Esas No: 2022/3373
Karar No: 2024/270
Karar Tarihi: 11.01.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/3373 E.  ,  2024/270 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/1291 E., 2021/168 K.

DAVALILAR : 1-... vekili Avukat ..., 2-Axa Sigorta A.Ş vekilleri Avukat ..., Avukat ... ..., 3-Ergo Sigorta A.Ş vekilleri Avukat ..., Avukat ..., 4-Euro (Ege) Sigorta A.Ş. vekili Avukat ..., 5-...Gıda İnş. Şti.

DAVA TARİHİ : 26.03.2014

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulüne

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 06.01.2012 tarihinde davacının yolcu olduğu davalı Ergo Sigorta'ya zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası poliçesi ile sigortalı, davalı ...'ya zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı, davalı ...'ya karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi ile sigortalı, diğer davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını, maluliyet oranının % 42 olduğunun tespit edildiğini belirterek şimdilik belirsiz alacak davası olarak 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılar sürücü ve işletenden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, poliçe hükümlerini tekrarla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... San. Teks. Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde, dava konusu aracın şirketleri ile hiçbir ilgi ve alakasının olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde, sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde, aracın kusurlu bulunması durumunda sorumluluğun bakiye limit ile sınırlı olacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davanın kısmen kabulü ile davalı Ergo Sigorta A.Ş., davalı ...Ş., davalı ..., davalı .... Teks. Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan maddi tazminat davalarının feragat nedeniyle usulden reddine, 63.300,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ...Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve davalı .... Teks. Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti'den olay tarihi olan 06.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Hukuk Dairesi 28.05.2019 tarih ve 2016/15359 Esas, 2019/6854 Karar sayılı ilamında; "...1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı ...Ş. davacının yolcu olarak bulunduğu aracın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesini düzenleyen şirkettir.

Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, yolculuğun başlangıcından bitişine kadar, otobüsün içinde veya dışında, otobüs hareket halinde iken veya değilken, yolculuk sırasında veya bekleme, duraklama ve mola yerlerinde karşılaşılabilecek her türlü kazalara karşı, sigortalılar (yolcular, sürücüler ve yardımcılar) yararına taşımacı tarafından yaptırılması zorunlu bir kaza (can) sigortası olup, kazanın oluşunda taşımacının yada sürücü ve yardımcılarının bir kusurları bulunmasa bile, ölümlerde sigorta poliçesinde yazılı tutarın tamamı, bir zarar (destekten yoksunluk) hesabı yapılmaksızın, ölen kişinin mirasçılarına eksiksiz ve kesintisiz olarak; yaralanmalarda beden gücü kayıp oranına göre zarar gören kişilere ödenir. Ödenecek tazminat miktarı yönünden “zarar sigortası - tutar (meblâğ) sigortası” ayrımında Zorunlu Koltuk Sigortası bir “tutar (meblâğ) sigortası”dır.

Zarar sigortasında sigortacının ödeyeceği tutar, “sigorta değeri” ya da “sigorta poliçesinde yazılı tutar” olmayıp, sigortalının ya da üçüncü kişinin uğradığı “zararın tutarı”dır. Meblâğ sigortasında ise, sigortacı, sigorta ettirilen kişinin zarara uğraması durumunda, somut zarar ne olursa olsun, sigorta sözleşmesinde belirlenen tutarı (meblâğı), başka bir deyişle, sigorta poliçesinde yazılı olan “sigorta bedelini” eksiksiz ve tam ödemek zorundadır.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile buna bağlı Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra düzenlenen 25.03.2004 tarihli Genel Şartlar A.3.2 maddesi 1. fıkrasında: “Bu sigorta ile teminat altına alınan bir kaza, sigortalının kaza tarihinden itibaren iki yıl içinde sakatlığına yol açtığı takdirde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda, sakatlık tazminatı aşağıda belirtilen oranlar dahilinde kendisine ödenir.“ denildikten sonra hangi zarar durumunda veya organ kaybında ne oranda tazminat ödeneceği (01.07.2006 tarihinden itibaren) tablo halinde gösterilmiştir.

Yukarıda verilen bilgilerden de anlaşılacağı üzere; zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası niteliği gereği geçici iş göremezlik zararını teminat altına almamaktadır. Zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olan davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun, trafik sigortacısından farklı ve ayrı olduğu gözetilerek, davacının maluliyeti nedeniyle hak edebileceği sigorta bedelinin belirlenebilmesi için öncelikle uzman bilirkişi tarafından Genel Şartlar'a ekli cetvellere göre maluliyet oranı belirlendikten sonra meblağın hesaplanması gerekirken, anılan hususlar nazara alınmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hükmün tesisi doğru görülmemiştir.

