Esas No: 2016/18181
Karar No: 2017/9113
Karar Tarihi: 05.12.2017

**14. Hukuk Dairesi         2016/18181 E.  ,  2017/9113 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Tüketici Mahkemesi

DAVALILAR : ... v.d.

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 16.12.2011 ve 17.02.2014 günlerinde verilen dilekçeler ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.05.2016 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... Koop. Birliği vekili duruşmasız olarak temyizi ise davalı ... ... Paz. Tic. Ltd. Şti. vekili ve davacı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 05.12.2017 günü için yapılan tebligat üzerine duruşmalı temyiz eden davalı ... Koop. Birliği vekili Av. ... ile duruşmasız temyiz eden davacı vekili Av.... ... geldiler. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KA R A R

Davacı ... vekili, 16.12.2011 tarihli dilekçesi ile 639 ada 2 parselde kayıtlı taşınmazın ... Belediyesi tarafından ... Konut Yapı Kooperatifleri Birliğine tahsis edildiği, adı geçen birliğin de söz konusu taşınmazı tahsis ettiği birlik üyesi ... ... Konut Yapı Kooperatifinin ...... Paz.San. Tic. Ltd. Şti. ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi (31.03.1995 tarihli) imzaladığı, şirketin sözleşme gereklerini yerine getirdiği, davacının 23.04.1995 tarihli yazılı satış sözleşmesi ile yüklenici şirket ...' dan B-1 Blok 20 nolu daireyi satın aldığı, bedelinin tamamını ödediği, daire 1999 yılında teslim edildiği halde şirket ortaklarından ...... aleyhine kara paranın aklanması suçlamasıyla açılan ceza davası nedeniyle ... 2. Asliye Ceza Mahkemesince ihtiyati tedbir kararı verilmiş olduğundan tapu devrinin yapılamadığını, ... İli, ... İlçesi, 639 Ada 2 Parselde kayıtlı, B1 Blok 20 (Yargılama sırasında 56 no'lu olduğu anlaşılan) taşınmazın tapusunun iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili tarafından 17.02.2014 tarihinde davalı ... aleyhine 2014/327 E. açılan dava 10/03/2014 tarihinde görülmekte olan dava ile birleştirilmiştir.

Davalı Belediye vekili ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.02.2009 tarihli ve 2007/181-2009/71 sayılı Yargıtay 15. H.D.nin 03.10.2011 tarihli 2010/3807-2011/5583 sayılı onama ilamıyla kesinleşen hüküm gereğince ana taşınmazın Pınarkule Yapı Kooperatifleri Birliği adına 02.08.2013 tarihinde tescil edildiğini, husumet yönünden davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... ... Yapı Kooperatifleri Birliği, taşınmazı Belediye Başkanlığından tahsisen satın aldığını, dava dışı ... ... Yapı Kooperatifine devrettiğini, adı geçen kooperatifin ... ... ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığını, binaların tamamlandığını, şirketin payına düşen bağımsız bölümleri 3. kişilere sattığını, birliğin çok sayıda ortağı bulunduğunu, ... Belediye Başkanlığı ile birlik arasında yapılan protokollerde bölgenin tüm alt yapı hizmetlerinin (yol, kaldırım, kanal, elektrik, su, doğalgaz, ptt hizmetleri, trafo v.s.) birlik tarafından gerçekleştirildiğini, bu hizmetlerin kendilerine arsa tahsis edilen kooperatiflerden alınan alt yapı katılım payları ile yerine getirildiğini, dava dışı ... ... Kooperatifinin 04/04/2012 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısında düzenlemenin üyeler tarafından oybirliği ile kabul edildiğini, karar doğrultusunda dava konusu taşınmazın alanı esas alınarak yapılan hesaplamaya göre bu daireye isabet eden borç tutarının 31/03/2014 tarihi itibariyle 23.014,00 TL olduğunu, bedelin ödenmesi şartıyla tescilin mümkün olduğunu, bu durumda öncelikle arsa sahibi ve birlik ortağı olan ... ... ... Yapı Kooperatifinin davada taraf sıfatıyla yer aldıktan sonra ... ... ... Yapı Kooperatifinin kendisine arsa tahsisi yapan üst birlik olan tapu maliki ... ... Yapı Kooperatifi birliğine olan borçlarının yerine getirilip getirilmediğinin ibraz edilen belgelere göre incelenerek uyuşmazlığın çözülmesi gerektiğini; ayrıca, ... Tüketici Mahkemesinin HMK'nın 12. maddesi gereğince kesin yetkili olduğu, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece 07.03.2012 tarih ve 2011/584-2012/48 sayılı Kararla Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine dair verilen karar, Dairemizin 26.09.2012 tarih ve 2012/9232-10999 sayılı ilamıyla dava konusu uyuşmazlığın çözüm yerinin tüketici mahkemeleri olduğu yönündeki bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada 13.02.2015 tarihinde yapılan keşif sonucu 11/03/2015 tarihli bilirkişi raporu ve 09/09/2015 tarihli ek rapor ve 03/03/2016 tarihli ikinci ek rapor incelendiğinde konutu yükleniciden satın alan davacının Kooperatif üyesi olmadığı, yükleniciyle imzalanan satış vaadi sözleşmesinin 5. maddesi gereğince yüklenicinin borcunun bulunmadığı sonucuna varılarak, yüklenicinin sözleşme gereğince arsa malikine karşı yerine getirilmeyen borcu bulunmadığından, davanın kabulü ile 2 parselde kayıtlı B1 blok 56 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davalı ... vekili, davalı ... ... Sınai Ürünleri Üretim ve Paz. Ltd. Şti. vekili ve davacı vekili ayrı ayrı temyiz etmişlerdir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre ve özellikle dava konusu taşınmaz Beylikdüzü'nde bulunmakta olup davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte olan HSYK Genel Kurulunun 19.07.2007 tarih ve 336 sayılı Kararı uyarınca ... İlçesi'nin yargı yeri olarak İstanbul adli yargı sınırları içinde kaldığına ve davanın açıldığı tarih itibariyle ... Genel Kurulunun 19.03.2014 tarih 129 sayılı Kararı yürürlükte bulunmadığına göre dava tarihi itibariyle ... İlçesi, ... Tüketici Mahkemesinin kesin yetki alanında kaldığından davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2- Davalı ... vekili, davalı ... ... Ürünleri Üretim ve Paz. Ltd. Şti. vekillerinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Davadaki istemin dayanağı, davacı ile dava dışı arsa sahibi ... v Konut Yapı Kooperatifi ile davalı ... ... Sınai Ürünleri Üretim ve Paz. Ltd. Şti. arasında düzenlenen 31.03.1995 tarih, 13769 yevmiye nolu "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi" ve yüklenicinin davacıya yaptığı şahsi hakkın temlikine ilişkin satış sözleşmesidir.

