Esas No: 2023/4859
Karar No: 2024/2170
Karar Tarihi: 04.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/4859 E.  ,  2024/2170 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/183 E., 2023/39 K.

HÜKÜM/KARAR : Direnme

Taraflar arasındaki prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının en son net 1.800 TL ücret ile davalıya ait gazetede sayfa sekreteri olarak Pursaklar matbaasında çalıştığını , fazla mesai adı altında ayda 150,00 TL yol parası, 230 TL yemek tichket ve 199,99 TL AGİ ödendiğini, 03.03.1999' dan 30.04.2017'ye kadar çalıştığını, 01.01.2008'den itibaren ücretin bir kısmının bankaya yatırıldığını kalanın ise yazı işleri müdürü ... tarafından yine bankaya ödendiğini, elden yapılan ödemelerin bu şekilde gerçekleştiğini, davacı hesabına yatan paranın tamamının davacının kalan ücreti olmadığını bir kısmının da diğer çalışan ...'ya ait olduğunu...'un yatırdığı parayı çeken davacının Rasim in payını verip kalanı kendisinin aldığını , bu şekilde her ikisinin de bakiye ücret alacaklarının ödendiğini, bu ödemelerin SSK primlerine dahil edilmediğini, Ocak 2011 e kadar bu uygulamanın sürdüğünü, bu tarihten sonra gerçek ücretlerin kayıtlara yansıtıldığını belirterek 01.01.2008-01.01.2011 döneminde net prime esas kazancın 1.100 TL olduğunun tespiti eksiklerin buna göre tamamlattırılmasına karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen...'un yazı işleri müdür olmadığını, sayfa sekreteri olarak çalıştığını, Rasim'in ise halen çalışmaya devam eden reklam bölümünde görevli birisi olduğunu, SGK'nın ihbar olunan değil taraf olarak davada yer alması gerektiğini, hak düşürücü sürenin dolduğunu, iddia edilen ücretin senetle ispat sınırları üzerinde ise belge ile ispatlanması gerektiğini, bunun aksine tanık dinlenmesine muvafakatları olmadığını, imzalı ücret bordroları bulunduğunu emsal kararlara göre davanın reddi gerektiğini alınan ücretlerin net olarak yansıtıldığını...'un yaptığı havalelerin de işveren ya da ücretler ile ilgisi bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili; yetki, süre, zaman aşımı itirazında bulunmuş davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.12.2019 tarihli ve 2017/190 Esas, 2019/381 Karar sayılı kararıyla; davacının davasının kabulü ile davacının 01.01.2008-01.01.2011 döneminde davalı iş yerinde geçen çalışmaları bakımından prime esas kazancının net 1.100 TL olduğunun tespitine, eksiklerin tamamlanması ile ilgili talep idari işlem niteliğinde olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.10.2021 tarihli ve 2020/439 Esas, 2021/1598 Karar sayılı kararıyla; davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire bozma ilamında; eldeki davada; mahkemece davacının davalı işyerinde çalışmadığı hatta dava dışı bir işyerinde çalıştığı dönemi de kapsar biçimde hüküm kurulduğu gibi, davacının imzalı bordrolarına karşın, her ay düzenli olmayan ve bir çoğu davacı adına da yatırılmayan, kime ve hangi sebeple yatırıldığı da irdelenmeyen bir takım banka ödemeleri esas alınarak hüküm kurulduğu anlaşılmakta olup, bu kayıtlar esas alınarak sonuca gidilmesi isabetsiz olduğu gerekçesiyle bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesi kararı ile 01.01.2008-31.01.2008 dönemi talepten vazgeçildiğinden bozma ilamındaki bu dönem bildirimi yapan star matbaacılık aş ye husumet yöneltilmesi davaya katılımının sağlanması ile ilgili bozma gerekçesinin uygulanmasına artık olanak bulunmamaktadır, bu itibarla davacının talebi feragat sebebiyle reddedilmiştir. Bozma kararındaki diğer gerekçe ise kalan dönem için mahkememizce varılan sonucun dayanağı olan ve hükme de esas alınan banka ödemelerinin her ay düzenli olmadığı, bir çoğunun davacı adına yatırılmadığı, kime ve hangi sebeple yatırıldığı irdelenmemiş bir takım banka ödemelerinin esas alınarak hüküm kurulmasına ilişkindir. Mahkememiz bozma ilamının bu kısmına katılmamaktadır. Ekstreler incelendiğinde alınan bilirkişi raporunda da gösterildiği gibi ... tarafından dava konusu dönem açısından bakıldığında 03.01.2008 den başlayarak 7.ay dahil her ay düzenli 650 TL ödemenin bulunduğu 9.ayda 614 ve 620 TL olmak üzere iki ödemenin olduğu 11.ayda 410, 12.ayda 650, 12.ayda tekraren 640, 2009 yılı ocak ayında 180, şubat ayında 650, mart ayında 344 ve 180 + 180 olmak üzere 704 TL, 4,5,6,7.aylarda 650 şer TL, 10.ayda 830 TL, 2010 yılı Ocak ayında 180, Şubat ayında 440 TL, Nisan ayında 350 TL Temmuz ayında 350 TL, 9.ayda 350 TL, 10.ayda 445 TL, Kasım ayında 190 TL, Aralık ayında 95 TL nin ödendiği bu ödemelerin yapıldığı gün yada takip eden günde ise davacı hesabından ... adına ocak 2008' de 200, sonraki aylarda 300 er TL, Eylül 2008' de 566 TL, Aralıkta 590 TL ödemenin gözüktüğü, Ocak 2009' da davacı hesabında Rasim' in yol parası olarak 90 TL nin yatırıldığı, Şubat 2009' da davacının açıklamalı 300 TL (10 TL si kesilerek) gönderildiği, nisan 2009 da 300 TL maaş farkı yatırıldığı, 528 TL nin davacı tarafça havale edildiği, yine mayıs, ekim aylarında da 300 er TL nin maaş farkı olarak Rasim e havale edildiği yine ocak 2010 da ... 