Esas No: 2024/1754
Karar No: 2024/5619
Karar Tarihi: 21.05.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/1754 E.  ,  2024/5619 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/199 E., 2023/406 K.

KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı nezdinde 01.02.1992 – 01.07.1998 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre itirazında bulunarak, davanın esastan da reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.07.2014 tarihli ve 2011/116 E. - 2014/338 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 22.10.2015 tarih ve 2014/23888 E. - 2015/19081 K. sayılı ilamı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı tarafından Suşehri Hastane Yaptırma ve Yaşatma Derneğine bağlı olarak Suşehri Devlet Hastanesinde temizlik işçisi olarak çalıştığının iddia edildiği, 01.02.1992-01.09.1993 tarihleri arasında davalı işyeri tarafından, 01.02.1998-28.02.1998 tarihleri arasında ise dava dışı işyeri tarafından Kuruma davacı adına hizmet bildiriminde bulunulduğu, davalı işyerinin 01.02.1992-30.10.1993 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu, Derneğin ise 02.05.1996-02.06.2004 tarihleri arasında faaliyette olduğunun bildirildiği, Derneğe ait Yönetim Kurulu Kararları ile yargılama esnasında alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, davacı tanıklarının dinlenilmiş olduğu, Dernekte geçen çalışmaların resmi kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esas olup, Kuruma bildirilmeyen dönemlerdeki ücret belgeleri ve bu dönemde davacıya ücret ödenip ödenmediği, ödeme yapılmışsa kim tarafından ödendiğinin de araştırılması gerektiğinden, yapılacak işin, Suşehri Hastane Yaptırma ve Yaşatma Derneği nezdindeki ihtilaflı döneme ait ücret tediye bordrolarının ve puantaj kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı ve okunaklı örneklerini getirtmek, ücret ödeme bordrolarında davacının imzasının bulunup bulunmadığını saptamak, davacının işyeri özlük dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneğini işyerinden istemek, işveren derneğin davacı ile ilgili yetkili şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişilerini dinlemek, davacının dönem bordrolarındaki çalışmalarının dışındaki dönemde ücretini ne şekilde aldığını araştırmak, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeleri getirtmek, davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve haklı ve izah edilebilir bir nedene dayanıyor ise bu takdirde tanık sözlerine itibar etmek ve oluşacak sonuca göre karar vermesi gerektiği belirtilerek, eksik inceleme ve araştırma ile verilen hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 29.03.2017 tarihli ve 2016/13 E. - 2017/145 K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada, Şuşehri Hastane Yaptırma ve Yaşatma Derneği Başkanlığı kayyımı İzzet Seler'in 09.03.2016 tarihli yazısında, 1992-1998 dönemi evrakların imha edilmesi nedeniyle davacıya ait özlük dosyası, ücret bordroları, puantaj kayıtlarının gönderilemediğinin bildirildiği, dinlenen tanık anlatımları ve dosyada mevcut diğer delillerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, davacının davasının kısmen kabulü ile davacının Şuşehri Hastane Yaptırma ve Yaşatma Derneğine bağlı olarak, Şuşehri Hastanesinde 01.02.1992 - 30.01.1998 tarihleri arasında ve Kuruma bildirilen günler dışında 1590 gün daha hizmet akdiyle asgari ücret karşılığı çalıştığının ve bu günlerinde sigortalı olarak sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 02.03.2021 tarih ve 2020/9542 E.- 2021/2481 K. sayılı ilamı ile bozma gereklerinin yerine getirilmediği, yapılacak işin, davacıdan sorularak ihtilaflı dönemde ne kadar süre Suşehri Hastane Yaptırma ve Yaşatma Derneği nezdinde, ne kadar süre Suşehri Devlet Hastanesinde çalıştığını, çalışma şeklinin nasıl olduğu açıklatılmalı, hastanede temizlik işinde çalıştığı belirlenen çalışanların varlığının tespiti halinde dava ile ilgili bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ayrıca dava konusu dönemde hastanede temizlik işlerinin kimler tarafından yaptırıldığı araştırılarak belirlenmeli, tespit edilmesi halinde ilgili döneme ait ihale belgelerini getirterek işyerinin kanun kapsamına alınabilecek nitelikte faal olup olmadığını denetlenerek, tüm dönemler için işyeri bordroları getirtilmeli, her bir hizmet dönemi için dönem bordro tanıklarını ayrı ayrı belirlemek suretiyle bunların beyanlarına başvurmalı, sonucuna göre çalışmanın davalıya ait işyerinde geçip geçmediği, davalıya ait işyerinde geçmiş ise hangi işyerinde hangi sürelerde geçtiğini de açıkça belirterek HMK madde 297 hükmüne de uygun bir şekilde infaza elverişli karar verilmesi gerektiği belirtilerek, hüküm bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 29.11.2023 tarihli ve 2021/199 E. - 2023/406 K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada, davacı 06.05.2021 tarihinde vefat ettiğinden yasal mirasçılarının davaya dahil edildiği, Sivas Su Şehri Devlet Hastanesinin iç yazışmasında, Kurumun 01.02.1992-01.07.1998 tarihleri arasında hastane temizlik işlerinin fimalar tarafından değil kadrolu hizmetliler tarafından yapıldığı bilgisine yer verildiği, Sivas Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevapta; Su Şehri Devlet Hastanesinin 01.02.1992-01.07.1998 tarihleri arasında hastane temizlik işlerinin temizlik firmaları tarafından değil kadrolu hizmetliler tarafından yapılmakta olduğunun bildirildiği anlaşılmakla, dosya kapsamı, toplanan deliller, tanık anlatımları ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davanın kısmen kabulü ile davacıların murisi ... 36869130398 T.C kimlik nolu ...'in Şuşehri Hastane Yaptırma ve Yaşatma Derneğine bağlı olarak, Şuşehri Hastanesinde 01.02.1992 - 30.01.1998 tarihleri arasında ve kuruma bildirilen günler dışında 1590 gün daha hizmet akdiyle asgari ücret karşılığı kesintisiz çalıştığının ve bu günlerinde sigortalı olarak sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili; kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu, bozma gereklerinin yerine getirilmediğini, Kurumun yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağını belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

İnceleme konusu eldeki davada, her ne kadar Mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne dair kurulan hüküm yerinde ise de, 6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 64 üncü maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddesine eklenen 4 üncü fıkrada, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma re'sen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya davalı yanında fer'i müdahil olarak katılan Kurumun, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceğinin düzenlendiği, eldeki davanın ise 09.03.2011 tarihinde açılmış olması karşısında, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının davalı sıfatın haiz olduğu belirgin olup, lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi isabetsizdir.

Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı sayılı geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme hükmüne 7 nci bent olarak "Karar tarihi itibariyle yürürlükteki tarife uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ... Başkanlığına verilmesine" yazılmasına ve hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

21.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.