Kural olarak, davacının arsa sahibi ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü yükleniciden temlik alması halinde arsa sahibini ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. ... Kanununun 188. maddesi gereğince; “Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir.” Buna göre temliki öğrenen arsa sahibi, temlik olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan davacıya) karşı da ileri sürebilir. Temlikin konusu, yüklenicinin arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden kazanmadığı hakkı üçüncü kişiye temlik etmesinin arsa sahibi bakımından bir önemi bulunmamaktadır. Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye (davacıya) temlik etmişse, üçüncü kişi (davacı) Türk Borçlar Kanununun 97. maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Yapılan bu genel açıklamalardan sonra, somut olaya gelince;

Davadaki istemin dayanağı davacı ile dava dışı arsa sahibi ... ... Konut Yapı Kooperatifi ile davalı ... ... Sınai Ürünleri Üretim ve Paz. Ltd. Şti. arasında düzenlenen 31.03.1995 tarih, 13769 yevmiye nolu "Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi" ve bu sözleşmeye dayanarak yüklenicinin davacıya yaptığı şahsi hakkın temlikine ilişkin satış sözleşmesidir.

Yüklenici ancak 31.03.1995 tarihli ... yevmiye nolu satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve bu sözleşmenin dayanağı 02.07.1998 tarihli ek protokol gereğince edimi yerine getirdiği takdirde 639 ada 2 sayılı parsel üzerindeki bağımsız bölümleri kazanabilir ve bu edimi yerine getirmesi kaydıyla kazanacağı kişisel hakkı üçüncü kişilere (davacılara) devredebilir.

Bütün bu belirtilenlerden anlaşılacağı üzere, bu gibi davalarda arsa sahibi dava dışı ... ... Konut Yapı Kooperatifi ile yüklenici arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğunun kabulü gerekir. Dolayısıyla, inceleme ve araştırmanın dava dışı arsa sahibi ... ... Konut Yapı Kooperatifinin de taraf olduğu bir davada yapılması icab eder.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, davacıya 31.03.1995 tarihli 13769 yevmiye nolu satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin arsa sahibi olarak tarafı olan ... ... Konut Yapı Kooperatifi hakkında dava açmak üzere mehil vermek, açılırsa o davayı eldeki dava dosyasıyla birleştirmek, arsa sahiplerinin savunma ve delillerini toplamak, yüklenicinin inşaat sözleşmesi ve ek protokol gereğince temlik şartlarını ve edim borcunu yerine getirip getirmediğini saptamak, bundan sonra tarafların iddia ve savunmaları incelenip değerlendirilerek, davacının istem sonuçları hakkında bir karar vermekten ibarettir.

Eksik taraf teşkili ile davanın sonuçlandırılması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 1480 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05.12.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.