Esas No: 2023/4083
Karar No: 2024/1235
Karar Tarihi: 19.02.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/4083 E.  ,  2024/1235 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2018/1178 Esas, 2023/116 Karar

DAVALILAR : 1.... Sigorta A.Ş. vekili Avukat ...

2.... Loj. .... Depo. Taş. ve Tic. A.Ş. vekili

Avukat ...

İHBAR OLUNANLAR : 1.Erenollar Nak. Otom. Teks. .... İnş. Tic. Ltd. Şti.

2.... ...

DAVA TARİHİ :

HÜKÜM : Dava kabul

Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilince sigortalanan dava dışı şirkete ait emtianın davalı şirket sorumluluğunda 02.11.2011 tarihinde İstanbul’dan Ankara’ya taşınmak üzere teslim alındığını, emtianın alıcı Migros mağazasına teslim edilmeden çalındığını, yapılan ekspertiz sonucu sigortalıya 184.868,54 TL tazminat ödendiğini, mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 1301 ... maddesi gereği ödenen tazminat miktarı kadar sigortalısının haklarına halef olduğunu ileri sürerek 184.868,54 TL'nin ödeme tarihi olan 09.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde, rizikonun sigorta teminatının dışında kaldığını, sigortalı dava dışı Altıparmak Şirketi ile nakliyeci müvekkili arasında düzenlenen nakliye sözleşmesinin 9 uncu maddesine göre ancak diğer davalı ...Ş'den talepte bulunulabileceğini, 6762 sayılı Kanun'un 781 ... maddesi uyarınca zararın müvekkili davalı nakliyecinin kusurundan doğmayan bir sebepten meydana geldiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafından talep edilen miktarın fahiş olduğunu, müvekkilince eksper tayini ile zararın tespit edildiğini, ... zararın 105.375,07 TL olduğunu ve davacıya teklif edilmesine rağmen kabul edilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 26.05.2015 tarih, 2012/107 E. ve 2015/354 K. sayılı karar ile davalı Balnak Nakliyat A.Ş’nin sorumluluğunda İstanbul’da bulunan dava dışı satıcı Altıparmak Gıda San. ve Tic. Kollektif Şirketince Ankara İli ... İlçesindeki Migros Tic. A.Ş’ye gönderilmek üzere bal emtiası yüklendiği, araç sürücüsü tarafından emtianın büyük bir kısmının İzmir’de satıldığı, davacının sigortalısına 184.868,54 TL ödediği, ... ve hasar, kasıtlı bir fiil sebebi ile meydana geldiğinden taşıyıcının ... ve hasarın tamamından sorumlu olması gerektiği, dava konusu emtia nedeniyle Migros Tic. A.Ş’nin sigortalıya herhangi bir ödeme yapmadığı, 6762 sayılı Kanun'un 784 üncü maddesine göre taşıyıcının taşınan eşyayı gönderilene teslimine kadar kendi yerine geçen bütün taşıyıcıların ve eşyanın taşınmasını kendilerine bıraktığı kimselerin fiil ve kusurlarından kendi kusuru gibi sorumlu olacağı, davalı taşıyanın kendisine ait olmayan bir kamyon ve kendi yanında çalışmayan bir sürücünün verdiği hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle 184.868,54 TL tazminatın davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 21.05.2018 tarih, 2016/12068 E. ve 2018/3782 K. sayılı kararında; dava sırasında davalı taşıyıcı Balnak.. A.Ş.'nin (... A.Ş.) dava dışı sigortalı Altıparmak Gıda San. ve Tic. Koll. Şti. arasında akdedilmiş 08.03.2011 tarihli taşıma sözleşmesini sunduğu, sözleşmenin 9 uncu maddesine göre dava konusu hasardan dolayı sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürdüğü, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda mülga 6762 sayılı Kanun'un 786 ncı maddesinin üçüncü fıkrası karşısında sözleşmenin bu maddesinin geçersiz olduğuna, taşıyıcının tam sorumlu olduğuna dair rapor verildiği, mahkemece rapora uygun olarak davanın kabulüne karar verildiği, ancak taraflar arasında düzenlenen 08.03.2011 tarihli sözleşmenin 9/1. maddesinde "işveren hasar durumunda yükleniciden ürün maliyeti üzerinden talepte bulunabileceğini ve zararın bu tutar üzerinden karşılanacağını peşinen kabul eder" şeklindeki hükme göre taşıyıcının sorumluluk sınırının düzenlendiği, sigortacının, taşıyıcıdan, ancak sigortalının taşıma sözleşmesine göre isteyebileceği miktarı rücu edebileceği dikkate alınarak sigortalı ve taşıyıcı