Esas No: 2022/3853
Karar No: 2023/12016
Karar Tarihi: 07.11.2023

**4. Hukuk Dairesi         2022/3853 E.  ,  2023/12016 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/173 E., 2022/171 K.

HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulü/İtirazın kısmen kabulü

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkilinin maliki olduğu, davalıya kasko poliçesi ile sigortalı çekicinin 03.10.2019 tarihinde yandığını, yangının çıkış sebebinin belli olmadığını, davadan önce sigorta şirketine yapılan başvurudan sonuç alamadıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak açtıkları davada 100,00 TL tazminatın faizle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle taleplerini 127.700,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanşımıa uğradığını, davanın belirsiz alacak olarak açılamayacağını, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.4.14 gereği “Yağsızlık, susuzluk, donma, bozukluk, eskime, çürüme, paslanma veya bakımsızlık, nedeni ile meydana gelen zararların" teminat dışı olduğunu, ekpsertiz raporu doğrultusunda sigortalıya 720,00 TL ödendiğini, yasal faiz talep edilebileceğini, davacı lehine vekalet ücreti nispinin 1/5’i oranında hükmedilebileceğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılamada alınan uzman bilirkişi raporunun yerinde olduğu, aracın pert olması sebebiyle başvurunun kabulüne 127.700,00 TL maddi tazminatın 15.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.4.14 gereği “Yağsızlık, susuzluk, donma, bozukluk, eskime, çürüme, paslanma veya bakımsızlık, nedeni ile meydana gelen zararların" teminat dışı olduğunu, aracın sürücüsünün araçta bulunan şarj dinamosuna çekiçle vurmak suretiyle zarar verdiğini, olayın teminat dışı olduğunu, bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, ekpsertiz raporu doğrultusunda sigortalıya 720,00 TL ödendiğini, yasal faiz talep edilebileceğini, davacı lehine vekalet ücreti nispinin 1/5’i oranında hükmedilebileceğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kararda benimsenen bilirkişi raporunun yerinde olduğu gerekçesiyle , davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik itirazının kabulüne, diğer itirazlarının reddine, Uyuşmazlık Hakem Heyeti karar kısmının 3 numaralı bendindeki miktarın kaldırılarak yerine “5.100” yazılmak suretiyle düzeltilmesine ve infazına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; aracın sürücüsü nin kollukta verdiği ifadesinde; olay günü tırı çalıştırmak istediğinde çalışmaması üzerine kaputu açtığını, marş dinamosuna baktığını yine çalıştıramadığını, Batman ilinde sanayide usta olan motorcu ve elektrikçi arkadaşını aradığını, şarj dinamosuna çekiçle bir defa vurmasını söylediğini, vurduğunda şarj dinamosundan kıvılcım çıktığını beyan ettiği, aracın sürücüsünün, araçta bulunan şarj dinamosuna çekiçle vurmak suretiyle zarar verdiğini kabul ettiğini, hayatın olağan akışı içerisinde düşünüldüğünde akım içerisindeki bir parçaya vurulmak suretiyle zarar verildiğinde tepkimeye gireceği ve içindeki akımdan dolayı kıvılcım, yangın gibi olayların yaşanacağının öngörülebilir bir durum olduğunu, yangın çıkışının yapılan bu hareketten kaynaklandığı açık olmakla birlikte bu husus kasko poliçesi içerisinde teminat altına alınmadığını, Kasko Genel Şartları 4.15 “Sigorta kapsamına giren bir olaydan doğmadıkça ve böyle bir olayla sonuçlanmadıkça aracın mekanik, elektrik, ve elektronik donanımından meydana gelen her türlü arızalar, kırılmalar ile lastiklerde meydana gelen zararlar” ve ayrıca Kasko Genel Şartları 5.6 ''Araca, sigortalı veya fiillerinden sorumlu bulunduğu kimseler veya birlikte yaşadığı kişiler tarafından kasten verilen zararlar ile sigortalının fiillerinden sorumlu olduğu kimseler veya birlikte yaşadığı kişiler tarafından sigortalı aracın kaçırılması veya çalınması nedeniyle meydana gelen zararlar'' teminat dışı kaldığı belirtildiğinden ve şarj dinamosuna çekiçle vurulmasından kaynaklı olarak çıkan yangın olayının sigorta kapsamına giren bir olay olmadığından başvurunun reddine karar verilmesi gerektiğini, aracın fiziken incelenerek keşif yapılarak karar verilmesi gerektiğini bu sebeple hakemin dosyadan el çekerek, yargılamanın mahkemelerde yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, rayiç değerin ve sovtajın doğru tespit edilmediğini, avans faizini ve temerrüt tarihini kabul etmediklerini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe:

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Kasko poliçesi ile teminat altına alınan davacı aracının yangın sebebiyle hasar görmesi nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1429 ve 1448 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1-Davacı ile davalı arasında 06.04.2019-06.04.2020 tarihleri için birleşik kasko sigorta sözleşmesi düzenlenmiş; poliçenin düzenlenmesinden sonra, 03.10.2019 tarihinde davacının maliki olduğu plakalı çekici yanarak hasar görmüştür. Davacı malik, dava konusu hasara ilişkin bedelin poliçe kapsamında ödenmesi talebi ile işbu davayı açmıştır.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Sigorta Hukuk Genel Hükümler başlığında düzenlenen 1429 uncu maddesine göre, sigortacı aksine sözleşme yoksa sigorta ettirenin, sigortalının, lehtarın ve bunların hukuken sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararların tazmin ile yükümlüdür.

