Esas No: 2022/7385
Karar No: 2023/49
Karar Tarihi: 10.01.2023

**1. Ceza Dairesi         2022/7385 E.  ,  2023/49 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Tasarlayarak kasten öldürmeye teşebbüse yardım etme

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Burhaniye 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.01.2022 tarihli ve 2020/370 Esas, 2022/19 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında tasarlayarak kasten öldürmeye teşebbüs suçuna yardım etmeden, 5237 sayılı Kanun’un (5237 sayılı Kanun) 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 35 inci maddesinin ikinci fıkrası, 39 uncu maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 58 inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca 5 yıl 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

2. ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 31.03.2022 tarihli ve 2022/935 Esas, 2022/832 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun, 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebebi; sanığın, kapsam dışı sanık ...'ün eylemine yardım ettiğine ilişkin somut delillerin mevcut olmadığına, tasarlamanın unsurlarının oluşmadığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Olay günü olan 26/08/2019 günü sanık ...'un, temyiz dışı sanık .....,'un kiraladığı araç ile birlikte, mağdurun yaşadığını bildiği ilçeye öldürme amacıyla geldikleri, birkaç gün birlikte Edremit İlçesinde kaldıkları, sanık ...'ün olaydan bir gün önce silah temini için...Mahallesine gittiği ve buradan suçta kullanılan tabancayı temin ettiği, olay günü ise mağdurun ikamet ettiği yerde suçu işlemek amacıyla sanıklar ... ve ...'un hazırlık yaptıkları, sanık ...'ün, ...'tan ......, isimli işletmenin olay yerini gören iki adet kameralarının açısını değiştirmesini istediği ve kameraların açısının olay günü olan 02.09.2019 günü, saat: 06.39 ve 06.50 sıralarında, sanık ... tarafından değiştirildiği, mağdurun ikametinden ayrılmasını bekledikleri ve mağdurun ikametinden ayrıldığı saat: 08.00 sularında, temyiz dışı sanık ... Koç'un, mağdurun bel bölgesinden yukarısını hedef alarak birden fazla kez ateş ettiği sonrasında olay yerinden uzaklaşarak 34 (..) 03(..) plakalı araca bindiği ve olayın bu şekilde sona erdiğinin, sanık ... Koç'un kovuşturma aşamasında alınan samimi ikrarı, sanık ...'un olaydan birkaç saat önce kamera açısını değiştirdiğine dair ekspertiz raporu, Sanık ...'nın soruşturma ve kovuşturma aşamasında tekraren diğer sanıkların; "...'e cinayet işlemeye gidiyoruz." dediklerine ilişkin savunması, mağdur ve tanıklar beyanları ve tüm dosya kapsamına göre sabit olduğu, sanık ...'un tasarlayarak kasten öldürmeye teşebbüs suçuna yardım etme eylemini bu şekilde işlediği kabul edilerek buna göre uygulama yapıldığı anlaşılmıştır.

2. 02.09.2019 tarihli ekspertiz raporunda, Alpen Ticaret balkon demiri üzerinden alınan parmak izlerinin sanık ...'in sağ el işaret parmağının izleri ile aynı olduğunu tespit edilmiştir.

3. 02.09.2019 tarihli araştırma tutanağında; kameraların açısının değiştirildiği saat diliminin olay günü saat: 06.50.31 ile 06.39.44 saatleri olduğunu belirtilmiştir.

4. 02.09.2019 tarihli olay yeri inceleme raporunda, 5 adet boş kovanın olay yerinden elde edildiğini belirtmiştir.,

5. 26.08.2019 tarihli araç kiralama sözleşmesinde, kiralayan kişinin ....,olduğu, sözleşmenin ..., Oto Kiralama şirketi ile yapıldığı, aracın ise Ford Focus marka 34 (..) 03(..) plakalı olduğu, 02.09.2019 tarihli araştırma tutanağında, olaydan sonra bir şahsın hızlıca koşarak 34 (..) 03(..) plakalı araca bindiği tespit edilmiştir.

6. 02.09.2019 tarihli teşhis tutanağında, mağdur, kendisine ateş eden şahıs olarak sanık .....,'u teşhis etmiştir.

7. Sanık ... savunması, mağdur beyanı, temyiz dışı sanıklar E. K. ve E. B.'nin anlatımları, tanıklar S. Y., F. Y. ve A. E. Ö'nün ifade tutanakları dava dosyasında mevcuttur.

