Esas No: 2024/549
Karar No: 2024/2656
Karar Tarihi: 07.03.2024

**5. Ceza Dairesi         2024/549 E.  ,  2024/2656 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2023/4329 Değişik iş

SUÇ : Görevi kötüye kullanma

İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara vaki itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.07.2023 tarihli ve 2023/40313 Soruşturma, 2023/18229 ... kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın reddine ilişkin merci Kayseri 4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 12.09.2023 tarihli ve 2023/4329 Değişik iş ... Kararının, 5271 ... Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 ... Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 12.09.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 ... Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 ... Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 29.11.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.12.2023 tarihli ve KYB-2023/128497 ... yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.12.2023 tarihli ve KYB-2023/128497 ... kanun yararına bozma isteminin;

“5271 ... Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 ... Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müşteki ... İşiyok'un, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi yönetim kurulu üyelerinin 05.09.2021 tarihli olağan genel kurul kararına aykırı olacak şekilde kooperatife ait taşınmazları belirlenen bedelin altında satarak kooperatifi zarara uğrattıklarından bahisle şikayetçi olması üzerine başlatılan soruşturma sonunda, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığınca, benzer şikayet nedeniyle aynı yer Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/56465 soruşturma ... dosyası üzerinden kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği ayrıca şikayete konu olayın hukuki ihtilaf niteliğinde olduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, şikayete konu olay ile Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/56465 ... dosyası üzerinden yürütülen soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararına konu olayın birbirinden farklı nitelikte olduğu nazara alındığında, S.S ... Konut Yapı Kooperatifi yönetim kurulu üyelerinin 05.09.2021 tarihli olağan genel kurul kararına aykırı olacak şekilde kooperatife ait taşınmazları belirlenen bedelin altında satıp satmadığının araştırılarak bu konuya ilişkin kooperatif kayıtları, tapu kayıtlarının getirtilerek incelenmesi, olayın açıklığa kavuşması amacıyla şüphelilerin ve/veya bilgi sahibi kişilerin beyanlarının alınması sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının tayin ve takdir edilmesi gerektiği cihetle, eksik soruşturma ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi nedeniyle, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1.S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi yönetim kurulu üyesi olan şüpheliler hakkında şikayetçinin dilekçesinde belirttiği; 05.09.2021 tarihli olağan genel kurul kararına aykırı olacak şekilde arsa satın alarak kooperatifi zarara uğrattıkları iddiası üzerine başlatılan soruşturma sonucunda, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığınca 17.07.2023 tarihli ve 2023/40313 Soruşturma, 2023/18229 ... Kararı ile aynı isnada yönelik 2020/56465 Soruşturma ... dosya üzerinden kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararın verildiği ayrıca şikayetin hukuki ihtilaf niteliğinde olduğu gerekçeleriyle kovuşturmaya yer olmadığına dair Karar verilmiştir. Şikayetçinin itirazı üzerine merci Kayseri 4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 12.09.2023 tarihli ve 2023/4329 Değişik iş ... Kararı ile itiraza konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

2.5271 ... Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve ... bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 172 nci maddesi "(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz ..., süresi ve mercii gösterilir...", 173 üncü maddesi“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3) (Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir..." hükümlerini içermektedir.

3.Yukarıda yer verilen kanuni düzenlemelerde de belirtildiği üzere Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 ... Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. Karara itiraz edilmesi halinde itirazı inceleyecek olan Sulh Ceza Hakimliğince, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

4.Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; merci Kayseri 4. Sulh Ceza Hakimliğince, 01.03.2021 tarihli ve 2020/56465 Soruşturma, 2021/6538 Karar ... dosyanın temini ile şikayet konularının aynı olup olmadığının denetime imkan verecek şekilde saptanması, şüphelilerin ifadelerine başvurulması, 05.09.2021 tarihli olağan genel kurul kararına aykırı olacak şekilde alındığı iddia edilen taşınmazın tapu kayıtları ile taşınmaz alımına ilişkin kooperatif ve tapu kayıtlarının getirtilerek incelenmesi sonrasında şüphelilerin hukuki durumlarının değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Kayseri 4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 12.09.2023 tarihli ve 2023/4329 Değişik iş ... Kararının 5271 ... Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 ... Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

07.03.2024 tarihinde karar verildi.