Esas No: 2023/2429
Karar No: 2024/4077
Karar Tarihi: 25.03.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/2429 E.  ,  2024/4077 K.**

**"İçtihat Metni"**

K A N U N Y A R A R I N A

B O Z M A

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2022/1095 Değişik iş

SUÇLAR : Özel belgede sahtecilik, dolandırıcılık

İNCELEME KONUSU

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığının 08.04.2022 tarihli ve 2021/8653 Soruşturma, 2022/2192 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii...2. Sulh Ceza Hakimliğinin 26.04.2022 tarihli ve 2022/1095 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 26.04.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 31.03.2023 tarihli ve 2022/16233 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.05.2023 tarihli ve KYB-2023/40742 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.05.2023 tarihli ve KYB-2023/40742 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Özel belgede sahtecilik, tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı suçlarından şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda,...Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 08/04/2022 tarihli ve 2021/8653 soruşturma, 2022/2192 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin...2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 26/04/2022 tarihli ve 2022/1095 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Adıyaman 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 26/04/2022 tarihli kesin kararını müteakip,...Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 08/04/2022 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı müşteki vekili tarafından yeniden yapılan itirazın reddine ilişkin...2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 28/04/2022 tarihli ve 2022/1159 değişik iş sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu gözetilerek yapılan incelemede,

5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre, müşteki ...'ün...Damızlık Sığır Yetiştiriciliği Birliği Başkanı olduğu, birlik başkanı sıfatıyla Orti İç ve Dış Ticaret San. Ltd. Şti ile 01/03/2021 başlangıç, 31/12/2021 bitiş tarihli inek sütü alış-satış sözleşmesi akdedildiği, sözleşme gereği adı geçen birliğin anılan şirkete sözleşmede belirtilen standartlara uygun süt satışına başladığı, ancak aradan geçen süre zarfında anılan şirketin ödemeleri geciktirmeye başladığı ve hiçbir şekilde sözleşme uyarınca ödemede bulunmadığı, daha sonra Orti İç ve Dış Ticaret şirketi yetkilileri ile yapılan görüşmeler neticesinde anılan şirket tarafından sözleşme kapsamındaki borca karşılık şirketin asıl borçlu, Çağlar Korkmaz adlı kişinin ise kefili bulunduğu 1.500,000,00 Türk lirası bedelli bono tanzim edilerek birliğe verildiği, bahse konu bu bono bedeli ödenmeyince de adı geçen Birlik tarafından anılan şirkete karşı...İcra Müdürlüğünün 2021/8601 esasına kayden icra takibi başlatıldığı, Orti İç ve Dış Ticareti ve adı geçen kefil tarafından yapılan itiraz üzerine icra takibinin durduğu, icra takibine itiraz incelemesini yapan...İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/192 esasına kayden yapılan yargılama kapsamında dosyaya "09/06/2021 tarihli süt alım-satım sözleşmesi eki fotokopisi" adı altında bir belge sunulması üzerine, müşteki tarafından 05/10/2021 tarihli suç duyurusu dilekçesi ile "09/06/2021 tarihli süt alım-satım sözleşmesinin" kendisi tarafından imzalamadığı, böyle bir sözleşmenin hiçbir şekilde akdedilmediği, şüpheli veya şüpheliler tarafından imzasının ya taklit edildiği yada fotomontaj yapılarak bahse konu bu belgenin oluşturulduğu iddiasıyla suç duyurusunda bulunması üzerine...Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından,''Tetkik konusu 31/12/2021 tarihli inek sütü alış-satış sözleşmesinin birinci sayfasının sol alt tarafında atılı bulunan imza ve ikinci sayfasında “ADIYAMAN İLİ...” içerikli keşe basım izinin alt tarafında atılı bulunan imza ile ...'ün mevcut mukayese imzaları arasında; -İmzaların genel şekli ve tersim tarzı, -İmzaların başlangıcı ve sonlandırılışı, -İmzaların işleklik derecesi ve meyil durumu -Kaligrafik özellikler ile diğer itiyadi unsurlar yönünden, uygunluk ve benzerlikler bulunduğu müşahede edilmekle, bu belirtilen imzanın ... elinden çıktığı kanaatine varılmıştır." içerikli 16/03/2022 tarihli... Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce tanzim edilmiş Uzmanlık Raporu esas alınarak kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de, müştekinin iddialarına konu "09/06/2021 tarihli Süt Alım Satım Sözleşmesi Eki ibareli" belgenin temin edilerek kriminal incelemeye gönderilmediği, şikâyet konusu olmayan 31/12/2021 tarihli İnek Sütü Alış-Satış Sözleşmesinin kriminal incelemeye gönderildiği ve gelen uzmanlık raporu gerekçe gösterilerek şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğinin anlaşılması karşısında, 09/06/2021 tarihli "Süt Alım Satım Sözleşmesi Eki" ibareli belgenin temin edilerek kriminal açıdan imza incelemesine gönderilmesi, bu suretle tanık ve toplanacak diğer deliller ile yapılacak inceleme sonucuna göre şüpheli veya şüphelilerin hukukî durumlarının tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturmaya dayalı olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği cihetle, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar

verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; 09.06.2021 tarihli süt alım satım sözleşmesi eki başlıklı sahte belgenin...İcra Hukuk Mahkemesine sunularak kullanıldığının iddia edilmesi üzerine başlatılan soruşturma kapsamında, 16.03.2022 tarihli... Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünün uzmanlık raporuna göre; tetkik konusu 31.12.2021 tarihli inek sütü alış-satış sözleşmesinde bulunan imzanın şikâyetçinin eli ürünü olduğunun bildirilmesi üzerine,...Cumhuriyet Başsavcılığının 08.04.2022 tarihli ve 2021/8653 Soruşturma, 2022/2192 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararında, "...soruşturmaya konu olayda iddia edilen eylemin her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil ile tespit edilemediği..." belirtilmiş ise de; şikâyete konu belgenin 09.06.2021 tarihli belge olduğu, imza incelemesi yaptırılan belgeye ilişkin herhangi bir sahtecilik iddiasının bulunmadığı, bilirkişi incelemesinin suça konu belge üzerinde yapılmadığı anlaşılmakla; şikâyete konu 09.06.2021 tarihli belge aslının getirtilmesi, imzanın şikâyetçiye ait olup olmadığının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi, rapor sonucu dikkate alınarak şüpheli ... ve tespiti halinde diğer şüphelilerin ifadelerine başvurulması, sonucuna göre şüpheli ya da şüphelilerin hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken, eksik soruşturma ve hatalı değerlendirme neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2....2. Sulh Ceza Hakimliğinin 26.04.2022 tarihli ve 2022/1095 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.03.2024 tarihinde karar verildi.