Esas No: 2022/10555
Karar No: 2023/3258
Karar Tarihi: 10.05.2023

**12. Hukuk Dairesi         2022/10555 E.  ,  2023/3258 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul/Kaldırma

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 9. İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki takibin iptali şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle icra emrinin iptaline ve 1.620.000,00 TL ana para ipoteği için davacı yönünden başlatılan takibin iptaline karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu dilekçesinde; İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2017/4885 Esas sayılı dosyasında aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatıldığını, 1069 ada 1 parsel sayılı taşınmazı ipotekli olarak sonradan satın aldığını, 1068 adada bulunan diğer taşınmazın maliki olmadığını, asıl borçlu ... Ltd.Şti.'nin borcunu ödememesi üzerine sorumlu olmadığı borçtan dolayı aleyhine takip başlatıldığını, ipotek limitinin üzerinde takip başlatıldığını, 1068 parselde bulunan taşınmazla ilgisi olmamasına rağmen bu taşınmaz üzerine kurulan ipotek bedelinin tarafından istenmesinin hukuka aykırı olduğunu, ödeme emrinde ipotek miktarının açıkça belirtilmediğini, tarafına hesap kat ihtarnamesi gönderilmediğini, 1069 ada 1 parsel üzerinde 1/36 hissesi olmasına rağmen borcun tamamından sorumlu tutulamayacağını, temerrüde düşmediği faiz alacağı talep edilemeyeceğini, takip alacaklısı şirketin kredi veren kuruluş olmaması sebebiyle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatamayacağını belirterek takibin durdurulmasına ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı cevap dilekçesinde; borçlunun taşınmazı takip tarihinden önce satın aldığını, taşınmaz ipotekle birlikte satın alındığından ipotek miktarı kadar sorumlu olduğunu, Beyoğlu 24. Noterliğinin 07.07.2017 tarihli 20965 yevmiye numaralı ihtarnamemin borçluya tebliğ edildiğini, borçlunun 4.000.000,00 TL bedelli ve 4.923.511,92 TL bedelli ipotekten sorumlu olduğunu, bunun dışındaki 1.620.000,00 TL ipotekten sorumlu olmadığını, icra dosyasında 4.000.000,00 TL bedelli ipotek için faiz hesabı yapılmadığını beyan ederek talebin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl borçlu ...Ltd.Şti.'nin alacaklı lehine 1069 ada 1 parsel ve 1068 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar üzerine tesis ettiği ipoteğe dayalı olarak İstanbul 10. İcra Dairesinin 2017/163 Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatıldığı, ipotekten sonra fakat takipten önde 1069 ada 1 parsel sayılı taşınmazın devredilmesi sebebiyle 2017/4884 Esas sayılı dosyasında ek takibe başlanıldığı, 07.08.2017 tarihinde borçluya ihtarname gönderildiği, 1069 ada 1 parsel numaralı gayrimenkul üzerinde 4.923.511,92 TL anapara ve 4.000.000,00 TL limit ipoteği tesis edildiği, asıl takipten evvel ipotek malikinin değiştiğinden bahisle ek takip yapılabileceği, ipotek bedelinin satış aşamasında dağıtılmadığını, borçlunun 1068 ada 1 parsel sayılı taşınmazın hissedarı olmadığı bu sebeple ipotek veren sıfatıyla mesul olmadığı bir borçtan sorumlu tutulamayacağı, gayrimenkulde malik olmayan davacı için ayrı bir icra dosyasında takip başlatılması borçlunun mesul olduğu ipotek ve borç miktarının ayrı gösterilmesi gerektiğinden 1068 ada 1 parseldeki ipotek için takibin iptali gerektiği, 1069 ada 1 parsel numaralı gayrimenkulde ana para ipoteği ve limit ipoteği olduğundan ana para ipoteği cihetinde ilamlı icra takibi yapılabileceği, alacaklının banka ve kredi kuruluşu olmaması sebebiyle limit ipoteğine dayalı ilamlı icra takibi başlatılamayacağından limit ipoteği için takibin iptali gerektiği, anapara ipoteğinden kaynaklı alacakta faize de itiraz edilmekle alınan bilirkişi raporu doğrultusunda 332.640,55 TL işlemiş faiz olduğu tespit edilerek