Esas No: 2014/2468
Karar No: 2014/8447
Karar Tarihi: 24.12.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/2468 E.  ,  2014/8447 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/12/2013

NUMARASI : 2008/445-2013/765

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalı S.S. V, Konut Yapı Kooperatifi yönünden reddine, davalı S.S. E, Konut Yapı Kooperatifi yönünden kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı S.S. E, Konut Yapı Kooperatifi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalı arsa sahibi S.S. E, Konut Yapı Kooperatifi ile yüklenici olan müvekkili D, Orm. Ürün. Tic. Paz. Ltd. Şti. arasında 24.06.1998 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, yüklenici ile diğer müvekkili S.S. M,Konut Yapı Kooperatifi arasında 01.07.1998 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, S.S. M, Konut Yapı Kooperatifi'nin D, Orm. Ür. Tic. Paz. Ltd. Şti.'ne ihtarname çekerek arsanın kooperatife verilmesini istediğini, aynı mahiyette S.S. E, Konut Yapı Kooperatifi'ne yönelik olarak kooperatifin inşaat alanına yaptığı işlerin tespiti ve üye haklarının korunacağına ilişkin ihtarname çekildiğini, müvekkili kooperatif tarafından sözleşmeye uygun inşaat işlemine başlanıldığını, arsa üzerine hafriyat yapıldığını, çevre korunması, şantiye için su ve elektrik çekildiğini, şantiye binasının yapıldığını, fakat davalı arsa maliki kooperatifin sözleşme uyarınca işbu sözleşmeyi genel kurul karar defterine işlemediğini, bu nedenle yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve buna ilişkin proje ve kat irtifakının tapu siciline işletilemediğinden müvekkili kooperatifin inşaata devam edemediğini, sözleşmeye uymayan davalı arsa maliki kooperatif tarafından 23.08.1999 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini ve daha sonra diğer davalı S.S. V,Konut Yapı Kooperatifi ile anlaşıp inşaata devam ettiğini, bu nedenle sözleşmeye dayanak yapılan tüm işlemlerin tespiti için Adana 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1999/ 279 D. İş dosyasından delillerin kaybolmaması için yapılan işler hususunda tespit yaptırıldığını ileri sürerek, şimdilik 14.000,00 TL'nin reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı S.S. V, Konut Yapı Kooperatifi temsilcileri, davanın reddini istemiştir.

Davalı S.S. E, Konut Yapı Kooperatifi vekili, talebin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin davacı S.S. M. Konut Yapı Kooperatifi ile hiçbir hukuki ilişkisi olmadığını, yapılan sözleşme içeriğine göre hazırlanan avan projesi arsa sahiplerinin onayına sunup kabul gördükten sonra proje aşamasına geçilecek iken yüklenicinin bunu yapmadığını, davacı şirkete çekilen ihtarlar sonucunda davacının sözleşme gereği inşaata başlamaması ve sözleşme şartlarını yerine getirmeyeceği kanaati üzerine 23.09.1999 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini, inşaata başlanmamasında müvekkilinin kusuru olmadığını, davacı projeyi onaylatamadığı ve inşaat ruhsatı alamadığından tam 6 yıl sonra S.S. V. Konut Yapı Kooperatifi ile sözleşme yapılarak binanın yapıldığını, abone ile su ve elektriği S.S. V. Konut Yapı Kooperatifi'nin bağlattığını, davacılarla ilgisi olmadığını, gelişigüzel açılan çukurların ise maliyeti artırdığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalı S.S. E. Konut Yapı Kooperatifi vekilinin zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı, davalı S.S. E. Konut Yapı Kooperatifi'ne ait taşınmaza davacılar tarafından yedi adet inşaat çukuru açılıp grobeton döküldüğü, davacılar ile davalı S.S. V.Konut Yapı Kooperatifi arasında herhangi bir hukuki ilişki ile sözleşme bulunmadığı gerekçesiyle, davalı S.S.V. Konut Yapı Kooperatifi hakkında açılan davanın reddine, davalı S.S. Erdem Konut Yapı Kooperatifi hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 12.657,77 TL'nin dava tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte sebepsiz zenginleşme hükmü gereğince anılan davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı S.S. E. Konut Yapı Kooperatifi vekili temyiz etmiştir.

