Esas No: 2012/26838
Karar No: 2012/28064
Karar Tarihi: 12.12.2012

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/26838 E.  ,  2012/28064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

DAVA : Davacı, hizmet kolunda üye sayılarının doğru olmadığının tespitine, hem davalı idare ve hem de yayımlanan istatistikte yer alan üye sayısının düzeltilerek geçerli üye sayısının belirlenmesine, Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü işyerinde genel yetkili sendika olarak müvekkili olan davacı sendikanın olduğunun tespite karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı T.C. Başbakanlık Basın Yayın Enformasyon Gnel. Müd. ve ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davalı ... tarafından 07.07.2011 tarih ve 27987 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan istatistikte, müvekkili sendikanın üye sayısının 8553 olarak belirlendiğini, davalı genel müdürlük nezdinde yapılan yetki tespiti tutanaklarında ise sendikanın üye sayısının 75 olarak, Haber-Sen sendikasının üye sayısının 77 olarak belirlendiğini, müvekkili sendikanın üye sayısının eksik tespit edildiğini, ... sendikasına üye olarak gösterilen 7 kişinin üyelik formlarının asıllarının bulunmadığı ve fotokopi ile üyeliklerinin yapıldığını,... ve ...'in ... Haber Sen Sendikası üyesi olarak sayılması gerektiğini iddia ederek 07.07.2011 tarihli 27987 sayılı Resmi Gazetede “05” nolu hizmet kolunda müvekkili sendikanın üye sayılarının doğru olmadığının tespitine, hem davalı idare ve hem de yayımlanan istatistikte yer alan üye sayısının düzeltilmesine, Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü işyerinde genel yetkili sendika olarak müvekkili sendikanın tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili duruşmada alınan beyanında; davacı sendikanın T.C. Başbakanlık Basın Yayın Enformasyon Genel Müdürlüğü'nde yetkili sendika olduğunun tespiti talebi dışındaki taleplerden feragat ettiğini beyan etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık vekili, davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, öncelikle davanın süresi içinde açılmadığını ilgili kanun maddeleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarından gelen sendikaların üye sayılarına ilişkin tutanakların tek tek defalarca kontrol edildiğini, titizlikle bilgisayar ortamına aktarılan verilerin istatistiki bilgiye dönüştürüldüğünü, Resmi Gazetede yayımlandığını, tutanakların hazırlanmasında bakanlığın bir müdahalesinin olmadığını, yapılan işlemin yasalara uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Sendika vekili, açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu savunarak reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı idare ise davaya cevap vermemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan kanıtlara ve alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davacı sendikanın Resmi Gazetede yayınlanan istatistiğe ilişkin itirazlarından ve davasından feragat ettiği, davalı işyerinde yetkili sendika olduğuna dair iddiasını ise ispatladığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı idare ve Bakanlık vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının üyelik durumlarının tespitine itiraz ettiği çalışanların hukuki durumlarının ne olacağı ile davacı sendikanın davalı idare işyerinde çoğunluğu sağlayıp sağlayamadığı ve yetkili sendika olup olmadığı noktasındadır.

6289 sayılı yasayla değişik 4688 sayılı yasanın “Üye Sayılarının Tespiti” başlıklı 30’uncu maddesinde, “Sendika ve konfederasyonların üye sayılarının belirlenmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

a) Kurumlarca yapılacak tespit;

Tespite ilişkin toplantıya kurumun işveren vekili ile tahakkuk memuru veya mali hizmetler birimi yetkilisi ve kurumun hizmet kolunda faaliyette bulunan sendikalardan birer temsilci katılır. Toplantı her yıl 15 Mayıs tarihinden sonra beş ... günü içerisinde kurumca belirlenerek sendikalara bildirilen yer ve günde yapılır.

Bu Kanuna tabi olarak kurumda çalışan kamu görevlilerinin, 15 Mayıs tarihi itibarıyla listesi ile üyelerinden aidat kesintisi yapılan sendikaların üyelerini gösterir liste, toplantıya katılanlarca değerlendirilir. Bu değerlendirmeden sonra, toplam kamu görevlisi sayısı ile sendika üyesi kamu görevlilerinin sendikalara göre toplam sayılarını belirten tutanak toplantıya katılan taraflarca imzalanır. İmzalı tutanak, kamu işvereni ve sendikalarca mayıs ayının son ... gününe kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilir.

