Esas No: 2022/1314
Karar No: 2023/1396
Karar Tarihi: 11.04.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/1314 E.  ,  2023/1396 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/715 E., 2021/2434 K.

DAVA TARİHİ : 07.06.2016

BİRLEŞEN İSTANBUL ANADOLU 20. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2016/431 ESAS,

2017/198 KARAR SAYILI DOSYASI:

DAVACILAR : 1-... 2-... 3-...

Vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 05.11.2016

HÜKÜM : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2016/227 E., 2018/414 K.

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen dava sözleşmenin feshi, tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 11.04.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde duruşmalı temyiz talebinde bulunan asıl davada davacılar ... vd vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen gelen olmadı. Asıl ve birleşen davada davalı ... vekili Avukat ...'ın mazeret dilekçesi verdiği, mazeret dilekçesine herhangi bir şey eklemediği görüldü. Asıl davada davacılar vekilinden soruldu: mazeretin reddine karar verilmesini talep etti. Asıl ve birleşen davada davalı vekili Avukat ...'ın dayanağı bulunmayan mazeretin reddine karar verilerek açık duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

ASIL DAVA:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ile davalı arasındaki 19/01/2010 tarihli temlik sözleşmesi ile İstanbul Anadolu 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/208 Esas sayılı dava dosyasına konu hak ve alacaklarının %60’lık kısmının davalıya temlik edildiğini, temlik sözleşmesinde davalı tarafından müvekkillerine 100.000,00 TL ödendiği yazılmış ise de bu bedelin ödenmediğini, davalının müvekkillerinin iyiniyetini kötüye kullandığını, 2013/208 Esas sayılı dava dosyasında da yapması gereken masraf ve ödemeleri yapmayarak dosyayı sürüncemede bıraktığını, temlik sözleşmesinin feshi ile uğranılan zararın tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin mirasbırakanı ile davalı arasındaki 19/01/2010 tarihli temlik sözleşmesi ile İstanbul Anadolu 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/208 Esas sayılı dava dosyasına konu hak ve alacaklarının %60’lık kısmının davalıya temlik edildiğini, temlik sözleşmesinde davalı tarafından müvekkillerine 100.000,00 TL ödendiği yazılmış ise de bu bedelin ödenmediğini, ancak davalının 2013/208 Esas sayılı davada alacak iddiasında bulunduğunu, müvekkillerinin iradesinin fesada uğratıldığını, temlik sözleşmesinin feshi ile uğranılan zararın tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

ASIL VE BİRLEŞEN DAVADA:

