Esas No: 2025/158
Karar No: 2025/5377
Karar Tarihi: 17.04.2025

**5. Hukuk Dairesi         2025/158 E.  ,  2025/5377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/327 Esas, 2024/211 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Denizli 1. İş Mahkemesinin 23.09.2024 Tarihli ve 2024/269 Esas, 2024/319 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda davacının işini yaptığı yerin adresinin Denizli/Acıpayam olduğu, davalı iş yeri adresinin ise " ... Mh. 1370 Sk ... Merkezi No:42/81 .../İzmir" olduğu, bu kapsamda 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrası gereği davalının adresinin İzmir olduğu anlaşılmakla mahkememizin yasada belirtilin mahkemelerden olmadığı, taraflarca ileri sürülmese dahi bunun resen yargılamanın her aşamasında dikkate alınacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir 17. İş Mahkemesinin 11.11.2024 Tarihli ve 2024/327 Esas, 2024/211 Karar Sayılı Kararı

Dava dilekçesinde davacının davalı şirketin Acıpayam ilçesinde bulunan işyeri-maden sahasında vinç operatörü olarak çalıştığının bildirildiği, bu hususun Denizli 1. İş Mahkemesinin gerekçeli kararında da belirtildiği, bu nedenle işin yapıldığı yerin Acıpayam/Denizli olduğunun anlaşıldığı, bu hususun hem Mahkemenin hem de her iki tarafın kabulünde olduğu, davalı tarafça herhangi bir yetki itirazında bulunulmadığı, davacı tarafça da kanunda kendisine tanınan tercih hakkını işin yapıldığı yer Mahkemesinde dava açarak bu yönde kullandığı, kanun metninin hiçbir yoruma mahal vermeyecek derecede açık bir şekilde davalının yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesinin birbirine herhangi bir öncelik tanımaksızın eşit derecede yetkili olduğunu belirttiği, aksinin kabulünün davalının yerleşim yeri ile işin yapıldığı yerin farklı olduğu durumlarda ilk açılan Mahkemenin dilediği zaman diğer yer Mahkemesine yetkisizlik kararı verebileceği sonucunu doğuracağından, böyle bir durumun da usul ekonomisi ve adil yargılanma hakkını ihlal edeceğinden 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrası gereğince işin görüldüğü yer mahkemesi olan Acıpayam/Denizli mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı Kanun uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir:

" İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.

Davalı birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

İş kazasından doğan tazminat davalarında, iş kazasının veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

İş mahkemelerinin yetkilerine ilişkin olarak diğer kanunlarda yer alan hükümler saklıdır.

Bu madde hükümlerine aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir."

3. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki Sözleşmesi " başlıklı 17 nci maddesi şöyledir.

"Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır."

4. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları" başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir.

"Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz."

C. Değerlendirme

1. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

2. Kesin yetki kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

3. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili iş mahkemesine gönderilmesi gerekir.

4. Dosya kapsamından, işin yapıldığı yer adresinin Acıpayam ilçesi olduğu, davalı işverenin dava açıldığı tarihteki yerleşim yerinin ise İzmir olduğu, davacı tarafından davanın açıldığı yer mahkemesi yetkisiz ise de, 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince İzmir 17. İş Mahkemesinin davalı işverenin dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olarak yetkili olduğunun anlaşıldığı, yetkili mahkemelerden birinin davacının tercihine göre belirlenmesi gerektiği, davacının dosyanın yetkili İzmir İş Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın İzmir 17. İş Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir 17. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,17.04.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.