Esas No: 2024/4952
Karar No: 2025/77
Karar Tarihi: 06.01.2025

**11. Ceza Dairesi         2024/4952 E.  ,  2025/77 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2023/6975 Değişik İş

SUÇLAR : Dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.09.2023 tarihli ve 2023/90361 Soruşturma, 2023/46931 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Bakırköy 5. Sulh Ceza Hakimliğinin, 20.11.2023 tarihli ve 2023/6975 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 20.11.2023'te kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 03.07.2024 tarihli ve 2024/5842 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.09.2024 tarihli ve KYB-2024/79681 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

A. Kanun Yararına Bozma İstemi

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.09.2024 tarihli ve KYB-2024/79681 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müşteki ... Un Gıda Pazarlama Limited Şirketi vekili tarafından, şüpheli ...'nın kendisini ... Un ve Unlu Mamüller Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yetkilisi olarak tanıttığını ve kendilerine 25/01/2023 düzenleme tarihli, 30/04/2023 keşide tarihli 350.000,00 Türk lirası miktarlı senedi imza atarak verdiğini, haricen yaptıkları araştırmalarda senet üzerindeki imzanın keşideci şirket yetkilisine ait olmadığını anladıklarını, şüpheli ...'nın şirket yetkilisi olmadığı halde şirket kaşesi altına imza attığını, şüphelilerin birlikte hareket ederek kendilerini dolandırdıklarını ve resmi belgede sahtecilik suçunu işlediklerini iddia etmesi üzerine, soruşturma işlemlerine başlanılmasına rağmen, şirket kaşesi altına atılan imzanın şirket yetkilisine ait olmadığına ilişkin soyut iddia dışında tespit bulunmadığı, taraflar arasındaki ilişkinin hukuki ihtilaf mahiyetinde bulunduğu gerekçesiyle kamu davası açmaya yeterli delil elde edilemediğinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de,

Dosyada, şüphelilerin ifadeleri alınmadan, şirket yetkilisinin imzayı kabul etmemesi halinde imza örnekleri toplanmadan ve senet üzerindeki imza yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken inceleme yaptırılmadan karar verildiği anlaşılmakla, belirtilen hususların temin edilerek sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayin edilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği gözetilmeden, soruşturmanın genişletilmesi yerine, itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

"

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; ... isimli kişinin kendisini ... Un ve Unlu Mamüller Gıda Pazarlama Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'nin yetkilisi olarak tanıtarak şikâyetçi şirketten mal aldığının ve karşılığında 25.01.2023 düzenleme, 30.04.2023 vade tarihli 350.000,00 TL bedelli bonoyu şirket adına keşide ederek verdiğinin, bononun vadesinde ödenmemesi üzerine yapılan araştırmalarda şirketin yetkilisinin farklı bir kişi olduğunun tespit edildiğinin ve şirket yetkilisi ile ...'nın iştirak halinde hareket ederek şikâyetçi şirketi dolandırdıklarının iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; ...'nn açık kimlik ve adres bilgileri tespit edilerek şüpheli sıfatıyla ifadesinin alınması, Ticaret Sicil Müdürlüğünden de sorulmak suretiyle ... Un ve Unlu Mamüller Gıda Pazarlama Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'nin yetkilisi/yetkililerinin belirlenmesi, ...'nın bu şirketin yetkilisi olup olmadığının veya şirket adına kıymetli evrak düzenleme yetkisinin bulunup bulunmadığının araştırılması, gerekli görülmesi halinde bono üzerinde yer alan keşideci imzasının aidiyeti yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması, suça konu bononun icra takibine konu edilip edilmediği sorularak, buna ilişkin bilgi ve belgelerin dosyaya celp edilmesinden sonra sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken, "...şirket kaşesi altında bulunan imzanın şirket yetkilisine ait olmadığına ilişkin dosya içerisinde müşteki tarafın soyut iddiası dışında, şüpheli şirketin imza sirküleri, icra dairesi ya da banka tarafından yapılan herhangi bir tespit vs. başkaca delil bulunmadığı, bu aşamada taraflar arasındaki ilişkinin edimin ifasından kaynaklı hukuki ihtilaf olduğu..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

II. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Bakırköy 5. Sulh Ceza Hakimliğinin, 20.11.2023 tarihli ve 2023/6975 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.01.2025 tarihinde karar verildi.