Esas No: 2024/9285
Karar No: 2024/11435
Karar Tarihi: 21.11.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/9285 E.  ,  2024/11435 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1888 E., 2023/2049 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 8. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/29 E., 2022/204 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Ankara Bala ilçesi Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, makina nakışı dalında ücretli usta öğretici olarak çalıştığını, 05.10.1992-30.05.1993 tarihleri arasında geçen çalışma süresinin SGK kayıtlarında yer almadığını, Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde çalıştığı sürelerin hizmetine eklendiği takdirde 2028 yılında emekliliğe hak kazanacağını belirterek hizmet tespiti isteminin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, 657 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinde belirtilen statü içinde ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün istemi ve ilçe kaymakamının onayı sonrasında çalışma yapıldığını, 657 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi uyarıca davanın görev yönünden reddinin gerektiğini, 1 ay da çalışılan toplam çalışma süresinin 7,5 a bölünmesi ile çalışmanın tespitinin gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, Kurum kayıtlarının esas alınması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARAR

Yapılan değerlendirmelere göre; davacının Bala Halk Eğitim Merkezinde usta olarak çalıştığı, dosyadaki kanıtlar ile bordro tanığının davacının iddiasını destekler nitelikte beyanda bulunduğu anlaşılmış, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği düşüncesi ile davanın kabulüne, davacının Bâla Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarak 05.10.1992-30.05.1993 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olayda, davacının 109501 sicil numaralı Bala Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü adına tescilli işyerinde 05.10.1992 tarihinde işe başladığına dair işe giriş bildirgesinin 21.10.1992 tarihinde Kuruma verildiği, puantaj kayıtlarının ibraz edilmediği, ancak davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü Halk Eğitim Merkezi tarafından Kuruma süresinden sonra ibraz edilen ve mutabakatsız olarak muhafaza edilen dönem bordrolarından davacının tespitine karar verilen tarihlerde 1992/3, 1993/1 ve 2.dönemlerinde çalışmalarının bulunduğu görülmekle Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davalı ... ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. Dava konusu uyuşmazlığın dayandığı mevzuat hükümleri 506 sayılı Kanunu’nun 79 uncu maddesi ile 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 47 nci maddesidir. Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 47 nci maddesinde ek ders görevi verilmek yoluyla usta öğreticilerin görevlendirilebileceği, 21.05.1977 tarihli ... Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89 uncu maddesi uyarınca yürürlüğe konulan ... Öğretmen ve Yöneticilerinin Ücretli Ders Saatlerine ilişkin 04.11.1983 tarihli Bakanlar Kurulu kararında da kadrolu bulunmayan usta öğreticilerin ders ücreti karşılığı görevlendirileceği açıkça belirtilmiştir. Ayrıca, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63 üncü maddesi (1475 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi) gereğince 7,5 saatlik çalışma süreleri bir gün kabul edilmekte, aynı Kanun'un 13 üncü maddesinde ise kısmi süreli ve tam süreli iş sözleşmeleri ile ilgili düzenleme yer almaktadır.

3. 4857 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşmenin kısmî süreli iş sözleşmesi olduğu belirtilmiş, 63 üncü maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı açıklanmıştır. 13 üncü madde hükmü, anılan mevzuattaki düzenlemelere egemen olan ilkelerle birlikte ele alındığında, ücretli öğretmenlerin çalışma ilişkilerinde, “tam süreli iş sözleşmesi” olarak nitelendirilmeye olanak verecek iş ilişkisinin bulunmadığı, bunların yukarıda belirtilen 1739 ve 657 sayılı Kanun kapsamında öngörülen ve önceden belirlenen süre içerisinde bir çalışma yükümlülüğünü kabullendikleri ve ders saati karşılığında da ücrete hak kazandıkları belirgindir. Böyle olunca davacının aylık girdiği ders saatleri toplanmalı ve bir gün 7,5 saat kabul edilerek aylık prim gün sayısı belirlenmelidir.

3.Değerlendirme

1.İnceleme konusu eldeki davada, davacı, davalı Bakanlığa bağlı Ankara ili Bala ilçesi Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 05.10.1992- 30.05.1993 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen sürelerde usta öğretici olarak çalıştığının tespitini istemiş, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile gidilmiştir.

2.Yapılacak iş; usta öğretici statüsündeki davacının prim ödeme gün sayıları belirlenirken, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu öncesi Dairemiz uygulaması gereği toplam aylık çalışma saatleri 1 gün = 7,5 saat esası üzerinden aylık çalışma gün sayısına dönüştürülmek suretiyle hesaplama yapılarak, davacının resmi kayıtlara yansıyan hizmet sürelerinin yukarıda belirtilen hesaplamaya göre tespit edilerek hüküm kurulması gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.11.2024 tarihinde karar oy birliğiyle verildi.