Esas No: 2009/12322
Karar No: 2010/9834
Karar Tarihi: 12.10.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/12322 E.  ,  2010/9834 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, 02.06.1991-18.04.1999 tarihleri arası SSK sigortalılığı hariç tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile iptal edilemeyeceğine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere ,hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, davacının 01.06.1991 tarihinden itibaren 18.04.1999 tarihine kadar SSK.'na ve 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalı olduğu süreler dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti ile aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulu ile 28.03.1994-18.04.1999 tarihleri arasında davacının zorunlu 506 sayılı yasaya tabi sigortalılığı dışında tarım ... sigortalısı olduğunun kabulune karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

2926 sayılı Yasa'nın 5. maddesinde sigortalılığın başlangıcı ve zorunlu oluşu, 6. maddesinde ise sigortalılığın sona erme koşulları düzenlenmiştir. Maddeye göre, diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce sigortalılıkları sona erdirilecektir. Bu yönüyle Kurumun yaptığı işlemde bir uygunsuzluk bulunmamaktadır. Ancak Dairemizin ve Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerine göre diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi kısa süreli çalışmaların bulunması halinde sigortalının tarımsal faaliyetine devam ettiği kabul edilir.

Somut olayda davacının verdiği 27.01.1986 tarihli bildirge üzerine davalı Kurumca 01.02.1986 tarihi itibariyle re’sen 2926 sayılı Yasaya tabi tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 02.06.1991-27.03.1994 tarihleri arasında 1479 sayılı yasaya tabi zorunlu sigortalılığı nedeni ile tarım bağ kur sigortalılığının 27.03.1994 tarihinde sona erdirildiği , SSK. hizmet cetvelinden ihtilaf konusu dönemde 1995 yılında 124 gün 1996 yılında ise 115 gün ,1998 yılında 87 gün 506 sayılı yasa kapsamında zorunlu sigortalı olarak çalışmasının bulunduğu , 02.06.1991-27.03.1994 ila18.04.1999-29.03.2009 tarihleri arasında da 1479 sayılı yasaya tabi zorunlu sigortalılığının bulunduğu görülmüştür.

Davacı, 01.02.1986 tarihinde yapılan tescille tarım ... statüsüne girmiş olmakla ve bu tarihten sonraki 1995,1996 ve 1998 yıllarındaki SSK.'na tabi zorunlu çalışmaları uzun süreli kesintisiz çalışma niteliğinde olmayıp aralıklı ve kısa süreli çalışma olduğundan ihtilaflı dönemde davacının SSK’lı süreleri dışlanarak tarım ... sigortalısı olduğunun kabulu doğrudur.

Ancak davacının 02.06.1991 tarihinde başlayan Esnaf ... sigortalılığı 27.03.1994 tarihine kadar ve tekrar 18.04.1999-29.03.2009 tarihleri arasında devam etmiş olup bu sigortalılık uzun süreli ve kesintisizdir.

2926 sayılı Yasanın 6/b maddesi hükmüne göre sigortalı sayılanlardan diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi bir işte çalışanların çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıklarının sona ereceği öngörülmüş bulunmaktadır.Davacının 1479 sayılı yasaya tabi olarak çalışmaya başladığı 02.06.1991 tarihi itibariyle 2926 sayılı yasaya tabi sigortalılığının sona erdiğinin kabulu gerekir.Davacının yeniden 2926 sayılı kanun kapsamında tarım ... sigortalılığının kabulu için bu sigortalılık kapsamında prim ödemesi yada ürün teslimatı yapılması halinde prim ödeme veya tevkifat tarihini takip eden ay başından geçerli olmak üzere yeniden tarım ... sigortalılığının başlatılması gerekecektir.Davacının ihtilaflı dönemde 26.06.1997 tarihinde 4.000.000,00 TL prim ödemesi ile bundan sonra 2008 ve 2009 yıllarında prim ödemesi bulunmaktadır. Ödenen bu primin hangi döneme ait sigortalılık süresini karşıladığı araştırılmamıştır. Bir başka deyişle ödenen primin 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılığın başladığı 1986 ile uyuşmazlık konusu edilen 02.06.1991 yılına kadar olan döneme ait olup olmadığı da belirlenmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş; 2926 sayılı yasa kapsamında prim ödemelerini gösterir döküm cetvelinde yer alan 26.06.1997, 18.08.2008-19.08.2008 ile 24.04.2009-14.05.2009 tarihli prim ödemelerinin uyuşmazlık konusu edilen dönemi de kapsayıp kapsamadığını araştırmak bir başka deyişle davacının bu dönemde sigortalı olma iradesini ortaya kyup koymadığın araştırmak ve sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.10.2010 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(M)

