Esas No: 2023/3743
Karar No: 2023/8919
Karar Tarihi: 28.09.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/3743 E.  ,  2023/8919 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili, asıl ve birleşen davalarda 08.08.2005 tarihinde davalı ... Boya Mob. Ltd. Şti., işçilerinden Ali Tamer Dinç ve Hasan İren' in, binanın dış cephe boyasının yapılması için iskelenenin monte edilmesi esnasında üzerinde bulundukları iskelenenin devrilmesi neticesinde vefat etmeleri sonucu sigortalıların hak sahiplerine bağlanan gelir ve yapılan ödemenin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.06.2014 tarihli 2009/424 Esas ve 2014/375 Karar sayılı ilamı ile asıl davada;

1- 36.707,77 TL peşin sermaye gelirine bağlı Kurum alacağının gelirin onay tarihi olan 22.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı şirketten tahsili ile davacı Kuruma verilmesine,

2- 145,60 TL cenaze yardımı ödemesine bağlı Kurum alacağının ödeme tarihi olan 20.02.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı şirketten tahsili ile davacı Kuruma verilmesine,

Mahkememizin birleşen 2011/420 Esas sayılı dava dosyasında;

1- 3.418,87 TL peşin sermaye gelirine bağlı Kurum alacağının gelirin onay tarihi olan 22.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile asıl davanın davalısı Eka Mobilya Dekarasyon İnş. Ltd. Şti. ile ve ... ile sorumluluğun müştereken ve müteselsilen olması kaydı ile davalı ... Karasuludan alınarak davacı kuruma verilmesine,

2- 3.418,87 TL peşin sermaye gelirine bağlı Kurum alacağının gelirin onay tarihi olan 22.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile asıl davanın davalısı Eka Mobilya Dekarasyon İnş. Ltd. Şirk ile ve ... ile sorumluluğun müştereken ve müteselsilen olması kaydı ile davalı ...'den alınarak davacı kuruma verilmesine,

3- 7.28'er TL olmak üzere 14.56 TL cenaze yardımı ödemesine bağlı Kurum alacağının ödeme tarihi olan 20.02.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan sorumluluğun asıl davanın davalısı şirket ile müştereken ve müteselsilen almak kaydıyla müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı kuruma verilmesine,

4- 3.426,15 TL peşin sermaye gelirine bağlı Kurum alacağının gelirin onay tarihi olan 20.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birleşen 2009/131 sayılı davanın davalısı Eka Mobilya Dekarasyon İnş. Ltd. Şti. ile ve ... ile sorumluluğun müştereken ve müteselsilen olması kaydı ile davalı ...'den alınarak davacı Kuruma verilmesine,

5- 3.426,15 TL peşin sermaye gelirine bağlı Kurum alacağının gelirin onay tarihi olan 22.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birleşen 2009/131 sayılı davanındavalısı Eka Mobilya Dekarasyon İnş. Ltd. Şti. ile ve ... ile sorumluluğun müştereken ve müteselsilen olması kaydı ile davalı ... Karasuludan alınarak davacı Kuruma verilmesine,

Mahkememizin birleşen 2009/131 Esas sayılı dava dosyasında;

1- 35.090,48 TL peşin sermaye gelirine bağlı Kurum alacağının gelirin onay tarihi olan 20.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı şirketten alınarak davacı Kuruma verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Bozma ilamında;

"...1-Anılan maddede düzenlenmiş bulunan rücû davaları, kusur sorumluluğuna dayanmakta olup, iş kazasında kusurlu olanlar davacı Kurumun rücû alacağından kusurları karşılığı sorumludur. Kusurun belirlenmesinde ise; zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğunun, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak belirlenmesi ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, konusunda uzman sayılacak kişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden, aynı olay nedeniyle daha önce açılmış ve kesinleşmiş tazminat ve ceza dosyaları varsa, bu dosyalardaki kusur raporları ile çelişki oluşturmayacak şekilde kusur oran ve aidiyeti konusunda rapor alınması gereklidir.

