Esas No: 2015/15313
Karar No: 2018/7381
Karar Tarihi: 04.09.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/15313 E.  ,  2018/7381 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalı ... şirketi vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, davalı sürücü ...'ın yönetimindeki araç ile gerçekleştirdiği tek taraflı trafik kazasında, işe gitmek için araç içinde bulunan müvekkilinin kaza nedeniyle yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000,00 TL maddi ve 6.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan (manevi tazminatın sigorta şirketi haricindeki davalılardan) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep etmiş, 26.03.2015 havale tarihli dilekçesi ile maddi tazminat miktarını bilirkişi raporuna göre tespit edilen 77.101,96 TL olarak ıslah ettiklerini belirterek, talebine ilişkin ıslah harcını yatırmıştır.

Davalı ... vekili, davayı kabul etmediklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Komut Harita Mühendislik, davayı kabul etmediklerini, davanın Karayolları Genel Müdürlüğüne yöneltilmesinin gerektiğini, davacının uğramış olduğu zararların öncelikle sigortadan talep edilmesinin gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kabulü ile 2.000,00 TL maddi tazminatın davalı ...Ş. yönünden dava tarihi olan 16/02/2011 tarihinden itibaren poliçedeki miktar ile sınırlı olmak üzere, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 23/11/2010 tarihinden itibaren olmak üzere ve 75.101,96 TL'nin ise ıslah tarihi olan 26/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 23/11/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Komut Harita Mühendislik İnşaat Taahhüt Nakliye Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, dair karar verilmiş, hüküm, davacı vekili ve davalı ... şirketi vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... şirketi vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a)Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı taraf, ıslah dilekçesinde ıslah talebine konu ettiği maddi tazminat için olay tarihinden itibaren faize karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, dava dilekçesinde istenen miktara dava tarihinden; ıslah ile artırılan bölüme ise, ıslah tarihinden faiz işletilmesine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak, haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.

Sigorta şirketi yönünden ise, 2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1.maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B.2-b.maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve

belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Mahkemece anılan düzenleme uyarınca, davalı ... şirketine yapılmış bir ihbar bulunup bulunmadığı araştırılarak, davadan önce temerrüde düştüğünün kanıtlanması halinde temerrüt tarihinden, aksi halde dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü ile, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece, davalı ... ve davalı ... şirketi bakımından davacı vekilince temyiz dilekçesinde ıslah edilen maddi tazminata dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin talep edildiği, böylelikle davacı tarafın ıslah edilen maddi tazminat kısmına ilişkin faiz başlangıç tarihi konusunda bu davalılar yönünden kendisini sınırladığı gözetilerek, tüm davalılar yönünden maddi tazminatın ıslah ile artırılan kısmına dava tarihinden faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

b)Davaya konu kazaya karışan ve davalı ... şirketine ait olan ... plakalı araç, davalı işleten tarafından ticari amaçla kullanılan kamyonet olduğundan, bu aracın sebep olduğu maddi ve manevi zararlar yönünden temerrüt faizine karar verilirken, ticari faiz uygulanması gerektiği halde, hükmedilen manevi tazminatlar için temerrrüt faizi olarak yasal faize karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

c)Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/4. maddesinde "Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir." düzenlenmesine yer verildiğinden mahkemece davacının kabul edilen maddi- manevi tazminat talepleri yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti belirlenmesi gerekmektedir. Yine AAÜT'nin 13/1. maddesinde "Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin İkinci Kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (yedinci maddenin ikinci fıkrası, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile onuncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla)

tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." düzenlemesine yer verildiğinden davacı lehine hükmedilen maddi- manevi tazminat miktarları yönünden belirlenecek vekalet ücretinin maktu ücretlerin altında kalması durumunda maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir.

Mahkemece maddi-manevi tazminat taleplerinden kabul edilen miktara göre ayrı ayrı karar ve ilam harcı, vekalet ücreti ve yargılama gideri belirlenmelidir.

