Esas No: 2022/3621
Karar No: 2023/9252
Karar Tarihi: 14.09.2023

**4. Hukuk Dairesi         2022/3621 E.  ,  2023/9252 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/891 Değişik İş, 2021/833 Karar

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : İHK-2021/36105

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulü/İtirazın Reddi

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2021/106626

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, 03.12.2019 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazası sonucunda, araçta yolcu olan müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını belirterek sürekli iş göremezlik tazminatı olarak şimdilik kaydı ile 5.001,00 TL talep etmiş, yargılama sırasında talebini 131.258,64 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; eksik evrakla başvuru yapılmış olduğundan davanın usulden reddi gerektiğini, kusur oranının tespit edilmesini, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, faizden sorumlu olmadıklarını, müterafik kusur bulunduğunu ve hükmedilebilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...hükme esas alınan maluliyet raporunun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlendiği, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunun Yargıtay kararlarına uygun ve denetime elverişli olduğu, kaza tutanağında davacının emniyet kemeri durumunun belirsiz olarak işaretlendiği ve davalının aksi yönde belge ibraz etmediği" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, sürekli iş göremezlik zararı olan 131.258,64 TL'nin 01.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

B. İtiraz sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde, talebin zamanaşımına uğradığını, başvurunun eksik evrakla yapıldığını, maluliyet raporunun hatalı tanzim edildiğini, maluliyet raporunun medikal firma tarafından değerlendirildiği ve belirlenen oranın yüksek olduğunun saptandığını, maluliyet durumunda çelişki olduğunu, yeniden kusur raporu alınması gerektiğini, davacının kaza nedeniyle elde ettiği gelir ve tazminatın olası tazminattan mahsubu gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizin esas alınması gerektiğini, kaza esnasında davacının emniyet kemeri belirsiz olduğundan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, aleyhe hüküm kurulması halinde davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "....davacının maluliyet oranını 30.11.2020 tarihli maluliyet raporu ile öğrendiği ve davalının zamanaşımı def'inin yerinde görülmediği, başvurunun eksik evrakla yapıldığı itirazının yerinde olmadığı, sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlendiği, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından aldırılan kusur ve hesap raporlarının karar vermeye yeterli olduğu, kaza tutanağında davacının emniyet kemeri takıp takmadığı hususu belirsiz olduğundan müterafik kusura yönelik itirazın yerinde görülmediği, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı" gerekçeleri ile itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde,talebin zamanaşımına uğradığını, başvurunun eksik evrakla yapıldığını, maluliyet raporunun hatalı tanzim edildiğini, maluliyet raporunun medikal firma tarafından değerlendirildiği ve belirlenen oranın yüksek olduğunun saptandığını, maluliyet durumunda çelişki olduğunu, yeniden kusur raporu alınması gerektiğini, davacının kaza nedeniyle elde ettiği gelir ve tazminatın hesaplanacak olası tazminattan mahsubu gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizin esas alınması gerektiğini, kaza esnasında davacının emniyet kemeri belirsiz olduğundan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacının yaralanma bölgeleri dikkate alındığında emniyet kemerinin takılı olmadığını açık olduğunu, aleyhe hüküm kurulması halinde davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 17 nci maddesi,

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına göre davalı vekilinin aşağıda yer alan bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut olayda, hükme esas alınan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nın 30.11.2020 tarihli raporunda kaza tarihi itibarıyla Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının kazadan kaynaklı travma sonrası stres bozukluğuna bağlı maluliyetinin %15 olduğu rapor edilmiştir. Hakem heyetince bu rapor hükme esas alınarak talebin kabulüne karar verilmiştir.

Maluliyet raporunda travma sonrası stres bozukluğunun tedavi ile iyileşip iyileşmeyeceği, belirlenen oranın davacının ömrü boyunca devam edip etmeyeceği ayrıntılarına yer verilmemiştir. Rapor bu hali ile karar vermeye elverişli değildir.

Bu durumda, davacının psikolojik tedavisine ilişkin tüm tedavi evrakları dosya arasına getirtildikten sonra, davacının Adli Tıp Kurumu veya Üniversitelerin Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı tarafından kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, kazadan sonra oluştuğu belirtilen psikolojik rahatsızlıkların kaza ile illiyet bağının olup olmadığı, maluliyet oranına etki edip etmediği, post travmatik stres bozukluğuna ilişkin tespit edilen maluliyet oranının davacının ömrü boyunca aynı oranda devam edip etmeyeceğinin tespit edilerek sonucuna göre karar verilmek üzere, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesi uyarınca otomobillerde emniyet kemeri takılması zorunludur.

Somut olayda; kaza tespit tutanağına göre sigortalı araçta yolcu olan davacının emniyet kemeri takıp takmadığı belirsiz olarak işaretlenmiştir. Ancak davacının Dokuz Eylül Tıp Fakültesi Hastanesinde yapılan muayenesinde emniyet kemeri takılı olmadığı için başını ön cama çarptığı hususunu belirtilmiş olmasına ve davacının yaralanma şekli ile kaza sonrası oluşan şikayetlerine göre emniyet kemerini takmamış olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre; davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

4. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine

14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.