1-Davalı S.S. E. Konut Yapı Kooperatifi vekilinin davacı S.S. M. Konut Yapı Kooperatifi'ne yönelik temyiz itirazları yönünden;

Dosya kapsamından davacı D. Orm. Ürün. Tic. Paz. Ltd. Şti. ile arsa sahibi davalı S.S. E. Konut Yapı Kooperatifi arasında 24.06.1998 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığı, davacı S.S. M. Konut Yapı Kooperatifi ile D.Orm. Ürün. Tic. Paz. Ltd. Şti. arasında ise 01.07.1998 tarihli adi yazılı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davacı D. Orm. Ürün. Tic. Paz. Ltd. Şti. İle arsa sahibi S.S. E. Konut Yapı Kooperatifi arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde sözleşmenin devri hususunda yükleniciye yetki veren bir hüküm bulunmadığı ve davacı S.S. M. Konut Yapı Kooperatifi ile davalı arsa sahibi arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığı anlaşıldığından, davacı S.S. M.Konut Yapı Kooperatifi'nin davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, anılan davacı yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

2-Davalı S.S. E.Konut Yapı Kooperatifi vekilinin davacı D.Orm. Ürün. Tic. Paz. Ltd. Şti.'ne yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Dava, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi üzerine inşaat alanına açılan inşaat çukuru bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin feshi halinde taraflar, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 108/1. maddesi uyarınca karşılıklı ifa yükümlülüğünden kurtulur ve daha önce ifa ettikleri edimleri sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilirler. Yüklenici tarafından, fesih anına kadar arsa sahibinin malvarlığına giren yararlı ve yasal olan imalatın parasal karşılığının ödenmesi talep edilebilir. Yüklenici tarafından istenebilecek bedel, fesih iradelerinin birleştiği ya da bu şekilde bir irade birleşmesi yoksa fesih hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiği veya kesinleşen mahkeme kararına göre belirlenen fesih tarihi itibariyle, imalatın mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenen bedelidir.

Mahkemece, davacı yüklenicinin inşaat alanına açtığını iddia ettiği çukurların davalı arsa sahibinin yararına olup olmadığı, bu masraflar yönünden arsa sahibinin sebepsiz zenginleşip zenginleşmediği tartışılmamış, davacı tarafça bu hususta tespit yaptırıldığı ileri sürülerek Adana 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1999/279 D.İş sayılı dosyasına ait bilirkişi raporu örneği sunulmuş ise de yapılan araştırmada söz konusu dosyanın imha edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, mahkemece, davalı arsa sahibi ile diğer davalı S.S. V. Konut Yapı Kooperatifi arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine ait mimari proje getirtilip uzman bilirkişi kurulu refakatinde mahallinde keşif icra edilerek; dosyada mevcut tespit raporunda ebatları ve derinliği bildirilen yedi adet temel çukurunun 2004 yılında S.S. V. Konut Yapı Kooperatifi tarafından yapılan inşaatın yapımı sırasında kullanılıp kullanılmadığı, mevcut blokların temel çukurlarının ebat ve derinliğinin tespit raporundaki temel çukurları ile aynı olup olmadığı hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli rapor alınıp, yukarıda açıklanan ilke çerçevesinde araştırma yapıldıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı S.S. E. Konut Yapı Kooperatifi vekilinin davacı S.S. M. Konut Yapı Kooperatifi'ne, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı D. Orm. Ürün. Tic. Paz. Ltd. Şti.'ne yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı S.S. E. Konut Yapı Kooperatifi yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.