Esas No: 2022/1326
Karar No: 2024/92
Karar Tarihi: 11.01.2024

**6. Hukuk Dairesi         2022/1326 E.  ,  2024/92 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında Mahkemede görülen asıl dava tazminat, birleşen dava alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi tarafından İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri ek kararına karşı asıl davada davalı- birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili arsa sahibi ile davalı yüklenici arasında 27.03.2007 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, inşaatın temel üstü ruhsatı alınmasından sonra 12 ayda bitirilerek teslim edileceğinin ve bitirilmediği takdirde yüklenici şirketçe müvekkiline her bağımsız bölüm için ayrı ayrı olmak üzere rayiç üzerinden kira bedeli ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davalının sözleşmede kararlaştırılandan bir kat fazla inşa ettiğini, bu fazla inşaatın sözleşme hükümlerine, imar durumuna, ruhsata ve projeye aykırılık oluşturduğunu, eksik imalatların bulunduğunu ileri sürerek, binanın projesinin uygun hale getirilmesini, eksik imalatların belirlenerek bunların davalı şirketçe ikmalini, binanın iskanının alınarak davacıya teslimini, eksiklerin tamamlanmadığı takdirde bedel tespit edilerek davalıdan tahsilini, fazla yapılan 2. ... kat ruhsat ve projeye uygun ise bu fazla inşaat neden ile oluşan kazancının tespit edilerek davacının payına düşen bedelin tahsilini, davacıya ait iki dairenin her biri için gecikilen her ay için geçerli olmak üzere 02.10.2008 tarihinden itibaren eksiklerin ikmal edilip, projeye aykırılıkların giderilerek, iskan izni alınarak davacıya teslim edileceği güne kadar aylık rayiç kira bedellerinin tespitini ve davalı şirketten tahsilini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili yüklenicinin aralarındaki sözleşme gereğince arsa sahibi davalıya ait 5 no’lu bağımsız bölüme fazladan imalat yapıldığını, sözleşmedeki edimlerini yerine getirdiğini ileri sürerek, 4.000,00 TL'nin faiziyle davalı arsa malikinden tahsiline karar verilmesini ve sözleşme gereğince müvekkili yükleniciye isabet eden 10 no’lu bağımsız bölüm üzerine konulan ipoteğin fekkine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalı şirketin davacıya ait taşınmaz üzerinde inşaat yapmasının kararlaştırıldığını, sözleşme gereğince davalı yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan kendi edimlerini yerine getirdiğini, inşaatın projesine uygun olarak yapıldığını, inşaatın tamamlanarak davacı arsa sahibine teslim edildiğini, aralarındaki sözleşmeye göre iskan ruhsatının alınmasının yükleniciye ait olmadığını, iskan ruhsatının alınmasının davacı arsa malikine ait olduğunu, davacıya teslim edilmesinden sonra dairede davacı tarafından projeye aykırı büyüme ve tadilatlar yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde birleşen davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.09.2015 tarihli ve 2013/220 E., 2015/320 K. sayılı kararıyla, asıl davada, davalı yüklenici tarafından davacıya ait taşınmazda 10 bağımsız bölüm inşa edildiğini, sözleşmede teslim süresinin temel üstü ruhsatından itibaren 12 ay olarak kararlaştırıldığı, ruhsat tarihine göre inşaatın bitim tarihinin 28.10.2008 tarihi olduğu, ibraz edilen kira sözleşmeleri ve taraf beyan ve kabullerinden davalı yüklenici tarafından inşaatın tamamlandığı, ... bitirme tutanağına göre işin 07.08.2008 tarihinde tamamlandığı, taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalı yüklenicinin iskan ruhsat alma yükümlülüğünün bulunmadığı, bu nedenle davacının inşaatın iskan ruhsatı alınması ile tamamlanacağı yönündeki görüşünün kabul görmediği, arsa malikinin kendisine isabet eden taşınmazı teslim almış olması kullanıyor olması ve kira geliri elde ediyor olması nedeniyle inşaatın teslim alındığı, davacının davalıdan gecikmeden kaynaklanan kira tazminatı isteyemeyeceği, taraflar arasındaki sözleşmeye göre artı yaratılan inşaat alanı nedeniyle davacının hissesine 6.500,00 TL isabet ettiği, duvarların sözleşme gereğince ytong yerine tuğla ile inşa edildiğinden davacının bu yönde davalı yükleniciden 7.000,00 TL nesafet farkı isteme hakkının olduğu, birleşen davada, davacı yüklenicinin davalı arsa malikinden 4.000,00 TL fazla imalat bedeli talep ettiği, davalı arsa malikine isabet eden bağımsız bölümde davacı yüklenici tarafından davalı arsa malikinin talebi üzerine fazla imalat yaptığı, davacı yükleniciye ait 10 no’lu bağımsız bölüm üzerinde davalı arsa sahibi lehine 1. derecede ipotek tesis edildiği, inşaatın yapılması ve tamamlanması koşulu gereğince ipotek tesis edildiğinden ve inşaatın tamamlanarak teslim edildiği kabul edildiğinden ipoteğin sona erdiği gerekçesiyle, asıl davada 10.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, diğer istemlerin reddine, birleşen davada, 4.000,00 TL’nin 30.01.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 10 no’lu bağımsız bölüm üzerindeki ipoteğin fekkine, diğer istemlerin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili ve katılma yoluyla asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili temyiz etmiştir.

