Esas No: 2017/3656
Karar No: 2018/17131
Karar Tarihi: 11.10.2018

**5. Hukuk Dairesi         2017/3656 E.  ,  2018/17131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davacı vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan 03.05.2016 gününde temyiz edenlerden davacı vekili Av.... ile davalı ... vekili Av.... geldiler. Diğer davalılar adına gelen olmadı. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlenip geri çevirme kararı üzerine gelen dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de, alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1)Dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 1371 ada 78 parsel sayılı taşınmaz arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanunu'nun kıymet takdir esaslarını belirten 11.maddesinin 1.fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca, arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur. Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu yönteme uyulmadan dava konusu taşınmazın değerinin tespitinde, şirkete yapılan özel amaçlı satış emsal alındığı gibi, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin karşılaştırılmasında;dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan daha değerli olduğu anlaşılmasına rağmen, bilirkişi kurulunca emsalin dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğu kabul edilerek vergi değerlerine ters düşecek şekilde ve taşınmazın 2011 yılı arsa metrekare rayiç değerinin altında kalarak değer biçildiğinden yapılan karşılaştırma inandırıcı bulunmamıştır.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2)Dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen 30 metrelik imar yolunda, kısmen kanalda, kısmen de Ege mahallesi kentsel dönüşüm ve gelişim projesi alanında kaldığı, taşınmazın 1.032 m2’lik kısmına davalılardan İzsu Genel Müdürlüğü tarafından beton kanal olarak, 585 m2’lik bölümüne ise davalılardan ... tarafından yol ve yeşil alan olarak el atıldığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla taşınmaza kanal, yol ve yeşil alan yapılmak suretiyle fiilen el atıldığı ve proje bütünlüğü gözönüne alınarak imar planında yol, kanal ve Ege Mahallesi kentsel dönüşüm ve gelişim projesi alanında kalan kısımların ölçekli kroki üzerinde ayrı ayrı gösterilmesi için fen bilirkişiden ek rapor alınması sağlandıktan sonra fiilen el atılan ve bedeline hükmedilen alanlar dışında kalan ve imar planında kamuya özgülenen kısımların bedelinin de sorumlu idarelerden tahsiline karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde sadece fiilen el atılan bölümlerin bedeline hükmedilmesi,

3)Davalı idareler harçtan muaf olmadığı halde muaf kabul edilmesi,

Doğru olmadığı gibi,

4)13.03.2015 gün ve 29294 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 13.11.2014 gün ve 2013/95-2014/176 sayılı kararı ile;

6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun başlığı ile birlikte değiştirilen geçici 6. maddesinin on üçüncü fıkrası "09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihlerini kapsayan dönemde oluşan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla getirilen ve malikler aleyhine bir takım hükümler içeren bu istisnai düzenlemenin 04.11.1983 tarihinden sonraki dönem içinde uygulanmasının hukuk güvenliğini zedeleyeceği" gerekçesiyle Anayasanın 2 ve 35. maddelerine aykırı bulunarak iptal edilmiştir.

Bu itibarla; dava konusu taşınmaza fiilen hangi tarihte (ay, gün ve yıl olarak) el atıldığı taraflardan sorularak, el atma tarihine ilişkin tüm belgeler (yer teslim tutanağı, geçici ve kesin kabul tutanakları vs) getirtilip, el atma tarihinin 04.11.1983 tarihinden önce olduğunun tespiti halinde maktu harç ve maktu vekalet ücretine, sonra olduğunun belirlenmesi halinde ise nispi harç ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden,

Mahkeme kararının açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz itirazları doğrultusunda BOZULMASINA, taraflardan peşin alınan harçların istenildiğinde iadesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.630,00-TL vekalet ücretinin davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığından alınarak davacıya, 1.630,00-TL vekalet ücretinin de davacıdan alınarak davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına verilmesine, 11/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.