Esas No: 2023/1274
Karar No: 2023/5700
Karar Tarihi: 31.10.2023

**8. Hukuk Dairesi         2023/1274 E.  ,  2023/5700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/410 E., 2022/835 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Kadastro Mahkemesi

SAYISI : 2018/15 E., 2019/213 K.

Taraflar arasındaki 3303 ... Taşkömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanun’un (3303 ... Kanun) Kanun'un Ek 1 inci maddesi uyarınca yapılan kullanım kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili Merkez ilçesi ... Köyü çalışma alanında 3303 ... Kanun'un Ek 1 inci maddesi uyarınca yapılan kadastro çalışmaları sırasında, 1738 ada 5 parsel ... 515,61 m2 yüz ölçümündeki taşınmaz, beyanlar hanesine, "1- 3303 ... Kanun'un 3 üncü maddesi gereğince idarenin ve ruhsat sahiplerinin maden arama ve işletme faaliyetlerine müdahale edilemez ve bundan doğacak zararlarda mülkiyet hakkına dayanılarak bir hak ve tazminat iddiasında bulunulamaz. 2- Kamu yararı ve ülke güvenliği açısından yabancı uyruklu gerçek kişiler ile kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip yabancı ticari şirketlerince iktisap veya sınırlı ayni hak tesis edilemez. 3- 14.11.1999 tarihinden evvel olmak üzere ...'in kullanımındadır. 4- Taşınmaz üzerindeki binanın yola 22,87 m2; 300 ada 18 parsele 5,23 m2 tecavüzü vardır. 6- ... ölüdür." şerhleri yazılarak, arsa vasfıyla; 300 ada 18 parsel ... 389,95 m2 yüz ölçümündeki taşınmaz ise, beyanlar hanesine, "1- 3303 ... Kanun'un 3 üncü maddesi gereğince idarenin ve ruhsat sahiplerinin maden arama ve işletme faaliyetlerine müdahale edilemez ve bundan doğacak zararlarda mülkiyet hakkına dayanılarak bir hak ve tazminat iddiasında bulunulamaz. 2- Kamu yararı ve ülke güvenliği açısından yabancı uyruklu gerçek kişiler ile kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip yabancı ticari şirketlerince iktisap veya sınırlı ayni hak tesis edilemez. 3- 14.11.1999 tarihinden evvel olmak üzere ...'in kullanımındadır. 4- 1738 ada 5 parsel üzerindeki binanın bu parsele 5,23 metrekare tecavüzü vardır. 6- ... ölüdür." şerhleri yazılarak, bahçe vasfıyla, Hazine adına tespit edilmiştir.

2. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; ... ili Merkez ilçesi ... Köyü 1738 ada 5 ve 300 ada 18 parsel ... taşınmazların beyanlar hanesine tamamının ...'in kullanımında olduğuna dair şerh verilmesinin hatalı olduğunu, zira 1738 ada 5 parsel ... taşınmazın takribi 276 m2' lik kısmının, 300 ada 18 parsel ... taşınmazın ise takribi 304,00 m2' lik kısmının davalı tarafın en az 20 yıl süreyle kullanımında olmadığını, bu yerlerin çalılık ve ağaçlık olduğunu ileri sürerek, bu kısımlar yönünden yapılan hak sahipliği tespitinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevabında; çekişmeli taşınmazların 45 yılı aşkın süredir kendilerinin fiili kullanımında olduğunu, lehine kullanım tespiti yapılan anneleri Hanife'nin 2007 yılında ölümü ile taşınmazlarla çok fazla ilgilenemediklerinden dolayı ot, diken gibi bitkilerin taşınmazda arttığını, ancak taşınmazlardaki ev ve bahçeyi gurbetten geldikçe kullandıklarını, 20 yılı aşkın süredir zilyetliklerinin bulunduğunu beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ".... dosya kapsamı, tüm bilgi ve belgeler, keşif ve mahalli bilirkişi ile tespit bilirkişi,tanık anlatımları ve bilirkişi raporları gözönüne alındığında, dava konusu 300 ada 18 parselin (A ile gösterilen kısım) ve dava konusu 1738 ada 5 numaralı parselin (A ile gösterilen kısım) üzerinde funda-çalımsı bitkiler olduğu belirtilmişse de, taşınmazlarda çeşitli meyve ağaçları olduğu, taşınmazın zilyetinin yaklaşık 40 yıldır ... olduğu, vefatından sonra çocukları tarafından fazla ilgilenilemediğinden bazı kısımların çalılık kapladığı, arsanın genel durumuna bakıldığında 3303 ... Kanunun Ek Madde 1 kapsamında aranan taşınmaza 14.11.1999 tarihinden ve çok öncesinden bu yana ... tarafından dava konusu tüm taşınmazlara zilyet edildiğine kanaat getirildiği.." gerekçesiyle, davanın reddine ve çekişmeli taşınmazların kadastro tutanağının beyanlar hanesinde bulunan şerhlerle birlikte tespit gibi Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davacı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı Hazine vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalıların 20 yıla ulaşan zilyetliklerinin olmadığını, varsa bile zilyetliği terk ettiklerini, davalılar adına beyanlar hanesine kullanım şerhi konulması için Kanun'un aradığı şartların gerçekleşmediğini, hükme esas alınana bilirkişi ve tanık beyanlarının objektif olmadığını ve aynı zamanda yetersiz olduğunu, eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini ileri sürerek, bu nedenlerle ve re'sen belirlenecek sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ".... İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, mahkemece usulünce yapılan keşif, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanları ile bilirkişi incelemesi neticesinde, çekişmeli taşınmazlarda fen bilirkişisinin 28.10.2019 tarihli bilirkişi raporunda A Harfi ile gösterdiği kısımların 14.11.1999 tarihi ve öncesinde davalıların murisi ...'in fiili kullanımında olduğu, her iki taşınmazın önceden bir bütün olduğu, özellikle keşfe katılan ziraat bilirkişi raporuna göre taşınmazlar üzerinde 10 ila 40 yaşlarında değişen fındık, dut, ıhlamur, incir gibi meyve ağaçlarının bulunduğu, taşınmazlarla ilgili 14.11.1999 tarihi ve öncesine ait herhangi bir kamuya tahsis işlemi de bulunmadığı göz önünde bulundurularak yazılı şekilde davacı Hazinenin davasının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı" gerekçesiyle, davacı / birleşen dosyada davacı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kullanım kadastrosuna itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, 3303 ... Taş Kömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanun'un ek-1'inci maddesi uyarınca yapılan kadastro tespitine itiraza ilişkin olup çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerinde davalı taraf yararına kullanım / muhdesat şerhi verilmesi verilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3303 ... Kanun'un Ek-1 inci maddesi,

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

31.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.