Esas No: 2013/15368
Karar No: 2014/5665
Karar Tarihi: 02.05.2014

**14. Hukuk Dairesi         2013/15368 E.  ,  2014/5665 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İskilip Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/03/2013

NUMARASI : 2012/184-2013/121

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 23.07.2012 gününde verilen dilekçe ile suya elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 26.03.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, dava konusu Gürleyik deresi mevkiindeki suyu kadimden beri Saraycık Köyü Tevgeller Mahallesi olarak kullandıklarını, davalıların Saraycık Köyü Merkez mahallesine suyu götürmek için müdahalede bulunduklarını belirterek davalıların suya elatmalarının önlenmesini istemiştir.

Davalı Saraycık Köyü vekili, davacının da bulunduğu Tevgeller mahallesinin içme suyu ihtiyacı olmadığını, merkez mahallesinin ise içme suyunun yetersiz olduğunu, çalışmalar nedeni ile Tevgeller mahalelesinin suyunda bir azalma olmayacağını ileri sürürek davanın reddini savunmuş, diğer davalılar ise kendilerinin dava konusu suya müdahalelerinin olmadığını çalışmaların kaymakamlık tarafından yapıldığını ileri sürerek davanın reddini savurmuşlardır.

Mahkemece, dava konusu suya ilişkin davalı Saraycık köyü adına 01.12.2011 tarihli tahsis kararı bulunduğu bu kararın idari yoldan kaldırılmadıkça davaya bakılamayacağı, diğer davalıların ise pasif husumetleri olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinde idari dava türleri sayılmıştır.

Bu hükme göre, idari davalar; idari işlemler hakkında açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ve kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalardan ibarettir.

Gerçekten, idari eylem ve işlemlerden dolayı zarar gören kişiler tarafından açılacak "tam yargı" davaları idari yargı yerinde görülür ve çözümlenir.

İdari eylem, kamu idare ve kurumlarının kamu görevine ilişkin, idare hukuku kural ve gereklerine göre yaptığı olumlu veya olumsuz davranış ve fiillerden ibarettir.

İdari işlem ise, idari kanunlara dayanılarak yapılan muamelelerdir.

İdarenin eylem ve işlemleri, onun kamu hukuku alanındaki kamu gücüne (kamu otoritesini) kullanarak, idare hukuku kural ve gerekleri uyarınca yaptığı faaliyetlerin, hukuki ve maddi hayattaki görünümleridir.

Kamu tüzel kişilerinin, kamu hizmetlerine ilişkin olmakla beraber özel hukuk kuralları altında, özel hukuk tüzel kişisi gibi yaptığı eylem ve işlemler ise özel hukuk alanına ilişkin olduğundan, bunlar idari eylem ve işlem olarak nitelendirilemezler.

Somut olayda; mahkemece, dava konusu suya ilişkin 01.12.2011 tarihli İl Özel İdare Müdürlüğü tarafından verilmiş tahsis karararının iptali davası açmak üzere davacı vekiline süre verilmiş, davacı vekilinin tahsis kararının iptali davası açmayacaklarını bildirmesi üzerine tahsis kararı kaldırılmadıkça bu davaya bakılamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Dosya içerisindeki 01.12.2011 tarihli tahsis kararı incelendiğinde tahsisin davalı Saraycık Köyü adına yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacı da Saraycık Köyüne bağlı Tevgeller mahallesinde oturduğundan tahsis kararı davacının da yararınadır. Mahkemece davacı tarafa tahsis kararının iptali davasını açmak üzere süre verilmesi yerinde olmamıştır. Taraflar arasındaki asıl uyuşmazlık ise tahsis kararından değil dava konusu suyun davalı Saraycık Köyü tarafından Tevgeller mahallesi yerine aynı köye bağlı merkez mahallesine götürülmek istenmesinden kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlığında genel su ilkelerine göre çözülmesi gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece suların az olduğu dönemde jeoloji, ziraat ve fen bilirkişi marifetiyle keşif yapılarak genel su ilkelerine göre dava konusu suyun debisi, tarafların suya olan ihtiyaçları tespit edilmeli, dava konusu suyun kullanımına ilişkin kadim ve öncelik hakları bulunup bulunmadığı komşu köyden mahalli bilirkişiler dinlenerek oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmelidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, bozma nedeni göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olamadığına, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 02.05.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.