Esas No: 2018/2825
Karar No: 2019/10899
Karar Tarihi: 20.11.2019

**17. Hukuk Dairesi         2018/2825 E.  ,  2019/10899 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; asıl davada; davalıların işleteni, zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın yol yapım çalışması sırasında gerekli uyarıcı levhanın bulunmaması sebebi ile gerçekleşen kazada müvekkillerinin desteğinin öldüğünü, müvekkili ...'ın kaza sonucu geçici ve sürekli iş görmezliğinin oluştuğunu, müvekkilleri ... ve ...'ın kaza sonucu yaralanmalarının olduğunu belirterek müvekkili ... için 4.000,00 TL geçici ve sürekli iş görmezlik tazminatı ile 1.000,00 TL defin ve taziye gideri, müvekkilleri ... ve ... için 24.000,00 TL hastane, tedavi, bakıcı, yolluk ve bakım tazminatı ile 26.000,000 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 55.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, toplam 165.000,00 TL manevi tazminatın ise davalı ... İnş. Tic. Kol. Şti'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili, birleştirilen davada; 10.000,00 TL ferdi kaza koltuk sigortası klozundan kaynaklı maddi tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş.'den (müvekkili ... için 1.000,00 TL geçici ve sürekli iş görmezlik tazminatı, müvekkilleri ... ve ... için 3.000,00 TL hastane, tedavi, bakıcı, yolluk ve bakım tazminatı, 600,00 TL defin ve taziye gideri ile 600,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere) 5.200,00 TL maddi tazminat ile toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın ise davalı ... ve araç sürücüsü ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, ... İnşaat ve Ticaret Kollektif Şirketi aleyhine açılan maddi tazminat talebi takip edilmediğinden açılmamış sayılmasına, ... İnşaat ve Ticaret Kollektif Şirketi yönünden manevi tazminat talebi tefrik edildiğinden karar verilmesine yer olmadığına, birleştirilen dosyada ... sigorta aleyhine açılan davadan vazgeçildiğinden vazgeçme nedeni ile davanın reddine, ... için 59.845,49 TL destekten yoksun kalma, ... için 2.140,23 TL destekten yoksun kalma, ... için 4.313,07 destekten yoksun kalma, ... için 3.590,71 TL destekten yoksun kalma, ... için 8.658,30 TL destekten yoksun kalma, ... için 10.106,76 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 3.750,00 TL defin ve taziye giderinin davalılar ..., ..., ... Sigorta A.Ş. ve Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketinden tahsiline, ... için 20.000,00 TL ... ve ... için 7.500,00'er TL, ..., ... ve ... için 10.000,00'er TL, ..., ... ve ... için 2.000,00'er TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ten tahsiline, davacıların hastane, tedavi, bakıcı, yolluk ve bakım giderlerine ilişkin davalarının reddine karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davacılar vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hükmüne uyulan, Dairemizin 25/02/2016 tarihli, 2014/6193 Esas, 2016/2315 Karar sayılı bozma ilamında; "...Mahkemece davacılar tarafından açılan davalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunması nedeniyle birleştirilmesine karar verilmiş ve buna göre hüküm kurulmuş ise de birleştirilen davalar bağımsızlıklarını koruyacağından her davada talepler ayrı ayrı değerlendirilerek hüküm kurulması gerekir. Asıl ve birleştirilen davalar hakkında tek hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir..." şeklinde belirtilmiştir.

