Esas No: 2022/3979
Karar No: 2023/3454
Karar Tarihi: 02.05.2023

**11. Ceza Dairesi         2022/3979 E.  ,  2023/3454 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SUÇLAR : Özel belgede sahtecilik, dolandırıcılık

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan

itirazın reddi

Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığının 04.11.2021 tarihli ve 2020/7385 Soruşturma, 2021/9668 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Elazığ 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 09.12.2021 tarihli ve 2021/5741 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 09.12.2021’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 01.04.2022 tarihli ve 2022/968 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 12.05.2022 tarihli ve KYB-2022/52493 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 12.05.2022 tarihli ve KYB-2022/52493 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet Savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, somut olayda, müştekinin ... Madencilik İnşaat Nakliyat Petrol Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin yetkilisi olduğu, 2017 yılında internet ortamında şüpheli şirket ile ... cevheri alım-satımı konusunda sözleşme düzenledikleri, sözleşme kapsamında şüpheli şirkete ... cevheri gönderildiği, ancak gönderilen demirin anlaşılan kalitede olmadığı gerekçesiyle ödeme yapılmasının istedikleri, daha sonra şüpheli şirket tarafından sahte olarak ek sözleşme tanzim edildiği, daha önce Çin Tahkim Komisyonu yetkili olmasına rağmen sahte düzenlenen ek sözleşme ile Pekin Tahkim Komisyonunun yetkili hale getirildiği ve şüpheli tarafından Pekin Tahkim Komisyonunu başvurularak müşteki şirket aleyhine karar alındığı iddiası ile müşteki vekilinin verdiği şikayet dilekçesiyle soruşturmaya başlanıldığı, anılan savcılık tarafından yapılan soruşturmada, taraflar arasında yapılan sözleşmenin suret olması ve düzenlenen raporda doğru sonuç verilemeyeceğinin belirtilmiş olması ve kamu davasının açmak için yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmış ise de, sözleşme aslının tanıma ve tenfiz kararına konu Elazığ 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/59 esas sayılı dosya içerisinde bulunduğu anlaşılmakla, taraflar arasındaki tüm sözleşme asıllarının ilgili mahkeme, tahkim komisyonu ve noterliklerden istenip temin edildikten sonra müştekiden alınan imza ve yazı örnekleri ile imza ve yazı mukayesesi yapılmak üzere Adli Tıp Kurumuna gönderilmesi ve şüphelilerin belirlenmesi akabinde hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve ... bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz ..., süresi ve mercii gösterilir.

...“ şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“ hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi ... Madencilik İnşaat Nakliyat Petrol Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd.Şti ile ... Holding Co. Ltd. Şti. yetkilisi arasında imzalanan 14.01.2017 tarihli sözleşme gereğince şikayetçi şirket tarafından anılan şirkete ... cevheri satıldığı, uyuşmazlık durumunda Hong Kong Tahkim Merkezinin yetkilendirildiği, buna karşın ... Holding Co. Ltd. Şti. tarafından Çin Tahkim Komisyonuna başvurularak sözleşmenin gereği gibi yerine getirilmemesinden dolayı ödenen bedelin tahsiline yönelik karar alınmasını müteakip, tahkim kararının tanıma ve tenfizi için Asliye Hukuk Mahkemesine başvurulduğu, ibraz edilen 18.04.2017 tarihli ve içeriğinde Çin Tahkim Komisyonunun yetkili olduğu yazılan ek sözleşmedeki imzanın şikâyetçi şirket yetkililerine ait olmadığının iddia olunması; Bölge Adliye Mahkemesinin 04.05.2021 tarihli yazısı ile sözleşme aslının gönderildiğinin, emanet makbuzunda da sözleşme aslının zaptolunduğunun belirtilmesine rağmen, Van Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliğinin 20.10.2021 tarihli uzmanlık raporunda, incelemeye konu belgenin fotokopi olduğunun bildirilmesi karşısında; Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasının aslının incelenerek, belge asıllarının bulunup bulunmadığının belirlenmesi, ilgili tahkim komisyonu ile ... Holding Co. Ltd. Şti. vekillerinden de sorulmak suretiyle belge aslının teminine çalışılması, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Elazığ 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 09.12.2021 tarihli ve 2021/5741 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına

TEVDİİNE,

02.05.2023 tarihinde karar verildi.