Esas No: 2011/22072
Karar No: 2012/783
Karar Tarihi: 16.01.2012

**3. Hukuk Dairesi         2011/22072 E.  ,  2012/783 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 8516,95 TL alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu Anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davada; davalının ... Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü personeli iken 2007-2009 döneminde saymanlık personeline aylık olarak ödenen döner sermaye katkı payı tutarlarının 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ek 13.maddesine göre ek ödeme tutarından mahsup edilmesi gerektiği halde mahsup işlemi yapılmadan davalıya hatalı ve yersiz olarak ödenen 8516 TL'nın davalıdan tahsili talep ve dava edilmiştir.Davalı davanın reddini dilemiştir. Mahkemece Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 22/12/1973 gün ve 1968/68 E.- 1973/14 K. sayılı kararında; idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde, süre aranmaksızın hatalı ödediği meblağı her zaman geri alabileceği, bunun dışında kalan hatalı ödemelerin geri istenilmesinde ise ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere 60 günlük idari dava açma süresi içinde olanaklı olduğu, bu süre geçtikten sonra geri istenilemeyeceğini belirtildiğini muhasebe denetmeninin 05/04/2010 tarihli raporunda da belirtildiği üzere döner sermaye saymanlık memuru olan davalının görevi nedeniyle söz konusu mahsubun yapılmasını bilmesi gerektiğini, davalının mahsup yapmadan fazladan maliye tazminatı alması açık hata veya görevlinin hileli davranışı olarak değerlendirilebileceğinden davacı idarenin süreye bağlı olmaksızın bahsi geçen Danıştay İçtihatı Birleştirme Kurulu Kararı ve Kamu zararının tahsiline ilişkin usül ve esaslar hakkındaki yönetmelik hükümlerine göre doğrudan dava açmadan davalıdan söz konusu fazla ödemeyi talep ve tahsil etmesinin mümkün olduğunu bu nedenle alacak davası açmasında hukuki yararlı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Mahkemenin gerekçesinde bahsi geçen Danıştay İçtihadı Birleştirme kararı ile çözümlenen husus, hatalı intibak veya hatalı terfi gibi bir şart tasarrufun sonradan idare tarafından geri alınması halinde, daha önce bu şart tasarrufa dayanılarak memura yapılmış olan fazla ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri isteminin idare hukuku ilkelerine göre mümkün olup olmadığına ilişkindir.Bu Danıştay İBK.nın idare tarafından yapılan bütün ödemelere uygulanması halinde, idarenin haksız iktisap kurallarından hiçbir zaman yararlanamaması ve memurların yapmış oldukları bütün hatalı ödemelerin idare tarafından gerek ödeme yapılan kişilerden gerekse ödemeyi yapandan geri alamaması gibi bir sonuç doğuracağı ve bunun da idareyi işlemez duruma getireceği gerekçesiyle savunulamayacağı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 5.12.1984 tarih 387/997 sayılı kararı ile kabul edilmiştir. O halde herhangi bir şart tasarrufuna dayanmayan salt hatalı ödemenin Borçlar Hukukunun haksız iktisap kurallarına göre her zaman istenmesi mümkündür.

Somut olayda, hatalı yersiz fazladan ödeme iddiasıyla açılmış bir alacak davası sözkonusudur. Danıştay İBK'sı, şart tasarruf işlemlerine ilişkin olduğundan somut olayda uygulama alanı yoktur. Davacı idare dava açmadan önce davaya konu alacağa ilişkin Müfettiş raporunu davalıya tebliğ etmiş davalı dava konusu bedeli ödememiştir. Bunun sonucunda eldeki dava açılmıştır. Davada davacının dava açmakta hukuki yararı vardır. Mahkemece davanın esasına girilerek sonucu dairesinde hüküm kurulması gerekirken yanılgılı değerlerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.O halde mahkemece yapılacak iş deliller tam olarak toplanıp dava konusu ödemeye ilişkin olarak hatalı yersiz fazla ödeme bulunup bulunmadığı konusunda ehil bilirkişi vasıtasıyla rapor aldırılıp sonucu dairesinde hüküm kurulmalıdır.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 16/01/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.