Esas No: 2024/3336
Karar No: 2025/2322
Karar Tarihi: 29.05.2025

**6. Hukuk Dairesi         2024/3336 E.  ,  2025/2322 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/850 E., 2024/1268 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/93 E., 2024/31 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ..., ..., ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 29.05.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalı ... vd. vekili Avukat .... ile davacı ... vd. vekili Avukat ... geldiler. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar arsa sahipleri vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murislerinden intikal eden İzmir İli, .... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselin belediyenin ... parselasyon planı çerçevesinde 90 adet parsele ayrıldığını, bu parsellerle ilgili olarak davalılarla 17.12.2002, 01.07.2003, 04.07.2003 ve 20.08.2003 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin yapıldığını ve sözleşmeler gereği verilen vekaletnameler ile davalı yükleniciler tarafından bu parsellerin ... adedinin davalı ...'a, ... adedinin davalı kooperatife ve ... adedinin ise dava dışı üçüncü kişilere devredildiğini, ancak yüklenicilerin inşaatları hiç yapmayarak edimlerini yerine getirmediklerini iddia ederek, sözleşmelerin geriye etkili feshine ve davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın zamanaşımına uğradığını, davacı arsa sahipleri vekilinin taşınmazları davalı ...'a tapuda devretmeleri nedeniyle sözleşmenin ifa edilemediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu yapılan .... adadaki parsellerin 91.000,00 TL’si nakit, 90.000,00 TL’si çek, 4.000,00 TL’si avukatlık ücreti karşılığında satın alındığını, imzalanan 01.06.2003 tarihli protokolle de davacıların hiçbir alacaklarının kalmadığını açıkça bildirdiklerini, bu nedenle ...'ya vekaletname verildiğini, bu vekaletnameyle satışın gerçekleştiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve ... vekilleri cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin geçersiz olduğunu, bir kısım taşınmazlarda yüksek gerilim hattı bulunması nedeniyle inşaat izni alınamadığını, davacıların taraflarını azlettiklerini, bu nedenle de herhangi bir işlem yapılmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm arsa malikleri ile imzalanmış arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunmadığı, imzalanan sözleşmelerin ayrı ayrı arsa sahipleri ve farklı yükleniciler ile imzalandığı, sözleşmeler uyarınca davacı arsa sahiplerine verilmesi vaad edilen dükkanların da teslim edilmediği, sözleşmelerin geçersiz olduğu, 01.06.2003 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi de resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olduğu, geçersiz sözleşme uyarınca tarafların aldıklarını birbirlerine iade etmekle yükümlü oldukları, davacı arsa sahiplerince verilen vekaletnamelerin davalı ... tarafından kötüye kullanıldığı, dava konusu taşınmazları verilen vekaletnamelerle davalı annesi ...’a tapuda devrettiği, tapudaki satış bedelleri ile piyasa rayiç bedelleri arasında fahiş fark bulunduğu, davalı ...'ın anne olması nedeniyle vekalet akdini kötüye kullanıldığını bilebilecek durumda olduğu, bu nedenle davalı yüklenici ... tarafından davalı ...'a yapılan satış işlemlerinin de vekalet akdinin kötüye kullanılması nedeniyle geçersiz olduğu, davacıların satış bedelinin depo etmekle davalılardan ... adına kayıtlı taşınmazların veraset ilamındaki hisseleri oranında iptal ve tescilini isteyebileceği, davalı kooperatif aleyhine açılan davada ise bu kooperatifin sadece üyelerine karşı yüklenici olarak görevini yerine getirdiği, davacı arsa sahiplerine herhangi bir dükkan teslim etmediği, kooperatifin yapmış olduğu dükkanların 3. şahıslara satıldığı anlaşıldığından bu parseller yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine, davacıların 15.02.2017 tarihli feragatı nedeniyle İzmir İli, .... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... no.lu parseller ile aynı yer ... ada, ... parsele yönelik açılan davaların feragat nedeni ile reddi gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile davacılar ile bir kısım davalılar arasındaki ..... Noterliği'nin 17.12.2002 tarihli, .... yevmiyeli, aynı Noterliğin 01.07.2003 tarihli, ... yevmiyeli, aynı Noterliğin 04.07.2003 tarihli, ... yevmiyeli, yine aynı Noterliğin 20.08.2003 tarihli, ... yevmiyeli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin geçersiz olduğunun tespitine, İzmir İli, .... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, .... nolu parseller ile aynı yer ... ada, ... parsele yönelik açılan davaların feragat nedeniyle reddine, İzmir İli, ... İlçesi, ... mahallesi ... ada ... no.lu parseller yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, İzmir İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... no.lu parsellerdeki 745/2400'er hissesi, ... ada, ... parseller de 2127/2400'er hissesinin, ... ada .... parsellerde 2127/2400'er hissesi, ... ada, .... parseller 2127/2400 er hissesinin, ... ada ... parsel 496/2400 hissesi, ... ada ... parselde davalı ... 'a ait 496/2400 tapudaki hisselerin iptali ile 211.400,00 TL bedel karşılığında davalılara muris ...'a ait Karşıyaka 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/563 Esas sayılı veraset ilamında belirtilen hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ..., ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar ..., ..., ... vekili temyiz dilekçesinde :

a. Davacılar ile davalı ... arasında geçerli bir taşınmaz satış sözleşmesi olduğunu, taşınmaz bedellerinin ödendiğini, tapuda devir işleminin gerçekleştiğini, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin taşınmaz satış sözleşmesi ile bağlantısı olmadığını, 01.06.2003 tarihli protokol ile de bunun teyit edildiğini, resmi kayıtların aksinin aynı kuvvetle delille kanıtlanması gerektiğini, davalı ...’ın sözleşme tarafı olmadığını, dükkanların verileceği belirtilen parseller üzerine inşat yapma imkanı olmadığını,

b. Tapu iptal talebinin kabulü halinde tapusu iptal edilen taşınmazların güncel bedelinin ödenmesi gerektiğini, ... adada bulunan ...nolu parsellerin bu dava ile ilgisi olmadığı halde tapularının hukuka aykırı olarak iptal edildiğini, sadece ... nolu parselin muristen davacılara intikal ettiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin geriye etkili feshi, tapu iptal ve tescil istemlerine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, özellikle taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri uyarınca davacı arsa sahiplerine verilmesi gereken dükkanların inşa edilmediği, yüksek enerji nakil hattının söz konusu taşınmazlardan değil farklı taşınmazlardan geçtiği, sözleşme tarihinde geçerli olan imar planına göre sözleşme konusu dükkanların inşasının mümkün olduğu, 01.06.2003 tarihli adi yazılı protokolün geçerliliğinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca arsa sahiplerine verilmesi kararlaştırılan dükkanlara bağlı olduğu, davacı arsa sahiplerince davalı yüklenici ...’ya satış yetkisini de içeren vekaletnameler verildiği, bu davalı tarafından verilen vekaletnameler ile diğer davalı annesi ...’a taşınmazların satışının yapıldığı, aradaki yakın akrabalık nedeniyle davalı ...’ın iyiniyetinden bahsedilemeyeceği anlaşılmakla, davalılar vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalılar ..., ..., ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dairemizdeki duruşmada davacılar vekille temsil temsil olunduğundan takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ...’dan alınarak davacılara verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,29.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.