Esas No: 2023/1572
Karar No: 2024/3614
Karar Tarihi: 23.05.2024

**8. Hukuk Dairesi         2023/1572 E.  ,  2024/3614 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1065 E., 2022/1476 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/336 E., 2022/302 K.

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi kararıyla davanın kabulüne karar verilmiş olup, Mahkeme hükmüne karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine bu kez davalılar Hazine vekili ve Orman İdaresi vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı 2015 tarihli dava dilekçesi ile Boyabat ilçesi ... Köyünde yer alan yol - yol - yol - ... Zengin taşınmazı ile çevrili tapusuz taşınmazda yararına zilyetlikle kazanma koşulları oluştuğunu belirterek 4721 sayılı Medeni Kanun'un (4721 sayılı Kanun) 713/1 inci maddesi uyarınca adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılılama sonucunda davanın kabulü ile, Sinop ili Boyabat ilçesi ... Köyü ... Mevkiinde kain bulunan, doğusunda arazi yolu ve ilerisinde 1353 nolu parsel ve ... zilyetliğindeki taşınmaz ve 1362 nolu parsel, batısında orman, kuzeyinde Engin Şen zilyetliğindeki taşınmaz, güneyinde ... zilyetliğinde bulunan taşınmaz ile çevrili olan; 05/04/2016 tarihli Fen Bilirkişileri ... ... , ... ... ve ... 'ın rapora ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 1.104,51 m² yüzölçümlü taşınmazın davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hükme karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk dairesince "orman idaresinin davaya taraf olarak eklenmesi, taşınmazın eski tairhli belgelerde ne şekilde göründüğünün belirlenmesi ve zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması" gereğine değinilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, Sinop ili Boyabat ilçesi Daylı Köyü Arpalık Mevkiinde kain bulunan Doğusunda Arazi Yolu, ilerisinde ... 'a ait 149 ada 6 nolu parsel ve ... Kuluç'a ait 149 ada 7 nolu parsel ve ... 'a ait 149 ada 8 nolu parsel, Batısında orman, Kuzeyinde ... zilliyetliğindeki taşınmaz, ... 'ye ait 150 ada 2 nolu parsel taşınmaz ile çevrili olan 21.11.2019 tarihli Fen Bilirkişileri ... ve ... 'ın rapora ekli krokide A harfi ile gösterilen 1104.51m² yüzölçümlü taşımazın davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hükme karşı istinaf yoluna başvurulması üserine samsun bölge adliye mahkemesi 2. Hukuk Dairesince "taşınmazın en eski tarihli memleket harşitası ve hava fotoğraflarındaki durumunun incelenmesi ve imar ve ihya edilmek surertiyle zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi" gereğine değinilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonunda taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu ve davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, Sinop ili Boyabat ilçesi Daylı Köyü Arpalık mevkiinde kain bulunan Doğusunda Arazi Yolu, ilerisinde ... ...'a ait 149 ada 6 nolu parsel ve Meftun Akgöz'e ait 149 ada 7 nolu parsel ve ... ...'a ait 149 ada 8 nolu parsel, Batısında arazi yolu ve ilerisinde orman , Kuzeyinde ... zilliyetliğindeki taşınmaz, ... 'ye ait 150 ada 2 nolu parsel taşınmaz ile çevrili olan 01.02.2022 tarihli Fen bilirkişileri ... ile ... 'ın tarafından tanzim edilen raporda (A) harfi ile gösterilen 1104.51m² yüzölçümlü taşımazın davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Hükme karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince davalı Hazine vekili ile davalı ... İdaresi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar Hazine ve Orman İdaresi tarafından temyiz edilmiştir.

Her ne kadar İlk Derece Mahkemesince taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğu ve davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, orman mühendisince değil orman endüstri mühendisince düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınmış, taşınmazın kuzey ve güneyinde bulunan 375 ve 376 numaralı orman sınır noktalarının geçtiği alanlarda orman kadastro tutanaklarında adları geçen gerçek kişilere ait taşınmazlar zeminde bulunarak bu taşınmazların güncel kadastro paftasındaki durumları ve dava konusu taşınmazın orman kadastrosuna göre konumu açıkça belirlenmemiş, taşınmazda davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmemiş ve bu suretle eksik karaştırma ve incelemeye dayalı olarak hatalı hüküm kurulmuştur.

O halde İlk Derece Mahkemesince çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği dosyaya getirtilmeli, yine yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir/üç orman mühendisi bilirkişi, bir/üç ziraat mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, orman kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastro haritasına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilmeli; tutanaklardaki anlatımlar değerlendirilmeli; tutanaklarla tahdit haritası arasında çelişki bulunup bulunmadığı belirlenmeli; çelişki bulunmakta ise çekişmeli parsel yönünden tahdit tutanakları ile haritalar arasındaki çelişki tahdit tutanaklarına değer verilmek suretiyle giderilecek şekilde müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak, açıklamalı, krokili rapor alınmalı, yine getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116 sayılı Orman Kanunu (3116 sayılı Kanun) 4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4785 sayılı Kanun) ve 5658 sayılı Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanunlar (5658 sayılı Kanun) karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak)denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 17/2 inci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat bilirkişisinden taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 14 üncü maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği Tapu Müdürlüğü ve ilgili Kadastro Müdürlüğü ile Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulup, aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu (5403 sayılı Kanun) ile değiştirilen 14/2 inci maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar Orman İdaresi ve Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.