Esas No: 2021/1723
Karar No: 2021/3098
Karar Tarihi: 01.04.2021

**16. Hukuk Dairesi         2021/1723 E.  ,  2021/3098 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan ve tescil harici bırakılan taşınmazın bir bölümü ihdasen 1553 parsel numarasıyla ve 480.284,58 metrekare yüzölçümlü olarak davalı ... adına tescil edildikten sonra, imar uygulaması ile davaya konu 1018 ada 1 ve 1083 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar oluşmuştur. Aynı çalışma alanında bulunan 612 ada 2, 3, 12, 13, 14, 15, 16, 613 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6, 614 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazlar 2005 yılında imar uygulaması sonucunda Hazine adına tescil edildikten sonra, 2009 yılında Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’na bedelsiz olarak devredilmiştir. Davacı ..., 15.03.2010 tarihinde harçlandırdığı dava dilekçesi ile, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, Hazine ve ... Belediye Başkanlığı’na karşı dava konusu taşınmaz bölümünün adına tescili istemiyle dava açmış ve yargılama sırasında talebini tapu iptali ve tescil istemi olarak ıslah ettiğini belirtmiş ve ayrıca dava Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı' na da yöneltilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda ... Köyü'nde kain bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 613 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6 parsel nolu yerlerin idari tasarrufla ... adına intikal ettirildiği ve üzerinde bina inşa edildiği anlaşılmakla bu parsellere ilişkin tapu iptali ve tescil talebinin reddine, bu parsellerin mülkiyetinin evveliyatı itibariyle davacı yana ait olduğunun tespitine, bilirkişi raporunda (B9) harfi ile gösterilen 1083 ada 1 parsel içindeki 81.27 metrekare mesahalı yerin park olarak bırakılan yer olduğu anlaşılmakla bu kısma ilişen tapu iptali ve tescil davası yerinde görülmediğinden reddine ve bu kısmın evveliyatının davacıya ait olduğunun tespitine, (B8) harfi ile gösterilen 811.74 metrekare mesahalı yerin 1018 ada 1 parselden iptaline ve son parsel numarası verilerek davacı adına tesciline, (B10) harfi ile gösterilen 762.54 metrekare mesahalı yerin 614 ada 5 parsel dahilinde kalıp yerin idari yolla ...'ye geçirildiği ve üzerinde bina inşa olunduğu anlaşılmakla tapu iptali ve tescil davası talebinin reddine ve bu yerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine, (B11) harfi ile gösterilen 696.63 metrekare mesahalı yerin 614 ada 4 parsel dahilinde kalıp yerin idari yolla ...'ye geçirildiği ve üzerinde bina inşa olunduğu anlaşılmakla tapu iptali ve tescil davası talebinin reddine ve bu yerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine, (B12) harfi ile gösterilen 181.57 metrekare mesahalı yerin 612 ada 16 parsel dahilinde kalıp yerin idari yolla ...'ye geçirildiği ve üzerinde bina inşa olunduğu anlaşılmakla tapu iptali ve tescil davası talebinin reddine ve bu yerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine, (B13) harfi ile gösterilen 931.21 metrekare mesahalı yerin 612 ada 15 parsel dahilinde kalıp yerin idari yolla ...'ye geçirildiği ve üzerinde bina inşa olunduğu anlaşılmakla tapu iptali ve tescil davası talebinin reddine ve bu yerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine, (B14) harfi ile gösterilen 20.98 metrekare mesahalı yerin 612 ada 2 parsel dahilinde kalıp yerin idari yolla ...'ye geçirildiği ve üzerinde bina inşa olunduğu anlaşılmakla tapu iptali ve tescil davası talebinin reddine ve bu yerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine, (B15) harfi ile gösterilen 8.38 metrekare mesahalı yerin 612 ada 3 parsel dahilinde kalıp yerin idari yolla ...'ye geçirildiği ve üzerinde bina inşa olunduğu anlaşılmakla tapu iptali ve tescil davası talebinin reddine ve bu yerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine, (B16) harfi ile gösterilen 1014,52 metrekare mesahalı yerin 612 ada 14 parsel dahilinde kalıp yerin idari yolla ...'ye geçirildiği ve üzerinde bina inşa olunduğu anlaşılmakla tapu iptali ve tescil davası talebinin reddine ve bu yerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine, (B17) harfi ile gösterilen 382.69 metrekare mesahalı yerin 612 ada 13 parsel dahilinde kalıp yerin idari yolla ...'ye geçirildiği ve üzerinde bina inşa olunduğu anlaşılmakla tapu iptali ve tescil davası talebinin reddine ve bu yerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine, (B18) harfi ile gösterilen 10.24 metrekare mesahalı yerin 612 ada 12 parsel dahilinde kalıp yerin idari