Esas No: 2023/9260
Karar No: 2023/12964
Karar Tarihi: 04.12.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/9260 E.  ,  2023/12964 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/462 D.İş, 2023/462 K.

DAVALILAR : 1-Neova Katılım Sigorta A.Ş (önceki unvanı Neova Sigorta A.Ş)

vekili Avukat ..., 2-Axa Sigorta A.Ş vekili Avukat

...

DAVA TARİHİ: 02.03.2018

HÜKÜM/KARAR : Davalı ... Vekilinin İtirazının Kısmen Kabulü ile

Kararın Vekalet Ücreti Yönünden Düzeltilmesine, Diğer İtirazların

Reddine

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı ... vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulü ile kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararının davalı .... ile davacı vekillerince temyizi üzerine Dairece yapılan temyiz incelemesi sonucunda İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda itirazın kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı .... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 29.11.2015 tarihinde davacının yolcu olduğu tur otobüsünün yaptığı tek taraflı kaza sonucunda, davalı ....'ye Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası (ZKTMSS) ve davalı Axa Sigorta A.Ş.'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) ile sigortalı aracın asli ve tam kusurlu olduğunu, davacının en az %21 oranında malul kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı .... yönünden 44.000,00 TL ve Axa Sigorta A.Ş. yönünden 1.000,00 TL olmak üzere toplam 45.000,00 TL sürekli maluliyet tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; 05.06.2018 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini davalı .... yönünden 289.058,06 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; davacıdan travma sonrası stres bozukluğuna yönelik maluliyetin değerlendirilebilmesi için talep edilen hastane evrakları ibraz edilmeden dava açıldığını, maluliyete ilişkin oran belirlenmesinde Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik uyarınca hazırlanacak raporun dikkate alınacağı, davacının zararını ispat etmesi gerektiğini, müterafik kusur indirimi gerektiğini belirterek başvurunun usul ve esastan reddini istemiştir.