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; harcın eksik yatırıldığını, zaman aşımı süresinin geçtiğini, taraflar arasındaki imzalı sözleşmeye göre 100.000,00 TL’nin müvekkilince ödendiğini, 2013/208 Esas sayılı dava dosyasına katılımın ise yine taraflar arasındaki sözleşmeye göre müvekkilinin takdirinde bırakıldığını ve müvekkilinin tarafı olmadığı bir davanın giderlerini ödemeyeceğini, 2013/208 Esas sayılı dava dosyasının Yargıtay bozmasından geçtiğini ve halen derdest olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflarca kabul edilen sözleşme içeriğine göre temlik bedeli olan 100.000,00 TL'nin temlik alan ... tarafından temlik eden davacılara nakten ve def'aten ödendiğinin açıkça yazıldığı, sözleşmenin geçersizliğinin ileri sürülmediği, buna göre sözleşmeye göre paranın ödenmediğinin ispatının davacılarca yapılmasının gerektiği, alacağı miktarın dikkate alındığında ancak yazılı delille ispatlanmasının gerektiği, bu yönde yazılı delilin dosyaya sunulmadığı, sözleşmeye göre mevcut davalar ve takiplerde davalı temlik alanın sözleşmenin ibrazı ile bu dava ve takiplere katılmasının mümkün olduğunun belirtildiği ancak bu hususta takdir yetkisinin temlik alana bırakıldığı, temlik alanın buna göre belirtilen dava ve takipleri takip etmeme şeklinde takdir hakkının kullanılması halinde davacıların sözleşme içeriği de dikkate alındığında bu yönde sözleşmeye aykırılık iddiasını ileri süremeyecekleri, buna göre temlik sözleşmesindeki esaslı olan karşılıklı ifaların yerine getirildiği anlaşılmakla esas ve birleşen davalar yönünden davaların reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl davada davacılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde, mahkemenin taraflar arasında akdedildiği ve geçerli olduğuna hükmettiği Temlik Sözleşmesi’nin, müvekkillerinin iradesi fesata uğratılarak, aldatılarak akdedildiğini, sözleşme bedelinin ödenmemiş olduğunu ve bu miktarca bir ödeme ile 900.000,00 TL bedelli bir alacağın %60’ının devrinin söz konusu olamayacağını ve bu aşırı nispetsizliğin, muvazaanın açık delili olduğunu, kaldı ki, sözleşmede imzası bulunduğu iddia edilen birleşen dava davacısı ...’in, sözleşme tarihinde Alzhemier hastası olduğu ve dava dosyasına sunulan Avukat vekaletnamesini dahi o tarihte vasi sıfatıyla eşinin imzaladığını da gözden kaçırarak, dava konusu sözleşmenin geçerli olduğunu kabul ederek davaların reddine karar verdiğini, alınan iki raporda da davanın haklılığı, davalı ...’ın, İstanbul 21. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/208 Esas sayılı dava dosyasına katılarak davada taraf olduğu ve ancak bu davanın gereği yatırılması gereken harç ve masrafları yatırmadığı ve bu şekilde de dava konusu sözleşmenin davalı ...’a yüklediği edimlerin yerine getirilmediği kanaatine varıldığının belirtildiğini, davalıya davaya katılmama hakkı verilse de davalının davaya katıldığını ve halen dosyada davacı sıfatının bulunduğunu, ancak hiç bir harç ve masrafı ödemediğini, sözleşmede, davalının davaya katıldıktan sonra yatırılması gereken harç ve masrafları yatırması ediminin de yer aldığının mahkemece gözden kaçırıldığını, iki raporda da davalının yatırdığı bir harç ödemesine rastlanmadığının belirtildiğini, sözleşmenin davalı ...’a yüklediği edimin sadece davaya katılmak olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, davalının İstanbul Anadolu 21. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013 / 208 Esas sayılı dava dosyasına oldukça geç bir tarihte katıldığını, ancak o tarihten itibaren yatırılması gereken tamamlama harcı, bilirkişi ücreti ve bunun gibi giderlerin hiç birini ödemediğini, tüm bu giderlerin müvekkilleri ... ve ... tarafından ödendiğini, davalının edimlerini yerine getirmeyerek temerrüde düştüğünü, taraflardan ...’in sözleşme tarihinde akli melekelerinin yerinde olmadığı ve Alzheimer hastası olduğu, bu nedenle de sözleşmede yazan 100.000,00 TL ödemenin yapıldığı iddiasının da gerçek olmadığı ve her türlü delille aksinin ispat edilebileceğini, dava konusu sözleşmenin iptali gerektiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne, dava konusu 19/01/2010 tarihli Temlik Sözleşmesi’nin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacılar ..., ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde, davacı murisi müteveffa ..., ..., ... ve davalı arasında akdedilen 19.01.2010 tarihli Temlik Sözleşmesi ile İstanbul Anadolu 21.