Esas No: 2013/13264
Karar No: 2013/19258
Karar Tarihi: 05.12.2013

**4. Hukuk Dairesi         2013/13264 E.  ,  2013/19258 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

.

Davacı ... vdl. vekili Avukat ... tarafından, davalı ... vdl. aleyhine .../.../2010 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 05/06/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili ve davalı ..... ... İht. Maddeleri ve Sanayi Ticaret A.Ş. ve ... vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

...-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

...- Tarafların diğer temyiz itirazına gelince;

Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeni ile uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı ...... Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın husumetten reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacılar ile davalı .... ... İht. Mad. ve San. Tic. A.Ş. ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar, davalı ... tarafından kullanılan çöp kamyonun desteklerine çarpması sonucu ölümüne neden olduğunu, davalı sürücünün davalılardan ...........’in çalışanı olduğunu ve aracın davalılardan ........... Ltd. Şti.’ye ait olduğunu, bu nedenle davalıların müştereken ve müteselsilen meydana gelen zarardan sorumlu olduklarını belirterek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuşlardır.

Davalı ........... Ltd. Şti, kaza yapan aracın kayıt maliki olmakla birlikte işleteni olmadığını, aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraladığını bildirerek davanın husumetten reddini talep etmiştir.

Mahkemece, söz konusu aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile önce ihbar olunan şirkete kiralandığı, bu şirket tarafından da davalı ...........’a uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralandığını, uzun süreli kira sözleşmelerinde araç sahibi olarak gözüken kişinin işleten konumunda olmadığını, kiralayanın işleten olduğunu belirterek davalı ........... Ltd. Şti. yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar vermiştir.

Zarara sebebiyet veren olaya karışan araç, trafikte davalı ........... Ltd. Şti. adına kayıtlıdır. Davacı, bu kaydı esas alarak davasını işleten sıfatıyla ona yöneltmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ... ve .... maddeleri hükümlerine göre trafik kaydı “işleteni” kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin üçüncü kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. İşletenlik, trafik kaydı adına olan kişiden mülkiyeti muhafaza kaydı ile satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süre ile kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişiye geçmiş olur. Bu bakımdan, işletenliğin kayda rağmen başkasına geçmiş bulunduğu her zaman ispatlanabilir. Fakat, bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır.

Davalı şirketin ibraz ettiği kiralama sözleşmeleri her zaman tanzim edilebilecek nitelikte ve adi yazılı belgelerdir. Bu nedenle davalı ........... Ltd. Şti.’nin, işleten olmadığını geçerli delillerle ispatladığı kabul edilemez. Bu hususlar dikkate alındığında davalı şirket işleten olarak, davalı sürücü haksız fiil faili olarak, diğer davalı ........... ise istihdam eden olarak tazminattan sorumludur. Mahkemece davalı ........... Ltd. Şti. yönünden de işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davanın husumetten reddedilmesi doğru görülmemiştir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

...-Davacıların diğer temyiz itirazına gelince;

Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. .../06/1966 gün ve .../... sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Dava konusu olayda; olayın oluş şekli, olay tarihi, tarafların kusur durumu, davacıların ölene olan yakınlık derecesi ile yukarıda açıklanan ilkeler gözetildiğinde ölenin annesi, babası ve kardeşi olan davacılar yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarları azdır. Davacılar yararına daha üst düzeyde manevi tazminata karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarda (...) no'lu bentte gösterilen nedenlerle taraflar yararına, (...) no'lu bentte gösterilen nedenlerle davacılar yararına BOZULMASINA, tarafların diğer temyiz itirazlarının (...) no'lu bentte gösterilen nedenlerle reddine, bozma nedenlerine göre tarafların vekâlet ücretine yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına ve temyiz eden taraflardan peşin alınan harçların istek halinde geri verilmesine 05/.../2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.