Esas No: 2022/377
Karar No: 2023/53
Karar Tarihi: 17.01.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/377 E.  ,  2023/53 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/896 E., 2021/1032 K.

DAVA TARİHİ : 14.09.2020

HÜKÜM/KARAR : Davalı ... ...'in istinaf başvurusunun reddine, davalı SGK'nın kabulüne

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Sivas 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin Feshi, Tapu İptali ve Tescil, Takyidatın (Hacizlerin) Terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun davalı ... ...'in istinaf başvurusunun reddine, davalı SGK'nın istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile davalı ... arasında arsa payı karşılığı

1

inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkilinin ... ada ve 74 parsel sayılı taşınmazda bir kısım hisseyi yükleniciye tapu işlemi ile devrettiğini, sözleşmede dairelerin en geç anahtar teslim şeklinde 30/06/2020 tarihinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, davalı yüklenicinin inşaata başlamadığını, yüklenicinin borcundan dolayı avans olarak devredilen arsa hissesi üzerine haciz işlemi başlatıldığını belirterek Sivas 2. Noterliğinin 16/05/2018 tarihli ve 10633 yevmiyeli sözleşmenin geriye etkili olarak feshini, dava konusu taşınmazda davalılar hissesinin davacı adına devir ettiği paylar oranından iptali ile davacı adına tescilini, tapu kaydında yer alan haciz şerhlerinin kaldırılmasını, davanın kabulünü talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı SGK vekilinin cevap dilekçesinde özetle, söz konusu şirketin müdürlüklerinde 30/09/2020 tarihi itibariyle 245.000,00 TL borcu bulunduğunu, dava konusu taşınmaz üzerindeki hacizlerinin devam ettiğini, davaya konu taşınmazlar üzerindeki hacizlerinin kamu haczi olduğunu bu yönü ile takyidatın kaldırılmasının mümkün olmadığını savunarak müvekkil kuruma olan kamu alacakları ödenmediğinden davanın kurumları yönünden reddini talep etmiştir.

2.Davalı Özbelsan vekilinin cevap dilekçesinde özetle, davalı yüklenicinin müvekkili olan şirkete borcu sebebiyle icra takibi başlatıldığını, takip kesinleştikten sonra haciz işlemi yapıldığını, bu sürede icra dosyalarına hiçbir itiraz yapılmadığını, müvekkili şirketin mağdur edildiğini ve alacaklarının tahsil edilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı yüklenici ve diğer davalılar davaya cevap vermemiş, HMK'nın 128. maddesi gereği ileri sürülen maddi vakaları inkar etmiş sayılmışlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda Sivas ili Merkez ilçesi Kılavuz Mahallesinde bulunan 1487 ada 74 parsel sayılı taşınmazda davacı ile davalı müteahhit Gürgen Grup şirketi arasında 147.000,00 TL sözleşme bedelli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı, keşifte taşınmaz üzerinde sözleşmenin ifası amacına matuf herhangi bir yapı bulunmadığının tespit edildiği, sözleşmede belirlenen teslim süresinin geçtiği ve inşaat mühendisi bilirkişinin inşaatın tamamlanma oranını %0,00 olarak bildirdiği belirtilerek davacının açtığı sözleşmenin geriye etkili feshi, tapu iptali ve tescil ve takyidatın terkini davalarının kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK ve Davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı SGK vekili, taşınmaz üzerinde bulunan haczin kamu alacağı nedeniyle konulduğu, borç ödenmeden haczin kaldırılamayacağı, üçüncü kişi konumunda bulunan idare aleyhine açılan davanın sözleşmenin tarafı olmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, harçtan muaf olmasına rağmen idarenin harçtan sorumlu tutulmasının ve davanın açılmasına sebebiyet vermemesine rağmen yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının doğru olmadığından bahisle, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalı ... ... vekili, müvekkilinin arsa sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmenin tarafı olmadığı, iyi niyetli olması ve davanın açılmasına sebebiyet vermemesi nedeniyle de yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağından bahisle, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine

2

karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa sahibi ile davalı yüklenici arasında düzenlenmiş olan 16.05.2018 tarihli düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshedilmiş olması ve istinaf edenlerce davanın reddi savunulmuş olmasına göre mahkemenin takyidatların kaldırılması ve harç hariç yargılama giderlerine ilişkin kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından bu yöndeki istinaf nedenleri yerinde olmadığı, ancak davalı SGK Başkanlığı'nın, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun 36. maddesi hükmüne göre harçtan muaf olmasına rağmen hükümde aleyhine harç yükletilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin hükmü kaldırılarak istinaf konusu edilmeyerek kesinleşen hususlar aynen muhafaza edilmiş, HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hüküm düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde avalı SGK ve Davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar SGK ve ... vekilleri; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşmenin geçerli olup olmadığı, geçerli olması halinde davacının feshinin haklı olup olmadığı, dava konusu arsa payı üzerine tesis ettirilen sınırlı ayni hakkın fekki kararının yerinde olup olmadığı hususundadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK'nın 470-486. maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde arsa sahipleri tarafından tapuda yükleniciye devredilen arsa payları, sözleşme konusu inşaatın yapılabilmesi için yüklenicinin inşaata finans sağlaması amacıyla verilen avans niteliğindedir. Söz konusu arsa payları inşaatın tamamlanmasından sonra devredilebileceği gibi, inşaat sırasında veya inşaata başlanmadan önce de devredilmiş olabilir. Yüklenicinin sözleşmeye, imar mevzuatına ve projesine uygun olarak inşaatı tam ve eksiksiz biçimde tamamlayıp arsa sahiplerine teslim etmesi halinde üçüncü kişilerin satın aldıkları arsa payı ve dairelerin tapu devirleri geçerlilik kazanacaktır. Aksi halde, yüklenici ve ondan pay alan üçüncü kişi üzerine yazılan tapu kaydı illiyetten yoksun hale gelir ve yapılan işlem yolsuz tescil durumuna düşer. Esasen bu durum yükleniciden arsa payının mülkiyetini devralan üçüncü kişiler için olduğu kadar, taşınmaz üzerinde mülkiyet dışında bir ayni hak, bu arada ipotek hakkı kuran üçüncü kişiler için de geçerlidir. Yükleniciden pay devralan veya arsa sahibi tarafından avans olarak yükleniciye devredilmiş bir taşınmaz üzerinde ipotek hakkı

3

sahibi olan üçüncü kişiler de, söz konusu haklarının inşaatın usulüne uygun biçimde gerçekleşmesi halinde geçerlilik kazanacağını bilmeleri gerektiğinden iyiniyetli olduklarını ileri süremezler. Dolayısıyla bu kişiler TMK’nın 1023. maddesinin korumasından yararlanamazlar. Açıklanan nedenlerle, temyiz eden davalıların iyi niyet savunmasında bulunamayacağı, dava konusu arsa payının üzerine tesis ettirilen sınırlı ayni hakların fekki kararı yerindedir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar SGK ve ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı harcın davalı ...'den alınmasına,

Davalı SGK harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.