Esas No: 2016/15591
Karar No: 2020/3992
Karar Tarihi: 05.10.2020

**16. Hukuk Dairesi         2016/15591 E.  ,  2020/3992 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TESCİL

KANUN YOLU: TEMYİZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... İlçesi’nde 1983 yılında yapılan kadastro sonucunda,... Köyü çalışma alanında bulunan 370, 507, 589, 614, 619, 756, 818, 847, 872, 935 ve 945 parsel sayılı taşınmazlar, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ve müşterekleri adına tespit edilmiş iken daha sonra havzai fahmiye bölgesi içerisinde kaldıkları gerekçesiyle tescil harici bırakılmışlardır. Davacı ... ve arkadaşları, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, 370, 507, 589, 614, 619, 756, 818, 847, 872, 935 ve 945 parsel sayılı taşınmazlar hakkında; davacı ... ise, yine aynı nedenle çekişmeli 945 parsel sayılı taşınmaz hakkında, ayrı ayrı dava açmışlardır. Yargılama sırasında müdahil ... 619, 589, 935, 370, 945, 872 parsel sayılı taşınmazlar yönünden; müdahiller ... ve ... ise, 619, 589, 370 ve 872 parsel sayılı taşınmazlar yönünden, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmışlardır. Mahkemece, dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda 614 parsel sayılı taşınmazın davacılar ..., ... ve ... adına 17.06.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporundaki payları oranında tapuya kayıt ve tesciline; 619 parsel sayılı taşınmazın davacılar ..., ... ile dahili davacılar ..., ... ve ... adına 17.06.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporundaki payları oranında tapuya kayıt ve tesciline, davacı ...'in davasının reddine, 756 parsel sayılı taşınmazın davacılar ..., ..., ... adına 17.06.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporundaki payları oranında tapuya kayıt ve tesciline; 818 parsel sayılı taşınmazın davacılar ..., ..., ... adına 17.06.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporundaki payları oranında tapuya kayıt ve tesciline; 507 parsel sayılı taşınmazın 17.06.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli 6 nolu krokide (A) harfi ile gösterilen 383,15 metrekarelik kısmın davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 509,85 metrekarelik kısmın ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, davacı ...'in davasının reddine, 589 parsel sayılı taşınmazın 24 pay kabul edilerek 4/24 payının dahili davacı ..., 4/24 payının dahili davacı ..., 4/24 payının dahili davacı ..., 6/24 payının davacı ..., 3/24 payının davacı ..., 4/24 payının davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; 370 parsel sayılı taşınmazın 17.06.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli 5 nolu krokide (A) harfi ile gösterilen 308,28 metrekarelik kısmının dahili davacılar ..., ..., ... adlarına 1/3 pay oranında tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 357,95 metrekarelik kısmının ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (C) harfi ile gösterilen 403,77 metrekarelik kısmının ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek davacılar ... ve ... adlarına 1/2 pay oranında tapuya kayıt ve tesciline; 847 parsel sayılı taşınmazın 17.06.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli 1 nolu krokide (A) harfi ile gösterilen 2.046,86 metrekarelik kısmının davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 936,69 metrekarelik kısmının ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek davacılar ... ve ... adlarına 1/2 pay oranında tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (C) harfi ile gösterilen 1.076,45 metrekarelik kısmının ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; 872 parsel sayılı taşınmazın 17.06.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli 7 nolu krokide (A) harfi ile gösterilen 299,72 metrekarelik kısmının davacılar ... ve ... adlarına 1/2 pay oranında tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 338,62 metrekarelik kısmının ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (C) harfi ile gösterilen 521,60 metrekarelik kısmının ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek dahili davacılar ..., ..., ... adlarına 1/3 pay oranında tapuya kayıt ve tesciline; 935 parsel sayılı taşınmazın 17.06.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli 4 nolu krokide (A) harfi ile gösterilen 598,02 metrekarelik kısmının ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek davacılar ..., ... adlarına 1/2 pay oranında tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 598,02 metrekarelik kısmının ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek dahili davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; davacı ...'in davasının reddine, 945 parsel sayılı taşınmazın 17.06.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli 3 nolu krokide (A) harfi ile gösterilen 1.827,89 metrekarelik kısmının ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek dahili davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 452,40 metrekarelik kısmının ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek dahili davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (C) harfi ile gösterilen 529,81 metrekarelik kısmının ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (D) harfi ile gösterilen 529,81 metrekarelik kısmının ifrazı ile yeni parsel numarası verilerek davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; davacı ...'in davasının reddine, arzın altındaki madenlerin devlete ait olduğu hususunun tapu kayıtlarının beyanları hanesine işlenmesine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro sırasında parsel numarası verilmekle birlikte tescil harici bırakılan taşınmazın kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki sebebine dayalı olarak 4721 sayılı TMK'nın 713/1. ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince tescili isteğine ilişkindir. Mahkemece, çekişmeli taşınmazlar üzerinde, davacılar ve müdahiller lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır. Dava konusu taşınmazların kime ait olduklarını, kimden kaldıklarını, ne zamandan beri kim tarafından ve ne şekilde tasarruf edildiklerini açıklamaya yeter şekilde mahalli bilirkişi ve tanıklardan beyan alınmamış ve ziraat bilirkişisi raporunda, çekişmeli taşınmazların nitelikleri ve tarım arazisi niteliğinde olup olmadıkları açıklanmamış, yalnızca ürün değeri üzerinden elde edilecek gelire göre taşınmazların değerlerinin hesaplanmasıyla yetinilmiştir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile ziraat mühendisi bilirkişisi ve teknik bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazların öncesinde kime ait oldukları, kimden kime kaldıkları, kim tarafından, ne şekilde ve ne sıfatla zilyet edildikleri sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanları arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinden yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı; ziraat bilirkişinden, çekişmeli taşınmazların önceki ve mevcut niteliklerinin ne olduğunu, taşınmazların tarım arazisi vasfını taşıyıp taşımadıklarını, üzerlerindeki zilyetliğin sürdürülüş biçimini ve kullanım durumunu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde belirleyen, somut verilere ve bilimsel esaslara dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli rapor ve kroki düzenlemesi istenmeli; bu suretle dava tarihine kadar 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 17. maddesinde öngörülen koşulların davacı ve müdahiller yararına gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de; fen bilirkişi raporunda 614 parsel sayılı taşınmazın 4/8 hisse itibariyle Mehmet, İsmail ve ...’in, 2/8 hisse itibariyle ...’in, 1/8’er hisse itibariyle ... ve ...’in kullanımında olduğu, 589 parsel sayılı taşınmazın da krokide (A) harfi ile gösterilen 932,50 metrekarelik kısmının ... ve ...’in kullanımında olduğu, (B) harfiyle gösterilen 932,50 metrekarelik kısmın 2/4 hisse itibraiyle ..., 1/4’er hisse itiberiyle ... ve ...’in kullanımında olduğu rapor edilmesine ve fen bilirkişi raporuna atıf yapılarak hüküm kurulmasına rağmen fen bilirkişi raporunda tespit edilen hususların aksine olacak şekilde 614 parsel sayılı taşınmazın davacılar ..., ..., ... adına tesciline, 589 parsel sayılı taşınmazın ise 24 pay kabul edilerek 4/24 payın ..., 4/24 payın ..., 4/24 payın ..., 6/24 payın ..., 3/24 payın ..., 4/24 payın ... adına tesciline karar verilerek rapor ile hüküm arasında çelişki oluşacak şekilde hüküm kurulması da isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

05.10.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.