Esas No: 2024/2994
Karar No: 2025/2155
Karar Tarihi: 22.05.2025

**6. Hukuk Dairesi         2024/2994 E.  ,  2025/2155 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/397 E., 2024/188 K.

Taraflar arasında görülen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı tapu iptal tescil ve alacak davalarında mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen 2019/292 E. ve 2021/2 E. sayılı davaların kabulüne, birleşen 2018/186 E. ve 2019/578 E. sayılı davaların reddine dair verilen karar, asıl ve birleşen davalarda taraf vekillerince duruşma istemli temyiz edilmekle ; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 22.05.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde asıl davada davalı ... vekili Avukat ..., asıl ve birleşen davada davalı asil ... ve .... San Tic. Ltd. Şti vekili Avukat ...., asıl ve birleşen davada davalı-birleşen davada davacı asil ..., birleşen davada davalı ..., birleşen davada davalı ..., asıl ve birleşen davada davacılar birleşen davada davalılar ... vd. vekili Avukat ... geldiler. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ASIL DAVA

Asıl davada davacı arsa sahipleri vekili, müvekilleri ile davalı yükleniciler ... ve ... arasında 28.09.2007 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, adı geçen davalı yüklenicilerin daha sonra diğer davalılar ... ve ... İnş...Ltd. Şti. ile hisse devri ve ortaklık sözleşmeleri düzenlediklerini, yüklenicilerin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediklerini, sözleşmeye konu parsellerin, arsa sahiplerince verilen yetkiye dayalı olarak yükleniciler tarafından tevhid ve ifraz edildiğini, ancak bu yetkinin kötüye kullanıldığını, müvekkillerinin zararına olacak şekilde, tapuda, davalı arsa sahiplerinden ... adına daha fazla oranda pay oluşturulduğunu ve bu payların daha sonra muvazaalı bir biçimde yüklenicilerden ... İnş...Ltd. Şti.’ye devredildiğini, sonuç olarak, müvekkillerine, tevhid ve ifraz öncesinde sahip oldukları alana nazaran daha az alan verilmiş olduğunu, kayıt maliki ... İnş...Ltd. Şti. dışındaki diğer davalıların da bu haksız ve muvazaalı işlemler nedeniyle sorumlu olduklarını ileri sürerek, eksik verilen alana karşılık gelen payların ve bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile müvekkilleri adına tesciline, bu istemin kabul edilmemesi halinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir müvekkili için 8.000,00 TL’den toplam 56.000,00 TL’nin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı yükleniciler vekili cevap dilekçesinde, davacı arsa sahiplerinin yeni oluşan imar parseli için vekalet vermediklerini, bu nedenle önceden verilen vekaletin 6806 ada 3,4 ve 5 nolu parseller için geçersiz hale geldiğini, belediyece tevhid işleminin iptal edildiğini, inşaatın devamı için yetki ve vekalet verilmesi gerektiğini, arsa üzerinde eski ev bulunduğundan cins tahsisi yapılamadığını, davacıların haksız azilleri nedeniyle müvekkillerinin büyük zarara uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davacı arsa sahiplerinin vekaletten azilleri nedeniyle arsa sahibi müvekkilinin ve yüklenici tarafın mağdur olduğunu, 3 nolu parseldeki inşaata başlanamadığını, ... İnşaat şirketine yapılan tapu devirlerinden müvekkilinin haberdar olmadığını, inşaat şirketi tarafından müvekkiline ayrıca bir bedel ödenmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

II. BİRLEŞEN KAYSERİ 5. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2019/292 E. SAYILI DAVASI

Birleşen davada davacı arsa sahipleri vekili dava dilekçesinde, müvekilleri ile davalı yükleniciler ... ve ... arasında 28.09.2007 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, adı geçen davalı yüklenicilerin daha sonra diğer davalılar ... ve ... İnş...Ltd. Şti. ile hisse devri ve ortaklık sözleşmeleri düzenlediklerini, sözleşmede arsa sahiplerine düşen dairelerin ilk blok olan A bloktan olacağı ve yapı ruhsatından itibaren 40 ay içinde teslimin gerçekleşeceği düzenlendiği halde bugüne kadar dairelerin teslim edilmediğini, sözleşme uyarınca bu nedenle gecikme tazminatı ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir müvekkili için 5.000,00 TL'den toplam 35.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah yoluyla toplam gecikme tazminatı talebini 375.445,56 TL'ye arttırmıştır.

