Esas No: 2020/1910
Karar No: 2021/4145
Karar Tarihi: 28.04.2021

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2020/1910 E.  ,  2021/4145 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 1.KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KADASTRO TESPİTİNE İTİRAZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “Mahkemece, çekişmeli 29, 713, 716, 717, 726, 727 ve 824 parsel sayılı taşınmazlar hakkında ve davacı ...’un 721 parsel sayılı taşınmaza yönelik davasında herhangi bir hüküm kurulmadığı, tapulama tespitlerine esas alınan ve davacıların dayandıkları tapu kayıtlarının Ekim 1307 tarih yoklama tarih ve 75 sıra numaralı sicilden tedavül ettiği, Ekim 1307 tarih yoklama tarih ve 75 sıra numaralı tapu kaydının 20 dönüm olan işbu taşınmazın Nisan 1314 tarih ve 21 sıra numaralı ilk tedavülünde miktarının 1500 dönüme çıkarıldığı, hadler cihetlendirildiği, bundan sonra muhtelif tedavüllerle taksim ve ifraza tabi tutulduğu, tedavül ifraz kayıtlarının nazara alınmadığı ve yerinde uygulanmadığı, davacılardan bir kısmı mahkeme ilamına dayandığı halde işbu ilamın kesinleştiğinin tespit olunması durumunda uygulanıp tarafları bağlayacağının düşünülmediği, kayıt sahiplerinden bazılarının uhdelerinde tapuda kayıtlı bulunan gayrimenkulün zilyetleri lehine tesciline muvafakat ettikleri ve muvafakat beyanlarının usulü dairesinde tevsik edildiği halde bu yolda bir işlem yapılmadığı, bu yoldaki kabulün ilgilileri bağladığı açıklanarak, tapulama tespitlerine itiraz etmiş bulunan davacıların herbirinin itiraz ettiği parsel açıklattırılıp itiraz sebepleri ve delillerinin sorulması, tarafların dayandığı tapu kayıtları ile mahkeme ilamının mıntıkayı iyi bilen yaşlı kimseler arasından seçilerek mahalli bilirkişiler marifeti ile ve tapu kayıtlarından anlar mütehassis bilirkişi huzurunda gereği gibi yerine uygulanması, sınırlar birer birer gösterilerek mütehassıs bilirkişiye tanzim ettirilecek krokide yerlerine işaret olunması, sınırlarda değişiklik vukuunda bilirkişilerden gerekçeli mütalaa alınması, ifrazen tesis edilmiş bulunan kayıtların mahallinde tatbik ve yekdiğerine tecavüzü olup olmadığının araştırılması, var ise ifraz haritalarının bulunduğu yerden getirtilip uygulamada nazara alınması, tapu kayıtları ile ilam muhtevalarının tayin ve tespit olunması, miktar fazlası bulunup bulunmadığının soruşturulması, bulunduğu takdirde neden ileri geldiği hususunda bilirkişilerden gerekçeli mütalaa alınması, miktar fazlası üzerinde ileri sürülen sair iktisap sebeplerinin incelenmesi, bu yönden taraflarca gösterilen delillerin toplanması, tarafların iddia ve müdafaları dairesinde gösterdikleri delillerin toplanıp bütün delillerin bir arada tartışılması ve iktisap sağlayacak zilyetlik hususunun sabit görülmediği takdirde muhtesat hakkında işlem yapılması ve varılacak sonucun dairesinde itirazlı parsellerin tamamı hakkında tarafların itiraz ve savunmaları ve kendilerini bağlayıcı beyan ve kabulleri göz önünde tutularak bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında bozma ilamına konu 717, 718 ve 719 sayılı parseller hakkındaki dava tefrik edilerek ayrı esasa kaydedilmiş; diğer parseller yönünden yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 27 parsel sayılı taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında ...ve müşterekleri adlarına, 28 parsel sayılı taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... ve müşterekleri adlarına, 29 parsel sayılı taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında...ve müşterekleri adlarına, 30 parsel sayılı taşınmazın ... ve müşterekleri adlarına, 727 parsel sayılı taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında ...ve müşterekleri adlarına, 822 parsel sayılı taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... ve müşterekleri adlarına tapuya tesciline; 707, 708, 709, 710, 711, 713, 716, 720, 721, 731, 732, 726, 729, 730, 816, 817, 818 ve 819 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tapuya tesciline; 823, 824 ve 825 parsel sayılı taşınmazların tespileri kesinleşmiş olması sebebi ile bu parseller yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili, davacı ..., davacı... (...) mirasçısı ... ve arkadaşları, davacı...mirasçısı ..., davacı ...mirasçısı... ve..., davacı ... mirasçısı İcabi İba vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde, bozma ilamının gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamının gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Her ne kadar bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, çekişmeli taşınmazların, tespitlerine esas tapu kayıtlarının kapsamında kaldığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, hükmüne uyulan bozma ilamında, tarafların dayandığı tapu kayıtlarının tedavül ifraz kayıtlarının ve mahkeme ilamının yerine uygulanması, sınırlar tek tek gösterilerek fen bilirkişiye tanzim ettirilecek krokide yerlerine işaret olunması, tapu kayıtları ile ilam kapsamının tayin ve tespit olunması, taraflar arasında görüldüğü anlaşılan mahkeme ilamının kesinleştiğinden tarafları bağlayacağının düşünülmesi, tapu kayıtlarının miktar fazlası bulunup