Esas No: 2022/1120
Karar No: 2023/5692
Karar Tarihi: 09.10.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/1120 E.  ,  2023/5692 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

HÜKÜM : Davanın kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2014/44 E., 2016/239 K.

Taraflar arasındaki faydalı modelin hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının 2012/04357 sayılı faydalı modelin yenilik özelliğini taşımadığını, dünyada daha önce tescil edildiğini, müvekkilinin Çin menşeli ... Technology Co. Ltd. firmasıyla sözleşme imzalayarak Read Pen isimli ürünü ülkemize ithal ettiğini, ithalatı yapılacak ürünün davaya konu faydalı modelin içerisinde yer alan bir ürün olduğunu, müvekkili tarafından bu ürünün ülkemizde satışına başladığında davalı tarafın tescile dayanarak hukuki yollara başvuracağını ve müvekkilinin mağduriyetine neden olacağını, ülkemizde dijital kitap okuma kaleminin davalının tescilinden önce tescilinden önce ... Neşriyat ve Akser Yayıncılık tarafından kullanıldığını, internet üzerinde arama yapıldığında davaya konu tasarımla aynı mahiyette binlerce ürün olduğunu ileri sürerek 2012/04357 sayılı faydalı modelin tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili davalının faydalı modelinin 8 ayrı bağımsız ve bir kısmı bağımlı istemden oluştuğunu, sunulan kayıtlar kapsamında müvekkilinin buluşunun her bir istem için tek tek yeni olup olmadığının belirlenmesinin gerekeceğini, davacı tarafın dayandığı belgelerin müvekkilinin davaya konu buluşuna ait istemlerin yer aldığına dair ya da bu istemlere havi ürünlerin alındığına ya da satıldığını gösterir bir kayıt yer almadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava faydalı model belgesine yönelik hükümsüzlüğe ilişkin olup, faydalı modelin yeniliğinin herhangi bir ölçüde olması veya nitelikli olması veya belli bir ölçünün üzerine çıkması yani bir basamağın bulunması şartı aranmadığını, patentin aksine yeniliğin tekniğin bilinen durumu aşması gerekmediği, bir faydalı modele konu olan buluşun yeni sayılabilmesi için faydalı model başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce Türkiye'de veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya başka bir yol ile açıklanmış veya yöresel ve ülke çapında kullanılmış olmaması gerekiği, model konusu buluş teknik alana ait olmalı "teknik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin" gerçekleşmesini sağlayacak nitelik taşıması gerektiği, herkesin ulaşabileceği şekilde yazı ile açıklanmış veya başka bir yol ile yapılmış ise buluşun yeni sayılmayacağı, faydalı modele konu olan buluş başvuru tarihinden önce kullanılmış ise yeniliğin ortadan kalkacağı, faydalı modele konu buluş patent hakkında 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 154 üncü ve 156 ncı maddesi anlamında yeni değil ise, belgenin hükümsüzlüğüne karar verileceğini, somut olayda, davaya konu faydalı model belgesinin yenilik unsuru taşımadığı hususunun sunulan delil ve belgelere göre ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; faydalı modelin yenilik unsurunun mevcut olmadığını, aynı işlev ve çalışma prensibine sahip daha eski tescil tarihli patentin mevcut olduğunu, mahkemece alınan ve karara dayanak yapılan 2. bilirkişi heyeti ek raporunda dahi davaya konu faydalı modelin daha önce kullanımda olduğunun kabul edildiğini, davaya konu faydalı modelin başvurusu yapılmadan çok önce bu ürünlerin ülkemize ithal edilmekte ve satılmakta olduğunu, Dünyada son derece yaygın olan bir teknolojik aletin ilk olarak Türkiye'de bulunduğunu söylemenin mümkün olmadığını, davaya konu faydalı modeli bulan davalının buna ilişkin üretimi Çin'de yaptırdığını, dosyaya aldırılan 1.bilirkişi heyeti raporu ve ek raporunun açıklayıcı ve aydınlatıcı mahiyeti bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Dairelerince ... Neşriyat San. ve Tic. A.