Esas No: 2024/6924
Karar No: 2024/8549
Karar Tarihi: 16.09.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/6924 E.  ,  2024/8549 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/233 E., 2024/75 K.

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı, davalı Site Yönetimi ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi özetle; 01.06.2000 ile 25.06.2013 tarihleri arasındaki haftada üç gün olmak üzere çalışmaların tespitini talep etmiş olup davacı 29.12.2015 havale tarihli dilekçesi ile 2002 yılı Haziran ayında okullar tatil olduktan sonra çalışmaya başladığını belirterek, davasını 01.06.2002 ile 25.06.2013 tarihler arasında haftada üç gün olarak tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile davacının davasını ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2-Davalı ... Site Yönetimi ve ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesi ile site yönetiminin yöneticileri olan davalıların taraf ehliyetinin bulunmadığını, site yöneticiliğinin tüzel kişiliğinin bulunduğunu, bu nedenle davanın ... Sitesi Yöneticiliği aleyhine açılması gerektiğini, davacının dava dilekçesi ile yatırılmayan primlerinin tahsilini talep ettiğini, Sosyal Güvenlik Kurumunun davaya dahil edilmesi gerektiğini, davalılar aleyhine açılan davanın hem hizmet tespiti hem de alacak davası niteliğinde olduğunu, site yöneticiliğinin 08.11.2000 tarihinde yapı kullanma izni aldığını, üyelerin bu tarihten sonra taşınmaya başladıklarını, 17.08.2001 tarihli genel kurulda alınan kararda, 1 kişinin yarı zamanlı çalıştırılmasına karar verildiğini ancak tüm dairelerin dolu olmaması nedeniyle 2001-2002 yıllarında yöneticilik hizmetlerinin ... Site Yönetim Hizmetleri tarafından yürütüldüğünü, merdiven temizliğinin de adı geçen firma tarafından yapıldığını, 2003-2004-2005 ve 2006 yıllarında merdiven temizliğinin gündelik gelen kişilere yaptırıldığını, davacının site yöneticiliğine ait apartman temizliğinde 2007 yılı Mayıs ayında çalışmaya başladığını, 25.06.2013 tarihine kadar herhangi bir mesai ve zaman mefhumu olmadan bağımsız bir şekilde temizlik yapmak suretiyle haftada 3 gün ve günde 3 saat kadar çalıştığını, bu çalışmaların hizmet sözleşmesi niteliğinde olmadığını, haftanın diğer günlerinde Arkadaşlık Sitesi isimli başka bir yerde çalıştığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.03.2022 tarihli ve 2008/1137 Esas, 2012/590 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı, davalılardan Kurum vekili ve ... Site Yönetimi vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemiz 14.09.2022 tarihli ve 2022/7989 Esas, 2022/10510

Karar sayılı ilamı ile "..Mahkemece yapılacak iş, zabıta marifeti ile davalı apartmana komşu olan diğer apartmanları tespit edip, davacının çalıştığını iddia ettiği dönem kapsamında o apartmanda çalışan kapıcılar o dönemde yöneticiler, bakkal, kasap ve diğer işyeri çalışanları belirlenip beyanlarına buşvurulmak suretiyle, davacının çalışıp çalışmadığı tereddütsüz olarak belirlemekten ibarettir. . ..." şeklindeki gerekçe ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına dair karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı, davalı Site Yönetimi ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-Davacı vekili bozma gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

2-Davalılar, kabul kararının yerinde olmadığından bahisle, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

1-Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2-Uyulan bozma ilamının gereğinin yerine getirilmediği belirlenmiş olup; Mahkemece yapılacak iş, dosya kapsamında yer alan temizlik gideri olarak ödemesi yapılan makbuzlarda yer alan yöneticinin, kurul üyelerinin tespit edilerek bu ödemelerin kime yapıldığı sorulup saptanmalı, dava dışı şirketlere temizlik yaptırıldığı iddiasının gerçekliği ortaya konulmalı; bu kapsamda bozma sonrasında belirlenen tüm tanıklar da dinlenilerek, davacının çalışıp çalışmadığını tereddütsüz olarak belirlemekten ibarettir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacı ve davalı ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

16.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.