Esas No: 2022/5955
Karar No: 2023/5887
Karar Tarihi: 30.11.2023

**7. Hukuk Dairesi         2022/5955 E.  ,  2023/5887 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1771 E., 2022/955 K.

DAVALILAR : ... vd.

DAVA TARİHİ :

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/108 E., 2020/127 K.

Taraflar arasındaki muhdesat beyanının terkini istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu 1622 ada 10 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, bu taşınmaz üzerinde 27.09.2011 tarihli ve 9535 yevmiye numaralı “parsel üzerindeki kargir ev ... ...’e aittir” şeklinde bir şerhin bulunduğunu, bu şerhin yolsuz olduğunu, müvekkilinin 05.01.2015 tarihinde taşınmazın maliki olduğunu, ... ...’in ise 25.05.2018 tarihinde vefat ettiğini, ... arza tabi olduğunu, bağlayıcı olmayan hukuki işleme dayanan veya hukuki sebepten yoksun olan şerhin yolsuz olduğunu ve şerhin yasal bir dayanağının bulunmadığını belirterek söz konusu şerhin terkini ile taşınmaz üzerindeki kargir ... müvekkili adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılardan ..., cevap dilekçesinde; satışın hukuksuz olduğunu, satışın hukuksuz olup olmadığının tespitinden sonra kendisine önalım davası açılması için süre verilmesi gerektiğini ve hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalılardan ..., cevap dilekçesinde; davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, taşınmazın önceden muris babasına ait olduğunu, satışı yapan ... ...’a taşınmazın mülkiyetinin nasıl geçtiğini bilmediğini, taşınmazın kendilerine intikalinin gerektiğini, şerhin önceden mevcut olduğunu, davacının satın alırken de mevcut olduğunu ve şerhin bu şekilde yer aldığının zaten bilindiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

3. Davalılardan ..., cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.11.2020 tarihli ve 2019/108 Esas, 2020/127 Karar sayılı kararında belirtilen "... dava konusu 1622 ada 10 parsel numaralı taşınmazın 05.01.2015 tarihinde ... ... tarafından davacı ... ... satıldığı, resmi satış senedinde tapu bölümü üzerindeki beyan olan "Parsel üzerindeki kargir ev ... ...'e aittir" ibaresinin yazılı olduğu, satış senedinin davacı tarafından imzalandığı, ... ...'in 25.07.2007 tarihinde vefat ettiği, tapudaki şerhin 27.09.2011 tarihinde konulduğu, davacı tarafın satış esnasında şerhten haberdar olduğu ve satış esnasında söz konusu şerhe itirazının olduğuna dair herhangi bir belgeye rastlanılamadığı, satış tarihinde davacının haberdar olması ve üzerinden geçen zaman göz önünde bulundurulduğunda davacının yolsuz tescil iddiasının iyi niyet kurallarıyla bağdaşmadığı..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 08.06.2022 tarihli ve 2021/1771 Esas, 2022/955 Karar sayılı kararında belirtilen "...davacı tarafın satış esnasında şerhten haberdar olduğu ve satış esnasında söz konusu şerhe itirazının olduğuna dair herhangi bir belgeye rastlanılamadığı, üzerinden geçen zaman göz önünde bulundurulduğunda davacının yolsuz tescil iddiasının iyi niyet kurallarıyla bağdaşmadığı..." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Söz konusu şerhin yolsuz olduğunu,

2. Şerh lehtarının 25.05.2018 tarihinde vefat ettiğini, şerhin bu yönüyle de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu,

3. Müvekkilinin iyi niyetli olduğunu ve bu şerhten haberinin olmadığını,

4. Taşınmazın üzerindeki kargir ... mütemmim cüz olduğunu,

5. Kargir ... asıl taşınmazın rejimine tabi olacağını,

6. Bu nedenle müvekkilinin kargir ... de maliki olduğunu,

7. Tüm bu nedenlerle, şerhin terkininin gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muhdesat beyanının terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 684, 718, 722, 724 ve 729 uncu maddeleri, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ile 22.12.1995 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Tapu kütüğüne yapılan işlemlerden biri beyan olup bununla ilgili olarak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Beyan, işlevsel olarak mevcut birtakım haklara aleniyet sağlayan bir işlemdir. Tapu kaydında bulunan beyanlar hanesinde gösterilebilecek hususlardan biri muhdesattır. Kelime karşılığı ile kalıcı olmak amacıyla yapılan yapı veya dikilen bitki şeklinde tanımlanan ve TMK'nın 718 ... maddesinin 2 nci fıkrasına göre hukuki niteliği itibariyle bütünleyici parça (... Akçaal, Yargıtay'ın Güncel İçtihatları Işığında Muhdesat, TAAD, S.51, 2022, s.83) olan bu kavram, kaynağını, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19 uncu maddesinin 2 uncu fıkrasından almaktadır. Hüküm, "Taşınmaz mal üzerinde malikinden başka bir kimseye veya paydaşlarından birine ait muhdesat mevcut ise bunun sahibi, cinsi, ihdas tarihi ve iktisap sebebi belirtilerek tutanağın ve kütüğün beyanlar hanesinde gösterilir" şeklinde düzenlenmiştir.

3. Somut olayda; tapu kaydındaki beyanlar hanesinde yer ... 27.09.2011 tarihli muhdesat bilgisi, "parsel üzerindeki kargir ev, ... ...'e aittir" şeklindedir. Davacı tarafın söz konusu muhdesat bilgisinin terkinine yönelik talebinde hukuki yararı bulunmaktadır. Öte yandan; taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat bilgisine konu yapının muris ... ... tarafından yapıldığı da ortadadır. O halde beyanın terkini isteminin kabulüne karar verilecekse yapı bedelinin kayıt lehtarlarına ödenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda; mahkemece yapılması gereken, bilirkişinin belirlediği yapı değerinin verilecek süre içinde davacı tarafa depo edilmesinin sağlanması, meblağın depo edilmesi halinde ise beyanın terkinine karar verilmesi olmalıdır. Hâl böyleyken; mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine, bölge adliye mahkemesince de istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.11.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.