Esas No: 2023/10869
Karar No: 2023/10978
Karar Tarihi: 08.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/10869 E.  ,  2023/10978 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1660 E., 2023/1361 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 19. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/76 E., 2023/71 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkilinin ... Büyükşehir Belediyesine bağlı taşeron şirketler ... A.Ş, ... A.Ş. şirketinde çalışırken felç geçirdiğini ve beden aktivitesini önemli ölçüde kaybettiğini, bu olaydan sonra kendisinin psikolojik sorunlar yaşadığını, akli ve ruhi dengesinin bozulduğunu, psikolojik sorunlar yaşayan müvekkilinin daha fazla çalışamayacağını, beden aktivitesini felç nedeni ile kaybettiğinden işten de çıkarıldığını, malulen emekliliğine karar verildiğini, müvkkilinin malulen emekli olabilmesi için 21.12.2015 tarihinde SGK ... İl Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, emekliliğine karar verildiğini, emekli maaşlarını alıyor iken 02.02.2020 tarihinde emekli maaşı ödemesinin kesildiğini, bunun üzerine SGK' na başvuruda bulunduğunu, başvurusunun %60 oranında engelliliği bulunmadığından ötürü reddedildiğini, bu red kararına karşı Yüksek Sağlık Kuruluna yaptıkları başvurunun da aynı gerekçe ile kabul edilmediğini, ancak Devlet Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu Raporuna göre müvekkili ...'nin engellilik oranının %80 (Seksen) olarak belirlendiğini belirterek, müvekkilinin maluliyetinin tespiti ile maluluk oranına göre malulen emekliliğe ve emekli aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesinin zorunlu olduğunu, diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talebin reddedilmiş sayılacağını, Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılmasının şart olduğunu ve davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kabulü ile; davacı ...'nin 03.09.2014 tarihi itibariyle çalışma gücünün en az %60'ını kaybettiğinin ve 5510 sayılı Kanun'un malullük aylığının başlangıç tarihine ilişkin 27 nci maddesinin 1-b fıkrası uyarınca tahsis talep tarihini (16.12.2016) takip eden aybaşı olan 01.01.2017 itibariyle malulen emekliliğe hak kazandığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili kurum işleminin usul ve kanuna uygun olduğunu ve davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının iş göremezlik oranının %60'ın üzerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı SGK Başkanlığı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.