Esas No: 2023/12491
Karar No: 2024/1991
Karar Tarihi: 22.02.2024

**4. Hukuk Dairesi         2023/12491 E.  ,  2024/1991 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/201 Değişik İş, 2022/200 Karar

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : İHK-2022/İHK-8763

DAVACILAR : 1. ...

...Mirasçıları;

2. ...

3. ......

4....

5. ...

6. Selçuk Hor

7. ...

8. ...vekilleri Avukat ... Ayalp

DAVA TARİHİ : 21.09.2021

HÜKÜM/KARAR : Davalı Vekilinin İtirazının Reddi / Davanın Kısmen Kabulü

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2022/2156

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi bulunmayan tescilsiz motosiklet sürücüsünün karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu motosiklette yolcu olan destek Bayram Hor'un vefat etmesi nedeniyle davacı anne ve babanın oğullarının desteğinden yoksun kaldığını belirterek davacı ... için 3.000,00 TL ve davacı ...için 3.000,00 TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi davacı ... yönünden talebini 52.141,08 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, davalı kuruma yapılan başvuru sonucu davacı ...'a 55.091,00 TL ve davacı Mehmet Hor'a 5.234,00 TL olmak üzere toplam 60.325,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödeme ile sorumluluğun sona erdiğini, dava konusu kazanın tescilsiz motosiklet sürücüsünün kusuru ile meydana geldiğini, desteğin müterafik kusuru nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, tazminat tutarının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi kullanılarak belirlenmesi gerektiğini, faiz yönünden sorumluluklarının bulunmadığını ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ceza dosyasında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan 01.02.2021 tarihli kusur raporunda; dava dışı araç sürücüsünün alt düzeyde tali kusurlu, tescilsiz motosiklet sürücüsünün asli kusurlu, motosiklette yolcu olan destek Bayram Hor'un koruyucu başlık (kask) takmadan motosiklete binip trafikte seyre çıkarak kurallara aykırı davrandığı, bu haliyle kendi emniyetini tehlikeye düşürdüğü, kendi ölümü ile sonuçlanan dava konusu olayda alt düzeyde tali derecede kusurlu olduğunun belirlendiği, aktüer bilirkişi raporunda, tescilsiz motosiklet sürücüsünün % 75 kusur oranı, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile tazminatın davacı ... yönünden 145.691,86 TL, diğer davacı ...yönünden 6.455,16 TL olarak hesaplandığı, raporda davalı kurum tarafından yapılan ödemenin, ödeme tarihi itibariyle yeterli olmadığının tespit edildiği, motorsiklette yolcu olan desteğin kaskının takılı olmadığının anlaşılması nedeniyle % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı ve davalı kurum tarafından yapılan ödemenin güncellenerek tazminat tutarından tenzil edildiği ve davacı ...yönünden bakiye tazminat alacağının kalmadığının belirlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davacı anne ... için 52.141,08 TL destekten yoksun kalma tazminatının 02.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacı baba ...mirasçıları ..., ......,..., ..., ... ... ve ...yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; dava konusu kazanın desteğin kusuru ile meydana geldiğini, bu nedenle tazminat talebinin teminat kapsamı dışında olduğunu, kazaya neden olan aracın cinsi nedeniyle davalı kurumun sorumluluğunun bulunmadığını, aracın gerek tescilsiz olması gerekse motorlu bisiklet olması nedeniyle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, ödeme tarihindeki verilere göre hesaplama yapılıp takdiri indirimler yapıldığında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111 inci maddesi gereği davanın reddedilmesi gerektiğini, ödeme tarihinde zararın karşılanıp karşılanmadığının tespiti için TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması gerektiğini, hatır taşıması nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini, davalı kurumun temerrüdünün söz konusu olmadığını ve davacı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ceza dosyasında alınan kusur raporunda tescilsiz motosiklet sürücüsünün asli kusurlu olduğunun belirlendiği, dosya kapsamında kazaya sebep olan araç cinsinin 50 cc altına kaldığına ilişkin bir delil bulunmadığı, her ne kadar davalı kurum tarafından davadan önce yapılan ödeme ile sorumluluğunun kalmadığı ileri sürülmüş ise de, davacı tarafından imzalanmış bir ibraname bulunmadığından 2918 sayılı Karayoları Trafik Kanunu'nun 111 inci maddesine göre değerlendirme yapılmadığı, bununla birlikte, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edilen zarardan yapılan ödeme mahsup edilerek hüküm tesis edildiği için hukuka ve hakkaniyete aykırı bir yön bulunmadığı, hatır taşıması olduğuna ilişkin dosyada delilin bulunmadığı, Yargıtay'ın güncel içtihatları uyarınca davacının zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak belirlenmesinin yerinde olduğu ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında davacı lehine tarifeye göre tam vekalet ücreti takdir edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle İtiraz Hakem Heyeti kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan tescilsiz motosiklet sürücüsünün karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, ... Yönetmeliği ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. 2918 sayılı Kanun'un 91 inci maddesinde motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ... Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulabileceği, motorlu bisikletin tanımının yapıldığı 2918 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde de silindir hacmi 50 santimetreküpü geçmeyen içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 45 kilometreden az olan araçların bisiklet olduğu, 2918 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesinde de motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu öngörülmüştür.

