Esas No: 2016/6139
Karar No: 2018/2175
Karar Tarihi: 22.03.2018

**20. Hukuk Dairesi         2016/6139 E.  ,  2018/2175 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı 22.07.2014 tarihli dilekçe ile; ... ilçesi, ..... mahallesi 1097 ada 7 parsel sayılı 985 m2 yüzölçümündeki arsayı 26.10.2005 tarihinde yapılan ihaleyle Hazineden satın aldığını, 2009 yılında ev yapmak istediğinde .... Valiliğince 30.10.2007 tarihinde onaylanan orman tahdidiyle orman sınırları içine alındığını öğrendiğini, takas isteğinin Hazine tarafından reddedildiğini, zararının oluştuğunu, ayıba karşı tekeffül hükümleri uyarınca taşınmazın rayiç bedelinin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek tapu kaydının iptal edilip fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL tazminatın yasal faiziyle birlikte tarafına verilmesi istemiyle dava açmıştır. Daha sonra 30.04.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile toplam 200.000,00 TL tazminatın faiziyle birlikte tahsilini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, 10.000,00 TL’nin dava tarihinden, 137.750,00 TL’nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm davacı asil ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu iptali ve tescil ile TMK’nın 1007. maddesi uyarınca tapu sicilinin hatalı tutulmasından kaynaklı zararın tazmini isteklerine ilişkindir.

Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulmuştur. Şöyle ki; Dosya içeriği ve toplanan delillerden; ..... ilçesi .... Mahallesi 1097 ada 7 parsel sayılı 985 m2 yüzöçümündeki arsa nitelikli taşınmazın Hazine adına tapuda kayıtlı iken 26.10.2005 tarihinde yapılan ihaleyle 12.170 TL bedelle davacıya satışının yapıldığı, 08.10.2007 tarihinde davacı adına tapu kaydının oluştuğu, davacının anılan taşınmaza ev yapmak için belediyeye yaptığı başvuru üzerine “... Devlet Ormanı-1” sınırları içinde kaldığının bildirildiği, takas istemiyle Hazineye dilekçe verdiği, Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünün 27.12.2011 tarihli yazıyla takas istemini reddettiği, satış bedelinin kanuni faiziyle birlikte davacıya ödemesini uygun gördüğü, bunun üzerine davacının eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Davacının satın alma yoluyla malik olduğu arsa niteliğindeki taşınmazın orman tahdit haritası içinde kalması halinde tapu malikinin mülkiyet hakkının kısıtlanacağı kuşkusuzdur. Bu durumda davacının kayden maliki olduğu taşınmazın orman sınırları içinde kalan kesiminin tapu kaydının iptal edilip orman niteliği ile Hazine adına tescili ve tazminat istemiyle dava açmakta hukuki yararı bulunmaktadır.

Ne var ki; mahkemece çekişmeli taşınmazın orman tahdit haritası içinde kalıp kalmadığı yönünde orman bilirkişiden rapor alınmamış, yine davacının tapunun iptaline ve orman niteliği ile Hazine adına tesciline ilişkin isteği hakkında olumlu veya olumsuz hüküm kurulmadan tazminata hükmedilmiştir.

Diğer taraftan davacı, dava dilekçesinde ve temyiz dilekçesinde ayıba karşı tekeffül hükümleri uyarınca menfi ve müspet tüm zararlarının karşılanması isteminde bulunmuş ise de, 6100 sayılı HMK 33. (1086 sayılı HUMK 76.) maddesi hükmü uyarınca olayları bildirmek taraflara hukuki nitelendirmeyi yapmak ve ona uygun yasal düzenlemeyi tayin ve tespit ederek uygulamak mahkemeye aittir. İddianın ileri sürülüş biçimi, dava dilekçesinin içeriği ve dosyadaki mevcut deliller birlikte değerlendirildiğinde eldeki dava, tapu kaydının iptal edilip orman niteliği ile Hazine adına tescili ve TMK’nın 1007. maddesi uyarınca tapu sicilinin hatalı tutulmasından kaynaklı zararın tazmini istemlerine ilişkindir.