Mahkemece, Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda;Mahkememizin Esas Dava Dosyası Yönünden ;1-Davalı ... aleyhine açılan maddi tazminat davasının davacılar tarafından takip edilmediğinden 04/02/2011 tarihinde yenileninceye kadar işlemden kaldırıldığı ve süresi içerisinde yenilenmediği anlaşılmış olmakla bu davalı yönünden DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,2-Davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat davasının 04/02/2011 tarihinde tefrikine karar verildiğinden bu konuda KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 3-Davacılar tarafından açılan maddi tazminat davasında A)Davacı ...'ın davasının KABULÜ ile 59.845,49 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla), poliçe limitini aşan tazminatın davalı ... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla),B)Davacı ...'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 2.140,23 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla), poliçe limitini aşan tazminatın davalı ... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla),C)Davacı ...'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 3.590,71 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla), poliçe limitini aşan tazminatın davalı ... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla),D)Davacı ...'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 4.313,07 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla), poliçe limitini aşan tazminatın davalı ... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla),E)Davacı ...'ın davasının KABULÜ ile 8.658,30 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla), poliçe limitini aşan tazminatın davalı ... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla),F)Davacı ...'ın davasının KABULÜ ile 10.106,76 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla), poliçe limitini aşan tazminatın davalı ... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla),4-Davacıların defin ve taziye giderine ilişkin davasının KISMEN KABULÜ ile 3.750,00 TL defin ve taziye giderinin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla), poliçe limitini aşan tazminatın davalı ... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olması şartıyla),5-Davacılar tarafından açılan manevi tazminat davasında davalılar ... Sigorta AŞ ve Ankara Anonim Türk Sigorta AŞ'den manevi tazminat talep edilmediği ve davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat talebinin tefrikine karar verildiğinden bu konuda KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 6-Davacıların Hastane, Tedavi, Bakıcı, Yolluk ve Bakım giderlerine ilişkin davalarının REDDİNE,

Mahkememizin Birleşen Dava Dosyası Yönünden;

1-Davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine açılan maddi tazminat davasında davacı vekili tarafından vazgeçilmiş olduğundan davanın vazgeçme nedeniyle REDDİNE,2-Davacılar tarafından açılan maddi tazminat davasında A)Davacı ...'ın davasının KABULÜ ile 59.845,49 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, B)Davacı ...'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 2.140,23 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, C)Davacı ... TURAN'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 3.590,71 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, D)Davacı ...'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 4.313,07 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, E)Davacı ...'ın davasının KABULÜ ile 8.658,30 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, F)Davacı ...'ın davasının KABULÜ ile 10.106,76 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-Davacıların açmış oldukları manevi tazminat davasında:A)Davacı ...'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 20.000,00 TL manevi tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, B)Davacı ...'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 7.500,00 TL manevi tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, C)Davacı ...'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 10.000,00 TL manevi tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, D)Davacı ...'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 7.500,00 TL manevi tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, E)Davacı ...'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 10.000,00 TL manevi tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve Yahya Çelikden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, F)Davacı ...'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 10.000,00 TL manevi tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, G)Davacı ...'in davasının KISMEN KABULÜ ile 2.000,00 TL manevi tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, H)Davacı ...'ın davasının KISMEN KABULÜ ile 2.000,00 TL manevi tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, I)Davacı ...'in davasının KISMEN KABULÜ ile 2.000,00 TL manevi tazminatının olay tarihi olan 06/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacıların Hastane, Tedavi, Bakıcı, Yolluk ve Bakım giderlerine ilişkin davalarının REDDİNE,5-Davacıların defin ve taziye giderine ilişkin davasının KISMEN KABULÜ ile 3.750,00 TL defin ve taziye giderinin olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin tüm davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına

sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Somut olayda, davalı ... Sigorta A.Ş, kazaya neden olan aracın ihtiyari mali mesuliyet (...) sigortacısı olup, olay tarihi itibariyle bu davalının, ... limitini aşan kısımdan (ve temin ettiği ... poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak) sorumlu olacağı açıktır.

Yukarıda izah edilen sorumluluk esasına göre, davalı ihtiyari mali mesuliyet sigortacısına, ancak zorunlu mali sorumluluk sigortası limitinin üzerinde bir zararın tespiti halinde, limitin üzerinde kalan kısım yönünden başvurulabileceği, başka bir anlatımla, davalının uğradığı bedeni zararlar, kazaya karışan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası limitini aşmıyor ise, bu aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğunun doğmayacağı gözetilerek; davalı İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası hakkında davanın reddine karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme ve eksik incelemeyle, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3-Birleşen davada, davalı ... Sigorta A.ş aleyhine açılan maddi tazminat davasından davacı vekili tarafından vazgeçilmiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesine karşın, davalı ... Sigorta A.Ş'nin maddi tazminat vekalet ücretinden müştereken müteselsilen sorumluluğuna hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin ve davalı ... vekilinin tüm, davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 4.698,22 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı ... Şirketinden alınmasına, 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi uyarınca davalı ... Müdürlüğünden harç alınmamasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Sigorta A.Ş.'ye geri verilmesine, 20/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.