Esas No: 2023/4020
Karar No: 2023/4650
Karar Tarihi: 02.05.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/4020 E.  ,  2023/4650 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/439 E., 2022/2689 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : Dikili 1. Asliye Hukuk (İş)Mahkemesi

SAYISI : 2018/158 E., 2020/454 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı şirket vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Feri müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı işyerinde davaya konu dönemlere ilişkin çalışmasının olduğuna yönelik herhangi bir ücret kaydı, bordro, bildirim vs. bulunmadığını, davacı ile çalıştığını iddia ettiği işveren arasında hizmet akdi bulunması ve buna dair ücret alma iddiasının yöntemice ispatlanması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Dosya kapsamına göre, taraflar arasında davacının davalı işyerinde 17.07.2017-09.03.2018 tarihleri arasında çalışması olduğu konusunda uyuşmazlık mevcut olmadığı, uyuşmazlığın çözümü kapsamında taraf tanıklarının dinlendiği, SGK kayıtlarının getirtildiği, kolluk araştırmasının yapıldığı, işe giriş bildirgelerinde davacının imzasının bulunmadığı, davacının bir kısım çalışmalarının davalı işyerinden SGK'ya bildirildiği, davacının Nur-ak Maden. İnş. Hafr. Ltd. Şti'ne ait işyerinde 17.07.2017-09.03.2018 ve 15.01.2015-17.02.2015 tarihleri arasında hizmet kaydının bulunduğu, davalı işyerinden ilk bildirimin 14.07.2017 tarihinde yapıldığı, SGK tarafından bildirilen bordro tanıkları, komşu işyeri tanığı beyanlarından ve mernis adres sorgulamasından davacının davalı tarafından işletilen çiftlikte ikamet ettiği, bordro tanığı ...'ın; kendisinin Nur-ak Madencilik sahibi... Bey'in işlettiği Hakann Et Lokantasında çalıştığını, hayvanların yetiştirildiği bir çiftliğin bulunduğu ve... Bey'in bu çiftliğinde bir çobanın olduğu, çobanın adının Selahattin olabileceğini, çobanın... Bey'e dava açtığını duyduğunu, çobanın bu çiftlikte ailesi ile birlikte yaşadığını ve 2015-2016-2017 yıllarında çobanın çiftlikte çalıştığını beyan ettiği, komşu işyeri tanığı ...'ın ise; davalının sahibi olduğu hayvan çiftliği ile kendisinin hissedarı ve kiracısı olduğu hayvan çiftliğinin yan yana olduğunu, davacının 2015 yılı Eylül aylarında işyerinde çalışmaya başladığını, 2018 yılı Mart ayında işten çıkarıldığını, davacının çalıştığı süre boyunca sürekli ve kesintisiz olarak burada çalıştığını beyan ettiği, davacının davalı işverene ait işyerindeki çalışması ile ilgili SGK'ya yapmış olduğu şikayet nedeniyle SGK denetmeni tarafından tutulan raporda, davacının 06.10.2015 tarihinde işyerinde çalışmaya başladığını beyan ettiğinin görüldüğü, tüm dosya kapsamı, tanık beyanları, SGK raporu ve hizmet dökümleri birlikte değerlendirildiğinde, usule ve bilimsel verilere uygun hazırlanmış bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulü ile; davacı ... Sivrihisar’ın 1262466.035 sicil numaralı ...'ne ait iş yerinde 06.10.2015-13.07.2017 tarihleri arasında asgari ücret ile sürekli ve kesintisiz olarak 639 gün çalışmasının bulunduğunun, bu çalışmanın Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davalı Şirket Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde; yazılı belge bulunmamasına rağmen tanık beyanları esas alınarak karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı şirketçe davacının sigorta girişinin 14.07.2017 tarihi itibariyle yapıldığını, çünkü davacının o tarihte çalışmaya başladığını, SGK Başkanlığı vekili tarafından bildirilen tanıkların hiçbirinin dinlenilmediğini belirterek, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Fer'i Müdahil Kurum Vekilinin İstinaf Sebepleri

Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde; kurumun işbu davada fer'i müdahil olduğunu, davalı sıfatının bulunmadığını, davacının davasını ispatlayacak yazılı deliller sunmadığını, tanık anlatımlarına dayalı olarak karar verildiğini, tanıkların işe başlangıç tarihi ve ara verme hususunda net beyanda bulunmadıklarını, davacının iddia ettiği sürelerde kesintisiz çalıştığının kabulünün mümkün olmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda, davacının çekişmeli dönemde bildiriminin bulunmadığı, davacının çalıştığı işyerinin tescilsiz olduğu, davacının bir süre bildirimi yapılan, davalı işverene ait işyerinin sandviç büfesi (tanık anlatımlarından anlaşıldığı üzere et lokantası) işyerinin farklı olduğu, tanık ...'in beyanına göre; işyerleri arasının uzak olduğunun görüldüğü, nitekim kayıtlardaki adresler itibariyle lokanta işyerinin Dikili Merkezde olmasına karşın davacının çalıştığı çiftlik işyerinin Bademli Köyü/Dikili adresinde olduğunun anlaşıldığı, şu halde bordro tanığı olarak dinlenen tanıkların anlatımlarının sağlıklı olamayacağı, sonuç itibariyle bordro tanığı bulunmayan iş bu davada komşu işyeri tanığı ... beyanı, İlçe Tarım Müdürlüğünün hayvan çiftliğinin kurulduğu tarihe dair yazısı, davalı işverenin davacının ailesi ile birlikte 2015 yılında çiftliğe taşındığına dair kabulü ve davacının çiftliğin gözetimini de yapmış olduğu gerçeği karşısında 06.10.2015-13.07.2017 tarih aralığına ilişkin tespit talebinin kabulüne karar verilmesi gerekmiş, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.2 hükmü gereğince davanın esası hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.1-Davalı işveren vekili ve SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının kabulüne; Dikili 1.Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nden verilen 05/11/2020 tarih, 2018/158 Esas ve 2020/454 Karar sayılı hükmünün kaldırılmasına,

1.2-Davacının davasının kısmen kabulü ile,

1.3-Davacının, davalı işverene ait, .......i/... adresindeki, tescilsiz,

hayvan yetiştiriciliği işyerinde, 06/10/2015-13/07/2017 tarihleri arasında, kesintisiz ve tam olarak, dönemin asgari ücreti ile çalıştığının tespitine,

1.4-Fazlaya dair talebin reddine,

2-Gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

3.1-Davacı tarafın davasının kabul edilmiş olması nedeniyle 492 sayılı Harçlar Kanununun madde 2, 15/1, 21/1, 28/1.a hükümleri uyarınca alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan toplam 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 44,80 TL harcın davalı işverenden alınarak hazineye irat kaydına,

3.2-Davacının yatırdığı 71,80 TL harçların davalı işverenden alınarak davacıya verilmesine,

3.3-Davalı işveren tarafından istinaf aşamasında yatırılan harçların karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

4.1-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan 6100 sayılı HMK'nun madde 323/1.ğ ve 326/1 hükümleri gereğince, karar tarihi itibariyle yürüklükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın niteliğine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı işverenden alınarak davacıya verilmesine,

4.2-Davalı işveren kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan 6100 sayılı HMK'nun madde 323/1.ğ ve 326/1 hükümleri gereğince, karar tarihi itibariyle yürüklükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın niteliğine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı işverene verilmesine,

5.1-Davacı tarafından yapılan toplam 830,10 TL yargılama giderinin 6100 sayılı HMK'nun madde 323/1 ve 326/2 hükümleri uyarınca davanın kısmen kabul edilmesi karşısında kabul ve ret oranına göre, 637/898 nispetinde, 588,83 TL'lik bölümünün davalı işverenden alınarak davacı tarafa verilmesine, fazla kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,

5.2-Davalı işveren tarafından yapılan toplam 95,43 TL yargılama giderinin 6100 sayılı HMK'nun madde 323/1 ve 326/2 hükümleri uyarınca davanın kısmen kabul edilmesi karşısında kabul ve ret oranına göre, 261/898 nispetinde, 27,73 TL'lik bölümünün davacıdan alınarak davalı işverene verilmesine, fazla kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,

5.3-Kurum tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ve fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Şirket Vekilinin Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili; davalı şirketçe davacının sigorta girişinin 14.07.2017 tarihi itibariyle yapıldığını, çalışmalarının kuruma bildirildiğini, yargılama sırasında bildirmiş oldukları tanıkların dinlenmediğini, davalı şirket ile çekişmeli durumda olan tanık ...'ın beyanlarının hükme esas alınmaması gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i Müdahil Kurum Vekilinin Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 15.01.2015 – 2017 tarihleri arasında çalıştığının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.