Esas No: 2023/4454
Karar No: 2023/12254
Karar Tarihi: 30.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/4454 E.  ,  2023/12254 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2130 E., 2022/2675 K.

KARAR : Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 14. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/314 E., 2021/237 K.

Taraflar arasındaki ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması, yersiz aylık borcu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili,müvekkilinin vefat eden babasından dolayı ... tahsis numarası ile 4/1(a) kapsamında 01.01.2009 başlangıç tarihli yetim aylığı aldığını, davalı Kurumun müvekkiline bağlanan yetim aylığını "..Ölüm aylığı alırken Almanya’da çalışmaları ve bu çalışmalarından aylık gelirinin olmasını gerekçe göstererek" 17.12.2017 tarihinde başlangıç tarihinden itibaren iptal ettiğini ve iptal ettiği döneme ilişkin olarak ödemiş olduğu yetim aylığı paralarını 75.124,90.TL asıl alacak ve 31.455,20.TL faiz olmak üzere toplamda 106.580,10.TL için İzmir 10. İcra Müdürlüğünün 2019/7721 sayılı dosyasında icra takibi açtığını, davalı Kurumun işleminin haksız olduğunu, yurt dışı hizmet belgelerine göre müvekkilinin yetim (ölüm) aylığı aldığı dönemde Almanya’da çalışmadığını ve gelir elde etmediğini, 2009 ile 30.11.2011 tarihleri arasında kanserli annesine baktığı için Almanya sigorta mevzuatı gereğince primlerinin ödendiğini beyanla, Kurum işleminin iptali ile kesilen yetim aylığının kesilme tarihi itibariyle yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine, müvekkilinin yersiz ödeme adı altında tahakkuk ettirilen borcunun olmadığının tespiti ile yersiz ödeme adı altında 30.11.2018 tarihi itibariyle tahakkuk ettirilen 100.837,68.TL'nin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, İlk Derece Mahkemesinin verdiği kararın yerleşik içtihatlara ve yasal düzenlemelere aykırı olduğunu, müvekkilinin müteveffa babası ... 1980 yılında vefat ettiğini, 01.10.2008 gününden önce vefat etmiş kız çocukları, yurt dışında bir gelire sahip olsalar bile SGK'dan yetim aylığı alabileceklerinin açık olduğunu, kaldı ki; "kız çocuklarının sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerdeki sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaya başlamaları veya bu ülkelerin sosyal güvenlik kuruluşlarından aylık almaya başlamaları halinde, bağlanan gelir ve aylıkları kesilir” düzenlemesinin bu kanunun yürürlük tarihi olan 06.08.2003 tarihinden önce vefat edenlerin kız çocuklarının kazanılmış hak olarak yurt dışında çalışma hakkının olduğu kanaatinde olduklarını, Yargıtayın bu konulardaki yerleşik görüşlerinin de bu yönde olduğunu, müvekkilinin, hak sahibi olarak babasının Türkiye'deki çalışmaları neticesinde yetim aylığına hak kazandığını, müvekkilinin 2009 ile 30.11.2011 tarihleri arasında kanserli annesine baktığı için Almanya sigorta mevzuatı gereğince primlerinin ödendiğini, yine müvekkilinin yurt dışı çalışma belgelerinden de anlaşılacağı üzere 01.06.2014 tarihinden 31.01.2017 tarihine kadar sigorta gerektirmeyen cüzzi miktarda iş yaptığını bu nedenle de Sigorta Kurumunca sigorta gerektirmeyen kalem olarak tescil edildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İzmir 14. İş Mahkemesinin 28.05.2021 tarih, 2020/314 Esas ve 2021/237 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, yersiz ödeme adı altında 30.11.2018 tarihi itibariyle tahakkuk ettirilen 100.837,68TL 'den davacının sorumlu olmadığının tespitine, davacının ölen babasından dolayı aldığı Kurum tarafından kesilen aylığın yeniden bağlanması isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ölüm aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanması, yersiz aylık borcunun olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.