Esas No: 2020/5486
Karar No: 2021/1539
Karar Tarihi: 11.02.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/5486 E.  ,  2021/1539 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, kapatılan 21. Hukuk Dairesinin bozmadan sonra ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekiller tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, davacının davalılara ait iş yerinde 01.03.1985-15.03.2005 tarihleri arasında hizmet akdi ile kesintisiz çalıştığının tespitine ilişkin olup, Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüyle ilamında belirtilen şekilde davacının davalılar ve murisleri nezdinde 15.03.1985-15.03.2005 tarihleri arasında bildirimi yapılmayan dönemlerde sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

506 sayılı Kanunun 4. maddesinde “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. “Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmada, kısacası, davanın sübutu ve verilen kararın infazı açısından, işverenin kim olduğunun bilinmesinde yasal zorunluluk vardır.

Eldeki davada, yargılama aşamasında davacı tarafından 1989-1990 dönemlerinde dava dışı ... tarafından yapılan bildirimlerinin fiili ve gerçek olmadığı, bu dönemlere ilişkin çalışmalarının dahi davalılar murisine ait oto tamir servisi işyerinde geçtiği iddia olunduğuna göre, Mahkemece öncelikle HMK’nın 124. maddesi uyarınca husumetin tespite konu dönemde davacının bildirimlerinin bulunduğu dava dışı ...’a yöneltilmesi için davacıya mehil verilerek, bu işverenin davaya katılımı sağlanıp, savunma ve delilleri toplandıktan ve iddianın gerçekliği yöntemince araştırıldıktan sonra sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm sair hususlar incelenmeksizin bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 11/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.