Davalı Axa Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketine eksik evrak ile başvuru yapılması nedeniyle başvurunun usulden reddi gerektiğini, kusur tespiti yapılmasını, maluliyet yönünden davacının ATK’ya sevki gerektiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tazminat tutarının Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi limitini aşmaması nedeniyle davalı Axa Sigorta A.Ş. yönünden davanın reddine, başvurunun kısmen kabulü ile 289.058,06 TL sürekli maluliyet tazminatının 30.12.2017 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalı ....’den tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı .... vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 27.09.2018 tarihli ve 2018/İHK-8117 sayılı kararı ile; davalının vekalet ücretine yönelik itirazının kabulüne, diğer itirazların reddi ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. ile vekalet ücreti yönünden davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 26.09.2022 tarihli ve 2021/13824 Esas, 2022/10771 Karar sayılı ilamıyla; "..Davacı vekili, meydana gelen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp tazminat talebinde bulunmuştur. Davacıda oluşan maluliyetin tespitine yönelik olan ve hükme esas alınan 24.10.2017 tarihli maluliyet raporunun hangi yönetmeliğe göre düzenlendiği belirtilmediği gibi, raporda davacının kırılan camlar nedeniyle sağ el dorsel kısım, sırt bölgesi ve omuz bölgesinde oluşan skar dokularının herhangi bir maluliyete neden olmadığı, davacının yapılan muayenesinde psikiyatriye bir kez başvurduğu ancak önerilen ilaçları kullanmadığı, yapılan ruhsal durum muayenesi sonucunda travma sonrası stres bozukluğunun remisyonda olduğu, kişinin günlük hayatında işlevselliğini kısmen etkilemesi nedeniyle maluliyet oranının %21 olduğu belirtilmiş; ancak raporda travma sonrası stres bozukluğunun tedavi ile iyileşip iyileşemeyeceğine, belirlenen oranın davacının bakiye ömrü boyunca devam edip etmeyeceğine, kaza ile maluliyet arasında illiyet bağına ilişkin ayrıntılara yer verilmemiştir. Maluliyet raporu bu hali ile de karar vermeye elverişli değildir. Eksik inceleme ile karar verilemez. Davacı vekili temyiz aşamasında 29.01.2019 tarihli dilekçesi ekinde, aynı üniversite hastanesince bu kez MTİY ve ÇGMKGKOTİY’ne göre düzenlemiş ve aynı oran ve içerikteki 15/08/2021 tarihli bir rapor sunmuş ise de, rapor kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilen Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik uyarınca düzenlenmediği gibi, yukarıda belirtilen incelemeleri içermediğinden, bu rapor da karar vermeye elverişli değildir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacının psikolojik tedavisine ilişkin tüm tedavi evrakları dosya arasına getirtildikten sonra muayenesi de yapılarak, davacıya ait dosyada bulunan rapor da irdelenmek suretiyle üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığından rapor alınarak, kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik ve ekindeki cetvellere göre kazadan sonra oluştuğu belirtilen psikolojik rahatsızlıkların kaza ile illiyet bağının olup olmadığı, maluliyet oranına etki edip etmediği, travma sonrası stres bozukluğunun tedavi ile iyileşip iyileşemeyeceği, ömür boyu aynı oranda sürüp sürmeyeceği tespit edilerek, içerisinde psikiyatri uzmanı da bulunan bir heyetten açıklayıcı, denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına, bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazının ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı gereğince Dokuz Eylül Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen 29.03.2023 tarihli raporda travma sonrası stres bozukluğu tanısı ile %25 kalıcı engel oranının belirlendiği, bozma sonrası belirlenen oranın ilk karara esas alınan %21 oranı üzerinde olup bozma öncesi varılan sonuçta bir değişikliğe gidilmediği gerekçesiyle; davalı ....'nin Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itirazın kısmen kabulü ile kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine, davalının diğer itirazlarının reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı .... vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan maluliyet raporunun rasyonel olmadığını, travma sonrası stres bozukluğunun tedavi ile işlevselliği kısmen düzelebilen nitelikte olduğunu, rahatsızlığın sürekli araz olarak tanımlanamayacağını, geçici fonksiyon kaybına bağlı ruhsal hastalık bölümünde değerlendirilebileceğini, bu halde rasyonel sürekli maluliyet oranının olması gerekenden çok daha yüksek belirlendiğini, tıbbi takip tedavi evrakı, kaza tarihinden rapor tarihine kadar süreçteki ilaç takibi ve diğer belgelerin dosyada bulunmadığı, sadece iki muayene kaydının referans gösterilmesinin kabul edilemeyeceği, raporun sırf davacının beyanı üzerine hazırlandığını, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulundan rapor alınmasını talep ettiklerini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı .... tarafından Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası (ZKTMSS) poliçesi ile, davalı Axa Sigorta A.Ş. tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) poliçesi ile teminat altına alınan tur otobüsünün karıştığı 29.11.2015 tarihli tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 297 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 3 ve 17 vd. maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.8. maddesi.

3. Değerlendirme

1.Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

Somut olayda bozma sonrası Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen 29.03.2023 tarihli sağlık kurulu raporunda, davacının trafik kazası sonucu travma sonrası stres bozukluğuna bağlı sürekli iş göremezlik oranı %25 olarak hesaplanmış, ancak raporda travma sonrası stres bozukluğunun tedavi ile iyileşip iyileşemeyeceği, belirlenen oranın davacının kalan ömrü boyunca devam edip etmeyeceğine ilişkin bozmada işaret edilen hususlara yer verilmemiştir. İtiraz Hakem Heyetince bu rapor hükme esas alınmıştır. Maluliyet raporu, bozma gereğini karşılamamaktadır. Hükme esas alınan sağlık kurulu raporu bu hâli ile hüküm kurmaya elverişli olmayıp eksik inceleme ile karar verilemez.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacının psikolojik tedavisine ilişkin eksik evrak varsa temini ile kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve önceki maluliyet raporlarını düzenleyen üniversite hastaneleri dışında başka bir yetkili sağlık kurulundan rapor alınmalıdır. Alınacak yeni raporda; özellikle kazadan sonra oluştuğu belirtilen "travma sonrası stres bozukluğu" olarak nitelendirilen rahatsızlık nedeniyle davacıda sürekli iş göremezliğin oluşup oluşmadığı, kaza ile illiyet bağının bulunup bulunmadığı, tedavi ile iyileşip iyileşemeyeceği, ömür boyu aynı oranda sürüp sürmeyeceği, sürekli değilse ne kadar devam edeceği hususlarına yer verilerek ve bizzat muayene edilmek suretiyle yukarıda açıklandığı üzere başka bir yetkili sağlık kurulundan gerekçeli, denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bozma gereğini karşılamayan rapora dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

2. Bozma kapsam ve şekline göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeple davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ....'ye iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

04.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.