Esas No: 2023/5429
Karar No: 2024/902
Karar Tarihi: 15.02.2024

**7. Hukuk Dairesi         2023/5429 E.  ,  2024/902 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/80 E., 2022/460 K.

KARAR : Davanın kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ: Gaziantep 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/58 E., 2019/118 K.

Taraflar arasındaki meraya elatmanın önlenmesi, kal, eski hale getirme ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ... ve ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun HMK.nun 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Gaziantep ili, ... İlçesi, ...Mahallesi, 559 parsel sayılı mera vasıflı taşınmaza zeytin, fıstık ve ekin ekmek suretiyle davalılarca yapılan tecavüzün önlenmesini, kal ve eski hale getirmeye karar verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL ecrimisilin ve eski hale getirme bedelinin davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...; dava konusu yere ağaçların 1960 yılında babaları tarafından dikildiğini, o zamandan beri kullandıkları yerin mera vasfında olmadığını, tapulu arazilerle çevrili olduğunu ileri sürerek; davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ..., dava konusu yere ağaçların 1960 yılında babaları tarafından dikildiğini, dava konusu yeri o zamandan beri kullandıklarını ve taşınmazı aralarında taksim ettiklerini ileri sürerek; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...559 parsel sayılı mera vasıflı taşınmaza davalılar tarafından yapılan tecavüzün 3091 sayılı yasa kapsamında Oğuzeli Kaymakamlığı İdare Kurulu Bürosunca yapılan tahkikatla tespit edilerek davalının meradan men'ine karar verildiği, idari tahkikat ve mahalli bilirkişi beyanlarına göre davalıların mera kısmını sürüp ekerek mera vasfını bozdukları, tecavüz edilen alanın 164.325,00 m2 olarak tespit edildiği, eski hale getirme (ıslah) bedelinin 70.659,75 TL olarak hesap edildiği..." gerekçesiyle;

1. Davacı tarafça davalı ...'a açılan davanın kabulü ile ;

Davalı ...'un Gaziantep ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 559 parsele 29/11/2018 havale tarihli fen bilirkişi raporunun ekli krokisinde "A" harfiyle gösterilen 9.348,00 m2 lik, "B" harfiyle gösterilen 61.817,00 m2 lik ve "E" harfleriyle gösterilen 4.545,00 m2 lik kısmına vaki elatmasının önlenmesine, 32.555,30 TL eski hale getirme bedelinin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine, "A" harfiyle gösterilen 9.348,00 m2 lik, "B" harfiyle gösterilen 61.817,00 m2 lik kısmı üzerinde kalan muhdesatın kal'ine,

2. Davacı tarafça davalı ...'a açılan davanın kabulü ile;

Davalı ...'un Gaziantep ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 559 parsele 29/11/2018 havale tarihli fen bilirkişi raporunun ekli krokisinde "D" harfiyle gösterilen 35.847,00 m2 lik, "F" harfiyle gösterilen 10.433,00 m2 lik ve "H" harfleriyle gösterilen 9.421,00 m2 lik kısmına vaki elatmasının önlenmesine, 23.951,43 TL eski hale getirme bedelinin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine, "D" harfiyle gösterilen 35.847,00 m2 lik, "F" harfiyle gösterilen 10.433,00 m2 lik kısmı üzerinde kalan muhdesatın kal'ine,

