Esas No: 2018/2512
Karar No: 2019/1978
Karar Tarihi: 30.04.2019

**15. Hukuk Dairesi         2018/2512 E.  ,  2019/1978 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi:... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’nce verilen kararın temyizen tetkiki davacı-karşı davalı vekili tarafından duruşmalı olarak istenmiş, duruşma talebi kabul edilerek 16.04.2019 tarihinde yapılan duruşmaya taraf vekilleri yapılan tebligata rağmen gelmediklerinden incelemenin evrak üzerinden yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl dava ve karşı dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, asıl dava 5 nolu bağmsız bölümün tapu iptâli ve tescili, karşı dava ise 2 ve 4 nolu bağımsız bölümlerin 3. kişiye devredilmesi nedeniyle bedellerinin tahsiline ilişkindir. Mahkemece asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davacı-karşı davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi tarafından başvurunun esastan reddine dair verilen karar, davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında, davacı yüklenici ile davalı arsa sahibi arasında ... 14. Noterliği’nin 10.01.2014 tarih ve 800 yevmiye nolu ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye göre davacı yükleniciye 1-3-5 nolu bağımsız bölümlerin verilmesi gerektiğini, 5 nolu bağımsız bölümün tapusunun davacıya verilmediğini beyanla 5 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının iptâlini ve davacı adına tescilini talep etmiş, davalı ise sözleşmedeki paylaşım gereğince arsa sahibi davalıya 2 ve 4 nolu bağımsız bölümlerin verilmesi gerektiği, davacının sözleşme gereğince verilen vekâleti kötüye kullanarak 2 ve 4 nolu bağımsız bölümleri dava dışı 3. kişilere sattığını, bedelinin ise davalıya vermediğini, bu

bedellerin davacı alacağından takas ve mahsubunu talep ettiklerini beyan ederek davanın reddini savunmuş, karşı davasında ise vekâlet akdinin kötüye kullanılması nedeniyle ıslah ile birlikte 210.000,00 TL alacağın tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece sözleşme gereğince 1, 3, 5 nolu bağımsız bölümlerin yükleniciye 2, 4, 6 nolu bağımsız bölümlerin ise arsa sahibine ait olduğu, sözleşme gereğince yüklenici yetkilisine verilen vekaletname uyarınca arsa sahibine isabet eden 2 ve 4 nolu bağımsız bölümlerin satıldığı, yükleniciye verilmesi gereken 5 nolu bağımsız bölümün ise verilmediği, yüklenicinin satışını yaptığı 2 ve 4 nolu bağımsız bölümlerin değerinin 210.000,00 TL, arsa sahibi tarafından yüklenici adına tescil edilmeyen bağımsız bölümün değerinin ise 160.000,00 TL olduğu, davalı arsa sahibinin takas ve mahsup talebinde bulunması nedeniyle asıl davanın reddine ile karşı davanın ise 50.000,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararının davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi tarafından davacının davasının tapu iptâli ve tescil istemine ilişkin olup, bu karşı davadaki alacak talebinin asıl davadan mahsup edilerek hüküm kurulması TBK 139. maddesine uygun düşmemekte ise de istinaf dilekçesinde belirtilen haller ile sınırlı olarak inceleme yapılacağından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz olunmuştur.

Taraflar arasında ... 14. Noterliği’nin 10.01.2014 tarih ve 00800 yevmiye nolu ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ilişkisi kurulduğu, sözleşme gereğince 2, 4, 6 nolu bağımsız bölümlerin arsa sahibine, diğer bağımsız bölümlerin ise yükleniciye ait olacağı, arsa sahibine düşen 2 ve 4 nolu bağımsız bölümlerin sözleşme gereğince verilen vekâletname uyarınca yüklenici temsilcisi tarafından 3. kişilere satıldığı, yükleniciye düşen 5 nolu bağımsız bölümün ise arsa sahibi uhdesinde olduğu tartışmasızdır. 6098 sayılı TBK'nın 139. maddesi gereğince iki kişi karşılıklı olarak bir miktar parayı veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise iki tarafın her biri borcunu alacağı ile takas edebilir. Takas borcu sona erdiren nedenlerden biridir. Takas karşı dava olarak ileri sürülebileceği gibi def'i olarak da ileri sürülebilir. Davalı tarafın süresinde sunduğu cevap dilekçesi ve beyanlardan takas talebi anlaşılması halinde mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Yine 6100 sayılı HMK'da da taleple bağlılık ilkesi düzenlenmiş olup 26. maddede "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." hükmü bulunmaktadır. Bu emredici bir hüküm olduğundan mahkemece kendiğinden dikkate alınması gerekir. Bu nedenlerle davacı-karşı davalının tapu iptâli ve tescil talebi ile davalı-karşı davacının alacak talepleri birbiriyle özdeş talepler olmadığı için davalının takas-mahsup talebinin mahkemece değerlendirilmesi mümkün değildir, ayrıca mahkemece davacının tapu iptâli ve tescil talebi değerlendirilmeyerek taleple bağlılık ilkesi de ihlal edilmiştir

Mahkemece yapılması gereken iş; davacı yüklenici asıl davada tapu iptâli ve tescil talebinde bulunmuş olup mahkemece asıl dava incelenerek tapu iptâli ve tescil koşullarının oluşup oluşmadığı, karşı davada ise mahsup kalemleri incelenip hüküm verilmesi böylelikle

taleplerin ayrı ayrı değerlendirilmesi olmalıdır. Bu hususlar gözetilmeden asıl davada alacak kaleminin bulunmadığı halde takas ve mahsup yapılarak davanın sonuçlandırılması doğru olmamış, hükmün bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile temyize konu ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi Kararının HMK 371. maddesi gereğince BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilmediğinden taraflar yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 353,20 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davacı-karşı davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı-karşı davalıya iadesine,

HMK 373/I. madde gereğince ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 25.01.2018 gün 2017/370 Esas, 2018/47 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, dosyanın bozma kararı doğrultusunda yeniden karar verilmek üzere ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, karardan bir örneğin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'ne, 30.04.2019 gününde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.