Davalılar vekilleri, davanın reddini istemişlerdir.

III. BİRLEŞEN KAYSERİ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2020/578 E. SAYILI DAVASI

Birleşen davada davacı arsa sahibi ... vekili dava dilekçesinde; davalı yükleniciler ... ve ... İnş...Ltd. Şti. ile müvekkili arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ilişkisi bulunduğunu, sözleşmede müvekkiline 4 adet daire verileceğinin kararlaştırıldığını, tevhid ve ifraz işlemleri sırasında davalı yükleniciler ve diğer davalı arsa sahibi ... işbirliği içerisinde hareket ederek, müvekkil aleyhine haksız tescil oluşturduklarını, müvekkilinin arsa payının büyük oranda azaltıldığını, müvekkiline 6. kattan verilmesi taahhüt edilen bir dairenin 1. kattan verildiğini, diğer üç dairenin ise verilmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 6. kattan verilmesi gereken daire nedeniyle oluşan değer kaybı için 5.000,00 TL’nin tahsilini ve 6086 ada, 4 parsel 12, 16 ve 18 no'lu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili adına tescilini talep ve dava etmiş, ıslah yoluyla değer kaybına ilişkin tazminat talebini 20.000,00 TL’ye arttırmıştır.

Davalı ... İnş...Ltd. Şti. ve ... vekili, bir kısım arsa sahibinin açtığı dava üzerine arsa üzerine tedbir konulduğunu, hukuki ve fiili imkansızlıklar nedeniyle inşaata devam edilemediğini, müvekkillerinin vekaletten azledildiğini, henüz sözleşmede kararlaştırılan sürenin dolmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., davanın reddini istemiştir.

IV. BİRLEŞEN KAYSERİ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2020/591 E. SAYILI DAVASI

Birleşen davada davacı arsa sahipleri vekili, asıl davada verilen bozma kararı gereği hukuki durumları etkilenme ihtimali bulunan davalı arsa sahiplerine davaya muvafakat vermeleri için ihtarname gönderdiklerini, davalıların olumlu ya da olumsuz bir cevap vermediklerini ileri sürerek, asıl davada olduğu gibi tapu iptal ve tescil isteminde bulunmuştur.

V. BİRLEŞEN KAYSERİ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2021/2 E. SAYILI DAVASI

Birleşen davada davacı arsa sahibi ... vekili, davalı yüklenici şirketin müvekkiline isabet eden daireleri sözleşmede kararlaştırılan sürede teslim etmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3 adet daire için 50.000,00 TL gecikme tazminatının davalı yüklenici şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah yoluyla talebini 124.492,56 TL'ye arttırmıştır.

Davalı şirket vekili, bir grup arsa sahibinin vekaletten azletmesi nedeniyle inşaatları tamamlayamadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

VI. BİRLEŞEN KAYSERİ 4. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2018/186 E. SAYILI DAVASI

Birleşen davada davacı yükleniciler vekili dava dilekçesinde; davalı arsa sahiplerinin vekaletten azletmeleri nedeniyle müvekkillerinin inşaatlara devam edemediğini, 6086 ada 3 nolu parselde inşaata devam edilebilmesi için gerekil olan yetki ve izinlerin verilmesi gerektiğini ileri sürerek, inşaat yapımı ile ilgili ruhsat ve belgelerin alınmasına, inşaat ruhsatı için gerekli masrafların davalılara yükletilmesine, tüm bu hususlarda müvekkili yüklenicilere yetki verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı arsa sahipleri vekili, davanın reddini istemiştir.