3-Sigorta genel şartlarına göre manevi tazminattan davalı ...Ş.'nin sorumlu olmadığı ve davacı tarafından da davalı ... şirketinden manevi tazminat talep edilmediği halde davalı ... şirketinin diğer davalılar sürücü ve şirketle birlikte manevi tazminata ilişkin harç ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir. Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA" karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilamına uyularak bu doğrultuda ATK'dan 16.07.2020 tarihli raporunda kusur durumunun belirlendiği, yine Yargıtay ilamı doğrultusunda hesap bilirkişiden rapor tanzim edildiği, her ne kadar Yargıtay ilamına uygun denetime elverişli olarak rapor tanzim edilmiş ise de raporda belirtilen miktarın davalı aleyhine durum yarattığı, verilen ilk hükme davacı tarafından bir itirazın bulunmadığı dikkate alınarak usuli kazanılmış hak çerçevesinde ilk verilen hükmü tekrarla karar verildiği gerekçesiyle bozma ilamı ile yalnızca davalı ...Ş.'nin temyiz talebi olmakla mahkemece bozma öncesi verilen diğer hükümlere dokunulmamakla; davalı ...Ş'nin temyiz talebi olmakla ve davalı lehine usuli kazanılmış hak doğmuş olması nedeniyle temyiz öncesi verilen mahkeme ilamını tekrarla; 63.300,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ...Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davacıda meydana gelen arazın penil protez olduğunu, bu organ kaybının genel şartlarda yer almadığını, söz konusu tazminatın çalışma gücü kaybına göre belirlenen bir tazminat olmadığını, cetvelde yer almayan araz nedeniyle tazminata hükmedilemeyeceğini, hükmün davacı tarafça temyiz edilmemiş olması nedeniyle bozma öncesi hükmedilen vekalet ücretini aşar mahiyette vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını, ticari faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek Mahkemece verilen kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan, davalı gerçek kişilerin sürücü ve işleteni olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı, koltuk tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 28.05.2019 tarih ve 2016/15359 Esas, 2019/6854 Karar sayılı ilamı ile davalı ...Ş. vekilinin temyizi üzerine; zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının niteliği gereği geçici iş göremezlik zararını teminat altına almadığını, zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olan davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun, trafik sigortacısından farklı ve ayrı olduğu gözetilerek, davacının maluliyeti nedeniyle hak edebileceği sigorta bedelinin belirlenebilmesi için öncelikle uzman bilirkişi tarafından Genel Şartlar'a ekli cetvellere göre maluliyet oranı belirlendikten sonra meblağın hesaplanması gerektiği hususları vurgulanarak davalı ...Ş. yararına bozma yapılmıştır.

Bozma kapsamında yürütülen yargılamada; 16.07.2020 tarihli Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu raporu ile davacıda meydana gelen penil protez nedeniyle maluliyet oluştuğu, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarında yer alan arazların davacıda mevcut olmadığı belirlenmiş, mahkemece yanılgılı değerlendirme ile raporda belirlenen maluliyet oranına göre hesaplama yapılmış, kazanılmış hak çerçevesinde bozma öncesi belirlenen iş göremezlik tazminatından davalı zorunlu koltuk sigortacısını diğer davalılar ile birlikte sorumlu tutulmuştur. Bozma ilamına uyulmakla, bozma ilamı lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu nedenle bozma ilamının gereğinin tam olarak yerine getirilmesi gerekir.

Açıklanan hukuki düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; bozma ilamında değinildiği üzere davalı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısının sorumluluğu diğer davalılardan ayrı ve farklı olup genel şartlara ekli cetvele göre belirlenmektedir. Mahkemece alınan ATK raporu ile de davacıda meydana gelen sekelin Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza sigortası genel şartlarında mevcut arazlardan biri olmadığı belirlenmiştir. Bu durumda mahkemece; davacının talebinin davalı ...Ş. tarafından düzenlenen zorunlu ferdi kaza koltuk sigortası poliçesi teminat kapsamında olmadığı gözetilerek davalı ...Ş. bakımından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile bozma öncesi şekilde diğer davalılarla birlikte sorumluluğuna karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre; davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararın BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

11.01.2024 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Ferdi Kaza Sigortaları, can sigortası türlerinden olup, sürekli sakatlık halinde, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere, sigorta bedelinin ödenmesini gerektirir. Uyuşmazlık halinde bu yönlerin ispatlanması yeterli olup, gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin, tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.

Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları B.1.1 maddesi 1 inci fıkrasında: “İşbu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında daimi surette maluliyetine sebebiyet verdiği takdirde tıbbi tedavinin sona ermesini ve daimi maluliyetin kat'i surette tesbitini müteakip, daimi maluliyet sigorta bedeli aşağıda münderiç nisbetler dahilinde kendisine ödenir." denildikten sonra, (36) satırdan oluşan bir tabloya yer verilmiş, daha sonrasında yer alan fıkrada ise; "Yukarıdaki cetvelde zikredilmemiş bulunan maluliyetlerin nisbeti, daha az vahim olsalar bile, bunların ehemmiyet derecelerine göre ve cetvelde yazılı nisbetlere kıyasen tayin olunur." denilmiştir.

Davacının maluliyetinin; poliçe şartlarında ve klozlarında düzenlenmiş olan maluliyet cetvelinden hangisi kapsamında kaldığı belirlenmelidir. Şayet maluliyeti cetvelde belirtilen maluliyetlerden herhangi biri kapsamında değilse bunun organın işlev ve önem derecelerine göre cetvelde yazılı oranlara göre kıyasen belirlenmesi gerekmektedir. Her ne kadar dosyada Adli Tıp Kurumu raporu mevcut ise de bu raporda Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarında kişide mevcut arazın yer almadığı gerekçesiyle kıyasen uygulama yapılarak net bir maluliyet oranının bildirilmediği ifadesine yer verilmekle yetinilmiştir.

Davalının sorumluluğunun tespit edilen sakatlık oranının Genel Şartlara ekli cetvellere göre konusunda uzman bir doktor bilirkişi marifetiyle kıyasen tespitinden sonra meblağın hesaplanması gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılmıyorum.