Esas No: 2021/26213
Karar No: 2023/8089
Karar Tarihi: 19.06.2023

**4. Hukuk Dairesi         2021/26213 E.  ,  2023/8089 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/10 E., 2021/611 K.

İHBAR OLUNAN : ...

DAVA TARİHİ : 21.04.2009

HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulüne

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; 21.07.2008 tarihinde ihbar olunan ...'ün maliki ve sürücüsü olduğu ticari minibüsün uçuruma yuvarlanması ile neticelenen kazada yolcu olan ve % 39,2 oranında malul kalan müvekkili için, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla (5.000,00 TL sakatlık, 1.000,00 TL daimi ... göremezlik, 1.000,00 TL geçici ... göremezlik, 50,00 TL tedavi, 50,00 TL iyileştirme ... ve ulaşım masrafı olmak üzere) 7.100,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek avans faizi ile Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ... Kaza Sigortası yaptırılmadan kazaya neden olan araç dolayısıyla 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun (5684 sayılı Kanun) 14 üncü maddesi uyarınca sorumluluğu bulunan davalı ... Hesabından tahsilini talep etmiş; 10.02.2014 havale tarihli ıslah dilekçesiyle taleplerini geçici ... göremezlik, sürekli ... göremezlik ile ... ve ulaşım gideri yönünden 133.240,63 TL’ye yükselterek tazminatın 39.200,00 TL’sinin Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ... Kaza Sigortası sakatlık teminatı limitinden, 94.040,63 TL’sinin Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk sigorta poliçesi limitinden karşılanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ... Kaza Sigortası kapsamında değerlendirilme yapılabilmesi için öncelikle 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu (4925 sayılı Kanun) kapsamında yapılmış bir sigorta bulunması gerektiğini, kazaya neden olan aracın ilgili mevzuat kapsamında sigorta poliçesi tanzimi gereken araçlardan olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 27.05.2015 tarihli ve 2011/103 Esas, 2015/364 Karar sayılı kararı ile; davalı ... Hesabının sorumluluk şartlarının 5684 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinde sayıldığı, davacının yaralanmasına sebep olan aracın ... poliçesinin bulunduğu ancak ... koltuk sigortasının bulunmadığı, Giresun Valiliğine yazılan müzekkereye verilen cevapta, aracın zorunlu koltuk ... kaza sigorta poliçesi yapmasının zorunlu olmadığının bildirildiği, bu duruma göre davalı ... Hesabının kanunun aradığı sorumluluk şartlarını haiz olmadığı, davacının bir kısım zararını aracı sigortalayan şirketten talep edebileceği kanaatine varıldığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 11.07.2018 tarihli ve 2015/13686 Esas, 2018/7051 Karar sayılı ilamıyla; davacının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek ".... Somut olayda trafik kazası 21.07.2008 tarihinde, Giresun Tamdere Köyü mevkiinde ticari minibüs ile yolcu taşındığı sırada meydana gelmiştir. Mahkemece davalı ... Hesabının sorumluluk şartlarının 5684 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinde sayıldığı, davacının yaralanmasına sebep olan aracın ... poliçesinin bulunduğu ancak ... koltuk sigortasının bulunmadığı, Giresun Valiliğine yazılan müzekkereye cevapta, aracın zorunlu koltuk ... kaza sigorta poliçesi yapmasının zorunlu olmadığının bildirildiği, bu duruma göre davalı ... Hesabının kanunun aradığı sorumluluk şartlarına haiz olmadığı, davacının bir kısım zararlarının aracı sigortalayan şirketten talep edebileceği kanaatine varıldığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de; ilgili müzekkere cevabında aracın zorunlu koltuk ... kaza sigorta poliçesi yapmasının zorunlu olmadığına dair bir tespitte bulunulmayıp aracın yetki belgesi veya güzergah izin belgesi düzenlenmediği bildirilmiş olup herhangi bir il trafik komisyonu gibi kararın bulunduğu bildirilmeyip bu husus Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ... Kaza Sigortası Yaptırma Mecburiyetine engel olmadığı gibi, davaya konu kaza, Hazine Müsteşarlığı'nın 01.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ... Kaza Sigortası Yaptırma Mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalara ilişkin genelgesinden önce, 21.07.2008 tarihinde gerçekleştiğinden, henüz bu tarihte il sınırları içinde ve iller arası 100 km’ye kadar olan taşımaları Zorunlu Koltuk ... Kaza Sigortası yaptırma mecburiyeti dışında bırakan bir düzenleme bulunmadığından, mahkemece işin esasına girilerek davalının sorumluluğuna karar verilmesi gerektiği halde, yerinde olmayan gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir. Taşıma Kanunu hükümleri ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesine göre, Bu sigorta ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Kanun'dan ... sorumluluğunu, poliçede yazılı sigorta tutarlarına karar temin eder. Somut olayda davacı yolcu konumunda olup trafik kazası 21.07.2008 tarihinde, Giresun Tamdere Köyü mevkiinde ticari minibüs ile yolcu taşındığı sırada meydana gelmiştir. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılmaması nedeniyle de ...’ndan geçici ... göremezlik, sürekli ... göremezlik ile ... ve ulaşım gideri talebinde bulunulmuş olup yolcu taşımacılığı yapan ticari minibüsün zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırması zorunlu olduğundan, mahkemece işin esasına girilerek davalı ... Hesabının adı geçen sigorta yönünden de sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle davanın reddine hükmedilmesi doğru görülmemiştir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiş; Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 04.11.2020 tarihli ve 2019/1152 esas, 2020/6568 karar sayılı ilamı ile davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma sonrası bilirkişi raporuyla hem TRH ... Tablosu 1.8 teknik faiz hem de TRH Tablosu-progresif rant esasına göre seçenekli olarak belirlenen maddi zararların her iki seçenekte de poliçe limitini aştığı, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasına istinaden davalının sorumluluğunun 125.000,00 TL ile sınırlı olduğu, bozma öncesi davacının ıslah dilekçesi ile 4.617,66 TL geçici ... göremezlik tazminatı, 88.922,97 TL sürekli ... göremezlik tazminatı, 450,00 TL tedavi/ulaşım gideri ve 39.200,00 TL feri koltuk sigorta poliçesi kapsamında talepte bulunduğu, ıslaha konu taleplerin ise poliçe limitini aşmadığı, somut olayda kazaya karışan aracın yolcu taşımacılığı yapan ticari minibüs olup Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırması zorunlu olmasına karşın sigortasının bulunmaması nedeniyle davalının davacının maddi zararını tazmin ile yükümlü olduğu, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ... kaza sigortasına dayalı olarak davacının talep edebileceği tazminat tutarının 39.200,00 TL olduğu, bu sigorta .../meblağ sigortası olmakla yapılan ödemenin tazminat hesabından indirilemeyeceği, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesinde çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden ... kayıplar ile kazanç kaybının bedensel zararlar kapsamında sayıldığı, geçici ... göremezlik zararı ile ...'nın sorumluluğunda bulunmayan tedavi gideri zararının da bu kapsamda bulunduğu, anlaşılmakla davalının sorumlu olduğu, davacının dava tarihinden itibaren faiz isteminde bulunduğu, aracın ticari vasıfta olması nedeniyle avans faizine hükmedildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 4.617,66 TL geçici, 88.922,97 TL sürekli ... göremezlik tazminatı ile 450,00 TL tedavi/... gideri olmak üzere toplam 93.990,63 TL maddi tazminat ile zorunlu koltuk ... kaza sigortasından kaynaklı 39.200,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dava dışı ... sigortacısının 19.09.2013 tarihinde yaptığı 93.467,00 TL'lik ödeme ile zararın fazlasıyla karşılandığını, hesaplamada TRH ... Tablosunun dikkate alınmasının hatalı olduğunu, PMF Tablosu ve ödeme yapılan tarihe göre yapılan değerlendirme gereği davanın reddi gerektiğini, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli iptal kararı sonrası TRH Tablosuna göre hesap yapılamayacağını, geçici ... göremezlik ve ... masrafından davalının sorumlu olmadığını, avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ... sürerek kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; 21.08.2008 tarihinde Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk ve Zorunlu Koltuk ... Kaza Sigortası bulunmayan ticari minibüsün karıştığı ... taraflı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle geçici ve sürekli ... göremezlik tazminatı, sakatlık tazminatı ve tedavi/ulaşım gideri taleplerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 46 ncı (6098 sayılı Kanun'un 54 üncü) maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi, ... Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun mülga 17, 18 ve 19 uncu maddeleri, 25.02.2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 63, 64 üncü maddeleri, 11.....2009 tarihli ve 27255 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliği, Hazine Müsteşarlığının 28.....2010 tarihli ve 2010/8 nolu Genelgesi, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk ... Kaza Sigortası Genel Şartları, Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.3 maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ve özellikle aracın kaza tarihini kapsayan Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasının bulunmaması nedeniyle Güvence Hesabının geçici ... göremezlik, sürekli ... göremezlik ile ... ve ulaşım giderinden sorumlu olmasına, trafik (...) sigortacısına ancak Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası limitinin üzerinde bir zararın tespiti halinde limitin üzerinde kalan kısım yönünden başvurulabilmesine, bozma sonrası trafik sigortacısı tarafından davadan sonra yapılan ödeme tenzil edilerek hüküm tarihine en yakın verilerle tazminatın belirlenmesine, ancak bozma öncesi PMF Tablosu-progresf rant yöntemine göre yapılan hesaplamada geçici ve sürekli ... göremezlik zararı yönünden belirlenen tutarlar üzerinden davacının ıslah talebi gözetilerek bu miktarın zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesi limitinden karşılanmasına ilişkin kabulün yerinde olduğu anlaşılmakla; davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ... sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

19.....2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.