Esas No: 2017/4750
Karar No: 2018/10614
Karar Tarihi: 13.12.2018

**10. Hukuk Dairesi         2017/4750 E.  ,  2018/10614 K.**

**"İçtihat Metni"**

......

Dava, prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma kararından sonra ilamından belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalı işverene ait işyerinde 08/02/2008-25/05/2012 tarihleri arasında çalıştığı süre zarfındaki gerçek ücretinin tespitini talep etmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilerek davacının davalı işveren yanında son ay 4.012.40 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Prime esas kazanç tutarının tespiti davasının 5510 sayılı ........ Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca yasal dayanağı 506 sayılı ...... 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddesidir. Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı ......na davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin ...... primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir .....

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. 82. madde de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde mahkemece, davalı işveren tarafından davacıya yollandığı iddia edilen elektronik posta iletisi esas alınarak 2010 yılı ilk üç ayına oranlama yoluyla ilgili aylar için prime esas kazancın tespiti yoluna gidilmişse de, anılan ileti yazılı delil başlangıcı niteliği taşımadığından tüm dönemlerde yapıldığı gibi belirtilen aylarda da davacı adına davalı işveren tarafından bankaya yatırılan tutarlar esas alınarak davaya konu dönemdeki prime esas kazanç tutarları tespit edilmelidir. Ayrıca davalı şirketin ticaret sicilindeki unvanının da gerekçeli kararda doğru olarak gösterilmemesi de isabetsizdir ve bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden karar bozulmamalı ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi gereğince halen yürürlükte bulunan mülga 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzelterek onanmalıdır.

SONUÇ : 1- Karar başlığında davalı şirketin “.....” şeklinde gösterilen isminin silinerek yerine “........” ibaresinin yazılmasına,

2- Hüküm fıkrasında 01/01/2010-31/03/2010 arası dönemde belirlenen tutarlar silinerek yerine; 01/01/2010-31/01/2010 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan 77,26 TL daha kazançla, 01/02/2010-28/02/2010 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan 2.251,88 TL daha kazançla, 01/03/2010-31/03/2010 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan 76,41 TL daha kazançla çalıştığının tespitine kelimelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTEREK ONANMASINA, 13.12.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

....