Esas No: 2024/1511
Karar No: 2024/2603
Karar Tarihi: 13.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/1511 E.  ,  2024/2603 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/503 E., 2023/154 K.

KARAR : Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar Rektörlük ile davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Ocak/1985 - Kasım 1994 tarihleri arasında askerlik hizmeti hariç kesintisiz çalıştığının tespitini talep etti.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinde öngörülen 5 yıllık süre geçtikten sonra açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, 1985-1990 yılları arasında D.Ü. Hastanesi temizlik işlerinin müvekkil idare tarafından yapıldığını, 01.06.1990 tarihinden sonra bu hizmetlerin İhale ile firmalar tarafından yapıldığını, davacının 01.05.1990 tarihinde işine son verildiğini, kıdem ve ihbar tazminatlarının kendisine ödendiğini, öte yandan davacının kurumda çalıştığına dair arşiv kayıtlarında hiçbir somut belge ve bilgiye rastlanılmadığını, kamu kurumlarında çalışanların kayıtlarının resmi belgelerde yer almasının esas olduğunu, bu nedenle sigortalılığın tespitinin bu kayıtların İncelenmesi İle yapılması gerektiğini, davacının 01.05.1990 tarihinden sonra üniversitede çalışmadığını, müvekkil üniversitenin davacının İşvereni olmadığını, nezdinde çalıştığı ... Ltd. Şti. .... ... Ticaret firmalarının davaya dahil edilmesinin gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanun'un 79/8 inci maddesi olduğunu, çalışıldığı İddia edilen işyerinin gerçekten var olup olmadığı, davacı ile İlgili belgelerin işveren tarafından Kuruma verilip verilmediğinin, işyeri kayıtları ile ücret bordrolarının celp ve tetkiki gerektiğini, tespiti istenilen hizmetin sonundan itibaren davanın açıldığı tarihe kadar 5 yıllık süre geçmiş ise davanın 5 yıllık hak düşürücü süre yününden reddi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 30.12.2015 tarihli ve 2013/684 Esas, 2015/1895 Karar sayılı kararıyla;davanın kabulüne, davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 20.02.1985 ile 17.05.1990 tarihleri arasında ...sicil numaralı Yapı İşleri Müdürlüğü, 13712.21 sicil numaralı Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, ... sicil numaralı Kampus Ağaçlandırma İşyeri isimli işyerlerinde toplam 1018 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 380 gün olduğunun tespitine,

Davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 15.06.1990 ile 04.05.1991 tarihleri arasında ...sicil numaralı ... Ltd. Şti isimli işyerinde toplam 320 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 320 gün olduğunun tespitine,

Davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 05.05.1991 ile 07.06.1993 tarihleri arasında ... sicil numaralı ... Ltd. Şti isimli işyerinde toplam 751 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 486 gün olduğunun tespitine,

Davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 08.06.1993 ile 10.03.1994 tarihleri arasında .....sicil numaralı ... Ticaret Ltd. Şti isimli işyerinde toplam 272 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 142 gün olduğunun tespitine,

Davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 11.03.1994 ile 30.11.1994 tarihleri arasında ....sicil numaralı ... Ticaret-... isimli işyerinde toplam 261 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 91 gün olduğunun tespitine,

Bilirkişi ...' nun 02.12.2015 tarihli raporunun karar eki sayılmasına

karar vermiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1.Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Rektörlük ile Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin15.03.2018 tarihli ve 2016/11339 Esas, 2018/2325 Karar sayılı bozma kararında dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre, temyiz eden davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı ... Üniversitesinin kanun kapsamında olduğu ve dönem bordrolarının getirtildiği, diğer davalıların kanun kapsamında olup olmadığının araştırılmadığı ve dönem bordrolarının istenmediği, davacının bir kısım hizmetlerinin davalılar tarafından Kuruma bildirildiği, bordro tanıklarının dinlendiği, Dicle Üniversitesi ile diğer davalılar arasında yapıldığı iddia edilen hizmet alım sözleşmelerinin getirtilmediği anlaşılmaktadır. Yapılacak iş, Dicle Üniversitesi dışındaki diğer davalıların kanun kapsamında olup olmadığını araştırmak, davalıların tüm dönem bordrolarını getirtmek, davacının çalıştığı dönemlere ilişkin yeterli sayıda bordro tanıklarını dinlemek, Dicle Üniversitesi ile diğer davalılar arasında yapıldığı iddia edilen hizmet alım sözleşmelerini istemek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

Mahkemenin 1. Bozma ilamına uyarak verdiği 10.09.2020 tarihli ve 2018/207 Esas, 2020/452 Karar sayılı 2. kararıyla;

Davanın kabulüne, davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 20.02.1985 ile 17.05.1990 tarihleri arasında .... sicil numaralı Yapı İşleri Müdürlüğü, 13712.21 sicil numaralı Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü,.... sicil numaralı Kampus Ağaçlandırma İşyeri isimli işyerlerinde toplam 1018 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 380 gün olduğunun tespitine;

Davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 15.06.1990 ile 04.05.1991 tarihleri arasında ...sicil numaralı ... Ltd. Şti isimli işyerinde toplam 320 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 320 gün olduğunun tespitine;

Davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 05.05.1991 ile 07.06.1993 tarihleri arasında ... sicil numaralı ... Ltd. Şti isimli işyerinde toplam 751 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 486 gün olduğunun tespitine;

Davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 08.06.1993 ile 10.03.1994 tarihleri arasında ...sicil numaralı ... Ticaret Ltd. Şti isimli işyerinde toplam 272 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 142 gün olduğunun tespitine;

Davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 11.03.1994 ile 30.11.1994 tarihleri arasında ... sicil numaralı ... Ticaret-... isimli işyerinde toplam 261 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 91 gün olduğunun tespitine karar verilmiştir.

B. 2. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Rektörlük ile Kurum vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 29.09.2021 tarih, 2021/1673 Esas, 2021/11244 Karar sayılı bozma kararında; ... Gayrimenkul Bakım Onarım ve Temizlik Ltd. Şti işyerinin 23.10.2014 tarihinde ticaret sicilinden terkin edildiği, bu halde de, taraf ehliyeti bulunmayan şirket aleyhine karar verildiği anlaşılmış olmakla, dava açıldıktan sonra sicilden terkin olduğu anlaşılan davalı şirket hakkında ihya yapılması için yasal prosedür işletilmek suretiyle şirketin ihyasına dair karar alındıktan sonra, usulüne uygun şekilde taraf teşkilinin sağlanması ve sonrasında savunma ve deliller toplandıktan sonra karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve infazı mümkün olmayacak şekilde, karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olduğu,

Yine mevzuat hükümleri uyarınca gıyabi hükmün, anılan davalı şirketlere açıklandığı gibi öncelikle davalı şirketlerin ticaret sicil kaydındaki adrese Tebligat Kanunu’na uygun olarak normal tebligat yapılması, tebligatın iade gelmesi, tebligat yapılamaması, iade zarfında yeni bir adres tespit edilememesi durumunda, Ticaret Sicil Memurluğundan gelen ticari sicil adresine usulüne uygun tebliğinin sağlanmasına (Tebligat Kanun'u 35 inci maddesine göre) ve sonrasında savunma ve deliller toplandıktan sonra sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Davanın kabulüne, davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 20/02/1985 ile 17.05.1990 tarihleri arasında ...sicil numaralı Yapı İşleri Müdürlüğü, .... sicil numaralı Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, ... sicil numaralı Kampus Ağaçlandırma İşyeri isimli işyerlerinde toplam 1018 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 380 gün olduğunun tespitine,

Davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 15.06.1990 ile 04.05.1991 tarihleri arasında ....sicil numaralı ... Ltd. Şti isimli işyerinde toplam 320 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 320 gün olduğunun tespitine,

Davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 05.05.1991 ile 07.06.1993 tarihleri arasında ....sicil numaralı ... Ltd. Şti (Yeni Ünvanı ... Temizlik İlaçlama Yemek Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti.) isimli işyerinde toplam 751 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 486 gün olduğunun tespitine,

Davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 08.06.1993 ile 10.03.1994 tarihleri arasında ...sicil numaralı ... Ticaret Ltd. Şti isimli işyerinde toplam 272 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 142 gün olduğunun tespitine,

Davacının davalı ... Rektörlüğüne bağlı olarak 11.03.1994 ile 30.11.1994 tarihleri arasında ... sicil numaralı ... Ticaret-... isimli işyerinde toplam 261 gün çalıştığı, bu çalışmanın davalı SGK' ya bildirilmeyen 91 gün olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Rektörlük ile Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Rektörlük vekili: 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini ve yazılı delille ispat gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı Kurum vekili 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini ve yazılı delille ispat gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davacının davalı işyerlerinde Ocak 1985 - Kasım 1994 tarihleri arasında askerlik hizmeti hariç kesintisiz çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10'uncu fıkrası

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 'inci maddesi ile 439'uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle davalılar Rektörlük ile Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine, gönderilmesine,

13.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.