Esas No: 2024/2254
Karar No: 2024/4236
Karar Tarihi: 21.11.2024

**6. Hukuk Dairesi         2024/2254 E.  ,  2024/4236 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/220 E., 2024/695 K.

KARAR : Başvurunun Esastan Reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2015/868 E., 2018/998 K.

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 20.06.2011 tarihli Danışmanlık Hizmet Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede müvekkili şirket tarafından davalı şirkete Çorum ili yakınlarında yaklaşık 350-450 MW gücünde, doğalgaz yakıtlı kombine çevirim elektrik enerjisi üretim santralinin tesis edilebilmesi için yakıt tedariki, soğutma ve kullanma suyu temini ile ulusal şebekeye bağlantı noktası açılarından uygun bulunan bir santral sahası belirlenmesi, bu saha için işverenin uygun görüşü alınması, uygun bulunan saha için Avrupa Birliği Normlarında ÇED olumlu raporu alınması ve EPDK'ya üretim lisans başvurusunun eş zamanlı yapılması, TEİAŞ'dan en uygun bağlantı görüşü alınması ve EPDK'dan elektrik üretim lisansı alınması konusunda müvekkilinin bedeli karşılığında danışmanlık ve hizmet vermesinde anlaştıklarını, sözleşmenin 4. maddesinde bedelin kararlaştırıldığını, anılan sözleşme ile kurulan akdi ilişkide müvekkili şirketin kendisine düşen edimini elektrik piyasası mevzuatına uygun yönlendirme ve danışmanlık hizmetiyle yerine getirdiğini, ancak lisans alma aşamasında davalı şirket, müvekkili şirkete haber vermeden 26.04.2013 tarihli dilekçesiyle EPDK'na başvurarak projeyi yapmaktan vazgeçtiğini, üretim lisansı başvurusunun sonlandırılmasını ve teminatlarının kendisine iade edilmesini istediğini, kurum tarafından lisans başvurusunun sonlandırılarak teminat mektuplarının iade edildiğini, davalı şirketin sözleşme kapsamı projeyi tek taraflı olarak ve müvekkiline atfı kabil bir kusur olmaksızın yapmaktan vazgeçmiş olması nedeniyle sözleşme ücretinin tamamının muaccel hale geldiğini ileri sürerek danışmanlık hizmet bedeli olan 350,000,00 Amerikan Dolarının 02.12.2013 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Amerikan Doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ve tahsil tarihindeki KDV'si ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının müvekkili şirket ile yapmış olduğu sözleşme nedeniyle 50.000,00 USD aldığını, ödemenin sözleşme kapsamında yapılmış çalışmaları karşılar nitelikte olduğunu, masrafların müvekkili şirket hesabından yapıldığını, davacının sözleşmeden kaynaklanan alacağının bulunmadığını, sözleşmenin 5-(B) bendindeki 150.000,00 USD tutarındaki ödemeye hak kazanabilmesi için hem ÇED olumlu raporunun alınması hem de EPDK'dan lisans başvurusunun uygun görüşünün alınmış olması gerektiğini, ancak davacı tarafından dava dilekçesinde de belirtildiği üzere yalnızca EPDK'dan lisans başvurusunun uygun görüşünün alındığını, ÇED olumlu raporunun alınmadığını, dolayısıyla bu ödemeye hak kazanılmadığını, sözleşmeden kaynaklanan tüm bedellerin muaccel olduğu iddiasında bulunularak tamamlanmayan ve hatta hiç başlanılmayan işlerin dahi bedellerinin talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince; davacı ile davalı arasında 20/06/2011 tarihinde ''Danışmanlık ve Hizmet Sözleşmesi'' imzalandığı davalı firmanın lisans başvurusunu iptal etmesi neticesinde davacının sözleşmeden doğan bir kısım alacağını tahsil edemediği, sözleşme sürecinde davacının lisans başvurusuna ilişkin EPDK tarafından uygun görüş verildiği ve bu yöndeki yükümlülüğün yerine getirildiği, ÇED raporu için gerekli çalışmaların yapıldığı ÇED raporunun verilme tarihi 03/01/2013 iken Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca 6 aylık ek süre verildiği, ancak başvurunun yapılma süresi bitmeden 26/04/2013 tarihinde davalının lisans başvuru talebini iptal etmesi üzerine ÇED başvurusunun yapılamadığı, bu sebeple taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından haksız feshedildiği, davacının haksız fesih aşamasına kadar yapmış olduğu işlemlerden kaynaklanan alacağını talep etmekte haklı olduğu gerekçesiyle 150.000,00 USD asıl alacak ve 27.000,00 USD KDV alacağı olmak üzere toplam 177.000,00 USD nin 02/12/2013 temerrüt tarihinden işleyecek devlet bankalarının Amerikan Doları ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Dava, danışmanlık sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 20.06.2011 tarihli Danışmanlık Sözleşmesi imzalanmış, davacı sözleşme bedelinin tamamının muaccel olduğunu, dolayısıyla Danışmanlık Hizmet Bedeli olan 350.000-USD’nin ödenmesini talep etmiştir. Mahkemece sözleşmede aşamalı ödeme kararlaştırıldığından davacının sözleşmenin feshine kadar yaptığı işlemlere karşılık olarak 150.000-USD + KDV’yi talep edebileceğine karar verilmiş ise de alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli ve denetlenebilir nitelikte olmayıp, eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılması gereken iş; yeni bir bilirkişi heyeti belirlenmek suretiyle, sözleşme kapsamında aşamalı ödeme gerektiren işlemlerden hangisinin yapıldığı ve davacının buna karşılık ne kadar bedele hak kazandığı hususlarının tereddüde yer bırakmayacak açık bir şekilde belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK'nun 373/1. maddesi gereğince Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi’nin 08.05.2024 tarih 2020/220 E., 2024/695 K. sayılı kararının KALDIRILARAK, Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 06.12.2018 tarih ve 2015/868 E., 2018/998 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde davalıya iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 21.11.2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.