Esas No: 2010/7265
Karar No: 2011/4430
Karar Tarihi: 28.06.2011

**7. Hukuk Dairesi         2010/7265 E.  ,  2011/4430 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma, toplanan deliller hüküm vermeye yeterli değildir.

Açılan bir davada sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için taraflarca dayanılan ve neticeye etkisi bulunan tüm delillerin eksiksiz toplanması, resmi mercilerde bulunan ve hüküm verilebilmesi için gerekli olan tüm belgelerin getirtilmesi zorunludur.

HUMK'nun 1. maddesi hükmüne göre de, mahkemelerin görevi kanunla belirlenir. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan taraflarca öne sürülmese bile mahkemelerce kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Hiçbir mahkeme kendi görevini aşan bir davaya bakıp sonuçlandıramaz. Bu kural davada ön sorun oluşturan konularda da uygulanır. Bir mahkemenin kendi görevine giren bir davayı sonuçlandırabilmesi başka bir mahkemede görülmesi gereken uyuşmazlığın çözümüne bağlı olması halinde mahkemenin bu uyuşmazlığı ön sorun yapması, bu konuda görevli mahkemede dava açması için ilgili tarafa yetki ve süre vermesi, açılacak davanın sonucunu beklemesi ve ön sorun çözüme kavuşturulup kesin hükme bağlandıktan sonra bunun sonucuna göre önündeki davayı sonuçlandırması gerekir.

Somut olaya gelince, toplanan delillere göre, İstanbul İli, ... ilçesi, ... köyü, köy içi mevkiinde bulunan 6 pafta, 1102 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazların 28.09.1959 günü tapulama suretiyle “... Mirasçıları” adına tescil gördüğü, tescile dayanak 13 Teşrini evvel 1334 tarihli tapu kaydında da taşınmazın malikinin Sultan Beyazit Veli Han Vakfından mazbut Devleti Aliye'den Kaimmakam ... Bey Bin ... Efendi göründüğü, bu taşınmazın ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1988/465-1990/575 E.K. ilamı uyarınca mahlulen “Sultan Beyazıt Vakfı” adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Davacılar, sözü edilen taşınmazların kayıt maliki ... oğlu Kaymakam ...'nin miras bırakanları olduğunu öne sürerek bu kişinin mirasçılık belgesinin verilmesini istemişlerdir. Mahkemece, davacının iddia ettiği ve uyuşmazlık konusu olmayan ... ilçesi, ... köyü, köy içi mevkiinde bulunan 6 pafta, 1102 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazların Osmanlıca kök kayıtlarının tercümesi uzman bilirkişiye yaptırıldıktan sonra bu taşınmazların malikinin Kaimmakam ... Bey Bin ... Efendi olduğu, taşınmazların maliki ...'nin davacıları miras bıraktığı yönündeki bilirkişi raporu benimsenerek dava kabul edilmiştir. Uyuşmazlığa konu taşınmazların kayıtlarında malikin ... olarak göründüğü, nüfus kayıtlarında davacının miras bırakanının ise ... ... Paşa olduğu gözetildiğinde, davacıların mirasçı olduklarının kabul edilebilmesi için davacıların murisi ile kayıt malikinin aynı kişi olduklarının tespiti gerektiği kuşkusuzdur. Ne var ki bu husus ancak Asliye Hukuk Mahkemesinde açılabilecek bir dava ile kanıtlanabileceğinden bu uyuşmazlığın dar yetkili Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi mümkün değildir.

Hal böyle olunca az yukarıda açıklanan hukuksal olgu da gözetilerek mahkemece öncelikle bu konu ön sorun yapılmalı, ön sorunun çözümü için görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açmak üzere davacılara yetki ve kesin süre verilmeli, dava açıldığı taktirde sonucu ve verilecek kararın kesinleşmesi beklenmeli, daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece açıklanan bu olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve soruşturma ile yazılı şekilde hüküm verilmesi isabetsiz, davalı ... Bölge Müdürlüğü'nün temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kararın BOZULMASINA, peşin ödenen harcın istek halinde ilgilisine iadesine, 28.06.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.