Esas No: 2016/7634
Karar No: 2019/18378
Karar Tarihi: 21.10.2019

**9. Hukuk Dairesi         2016/7634 E.  ,  2019/18378 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (İŞ)

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı şirkkette 11/04/200-/17/11/2007 tarihleri arasında trans mikser şoförü olarak çalıştığını, maaşların sürekli geç ve düzensiz ödenmesi, sigorta primlerinin asgari ücret üzerinden ödenmesi, ağır çalışma koşulları, uzun çalışma saatleri, fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi nedeni ile iş akdini haklı nedenle feshettiğini, davacının net maaşının 950,00 TL olup sefer başına 4,00 TL ödendiğini, günlük 5-7 sefer bazen günde 10 sefer yapıldığını, haftanın 7 günü en az 14-15 saatlik çalışma süreleri ile çalışıldığını, çalışma saatinin en erken 22:00'ye kadar günlük yapıldığını, davacının maaaşının asgari ücret kadarının bankadan geri kalanın elden ödendiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ücret, pirim/sefer ücreti, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 11/04/2007-18/11/2011 tarihleri arasında çalıştığını, davacının 18/11/2011 tarihinde kendisi tarafından müvekkiline bildirilen ihbar önelinin bitmesini müteakip işten ayrıldığını, iş akdini fesheden davacının kıdem tazminatı talep edemeyeceğini, davacının çalıştığı sürece hak kazandığı maaş alacaklarının ödendiğini, yıllık izin defteri kapsamında tüm yıllık ücretli izinlerinin kullandığını, davacının prim-sefer ücreti alacağının olmadığını, davacının çalıştığı hazır beton sektöründe işçilere maaş+sefer ücreti ödendiği halde davacının fazla mesai ücreti adı altında ücret istemesinin doğru olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri süresinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin tüm davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 63'üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasa'nın 41'inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63'üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.). Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanır. Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen durumlarda, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunur. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde elli fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde yirmibeş fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde elli zam miktarına göre belirlenmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının yaptığı her sefer için 3,00 TL sefer ücreti aldığı anlaşılmaktadır. Çalışma süresi ve sefer sayısı arttığında aldığı sefer ücreti de artmaktadır. Bu nedenle fazla çalışma alacağının sadece %50 zamlı kısmının hesaplanması gerektiğinin düşünülmemesi hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 21.10.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.