8. Mağdurda meydana gelen yaralanmaya ilişkin olarak Edremit Devlet Hastanesince tanzim olunan 08.01.2020 tarihli;

"Sağ torakal, sağ alt batın, sağ arka pelvis üstü lomber bölge ve sol inguinal bölgeyle sol arka pelvis üstü bölgede kurşun giriş çıkış izlerinin tespit edildiği, mağdurun hayati tehlike geçirmediği, yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilebilir olduğu",

Görüşünü içerir adlî muayene raporu dava dosyasına alınmıştır.

9. Temyiz dışı sanık E. K. hakkında, mağdura yönelik tasarlayarak kasten öldürmeye teşebbüs suçundan 8 yıl 9 ay hapis cezası verildiği ancak bu sanık yönünden herhangi bir temyiz isteminde bulunulmadığı saptanmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

A. Yardım Etme Yönünden

Sanığın, olaydan bir gün önce temyiz dışı sanık E. K. ile birlikte silah temini için...Mahallesine gitmesi, olay günü olay yerini gören kameraların açısını değiştirmesi, sanık E. K.'nın ateş etme eylemini gerçekleştirmesinden sonra onu, olay yerinden uzaklaştırmak için arabada beklemesi hususları birlikte değerlendirildiğinde, sanığın eyleminin, 5237 sayılı Kanun'un 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak eylemine girdiğinin kabul edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Tasarlama Yönünden

1. Kasten öldürme suçu 5237 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır." şeklinde düzenlenmiş,

"Nitelikli hâller" başlıklı 82 nci maddesinde;

"(1) Kasten öldürme suçunun;

a) Tasarlayarak,

...

İşlenmesi hâlinde, kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır."

Şeklindeki düzenleme ile tasarlayarak öldürme, kasten öldürme suçunun nitelikli hâlleri arasında sayılmıştır.

2. Gerek madde metninde, gerekse gerekçesinde tasarlama kavramının tanımına yer verilmemiş, bu konunun açıklığa kavuşturulması, öğreti ve yargısal kararlara bırakılmıştır. Öğretide tasarlamayı açıklama bakımından "soğukkanlılık" ve "planlama teorisi" olarak iki görüş ileri sürülmüştür. Soğukkanlılık teorisine göre, tasarlayarak öldüren şahısta bir soğukkanlılık gözlenmektedir. Bu kişinin başkasını öldürürken hiç heyecan duymamış olması, ondaki ruhsal kötülüğü göstermektedir. Ayrıca fail, öldürme kararını önceden almış olmasına, araya zaman girmiş olmasına karşın, soğukkanlılığını korumuş ve bu karardan vazgeçmemiştir. Planlama teorisine göre ise tasarlama ile işlenen öldürme suçlarında, suç, önceden kararlaştırılmış, hazırlanmış ve planlanmıştır. Bu hazırlık, pusu kurmak, mağduru ya da maktulü bulmak, hile ile öldüreceği yere getirmek şeklinde olabilecektir. Burada fail, önceden aldığı suç işleme kararını gerçekleştirmek için suçta kullanacağı araçları seçip, temin etmekte ve bu suçu nasıl işleyeceği konusunda plan yapmaktadır.

3. 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (765 sayılı Kanun) yürürlükte olduğu dönemde, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 09.07.2002 tarihli ve 2002/138 Esas, 2002/301 Karar sayılı kararı ile 03.12.2002 tarihli ve 2002/247 Esas, 2002/414 sayılı kararlarında; "Failin bir kimseye karşı bir suçu işlemeye sebatla ve koşulsuz olarak karar vermesi, suçu işlemeden önce soğukkanlı bir şekilde düşündükten sonra ulaştığı ruhsal sükûnete rağmen kararından vazgeçmeyip ısrarla ve bu akış içerisinde fiilini icraya başlaması hâlinde tasarlamadan söz edilebilir. Tasarlama hâlinde fail, anında karar verip fiili işlememekte, suç işleme kararı ile fiilin icrası arasında bir süre geçmektedir. Fail bu süre içinde suçu işleyip işlememe konusunda düşünmekte, ancak tasarladığı suçu işlemekten vazgeçmemektedir. Failin suçu işlemekten vazgeçmesi fakat bir başka nedenle ve ani bir kararla fiili işlemesinde tasarlamadan söz edilemez. Suç işleme kararının ne zaman alındığı ve eylemin ne zaman işlendiği mevcut kanıtlarla saptanmalı, suç kararıyla eylem arasında geçen zaman dilimi içerisinde ruhi sükûnete ulaşılıp ulaşılamayacağı araştırılmalıdır." sonucuna ulaşılmıştır.