VII. MAHKEME KARARI

Mahkemece, asıl ve bir kısım birleşen davalarda, hukuki durumları etkilenecek arsa sahiplerinin davaya dahil edilmesi ve aralarında irtibat bulunan davaların birleştirilmesi gerektiğine dair Dairemizin bozma kararlarına uyularak yapılan yargılama sonucunda, arsa sahiplerinin gerekli vekaletnameleri yüklenici tarafa verdikleri, sözleşme uyarınca ilk olarak A blok yapılıp arsa sahiplerinin daireleri verilmesi gerekirken, yüklenicinin 4 ve 5 no.lu parseller üzerine C blok inşaatını yaptığı, arsa sahiplerine ise inşaat yapılmayan 3 nolu parseli bıraktığı asıl davada davacı arsa sahiplerine verilmesi gereken daire sayısının toplam 12 adet olduğu, dairelerin 10 adetinin yüklenici ... İnş...Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğu, dava konusu A blok 6 nolu dairenin davalı İsmali Yorgancı, 19 nolu dairenin ise davalı ... adına kayıtlı olduğu, adı geçenler tapudaki davalıdır şerhine rağmen taşınmazları devraldıklarından iyiniyetli kabul edilemeyecekleri, arsa sahiplerinin birleşen davalardaki geç teslim nedeniyle kira tazminatı istemlerinde haklı oldukları, yüklenicilerin birleşen 2018/186 E. sayılı davadaki inşaatın tamamlanmasına yönelik yetki ve izin taleplerinin ise yerinde olmadığı gerekçesiyle, arsa sahiplerinin tapu iptali ve tescil istemine ilişkin asıl davanın kısmen kabulü ile dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına tesciline, fazlaya ilişkin istemin reddine, gecikme tazminatına ilişkin birleşen 2019/292 E. ve birleşen 2021/2 E. sayılı davaların kabulüne, yüklenicinin yetki ve izin talebine ilişkin birleşen 2018/186 E. sayılı davanın ve davacı arsa sahibi ...’ın tapu iptal ve tescil ile değer kaybı istemine ilişkin birleşen 2019/578 E. sayılı davaların reddine karar verilmiştir.

VIII. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

"1. Birleşen 2019/292 E., 2019/578 E. ve 2021/2 E. sayılı davalarda davacı arsa sahipleri ... vd. vekili temyiz dilekçesinde;

a. Birleşen 2019/292 E. ve 2021/2 E. sayılı davalarda faiz başlangıç tarihinin dava tarihi değil temerrüt tarihi (24.12.2013) olması ve avans faizine hükmedilmesi gerektiğini,

b. Birleşen 2019/578 E. sayılı davada, müvekkili ...'nın arsa payının haksız olarak küçültüldüğünü, aynı taleplerin asıl davada kabulüne karar verilmiş iken birleşen davada reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, ...'ın yapılı olan bloktan daire isteyemeyeceği sonucuna varılmasının haksız olduğunu, yüklenicinin 4. kattan 1 daire yerine, 1. kattan 1 daire verdiğini, ifa yerine geçen bu edimin yükleniciyi borçtan kurtarmayacağını, aradaki bedel farkının ödenmesi gerektiğini,

2. Asıl davada ve birleşen 2019/292 E., 2021/2 E. sayılı davalarda davalılar – birleşen 2018/186 E. sayılı davacılar ... ve ... İnş...Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde;

a. Asıl davanın, henüz sözleşmede ifa için öngörülen süre sona ermeden açıldığını, müvekkili yüklenici şirketin temerrüdünden bahsedilemeyeceğini, sözleşmenin tarafı olmayan ... yönünden ise davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, arsa sahiplerinin vekaletten azil işlemleri nedeniyle A bloğun tamamlanmasının mümkün olamadığını, sözleşme konusu 4 ve 5 nolu parseller için arsa sahiplerine adına belediyeye 2008 yılında 325.000,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödeme yapılırken tapu devirlerinin yapılacağının arsa sahiplerine söylendiğini, söz konusu ödeme ile arsaların KAKS oranlarının arttığını, 3 nolu parseldeki gecekondu yıkılarak arsanın müvekkiline teslim edilmediğini, mahkeme kararı sonucunda arsa sahipleri dairelerini alacak iken müvekkilinin alması gereken arsa payını alamayacağını, öte yandan dairelerin paylaşımı henüz yapılmadığından mahkemece arsa sahiplerine belirli dairelerin verilmesinin sözleşmeye de aykırı olduğunu,

