Esas No: 2024/2926
Karar No: 2025/2040
Karar Tarihi: 10.04.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/2926 E.  ,  2025/2040 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1730 E., 2024/1022 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 12. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/186 E., 2022/207 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının, 2017-2018-2019-2020 yıllarında kamu ihaleleri sonucunda oluşan ve aynı tarihlerde muaccel olan davalı Rektörlük bünyesinde bulunan alacaklarından, uzun süre bu alacaklarını tahsil edememesi ve Covid 19 salgınının şirketi sıkıntıya sokmasından yararlanılarak, kamu gücü kullanılmak suretiyle tahakkuk etmiş 2.100.227,13 TL alacağının %25'i olan 525.056,80 TL'den feragat ettirildiğini, iradenin gabin nedeniyle fesada uğradığını ileri sürerek feragatin iptalini, feragat edilen alacak tutarlarının yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili;2547 Sayılı Yasanın Ek:45.maddesine istinaden davacı şirketin, 19.10.2020 tarihinde müracaat ederek Döner Sermaye İşletmesindeki 2.100.227,13 TL tutarındaki alacağının yapılandırılmasını istediğini, yapılandırma kapsamında alacağın %25 oranındaki 525.056,80 TL'sinden serbest iradesiyle kayıtsız şartsız feragat ettiğini, iradeyi ifsat eden bir durumun olmadığını, davacı şirketin üniversiteden ihale almaya ve mal teminine devam ettiğini, bu sebeple de davacının idareye karşı gabin iddiasını ileri süremeyeceğini, savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu feragatın Hazine ve Maliye Bakanlığının 07.10.2020 tarihli Genelgesine dayalı olarak yapıldığı, davacının bir şirket olarak basiretli tacir gibi davranması gerektiği, idarenin davacıyı feragate zorlamadığı, zira davacı feragat yolunu seçmeyip vadesi geldiği ve hak kazandığı halde elde edemediğini iddia ettiği alacaklarını dava ve takip yoluyla da temin etme yoluna gidebilecekken ... iradesiyle alacaklarının bir kısmından feragat ederek kalan alacağının ödenmesini sağladığı, genelgede feragatın koşullarının açıkça belirlendiği, uygulama şartlarının ayrıca izah edildiği, idare tarafından ne açık ne de örtülü olarak bir zorlamanın ya da hilenin söz konusu olmadığı, kişi ve kurumlara bir opsiyon olarak bu imkanın getirildiği, toplam borca oranla feragat edilen miktara bakınca edimler arası aşırı orantısızlığın da söz konusu olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;İlk Derece Mahkemesi kararın ve kararda belirtilen gerekçenin usul ve yasaya uygun olduğu, yasal şartları oluşmayan davanın reddine dair karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; bilirkişi raporlarında müvekkili şirketin iddialarının doğrular nitelikte tespitler yapıldığı halde mahkemenin dikkate almadığını, dava konusu edilen feragat işleminin gabin ve diğer irade bozukluğu halleri nedenleri ile malul olmasına dayanarak talepte bulunduklarını, ancak mahkemece, sadece gabinin ele alındığını, irade bozukluğu nedenlerine dayalı olarak inceleme ve araştırma yapılmadığını, bu konuda herhangi bir karar verilmediğini, kararın eksik ve hatalı olduğunu, gabinin subjektif ve objektif şartlarının mevcut olduğunu, edimler arasında orantısızlık olduğunu, feragat sözleşmesinin iptal edilmesi gerektiğin, şirketin zor durumda bulunmasından yararlanıldığını, ne zaman ödeneceği belli olmayan alacakların %25 inden feragat edildiği takdirde ödeneceğinin söylenmesi üzerine yapılan feragatin serbest irade ile kabul edildiğinin düşülemeyeceğini, feragatın tip sözleşme şeklinde hazırlandığını, basiretli tacir olmasının gabin olmayacağı anlamına gelmeyeceğini, sözleşme özgürlüğü ilkesinin ihlal edildiğini, ikinci cevap dilekçesinin tebliğ edilmediğinden hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, feragat işleminin irade bozukluğu ve gabin nedeniyle iptali ile feragat edilen alacağın yasal faiziyle tahsili istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye ve özellikle, dava konusu feragatın, 547 Sayılı Yasanın Ek:45.maddesine dayanarak düzenlenen Hazine ve Maliye Bakanlığının 07.10.2020 tarihli Genelgesindeki şartlar çerçevesinde, davalı idarede bulunan alacaklarının tahsili amacıyla davacının, ... iradesi ile başvurması üzerine yapıldığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.04.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.