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/208 Esas sayılı dava dosyasına (eski Ümraniye 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009 / 636 Esas sayılı dava dosyası) konu hak ve alacakların %60’lık kısmı, dava dosyası gereğince ödenmesi gereken harç ve masraflar ile davacı vekiline ödenecek tüm vekalet ücretlerinin ödenmesi koşuluyla davalı ...’a devredilmek üzere anlaştıklarını, temlik edenlerin iyi niyetinden ve kendisine olan güveninden istifade eden ve bu inanç ve güveni suiistimal eden davalı ...'ın sözleşmede yazılı olan 100.000,00 TL’yi ödemediği gibi, İstanbul Anadolu 21.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/208 Esas sayılı dava dosyası (eski Ümraniye 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/636 Esas sayılı dava dosyası) için yapması gereken ödemeleri de yapmayıp, davaya da katılmayarak dava dosyasının uzun zaman sürüncemede kalmasına sebep olduğunu, mahkemenin gerekçeli kararında ...'ın temlik aldıktan sonra davayı takip edip etmemenin takdirinde olduğu belirtilmiş ise de bunun temlik sözleşmesinin açık hükümlerine aykırı olduğunu, sözleşmeye göre ...'ın sadece davayı takiple değil davaya ilişkin tüm giderlerin ödenmesinden de sorumlu olduğunu, davacılar ve diğer davacılara ait gider masraf ve harçların ... tarafından ödendiğine ilişkin hiçbir delilin dosyaya sunulmadığını, davacıların murisinin temlik sözleşmesini imzaladığında irade sakatlığıyla (bir beyin rahatsızlığı bulunduğu) malul olduğunun kendisince yeni öğrenilmiş bulunduğunu, buna ilişkin delil dosyasını sunacaklarını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında imzalanan 19/01/2010 tarihli temlik sözleşmesinde 100.000,00 TL bedelin temlik devir eden davacılara ödendiğinin açıkça belirtildiğini, davacı tarafın 100.000,00 TL bedelin ödenmediğine yönelik iddiasını ispat edecek herhangi bir yasal delil sunamadığını, yazılı sözleşmede ödendiği belirtilen 100.000,00 TL'nin ödenmediğini ispat yükü, bunu iddia eden davacı tarafa ait olduğundan, mahkememin bu yöndeki değerlendirmesinin doğru olduğunu, temlik sözleşmesinin feshi için ortaya geçerli bir sebep konulamadığını, İstanbul 21.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/208 esas sayılı dosyasında yapılacak masraflar için bilirkişi tarafından hesaplama yapılmış ise de, bu hesaplamanın ihtimal üzerine yapılmış olduğunu, dava derdest olduğundan, masrafların ancak yargılama sonuçlandığında ortaya çıkacak olduğunu, bu nedenlerle, mahkemece asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davada davacılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davacılar vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sözleşmenin feshi ile uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 818 sayılı BK 162. maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Taraflar arasında 19/01/2010 tarihli temlik sözleşmesi düzenlenmiş olduğu, sözleşmenin 2. maddesine göre Ümraniye 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/636 Esas sayılı (İstanbul Anadolu 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/208 Esas sayılı dava dosyası) dava dosyasından doğacak hak ve alacakların %60 ını 100.000,00TL bedelle temlik almış olduğu, temlik bedelinin nakden ve def’aten temlik edenlere ödenmiş olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşme taraflarca imzalanmış olup, 100.000,00 TL temlik bedelinin ödenmediğine ilişkin iddiaya dayanak olarak davacı tarafça yazılı bir delil sunulamamıştır. Her ne kadar davacı taraf iradelerinin fesada uğratıldığını ve temlik bedelinin ödenmediğini iddia etmiş ise de, sözleşme tarihinin 19/01/2010 olduğu, asıl dava tarihinin ise 07/06/2016 olduğu göz önüne alındığında aradan geçen sürede davacılarca iradelerinin fesada uğratıldığına yönelik herhangi bir iddianın ileri sürülmediği anlaşılmıştır.

2.1. İstanbul Anadolu 21. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/208 Esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde ise; yerel mahkemenin 2013/208 Esas, 2019/270 Karar sayılı ve 10/10/2019 günlü kararının temyizi üzerine Yargıtay 15. Hukuk Dairesi’nin 2020/1104 Esas, 2021/342 Karar sayılı ve 18/02/2021 günlü kararı ile bozulduğu, davanın halen derdest olduğu, bu nedenle yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısımların henüz belirlenebilir nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl davada davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenden tahsilatta tekerrüre sebebiyet vermemek kaydıyla müştereken ve müteselsilen alınmasına,

6100 sayılı HMK 373. madde hükümleri gözetilerek dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine,

Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunmayan davalı lehine duruşma vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

11/04/2023 gününde oy birliğiyle karar verildi.