b. Birleşen 2019/292 E sayılı davada arsa sahipleri lehine kira tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, zira açıklandığı üzere müvekkilinin temerrüde düşmediğini, asıl davada verilen tapu iptal ve tescil kararı hukuka aykırı olduğundan, arsa sahipleri lehine bu daireler yönüden kira tazminatına hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, sözleşmenin feshini talep eden davalıların müspet zarar kapsamında kira tazminatı isteyemeyeceklerini, yine en fazla tapu iptal ve tescil davacının açıldığı tarihe kadar kira tazminatı istenebileceğini,

c. Birleşen 2021/2 E. sayılı davada davacı ...'ın da vekaletten azli sebebiyle edimin ifa edilemediğini, bu davada kira tazminatına hükmedilmesinin de hatalı olduğunu, ayrıca ...'ın tapu iptal ve tescil istemiyle açtığı birleşen 2019/578 E. sayılı dava reddedilmiş iken onun lehine kira tazminatına hükmedilmesinin çelişki arz ettiğini, müvekkilinin bu kişiye devretmesi gereken daire bulunmadığının tespit edildiğini,

d. Birleşen 2018/186 E. sayılı davanın reddine karar verilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, red gerekçelerinin açıklanmadığını, vekaletten azil nedeniyle müvekkilinin 3 nolu parselde inşa edilecek olan A bloğu inşa edemediğini, sözleşme kapsamında davacılara dairelerinin verilmesine hükmedilmesine rağmen müvekkili yükleniciye inşa edeceği blok için vekalet verilmemesinin çelişkili ve kötüniyetli olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme halen geçerli ve yürürlükte olduğuna göre bu parselde inşaat yapmak üzere yükleniciye vekalet verilmesi gerektiğini,

3. Asıl davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;

Asıl davada davacılar adına tesciline karar verilen A blok 3. kat 6 nolu meskenin müvekkiline ait olduğunu, müvekkilinin bu daireyi 105.000,00 TL'ye satın aldığını, bu bedelin 46.000,00 TL'sini 28.07.2010 tarihinde, 24.000,00 TL'sini 04.04.2011 tarihinde ödediğini, yani tapudaki davalıdır şerhinin konulduğu tarihten önce bu ödemeleri yaptığını, ayrıca doğrudan ... İnşaat şirketinden satın almadığını, arada başka malikler bulunduğunu, tapu siciline güvenerek iyiniyetle satın aldığını, arsa sahipleri ile yüklenici şirket arasındaki ihtilaflardan haberdar olmadığını, iyiniyetinin korunması gerektiğini,

4. Asıl davada davalılar ... mirasçıları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili temyiz dilekçesinde;

Müvekkillerinin arsa sahiplerinden ...'ın mirasçısı olmaları sıfatıyla davaya dahil edildiklerini, bu nedenle diğer arsa sahiplerinin açtıkları tapu iptali tescil ve kira tazminatı davalarında bir sorumluluklarının bulunmadığını, diğer arsa sahipleri gibi onların da mağdur olduklarını dairelerini alamadıklarını, ...'ın eşi ... tarafından bu işlere alet edildiğini, ... İnşaat ve ...'ın birlikte hareket ederek müvekkillerinin murisi ... aleyhine iş ve işlemler yaptıklarını, müvekkillerine husumet yöneltilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, bu nedenle yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamaları gerektiğini beyan etmektedir."

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.a. Asıl davada ve birleşen 2019/292 E., 2021/2 E. sayılı birleşen davalarda davalı ... İnş...Ltd. Şti. ile asıl davada davalılar ... mirasçıları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... mirasçıları vekillerinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Asıl dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı arsa sahiplerinin de aralarında bulunduğu arsa sahipleri ile davalı yükleniciler ... ve ... arasında 28.09.2007 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözlemesi düzenlenmiştir. Sözleşmede her bir arsa sahibinin 215 m² hissesine karşılık 140 m²’lik brüt daireler verileceği, arsa sahiplerine verilecek dairelerin yapılacak ilk bloktan olacağı, yüklenicinin sorumluluğu devam etmek kaydıyla 3. kişiler ile ortaklık kurabileceği kararlaştırılmıştır.

Davalı yükleniciler, sözleşmenin ilgili hükmüne dayalı olarak ... İnş...Ltd. Şti. ile ayrıca ortaklık anlaşmaları yapmışlardır. İnşaatların ... İnş...Ltd. Şti. tarafından yapıldığı uyuşmazlık dışıdır.

