hak, 1086 sayılı HUMK'un yürürlükte olduğu dönemde çıkarılan 09.05.1960 tarih, 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında tanımlanmış olup, içtihihadı birleştirme kararında; Yargıtay bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına usulî kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için de zorunluluk doğacağı, usulî kazanılmış hakka ilişkin açık kanun hükmü olmasa da temyiz sonucu verilecek bozma kararının hukuka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan amacı ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukuki alanda istikrar amacıyla kabul edilmiş bulunması bakımından usulî kazanılmış hak müessesesi usul hukukunun dayandığı ana esaslardan olup, kamu düzeniyle de ilgili olduğu belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe giren ilk halinde usuli kazanılmış hakka yer verilmemişse de bu ilkenin uygulanması, Yargıtayın içtihatları ile HMK’nın 177/2. maddesine 22.07.2020 tarih ve 7251 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile yapılan ek düzenlemeye kadar devam etmiştir. Bu ek düzenleme ile “Yargıtayın bozma kararından veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine gönderildiğinde, ilk derece mahkemesinin tahkikata ilişkin bir işlem yapması hâlinde tahkikat sona erinceye kadar da ıslah yapılabilir. Ancak bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz” maddesi ile HMK’da hüküm altına alınmış olup usuli kazanılmış hakların korunacağı bu şekilde hükme bağlanmıştır.

Usuli kazanılmış hak kamu düzeni ile ilgili olması nedeniyle Yargıtayca da re'sen dikkate alınır. Yargıtayın bozma kararı nedeniyle doğan hak iki çeşit olup, (1) mahkemenin Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına kazanılmış hak, (2) bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalması ile doğan usuli kazanılmış haklardır. Mahkemenin Yargıtay bozma kararına uymuş olması halinde bu uyma kararı ile bağlı olup, usuli kazanılmış hak ilkesi uyarınca lehine bozulan taraf yararına araştırma ve inceleme yapması zorunludur. Yargıtayın ve Dairemizin istikrarlı uygulamaları da bu yöndedir.

Bu anlatımlar çerçevesinde somut olay incelendiğinde; mahkemenin 12.04.2018 tarihli kararında davanın kısmen kabulü ile 529.229,92 TL'nin davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınıp davacıya verilmesine karar verilmiş, kararın davacı ve davalı davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 10.07.2019 tarihli ve 2018/4495 Esas, 2019/3309 Karar sayılı kararı ile temyiz eden tarafların diğer temyiz itirazları reddedilerek yüklenici ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin 818 sayılı BK'nın 357/son maddesindeki genel ihbar mükellefiyetini yerine getirmemiş olması sebebiyle oluşacak zarardan sorumlu olduğu belirtilerek uzman teknik bilirkişi kurulundan davacı iş sahibinin dava dilekçesindeki talepleri de dikkate alınmak suretiyle gizli ayıplı olan ve denizin altına döşenen kablolardaki ayıbın kabule icbar edilemeyecek ve eserin reddini gerektirecek derecede olup olmadığı, bedel indirimini gerektirip gerektirmediği ya da onarımının mümkün olup olmadığı ve bunların miktarıyla davacı iş sahibinin ayıplı iş ve imalât nedeniyle uğradığı zarar miktarı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınması gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiş olup, yerel mahkemece bozmaya uyulması ile İSKİ'nin zarardan sorumlu olmadığı ve davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin tüm zarardan sorumlu olduğu konularında usuli kazanılmış hak oluşmasına rağmen mahkemece usuli kazanılmış haklara aykırı olacak şekilde davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti lehine %50 müterafık kusur indirimi yapıldığı ve bu bedelden davalı İski'nin de sorumlu tutulduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş; usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak ve deniz altına döşenen kablolardaki ayıbın kabule icbar edilemeyecek nitelikte olduğu da dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile; 1.051.238,95 TL davacı zararının 01.03.2009 tarihinden itibaren avans faizi ile davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nden alınıp davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesinden ibarettir.

Açıklanan nedenlerle hatalı değerlendirme ile usuli kazanılmış hakka aykırı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

VI. KARAR

Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle ihbar olunan ... Tekn. ve Tic. Ltd. Şti.'nin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2.bent uyarınca davalı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin tüm, davacının diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3.bent uyarınca davalı İski ve davacının diğer temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün temyiz eden taraflar yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harçlarının istek hâlinde davacıya ve davalı İSKİ Genel Müdürlüğüne iadesine,

Aşağıda yazılı harcın temyiz eden davalı ... İnşaat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketinden alınmasına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.