Esas No: 2012/15224
Karar No: 2012/22154
Karar Tarihi: 05.12.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/15224 E.  ,  2012/22154 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (...) Mahkemesi

Davacı, 03/01/1985-01/03/2011 tarihleri arasındaki süreye ait farkın ödenmesi ile aradaki gelişme ve yükselme farklarının emekli aylığına yansıtılmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, yetkisizliğine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, emekli aylığı miktarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, yetkisizlik kararı verilerek dava dosyasının ... ... Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, yetkili mahkemenin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

5521 sayılı Yasa'nın 15. maddesinde bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı bildirilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447/2.maddesine göre "Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır" hükmü gereğince uyuşmazlığın 5521 sayılı ... Mahkemeleri Kanunu'nun 5 ve 15. maddeleri ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye ilişkin hükümleri doğrultusunda çözüme kavuşturulması gerekir.

Genel yetki kuralı dışında düzenleme öngörülmemiş olması karşısında, 6100 sayılı HMK'da yer verilen özel yetkiye ilişkin düzenlemelerin ... Mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir.

HMK'nın 14/1. maddesi uyarınca "Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir."

Şube, bir kurum veya kuruluşa bağlı olarak etkinlikte bulunan alt mevkilerdeki ... yerlerinden her biri olarak tanımlanabilir. Şube, hukuken ve mali olarak merkeze bağlı olmakla birlikte merkezin yapmakta olduğu işlemler türünden işlemler yapma yetkisine de haizdir.

Tüzel kişilere karşı açılacak davalarda genel yetkili mahkeme, tüzel kişilerin yerleşim yerinin, yani merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olmakla birlikte, şube işlemleri nedeniyle açılacak dava, taraf olarak bağlı bulunulan merkez davalı gösterilerek, şubenin bulunduğu yerde de açılabilir.

Gerçekten davalı Kurumun şubesinin bulunması şartıyla ve o şubenin yapmış olduğu işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, şubenin bulunduğu yer mahkemeleri yetkili olacaktır. Bu husus Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.04.2008 tarih ve 2008/10-329-334 Esas- Karar sayılı kararında belirtilmiştir.

“Kurum adına işlem yapmaya yetkili bulunmak” şubenin tanımından ortaya çıkan bir sonuç olup, şubenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olmasında tek başına yeterli değildir. Şubenin bulunduğu yer yetkisi, doğrudan o şubenin yapmış olduğu işlemlerden veya Kurumun davacıya ait işlemlerinin yürütülmesinden doğan uyuşmazlıklarda geçerli bulunmaktadır.

Somut olayda, davacının yaşlılık aylığının miktarının belirlenmesine dair isteminin SGK Başkanlığı Sigortalı Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığı'nın kararıyla reddedildiği anlaşılmakla Kurumun merkezinin bulunduğu ... ... Mahkemesi yetkili ise de yukarıda belirtildiği üzere Kurumun şubesi olan ... İl Müdürlüğü'nün emekli aylığının belirlenmesine yönelik Kurum işlemlerini yürüttüğü belirlenir ise eldeki uyuşmazlığın çözümünde ... ... Mahkemesi de yetkilidir.

... İl Müdürlüğünün davacının yaşlılık aylığının miktarının belirlenmesine yönelik istemi hakkında dogrudan işlem yapıp yapmadığı veya bu konuya dair Kurum işlemlerini yürütüp yürütmediğinin belirlenmesi amacıyla Sigortalı Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığı ile ... İl Müdürlüğünde bulunun tüm belge ve dosyalar getirtilmeden yerinde olmayan gerekçe ile aylığın ... İl Müdürlüğünce bağlandığından bahisle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 05/12/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.