Esas No: 2022/1707
Karar No: 2023/2045
Karar Tarihi: 25.05.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/1707 E.  ,  2023/2045 K.**

**"İçtihat Metni"**

..

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/275 E., 2022/276 K.

...

HÜKÜM/KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2020/376 E., 2021/923 K.

Taraflar arasındaki ihraç kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ...'ın aidat borcunu ödemediği ya da arsanın devrini vermediği gerekçesi ile davalı kooperatifin üyeliğinden ihracına karar verildiği, davalı kooperatifin yapması gereken ihtarların ve üyelikten çıkarma işleminin usulüne uygun yapılmadığını, kanuna ve kooperatif ana sözleşmesine aykırı olduğunu, davacılara uygun usulüne uygun bir tebligat yapılmadığını, davacıların murisinin davalı kooperatife herhangi bir borcunun bulunmadığını, murisin davalı kooperatif ile arsa karşılığı kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince arsa sahibi ...'a verilmesi kararlaştırılan B1 Blok Zemin Kat 1 no.lu daireyi ...'dan satın alarak üyeliği devir aldığını, devir sözleşmesinin davalı kooperatif yetkililerince imzalandığını, murisin daire karşılığı ödemesini tamamen yaptığını, ...'ın üyeliği murise devr ettiği sırada kooperatifin başkanı olduğunu, aradan on dört yıl geçtikten sonra yapılan 14.06.2015 tarihli olağan genel kurul toplantı tutanağında davalının arsa sahibi ... aleyhine dava açtığı ve arsalarına el konulduğunun beyan edildiği, davalı kooperatifin bir yandan arsa sahibine karşı dava açarken diğer yandan davacılardan arsa yada ödeniti talebinde bulunmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, davalı kooperatifin bu güne kadar tapuların devrini almamış olmasının sorumluluğunun kendisine ait olduğunu, murisin devraldığı üyelik için davalı kooperatife ödeme yaptığını ileri sürerek 30.11.2018 tarihli ortaklıktan ihraç kararının iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın süresinde açılmadığını, davacıların murisi ... 'ın 2433 no.lu üyeliği arsa karşılığı üye ...'dan devraldığını, davacının birçok defa para ödediği iddiasının gerçek olmadığını, davalı kooperatife hiçbir ödeme yapılmadığını, murisin devraldığı üyeliğin karşılığı olan arsa edim borcunu yerine getirmediğini, bu nedenle arsa edim borcu yerine 160 m² daire için aidat ödeyen herhangi bir üyenin yatırmış olduğu bedelin talep edildiği, bununla ilgili ihtarname gönderildiği, yine edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle ikinci ihtarnamenin gönderildiği, bunun üzerine de edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle de Kayseri 1. Noterliğinin 19.12.2018 tarih ve 26345 yevmiye no.lu ihtarı ile üyelikten ihraç edildiğini davacıların ayni ve nakdi yükümlülüklerini hiçbirşekilde yerine getirmediklerinden dolayı ihraç edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iptal talebine konu davalı kooperatif yönetim kurulunun 30.11.2018 tarihli kararında da açıkça ifade edildiği üzere davacıların murisi ...'ın "arsa karşılığı üye" olarak kabul edildiği dolayısıyla bilirkişi raporunda ifade edilen peşin ödemeli ortak statüsünde olduğu zira davacıların murisinin üyeliğinin ayni üyelik olduğu, murisin bu üyeliği arsa karşılığı üye olan dava dışı ...'dan devraldığı, bu hususun taraflar arasında çekişmesiz olduğu, üyeliğini devreden ilgili şahsın kooperatife arsa karşılığı üye olup arsa sahibine verilmesi gereken kararlaştırılan dairenin davacıların murisine satılarak üyeliğin devredildiği, benimsenen bilirkişi raporunda da ifade edildiği üzere dosyadaki diğer belgeler ve taraf ifadelerinden anlaşıldığı üzere davacıların üyeliğinde esas borç arsa devri olup bu borç yerine getirilse idi genel yönetim ve alt yapı giderleri hariç olmak üzere herhangi bir borç söz konusu olmayacağından bu durumun, üyeliğini devreden dava dışı ...'ın ve en son davacıların murisi olan ...'a geçen üyelik türünün ayın karşılığı sabit bedelli ortaklık olduğu, bu nedenle aidat borcu bulunmadığı, mevcut durumda borcun yalnız arsa devri olduğu, dolayısıyla 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu m.27 ve Kooperatif Ana Sözleşme m.14/2 hükmünü uygulama şartları bulunmadığı, bunun yanında ana sözleşmede başkaca kooperatif üyeliğinden çıkarılmayı gerektiren bir sebep bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili, davanın usulden reddi gerekirken yerel mahkemece işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verdiğini, davacıların murisi ...'ın üyeliğini arsa karşılığı üye ...'dan devraldığını, kooperatife iki türlü üyeliğin olduğunu, davacıların çekilen ikinci ihtara rağmen arsa edimlerini yerine getirmediklerinden yelikten ihraç edildiğini, çekilen tüm ihtarlarda hesap özetlerinin davacılara gönderildiğini, davacıların hiç üyelik aidatı yatırmadan veya arsa edim borçlarını yerine getirmeden on yılı aşkındır kooperatif tarafından tahsis edilen dairede oturduklarınıı belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu olayda davacının davalı kooperatifteki ortaklığının (ayın karşılığı) peşin bedelli ortak statüsünde bulunup davalı kooperatif ana sözleşmesinde arsa devir borcunun yerine getirilmemesinin bir çıkarma nedeni olarak düzenlenmemiş olduğu ve ilk derece mahkemesinin kanıtları takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.