Sigorta ettiren, sigortalı ve tazminat ödenmesini sağlamak amacı ile bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişiler, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacı tazminat borcundan kurtulur ve aldığı primleri geri vermez. Anılan Kanun'un 1448 inci maddesi ise sigorta ettirenin rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda zararın önlenmesi ve azaltılması ve engel olunması için imkanlar dahilinde önlemler almakla yükümlüdür ve bu yükümlülüğe aykırılık sigortacı aleyhine bir durum yaratmış ise kusurun ağırlığına göre tazminattan bir indirim yapılır.

Davalı vekili; aracın rutin bakımlarının yapılmadığını, Kara Araçlar Kasko Sigortası Genel Şartları A.4.14 gereği “Yağsızlık, susuzluk, donma, bozukluk, eskime, çürüme, paslanma veya bakımsızlık, nedeni ile meydana gelen zararların" teminat dışı olduğunu, ayrıca aracın sürücüsü nin kollukta verdiği ifadesinde; olay günü tırı çalıştıramaması üzerine şarj dinamosuna çekiçle vurduğunu kıvılcım çıktığını, beyan ettiğini, hayatın olağan akışı içerisinde düşünüldüğünde akım içerisindeki bir parçaya vurulmak suretiyle zarar verildiğinde tepkimeye gireceği ve içindeki akımdan dolayı kıvılcım, yangın gibi olayların yaşanacağının öngörülebilir bir durum olduğunu, yangın çıkışının yapılan bu hareketten kaynaklandığını bu sebeple, Kasko Sigortası Şartları 4.15 “Sigorta kapsamına giren bir olaydan doğmadıkça ve böyle bir olayla sonuçlanmadıkça aracın mekanik, elektrik, ve elektronik donanımından meydana gelen her türlü arızalar, kırılmalar ile lastiklerde meydana gelen zararlar” ve ayrıca Kasko Genel Şartları 5.6 ''Araca, sigortalı veya fiillerinden sorumlu bulunduğu kimseler veya birlikte yaşadığı kişiler tarafından kasten verilen zararlar ile sigortalının fiillerinden sorumlu olduğu kimseler veya birlikte yaşadığı kişiler tarafından sigortalı aracın kaçırılması veya çalınması nedeniyle meydana gelen zararlar'' teminat dışı kaldığı belirtildiğinden ve şarj dinamosuna çekiçle vurulmasından kaynaklı olarak çıkan yangın olayının sigorta kapsamına giren bir olay olmadığından başvurunun reddini savunmuştur.

Dosya içerisinde yer alan itfaiye raporunda; tırın kupa kısmının tamamen yandığı, yangının çıkış sebebinin belirlenemediği belirtilmiştir. Çekicinin sürücüsü kollukta verdiği ifadesinde, nakliye işi ile uğraştığını, müşteriden mısırları almak için tarlaya gittiğini, tırı yolun soluna park ettiğini, biraz daha tarlaya yaklaşmak için tırın kontağına bastığını, ancak çalıştıramadığını, Batman’da sanayide elektrikci ve motorcu olan usta arkadaşını aradığını, şarj dinamosuna çekiçle bir defa vurmasını söylediğini, vurduğunda dinamodan kıvılcım çıktığını, ustaya durumu söylediğinde, şarj dinamosunun değişmesi gerektiğini veya tırın beyninden dolayı çalışmayacağını, tırı görmesi gerektiğini belirttiğini,bunun üzerine Batman’a usta getirmek üzere gittiğini, şehre vardığında nakliyesini yaptığı aradığını, tırın yandığını kendisine bildirdiğini beyan etmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, yargılama sırasında kara araçları sigorta eksperi bilirkişisinden rapor alınmıştır. 27.09.2021 tarihli raporda, aracın zarar gören parçalarına ilişkin değer tespiti yapılarak, tamamen yanarak kullanılamaz ... geldiğinden 127.700,00 TL araç bedelinin olduğu tespit edilmiştir.Hakem Heyetince belirlenen bu zarar göre davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin itiraz üzerine İtiraz Hakem Heyetince davalının esasa yönelik itirazları rededilmiş, vekalet ücreti yönünden ise kabul edilmiştir. Ne var ki hükme esas alınan raporda yangının çıkış sebebine ilişkin değerlendirme yapılmamış, Hakem Heyetince davalı vekilinin bu konudaki itirazları dikkate alınmamıştır.Rapor bu hali ile yetersiz olup eksik inceleme ile karar verilmiştir.

O halde yukarıda izah edilen maddi ve hukuki olgulara göre; dava konusu sigortalı aracın kaza tarihi öncesindeki servis kayıtlarının getirtilip üniversitelerin otomotiv bölümlerinden makine mühendisi ve elektrik mühendisi bilirkişilerden seçilecek heyetten rapor alınarak, yangın öncesinde, eksik bakım ve onarımdan kaynaklı unsurların ve aracın sürücüsünün, şarj dinamosuna vurması sonucunda kıvılcım çıkmasının yangına sebep olup olmayacağı ve bu kapsamda yangının çıkış sebebinin belirlenmesi için ayrıntılı, denetime açık, olay ile illiyet bağı kuran, rapor alınması, sonucuna göre de Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları ile TTK'nın 1429 ve 1448 inci maddeleri değerlendirilerek sigorta ettirenin veya hukuken fiilinden sorumlu olduğu kişinin (araç sürücüsü) rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda zararın önlenmesi ve azaltılması ve engel olunması için imkânlar dahilinde önlem alma yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğinin, sigortacı aleyhine bir durum yaratılmış ise kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılıp yapılmayacağının irdelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde eksik araştırmayla hüküm tesisi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2- Değerlendirme bölümünün (2 ) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,

07.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.