3. Davacı tarafça davalı ...'a açılan davanın kabulü ile ;

Davalı ...'un Gaziantep ili, ...ilçesi, ... Mahallesi, 559 parsele 29/11/2018 havale tarihli fen bilirkişi raporunun ekli krokisinde "C" harfiyle gösterilen 23.508,00 m2 lik, "G" harfiyle gösterilen 9.406,00 m2 lik kısmına vaki elatmasının önlenmesine, 14.153,02 TL eski hale getirme bedelinin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine, "C" harfiyle gösterilen 23.508,00 m2 lik kısmı üzerinde kalan muhdesatın kal'ine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar ... ve ...; babaları ve dedelerinden kendilerine intikal eden dava konusu taşınmazları 70-80 yıldır kendilerinin kullandığını, taşınmazlar üzerinde 40-70 yaşları arasında zeytin ve fıstık ağaçları bulunduğunu, haksız bir müdahalenin söz konusu olmadığını, taşınmazların bulunduğu yerde yapılan kadastro çalışmaları sırasında re'sen yapılan değişiklikle taşınmazların Hazineye geçtiğinden haberlerinin olmadığı belirterek; hükmün kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...Tüm dosya kapsamına göre; dava konusu 559 parsel numaralı taşınmazın mera vasfında olduğu, fen bilirkişisinin raporuna ekli krokide (A), (B) ve (E) harfleriyle gösterilen sırasıyla 9.348 m2, 61.817 m2 ve 4545 m2'lik kısımlarına davalılardan ... tarafından zeytin ağaçları dikilmek ve tarla olarak kullanılmak suretiyle; (C) ve (G) harfleriyle gösterilen sırasıyla 23.508 m2 ve 9.406 m2'lik kısımlarına davalılardan ... tarafından zeytin ve fıstık ağaçları dikilmek ve tarla olarak kullanılmak suretiyle; (D), (F) ve (H) harfleriyle gösterilen sırasıyla 35.847 m2, 10.433 m2 ve 9.421 m2'lik kısımlarına davalılardan ... tarafından zeytin ve fıstık ağaçları dikilmek ve tarla olarak kullanılmak suretiyle müdahale edilerek taşınmazın mera vasfının bozulmasına sebebiyet verildiği, müdahale edilen (A), (B), (C), (D) ve (F) harfleriyle gösterilen kısımlarda davalı tarafça dikilen zeytin ve fıstık ağaçlarının bulunduğu; zirai bilirkişi raporunda, davalılardan ... tarafından müdahale edilen kısımların eski hale getirme bedelinin 32.555,30 TL; davalılardan ... tarafından müdahale edilen kısımların eski hale getirme bedelinin 14.153,02 TL ve davalılardan ... tarafından müdahale edilen kısımların eski hale getirme bedelinin 23.951,43 TL olduğunun belirlendiği, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu..." gerekçesiyle; davalılardan ... ve ...'un istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nun 353-(1)-b/1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ...; yerel mahkemece davanın niteliği ve davacının istemleri açıklattırılmadan, usul kurallarına uyulmaksızın davanın kabulüne karar verildiğini, kadastro çalışmalarından önce de buraların kullanıldığını, tapu iptal ve tescil davalarının açıldığını, ancak bu hususların hüküm tesis edilirken gözardı edildiğini, 70 yıldan uzun süre babalarının kullanımında olan yerlerin mera vasfında olmadığını, yüksek bir bedelle eski hale getirme bedeline hükmedilmesinin de hatalı olduğunu, taşınmazla ilgili düzeltme çalışması sonrasında 6033 m2'lik alanın 1274 parsel olarak ve yol vasfıyla tescil edildiğini, dolayısıyla hem mera hem de yol olarak tescil edilmesinin çelişkili olduğunu, emek verip ağaç dikerek ülke ekonomisine destek olan müvekkiline düşen kısmın ayrılarak tescil edilmesi gerektiğini, yerinde tespit yapılmadan ve mera vasfında olup olmadığı belirlenmeden, ağaçlar ve bedelleri de tespit edilmeden eksik inceleme üzerine verilen kararın hatalı olduğunu ileri sürerek; bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ...; gerekçeli karar tebligatının usulüne uygun yapılamadığını, davanın mülkiyete ilişkin olmayıp elatmanın önlenmesine ve eski hale getirmeye ilişkin olduğunu, dava dilekçesinde eski hale getirme isteminden başkaca bir talep yokken ıslahla davanın genişletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin hesaplanmasında taşınmaz değerinin esas alınamayacağını, dava konusu yerin dedelerinin zamanından beri mera olduğu bilinmeden ve mera niteliğinde olup olmadığı konusunda bir araştırma yapılmadan kullanıldığını, kararların gerekçeli olmadığını belirterek; bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; meraya el atmanın önlenmesi, ka'l, eski hale getirme ve tazminat isteminlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. Mera, bir veya birden fazla köy veya kasaba halkına bağımsız veya birlikte tahsis edilmiş ya da kadimden beri hayvan otlatmak amacıyla kullanılan, hak sahiplerinin üzerinde intifa hakkı olan arazi parçasıdır. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zamanaşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz (4342 sayılı Mera Kanunu m.3,4).

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile bölge adliye mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.