Esas No: 2022/1016
Karar No: 2023/3528
Karar Tarihi: 06.06.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/1016 E.  ,  2023/3528 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/1067 Esas, 2021/1800 Karar

HÜKÜM : Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2015/527 E., 2018/1270 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 06.06.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Aydın İlinde bulunan taşınmaz üzerindeki akaryakıt istasyon işletmeciliğinin davalıya tevdii edildiğini, davalıya 16 yıllık süre için 1.256.000,00 USD+KDV ödeme yapıldığını, protokol gereğince davalının belirli miktarlarda akaryakıt, LPG ve madeni yağ almayı, eksik alım halinde cezai şart ödemeyi kabul ettiğini, sözleşmenin 24.05.2013 tarihinde sona erdiğini, davalının 16 yıl için tahsis edilen bedelin kullanılmayan kısmının iadesinin gerektiğini, eksik alım sebebi ile 545.818,29 USD cezai şart ile protokolün icrasından vazgeçilmesi sebebi ile 25.000,00 USD tutarında cezai şart ödenmesi gerektiğini, ticari ilişki sebebi ile 163.097,97 TL muaccel borç bulunduğunu, ihtara rağmen ödenmediğini belirterek sözü edilen alacak tutarlarının davalıdan faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiş, yargılama sunduğu dilekçeler ile davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi, protokol ile intifa hakkı tesisine dair sözleşmelerin Rekabet Kurulu kararı nedeniyle hukuki imkansızlık sonucu sona erdiği, intifa hakkının terkin edilmediği, sözleşmenin davalının kusuru ile sona ermediği gerekçesi ile bu kalemler yönünden davanın reddine, ticari kayıtlara göre 153.148,30 TL cari hesap alacağı ve 3.047,96 ton eksik akaryakıt alımı nedeniyle 121.918,00 USD eksik taahhüt alacağının davalıdan tahsiliyle alacaklara 18.05.2015 tarihinden itibaren USD cinsi alacak için devlet bankalarının 1 yıl vadeli mevduata USD bazında uyguladığı en yüksek faiz, TL cinsi alacak için ise aynı tarihten itibaren değişen oranda avans faizi uygulanması gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen protokolün 2 nci maddesinin (e) fıkrası hükmü gereği ödenen bedelin iadesi için intifanın terkin edilmesinin şart koşulmadığını, intifa hakkının tesis amacının ortadan kalkması ya da işleyemez duruma gelmesinin yeterli görüldüğünü, davaya konu bedelin 16 yıl süre ile ödenmiş bayilik bedeli ve yatırım katılım bedeli olduğunu, eksik alıma dayalı taleplerin ve cari hesap alacağının hatalı hesaplandığını, vekalet ücretinin hatalı değerlendirildiğini ileri sürerek kararın redde ilişkin kısımlarının kaldırılarak davanın tüm talepler yönünden tam kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararda vekalet ücreti ve yargılama masraflarının hatalı hesaplandığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki cari hesap alacağının 163.097,97 TL olduğunu, bu yöne ilişkin davacı istinaf taleplerinin yerinde görüldüğü, sair hususlarda kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne davalı vekilinin istinaf talebinin reddine İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın reddedilen yönler bakımından bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taraflar arasında imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmesine aykırılık nedeniyle alacak ve cezai şart talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.