Ş.'ne yazılan müzekkere cevabından, dosyaya davacı tarafça yenilik giderici delil olarak sunulan Kur'an Okuma Kaleminin, yurt dışında imal ettirilerek 09.02.2011 tarihli ve 0829122 numaralı Gümrük Beyannamesi ile ithal edildiğinin anlaşıldığı, Çinli Wınyoung Manufacture And Tradıng Co isimli şirket tarafından kesilen 20.08.2010 tarihli fatura ve tercümesi ile Gümrük Beyannamesinin sunulduğu, sunulan belgelerden kalemin hükümsüzlüğü istenen davaya konu Faydalı Modelin 16.04.2012 başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğunun anlaşıldığı, davaya konu Faydalı Model Belgesi'nin 1 bağımsız istem ile, 1 nolu bağımsız istem ve 7 bağımlı istemden oluştuğu ve Faydalı Modelin bağımsız istemindeki Optik algılayıcı, Optik algı İşlemcisi, Dahili Bellek, OID karakter ve Kod unsurlarının, ... Neşriyata ait Kur'an Okuma Kaleminde bulunduğu, Optik algılayıcı ve optik algılayıcı ile iletişim halinde bir optik algı işlemcesi, dahili bellek ve bir işlemci içeren elektronik kitap seslendirme cihazının, OID kod ve karakter ihtiva eden kitap üzerinde gezdirilmesi suretiyle, kitabın sesli olarak okunması işlevini gerçekleştirdiği ve Faydalı Modelin yenilik unsurunu ortadan kaldırdığı anlaşılmakla, hükümsüzlük koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli 2012 04357 Y tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi heyeti kök ve ek raporunda dosyadaki ilk rapora göre ... neşriyata ait ürün ile müvekkil davalıya ait ürünün bire bir aynı olduğunun genel olarak kabul edildiğini ve ... neşriyat tarafından dosyaya sunulduğunu iddia ettiği "fatura ve gümrük kaydına göre" ... neşriyatın ürününün müvekkil başvurusundan 14 ay önce olması nedeni ile yenilik kriterinin ortadan kalktığının iddia edildiğini, oysa ki faturada sadece "Kalem Kur'an" ifadesinin yazdığını ürünün nitelikleri ve teknik özellikleri ile ilgili bir bilginin yer almadığını, yine 2013 yılındaki üründe bir garanti belgesi ve teknik açıklamaların yer aldığı bir belge varken neden 2011 yılındaki ürün için aynı garanti belgesi ve teknik açıklamaları içeren bir belge olmadığının sorgulanmadan doğrudan doğruya 2011 yılındaki faturaya konu ürünün davaya konu ürün olduğu sonucuna ulaştıklarını, bilirkişi heyeti 2011 tarihli ürün ile ilgili olarak bir ürünü görmeden ya da ürün ile ilgili teknik anlatımların yer aldığı bir kayda bakmaksızın, aynı ürün ile ilgili 2013 tarihinde veri varken 2011 tarihinde olan için neden bir teknik verinin olmadığını sorgulamaksızın 2013 tarihindeki ürün ile müvekkil ürününün karşılaştırması ile 2011 yılındaki ithalata konu ürünü de hiçbir teknik kayıt ve dayanak olmaksızın 2013 tarihli ürün olarak kabul edilerek müvekkil buluşlunun yeniliğinin ortadan kalktığı yönünde rapor verildiğini ve bu rapor dayanak yapılarak da Bölge Adliye Mahkemesince hüküm kurulduğunu, bilirkişi heyetinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin hükümsüzlüğe mesnet aldıkları fatura ve ithalat belgesinde belirtilen "Kalem Kur'an" isimli ürünün gerek davacının sunduğu Çin menşeli patent ve gerekse davacı tarafça sunulan mütalaada belirtilen ve aynı işlevi farklı yöntem ile gördüğü belirtilen Amerika menşeli patente konu ürünlerden de olabileceğini ya da tamamen farklı bir yöntem ile aynı işlevi gören başkaca bir ürün olabileceğini değerlendirmeden elde hiçbir teknik veri yokken Bölge Adliye Mahkemesince doğrudan doğruya bu ithalata konu ürünü müvekkil buluşu ile aynı kabul ederek hüküm verdiğini, somut uyuşmazlıkta davacının bahsi geçen 2011 tarihli ithal edildiği iddia edilen ürünü ya da 2011 tarihli olan teknik detay içeren bir kısım kayıtları dosyaya ibraz etmesi gerektiğini, müvekkilinin buluşunun incelemeden geçerek belge almaya hak kazandığını, bilirkişi raporuna yapmış oldukları esaslı itirazlarını karşılar bir rapor düzenlenmediğini ve kök raporun bire bir aynısı şeklinde verilen ek rapor nedeni ile itirazlarını karşılayacak biçimde yeniden rapor alınmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.