Esas No: 2023/9495
Karar No: 2023/8597
Karar Tarihi: 21.09.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/9495 E.  ,  2023/8597 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/211 E., 2023/1 K.

HÜKÜM/KARAR : Davanın reddi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen, hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yaklaşık olarak 2004 yılında davalıya ait işyerinde dekorasyoncu olarak işe başladığını, işten ayrılma tarihi olan 01.12.2014 tarihine kadar aynı pozisyonda çalıştığını, işten son ayrılma tarihinde aldığı brüt ücretin 1.134,00 TL olduğunu belirterek, hizmetlerin tespitini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık süreyi aşan çalışma iddiasının hak düşürücü süre nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının netice-i talep kısmında Kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespiti ile bu çalışmalarına ait primlerinin işverenden tahsili demekle yetindiğini, ancak tespitini talep ettiği süreyi belirtmediğini, davacının müvekkile ait işyerinde m² üzerinden götürü usulü ile kendi nam ve hesabına çalıştığını, davacının yaptığı işte kimi çalıştıracağını, işi ne kadar ücret karşılığı yapacağını, ne kadar sürede yapacağını kendisinin belirttiğini ifade ederek, davanın reddini istemiştir.

2. Fer'i müdahil vekilinin cevap dilekçesinde; müvekkil Kurum kayıtlarının incelenmesinden iddia edilen çalışma günleri tespit edilmediğini ve iddia ettiği diğer çalışma sürelerinin zamanaşımına uğradığını, davacının hizmetlerinin eksik bildirildiğine ilişkin iddiasının doğru olmadığını ifade ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.01.2021 tarihli ve 2019/147-2021/12 sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.10.2021 tarihli ve 2021/566-2021/2940 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkeme kararı yerinde bulunarak istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "... davacının götürü usulde çalıştığına dair mahkeme yaklaşımı, davacının kendi adına bağımsız çalışması olmadığından, üstelik talep dönemi içerisinde başkaca işyerlerinden de bildirimleri bulunduğundan, isabetsiz bulunmuş olup, yukarıda izah edilen hususlar kapsamında; iddia edilen dönemi kapsayacak şekilde, kendi çalışma dönemleri de belirlenerek, bordro tanıkları re’sen tespit edilmeli; davacının çalışması kapsamında bilgi ve görgülerine başvurulmalı; bu beyanlar yeterli gelmediği taktirde, komşu işyerleri belirlenmek suretiyle, belirlenen işyerlerinin işverenleri ve çalışanlarının da bilgi ve görgülerine de başvurulmak suretiyle; hizmetin tereddütsüz ortaya konulması gerekmektedir. Öte yandan; davacının talebi kapsamında, davalı işyerinde çalıştığını iddia ettiği dönemde, başkaca işverenler tarafından yapılmış olan sigorta bildirimlerinin iptali de bulunduğundan; bu işverenlerin de HMK 124 kapsamında, davacı tarafından husumet yöneltilerek, davaya dahiliyetleri sağlandıktan sonra; delilleri sorulup toplandıktan sonra karar verilmelidir. ...." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili vekili temyiz dilekçesinde, söz konusu hizmetin eser sözleşmesi olarak görülerek ve bunun sonucunda davanın reddine karar verilmiş ise de; müvekkillerinin davacının iş yerinde çalışmış olduğunu ve sadece davacının talimatları gereği iş akdini yerine getirdiğini belirterek, davanın kabulünü istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, yalnızca vekalet ücreti yönünden kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddesi

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince uyulan bozma ilamı sonrası, yapılan araştırma ve verilen karar yerinde değildir. Eldeki davada, öncelikle uyuşmazlığın niteliğinin kamu düzenine ilişkin yönü dikkate alınıp tarafların kabul beyanı ile de bağlı olunmayacağı gözetilerek; davaya katılımları sağlanan işverenlerden çalışma kayıtları celp edilerek , bordro tanıkları dinlenilmelidir. Bu kapsamda, iş bu bordro tanıklarının kendi dönemleri de belirlenerek, beyanlarına başvurulmalı; çalışmaların fiili ve gerçek olup olmadığı denetlenerek; açıkça ortaya konulmalıdır. Öte yandan bildirime konu işverenler ile davalı ... arasında asıl ve alt işverenlik ya da ortaklık ilişkisi olup olmadığı hususları da irdelenmelidir. Belirtilen hususlar irdelenerek hasıl olunacak sonuca göre ise talep konusu dönem yönünden hak düşürücü süre konusunda inceleme yapılmalıdır. Belirtilen kapsamda inceleme yapılarak; karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

21.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.