Esas No: 2019/598
Karar No: 2019/8077
Karar Tarihi: 25.09.2019

**8. Hukuk Dairesi         2019/598 E.  ,  2019/8077 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda Mahkemece verilen asıl davanın reddine, birleşen davada tapu iptali ve tescil talebinin reddine, alacak isteminin kabulüne dair kararın davacı-birleşen dosyada davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 24.10.2018 tarihli ve 2018/2104 Esas, 2018/17902 Karar sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmişti. Davalı-birleşen dosyada davacı ... vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Asıl dava, çapa dayalı elatmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil, birleşen dava, satın alma ve eklemeli kazanmayı sağlayan zilyetliğe dayalı tapu iptal ve tescil olmadığı takdirde ödenen bedel ile sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, asıl davanın reddine, birleşen davada tapu iptali ve tescil talebinin reddine, alacak isteminin kabulü ile toplam 45.000,00 TL bedelin tahsiline karar verilmiş olup, hükmün davacı-birleşen dosyada davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; Dairemizin 24.10.2018 tarihli ve 2018/2104 Esas, 2018/17902 Karar sayılı ilamı ile temyiz edenin sair temyiz itirazları reddedilmiş, tazminata ilişkin temyiz yönünden karar “.... mahkemece, davaya konu olan ve davalı tarafından fotokopisi sunulan sözleşmeye ilişkin olarak tanık dinlemiş, 30/12/2014 tarihli celsede; birleşen dosya davacısı birleşen dosya davalısına, davanın mevcut delillerle ispat edilemediği kanaati söz konusu ise yemin teklifinde bulunduğunu belirtmiş, birleşen dosya davalısı da şartlı yemin teklifinde bulunulamayacağından yemin teklifini reddettiğini ifade etmiş ise de, yapılan yemin teklifinin usulüne uygun olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur. Şöyle ki, 6100 sayılı HMK'nin 228 ve devamı maddeleri yemin delilinin nasıl yerine getirileceğini düzenlemiş olup, bahse konu hükümler eldeki davada uygulanmamıştır.

O halde, mahkemece yapılması gereken iş, az yukarıda bahsi geçen ilkeler ışığında, eldeki davanın 1086 sayılı HUMK zamanında açıldığı ve birleşen dosya davacısının dava dilekçesinde her türlü delil demek suretiyle yemin deliline dayandığı gözetildiğinde, öncelikle karşı davacı tarafa yemin teklif hakkını kullanmak isteyip istemediğinin sorulması (HMK.m.227), yemin teklif edildiği ve karşı davalı da bu teklifi kabul ettiği takdirde HMK'nin 228. vd. maddelerinde gösterilen usul uygulanarak yeminli beyanının alınması, yeminin şartlı olup-olmadığının belirlenmesi ve oluşacak sonuca göre birleşen dosyada davacının tazminat isteği hakkında bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, hükmün bu yönden bozulması gerekmiştir. ” denmekle bozulmuştur. Davalı-birleşen dosyada davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi talep edilmiştir.

Çekişme konusu 1168 ada 2 parsel sayılı taşınmazın dava tarihi itibariyle davacı ... adına kayıtlı olduğu ve beyanlar hanesinde “Bina ... Şen” şerhinin yer aldığı, yargılama aşamasında taşınmazın tamamının 13/11/2014 tarihinde dava dışı ..., 04/05/2015 tarihinde dava dışı Binali Kararkuş’a devredildiği ve 13/11/2014 tarihinde ise beyanlar hanesinde yer alan bina şerhinin kaldırıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı, davalının haksız işgalci olduğunu iddia etmiş, davalı ise dava konusu taşınmazı davacıdan haricen satın aldığını savunarak kayıt maliki ile akdedilen 08.04.2009 tanzim tarihli “Satış Sözleşmesi ve İbranamedir” başlıklı harici satış sözleşmesine ait fotokopi belgeyi ibraz etmiş, davacı imza inkarında bulunmuştur.