İstanbul 10 icra dairesinin 2017/4885 numaralı takip dosyasında davacı yönünden İstanbul ... Çayağzı (Riva) mahallesi 1069 ada 1 parsel numaralı gayrimenkuldeki 26/03/2014 tarih, 2531 yevmiye numaralı ana para ipoteği için davacı cihetinden takip tarihi itibariyle icra emrinin; 4.923.511,85 TL asıl alacak, 3.059,00 TL ihtarname masrafı, 332.640,55 TL işlemiş faiz olmak üzere 5.259.211,40 TL olarak icra emrinin düzeltilmesine, takip tarihi itibar ile icra emrinin bakiye kısmının iptaline, takibin buna göre devamına, İstanbul ... Çayağzı (Riva) mahallesi 1069 ada 1 parsel numaralı gayrimenkuldeki 26.03.2014 tarih, 2363 yevmiye numaralı 4.000.000 TL'lik limit ipoteği için ise davacı yönünden takibin iptaline, İstanbul ... Çayağzı (Riva) mahallesi 1068 ada 1 parsel numaralı gayrimenkuldeki 01.09.2014 tarih, 8738 yevmiye numaralı 1.620.000,00 TL ana para ipoteği için davacı yönünden takibin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlu vekili ve davalı alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı borçlu vekili istinaf dilekçesinde; aynı takipte karz ve üst sınır ipoteğinden kaynaklı alacağın talep edilemeyeceğini, İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2017/163 Esas sayılı takip talebinde hem takip yolu birbirinden farklı hem de birbiri ile ilgisi olmayan gayrimenkullerin satışının istendiği, İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2017/4885 Esas sayılı dosyasında da gayrimenkulleri devralan kişiler hakkında yine aynı şekilde takip başlatıldığını, mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, takibin iptaline karar verilmesi gerektiğini, adı geçen bu iki dosyanın birleştirilmelerine rağmen ayrı değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2017/163 Esas sayılı dosyasında borçlu ...Ltd.Şti. olup 10.708.473,51 TL alacak talep edilmekle, İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2017/4885 Esas sayılı dosyasında 11.258.908,92 TL alacağın talep edildiği, işbu dosyaların birleştirilmeleri sebebiyle birlikte karar verilmesi gerektiği, bu şekilde karar verilmediği için ret kararının ortadan kaldırılarak takibin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı alacaklı vekili istinaf dilekçesinde; ipotek alacaklısı olarak taşınmaz üzerindeki hakkını yeni malike karşı ileri sürebileceğini, İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2017/163 Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe asıl borçlu Eyfel... Ltd.Şti. tarafından itiraz edilmemesi üzerine takibin kesinleştiğini, tapudan gelen yazı cevabına göre yeni maliklerden haberdar olunduğunu, 11.07.2017 tarihinde davacıya ihtarname gönderildiğini ve ihtarnameye itiraz edilmediğini, dava arkadaşlığı gereği İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2017/4885 Esas sayılı dosyasında yeni malikler hakkında takip başlatılıp İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2017/163 Esas sayılı dosya ile birleştirildiğini, taşınmaz satın alırken rehin yükünün hisseye dağıtımının yapılmadığını, ihtarnameye itiraz edilmediğinden ihtarnamedeki borcun kesinleştiğini, icra emrinde fazlaya dair hakların saklı tutulduğunu, 4.000.000,00 TL bedelli ipotek hesap kat ihtarnamesinin tebliği ile birlikte kesin borç ipoteği haline geldiğini, mahkeme aksi kanaatte ise icra emrinin iptaline karar verilmesi gerektiğini beyan ederek talebin reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İİK'nın 149. maddesi uyarınca borçlu ile rehin veren arasında zorunlu takip arkadaşlığı bulunduğundan birlikte takip yapılması gerektiği, taşınmazı takip tarihinden önce satın alan yeni malik için ek takip talebiyle İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2017/4855 Esas sayılı icra dosyasında takip başlatılarak sonrasında İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2017/163 