Esas No: 2024/12848
Karar No: 2024/15948
Karar Tarihi: 10.12.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/12848 E.  ,  2024/15948 K.**

**"İçtihat Metni"**

AHKEMESİ :İş Mahkemesi

KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararının ikinci kez bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirkete ait ...şantiyesinde devreye alma elektrik teknisyeni asistanı olarak 02.07.2013- 21.01.2015 tarihleri arasında aylık net 2.250,00 TL ücretle, Cezayir şantiyesinde 13.04.2015-21.09.2015 tarihleri arasında net 1.750,00 USD ücretle, Irak şantiyesinde ise 01.10.2015-12.12.2017 tarihleri arasında aylık net 2.750,00 USD ücret ve her yıl için 2 net aylık ücret tutarında sadakat primi karşılığında çalıştığını, Suudi Arabistan şantiyesinde ise 25.12.2017-20.03.2018 tarihleri arasında net 2.750,00 USD ücret ile Bahreyn şantiyesinde ise 21.03.2018-24.09.2018 tarihleri arasında aylık net 3.250,00 USD ücret ile çalıştığını, çalıştığı süreler içerisinde ödenmeyen fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının iş sözleşmesinin 24.09.2018 tarihinde sonlandığını, imzaladığı ibranamede ücretinin ve görevinin söz konusu şekilde görüldüğünü ve kendisinin buna herhangi bir itirazının bulunmadığını, herhangi bir alacağının olmadığını, sadakat primi ile proje teslim primi gibi uygulamaların söz konusu olmadığını, ancak davacıya bordrolarda yer alan performans primi niteliğinde ödemeler yapıldığını, çalışma dönemlerinin bitiminde düzenlenen ibraname ile alacağının bulunmadığını kabul ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.06.2020 tarihli ve 2018/439 Esas, 2020/122 Karar sayılı kararı ile; davacının, davalı Şirkete ait Türkiye ve yurt dışı şantiyelerinde 02.07.2013 - 24.09.2018 tarihleri arasında kesintili olarak toplam 4 yıl 9 ay 10 gün süre ile çalıştığı, çalıştığı süre içerisinde 24.02.2020 tarihli ek raporda ayrıntılı olarak belirtilen süreler itibarıyla fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatili alacakları ile sadakat primi alacağının belirlendiği, belirlenen bu miktarlar itibarıyla davanın ıslah edildiği anlaşılmakla dava ve ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile iş bitirme prim alacağı yönünden davanın reddine karar vermek gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesinin 22.12.2020 tarihli ve 2020/3594 Esas, 2020/726 Karar sayılı kararı ile; yapılan işin niteliği, taraf tanıklarının beyanları, emsal dosyalar ve tüm dosya içeriği dikkate alındığında, davacının bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak belirtildiği şekilde fazla çalışma yaptığı, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı, Mahkemece hükme esas alınan ücretin banka ve puantaj kayıtları, tanık beyanları ile tüm dosya içeriği birlikte değerlendirilerek tespit edilmiş olduğu, işçinin yaşı, kıdemi ve yaptığı işin niteliği ile uyumlu olduğunu, taraf tanıklarının beyanlarından ve dosya kapsamından, Irak’taki çalışmalar nedeniyle, bir yıl için iki aylık ücret tutarında ödenmesi gerektiği anlaşılan sadakat primi alacağına hükmedilmesinin yerinde olduğu, içeriğinde dava konusu alacak yönünden miktar içermeyen ibranamenin bu nedenle bir geçerliliği bulunmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 29.03.2021 tarihli ve 2021/2594 Esas, 2021/7068 Karar sayılı ilâmı ile; davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile davacı tanıklarının davacının Hatay çalışmaları yönünden 4 aylık süre sonunda 15 gün izin kullandıklarını beyan etmesine rağmen Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu husus değerlendirilmeksizin fazla çalışma ve hafta tatili ücretlerinin hesaplanmasının hatalı olduğu, davacının Cezayir ülkesinde geçen çalışmaları yönünden, dinlenen tanıkların davacı ile birlikte Cezayir'de çalışmaları bulunmadığı, bu çalışma dönemi yönünden davacının iddiasını ispat edememesi nedeni ile talebin reddine karar verilmesi gerektiği, ilgili tanık yeniden dinlenerek, tanığın davacı ile birlikte hangi şantiyede ne kadar süre çalıştığı, davacının Riyad ve Bahreyn şantiyelerinde aylık ücretinin ne kadar olduğu, ücretlerin bankadan mı elden mi ödendiği sorularak tüm dosya kapsamı itibarıyla bir sonuca varılması gerektiği, Mahkemece davacının Riyad ve Bahreyn şantiyelerindeki çalışmaları yönünden tanık Basri dışında başkaca tanık beyanı bulunmadığından, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile fazla çalışma ücretinin tanık B.Y'nin beyanı değerlendirilerek hüküm kurulması gerekirken, tanık beyanı incelenmeksizin diğer şantiyelerde geçen çalışmalarla aynı şekilde çalıştığı kabulü ile hüküm kurulmasının hatalı olduğu gerekçesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Yargıtay bozma ilâmı kapsamında bilirkişiden ek rapor alındığı, 25.10.2022 tarihli bilirkişi ek hesap raporunun Yargıtay bozma ilâmına, dosya kapsamına uygun, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 19.09.2023 tarihli ve 2023/8655 Esas, 2023/12357 Karar sayılı ilâmı ile; davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile davacının Riyad ve Bahreyn çalışmalarında haftanın 6 günü 08.00-18.00 saatleri arasında çalıştığının kabulü ile fazla çalışma alacağının hesaplanması gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilâmı kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; çalışılan ülke hukukunun uygulanması gerektiğini, davacının talep ettiği tüm alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının prim alacağının bulunmadığını, ücret miktarı tespitinin hatalı olduğunu, davacıların 4 aylık çalışma süresi sonrasında 15 günlük izin kullanmalarının şantiye geneli bir uygulama olduğunu, bilirkişinin hesaplamasında süreleri dışlamamasının hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık;davacının fazla çalışma alacağının ispatı ve hesaplanması noktasındadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41 ve 63 üncü maddeleri.

3. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 24 ve 27 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

10.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.