Esas No: 2021/3890
Karar No: 2021/8373
Karar Tarihi: 07.06.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/3890 E.  ,  2021/8373 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

İtirazın iptali istemine ilişkin olarak açılan davada ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ile ... 5.Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, ödeme emrine itirazda açıkça yetkili yer belirtilmediğinden mahkemece dikkate alınmamış ancak cevap dilekçesi ile yapılan yetki itirazı dikkate alınarak davalının adresinin ... olduğu, taraflar arasında yazılı sözleşme sunulmadığı, ödemiş olduğu paranın iadesi talep edildiği anlaşılmakla davacı tarafın 6098 sayılı yasa 77. ve devamı maddeleri uyarınca sebepsiz zenginleşmeye dayandığı Hukuk Genel Kurulunun 1965/302 Esas, 1966/279 Karar sayılı ilamı göz önüne alınarak yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

... 5. Asliye Hukuk Mahkemesince, davacı hakkında davalı tarafından ... icra dairesinde takip başlatıldığı, itirazın iptali davasının icra takibinin bulunduğu yer mahkemesinde görüleceği, davacı borçlunun usulüne uygun bir şekilde yetki itirazında bulunmamış olmasından dolayı yetki itirazında bulunmadığının kabul edilmesinin gerektiği, yetki itirazında bulunulmamış olması sebebiyle icra takibinin ... ilçesinde yapılmış olması da dikkate alındığında HMK m.19/4 gereğince ... Asliye Hukuk mahkemesinin yetkili mahkeme durumuna geleceği, bu aşamadan sonra cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunulduğundan bahisle genel hükümler dahilinde HMK madde 6 uyarınca genel yetki kuralının uygulanamayacağı ve yetkili mahkemenin icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi olan ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca BK'nın 73. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89.) maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.

6100 sayılı HMK'nın "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz" hükmü yer almaktadır.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Davalı borçlu, icra takibine itirazı sırasında yetki itirazında bulunmayarak ... İcra Dairesinin yetkisini kabul etmiş sayılmakta ise de; bu husus, itirazın iptali davasının görüleceği genel mahkemenin yetkisini de kabul ettiği anlamına gelmez. İcra dairesinin yetkisine itiraz etmeyen davalı borçlunun, itirazın iptali davasında mahkemenin yetkisine itiraz etmeye hakkı bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı tarafından davalıya karşı itirazın iptali istemine ilişkin davanın ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, davalı tarafın usulüne uygun ve süresinde yetki itirazında bulunulduğu ayrıca davacının ikametgahının ".../..." olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının ikametgahının ".../... “ olduğundan ve davacı tercih hakkını bu yönde kullandığından, uyuşmazlığın ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 07/06/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.