yolla ...'ye geçirildiği ve üzerinde bina inşa olunduğu anlaşılmakla tapu iptali ve tescil davası talebinin reddine ve bu yerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili, davalı ... Toplu Konut İdaresi Başkanlığı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Hükmü katılma yoluyla temyiz eden davacı ... vekiline, davalıların temyiz dilekçelerinin tebliğ edildiği 02.01.2017 tarihi ile temyiz tarihi olan 17.01.2017 tarihleri arasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 432/1. ve 433/2. maddesinde öngörülen katılma yoluyla temyiz sürelerinin geçtiği anlaşılmakla; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 432/1. ve 433/2. maddesi gereğince davacının temyiz isteminin süre yönünden reddine,

2- Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının incelemesine gelince; Mahkemece, ... Köyü'nde 17.09.1961 tarihinde kesinleşen tapulama çalışmalarında dava konusu taşınmazın bulunduğu yerlerin tapulama harici taşlık ve tepe olarak bırakıldığı, dava konusu taşınmazın bulunduğu yer etrafındaki taşınmazların 29.01.2009 tarihinde imar uygulamasına tabi tutulduğu, dava konusu taşınmazın Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddeleri gereği masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli arazi haline getirildiği, (B9) harfi ile gösterilen 1083 ada 1 parsel içindeki 81.27 metrekare mesahalı yerin park olarak bırakılan yer olduğu anlaşılmakla bu kısma ilişkin tapu iptali ve tescil davası yerinde görülmediğinden reddine ve bu kısmın evveliyatının davacıya ait olduğunun tespitine, (B8) harfi ile gösterilen 811.74 metrekare mesahalı yerin 1018 ada 1 parselden iptaline ve son parsel numarası verilerek davacı adına tesciline, diğer dava konusu edilen yerlerin ise idari tasarrufla ... adına intikal ettirildiği ve üzerinde bina inşa edildiğinden bu parsellere ilişkin tapu iptali ve tescil talebinin reddine, bu parsellerin mülkiyetinin evveliyatı itibariyle davacı yana ait olduğunun tespitine karar verilmiş ise de, dava konusu taşınmazların tesciline esas tüm kayıt ve belgeler dosya arasına getirtilmemiş, uyuşmazlığın çözümünde, bir taşınmazın kullanım durumunu en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından usulünce yararlanılmamış, taşınmazların tescil tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıllık hava fotoğraflarına göre taşınmaz bölümlerinin durumu jeodezi ve fotogrametri mühendisince değerlendirilmemiş, tek ziraat bilirkişisinin düzenlediği, taşınmazın şimdiki ve önceki niteliğini belirlemekten uzak bilirkişi raporu ile yetinilmiş, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin süre ve niteliği kesin olarak belirlenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazların tesciline esas tüm kayıt ve belgeler dosyasına getirtilmeli, Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmaz bölümlerinin bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle, buradan elde edilen verilere göre dava konusu taşınmazların tescil tarihlerinden 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise, İl Kadastro Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişi kurulu ve fen bilirkişinin katılımıyla yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın hangi tarihten beri kim tarafından kullanıldığı ve zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü hususları maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, tanık ve bilirkişi sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanları arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanına hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları da değerlendirilmek suretiyle, dava konusu taşınmazın sınırını ve niteliğini, üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor düzenlettirilmeli ve dava konusu taşınmazın konumunun hava ve uydu fotoğrafları üzerinde gösterilmesi istenilmeli; ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısını, bitki örtüsünü ve niteliğini, üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmazın imar-ihya gerektiren yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın farklı açılardan fotoğrafları çekilerek taşınmazın sınırları harita çizim programı vasıtasıyla fotoğraflara yansıtılmalı; fen bilirkişiden, keşfi izlemeye ve denetlemeye elverişli rapor ve kroki düzenlenmesi istenmeli; mahkeme hakiminin, taşınmazın konumuna, niteliğine ve çevre parsellerle karşılaştırılmalı olarak fiziksel özelliklerine ilişkin gözlemi keşif tutanağına aynen yansıtılmalı; bundan sonra toplanmış ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.