Esas No: 2024/10834
Karar No: 2024/11286
Karar Tarihi: 19.11.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/10834 E.  ,  2024/11286 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/199 E., 2024/217 K.

KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar ... ve Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 02.01.1992 – 03.01.2010 tarihleri arasında davalı ... ve kardeşlerinin ortak olduğu davalı şirket nezdinde, 04.01.2010 – 22.11.2010 tarihleri arasında da davalı ...’ya ait işyerinde berber kalfası olarak çalıştığını ileri sürerek, Kuruma bildirilmeyen çalışmaların tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 15.10.2014 tarih ve 2011/38 - 2014/556 E.K. sayılı kararıyla; davalı şirket yönünden davanın husumetten reddine, davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 30.01.2015 tarih ve 2014/26434 E. - 2015/1716 K. sayılı kararı ile inceleme konusu davada istem kısmen hüküm altına alınmış ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgelerin karar vermeye elverişli görünmediği, bu bakımdan; öncelikle aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli davacının çalışmasının tam gün üzerinden gerçekleşip gerçekleşmediği ortaya konulmalı, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, çalışma kesintili gerçekleşmiş ise hak düşürücü süre yönünden irdeleme yapılmalı, davacının, davalı ...’ya ait işyerinde çalışıp-çalışmadığı belirlendikten sonra, ilgili meslek odasından davacının çıraklık, kalfalık, ustalık eğitimleri alıp almadığı sorularak, almış ise bu eğitimin ... yanında geçen çalışmalarla bir ilgisinin olup olmadığı, bu çalışmanın mesleki eğitim merkezinin denetiminde pratik eğitim olarak gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı; anılan eğitim merkezi ile davalı ... arasında herhangi bir ilişkinin bulunmadığının anlaşılması durumunda, çalışmanın bir mesleğin öğrenilmesine yönelik olarak çıraklık ilişkisine mi, yoksa diğer çalışanlar gibi üretime yönelik olarak mı gerçekleştiği üzerinde durularak, çalışma olgusu ve niteliği şüpheye yer vermeyecek şekilde belirlenip, sonucuna göre karar verilmesi belirtilerek, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 25.02.2020 tarih ve 2015/184 - 2020/193 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma kararına uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, tanık beyanları, dosyaya getirtilen bilgi ve belgeler hep birlikte değerlendirildiğinde, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine,

1-Davacının davalı ...'ya ait 1012562.34 sicil numaralı işyerinde kurum taban ücretleri altında kalmaksıznı asgari ücretle 05.06.1994 - 25.02.1996 tarihleri arasında ve 01.09.1997 - 22.11.2010 tarihleri arasında tam zamanlı ve kesintisiz olarak çalıştığının tespitine,

2-Fazlaya ilişkin tespit talebinin reddine,

3-Davalı ... Paslanmaz Metal Ahşap Ürünleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 09.03.2021 tarih ve 2020/8820 E. - 2021/2917

K. sayılı kararı ile talep konusu yapılan 05.06.1994-30.06.1994 tarihleri arasındaki hizmetin tespitine dair Mahkeme kabulünün yerinde olduğu, davalı ... unvanlı 1012562 sicil numaralı işyerinin, 506 sayılı Kanun kapsamından çıktığı 30.06.1994 sonrası dönem yönünden hükmün eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu gibi, yine aynı dönem (30.06.1994 sonrası) yönünden bozma kararının gereğinin de yerine getirilmediği belirtilerek, yapılacak işin, davalı ... unvanlı 1012562 sicil numaralı 4. Levent Emniyet Küme Evleri Kale Sk. No:11 Şişli adresindeki işyerinin, 506 sayılı Kanun kapsamından çıktığı 30.06.1994 tarihinden sonra faaliyetinin devam edip etmediği, vergi kaydının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davalı ... unvanlı 1157745 sicil numaralı işyerinin, Çelebi ... Cad. No:2/5 Kağıthane adresinde 04.01.2011 tarihinden itibaren faaliyet gösterdiği dikkate alındığında, 30.06.1994 tarihinden sonra talep edilen dönemde, hangi işyerinde çalıştığı hususu davacıya açıklattırılarak, davalının da bu yöndeki beyanları alınmalı, aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, davacının 26.02.1996-01.09.1997 tarihleri arasında askerlik hizmetini yerine getirdiği süre de göz önüne alınıp, tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmeli şeklindeki gerekçeyle hüküm bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 29.04.2024 tarih ve 2021/199 - 2024/217 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma kararına uyularak ayrıntılı kolluk araştırması sonucu tespit edilen kamu tanıklarının beyanları, toplanan deliller ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, kısmen kabulüne kısmen reddine,

1-Davacının davalı ...'ya ait ... sicil numaralı iş yerinde Kurum taban ücretleri altında kalmaksızın asgari ücretle 05.06.1994-30.06.1994 tarihleri arasında 26 gün çalıştığının tespitine,

2-Davacının davalı ...'ya ait tescilsiz kuaför iş yerinde Kurum taban ücretleri altında kalmaksızın asgari ücretle; 01.07.1994-25.02.1996 tarihleri arasında 595 gün, 01.09.1997-22.11.2010 tarihleri arasında 4.762 gün olmak üzere toplam 5.357 gün çalıştığının tespitine,

3-Fazlaya ilişkin tespit talebinin reddine,

4-... Paslanmaz Metal Ahşap Ürünleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili; fiili ve gerçek çalışmanın yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini, tanık beyanları esas alınarak karar verilmesini kabul etmediklerini, kısmen ret kararı verildiği hallerde Kurum lehine vekalet ücreti takdiri gerektiğini belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili; bozma kararının gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini, delillerin eksik toplandığını ve hatalı değerlendirildiğini, görev ve hak düşürücü itirazlarının nazara alınmadığını, davacının çalışmalarının kısmi süreli olduğunu, tam gün çalışması bulunmadığını, bu hususun tanık beyanları ile sabit olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalılar Kurum ve ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

19.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.