Esas No: 2023/9324
Karar No: 2024/18
Karar Tarihi: 08.01.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/9324 E.  ,  2024/18 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/296 Esas, 2023/344 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.05.2023 Tarihli ve 2022/553 Esas, 2023/221 Karar ... Kararı

Somut olayda tarafların yetki sözleşmesi yapmasına engel bir durumunun bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmelerin 14 üncü maddesinde sözleşmeden kaynaklı ihtilafların Ankara Mahkemeleri ve İcra Daireleri nezdinde çözüleceğine ilişkin yetki şartının bulunduğu, genel ve özel yetkili mahkemelerin yetkisinin devamına yönelik sözleşmelerde hüküm bulunmadığı, davalı vekilince cevap dilekçesinde süresinde ve usule uygun şekilde yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Ankara 37. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.07.2023 Tarihli ve 2023/296 Esas, 2023/344 Karar ... Kararı

Eldeki uyuşmazlıkta her ne kadar davalı vekili cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuş ve ekinde sunduğu 20.12.2013 tarihli sözleşmeye göre Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğu ve İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından buna göre yetkisizlik kararı verildiği anlaşılmakta ise de, davacının davasına esas teşkil eden temel hukuki ilişkinin dava dilekçesine ek olarak sunulduğu görülen Sporcu Kamp Eğitim Merkezi Tahsis Protokolü başlıklı 10.03.2020 tarihli taraflar arasında imzalanan sözleşmeye dayandığı, davacının bu sözleşmeye aykırılık nedeniyle ecrimisil talebinde bulunduğunun tartışmasız olduğu, söz konusu sözleşmenin tarihinin önceki sözleşmeden yeni tarihli olduğu da dikkate alındığında 10.03.2020 tarihli sözleşmenin 16 ncı maddesinde düzenlenen yetki anlaşması gereği davanın doğru bir şekilde İzmir Mahkemelerinde açıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, ecrimisil istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 ... Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 ... Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 ... Kanun’un “Haksız fiilden ... davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir:

“Haksız fiilden ... davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”

4. 6100 ... Kanun'un “Yetki sözleşmesi” başlıklı 17 nci maddesi şöyledir:

“Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.”

5. 6100 ... Kanun'un “Yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları” başlıklı 18 inci maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“(1) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz.

(2) Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi şarttır.

”

6. 6100 ... Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Gerek öğretide gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle işgal tazminatı zilyet olmayan hak sahibinin, hak sahibi olmayan zilyetten isteyebileceği bir bedeldir. Ecrimisil bir tür haksız fiil tazminatıdır. Ecrimisil isteminden kaynaklı açılan herhangi bir dava veya takip taşınmaz üzerindeki bir aynî hakka ilişkin bulunmadığı için, bu davaların ve takiplerin taşınmazın aynının bulunduğu yer mahkemesinde açılması zorunda değildir. Diğer bir ifadeyle, kesin yetkiyi düzenleyen 6100 ... Kanun'un 12 inci maddesi hükmüne tâbi değildir. Fakat, bu davaların ve takiplerin diğer yetki kurallarına göre taşınmazın bulunduğu yerde açılması da mümkündür. Özellikle, taşınmazın bulunduğu yer haksız fiilin işlendiği yer olduğundan, ecrimisil istemine ilişkin dava veya takipler taşınmazın bulunduğu yerde de açılabilir.

2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme ... davalılara geçer.

3. 6100 ... Kanun'un 17 nci maddesine göre Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.

4. Somut uyuşmazlıkta davacı vekili tarafından mülkiyeti müvekkili kuruma ait İzmir ili Konak ilçesi ... Mahallesi 15113 ada 2 parselde kayıtlı taşınmazın Halkapınar Atatürk Spor Kompleksi içinde yer alan 200 yataklı Sporcu Kamp Eğitim merkezinin kullanımı için taraflar arasında 10.03.2020 tarihli Tahsis Protokolünün imzalandığı ve 1 yıl süre ile Sporcu Kamp Eğitim Merkezi'nin kullanımının davalıya bırakıldığı ancak 10.03.2021 tarihinde süresi dolmuş olmasına rağmen ödeme yapmadan kullanmaya devam ettiği, 10.03.2021 - 10.03.2022 tarihleri arasında davalı yanca fuzuli şagil olarak kullanılması nedeni ile ecrimisil talep edildiği, dava konusu 10.03.2020 tarihli sözleşmenin 17 nci maddesinde doğacak anlaşmazlıklarda İzmir Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Dava, 6100 ... Kanun'un yürürlüğe girdikten sonra, 22.12.2022 tarihinde açılmış olup, sözleşmedeki yetki şartının geçerli olup olmadığı 6100 ... Kanun hükümlerine göre belirlenecektir. Söz konusu Kanun'un Yetki Sözleşmesi başlıklı 17 nci maddesinde "tacirler ve kamu tüzel kişilerinin" sözleşme ile yetkili mahkemeyi belirleyebilecekleri öngörülmüştür. Düzenleme ile gerçek kişilerin korunması amaçlanmış, tacirler veya kamu tüzel kişileri dışındaki gerçek kişilerin, kendi aralarında yetki sözleşmesi yapmaları kabul edilmemiştir. Somut olayda, dosya kapsamından tarafların ikisinin de kamu tüzel kişisi olduğu anlaşıldığından sözleşmedeki yetkiye ilişkin düzenlemenin geçerli olduğu, davacının yetki şartına uygun olarak İzmir Mahkemelerinde dava açtığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 ... Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

08.01.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.