Esas No: 2024/5711
Karar No: 2024/9693
Karar Tarihi: 09.12.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/5711 E.  ,  2024/9693 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/269 Esas, 2023/382 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.03.2023 Tarihli ve 2022/694 Esas, 2023/192 Karar Sayılı Kararı

Açılan davada davalının yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğu ve davada kesin ve özel yetki kuralının da bulunmadığı ve davalı Senet Sepet Alışveriş Merkezleri vekili tarafından süresinde yetki itirazında bulunularak Gaziosmanpaşa Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olarak bildirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Gaziosmanpaşa 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.12.2023 Tarihli ve 2023/269 Esas, 2023/382 Karar Sayılı Kararı

Mirasın hükmen reddi davalarında davalı alacaklılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu, zorunlu dava arkadaşlarının usul işlemlerini birlikte yapmak zorunda olduklarından yetki itirazının da tüm davalılarca birlikte ileri sürülmesi gerekeceği, yalnız bir davalı tarafından ileri sürülen yetki itirazının hukuki sonuç doğurmayacağı, iş bu dosyada da birden fazla davalı bulunduğu ve davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu, davalılardan sadece Senet Sepet Alışveriş Merkezleri Ltd. Şti. vekili tarafından yetki itirazında bulunduğu, tüm davalılarca yapılmış bir yetki itirazı bulunmadığı için yetki itirazının hukuki sonuç doğurmayacağı, kaldı ki söz konusu şirketin adresinin de Gaziosmanpaşa Mahkemelerinin yetki alanında bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanun (4721 sayılı Kanun) uyarınca terekenin borca batık olduğu ile mirasın hükmen reddinin tespiti istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir:

“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Mirasın hükmen reddinin tespiti hakkındaki davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığından, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir.

2. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.

3. Dosya kapsamından, davacının yetkisiz Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalılara geçmişse de davalı Senet Sepet Alışveriş Merkezleri Ltd. Şti.'nin cevap dilekçesinde yetkisiz olan Gaziosmanpaşa Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirttiği, diğer davalıların yetki itirazında bulunmadığı, dolayısıyla davalıların usulüne uygun yetki itirazında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 09.12.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.