Sözleşmeye konu taşınmazlar 5726 ada 4,5,6,7,10,11,12 ve 13 nolu parsellerdir. Daha sonra yapılan imar, tevhid ve ifraz işlemleri sonucunda bu taşınmazlar 6086 ada 3, 4 ve 5 parsel olarak arsa sahipleri adına tescil edilmiştir. Yüklenici ... İnş...Ltd. Şti. yetkilisi ...’nın, arsa sahiplerine vekaleten tapuya sunduğu bir taksim anlaşması ile 11.03.2010 tarihinde tapuda 3 nolu parsel, 28.09.2007 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan 14 arsa sahibi ve bu sözleşmede yer almayan ... ve .... adına, 4 nolu parsel ... (39/41), ... (1/41) ve ....(1/41) adına ve 5 nolu parselin tamamı arsa sahiplerinden ... adına tescil edilmiştir.Yüklenici ... İnş...Ltd. Şti. söz konusu bu tescillerin ardından ...’in uhdesinde bulunan 4 ve 5 nolu parsellerdeki hisseleri devralmıştır.

Dosya kapsamında yapılan bilirkişi incelemesi ile arsa sahiplerinden ...’in sözleşmenin düzenlendiği sırada kadastro parsellerinde 595,98 m² hissesi varken, imar, tehvid ve ifraz işlemlerinden sonra sahip olduğu alanın toplam 3242,34 m²’ye ulaştığı, sonuç olarak ... adına yapılan bu tescil işlemlerin yolsuz olduğu anlaşılmıştır. Yüklenici şirket vekalet yetkisini kötüye kullanarak, arsa sahiplerinden ... adına yolsuz tescil oluşturmuş ve daha sonra bu hisselerin kendi adına devrini sağlamıştır. Bu nedenle, davacı arsa sahipleri, bu işlemlerden sonra yüklenici şirketi vekaletten azletmekte haklıdırlar.

Davalı yüklenici şirket, arsa sahiplerinin vekaletten azilleri nedeniyle 3 nolu parselde inşaata başlayamamış ise de büyük oranda hissedar olduğu 4 nolu parselde ve tamamına sahip olduğu 5 nolu parselde, yargılama sırasında inşaatların durdurulması yönünde tedbir kararı da verilmediğinden, inşaatlara devam ederek iskan ruhsatlarını almıştır.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesindeki paylaşım oranına göre, asıl davada davacı arsa sahiplerine verilmesi gereken dairesi sayısı 12 adettir. Yine sözleşmeye göre, arsa sahiplerine yapılacak ilk bloktan daire verilecektir. Yargılama sırasında 4 ve 5 nolu parsellerdeki inşaatların tamamlanması üzerine, asıl davada davacı arsa sahipleri, sözleşmenin ileriye etkili tasfiyesi kapsamında sundukları dilekçe ile seçtikleri daireleri belirlemişler, sözleşmenin tarafı olan ve hukuki durumlarının etkilenme ihtimali bulunan diğer arsa sahiplerinin de söz konusu paylaşıma itirazı da bulunmadığı gözetilerek, mahkemece, seçilen dairelerin davacılar adına tesciline karar verilmiştir.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin ileri etkili olarak feshi kapsamında, mahkemece asıl davada verilen hüküm, davalı ... adına kayıtlı daire dışında, isabetli olmuştur.

Yine, yüklenici tarafın, sözleşmede kararlaştırılan sürede arsa sahiplerine isabet eden daireleri teslim etmedikleri sabit olmakla, davacı arsa sahiplerinin birleşen 2019/292 E. ve 2021/2 E. sayılı davalardaki gecikme tazminatı istemlerinin kabulüne karar verilmesi de doğru olmuştur.

Bu açıklamalara, tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, asıl davada ve birleşen 2019/292 E., 2021/2 E. sayılı davalarda davalı ... İnş...Ltd. Şti. ve asıl davada davalı ... mirasçıları vekilinin, bu davalara ilişkin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

1.b. Asıl davada ve birleşen 2019/292 E. sayılı davada davalı ... vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Davalı ..., yüklenici ... İnş...Ltd. Şti.’nin ortağı ve yetkilisi olup arsa sahipleri ile yapılan sözleşmeleri bu sıfatla imzalamıştır. Adı geçen davalının sözleşmelerden dolayı arsa sahiplerine karşı şahsen sorumlu olmasını gerektiren herhangi bir kayıt da bulunmamaktadır. Bu durumda, asıl davada ve birleşen 2019/292 E. sayılı davada davalı ... yönünden, davaların pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü doğru olmamıştır.

