Esas No: 2009/14748
Karar No: 2010/11543
Karar Tarihi: 08.11.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/14748 E.  ,  2010/11543 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... ve diğeri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ... ve diğerleri aleyhine 11/09/2006 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 27/02/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili ile bir kısım davalılar vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere göre davacıların davalılardan ... ... ile ...’e yönelik temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacıların diğer davalı ... ...’ye yönelik temyiz itirazına gelince; dava, basın yolu ile kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem reddedilmiş; karar, davacılar ile davalılardan Sırrı..., ... ... ve ... tarafından temyiz olunmuştur.

Davacılar, Tercüman gazetesinin 12.09.2005 günlü sayısında, davalılardan Sırrı... tarafından yazılan “Sancılı Öğretim Yılı” başlıklı köşe yazısında yer alan “…Öğrendiğimize göre, devletin istihbarat örgütleri, 3 Kasım 2002 seçimlerinden önce, ...’daki İmam Hatip Lisesi Müdürü ile Ticaret Lisesi Müdürü’nün yasadışı bir dinci örgütün üyesi olduğunu belirlemişler. Haklarında soruşturma açılan bu iki idareciden İmam Hatip Lisesi Müdürü emekliliğini isteyerek görevden ayrılmış. Ayrılmış ama, bu kez ... ...'den milletvekili adayı olmuş ve 3 Kasım 2002 seçimlerinde listenin 6. sırasından ... milletvekili seçilmiş…” biçimindeki anlatımların gerçek olmadığını ve kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu belirterek, davalıların manevi tazminat ile sorumlu tutulmalarını istemişlerdir.

Davalılar ise, yayının eleştiri sınırları içinde kaldığını ileri sürerek, istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece, yayında yer alan iddiaların gerçek olduğu, yazının bir bölümünün haber verme hakkı kapsamında kaldığı, davacılardan ...’in okul müdürü olarak görev yaptığı dönemde bayan öğretmenlerin derslere başörtülü olarak girdiği, bu öğretmenler

2009/14748-2010/11543

hakkında işlem yapmaması nedeni ile soruşturma geçirdiği, müfettişlerce idarecilik görevinden alınmasının teklif edildiği, yayında kast edilen soruşturmanın bu soruşturma olması nedeni ile gerçeklik unsurunun bulunduğu, kadrolaşma sorununun güncel bir konu olduğu, yazının kamu yararı taşıdığı, anlatımda aşma olmadığı gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasanın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Yasasının 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır. Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanununun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır.

Milli Eğitim’deki sorunların konu edildiği dava konusu yayın, 2005-2006 öğretim yılı öncesinde yayınlanmış olup okul müdürlüğünden emekli olan davacılardan Alettin Güven’in milletvekili seçilmesinden sonra kardeşi olan diğer davacı ...’in İl Milli Eğitim Müdür Yardımcılığı’na atanmasının kadrolaşma olarak değerlendirilerek, bunun eleştirilmesi gerçek ve güncel ise de “…öğrendiğimize göre devletin istihbarat örgütleri, 3 Kasım 2002 seçimlerinden önce, ...’daki İmam Hatip Lisesi Müdürü ile Ticaret Lisesi Müdürü’nün yasadışı bir dinci örgütün üyesi olduğunu belirlemişler…” biçimindeki iddianın gerçekliği konusunda bir kanıt ileri sürülmemiştir. Davacılardan ...’in okul müdürü olduğu dönemde, bayan öğretmenlerin derslere başörtülü girmelerine izin vermesi nedeniyle geçirdiği soruşturma ile yasa dışı bir dinci örgütün üyesi olduğu iddiası farklı olguları olup yayında yer verilen “…yasa dışı bir dinci örgüt üyesi…” olduğu iddiasını gerçek kılmaz. Yayın bu yönü ile gerçek dışı haber niteliğinde olup davacıların kişilik haklarına saldırı oluşturur ve davalılardan Sırrı...’nin manevi tazminat ile sorumlu tutulmasını gerektirir.

Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, davacılar yararına uygun tutarlarda manevi tazminat takdir edilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, davacıların istemlerinin tümden reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle davalılardan Sırrı... yönünden davacılar yararına BOZULMASINA; davacıların davalılardan ... ... ile ...’e yönelik temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddine; bozma nedenine göre davalılardan Sırrı..., ... ... ve ...'in temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve temyiz eden davacılardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 08/11/2010 gününde oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.08/11/2010