90 TL yol parası havalesinin gözüktüğü sabittir. Bazı aylarda ödeme yok ise de takip eden aylarda ... tarafından çift ödeme yapıldığı böylece davacı hesabına düzenli ve miktarları da çoğu zaman aynı tutarda bedellerin ödendiği, davacının da bu miktar içerisinden yine düzenli olarak ... ya genel olarak aynı rakamları havale ettiği bazı rakam farklılıklarının yıl sonu yada yıl ortasında maaş değişikliğinden kaynaklanmış olduğu, bazı ödemelerin maaş farkı bazı ödemelerin yol parası açıklaması ile yatırıldığı ortadadır. Yıllar içerisinde maaş değişkenlikleri sebebiyle yada 1 ay gününde ödenmeyen aylığın sonradan ödenmesi sebepli gecikmelerin düzen bozucu nitelikte ödemeler olduğu söylenemez. Yine ... tarafından yatırılan bazı ödemelerde maaş havalesi olduğu açıklamasının da bulunduğu ortadadır. Adı geçenlerden ... mahkememizde dinlenmiştir. Bu kişi aynı zamanda bordro tanığıdır, beyanında, davalıya ait star gazetesinde 2017 ye kadar çalıştığını, Ankara ile ilgili haberlerin tamamından sorumlu olduğunu, Ankara' da hiyerarşik yapıda 2.sırada yer aldığını, maaşların bir kısmının elden bir kısmının bankadan ödendiğini, bu durumun 2011 yılına kadar sürdüğünü, elden ödenen kısmın muhasebeci tarafından dağıtıldığını, davacının pursaklardaki iş yerinde kendisinin ise muhasebe biriminin bulunduğu Çukurambarda olduklarını, davacı ve davacı ile pursaklar da çalışan ... nın bankaya yatan dışında elden ödemelerinin kendisine verildiğini, onunda hesabından havale yaptığını, bunun dışında bir para alışverişi olmadığını net olarak bildirmiştir. Dolayısıyla bozma kararında bu ödemelerin neden kaynaklandığına dair irdeleme yapılmadığı doğru değildir. Yine hesap ekstresinde adı geçen ... nın da bu beyanları doğruladığı bir kısım elden ödemenin ... tarafından Balgattaki bürodan alınıp kendileri Pursaklarda görev yaptığından onun hesabından havale ile yapıldığını bazen de...' dan ödemeleri elden aldıklarını açıklamıştır. Dolayısıyla ödemelerin düzenli olmadığı tespiti doğru olmadığı gibi bazı aylarda ödeme gözükmese de bunların banka havalesi yapılmadan... tarafından elden ödenen döneme ilişkin olabileceği bu ifadeler ile anlaşılmaktadır. Davacının imzalı bordrosu var ise de ortada tanık anlatımları ile doğrulanmış aralarında özel başkaca bir para alışverişini gerektiren bir durum olduğu kanıtlanmayan davacının amiri pozisyonundaki ... tarafından hem ödeme tarihi hem de rakamsal olarak düzenli (açıklandığı üzere bazı aylar ödeme olmaması takip eden ayda çift ödeme yapılması yada bazı ödemelerin... tarafından elden yapıldığı açıklamasına göre değerlendirilmektedir) ödemelerin bulunması ve davacıya gönderilen bu bedelin içinde Rasim e ait ödemelerinde olduğu davacı hesabından ödeme geldikten hemen sonra bu kişi hesabına yapılan havalelerden net olarak anlaşılmakla bozma ilamında belirtilen kime ve hangi sebeple yatırıldığı önceki karar gerekçesinde de irdelenmiş ödemelere göre hüküm kurulmasında yasaya aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili başvurusunda özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın yazılı delille ispat edilmesi gerektiğini, ...'ın sayfa sekreteri olduğunu, yazı işleri müdürü olarak nitelendirilmesinin hatalı olduğunu, şirket çalışanlarının kendi aralarındaki para transferinin ücret olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını, para transferlerinin farklı tutarlarda olduğunu, husumetli tanık beyanlarının esas alındığını, davacının çalışmalarının ve ücretlerinin Kuruma tam olarak bildirildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Kurum vekili başvurusunda özetle; eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

D. Gerekçe

1. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 373 üncü maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.

2. Değerlendirme

Davacıya ait banka kayıtları ve davacı ve bordro tanığının banka kayıtlarını destekleyici beyanları ile İlk Derece Mahkemesinin direnme hükmünde dayandığı yasal dayanaklar ve gerekçeye göre Dairemize ait anılan bozma ilamının ortadan kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkraları uyarınca ONANMASINA,

Aşağıdaki yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

04.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.