Esas No: 2023/13250
Karar No: 2024/7005
Karar Tarihi: 08.07.2024

**4. Hukuk Dairesi         2023/13250 E.  ,  2024/7005 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/13 E., 2022/237 K.

DAVA TARİHİ : 10.06.2014

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulüne

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 03.03.2014 tarihinde davacının yolcu olduğu, davalı ...'in kullandığı, davalı A.S. Temizlik Gıda ve Taşımacılık Hizmetleri Ltd. Şti.'in maliki olduğu ve davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan aracın tek taraflı trafik kazasına karışması neticesi davacının yaralandığını ve malul kaldığını, bu kaza neticesi ve oluşan maluliyet nedeniyle davacının büyük acı ve üzüntü duyduğunu iddia ederek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 30.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve A.S. Temizlik Gıda ve Taşımacılık Hizmetleri Ltd. Şti. Şirketi'nden kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, toplam maddi tazminat talebini bozma sonrası 05.04.2022 tarihinde 483.887,58 TL (sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı olacak şekilde) olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın 07.02.2014 tarihinde satılıp el değiştirdiğini, satış sebebiyle sigorta poliçesinin iptal edildiğini, trafik poliçesi genel şartları uyarınca satış tarihinden sonra 15 gün daha sigorta şirketlerinin sorumluluğu devam etse de kaza tarihi itibariyle bu sürenin geçmiş olması sebebiyle davacıya karşı sorumluluk doğuracak bir sigorta poliçesi bulunmadığını, husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar cevap diekçesi sunmamışlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.05.2016 tarihli ve 2014/325 Esas, 2016/276 Karar sayılı kararıyla; davalı sürücünün tam kusurlu olduğunun kabulü ile ve Adli Tıp Kurumu raporu ile de davacının sürekli maluliyeti bulunmadığı, geçici iş göremezlik süresinin ise 6 ay olduğu belirlemesi doğrultusunda, alınan aktüer raporu hüküm kurmaya elverişli olduğundan maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kazada davacının yaralanması, kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın meydana geliş şekli, paranın olay tarihindeki alım gücü dikkate alınarak davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilerek; 5.170,56 TL maddi tazminatın davalı ... ve A.S. Temizlik Gıda ve Taşımacılık Hizmetleri Limited Şirketi'nden olay tarihi olan 03.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, davalı ... Genel Sigorta Anonim Şirketi'nden dava tarihi olan 09.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ve poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 7.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve A.S. Temizlik Gıda ve Taşımacılık Hizmetleri Limited Şirketi'nden olay tarihi olan 03.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 23.09.2019 tarihli 2016/19751 Esas 2019/8353 Karar sayılı ilamı ile, "...Mahkemece hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu maluliyet raporunun kaza tarihinde (03.03.2014) yürürlükte olmayan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu halde, Adli Tıp Kurumundan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre ek maluliyet raporu alınarak karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurul tarafından verilen maluliyet raporu esas alınmak ve bu maluliyet raporunun belirlediği maluliyet oranına göre hesap yaptırılarak bu aktüer bilirkişi raporuna göre "...Adli Tıp 2. Üst Kurul raporunun dosya kapsamına uygun ve denetlemeye elverişli olduğu, akabinde tanzim olunan aktüerya bilirkişisi Ayhan Tokat'ın 22.03.2022 tarihli bilirkişi raporu ile de; 03.03.2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalının % 100 kusur oranındaki

sorumluluk durumuna göre davacı ... Çil'in; geçici iş göremezlik dönemindeki maddi zararının 5.170,56 TL, sürekli iş göremezlik dönemine ait % 17 maluliyet oranı ile ilgili maddi zararının 478.717,02 TL olduğunun belirlendiği, bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya elverişli olduğu ve bu bağlamda aracın sürücüsü olan ... ile aracı sahibi/işleteni A.S. Temizlik Şirketinin maddi zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, her ne kadar dosyamız kapsamında sigorta şirketince husumetinin bulunmadığı iddia edilmiş ve bu yönde de bozma ilamından sonra Mahkememizce araştırma yapılmış ise de, Mahkememizin 10.05.2016 tarih, 2014/325 E., 2016/276 K., sayılı (sigorta şirketinin sorumlu olduğuna yönelik) ilamına karşı davalı ... Genel Sigorta A.Ş.'nin temyiz yoluna başvurmadığı, bu bağlamda iş bu hususun davacı tarafın usuli kazanılmış hakkı doğduğu anlaşıldığından, bu hususta Mahkememizce yeniden irdeleme yapılmadan davacının maddi tazminat davasının kabulü ile, 483.887,58 TL maddi tazminatın, davalılar ... ve A.S. Temizlik Gıda ve Taşımacılık Hizmetleri Limited Şirketi yönünden olay tarihi olan 03.03.2014 tarihinden, davalı ... Genel Sigorta A.Ş. yönünden (poliçe limiti 268.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) dava tarihi olan 09.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede; Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları uyarınca, Borçlar Kanunu'nun 47 nci maddesi hükmüne göre hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar verilecek para tutarının adalete uygun olması gerekeceği, hakimin manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate alması gerekeceği, hükmedilecek bu paranın zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşıdığı, bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmediği, o halde bu tazminatın sınırının onun amacına göre belirlenmesi gerekeceği, takdir edilecek miktarın mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olması gerekeceği, 22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde de takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartların da açıkça gösterildiği,

