Esas No: 2024/5613
Karar No: 2024/14932
Karar Tarihi: 09.12.2024

**11. Ceza Dairesi         2024/5613 E.  ,  2024/14932 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2021/8476 Değişik İş

Adana Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.10.2021 tarihli ve 2021/10533 Soruşturma, 2021/36502 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı şikâyetçi şüpheli ... vekilinin itirazın reddine ilişkin mercii Adana 6. Sulh Ceza Hakimliğinin, 25.03.2022 tarihli ve 2021/8476 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 25.03.2022'de kesinleştiği belirlenmiştir. (Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın başlığında, müşteki olarak ... yerine müşteki şüpheli olarak ... isminin yazılması maddi hata olarak değerlendirilmiştir.)

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 12.09.2024 tarihli ve 2022/26456 evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/55690 sayılı Tebliğnamesi, 15.10.2024 tarihli ve KYB-2024/94918 sayılı üst yazısı ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının,15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/55690 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre, Karataş İlçesi Kemaliye Mahallesi Atatürk Caddesi No:57/1 adresinde bulunan petrol istasyonunun ...'e ait olduğu, ...'in yurt dışında ikamet etmesi sebebiyle sahibi olduğu petrol istasyonunun işletilmesinin vekaletname ilişkisi kapsamında 1993-2011 yılları arasında şüpheli ...'in yürüttüğü, akaryakıt istasyonundaki SGK evraklarının incelenmesinde şüpheli ...'in işyerinde fiilen çalışmadıkları halde çalışmış gibi göstererek Dilek (Karaçam) Karnıyağlı, Hatice (Akyapı) Kalkan, Gülüstan Ulutaş, Meltem Ünver, Hasan Ünver ve ...'i sigortalı gösterdiği ve işyerinden maaş verdiği, şüpheli ...'in vekaletname ile kendisine verilen yetkileri kötüye kullanarak haksız kazanç elde ettiği, asgari ücretle çalışan bir kişinin sahip olması mümkün olmayan bir mal varlığına sahip olduğu, bu sebeple hizmet nedeni ile güveni kötüye kullanma ve nitelikli dolandırıcılık suçların işlediği iddiasıyla ... tarafından şüpheli ... hakkında şikayetçi olunduğu dosyanın Karataş Cumhuriyet Başsavcılığının 02/02/2021 tarihli ve 2018/756 soruşturma, 2021/7 sayılı fezlekesiyle Adana Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca ... tarafından yapılan şikayetle ilgili evvelce 05/10/2021 tarihli ve 2021/60947 soruşturma, 2021/34569 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve mükerrer soruşturma yapılamayacağından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de,

Karataş Cumhuriyet Başsavcılığının 02/02/2021 tarihli fezlekesi kapsamında, şüpheli ... esasen müşteki olduğu, dosya arasında yer alan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 05/02/2020 tarihli ve 2020/7 sayılı raporunda şüpheliler haklarında tespitlerin yapıldığı, Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 05/10/2021 tarihli ve 2021/60947 soruşturma, 2021/34569 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararında şüphelinin ... olduğu, her iki soruşturmada dosyanın konusunun ve taraflarının aynı olmadığı, tüm dosya kapsamında şüpheliler haklarında kamu davası açılması için yeterli delil ve şüphe elde edildiği anlaşılmakla bu delillerin ve suçun unsurlarına yönelik takdir ve değerlendirmenin mahkemesince yapılması gerektiği gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; yurt dışında yaşayan şikâyetçi ...'e ait petrol istasyonunun, aralarındaki vekalet ilişkisine istinaden kardeşi olan şüpheli ... tarafından işletildiğinin, ...'in şüpheliler ... (...), ... ve ...'yü, mali müşavir olan şüpheli ...'ın da iştirakiyle gerçekte bu iş yerinde çalışmadıkları halde çalışmış gibi göstererek maaş ve sigorta prim ödemesi yaptığının iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma neticesinde, Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 18.10.2021 tarihli ve 2021/10533 Soruşturma, 2021/36502 Karar sayılı kararıyla iş bu soruşturmanın Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/60947 Soruşturma sayılı dosyası ile mükerrer olduğundan bahisle kovuşturma yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; belirtilen dosyanın şüpheli ...'ın aynı iş yerinde çalışmadığı halde sigortalı olarak gösterilmesine yönelik soruşturmaya ilişkin olup iş bu dosya ile aralarında mükerrerlik bulunmadığı belirlenmiştir.

Bununla birlikte Adana Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.10.2021 tarihli ve 2021/10533 Soruşturma, 2021/36502 Karar sayılı kararında yer alan, şüphelilerin sahte işe giriş bildirgesi düzenlemek suretiyle "resmi belgede sahtecilik" ve "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık" suçlarını işledikleri iddiasına ilişkin olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik suçtan zarar gören ... vekilinin itirazının, merci Adana 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 30.12.2021 tarihli ve 2021/8253 Değişik İş sayılı kararıyla reddedildiğinin anlaşılması karşısında, aynı karara karşı şikâyetçi ... vekilinin 23.10.2021 tarihli itirazının, merci Adana 6. Sulh Ceza Hakimliği tarafından yalnızca "hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma" suçu yönünden değerlendirilmesi gerekirken, "resmi belgede sahtecilik" ve "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık" suçları yönünden suçtan zarar gören sıfatı bulunmayan şikâyetçinin itirazı tüm suçlara yönelik kabul edilerek, bu suçlar bakımından sıfat yokluğu nedeniyle usulden ret yerine, esastan ret karar verilmesi, ret kararı sonucu itibarıyla doğru bulunduğundan, kanun yararına bozma talebinin yalnızca "hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma" suçu yönünden incelenmesi neticesinde;

Şüpheliler ... (...), ... ve ... için Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına işveren ... adına herhangi bir prim ödemesi yapılıp yapılmadığının ilgili kurumdan sorulması, ...'e ait işyerinin ticari defter ve belgeleri ile banka hesap hareketleri temin edilerek, bu şüphelilere sigortalı olarak gösterildikleri tarihlerde maaş ödemesi yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, tefrik edilen suça sürüklenen çocuklar Hasan Ünver ve Hatice Kalkan hakkında yürütülen Karataş Cumhuriyet Başsavcılığının, 2021/194 Soruşturma sayılı dosyasının akıbetinin araştırılması, elde edilen deliller doğrultusunda mali müşavir olan şüpheli ...'ın suç kastıyla hareket edip etmediği de belirlenerek, sonucuna göre şüpheliler hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 155/2. maddesinde uzlaşmaya tabi bir suç olarak düzenlenen hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu yönünden kamu davası açılmasına yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilip edilmediğinin takdir ve tayinin gerektiği gerekçesiyle, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, belirtilen gerekçeyle kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Adana 6. Sulh Ceza Hakimliğinin, 25.03.2022 tarihli ve 2021/8476 Değişik İş sayılı kararının, şüpheliler hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu yönünden 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.12.2024 tarihinde karar verildi.