Esas No: 2023/3901
Karar No: 2024/5939
Karar Tarihi: 06.05.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/3901 E.  ,  2024/5939 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2022/3756 Değişik iş

SUÇ : Dolandırıcılık

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Sapanca Cumhuriyet Başsavcılığının 17.06.2022 tarihli ve 2021/773 Soruşturma, 2022/661 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Sakarya 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 09.09.2022 tarihli ve 2022/3756 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 09.09.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 13.05.2023 tarihli ve 2022/29424 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.07.2023 tarihli ve KYB-2023/63119 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.07.2023 tarihli ve KYB-2023/63119 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müştekinin 31/05/2021 tarihinde kollukça alınan ifadesinde özetle; şüpheli ... Garanti ... Yetkili Servisini bozuk olan ocağının tamiri için çağırdığı, ... Garanti Servis ve Dayanıklı Tüketim Mallarına ait hesaba 3.000,00 Türk lirası tutarında para gönderdiği, servis yetkilisinin ocağı tamir için alıp götürdüğü, ertesi gün geri getirdiği, sorunun giderilmediğinin anlaşılması üzerine servis elemanının yeniden ocağı alıp götürdüğü, 1.000,00 Türk lirası daha aynı hesaba ödeme yaptığı, aradan 10 gün geçmesine rağmen ocağının teslim edilmediği, şirketten kimseye ulaşamadığını belirttiği, haksız menfaat temin ederek kendilerini dolandırdığı iddiası üzerine başlatılan soruşturma neticesinde, olayın hukukî ihtilaf olduğundan bahisle Sapanca Cumhuriyet Başsavcılığınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de;

Şüphelilerin müştekiye ocağı teslim etmediği gibi anılan ödemeleri de müştekiye iade etmediği, şüpheli servis yetkilileri haklarında dolandırıcılık suçundan başkalarının da mağdur olduğu, benzer mizanseni bölgedeki birçok kişiye karşı sergileyerek mağdur ettikleri iddiası karşısında, tüm iddiaların kuşkuya yer bırakmayacak şekilde aydınlatılması bakımından, öncelikle ... Garanti Servis ve Dayanıklı Tüketim Mallarının yetkililerinin tespiti ile ifadelerine başvurulması, haklarında benzer iddialarla yürütülen soruşturmalar bulunup bulunmadığının araştırılması suretiyle, toplanacak diğer deliller ve yapılacak etkin soruşturma sonucuna göre değerlendirme yapılması gerekirken, şüphelilerin ifadesi dahi alınmadan eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

“

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçinin, ocağında bulunan arızanın giderilmesi maksadıyla internet üzerinden araştırma yaparken, ... Garanti ... Yetkili Servisi ibaresini görmesini müteakip servis talebinde bulunduğunun, ... isimli bir servis elamanının şikâyetçi ile irtibata geçerek, pek çok parçanın değişmesi gerektiğinden ve ellerinde sınırlı sayıda parça olduğundan bahisle 3.000 TL'yi havale etmesini sağladığının, ertesi gün ... isimli kişinin yaptığı kontrolde ise yine arızanın giderilmediğini söyleyerek 1.000 TL daha parça ücreti havale ettirdikten sonra, ocak üstü demir parçasını da alarak evden ayrıldığının, ilgili yerin sabit numarası ve gelen kişilerin cep numaralarının sürekli aranmasına rağmen hiç kimseye ulaşılamadığının, Darıca Emniyeti tarafından şüpheli firmaya operasyon düzenlendiğinin, benzer konuda pek çok mağdur daha olduğunun, bu şekilde şüphelilerin dolandırıcılık suçunu işlediklerinin iddia olunması karşısında; şikâyet dilekçesinde belirtilen ... Garanti Servis ve Dayanıklı Tüketim Malları Tic.Ltd.Şti. yetkililerinin kim ya da kimler olduğunun belirlenmesi, tüm şüphelilerin açık kimlik ve adres bilgileri tespit edilerek ifadelerine başvurulması, banka hesap hareketlerinin incelenerek şüphelilere gönderilen paraların tespitinin yapılması, şüpheliler hakkında benzer şekilde başka soruşturma ya da kovuşturma dosyalarının bulunup bulunmadığının araştırılması, sonucuna göre somut olayda dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşup oluşmayacağının takdir ve tayini gerekirken; "...müştekinin dilekçe ekinde bulunan 22/11/2020 tarihli E-Fatura ile 29/10/2020 tarihli ve 19/11/2020 tarihli faturalarda firmanın adresini, firma adına işlem yapan teknisyenlerin isimlerini ve yapılan işlemlere kadar yer verildiği, bu haliyle müşteki ile firma arasında sözleşme yapıldığı, adresi ve vergi numarası belli olan ulaşılabilir durumdaki şirket tarafından sözleşmenin gereğinin yerine getirilmediğinin anlaşıldığı, somut olaydaki kusurlu hareketin dolandırıcılık suçunun oluşmasına el verecek nitelikte hile barındırmadığı, kusurlu hareketin hukuki sorumluluk doğuracak nitelikte olduğu ve söz konusu ihtilafın hukuk mahkemelerinde dava konusu edilmesi gerektiği..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Sakarya 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 09.09.2022 tarihli ve 2022/3756 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.05.2024 tarihinde karar verildi.