Esas No: 2013/2789
Karar No: 2013/5852
Karar Tarihi: 08.04.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/2789 E.  ,  2013/5852 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin, ... İli ... İlçesi..... Mahallesinde (...... ... Parsel üzerinde) inşa edilen (..... adlı) sitede bulunan B ... Blok 112 nolu bağımsız bölümü satın aldığını, müvekkiline ait bağımsız bölümün toplu konut alanında bulunması nedeniyle İmar Kanununun .../... maddesi uyarınca altyapı hizmetlerine katılım payından muaf bulunduğunu, ancak su aboneliğinin tesis edilmesi için davalı idareye başvurulduğunda müvekkilinden kanal katılım ve şebeke hissesi bedelinin ödenmesinin talep edildiğini ileri sürerek; müvekkilinin, davalı idarece talep edilen bedelden sorumlu olmadığının tespiti ile müvekkiline ait bağımsız bölüme geçici abonelik tesisinin sağlanmasını talep etmiş, daha sonra ödemeyi yapması nedeniyle ferdi aboneliğinin tesis edildiğini ancak bu işlem sırasında müvekkilinden haksız tahsil edilen ....635,08 TL nin istirdadını talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kanal katılım ve şebeke tesis bedelinin, Belediye Gelirleri Kanununun 87 ve 88. maddeleri ile ... Tarifeler Yönetmeliğinin 39. maddesi uyarınca idarece sunulan hizmet karşılığı ilk malikten ferdi abonelik sırasında alınan bedel olduğunu, müvekkili idarenin davacı tarafa ait bağımsız bölümün yer aldığı taşınmazın faydalanmakta olduğu su şebekesi ve kanal hatlarını inşa ettiğini, bu nedenle ilk malik olan davacıdan davaya konu edilen altyapı hizmet bedellerinin yasa gereği tahsil edildiğini savunarak; davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, "3194 sayılı İmar Kanunu 31. maddesine göre; " ...kullanma izni alan bağımsız bölümlerin bu hizmetlerden yararlandırılacağı bu bağlamda su ve kanalizasyon harcamalarına katılma payının yükümlüsünün yapı kullanma izni almakla yükümlü olan kişi olduğu, kanalizasyon sisteminin yenilenmesi ya da iyileştirilmesi çalışmalarında harcanan masraflar dışında konut sahibinin kanal ve şebeke payı ödeme yükümlülüğü bulunmadığı gerekçesi ile bilirkişi raporuna göre; davacıdan 159,87 TL bedel alınması gerekirken, hatalı olarak ....475,... TL bedel (borç) tahakkuk ettirildiği anlaşılmakla; davacının davalıya kanal katılım ve şebeke hissesi bedeli olarak 159,87 TL den sorumlu olduğunun, bunu aşan kısımdan sorumlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm, süresinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, maliki bulunduğu bağımsız bölüme ilişkin ferdi su aboneliğinin tesisi nedeniyle, davacının; davalı idareye kanal katılım ve şebeke tesis bedeli ödemekle yükümlü olup olmadığı konusundadır.

01.07.1981 tarihinde yürürlüğe giren 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı başlığı altında 87.maddesi “Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır:

a)Kanalizasyon tesisi yapılması,

b)Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır.” düzenlemesi getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi ile de su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörülmüştür.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununa dayalı olarak çıkarılan ... Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesi ise “2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunun 87. ve 88.maddeleri gereği bir programa göre yapılacak yani; içme, kullanma, endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ile mevcutların genişletilmesi (tevzi), iyileştirilmesi (ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ... Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerin toplam yatırım giderleri tesislerin hizmet edeceği saha dâhilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payı alınır.

Su ve kanalizasyon şebekelerine katılma paylarının binasız arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmı, inşaat ruhsatının alınması aşamasında avans olarak tahsil edilir.

Bina tamamlandıktan sonra bağımsız bölümlere veya binanın tamamına tahsis aboneliği verilmesi sırasında arsa değeri üzerinden alınan avans düşülerek, yapı değerinin emlak vergi beyanı üzerinden ayrıca %... oranından fazla olmamak üzere katılım payı tahsil edilir” düzenlemesini içermektedir.

Yine 3194 sayılı İmar Kanununun “Yapı Kullanma İzni” başlıklı 30.maddesinin ....fıkrasında “Bu maddeye göre verilen izin yapı sahibini kanuna, ruhsat ve eklerine riayetsizlikten doğacak mesuliyetten kurtarmayacağı gibi her türlü vergi, resim ve harç ödeme mükellefiyetinden de kurtarmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı idarece yasanın yürürlük tarihinden sonra yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapılmış olması veya mevcutların iyileştirilmesinin yapılması halinde, tesislerin hizmet edeceği saha dâhilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talebe hakkı vardır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanuna dayalı olarak çıkarılan Tarifeler Yönetmeliğinde de, alınacak katılma payının taşınmazın emlak vergi beyanı esas alınarak ve %... oranı geçmemek üzere tahsil edileceği belirlenmiştir.

... Tarifeler Yönetmeliğinin 39. maddesinde; “Su ve kanalizasyon harcamalarına katılma payları,” KP=(LxT)/(2xN) formülüne göre hesaplanan değerdir. Bu değer gayrimenkulün vergi değerinin % ...'sini geçemez.” denilmektedir. Yine formülde; “Adil bir katılımın sağlanmasına yönelik katsayının” N ile ifade edildiği, “Gayrimenkulün toplam inşaat alanının” S ile ifade edildiği, N’ nin ise S/1000 (N=S/1000) olduğu” belirtilmiş bulunmaktadır. Hükme esas alınan raporda ise; anılan tarife hükümlerine göre uygulama yapılmasına rağmen, formülde ifade edilen (N=S/1000) yerine, davacıya ait bağımsız bölümün arsa payı oranının uygulanması suretiyle hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle, rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.

O halde, mahkemece; inşaat ruhsatı alınması esnasında avans olarak Yönetmelik 39. maddesi uyarınca arsa vergi değerinin %...' si oranında kanal katılım payı tahsiline dair evraklar ile ekindeki inşaat ruhsatı ve tahsilat makbuzu dosya içine alınmak suretiyle davalı idarece, davacıya ait taşınmazın bulunduğu bölgede kanalizasyon ve içme suyu tesislerinin yapıldığı ve davacının bu hizmetten yararlandığı ispat edildiğinden; bilirkişi marifetiyle bu hizmetten yararlanan bağımsız bölümün ilk maliki olan davacının ödemekle yükümlü bulunduğu kanal katılım ve şebeke tesis bedelinin, abonelik başvuru tarihinde yürürlükte bulunan tarife hükümleri dikkate alınarak belirlenmesi suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi ve sonucu dairesinde bir hüküm tesis edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 08.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.