Esas No: 2015/30021
Karar No: 2016/3596
Karar Tarihi: 17.02.2016

**7. Hukuk Dairesi         2015/30021 E.  ,  2016/3596 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı işyerinde tanker şoförü olarak çalıştığını, iş akdinin haksız nedenle işverence sona erdirildiğini, aylık ücretinin yol harcırah ödemeleri ile birlikte net 1500,00 TL olduğunu iddia ederek ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının ödetilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacının iş akdini istifa etmek suretiyle kendisinin sona erdirdiğini, hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını savunarak, davanın reddini, ayrıca açtığı karşı dava ile davalı işçinin şirkette çalıştığı dönemde kendisine teslim edilen akaryakıtı teslim ettiği yerde 1573 kg eksik olduğunun tespit edildiğini belirterek eksik çıkan akaryakıt bedelinin tahsilini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, asıl davanın kısmen kabulüne, işçinin mühürlü olan yakıt yüklü tanka yolda müdahale ettiğine dair dosyada delil bulunmadığı, bu durumda iddia edilen zararın oluşmasına davalı işçinin kusurlu sayılabilecek bir eylemi ile sebebiyet verdiğinin ispat edilemediği gerekçesiyle karşı davanın reddine karar verilmiştir

Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Tır şoförleri yurt içinde veya yurt dışına sefer yapmak olmak üzere iki şekilde çalışabilirler. Ülke içinde taşımacılık işinde çalışan tır şoförlerinin ücretleri taraflar arasında temel ücret olarak kararlaştırılabileceği gibi, sabit ücrete ilave olarak sefer sayısına ya da katedilen kilometre başına ödenen prim şeklinde gerçekleşebilmektedir.

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur.

Sefer primi, uygulamada harcırah olarak adlandırılmakta ve gidilen ülkeye göre değişkenlik gösterebilmektedir. Sözü edilen sefer primi, yol geçiş ücretleri ve diğer masraflar için verilen, Türkiye’ye dönüşte belge karşılığı kapatılan avanstan farklı olup, tamamen işçiye ödenen ücret niteliğindedir. Yerleşik Yargıtay kararlarında da uluslararası alanda faaliyet gösteren tır şoförlerinin yasal asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilmektedir.

Uluslararası taşımacılık işinde çalışan tır şoförünün aylık ücretinin tartışmalı olması durumunda, tarafların ikame ettikleri delillerle kesin bir sonuca ulaşılamaması halinde ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşları ile gerektiğinde sendikalardan ücret araştırması yapılmalıdır. İşçinin çalıştığı süre içinde taşıma işini gerçekleştirdiği ülkeler belirtilerek sefer başına ne kadar ücret alabileceği belirlenmeli ve dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir.

Sefer primi hesabı yönünden işçinin aylık veya yıllık sefer sayılarının tartışmalı olması ve bu konunun diğer delillerle kesin olarak kanıtlanamaması durumunda işçinin yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet birimlerinden getirtilmeli ve buna göre değerlendirme yapılmalıdır.

Yurt dışı sefer primi, ücretin eki olmayıp ücret niteliğinde olmakla tazminata esas ücrette doğrudan dikkate alınır. Ücretin asgari (garanti) ücret ve sefer primi toplamından oluşması durumunda, işçinin ayda kaç sefer yaptığı belirlenerek aylık sefer primi ile asgari ücretin toplamı üzerinden tazminata esas ücret tespit olunur. Yurt dışına çıkış periyodunun değişkenlik göstermesi ve gidilen ülkeye göre sefer priminin değişmesi halinde, işçinin bir yılda yapmış olduğu seferlere göre aldığı prim tutarları toplamının bir güne bölünmesi suretiyle günlük tazminata esas ücret belirlenir.

Somut olayda, davacının iş akdinin sona erdiği 20.12.2011 tarihinde asgari ücretin brütü 837,00 TL neti ise 658,95 TL dir. Davacı tanıkları yurt içi seferlerde 150,00 TL civarında yurt dışı seferlerde 900,00 Dolar civarında ücret verildiğini ve alınan harcırahlarla birlikte toplam ücretlerinin 1200- 1500 TL olduğunu, davalı tanıkları ise davacının asgari ücret aldığını yurt dışı seferlerde 1200-1500 Dolar arasında yurt içi seferlerde ise 100,00 TL harcırah aldığını beyan etmişlerdir. ... Şoförler ve Otomobilciler Odası tanker şoförlerinin asgari ücretin iki katı kadar aylık aldığını ve ek olarak harcırah aldıklarını ve harcırah miktarlarının 2011 yılı için yurt içi seferlerde 25,50 TL, yurt dışı seferlerde ise 53,00 TL olduğunu bildirmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise davacının asgari ücretin iki katı ücrete ilave ayda 12 defa yurt içi sefer harcırahı 306,00 TL ve ayda 2 defa yurt dışı sefer harcırahı 106,00 TL toplamı brüt 2086,00 TL ücret ile çalıştığı kabul edilmiştir. Davacının görevi, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının asgari ücrete ilave harcırah ile çalıştığının kabulü gerekirken iki asgari ücrete ilave harcırah toplamı ile belirlenen ücrete göre çalıştığının kabulü isabetsiz olmuştur. Ayrıca davacının yurda giriş ve çıkış kayıtlarının Emniyet Genel Müdürlüğünden getirtildiği görülmüştür. Mahkemece bu kayıtlar gözetilerek davacının ayda kaç kez yurt dışı sefere çıktığının tespiti gerekirken tanık beyanlarına göre davacının ayda 2 kez yurt dışı sefere çıktığı kabul edilerek ücrete esas harcırah miktarının belirlenmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3- Somut olayda davalı karşı davacı, davacı karşı davalı işçinin şoförlüğünü yaptığı tanker ile yaptığı sevkiyatlar sırasında 1573 kg fire kaybıyla yakıt teslim ettiğini iddia etmiş ve buna ilişkin taşıma irsaliyesi ve tahliye teslim fişlerini dosyaya sunarak eksik teslim edilen akaryakıt bedelinin davalı işçiden tahsilini talep etmiştir. Mahkemece fire olan CMR belgelerinde mührün bozuk olduğuna dair bir not bulunmadığından ve ayrıca davalı işçinin eksik teslim edilen akaryakıttan dolayı kusurunun bulunduğuna ilişkin delil bulunmadığından karşı davanın reddine karar verilmiştir. Söz konusu taşımalardaki akaryakıtın eksik çıktığına ilişkin tutanaklar nedeni ile davacı karşı davalının eksik teslimat yapıp yapmadığı ve var ise bu eksik teslimatın neden kaynaklandığının tespiti gerekmektedir. Bu nedenle mahkemece davaya konu olayla ilgili uzman üçlü bilirkişi heyetinden özellikle tanker gözleri mühürlü iken tankerden akaryakıt boşaltılmasının mümkün olup olmadığını içerecek şekilde rapor alınmalı, tüm deliler ile birlikte bir değerlendirmeye tabi tutarak karar verilmelidir. Bu yön üzerinde durulmadan, dosya üzerinde inceleme yapılarak tanzim edilen rapora itibarla yazılı şekilde karar verilmiş olması bozma nedenidir.

O halde davalı vekilin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı-karşı davacıya iadesine. 17/02/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.