KARŞI OY

Davacı, dava dilekçesinde 1.6.1991-18.4.1999 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli çalışmaları dışında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini istemiş, 7.7.2009 tarihli duruşmada talebini ıslah ederek 28.3.1994-18.4.1999 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli çalışmaları dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiştir.

Mahkemece davacının 28.3.1994-18.4.1999 tarihleri arasında 1995 yılında 124 gün, 1996 yılında 115 gün, 1998 yılındaki 87 günlük 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu süre dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.2.1986 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak tescil edildiği, Ziraat Odası kaydının 1.1.1996 tarihinden itibaren devam ettiği, 1986 ve 1989 yıllarında kadastrodan edindiği 63.500m² zirai taşınmazlarının bulunduğu 12.6.1997 ve 18.8.2008 tarihinde toplu prim ödemesi yaptığı, 19.8.2008 tarihinde cüzi olarak prim yatırdığı, muhtarlık ve zabıtaca 1980 yılından beri kesintisiz olarak ziraatle geçindiğinin bildirildiği, 1995 yılında 124 gün, 1996 yılında 115 gün, 1998 yılında 87 gün, 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli sigortalı olduğu, 2.6.1991-27.3.1994, 18.4.1999-28.3.2004 ve 28.3.2004 devamı şeklinde muhtarlık yaptığı bu nedenle 2.6.1991-27.3.1994 ve 18.4.1999-29.3.2009 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı sayıldığı davalı Kurumca durumun öğrenilmesi üzerinde 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının 1.6.1991 tarihinde terkin edilerek 30.3.2009 tarihinde yeniden başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda uyuşmazlık davacının 28.3.1994-18.4.1999 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu süre dışında tarım ... sigortalısı sayılıp sayılmayacağı noktasındadır.

Gerçekten Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, gerek 506 ve gerekse 1479 sayılı Yasalar kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 ve 1479 sayılı Yasalar kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 ve 1479 sayılı Yasalar kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve anılan çalışmaların sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Ne var ki; 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı iken muhtar seçilmesi nedeniyle 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olan kişilerin muhtarlık görevinin tarımsal faaliyete engel teşkil etmeyeceği, muhtarlık görevinin bitiminden sonra tarımsal faaliyetin devam ettiğini gösteren kayıtların bulunması halinde bu 1479 sayılı Yasa’ya tabi uzun süreli sigortalılığının bitmesinden sonra prim kesintisi veya prim ödemesi aranmaksızın 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığın devam edeceğinin kabulü gerekir. Dairemiz uygulaması da bu yöndedir. (Dairemizin 2009/2626 Esas, 2009/7049 Karar sayılı 25.5.2000 tarihli kararı)

Somut olayda her ne kadar davacının muhtar olması nedeniyle 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı sayıldığı 2.6.1991-27.3.1994 tarihleri arasındaki süre kısa olmayıp uzun olsa da davacının tarımsal faaliyetini 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalığın sona erdiği27.3.1994 tarihinden sonra devam ettiği zabıta araştırması, muhtarlık bildirimi ve muhtarlık yaptığı Uzunlu Kasabasında bulunan fazla miktarda zirai taşınmaz kayıtları ile ispatlandığından davacının 28.3.1994-18.4.1999 tarihleri arasındaki dönemde 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli sigortalılığı dışında 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun kabulü gerekir.

Mahkeme kararının onanması görüşünde olduğumdan Sayın Çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.

Muhalif Üye

...