Esas No: 2023/3797
Karar No: 2024/4566
Karar Tarihi: 01.04.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/3797 E.  ,  2024/4566 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2022/4852 Değişik iş

SUÇLAR : Dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Hatay Cumhuriyet Başsavcılığının 18.05.2022 tarihli ve 2022/8818 Soruşturma, 2022/6691 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Hatay 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 24.08.2022 tarihli ve 2022/4852 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 24.08.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.05.2023 tarihli ve 2022/33622 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB-2023/58214 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB-2023/58214 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, şüphelinin müşteki şirketin Hatay şubesinde 09/03/2020 ile 25/02/2022 tarihleri arasında satış temsilcisi olarak görev yaptığı, şirket yetkililerinin müşteriler ile görüştüğünde şüphelinin müşterilere fazla senet imzalattığı, müşterilerin imzalarını taklit ederek senet keşide ettiği, haksız tahsilat yapmak suretiyle şirketi zarara uğrattığı iddia edilen somut olayda herhangi bir delil toplanmadan uyuşmazlığın hukuki ihtilaf kapsamında kaldığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; şüphelinin beyanının alınması, mağdur olan müşterilerin tanık sıfatıyla dinlenilmesi, 01/03/2022 tarihinde tutanak başlıklı tanzim edilen evrakta imzası bulunan şahısların tanık sıfatıyla ifadelerinin alınması, işveren ve işçi arasında yapılan sözleşmede şüphelinin temsil yetkisinin kapsamının ne şekilde belirlendiğinin tespit edilmesi ve taraflar arasında para transferi yapılıp yapılmadığı hususu ile ilgili olarak şüphelinin banka hesaplarının incelenmesi suretiyle toplanacak delillerin sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar

verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi ... Mühendislik San.ve Tic.A.Ş'nin Hatay şubesinde 09.03.2020-25.02.2022 tarihleri arasında satış/müşteri temsilci olarak çalışan şüpheli hakkındaki denetimler neticesinde, şüphelinin şirket müşterilerine fazla senet imzalattığının, bir kısım müşterilerin imzalarını taklit ederek senet keşide ettiğinin, sahte imzalı senetlerin şirkete verildiğinin, haksız tahsilat yaparak şirketi zarara uğrattığının, bir kısım müşterilerden tahsil ettiği ödemeleri şirket hesabı yerine kendi hesabına aktardığının, bazı müşterilerin bu konu hakkındaki şikâyeti üzerine çeşitli soruşturmaların bulunduğunun, bu şekilde şüphelinin dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik ve hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçlarını işlediğinin iddia olunması karşısında; şüphelinin ifadesinin alınması, satış yapılan müşterilerin beyanlarına başvurularak ödemelerin ne şekilde yapıldığının belirlenmesi, şikâyet dilekçesinde gösterilen tanıkların beyanlarına başvurulması, sahteliği iddia olunan senet asıllarının getirtilerek bilirkişi incelemesi yaptırılması, şüphelinin hesap hareketleri ile şikâyetçi firmaya ait defter, belge ve kayıtların getirtilerek konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması, firmanın zarara uğrayıp uğramadığının, uğramış ise miktarının tespit edilmesi, şüpheli hakkında devam eden başkaca soruşturma dosyaları bulunup bulunmadığı araştırılarak, bulunması halinde dosyaların getirtilerek incelemesi, sonucuna göre atılı suçların unsurlarının bulunup bulunmadığının tayin ve takdiri gerekirken; "...müşteki şirket ile şüpheli arasındaki tahsilatların şirkete aktarılması eyleminin taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden hukuki ihtilaf olduğu, müşteki şirketin şüpheli ile arasındaki bayilik sözleşmesine istinaden zararlarını hukuk mahkemeleri yoluyla tahsil edebileceği, şirketten hizmet alan kişilere fazla ödeme çıkarılmasında bu kişiler ile ... Mühedislik arasındaki sözleşme gereğince hukuki ihtilaf olduğu, sahte senetler ile ilgili icra takibine konulmuş ya da savcılığımıza ibraz edilmiş bir senet bulunmadığı.." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Hatay 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 24.08.2022 tarihli ve 2022/4852 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.04.2024 tarihinde karar verildi.