arasında akdedilen sözleşmenin 9/1. fıkrası değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın davalılar yararına; yine, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu hasarın kast nedeniyle oluştuğu, bu nedenle muafiyet indiriminin uygulanmayacağı yönünde rapor verilmiş ise de davalı ... ile davalı taşıyıcı arasında akdedilmiş olan olan poliçe hükümlerine göre emniyeti suistimale ilişkin %5 muafiyet indirimi uygulanacağının düzenlendiği, bu poliçe hükmünün değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bu yönüyle davalı ... yararına bozulmasına karar verilmiş, davalılar vekillerinin sair temyiz itirazları ise reddedilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunda İstanbul'da bulunan, dava dışı satıcı Altıparmak Gıda San. ve Tic. Koll. Şti.nin Ankara İli ... İlçesindeki Migros Tic. A.Ş.'ye gönderilmek üzere fatura bedeli 221.157,22 TL olan 850 gr.'lık kavanozlardaki 1200 adet balın fabrikadan 01.11.2011 tarihinde yüklendiği, sürücü tarafından emtianın büyük bir kısmının İzmir'de satıldığı, balların gönderildiği Migros Tic. A.Ş.'den gelen 01.07.2014 tarihli yazı cevabına göre, dava dışı şirket tarafından düzenlenen 02.11.2011 tarihli 221.157,22 TL bedelli davaya konu bal emtiasına ilişkin faturanın dava dışı Migros Tic. A.Ş. tarafından balları gönderen dava dışı şirkete ödenmediği, davacı ... tarafından sigortalısı dava dışı şirkete hasar bedeli olarak 184.868,54 TL'nin ödendiği ve zararın tazmin edildiği, 6102 sayılı Kanun'un 784 üncü maddesinde açıklandığı üzere; taşıyıcının taşınan eşyayı gönderilen teslimine kadar kendi yerine geçen bütün taşıyıcıların ve eşyanın taşınmasını kendilerine bıraktığı kimselerin fiil ve kusurlarından kendi kusuru gibi kusurlu olacağı, dava konusu olayda davalı ... şirketinin kendisine ait olmayan bir kamyon ve kendi yanında çalışmayan bir sürücünün verdiği hasardan, bu maddeye göre kusurlu sayıldığı, dava konusu olayda davacının sigortalısı olan dava dışı şirkete 184.868,54 TL tazminat ödediği, taraflar arasında düzenlenen 08.03.2011 tarihli sözleşmenin 9/1. maddesinde "işveren, hasar durumunda yükleniciden ürün maliyeti üzerinden talepte bulunabileceğini ve zararın bu tutar üzerinden karşılanacağını peşinen kabul eder." şeklindeki hükme göre taşıyıcının sorumluluk sınırının düzenlendiği, sigortacının, taşıyıcıdan, ancak sigortalının taşıma sözleşmesine göre isteyebileceği miktarı rücu edebileceği, bu zarar miktarının ise 184.868,54 TL olduğu, taşınan malların zarar ve hasarından davalı ...Ş.'nin 175.625,12 TL'den sınırlı olarak sorumlu olduğu, davacı tarafından ödenen bu miktarın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiği, ancak davalıların önceden temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından, temerrüdün dava tarihinden itibaren oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 184.868,54 TL'nin davalı ...Ş. 175.625,12 TL'den sınırlı olmak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamına uyulduğu belirtilmişse de hükme esas alınan bilirkişi raporunda bozma gerekçesinin göz ardı edildiğini, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda davalı ... şirketi ile dava dışı şirket arasındaki bozma ilamında geçen sözleşme maddesini kanundan kaynaklanan bir sorumluluk sınırlaması olarak nitelendirilmesinin hatalı olduğunu, zira söz konusu maddenin sözleşme serbestisi kapsamında nakliye sözleşmesinin bir maddesi olduğunu, 6102 sayılı Kanun'un 1361 ... maddesi uyarınca rücuan tazminat taleplerinde ödeme yapan sigorta şirketinin ancak ... zararı isteyebileceğini, somut olayda bu miktarın müvekkili şirket açısından 105.375,07 TL olduğunu, yine sigortacının sorumluluğunun riziko tarihindeki rayiç değer üzerinden belirlenecek zarar ile sınırlı olduğunu, davacı şirketin talep edebileceği ... zararın belirlenmesi gerektiğini, ekspertiz raporunda bal piyasasında kâr marjının %80-100 arasında olduğunun belirtildiğini ancak davacı şirket tarafından sigortalısına ödenecek tazminat tutarı belirlenirken kâr marjı indirimi yapılmadığını, bu miktarın davalılardan talep edilemeyeceğini, davalı ... şirketi ile dava dışı şirket arasındaki sözleşmede yer ... hüküm gereği, müvekkilinin ürün maliyeti üzerinden belirlenecek tazminat tutarını ödemekle yükümlü olduğunu, ancak davacı tarafından kendi poliçesine dayanarak sigortalısına, emtianın satış fiyatı üzerinden belirlenen bedeli ödediğini, müvekkilinin sadece kâr marjı dahil edilmemiş ürün maliyet tutarını ödemesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... Loj. .... Depo. Taş. ve Tic. A.