Esas sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verilmesinin hukuka uygun olduğu, 1069 ada 1 parsel üzerinde 4.000.000,00 TL bedelli limit ipoteği tesis edilmiş olup alacaklının banka ve kredi veren kuruluş olmaması sebebiyle bu ipoteğe dayalı olarak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatılamayacağı, aynı taşınmaz üzerinde 4.923.511.92 TL anapara ipoteği tesis edilmekle İİK'nın 149. maddesine göre ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatılabileceği, ipotek hakkının bölünmezliği ilkesi gereğince alacaklının, ipotek ile teminat altına almak istediği tüm alacağını aynı takip dosyasından talep ederek ipoteğin paraya çevrilmesini talep etmesinin gerektiği; zira takip konusu taşınmazın satışı gerçekleştiğinde taşınmazda yer alan ipotek çözülmekle, teminat olmaktan çıkacağından aynı takip dosyasında 26.03.2014 gün 2363 yevmiye numaralı 4.000.000,00 TL bedelli ipotek yönünden icra emrinin iptalinin gerektiği, ipotek hakkının bölünmezliği ilkesi gereği 2351 yevmiye numaralı 4.923.511,92 TL bedelli ipotek yönünden de icra emrinin iptaline karar verilmesinin gerektiği, 1068 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki 01.09.2014 gün 8738 yevmiye numaralı 1.620.000,00 TL bedelli ipotek yönünden borçlu taşınmazda malik ve asıl borçlu konumunda olmadığından bu alacak için takibin iptaline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, tarafların istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353- (1) b) 2) maddesi gereğince İstanbul 9. İcra Hukuk Mahkemesi 2017/828 Esas 2021/906 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında; şikayetin kısmen kabulü ile; İstanbul 10. İcra Dairesinin 2017/4885 numaralı takip dosyasında İstanbul ... (....) mahallesi 1069 ada 1 parsel numaralı gayrimenkuldeki 26.03.2014 tarih, 2531 yevmiye numaralı ana para ipoteği ve İstanbul ... (.....) mahallesi 1069 ada 1 parsel numaralı gayrimenkuldeki 26.03.2014 tarih, 2363 yevmiye numaralı 4.000.000 TL'lik limit ipoteği yönünden icra emrinin iptaline, İstanbul ... (.....) mahallesi 1068 ada 1 parsel numaralı gayrimenkuldeki 01.09.2014 tarih, 8738 yevmiye numaralı 1.620.000,00 TL ana para ipoteği yönünden davacı hakkındaki takibin iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlu vekili ve davalı alacaklı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri istinaf dilekçelerindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan ilamlı icra takibinde, ipotek alacağını temlik alan alacaklının kredi veren kuruluş(banka) niteliğini haiz olmaması, takip dayanağı ipoteğin, limit (üst sınır) ipoteği niteliğinde olması, temlik alan alacaklı ile davacı arasında cari hesap veya kısa, orta ve uzun vadeli kredi şeklinde işleyen nakdi veya gayrinakdi bir kredi ilişkisi bulunmaması nedeniyle takibin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 149. maddesi ile 150/ı maddesi,

3. Değerlendirme

1.Davacı borçlu vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup borçlu vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2.Davalı alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Takip konusu 1068 ada 1 nolu parseldeki ipotek nedeniyle icra emrinde dava dışı taşınmaz malikleri Ali Hıdır Özel, Mustafa Doğaner ve Belma Tatlıcı gösterilmek suretiyle takip başlatılmış olup, borçlunun bu taşınmazlar yönünden malik sıfatı ve dolayısıyla aktif husumet ehliyeti bulunmadığı halde bu ipotek yönüyle başlatılan takibin şikayetçi borçlu yönünden iptaline karar verilmesi doğru görülmemiş olup kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan sebeplerle;

Davacı borçlu vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

Davalı alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde alacaklıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.