Güvence Hesabına başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle Güvence Hesabına husumet yöneltilebilmesi için, bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir.

Davalı ... Hesabına aracın trafik sigortasının bulunmayışı nedeniyle husumet yöneltildiğinden, öncelikle davacının yolcu olarak bulunduğu motosikletin, trafik sigortası yaptırması zorunlu olan motorlu araçlardan olup olmadığı hususunun saptanması gerekmektedir.

Zira, ZMSS Genel Şartları'nın A.6-ı maddesi gereğince "Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar" teminat dışı hallerden olup yukarıda değinildiği üzere 2918 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde motosiklet ve motorlu bisikletin tanımı yapılmıştır.

Anılan düzenlemeler gereği, motosikletin, 2918 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesindeki tanıma uyan 50 cc ve üzeri motor silindir hacmine sahip motosiklet olup olmadığının saptanması, kanun kapsamında motorlu araç olmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde davalı ... Hesabının bu aracın neden olduğu zarardan sorumlu olmadığı gözetilip sonuca ulaşılması gerekmektedir.

Somut olayda davalı ..., davacının yolcu olarak bulunduğu motosikletin zorunlu mali sorumluluk sigortasına tabi olup olmadığı, cinsinin belirlenmesi gerektiği itirazında bulunmuştur. Kaza tespit tutanağına göre motosikletin tescilsiz olup model yılı ve markasına yer verilmediği görülmüştür. Dosya kapsamında başkaca hiçbir bilgi olmadığından aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu bir araç olup olmadığı anlaşılamamaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; trafik sigortası bulunmayan araç nedeniyle zararın doğduğu ve davalı ...'nın zarardan sorumlu olduğu davacı tarafça iddia edildiğine göre, araçla ilgili tespitlerin yer alabileceği ceza dosyasının getirtilip incelenmesi, dava dışı sürücü idaresindeki tescilsiz motosiklete ilişkin fatura vs. belgelerin sunulması için süre verilip belgelerin temin edilmesi; mümkünse araç üzerinde, aksi halde ceza dosyası kapsamı ve davacı yanca elde edilecek belgeler üzerinden uzman makine mühendisi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmak sureti ile araç motor silindir hacminin belirlenmesi; silindir hacminin 50 cm küpün üzerinde trafik sigortası yapılması zorunlu araçlardan olduğunun anlaşılması halinde davalı ... Hesabının sorumlu olduğu gözetilerek işin esasına girilmesi gerekirken aracın niteliği konusunda eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.