Esas No: 2022/4496
Karar No: 2023/3817
Karar Tarihi: 14.11.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/4496 E.  ,  2023/3817 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/183 E., 2021/320 K.

Taraflar arasında görülen sözleşmenin feshi, tapu iptal ve tescil, kira tazminatı ve arsa sahibi olan bir kısım davalıların feshe muvafakat vermiş sayılmalarına ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay(Kapatılan)15.Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; Davanın kısmen kabul kısmen reddine, Ankara 39. Noterliğinin 07/04/2004 tarih ve 6673 yevmiye sayılı, 19/07/2005 tarih ve 16421 yevmiye sayılı, 27/06/2007 tarih ve 15141 yevmiye sayılı sözleşmelerin geriye etkili olarak feshine, Davalılardan arsa sahipleri olan ..., ..., ...'in feshe muvafakat etmiş sayılmalarına, Dava konusu Ankara İli, Mamak İlçesi, Tuzluçayır Mahallesi, 36948 Ada, 1 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki binada davalılardan ... adına kayıtlı 14 no.lu bağımsız bölüme ait tapu kaydının iptali; Dava konusu Ankara İli, Mamak İlçesi, Tuzluçayır Mahallesi, 36948 Ada, 1 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki binada davalılardan ... ve ... adına 1/2 şer pay olarak tapuya tescil edilen 19 no.lu bağımsız bölümün davalılar ... ve ... adına olan tapu kaydının iptali ile arsa sahiplerine payları oranında tesciline; Davacıların tapu iptali ile ilgili fazlaya ilişkin istemlerinin reddine, ve Davacıların kira tazminatı kaybı ile ilgili istemlerinin reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalılar ... ve ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kendilerinin arsa sahibi olduklarını ve davalı ... ile 07/04/2004 tarihli ve 19/07/2005 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını, daha sonra 27/06/2006 tarihli ek sözleşme imzaladıklarını, bu ek sözleşmede arsa sahibi olarak davalı ...'ın da imzasının bulunduğu ancak Şahin'in aslında arsa sahibi olmadığını, payını yükleniciden satın almış olduğunu, yüklenicinin sözleşme gereğini yerine getirmediğini inşaatı yarım bıraktığını belirterek, sözleşmelerin geriye etkili olarak feshini, yükleniciden bağımsız bölüm satın alan ..., ..., ..., ..., ... üzerindeki bağımsız bölümlerin tapularının iptali ile kendi üzerlerine tesciline, inşaat zamanında teslim edilmediği için kira tazminatını ve davalılardan arsa sahibi olan ..., ... ve ... bakımından fesih şartı gerçekleştiğinden feshe muvafakat verilmiş sayılmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılardan ... ve ... vekili özetle; görev itirazında bulunmuş, müvekkillerinin dava konusu bağımsız bölümleri davalı müteahhit ...'den satın aldığı iddiasının doğru olmadığını, arsa sahiplerinden aldıklarını, taraflar arasındaki hukuki ilişkide tapu kaydının esas alınması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalılardan ... özetle; kendisinin 10 no.lu daireyi internetten bulup satın aldığını, kendisinin 3.şahıs olduğunu beyan etmiştir.

3.Davalılardan ... 13.02.2012 tarihli dilekçe ile; geriye etkili fesih talebini kabul ettiklerini, kira taleplerinin reddi gerektiğini, alınan bilirkişi raporlarına itiraz ettiğini, Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/139 esas sayılı dosyası ile birleştirme kararı verilmesini talep etmiştir.

4.Davalılardan ... cevap dilekçesinde özetle; 14 no.lu dairenin tapusunun iptali istemini kabul etmediğini, müteahhitle yaptığı sözleşmeye istinaden arsa sahiplerinden ..., ... ve müteahhit ...'den tapusunu aldığını beyan etmiştir.

5.Davalılardan ... savunmasında; arsa maliki olduğunu, müteahhide yapması için arsayı verdiklerini ve halen yapılmadığını, sözleşmenin feshine bir diyeceğinin olmadığını beyan etmiştir.

