Esas No: 2023/1585
Karar No: 2023/18176
Karar Tarihi: 09.05.2023

**4. Ceza Dairesi         2023/1585 E.  ,  2023/18176 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SUÇLAR : Kasten yaralama, hakaret

Şüpheli hakkında hakaret ve kasten yaralama suçlarından ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 02.11.2022 tarihli, 2021/253245 soruşturma sayılı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 25.02.2022 tarihli ve 2023/9644 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.03.2023 tarih ve KYB-2023/9644 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, şüpheli ...'ın şikâyetçi ...'e yönelik kasten yaralama ve hakaret suçlarını işlediğinin iddia edildiği somut olay nedeniyle yapılan soruşturma sonunda, şüpheli hakkında üzerine atılı suçları işlediğine dair kamu davası ikamesine yeter şüphe oluşturulacak somut delillere ulaşılamadığından bahisle ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; tarafların karşılıklı eylemleri ile ilgili olarak başlatılan soruşturma kapsamında şikâyetçinin beyanlarında yer alan, kendisine yönelik şüphelinin hakaret ve kasten yaralama suçlarını işlediği hususundaki iddialarının tanık B.E.'nin beyanları ile uyumlu olduğu ve olay sebebiyle yaralandığı anlaşılan şikâyetçinin kati hekim raporu da beklenmeden ek kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği anlaşılmakla; şikâyetçinin ile şüpheli arasında çıkan kavga neticesinde Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen 16/02/2022 tarihli ve 2022/4679 sayılı rapora göre, şikâyetçinin olay sebebiyle basit tıbbi bir müdahale giderilemeyecek düzeyde ve kemik kırığına neden olacak şekilde yaralandığı, tanık B.E.'nin ve şikâyetçinin beyanlarına göre şüphelinin ayrıca şikâyetçiye "s.ktir git" şeklinde hakaret ettiği, bu halde toplanan delillerin kamu davası açılması için yeterli olduğu ve delillerin takdir ve değerlendirmesinin mahkemesince yapılması gerektiği cihetle, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 Sayılı Kanun'un 160 ıncı maddesinin birinci fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." ikinci fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." 172 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonraki “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinde ise;

(3) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

Bir fiilin işlendiği haberinin alınması üzerine, suçu takibe yetkili makamlar tarafından derhal hazırlık soruşturmasına başlanmasını ifade eden ilkeye "araştırma mecburiyeti ilkesi"; hazırlık soruşturmasının neticesinde fiilin takibini gerektirecek hususlarda fiilin ve failin belli olması, yeterli emareler teşkil edecek vakıaların bulunması, başka bir ifade ile, şüphelerin ciddi olduğunun tespit edilmesi ve dava şartlarının gerçekleşmiş olması durumunda, yetkili makam tarafından kamu davasının açılmasını ifade eden ilkeye ise "kamu davasını açma mecburiyeti ilkesi" denilmektedir.

Diğer taraftan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 13 üncü maddesi uyarınca da, temel hak ve özgürlükleri ihlal edilen kimselere etkili bir başvuru yapma hakkı tanınması zorunlu olup, anılan hükmün uygulanmasına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarında, (Örn: Vilko E. - Finlandiya kararı 2007; Sürmeli - Almanya kararı 2006) etkili başvuru yolunun hem teoride, hem pratikte erişilebilir, yeterli ve etkili olması gerektiği belirtilmektedir.

İnceleme konusu somut olayda; şikâyetçinin, şüphelinin kendisini kasten yaralayıp ve hakaret ettiğinden bahisle şikâyetçi olması üzerine başlatılan soruşturma kapsamında; şikâyetçinin iddialarının tanık B.E.'nin beyanları ile uyumlu olması, olay sebebiyle yaralandığı anlaşılan şikâyetçinin kati hekim raporu da beklenmeden ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi, şikâyetçi ile şüpheli arasında çıkan kavga neticesinde adli tıp kurumu tarafından düzenlenen 16.02.2022 tarihli ve 2022/4679 sayılı rapora göre, şikâyetçinin olay sebebiyle basit tıbbi bir müdahale giderilemeyecek düzeyde ve kemik kırığına neden olacak şekilde yaralandığının anlaşılması, tanık B.E. ve şikâyetçinin anlatımlarına göre şüphelinin ayrıca şikâyetçiye "s\*\*tir git" şeklinde söz söylediğinin beyan edilmesi karşısında, 5271 sayılı Kanun'un 170 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca şüpheli hakkında kasten yaralama ve hakaret suçlarından iddianame düzenlenebilmesi için suçların işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu açıktır. Şüphelinin eylemlerinin sübut bulup bulmadığı hususu, lehine ve aleyhine toplanacak tüm kanıtların, mahkemece birlikte tartışılıp değerlendirilmesi sonucu belirlenmesi gerekmektedir. Yapılan açıklamalara göre, şüpheli ... hakkında hakaret ve kasten yaralama suçlarından kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar ve bu karara itiraz sonucunda verilen itirazın reddine dair mercii kararı hukuka aykırıdır.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 25.02.2022 tarihli ve 2022/3001 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesi uyarınca, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

09.05.2023 tarihinde karar verildi.