Esas No: 2017/12422
Karar No: 2019/18323
Karar Tarihi: 17.10.2019

**9. Hukuk Dairesi         2017/12422 E.  ,  2019/18323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan19 Mayıs Üniversitesi Rektörlüğü ile .... vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin 04/04/1994 tarihinde davalı ...Üniversitesi Rektörlüğünde geçici işçi statüsünde çalışmaya başladığını, 15/10/1997'de üniversiteden ihale ile personel çalıştırma işini alan davalı ... Ltd. Şti.'nde işe başlayıp 04/10/2007 tarihine kadar kesintisiz olarak Rektörlüğe ait bu işyerinde personel şefi olarak çalışmaya devam ettiğini, bu tarihte şirketten ayrılan müvekkiline kıdem, ihbar ve fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini, 05/10/2007'de diğer davalı ... Temz. İnş. Gıda Mob. Tar. Hayv. Tur. Özel Eğ. ve Sağl. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.'nde işe başlayıp kesintisiz olarak 01/05/2013 tarihine kadar çalıştığını, bu çalışmasının ihale ile hizmet alımını gerçekleştiren diğer davalı ....'nin Tekkeköy sınırları içinde bulunan gübre fabrikalarında gerçekleştiğini, haksız olarak işten çıkarılan müvekkiline kıdem ve ihbar tazminatlarının ve işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, ulusal bayram, genel tatil ve fazla mesai alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Üniversitesi Rektörlüğü vekili; zamanaşımı itirazında bulunarak davacının 04/04/1994-15/10/1997 tarihleri arasında hastane temizlik hizmeti alımı işine istinaden personel şefi olarak çalıştığını, bu tarihten sonra davacının Rektörlük ile akdi bir ilişkisi olmadığını, bu tarihler için ödenmemiş kıdem tazminatı hakkı bulunmadığını, böyle bir hakkı olsa bile zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .... vekili; davacının 1994-2007 yılları arasındaki çalışmasının müvekkili ile ilgisi bulunmadığından davaların tefriki gerektiğini, davacının 2007 yılından 2013 yılına kadar ... Temizlik işçisi olarak müvekkiline ait işyerinde çalıştığını iddia ettiğini, taleplerinden ... Temizlik Şti.'nin sorumlu olduğunu, davacının müvekkili şirketin işçisi olmadığını, öncelikle husumet itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin Tekkeköy ilçesinde kurulu bir işyeri olup ...Üniversitesi ile bir ilgisi bulunmadığını, davacının birbirinden bağımsız iki iş akdi için tek dava açtığını, davalılar arasında zorunlu ya da ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmadığını, işverenler ve çalışılan dönemler farklı olduğundan bunun yasal olarak da mümkün olmadığını, davacının varsa taleplerinden ... Temizlik Ltd. Şti'nin sorumlu olduğunu, ihale sözleşmesi düzenlenirken fazla mesai gerektirmeyecek şekilde düzenlendiğini, işyerinde çalışmanın 07:00'de başlamadığını, bayram günlerinde çalışma olmadığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Temizlik Ltd. Şti vekili ; davaya konu edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının iddia ve beyanlarının kötü niyetli olup gerçeği yansıtmadığını, 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin 6. ve 7. fıkrasına göre; işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerin alt işverenlere verilebileceğini, alt işverene verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması veya muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem göreceklerinin öngörüldüğünü, iş akdinin haklı sebebe dayalı olarak feshedildiğini, kıdem ve ihbar tazminatı talep edilemeyeceğini, işyerinde genel olarak fazla mesai uygulaması olmadığını, yemek molası ve 15 dakikadan 30 dakika çay molaları uygulandığında bir işletmede fazla mesai yapılmasının söz konusu olamayacağını, fazla mesai yapıldığında ise bordrolarda gösterildiğini, davacının herhangi bir ihtirazi kayıt koymaksızın ücretlerini tahsil ettiğini, davacının yıllık ücretli izinlerini kullandığını, davacının ödenmemiş alacağı bulunmadığını, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, ücret bordrolarının imzalı olması veya her ay değişik miktarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması halinde ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının ancak yazılı delille kanıtlanabileceğini, davacının bu alacak kalemleri yönünden tanık dinletmesine muvafakat etmediklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kısmen kabulüne hükmedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar ...Üniversitesi Rektörlüğü ile .... vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalılar ...Üniversitesi Rektörlüğü ile ....'nin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, değişen asıl ve alt işverenler arasındaki hukukî ilişkinin tespiti ve bunun işçinin işçilik haklarına etkileri konusunda toplanmaktadır.

Davacı işçi, davalı ...Üniversitesi Rektörlüğü işyerinde 04/04/1994 - 14/10/1997 tarihleri arasında çalışmış, 15/10/1997 tarihinden 05/10/2007 tarihine kadar da davalı üniversitenin yaptığı hizmet alım ihalesi kapsamında alt işveren olan davalılar ... Temizlik ve Uzakdoğu şirketleri nezdinde görev yapmıştır. Davacı 05/10/2007 tarihinden itibaren ise münhasıran ... Temizlik şirketinde çalışmış ve 30/04/2009 tarihine kadar süren bu çalışması 01/05/2009 tarihten itibaren asıl işveren Toros Terminal Servisleri ve Denizcilik AŞ bünyesinde alt işveren ... Temizlik şirketi nezdinde 01/05/2013 tarihine kadar devam etmiştir.

Bu durumda davacının davalı üniversite bünyesinde geçen çalışmaları yönünden 04/04/1994-05/10/2007 tarihleri arasında kalan hizmet süresinden sorumlu tutulması yerinde ise de, üniversite yönünden hüküm altına alınan kıdem tazminatının 05/10/2007 tarihindeki asgari ücret yerine 01/05/2013 tarihindeki asgari ücret üzerinden hesaplanması hatalıdır.

3-Yeni verilecek kararda davalıların sorumlu tutuldukları miktar gözetilerek vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi gerektiği de gözden kaçırılmamalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılardan ....'ye iadesine, 17/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.