bulunmadığının soruşturulması, bulunduğu takdirde miktar fazlası üzerinde iktisap sebeplerinin incelenmesi ve iktisap sağlayacak zilyetlik hususu sabit görülmediği takdirde muhtesat hakkında işlem yapılması gereğine değinildiği halde, taşınmazların tespitlerine esas tapu kayıtları ve ifraz kayıtları mahalline yeterli şekilde uygulanıp kapsamı belirlenmemiş, komşu parsellere ait tutanak ve dayanaklarından yararlanılmak suretiyle tapu kayıt uygulaması denetlenmemiş, tapu kayıtlarının miktar fazlası bulunup bulunmadığı incelenmemiş, ayrıca dosya kapsamında bulunan ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 07.6.1940 tarih 55/124 Esas, Karar sayılı müdahalenin men’ine ilişkin ilamı ve 01.4.1940 tarihli haritası ölçekli olmasına rağmen kadastro paftası ile çakıştırılmak suretiyle taşınmazların ilam haritası kapsamında kalıp kalmadıkları da belirlenmemiştir. Öte yandan, tespite esas alınan tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazlara uyması halinde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 13/B-b şartlarının davacılardan Salih ... (...), ... lehine oluşup oluşmadığı; uymaması halinde ise zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmaksızın hüküm kurma yoluna gidilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; sağlıklı sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, taşınmazların tespitine dayanak tapu kayıtlarının tesislerinden itibaren tüm tedavülleri, varsa haritaları ve tüm oluşum belgeleri, dayanılan tapu kaydının revizyon gördüğü tüm taşınmazların kadastro tutanakları ve oluşmuş ise tapu kayıtlarının onaylı suretleri ve revizyon gördüğü taşınmazlar ile bu taşınmazlara komşu taşınmazları da bir arada gösterecek birleşik harita, dava konusu taşınmazlara komşu olan taşınmazların tespit tutanaklarının onaylı suretleri ve dayanakları Tapu ve Kadastro Müdürlüklerinden getirtilmeli; bundan sonra iş bu dosyadan tefrik edilen ve aynı kökten gelen tapu kaydına dayalı olarak tespitleri yapılmış olan 717, 718 ve 719 sayılı parsellerle ilgili dava dosyası da birlikte değerlendirilmek suretiyle mahallinde üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve fen bilirkişisinin katılımıyla

yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 07.6.1940 tarih 55/124 Esas, Karar sayılı müdahalenin men’ine ilişkin ilamı ve 01.4.1940 tarihli ölçekli haritası teknik bilirkişi aracılığı ile zemine uygulanmak suretiyle, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20/A maddesi uyarınca kapsamı haritasına göre belirlenmeli, mahkeme ilamının haritası zemine uygulanamaz ise ilamın sınırlarına itibar edilmeli, bu kapsamda ilamın sınırları ile tespite esas alınan tapu kayıtlarının oluşumundan itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup, sınırlarının yerel bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi sağlanmalı, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı tanınmalı, fen bilirkişisi tarafından düzenlenecek rapor ve haritasında yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırlar işaretlenmeli; dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, davaya konu edilen taşınmazların öncesinde kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, kim tarafından ne zamandan beri ve ne şekilde kullanıldığı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli ve beyanları arasında doğacak çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı; fen bilirkişisine, uygulanan tapu kayıtları ile ilamın haritasının veya sınırlarının kapsadığı alanı gösterir şekilde keşfi izlemeye ve denetlemeye elverişli ve çakıştırmalı harita düzenlettirilmeli, çekişmeli taşınmazların tespitlerine esas tapu kayıtlarının ve ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 07.6.1940 tarih 55/124 Esas, Karar sayılı müdahalenin men’ine ilişkin ilamının haritası kapsamında kaldığının anlaşılması halinde, ilamın taraflar arasında kesin hüküm oluşturacağı, yine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 13/B-b maddesinde tapulu taşınmazların zilyedinin, taşınmaz malı kayıt malikinden veya mirasçılarından veya mümessillerinden tapu dışı bir yolla iktisap ettiğini, onların beyanı veya herhangi bir belge ile veya bilirkişi veyahut tanık sözleriyle ispat ettiği ve ayrıca en az on yıl müddetle çekişmesiz, aralıksız ve malik sıfatıyla zilyet bulunduğu takdirde zilyet adına tespit yapılacağı hükmü ve davacıların da tapu dışı harici satın alma ve zilyetliğe dayandıkları göz önüne alınarak, bu olguların dayanağını oluşturan 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 13/B-b maddesi hükmünde öngörülen koşulların davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli; tapu kayıtlarının ve mahkeme ilamının uymaması veya miktar fazlası olması halinde ise, uyuşmazlığın Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen zilyetlik koşullarına göre çözümleneceği, yine kayıt sahiplerinden bazılarının tapuda kayıtlı bulunan gayri menkulü zilyetleri lehine tescilini kabul ettikleri, bu yoldaki kabulün ilgilileri bağladığı da dikkate alınmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28.04.2021 gününde oybirliği ile karar verildi.