4. Yerleşik yargısal kararlarda kabul edildiği ve tereddütsüz bir şekilde uygulandığı üzere, tasarlamadan söz edilebilmesi için failin, bir kimsenin vücut bütünlüğü veya yaşam hakkına karşı eylemde bulunmaya sebatla ve koşulsuz olarak karar vermiş olması, düşünüp planladığı suçu işlemeden önce makul bir süre geçmesine ve ulaştığı ruhi sükûnete rağmen bu kararından vazgeçmeyip sebat ve ısrarla fiilini icraya başlaması ve gerçekleştirmeyi planladığı fiili, belirlenmiş kurgu dâhilinde icra etmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 16.04.2013 tarihli ve 2013/3 Esas, 2013/144 Karar sayılı kararı, 26.06.2012 tarihli ve 2012/67 Esas, 2012/258 Karar sayılı kararı, 12.06.2012 tarihli ve 2012/560 Esas, 2012/227 Karar sayılı kararı, 25.01.2011 tarihli ve 2011/122 Esas, 2011/7 Karar sayılı kararı, 16.02.2010 tarihli ve 2010/251 Esas, 2010/25 Karar sayılı kararı, 02.02.2010 tarihli ve 2010/239 Esas, 2010/14 Karar sayılı kararı, 15.12.2009 tarihli ve 2009/200 Esas, 2009/290 Karar sayılı kararı, 03.10.2006 tarihli ve 2006/30 Esas, 2006/210 Karar sayılı kararı, 13.11.2001 tarihli ve 2001/239 Esas, 2001/247 Karar sayılı kararı ile 28.04.1998 tarihli ve 1998/117 Esas, 1998/155 Karar sayılı kararı da bu doğrultudadır.

5. Tasarlama hâlinde fail, anında karar verip fiili işlememekte, suç işleme kararı ile fiilin icrası arasında sükûnetle düşünebilmeye yetecek kadar bir süre geçmektedir. Fail bu süre içinde suçu işleyip işlememe konusunda düşünmekte ve suçu işlemekten vazgeçmemektedir. Failin suçu işlemekten vazgeçmesi ve fakat bir başka nedenle ve bir başka ani kararla fiili işlemesinde tasarlamadan söz edilemez. Suç işleme kararının hangi düzeydeki eylem için ve ne zaman alındığı ile eylemin şarta bağlı olmayan bu kararlılıktan ne kadar zaman geçtikten sonra işlendiği mevcut delillerle belirlenmeli, suç kararıyla eylem arasında geçen zaman dilimi içerisinde ruhi sükûnete ulaşılıp ulaşılamayacağı değerlendirme konusu yapılmalıdır.

6. Bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; kapsam dışı sanık E. K. ve sanığın öldürme kararını en geç 26.08.2019 tarihinde vererek kiralık araç ile mağdurun yaşadığını bildikleri ilçeye birlikte geldikleri, kapsam dışı sanık E. B.'nin de savunmasında belirttiği üzere cinayet işlemeye gittiklerinin sabit olduğu, kararlarının üzerinden makul bir süre geçmesine rağmen bu kararlarından dönmedikleri, olaydan bir gün önce...Mahallesinden silah temin ettikleri ve olay günü de sanık ...'un kamera açısını değiştirdiği ve sanık ...'ün de kamera açısının değiştirildiği saatten birkaç saat sonra eylemi gerçekleştirdiği, daha önce sanık ...'ün babasının öldürülmesi nedeniyle verilen kan parası miktarında bir parayı olaydan önce çekmesi birlikte değerlendirildiğinde, sanıkların eylemlerini tasarlayarak gerçekleştirdiklerinin kabulü hususunda Mahkemece yapılan tespitte hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 31.03.2022 tarihli ve 2022/935 Esas, 2022/832 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Burhaniye 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.01.2023 tarihinde karar verildi.