3)Davalı ... şirketi vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a)Davacı vekili 28/11/2014 havale tarihli dilekçesinde, dava dilekçesinde talep edilen 2.000 TL maddi tazminatın bilirkişi raporu doğrultusunda artırılmak üzere 1.000TL geçici işgöremezlik, 800 TL sürekli işgöremezlik, 100 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderleri, 100 TL bakıcı ücreti giderine ilişkin olduğunu belirtmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacının geçici iş göremezlik süresi 24 ay olarak belirlenmiş, iyileşme süresi için maaş bordrosunda bildirilen net maaşı üzerinden hesaplama yapılarak, davacının geçici işgöremezlik zararı 32.640,54 TL olarak hesaplanmış ve davacı vekili, 26/03/2015 havale tarihli dilekçesi ile talebini bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah etmiş olup mahkemece davanın kabulüne dair karar verilmişse de dava dışı Bayburt İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından gönderilen 07/10/2011 tarihli yazıda davacının 10/06/2011 tarihinden itibaren bu şirkette asfalt plent operatörü olarak çalıştığı belirtilmiştir.

Bu durumda mahkemece; davacının kazadan önce asfalt plent operatörü olarak çalıştığı iddia olunan işyerinden ve önceki işyerinden, davacının kazadan sonra çalışma tarihleri, işe başlama ve işten çıkış tarihleri ile bu sürede maaşını, fazla mesai gibi ücretlerini alıp almadığının sorulması, geçici işgöremezlik nedeniyle talep edilebilecek tazminatın sadece kazadan önce elde edildiği halde kazadaki yaralanma nedeniyle çalışılamayıp elde edilemeyen geliri kapsadığı dikkate alınmak suretiyle, 24 aylık süre için geçici işgöremezlik tazminatı hesaplanırken işyerlerinden gelecek yazı cevapları değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

b)Davacı vekili, meydana gelen kazada müvekkili ...'ün malul kaldığını ve bakıcıya muhtaç olduğunu ileri sürerek bakıcı gideri talebinde bulunmuştur.

Mahkemece alınan raporda, davacının geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen arızası sebebiyle %4,2 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının bildirildiği görülmüştür.

Bakıcı gideri tazminatı yönünden aldırılan raporda, davacının olay nedeniyle vücut genel çalışma gücünü %4,2 oranında kaybetmesi ve sürekli iş göremezlik halinde kalması sebebiyle davacının gün boyu üçüncü yardımcı kişiye muhtaç olduğu kabul edilerek 3. kişi tazminatı için net asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.

Dava dışı Bayburt İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından gönderilen 07/10/2011 tarihli yazıda davacının 10/06/2011 tarihinden itibaren bu şirkette asfalt plent operatörü olarak çalışmaya başladığı belirtildiği göre, Mahkemece davacının bakıcıya ihtiyacı olup olmayacağı, bakıcıya ihtiyaç olması halinde bakıcı ihtiyacının süresi(tam zamanlı/yarı zamanlı/süreli) konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınarak hasıl olacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş olup bozmayı gerektirmiştir.

c)Davacı vekili dava dilekçesinde, SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderleri nedeniyle 100 TL maddi tazminat talep edilmiş olup, hükme esas alınan 19/01/2015 tarihli hesap bilirkişi raporunda davacının tedavi gideri talebi hakkında konusunda uzman doktor bilirkişiden rapor alınması gerektiği belirtilmiş, davacı vekili tarafından bu rapor doğrultusunda sadece geçici ve sürekli işgöremezlik ile bakıcı gideri konusunda ıslah yapılmıştır. Mahkemece davacının bu talepleri hakkında karar verilmişse de tedavi gideri talebi hakkında karar verilmemesi doğru görülmemiş, temyiz edenin sıfatına göre bir karar vermek üzere kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

4) Davacı vekilinin ve davalı ... şirketi vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Davalılar arasında yer alan davalı ... şirketinin (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'na göre maddi tazminat ve maddi tazminata ilişkin yargılama giderleri, vekalet ücreti ile harçlardan sorumludur.

Davacının maddi tazminat talebi hakkında sigorta şirketinin karar ve ilam harcından, vekalet ücreti ve yargılama

giderinden poliçe limiti dahilinde sorumluluğuna dair karar verilmesi, yargılama giderlerinin kalem kalem açıkça karara yazılması gerekirken maddi-manevi tazminat talepleri hakkında tek bir karar ve ilam harcı, yargılama gideri ve vekalet ücreti belirlenip, bunun tamamından davalılar ... ve ... şirketinin sorumlu olduğuna dair karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... şirketi vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle ... şirketi vekilinin, (4) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ve davalı ... şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı ve davalı ... Şirketi'ne geri verilmesine 04/09/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.