-2-

2016/6139 - 2018/2175

4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 1007. maddesi gereğince, tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle zarara uğrayan kişinin bütün zararlarından devlet sorumludur. Tapu kaydının iptali nedeniyle, tapu sahibinin oluşan gerçek zararı neyse, tazminatın miktarı da o kadar olmalıdır. Gerçek zarar; tapu kaydının iptali nedeniyle, tapu malikinin mal varlığında meydana gelen azalmadır. Tazminat miktarı, zarar verici eylem gerçekleşmemiş olsaydı, zarar görenin mal varlığı ne durumda olacak idiyse, aynı durumun tesis edilebileceği miktarda olmalıdır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.03.2003 gün ve 2003/19-152 E. - 2003/125 K.; 29.09.2010 gün ve 2010/14-386 E. - 2010/427 K.; 15.12.2010 gün ve 2010/13-618 E. - 2010/668 K. sayılı kararı). Zarara uğrayan kişinin gerçek zararı ise, tazminat miktarının belirlenmesinde esas alınacak değerlendirme tarihine göre belirlenecek olup, bu tarih ise zararın meydana geldiği tarihtir. Zararın meydana geldiği tarihe göre, tapusu iptal edilen gayrimenkulün niteliği ve değeri belirlenmelidir. Taşınmazın niteliği arazi ise gelir metodu yöntemi ile, arsa vasfında ise değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması suretiyle gerçek değer belirlenmelidir.

Mahkemece; çekişmeli taşınmazın değerlendirme tarihi olan dava tarihi itibariyle arsa veya arazi niteliğinde olup olmadığı, arsa ise imar düzenlemesi sonucu oluşmuş imar parseli olup olmadığı, imar parseli ise düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediği, düşülmüş ise oranı, yine taşınmazın bulunduğu cadde veya sokak itibariyle belediyece belirlenen 2014 yılı emlak vergisine esas asgari m² değeri Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğünden sorulmamıştır.

Diğer taraftan hükme dayanak yapılan bir inşaat mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda; çekişmeli taşınmazın arsa niteliğinde olduğu belirtilip ekonomik özellikleri itibariyle dava tarihindeki değeri belirlenmiştir.

Bu durumda somut olayda davaya konu taşınmazın niteliğinin ve değerinin yöntemine uygun şekilde tespit edildiği söylenemez.

O halde Devlet ormanlarının mülkiyeti Hazineye kullanma ve yararlanma hakkı Orman Genel Müdürlüğüne ait olduğundan tapunun iptali ve tescil isteği yönünden dava dilekçesi ve duruşma gününü bildirir davetiye Orman Yönetimine tebliğ edilerek husumet yaygınlaştırılmalı, Orman Yönetiminden delil ve belgeleri istenmeli, 17.04.1998 gün 1996/3-1 sayılı İçtihatları Birleştirme Kararı ve Bakanlar Kurulunun 28.02.1983 gün 1983/6122 sayılı kararı gözetilmek suretiyle çekişmeli taşınmazın dava tarihi itibariyle arsa veya arazi niteliğinde olup olmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmeli, yörede yapıldığı anlaşılan orman kadastrosu, aplikasyon ve orman rejimi dışına çıkarma işlemlerine ilişkin işe başlama, işi bitirme, sonuçları askı ilan tutanağı, orman kadastrosu çalışma tutanakları ve orijinalinden renkli orman tahdit haritası, aplikasyon ve 2/B haritaları Orman İdaresinden getirtilmeli, bir orman ve bir fen bilirkişi ile davaya konu taşınmazın belirlenen niteliği itibariyle alanında uzman bilirkişiler huzuruyla yeniden yapılacak keşifte taşınmazın kesinleşen orman tahdit haritası içinde kalıp kalmadığı yönünde orman bilirkişiden rapor alınmalı, davalı yerin kısmen veya tamamen kesinleşen orman tahdidi içinde kaldığının ve arsa niteliğinde bulunduğunun belirlenmesi halinde emsal incelemesi ve kıyaslaması yöntemiyle, arazi niteliğinde olduğunun saptanması halinde ise tarımsal gelir metoduna göre dava tarihindeki gerçek değeri tespit edilerek sonucuna göre tapu kaydının iptali orman niteliği ile tescil ve tazminat istekleri yönünden bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma, inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı ... ve davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 22/03/2018 gününde oy birliği ile karar verildi.