1.c. Asıl davada davalı ... vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Asıl davada davalı ... adına kayıtlı 6086 ada 5 parsel A blok 3. kat 6 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmiştir. Mahkemece, bu bağımsız bölümün yüklenici ... İnş...Ltd. Şti. tarafından 05.06.2012 tarihinde davalı ...’ya tapuda satış yoluyla devredildiği ve devir sırasında tapu kaydında davalıdır şerhi bulunduğu, bu nedenle davalı ...’nın iyiniyetli kabul edilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiş ise de dosya arasında bulunan resmi akidin incelenmesinde, devir tarihinde böyle bir şerh bulunmadığı anlaşılmıştır. Nitekim, davacı arsa sahipleri tarafından sunulan talep dilekçelerinde de parsel numarasının hatalı yazılması nedeniyle tedbir şerhinin konulamadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, davalı ...’nın tapuyu devralırken, tapu kaydında herhangi bir şerh bulunmadığı açıktır. Davalının kötüniyetli olarak söz konusu taşınmazın devraldığı da iddia ve ispat olunamadığından, bu taşınmaza yönelik davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Bu durumda, asıl davada davacı arsa sahiplerinin bunun dışında varsa halen yüklenici adına kayıtlı dengi bir başka daireyi ya da bedelini talep edebilecekleri de tabidir.

2. Birleşen 2020/578 E. sayılı davada davacı ... vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Davacı ... ile ilk yükleniciler ... ve ... arasında 28.09.2007 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenmiş, fakat imar, tevhid ve ifraz işlemleri sonrası anılan sözleşme 14.10.2010 tarihinde taraflarca feshedilerek, aynı tarihte yüklenici ... İnş...Ltd. Şti. ile 6086 ada 3 ve 4 nolu parseller için yeni bir sözleşme yapılmıştır. Sözleşmenin 2. maddesinde, arsa sahibi ...’e 6. kattan 3 daire, 4. kattan 1 daire olmak üzere toplam 4 daire verileceği ve verilecek dairelerin yapılacak ilk bloktan olacağı düzenlenmiştir.

Yüklenici ... İnş...Ltd. Şti., davacı arsa sahibi ...’e 6086 ada 4 parselden 1. kat 1 nolu daireyi teslim etmiş ve tapuda devretmiştir.

İşbu birleşen davada davacı arsa sahibi ..., asıl davadaki arsa sahipleri gibi kendisine de daha az tapuda hisse verildiğini ileri sürerek, ilk yapılan .... ada ... parselden 4. kat 12 nolu daire ile 6. kat 16 ve 18 nolu dairelerin adına tesciline, ayrıca sözleşme uyarınca, 6. kattan verilmesi gereken daire 1. kattan verildiğinden, aradaki fiyat farkının tazminini talep etmektedir.

Davalı yüklenici şirket de birleşen davaya sunduğu 08.12.2014 tarihli dilekçesinde, asıl davada tapuya konulan şerhler nedeniyle ...’e tapu devrini yapamadığını beyan etmiştir.

Bu durumda, asıl davada olduğu gibi sözleşmenin ileriye etkili feshi kapsamında, birleşen davada davacı ...’ın talepleri de yerinde olup mahkemece, tapu iptal ve tescil isteminin ve 6. kattan verilmesi gereken dairenin 1. kattan verilmesi nedeniyle oluşan bedel farkından kaynaklı tazminat talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak birleşen 2020/578 E. sayılı davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