III.MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15/07/2013 tarihli ve 2011/510 Esas, 2013/519 Karar sayılı kararıyla; davanın Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; Ankara 39. Noterliğinin 07.04.2004 tarih ve 6673 yevmiye sayılı, 19.07.2005 tarih ve 16421 yevmiye sayılı, 27.06.2007 tarih ve 15141 yevmiye sayılı sözleşmelerinin geriye etkili olarak feshine, davalılardan arsa sahipleri olan ..., ... ve ...'in feshe muvafakat etmiş sayılmalarına, dava konusu Ankara ili Mamak ilçesi Tuzluçayır Mahallesi 36948 ada 1 parsel üzerindeki binada davalılardan ...'e satılan 14 nolu bağımsız bölümün davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı arsa sahipleri adına hisseleri oranında tapuya tesciline, davalılardan ... ve ... adına 1/2'şer pay olarak tapuya tescil olunan 19 no.lu bağımsız bölümün davalılar ... ve ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı arsa sahipleri adına hisseleri oranında tapuya tesciline, davacıların tapu iptali ile ilgili fazlaya dair isteklerinin reddine, davacıların kira kaybı tazminatı isteklerinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.İlk Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılardan ... ve ... vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay(Kapatılan)23.Hukuk Dairesi 23.05.2014 tarih 2013/9406 Esas ve 2014/4025 karar sayılı ilamında " Davada, davacı arsa sahipleri, davalılardan yüklenici ile aralarındaki 07.04.2004, 19.07.2005 ve 27.06.2007 günlü sözleşmelerin geriye etkili olacak şekilde feshini talep etmişlerdir. Anılan sözleşmelerde taraf olarak yer alan ..., ..., ..., ..., ..., Ali İyigün ve ... ise davada taraf değildir.TMK.'nın 692. maddesi hükmüne göre, taşınmazda yapılacak inşaatla ilgili sözleşme imzalayan tüm paydaşların, zorunlu dava arkadaşı olarak davada taraf olarak yer almaları gerekmektedir. Bu itibarla, taraf teşkili, mahkemece resen gözetilmesi gerekirken, bu hususun nazara alınmaksızın işin esasına girilerek hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Bozma nedenine göre, temyiz eden taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir." gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B.İkinci Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde 08/06/2017 tarih 2015/492 Esas ve 2017/223 karar sayılı kararında davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; Ankara 39. Noterliğinin 07.04.2004 tarih ve 6673 yevmiye sayılı, 19.07.2005 tarih ve 16421 yevmiye sayılı, 27.06.2007 tarih ve 15141 yevmiye sayılı sözleşmelerinin geriye etkili olarak feshine, davalılardan arsa sahipleri olan ..., ... ve ...'in feshe muvafakat etmiş sayılmalarına, dava konusu Ankara ili Mamak ilçesi Tuzluçayır Mahallesi 36948 ada 1 parsel üzerindeki binada davalılardan ...'e satılan 14 no.lu bağımsız bölümün davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı arsa sahipleri adına hisseleri oranında tapuya tesciline, davalılardan ... ve ... adına 1/2'şer pay olarak tapuya tescil olunan 19 no.lu bağımsız bölümün davalılar ... ve ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı arsa sahipleri adına hisseleri oranında tapuya tesciline, davacıların tapu iptali ile ilgili fazlaya dair isteklerinin reddine, davacıların kira kaybı tazminatı isteklerinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar vekili ile davalılar ..., ... vekillerince süresi içinde temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Yargıtay(Kapatılan)15.Hukuk Dairesi 30.04.2019 tarih 2019/983 Esas ve 2019/1985 karar sayılı ilamında "Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda bağımsız bölümlerin arsa sahiplerinin hisseleri oranında tapu iptâli ve tesciline karar verilmiş olup hüküm kısmında davacı arsa sahiplerinin hisseleri gösterilmediği için verilen hüküm infazda tereddüt yaratacak şekildedir. Bağımsız bölümler yönünden tapu iptâl ve tescil isteminin davacıların mirasçılık belgesindeki payları da gözetilip pay oranları da ayrı ayrı belirtilerek infazı kabil olacak şekilde kabulüne karar verilmesi gerekirken, davacı arsa sahiplerinin hisseleri oranında tesciline şeklinde karar verilmesi doğru olmamış hükmün bozulması uygun bulunmuştur. Bozma nedenine göre taraf vekillerinin sair temyiz itirazları incelenmemiştir. " gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 14/09/2021 tarih 2020/183 Esas 2021/320 Karar sayılı kararı ile bozmaya uyularak, mahkememizce dosya içeriğine, usul ve yasaya uygun olan bilirkişi raporları benimsenmiştir. Buna göre; davalı yüklenicinin inşaatın %47,75'ini ancak gerçekleştirebildiği anlaşıldığından yapılan sözleşmelerin geriye etkili olarak fesih talebinin yerinde olduğu, davalılardan arsa sahipleri ..., ... ve ...'in feshe muvafakat etmiş sayılmaları gerektiği, 4 no.lu bağımsız bölümün ...'a ve 10 no.lu bağımsız bölümün ...'e özgülenmiş olmasından dolayı tapu iptali ve tescil talebinin yerinde olmadığı, 14 ve 19 no.lu bağımsız bölümlerin davalı yükleniciye özgülenmiş olması nedeniyle tapu kayıtlarının satın alanlar yönünden iptali gerekeceği, yine sözleşmenin feshinin istenmesi nedeniyle müspet zarar olan kira kaybı zararlarının isteyemeyecekleri, arsa maliklerinden ...'ün vekalet vererek davada temsil edilip, davaya muvafakat ettiği ...'ün sahip olduğu 10 ve 18 no.lu daireleri üçüncü kişilere satmış olsa da kök arsa maliki ve sözleşmenin tarafı olması nedeniyle, sözleşmenin geriye etkili feshinden doğan hakların sahibi olması gerektiği kanaati ile bilirkişi raporundaki tespitlere göre, iptal edilen tapuların davacı arsa sahipleri ile davalı arsa sahipleri adına, dava dilekçesindeki talepleri de gözetilerek Davanın kısmen kabul kısmen reddine, Ankara 39. Noterliğinin 07.04.2004 tarih ve 6673 yevmiye sayılı, 19/07/2005 tarih ve 16421 yevmiye sayılı, 27.06.2007 tarih ve 15141 yevmiye sayılı sözleşmelerin geriye etkili olarak feshine, Davalılardan arsa sahipleri olan ..., ..., ...'in feshe muvafakat etmiş sayılmalarına, Dava konusu Ankara İli, Mamak İlçesi, Tuzluçayır Mahallesi, 36948 Ada, 1 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki binada davalılardan ... adına kayıtlı 14 no.lu bağımsız bölüme ait tapu kaydının iptali; Dava konusu Ankara İli, Mamak İlçesi, Tuzluçayır Mahallesi, 36948 Ada, 1 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki binada davalılardan ... ve ... adına 1/2 şer pay olarak tapuya tescil edilen 19 no.lu bağımsız bölümün davalılar ... ve ... adına olan tapu kaydının iptali ile arsa sahiplerine payları oranında tesciline; Davacıların tapu iptali ile ilgili fazlaya ilişkin istemlerinin reddine, ve Davacıların kira tazminatı kaybı ile ilgili istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar ..., ... vekillerince süresi içinde temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 10 numaralı bağımsız bölüm için ret kararı verilmesinin doğru olmadığını, bunun yükleniciye düşen bağımsız bölüm olduğu, her ne kadar Şahin sözleşmede arsa sahibi olarak gözüküyor ise de, payını yükleniciden aldığını ve kira tazminatı yönünden taleplerinin reddedilmesinin doğru olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ..., ... vekili temyiz dilekçesinde özetle;19 numaralı bağımsız bölümü arsa sahibinden aldıklarını, 5 numaralı bağımsız bölüm yönünden ret kararı verildiği ancak lehlerine vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak açılan sözleşmenin feshi, tapu iptal ve tescil, kira tazminatı ve arsa sahibi olan bir kısım davalıların feshe muvafakat vermiş sayılmalarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun (1086 sayılı Kanun) 428 nci maddesi, 437 nci maddesinin ikinci fıkrası.