Ş vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ile sigortalısı arasındaki poliçe hükümlerine göre, dava konusu hırsızlık olayının teminat kapsamı dışında olduğunu, halefiyet şartlarının gerçekleşmediğini, davaya konu olayın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun bozma ilamına aykırı olduğunu, bozma ilamında belirtilen sözleşme hükmünün geçerli olup olmadığı konusunda bilirkişilerden değerlendirme yapılmasının istenmediğini, teknik inceleme yapmadığı halde hukuki değerlendirme yapıldığını, bozma ilamında sadece sözleşmenin 9/1. maddesinin dikkate alınması gerektiğinin belirtildiğini, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, halefin selef adına ancak sözleşmenin 9/1. maddesinde belirtilen maliyet tutarını talep edebileceğini, ancak bu maddeye itibar edilmeyerek karar verildiğini, dosya kapsamında, taşınan emtianın maliyet tutarına ilişkin herhangi bir veri bulunmadığını, emtiaya ilişkin sadece fatura ibraz edildiğini, bilirkişi raporundaki ürün maliyetine ilişkin hesaplamanın yanlış olduğunu, doğru tespit açısından emtianın taşındığı yıldaki maliyet tutarına ilişkin olarak dava dışı şirketin ticari kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, dosyadaki mali kayıtların ürün maliyetini değil, kâr marjı eklenmiş Migros'a satış fiyatını gösterir nitelikte olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, yurt içi ... taşıması nedeniyle oluşan zararın rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6762 sayılı Kanun'un 781, 784, 786 ve 1301 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2. 21.05.2018 tarihli bozma ilamında, davalı taşıyıcı ... şirketi ile dava dışı sigortalı Altıparmak Gıda şirketi arasında imzalanan 08.03.2011 tarihli sözleşmenin 9/1. maddesine göre karar verilmesi gereğine işaret edilmiş olup, bozma sonrası alınan bilirkişi raporunda taraflar arasındaki mezkûr sözleşme hükmü dikkate alınmayarak yapılan hesaplamaya göre emtianın piyasa değerine göre zararın 184.868,54 TL olduğu tespiti yapılarak, sözleşmenin 9. maddesine göre taşınan bal emtiasının olay tarihindeki maliyet bedelinin hesaplaması istenildiği takdirde, ürün kalitesinin belirlenmesi ve dava dışı sigortalının mali kayıtlarının incelenerek ürün maliyet ve kâr marjının tespiti gerektiği hususuna yer verilmiş ise de, Mahkemece bu yönde gerekli araştırma tamamlanmadan, 28.03.2022 tarihli ek rapordaki, "...9. madde gereği zarar hesabında, emtianın Migros'a ... olduğu, Migros kayıtlarına göre süzme balım birim fiyatının KDV hariç 23,90 TL olarak yer aldığı, faturalarda %16 iskonto uygulandığı, ekspertiz raporu hesabı incelendiğinde %16 üzerinde iskonto ve sovtaj uygulandığından davacı sigortalısının Migros'a satışındaki kâr sıfırlanarak üretim maliyetlerinin esas alındığının değerlendirildiği, buna göre de zararın 184.868,54 TL olduğu" yönündeki görüşe itibar edilerek karar verilmiştir

3. Bozma ilamında bahsekonu sözleşmenin 9/1. maddesine göre zarar hesabı yapılması açıkça belirtildiği, bozma sonrası alınan ilk bilirkişi raporunda da yukarıda belirtilen bilgi belgelere göre ürün maliyet bedeli hesaplanabileceği açıklamasına yer verildiği halde, Migros satış faturası ve davacı eksper raporundaki rakamların yorumlanması suretiyle varılan sonuca göre eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

19.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.