2. Yargıtay (kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 17.10.2019 tarih ve 2016/8243 E., 2019/4320 K. sayılı ilamı ile, asıl davada dava dilekçesinde istenen 10.000,00 TL'nin ne kadarının eksik işler bedeli, ne kadarının kira tazminatı, ne kadarının fazla inşaat nedeniyle oluşan kazanca ilişkin olduğu davacı arsa sahibi vekiline açıklattırılıp, hüküm fıkrasında her bir talep yönünden ayrı ayrı miktarları belirtilerek karar verilmesi gerektiği, dosya ile ilgili karar verildikten sonra imar barışı olarak da nitelendirilen 7143 Sayılı Kanun'un 16. maddesine göre kaçak yapılarla ilgili bir düzenlemeye gidildiği, dava konusu inşaatta projeye aykırılıkların olduğu, bu inşaatta projeye aykırılıkların anılan kanun uyarınca giderilmesi konusunda taraflarca müracaat yapılıp yapılmamasının önem arzettiği, anılan mevzuat uyarınca müracaat olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1.Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucu, imar barışına yönelik taraflarca herhangi bir başvuru yapılmadığı, asıl davada davacı vekilinin talebinin her kalem için ayrı ayrı 3.333,33 TL olduğunu belirttiği, dava konusu inşaatın iskan ruhsatının alınmadığı, inşaatın iskan ruhsatını alma yükümlülüğünün davalı yükleniciye ait olduğu, sözleşmeye göre asıl davada davacı arsa sahibine bağımsız bölümlerin teslim tarihinin 15.08.2008 tarihi olduğu, bağımsız bölümlerin bu tarihte davacıya teslim edildiğinin kanıtlanamadığı, asıl davada davacı arsa sahibinin 8 aylık geç teslim nedeniyle 3.200,00 TL kira tazminatı talep edebileceği, taraflar arasındaki sözleşmeye göre artı yaratılan inşaat alanı nedeniyle davacının hissesine 6.500,00 TL isabet ettiği, duvarların sözleşme gereğince ytong yerine tuğla ile inşa edildiğinden davacının bu yönde davalı yükleniciden 7.000,00 TL nesafet farkı isteme hakkının olduğu, birleşen davada, davacı yüklenicinin davalı arsa malikinden 4.000,00 TL fazla imalat bedeli talep ettiği, fazla imalat bedelinin 4.847,00 TL olduğu, taleple bağlılık ilkesi gereğince 4.000,00 TL talep edildiği, davacı yükleniciye ait 10 no’lu bağımsız bölüm üzerinden davalı arsa sahibi lehine 1. derecede ipotek tesis edildiği, celp edilen resmi akit örneğinden inşaatın yapılması ve tamamlanması koşulu gereğince ipotek tesis edildiğinden ve mahkememizce de inşaatın tamamlanarak teslim edildiği kabul edildiğinden ipoteğin sona ermesi nedeniyle fekkine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, asıl davada alacak davasının kabulü ile, 3.333,33 TL eksik imalat, 3.333,33 TL geç teslimden kaynaklanan kira bedeli, 3.333,33 TL fazla inşaat nedeniyle oluşan kazanç bedeli toplamı 9.999,99 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, diğer taleplerin reddine, birleşen davada alacak davasının kabulü ile, 4.000,00 TL’nin 30.01.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 10 no’lu bağımsız bölüm üzerindeki davalı yararına konulan ipoteğin fekkine karar verilmiş, 19.01.2022 tarihli ek karar ile, asıl davada davalı-birleşen davada davacı yüklenici vekili tarafından tebliğ olunan muhtıraya rağmen yasal süre içerisinde temyiz kanun yolu başvurusuna ilişkin harç eksikliği tamamlanmadığı gerekçesiyle, asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilinin temyiz kanun yolu başvurusu isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri, ek kararına karşı asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde; iskan izni alınmaması nedeniyle inşaatın bitirilmediğini, müvekkiline ait bağımsız bölümlerin teslim edilmemiş hükmünde olduğunu, mahkemece kira taleplerinin reddedilmesinin hatalı olduğunu, inşaatın anahtar teslimi olarak bitirilmesinin sözleşmede kararlaştırıldığını, iskan alınması yükümlülüğünün davalı yüklenicide olduğunun kabul edildiği halde sözleşme ve yasaya aykırı olarak davalının iskan iznini alması yönünde bir karar verilmediğini belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Asıl davada davalı- birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde; arsa sahibinin kendilerine ait olan yerleri teslim aldığını, kira geliri elde ettiklerini, kira tazminatı talebinin reddedilmesi gerekirken kabulü yönündeki kararın yerinde olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmeye göre artı yaratılan inşaat alanı nedeniyle tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin fazla bağımsız bölüm almadığını, sözleşmede her ne kadar dış duvarın Ytong tuğla ile yapılacağı kararlaştırılmış ise de, arsa sahibinin isteği ve muvafakatı ile daha pahalı ve daha sağlam ısı yalıtımı nedeni ile tuğla üzerine mantolama sistemi yapıldığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Asıl davada davalı- birleşen davada davacı vekilinin ek karara yönelik temyiz dilekçesinde; birleşen davaya ilişkin temyiz kanun yoluna başvuru harcı ile temyiz karar harcını yatırmamız hakkında tebliğ edilen muhtıranın yerinde olmadığını, muhtıranın karışık ve yanlış olduğunu, temyiz başvuru harcını ve temyiz karar harcını Uyap sistemi üzerinden yatırmış olduklarını, ancak sistemindeki harç seçeneklerinden kaynaklı harçların farklı işaretlendiğini, temyiz harçlarının süresinde yatırıldığını belirterek ek kararın kaldırılarak temyiz itirazlarının incelenmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen davada uyuşmazlık, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan binanın tazminat, ipoteğin fekki ve alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3/2. maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427 ve devamı maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanununun 355 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme

1. Mahkeme kararının asıl davada davalı- birleşen davada davacı vekiline 21.12.2021 tarihinde tebliğ edildiği, aynı tarihte temyiz yoluna başvurma harcının ve temyiz karar harcının yatırıldığı görülmüştür. Bu itibarla, asıl davada davalı- birleşen davada davacı vekilince süresi içerisinde usulüne uygun şekilde temyiz kanun yoluna başvurulduğundan temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına dair verilen 19.01.2022 tarihli ek karar kaldırılarak temyiz incelemesi yapılmıştır.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre, asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilinin tüm, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Taraflar arasındaki 27.03.2007 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin 6. maddesinde ruhsat aşamasındaki ödenmesi gereken her türlü harçların yükleniciye ait olduğunun, teknik şartlar başlıklı maddesinde arsa sahibine verilecek bağımsız bölümlerden bir tanesinin anahtar teslim şeklinde verilmesinin kararlaştırıldığı görülmüştür.

Bu durumda mahkemece yapılacak ...; iskan ruhsatı alınması yükümlülüğünün asıl davada davalı-birleşen davada davacı yükleniciye ait olduğu gözetilerek, birleşen davada ipoteğin kaldırılması talebi yönünden davacı yükleniciye iskan ruhsatının alınması için süre ve yetki verilmesi, iskan ruhsatının yüklenici tarafından alınması halinde 818 sayılı BK’nın 81. maddesi uyarınca birlikte ifa kuralı gereği ipoteğin kaldırılması talebi bakımından şimdiki gibi kabulü aksi halde reddi hükmü kurulması gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

(1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davalı- birleşen davada davacı vekilinin

temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına dair 19.01.2022 tarihli ek kararın KALDIRILMASINA,

(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilinin tüm, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE

(3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen davada davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün birleşen davada davalı yararına bozulmasına BOZULMASINA,

Ek karar yönünden temyiz harcının istek halinde asıl davada davalıya iadesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde birleşen davada davalıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden asıl davada davalı birleşen davada davacıdan alınmasına,

Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,

11.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.