Esas No: 2024/403
Karar No: 2024/2750
Karar Tarihi: 14.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/403 E.  ,  2024/2750 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2023/335 E., 2023/730 K.

KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen 01.05.1998-31.12.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının yeniden bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının yeniden bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı 01.05.1998-31.12.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık süresi tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacı hakkında yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.11.2018 tarih, 2016/386 E., 2018/706 K. sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararında "...Davacı kooperatife süt teslimi yaptığını ve dolaysıyla tespitini istediği sürede hayvan yetiştiriciliği (süt üreticisi) ile ilgili faaliyeti olduğunu iddia etmekte olup mahkemece; 01.05.1998-31.12.2000 dönem yönünden sütçülük faaliyeti ile ilgili araştırma yetersizdir. Mahkemece, 01.05.1998-31.12.2000 tarihleri arasında davacının 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak hususlar ayrıntılı olarak araştırılmalı, bu bağlamda davacının bu faaliyetini nerede, nasıl ne kapsamda yaptığı, faaliyetin devamlılığı ve niteliği kapsamında ürettiği sütleri nerelere sattığı araştırılmak suretiyle yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde faaliyet araştırması yapılarak sonucuna göre karar..." verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacının 1999 yılı Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Ekim aylarında S.S. 3 Nolu Tarımsal Kalkınma Kooperatifinde kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, diğer tarihlere ait hizmet tespiti talebinin reddine karar verilmiştir.

C. 2 nci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında, "... davanın yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7 nci maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olmadığından ve Dairemiz bozma ilamında kapsamlı bir şekilde, davanın yasal dayanağının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri olduğu ve talebin 01.05.1998-31.12.2000 tarihleri arasında kendi nam ve hesabına faaliyet olarak yürütülen tarım bağkur sigortalılık süresinin tespiti istemli olduğu belirtildiği halde, temyize konu eldeki kararda, davacının, S.S 3 Nolu Tarımsal Kalkınma Kooperatifinde hizmet akdi ile çalışmalarının tespitine dair hüküm kurulması isabetsizdir.

Mahkemece yapılacak iş, uyulan bozma ilamı doğrultusunda davacının sigortalılık süresi talep ettiği dönemde, kendi nam ve hesabına yaptığı tarımsal faaliyetleri ile ilgili olarak teslim edilen ürün veya süt bedellerinden yapılan tevkifatlar ve ürün teslimatları ile tarımsal faaliyetin usulünce araştırılarak varılacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir..." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacının 1999 yılı Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Ekim dönemlerinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

E. 3 üncü Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında, "... İnceleme konusu davada davacının 01.05.1998-31.12.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespitini talep ettiği, dosya içerisine alınan bilgi ve belgeler ile özellikle davalı Kurum tarafından dosya içerisine gönderilen yazıya göre davacının 25.04.1998 tarihli tevkifat listesinde adının bulunması ve 1999/5, 6, 7, 8, ve 10 uncu aylara ait tevkifat kesintilerinin Kurum kayıtlarına intikal ettiğinin belirtilmesi karşısında davacının tüm talep tarihi itibariyle tarımsal faaliyetinin bulunduğu anlaşıldığından, istem gibi davanın kabulüne karar verilmesi..." gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

F. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak, davanın kabulüne, davacının 01.05.1998-31.12.2000 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 01.05.1998-31.12.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

14.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.