818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 410 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanunun 428 nci maddesi ile 437 ncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, 10 numaralı bağımsız bölümün kat karşılığı inşaat sözleşmesinde arsa sahibine özgülendiği davacının takas iddiasını ispatlaması gerektiği ancak iddiasını ispat edecek nitelikte delil sunmadığı, taşınmaza ait tapu kütüğü incelendiğinde davalı ...'in arsa sahibinden pay almış olduğu ve arsa sahibi sıfatı ile sözleşme imzaladığı davacının ... yönünden iddiasının da ispatlanamadığı, geriye etkili feshedilen sözleşmeden kaynaklı olarak kira tazminatı talep edilemeyeceğinden bu talebe ilişkin ret kararının yerinde olduğu anlaşıldığından davacılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Davalılar ... ve ... vekilinin sair temyiz itirazının kabulü ile,

Mahkemece verilen kararda davacıların dava dilekçesindeki talepleri incelendiğinde 5 numaralı bağımsız bölüme ilişkin talebinin Mahkemece reddedildiği ancak davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olmasına rağmen vekalet ücreti yönünden herhangi bir olumlu olumsuz hüküm kurulmamış olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Yukarıda 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2.3 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar ... ve ... vekilinin sair temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının 10 numaralı fıkrasına (C) bendi olarak " Tescil talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 6.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılardan ...'a verilmesine,” ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalılara iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisine yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine,

14.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.