Somut olayda, hükme dayanak yapılan kusur raporunda, İşveren Eka ...Ltd Şti %70 (Bu Kusurun %5'i ..., %5'i ...'e ait olduğu), kazalı işçi Ali Tamer Dinç %15 , kazalı işçi Hasan İren %15 kusurlu oldukları belirlenmiş ise de, kusur raporunda yapılan değerlendirmenin yetersiz olduğu anlaşılmaktadır. Özellikle her bir kazalının olayın meydana gelmesinde kendisine ilişkin müterafık kusuru yanında, diğer sigortalının kazalanmasında bir kusuru olup olmadığı ve oranı ortaya konulmalıdır. Bu bakımdan her bir sigortalı için kusurlar ayrı ayrı değerlendirilmeli, eğer kazalı işçinin diğer sigortalının kazalanmasında kusuru yok ise değerlendirmeye alınmamalıdır. Bu bakımdan hükme alınan raporda her bir işçinin diğerinin kazalanmasında %15 oranında sorumlu olduğu şeklinde rapora itibar edilerek karar verilmesi hatalıdır.

Mahkemece, dava konusu iş kazasında; iş kazasının gerçekleştiği iş kolu ile, işçi sağlığı ve işgüvenliği alanında uzman kişilerden seçilecek bilirkişi kurulundan, yukarıda sıralanan maddi ve hukuki olgular ışığında yapılacak incelemeyle; mevzuat uyarınca hangi önlemlerin alınması gerektiği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalının uyup uymadığı yönlerinin yargısal denetime elverir biçimde irdelenip, çelişkiden uzak her bir kazalının olayın meydana gelmesinde kendisine ilişkin müterafık kusuru yanında, diğer sigortalının kazalanmasında bir kusuru olup olmadığı husularınında irdelerek kusur raporu alınmalı ve 506 sayılı Kanun'un 26 ncı ve 10 uncu maddeleri kapsamında davalılar yönünden müşterek ve müteselsil tahsil talebi gözetilerek karar verilmelidir..." gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"Davanın kabulüne,

Asıl davada;

1-36.707,77-TL ilk peşin sermaye değerli gelirin onay tarihi olan 22.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2- 145,60 TL cenaze yardımı ödemesine bağlı kurum alacağının ödeme tarihi olan 22.02.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gerekli 2.517,45-TL karar ilam harcı ile 80,70-TL başvuru harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT hesap edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

5-Davacı tarafça toplam yapılan 5.237,80-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7- Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye tutarın HMK 333 üncü maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Mahkememizin birleşen 2011/420 Esas sayılı dava dosyasında;

1- 40.419,83-TL ilk peşin sermaye değerli gelirin onay tarihi olan 22.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gerekli 2.761,08-TL karar ilam harcı ile 80,70-TL başvuru harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesap edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

4- Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye tutarın HMK 333 üncü maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Mahkememizin birleşen 2009/131 Esas sayılı dava dosyasında;

1- 30.077,55-TL ilk peşin sermaye değerli gelirin onay tarihi olan 22.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,.." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve incelemeye dayalı verildiğini belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 26 ncı,10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

Mahkemece bozmaya uyularak alınan bilirkişi raporunda, iş kazası geçiren iki sigortalının diğerinin geçirdiği iş kazasında kusurunun bulunmadığı, kendisinin geçirdiği iş kazasında kendi dikkatsizliği ve tedbirsizliği nedeniyle %30 kusurlu bulunduklarının belirtildiği ve Mahkemece raporun oluşa uygun bulunarak hükme esas alındığı ve buna göre rücu edilecek meblağın hesaplandığı görüldüğü halde, temyize konu kararın gerekçe bölümünde "kazazedelerin % 15 'er oranlarda toplamda % 30 oranında kusurlu olduğu rapor edilmiş" ibaresinin yazılmış olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, temyiz eden davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2. İlk Derece Mahkemesi hükmünün gerekçe kısmında bulunan "kazazedelerin % 15 'er oranlarda toplamda % 30 oranında kusurlu olduğu rapor edilmiş" ibaresinin silinerek yerine, "sigortalı Ali Taner Dinç'in kendi geçirdiği iş kazasında %15 oranında kusurlu olduğu, sigortalı Hasan İren'in kendi geçirdiği iş kazasında %15 oranında kusurlu olduğu rapor edilmiş" ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

28.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.