Kurumların taşra teşkilatları, yukarıdaki esaslara göre tarafların katılımı ile yapılacak toplantı neticesinde düzenlenecek tutanakları kurum merkezinde yapılacak tespitte değerlendirilmek üzere 15 Mayıs tarihini takip eden iki ... günü içerisinde kurum merkezine gönderirler. Bu tutanaklar kurum merkezinde tarafların katılımı ile tek tutanak haline getirilir.

b) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca kurumlardan ve sendikalardan gelen müşterek imzalı listeler üzerinden yapılacak tespit;

..., kurumlarda çalışan toplam kamu görevlisi sayısı ile sendikalar itibarıyla üyelik kesintisi yapılan üye sayılarını dikkate alarak her yıl 15 Mayıs tarihi itibarıyla hizmet kollarındaki bütün kamu görevlileri sayısı ile hizmet kolundaki sendikaların üye sayılarını tespit eder. Buna göre kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyonların toplam üye sayısını belirler ve sonuçları her yıl temmuz ayının ilk haftasında Resmi Gazetede yayımlar.

Sonuçların yayımı tarihinden itibaren beş işgünü içinde kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyonlarının üye sayılarının yanlışlığı iddiasıyla sendika ve konfederasyonlarca ... ... Mahkemesine itiraz edilebilir. Mahkeme itirazı onbeş gün içinde karara bağlar..” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı yasanın 29’uncu maddesinde de; “Toplu sözleşme görüşmelerine kamu idaresi adına Kamu İşveren Heyeti, kamu görevlileri adına Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti katılır.

Kamu İşveren Heyeti, Devlet Personel Başkanlığının bağlı olduğu Bakanın başkanlığında, ..., Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve heyet başkanınca uygun görülen bakanlık temsilcileri ile Hazine Müsteşarlığı ve Devlet Personel Başkanlığı temsilcilerinden oluşur.

Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti, bağlı sendikaların toplam üye sayısı itibarıyla en fazla üyesi bulunan konfederasyonun Heyet Başkanı olarak belirleyeceği bir temsilci ile her bir hizmet kolunda en fazla üyeye sahip kamu görevlileri sendikaları tarafından belirlenecek birer temsilci, bağlı sendikaların üye sayıları esas alınmak kaydıyla toplam üye sayıları itibarıyla birinci, ikinci ve üçüncü sırada bulunan konfederasyonlar tarafından belirlenecek birer temsilci olmak üzere onbeş üyeden oluşur. Heyet Başkanı ve temsilciler, toplu sözleşme görüşmelerinin başlamasından onbeş gün önce konfederasyonlar tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Heyet Başkanlığı sıfatını haiz konfederasyon temsilcisinin toplu sözleşme görüşmelerine katılmaması veya görüşmelerden çekilmesi halinde Heyet Başkanlığı yetkisi, en çok üyeye sahip ikinci sırada bulunan konfederasyon temsilcisi tarafından kullanılır. Her bir hizmet kolunda en fazla üyeye sahip kamu görevlileri sendikaları tarafından belirlenecek temsilcinin toplu sözleşme görüşmelerine katılmaması veya görüşmelerden çekilmesi halinde aynı hizmet kolunda en fazla üyeye sahip ikinci sırada bulunan kamu görevlileri sendikası temsilcisi Kamu Görevlileri Sendikaları Heyetine dahil edilir. Toplu sözleşmeyi imzalamaya kamu idaresi adına Kamu İşveren Heyeti Başkanı, kamu görevlileri adına sözleşmenin kamu görevlilerinin geneline yönelik bölümü için Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti Başkanı ve hizmet kollarına yönelik bölümleri için ilgili sendika temsilcisi yetkilidir.” düzenlemesi yer almıştır.