İddiasını yazılı belge ile kanıtlayamayan kimsenin, taraflar arasındaki uyuşmazlığın tümünü kanıtlamaya yeterli sayılmamakla beraber bunun vukuuna delalet edecek “delil başlangıcı” niteliğinde bir belge varsa 6100 sayılı HMK’nin 202. maddesi uyarınca harici satış sözleşmesi “tanık” dahil her türlü delille ispat edilebilir. Dosya içerisinde yer alan ve az yukarıda bahsi geçen 08.04.2019 tanzim tarihli harici satış sözleşmesi HMK'nin 202. maddesi kapsamında delil başlangıcı niteliğinde olup davalı savunmasını “tanık” dahil her türlü delille ispatlayabilir.Yargılama aşamasında dinlenen ve harici satış sözleşmesini şahit olarak imzalayan tanık ...’nun “ 2009 yılı Nisan ayının ilk haftasında sözleşme ve ibraname hazırladık, davacıdan randevu talep etmiştik, birlikte gittik, yanımızda ayrıca ...’dan başka bir arsa işi sebebiyle alacaklı olan.... da vardı, birlikte ...'ın ... tek katlı evine gittik, ... bana bir poşet içinde parayı verdi, yüz liralık 4 paket ile 50 liralık bir paket vardı, ben parayı saydım, 45.000,00 TL idi ve bu parayı ...'a elden teslim ettim, hatta borçlu olduğu yukarıda ismini saydığım... 3.000,00 TL vereceğini söyleyen Ruhi bu parayı da vermedi, kalan 23.000,00 TL için ...'e süre verildi, para tamamlanınca ve tapu da tedbir olduğundan, tedbir kaldırılınca tapusu verilmek üzere anlaşma sağlandı, sözleşmeyi imzaladık, aslını ...'e vermek istedim ancak davacı kendisi alıp, fotokopisini verdi, ısrar etmeme rağmen kendisine güvenmediğimizi söyleyerek fotokopiyi verdi, bu nedenle aslı yoktur, ”şeklinde beyanda bulunduğu ve yine harici satış sözleşmesinde şahit olarak adları ve imzaları bulunan ... ile Aykan Acar beyanlarından da harici satış sözleşmesinin huzurlarında akdedildiğini ve altındaki imzaların kendilerine ait olduğunu kabul ettikleri anlaşılmıştır.Bu durumda taraflar arasında akdedilen 08/04/2009 tanzim tarihli harici satış sözleşmesi ile davalının 45.000,00 TL peşinat ödemek suretiyle dava konusu taşınmazı harici satın aldığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; tapulu taşınmazların satışı TMK'nin 706, BK'nin 213 (6098 sayılı TBK'nin 237.), 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 26 ve Noterlik Kanunu'nun 60 ve 89. maddeleri gereğince, resmi şekilde yapılmadıkça hukuken geçerli bir sonuç doğurmaz ve satın alana herhangi bir mülkiyet hakkı bahşetmez. Davacı, iptal ve tescile ilişkin isteğinin kabul edilmemesi halinde ödediği bedel yönünden tazminat talebinde bulunmuştur. Harici satışın hüküm ifade etmemesi durumunda taraflar verdiklerini geri alabilirler. 10.07.1940 tarih 1939/2 Esas ve 1940/77 Karar sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararına göre “Haricen yapılan (tapu memuru huzurunda yapılmayan) taşınmaz mal satışından dönüldüğünde, satış bedelini geri vermeyen taraf, parası geri verilinceye kadar yararlandığı ürünleri ödemek ve ecrimisil vermekle yükümlü değildir.” Şu halde Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararına göre geçersiz sözleşmelerde, akdin geçersizliği sebebiyle her iki taraf verdiğini geri alabilir.

Hal böyle olunca yukarıda izah edildiği üzere 08/04/2009 tanzim tarihli harici satış sözleşmesinin dosya içeriğindeki deliller ile kanıtlandığı, yemin deliline başvurulmasına gerek kalmadığı, hükmün onanması gerekirken bozulmasının doğru olmadığı bu seferki incelemeden anlaşılmakla davalı-birleşen dosyada davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 24.10.2018 tarihli ve 2018/2104 Esas, 2018/17902 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile Usul ve Kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, peşin harcın istek halinde karar düzeltme isteyen davalı-birleşen dosyada davacı ...'e iadesine, 797,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 2.320,65 TL'nin davacı-birleşen dosyada davalı ...'dan alınmasına, 25/09/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.