Bu bağlamda davacının kaza nedeniyle üzüntü ve ızdırap yaşadığının tanık anlatımları ile sabit olması karşısında, 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı doğrultusunda, meydana gelen kaza sonucu yaralanma ve sakatlık nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacının yaralanmasının niteliği, maluliyet oranının yüksekliği ve davalının kazanın meydana gelmesindeki kusur oranı, olay tarihi göz önünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen ve Borçlar Kanununun 47 nci maddesindeki özel haller ve hak ve nesafet kurallarına uygun olarak, davacı için 25.000,00 TL manevi tazminatın (davacının mevcut halde elde etmek istediği tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar ve davalının fakirleşmesine de engel olan kadar olduğu kanaatine varılarak) olay tarihi olan 03.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının 5.000,00 TL ve fazlaya ilişkin taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

" gerekçesi ile maddi tazminat davasının kabulü ile 483.887,58 TL maddi tazminatın, davalılar ... ve A.S. Temizlik Gıda ve Taşımacılık Hizmetleri Limited Şirketi yönünden olay tarihi olan 03.03.2014 tarihinden, davalı ... Genel Sigorta A.Ş. yönünden (poliçe limiti 268.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere ) dava tarihi olan 09.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat davasının davalılar ... ve A.S. Temizlik Gıda ve Taşımacılık Hizmetleri Limited Şirketi yönünden kısmen kabulüne, 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 03.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının 5.000,00 TL ve fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili; kazaya karışan aracın kaza tarihini kapsar trafik sigortası bulunmadığını, sigorta şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, taraf ehliyetinin kamu düzenine ilişkin olduğunu ve yargılamanın her aşamasında dikkate alınabileceğini, aracın satış tarihi olan 07.02.2014 tarihine 15 gün eklendiğinde sigorta şirketinin sorumluluğunun 22.02.2014 tarihinde sona erdiğini, kaza tarihinin 03.03.2014 tarihi olduğu dikkate alındığında sigorta şirketinin kaza nedeniyle sorumluluğu bulunmadığını, sigorta şirketinin poliçe limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, limiti aşan tutardan sorumlu olamayacağını, kusurun ispatı gerektiğini, maluliyet raporunun kaza tarihi itibariyle geçerli yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını, hesaplamanın PMF-1931 Tablosuna göre yapılması gerektiğini, emniyet kemeri takılı olup olmadığının araştırılarak takılı değil ise müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davacının Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan ödeme alıp almadığının araştırılması gerektiğini, asgari ücrete göre tazminatın hesaplanması gerektiğini, sigorta şirketi aleyhine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenecek rakamın 1/5'i oranında olabileceğini, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olabileceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi davalı ... tarafından düzenlenen aracın karıştığı trafik kazasında yaralanan ve malul kalan davacı yolcunun sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91, 95 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3.Değerlendirme

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddenin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddenin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, sigorta şirketince aracın satışından dolayı poliçe feshinin 24.02.2014 tarihinde yapıldığı, kazanın 03.03.2014 tarihinde gerçekleştiği, 2918 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinde belirtilen fesih tarihinden itibaren 15 günlük süre içinde kazanın oluştuğu bu nedenle sigorta şirketinin zarardan sorumlu olduğu, kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan maluliyet yönetmeliğine uygun rapor düzenlendiği, hesaplamada hata bulunmadığı, davacının yolcu olması ve kazada kusurunun bulunmaması nedeniyle kusur incelemesinin yeterli olduğu, kaza tespit tutanağında emniyet kemerinin belirsiz olması karşısında müterafik kusur indirimi yapılmamasının yerinde olduğu, faiz başlangıcı ve oranında hata bulunmadığı, kazanın iş kazası olmaması sebebiyle rücuya tabi gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılmamasında hata bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,08.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.