3. Birleşen 2019/292 E., 2019/2 E. sayılı davalarda davacı arsa sahipleri vekilinin temyiz itirazları yönünden;

Bu birleşen davalarda arsa sahiplerince, yüklenici şirketin daireleri, sözleşmede kararlaştırılan sürede teslim etmemesi nedeniyle gecikme tazminatı talep edilmiş olup mahkemece isabetli olarak davaların kabulüne karar verilmiş ise de davacılar, dava dilekçelerine avans faizi talep etmiş olmalarına rağmen, mahkemece, birleşen davalarda yasal faize hükmedilmiştir. Davalı yüklenici taraf tacir olup, dava konusu alacak ticari işletmesi ile ilgili olduğundan Türk Ticaret Kanunu'nun 3. maddesine göre davacı taraf tacir olmasa dahi yapılan iş “ticari iş” sayılır. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 19/2.maddesine göre; taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır ve dava konusu alacak için avans faizi istenebilir. Hal böyle olunca mahkemece, birleşen davalarda hükmedilen alacağa avans faizi uygulanmasına karar verilmesi gerekirken yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

4. Birleşen 2018/186 E. sayılı davada davacılar ... ve ... İnş...Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Birleşen davada, davacı taraf, sözleşmenin ifası kapsamında tüm resmi işlemlerin tamamlanması için yetki ve izin verilmesini ve ayrıca bu hususta ortaya çıkacak tüm masrafların davalı arsa sahiplerine yükletilmesini talep etmektedir.

Taraflar arasındaki sözleşmede, dairelerin teslimine kadar olan tüm masrafların yükleniciye ait olacağı belirlenmiş olup davacı tarafın, masrafların arsa sahiplerine ait olması yönündeki talebi sözleşmeye aykırıdır.

Yine, az yukarıda açıklandığı üzere, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin tarafı olmayan ...’nın, inşaatların bitirilmesi için izin ve yetki isteme hakkı bulunmayıp, birleşen davanın adı geçen yönünden aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddi gerekir.

Asıl davada, sözleşmenin ileriye etkili tasfiyesi kapsamında, davacı arsa sahiplerinin hak kazandıkları bağımsız bölümlerin adlarına tesciline hükmedilmiş ve yine bu kapsamda yükleniciye devri gereken ... ada ... nolu parsele ilişkin dava açılması hususunda yüklenicinin muhtariyetine karar verilmiş ise de söz konusu davanın sonuçlanması için geçecek süre dikkate alındığında, davacı yüklenici şirketin 3 nolu parselde inşaatı yapabilmesi için gerekli izin ve yetkileri talep etmesinde şu aşamada hukuki yararı bulunduğu gibi ve yargılama ekonomisi de bunu gerektirmektedir. Bu durumda, davacı yüklenici ... İnş...Ltd. Şti.’nin 3 nolu parselde inşaat yapımı ile ilgili yetki ve izin talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddi doğru olmamıştır.

IX. KARAR

Yukarıda (1-a) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl davada ve birleşen 2019/292 E., 2021/2 E. sayılı davalarda davalı ... İnş...Ltd. Şti. ve asıl davada davalı ... mirasçıları vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

(1-b) Asıl davada ve birleşen 2019/292 E. davada davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu davalarda davalı ... yararına,

(1-c) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün asıl davada davalı ... yararına,

(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen 2020/578 E. sayılı davada davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu davada davacı ... yararına,

(3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen 2019/292 E., 2019/2 E. sayılı davalarda davacı arsa sahipleri vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu davalarda davacı arsa sahipleri yararına,

(4) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen 2018/186 E. sayılı davada davacı ... İnş...Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu davada davacı şirket yararına BOZULMASINA,

Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, asıl davada ve birleşen 2019/292 E., 2021/2 E. sayılı davalarda davalı ... İnş...Ltd. Şti. ve asıl davada davalı ... mirasçılarından tahsili ile bu davalarda davacılar ... vd. ödenmesine,

Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, asıl davada ve birleşen 2019/292 E., sayılı davalarda davacılar ... vd. tahsili ile bu davalarda davalı ...’ya ödenmesine,

Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, asıl davada davacılar ... vd. tahsili ile davalı ...’ya ödenmesine,

Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, birleşen 2020/578 E. sayılı davada davalılardan tahsili ile davacı ...’a ödenmesine,

Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, birleşen 2018/186 E. sayılı davada davalılar ... vd. tahsili ile davacı ... İnş...Ltd. Şti.’ye ödenmesine,

Peşin alınan harçların istek hâlinde temyiz edenlere iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,22.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.