Dava tarihinde 4688 Sayılı yasanın 30’uncu maddesi hükmünü değiştiren 6289 Sayılı Yasa yürürlükte olmamakla birlikte anılan yasayla yetki olan madde başlığı üye sayılarının tespiti olarak değiştirilmiş, “Her hizmet kolunda en çok üyeye sahip sendika ile bunların bağlı oldukları konfederasyonlar toplu görüşme yapmaya yetkilidir. En çok üyeye sahip konfederasyon temsilcisi toplu görüşme heyetinin başkanıdır” şeklindeki birinci fıkra yürürlükten kaldırılmış ve 31’inci maddede düzenlenen itiraz usulü 30’uncu madde kapsamına dahil edilmiş olup bunlar dışında madde içeriği ise aynen korunmuştur.

Görüldüğü üzere, 4688 sayılı yasanın 30’uncu maddesindeki düzenlemeye göre üye sayısının tespitinde iki aşama söz konusudur. İlk aşama “Kurumlarca yapılacak tespit” biçiminde ifade edilmiştir. Bu tespit, kurumların taşra teşkilatlarında çalışan kamu görevlisi sayısının ve bunların sendikalara göre dağılımlarının bir tutanakla tespit edilmesi, daha sonra bu tutanakların kurum merkezlerine gönderilmesi ve kurum merkezlerinde taşra teşkilatlarından gelen tutanakların tek bir tutanak haline getirilmesi şeklindedir. İkinci aşama ise “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca kurumlardan ve sendikalardan gelen müşterek

İmzalı listeler üzerinden yapılacak tespit” olarak açıklanmıştır. Bu tespit, ilk aşama tamamlandıktan sonra kurumlardan gönderilen tutanaklar ve sendikalardan gönderilen listeler üzerinden hizmet kollarındaki bütün kamu görevlileri sayısı ile hizmet kolundaki sendikaların üye sayılarının belirlenmesi şeklindedir.

Diğer taraftan 4688 sayılı yasanın 30’uncu maddesinde sadece ...’nca yapılan tespit üzerine Resmi Gazete’ de yayınlanan kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyonların toplam üye sayısına ilişkin sonuçlara karşı bunların yayımı tarihinden itibaren beş işgünü içinde kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyonlarının ./..

Üye sayılarının yanlışlığı iddiasıyla sendika ve konfederasyonlarca ... ... Mahkemesine itiraz edilebileceği öngörülmüş olup kurumca yapılan tespitlere ilişkin herhangi bir yasa yoluna yer verilmemiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Davacı vekili, önce Kamu Görevlileri Sendikaları İle Konfederasyonların Üye Sayılarına İlişkin 2011 Temmuz İstatistikleri Hakkında Tebliğ’e süresi içinde itirazda bulunularak söz konusu sonuçların düzeltilip gerçek üye sayılarının tespiti ile davalı idarede genel yetkili sendikanın davacı sendika olarak tespitine karar verilmesini istemiştir. Ancak daha sonra Resmi Gazete’de yayınlanan istatistiki bilgilerin düzeltilmesine ilişkin taleplerinden vazgeçtiklerini ifade ederek davaya davalı idare bünyesinde davacı sendikanın yetkili sendika olduğunun tespiti yönünden devam edilmesini istemiştir.

4688 Sayılı Yasa sisteminde işyeri esaslı bir yetki tespit işlemi söz konusu değildir. Söz konusu yasanın yukarıda açıklanan 29’uncu maddesine göre toplu sözleşme imzalamaya kamu görevlileri sendikaları heyeti yetkili olup heyetin oluşumu ise yine aynı maddede ayrıntılı olarak ve açıkça düzenlenmiştir.

Diğer taraftan davacı tarafından ...’nca yapılan tespit üzerine Resmi Gazete’ de yayınlanan kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyonların toplam üye sayısına ilişkin sonuçlara ilişkin itirazlarından vazgeçildiği beyan edilmiştir. Gelinen noktada davacının diğer talebi olan işyerinde yetkili sendikanın davacı sendika olduğunun tespiti bakımından söz konusu talebin kanuni dayanağının bulunmaması nedeniyle mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 12.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi