Esas No: 2021/5671
Karar No: 2022/9875
Karar Tarihi: 12.12.2022

**12. Ceza Dairesi         2021/5671 E.  ,  2022/9875 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi:Ağır Ceza Mahkemesi

Davacı ...’un tazminat talebinin kısmen kabulüne, davacı ...’un tazminat talebinin kısmen kabulüne, davacı şirketin tazminat talebinin reddine ilişkin hüküm, davalı vekili ve davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I-Davacı . bakımından temyiz incelemesinde;

Manevi tazminat davaları kişilik hakkını koruyan, haksız tecavüzün doğurmuş olduğu olumsuz sonuçları, yani zararın giderilmesini, telafi edilmesini amaçlamaktadır. Manevi tazminat davası için, kişilik haklarının ihlal edilmesi özellikle sosyal ve duygusal kişilik değerlerinin ihlali ve hukuka aykırı bir fiilin bulunması gerekir. Yakalanan veya tutuklanan kimsenin gerek aile, gerekse ... çevresinde itibarının sarsılması, aile, çocuk ve yakınları için tutukevinde hasret çekilmesi, kişinin tutuklanması nedeniyle ruhi sıkıntılar çekmesi, cezaevi şartları, buralarda duyduğu acı ve ızdıraplar kişinin manevi zararının giderilmesini gerekli kılmaktadır. Tutuklanan kimseye verilecek manevi tazminatın tespitinde; tutukluluk süresi, kişinin sosyal ve ekonomik yeri, üzerine yüklenen ve ceza kovuşturmasına konu olan suçun nitelik ve kapsamı göz önünde bulundurulmalıdır. Bu açıklamalar ışığında, yalnızca haksız yere yakalanan ya da tutuklanan kişinin çektiği acının karşılığı olarak manevi zarar ödenmesi gerektiği, haksız el koyma nedeniyle manevi tazminat şartlarının oluşmayacağı gözetilerek, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesi

II- Davacı ... bakımından temyiz isteminin incelenmesinde;

. Tazminat talebinin dayanağı olan ... 5.Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/169 Esas - 2017/387 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının suç işlemek amacıyla örgüt kurma, edimin ifasına fesat karıştırma, kamu kurum ve kuruluşlarının ihalesine fesat karıştırma suçlarından yürütülen yargılama kapsamında 23.09.2008-12.03.2014 tarihleri arasında 1996 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 02.04.2018 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanununa tabi olduğu anlaşılmakla;.Davacının ana dosyada 100.000 TL manevi, birleşen ... 4. Ağır Ceza Mahkemesi 2018/240 Esas 2018/273 Karar sayılı dosyasında 5.340.880 TL maddi, 5.000.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faiz talebine ilişkin söz konusu davada, yerel mahkemece tazminata esas dosyanın henüz kesinleşmediğinden bahisle davanın reddine hükmedilmesi üzerine dairemizce yapılan inceleme aşamasında söz konusu dosyanın kesinleştiğinden yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulması üzerine yerel mahkemece davacı ... hakkında 430.085,90 TL maddi, 500.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine hükmedilmesinde;Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Dosya içeriğine göre, tutuklandığı tarihte davacının çeşitli şirketlerin sahibi ve şirket yöneticisi olduğu, şirketlerin gelir durumu ile davacının şahsi zararının birbirinden bağımsız olarak değerlendirilerek davacının tazmin edilebilir gerçek maddi zararının ortaya çıkartılması gerektiği, ayrıca davacının sahibi ve şirket yöneticisi olduğu şirketlerden maaş ya da huzur hakkı gibi maddi bir karşılık alınmayacağına yönelik yönetim kurulu kararı bulunduğu bu nedenle, davacının tutuklu kalınan döneme ilişkin olarak 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarları esas alınınarak 42.971,10 TL'nin maddi tazminat olarak davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi,

2-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda çok fazla manevi tazminata hükmolunması,

III- Davacı Okyanus AŞ bakımından temyiz incelemesinde; Davacının ana dosyada 148.055,913 TL maddi tazminata elkoyma tarihinden, birleşen ... 4. Ağır Ceza Mahkemesi 2018/253 Esas 2018/272 Karar sayılı dosyasında 245.251.000 TL maddi tazminatın elkoyma tarihinden işleyecek yasal faiz talebine ilişkin söz konusu davada, yerel mahkemece tazminata esas dosyanın henüz kesinleşmediğinden bahisle davanın reddine hükmedilmesi üzerine dairemizce yapılan inceleme aşamasında söz konusu dosyanın kesinleştiğinden yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulması üzerine yerel mahkemece davacı şirket hakkında davanın reddine hükmedilmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;Tazminat talebinin dayanağını oluşturan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/169 Esas-2017/387 Karar sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacı ...’in sahibi ve yöneticisi olduğu şirketin bir kısım hisselerine, gayrimenkullerine, araçlarına, banka hesaplarına ve paralarına bloke konulduğu ve taşınmazlarına ihtiyati tedbir işlemi uygulandığı, davacının beraat etmesi nedeniyle söz konusu tedbirlerin bir kısmının yargılama aşamasında bir kısmının ise kararla birlikte tedbirin kaldırıldığı anlaşılmakla;

1-Davacı şirketin ve davacı ...’in el konulan parasının ve banka hesaplarında bulunan paraların ne kadar olduğu husus açıklığa kavuşturulup, beraat kararının kesinleşmesi sonrasında, bu paranın davacıya iade edilip edilmediği, iade edilmiş ise ayrıca faiz verilip verilmediği hususu araştırılarak, bu şekilde davacının el koyma nedeniyle ne kadar zararının oluştuğu tespit edilerek, sonucuna göre hüküm tesis edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik araştırmaya dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi,

2-CMK'nın 141/1-j maddesinde “Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,” kişilerin uğramış olduğu zararı Devletten isteyebileceğinin belirtildiği, somut olayda davacı şirkete ve davacı ...’e ait bir kısım taşınmaza ve bir kısım araçlara bahsedilen suçlar kapsamında, fiilen el konulup konulmadığı araştırılıp, el koymaya ve araçların iadesine ilişkin tüm tutanak, müzekkere, karar ve belgelerin onaylı birer sureti temin edilerek dosya içerisine alınıp incelenmesi, el koyma işlemi dışında uygulanan ihtiyarı tedbir işleminin her bir taşınmaz ve ... bakımından ne kadar süre ile tedbir konulup tedbirin ne zaman kaldırıldığı araştırılıp, tedbirin uzun sürüp sürmediği, uzun sürdü ise davacının maddi zararının olup olmadığı araştırılarak, sonucuna göre hüküm tesis edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik araştırmaya dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi, Kanuna aykırı olup, davacılar vekilinin ve davalı vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 12.12.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.