Esas No: 2023/8489
Karar No: 2023/9092
Karar Tarihi: 03.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/8489 E.  ,  2023/9092 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/544 E., 2023/67 K.

KARAR : Red

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı işyerinde çıraklık süresinin bitimi olan 15.8.1986 tarihi sonrasındaki çalışmalarının 506 sayılı Yasa (5510 S.K. 4/1-a md) kapsamında tüm sigorta kollarına tabi olarak geçtiğinin tespiti ile Kuruma bildirilip sonrasında iptal edilen 1986/2-3.dönemler ile 1987/1-2. dönemlere ait eksik bildirilen hizmet sürelerinin tespitini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çırak olduğu tarihler bildirilmediğinden, davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talep tarihlerinde kesintisiz çalıştığına dair bilgi ve belge bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.12.2016 tarihli ve 2016/91 - 2016/566 E.K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi üzerine, davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 18.10.2018 günlü ve 2017/6444 - 2018/7612 E.K. sayılı kararı ile somut olayda, davacının çıraklık eğitimine ilişkin tüm bilgi ve belgeler istenmeksizin, ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız bordro tanıkları dinlenmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verildiği belirtilerek, yapılacak işin, davacıya ait çıraklık sözleşmesi ile kalfalık belgesini ilgili Mesleki Eğitim Merkez Müdürlüğünden istemek, ayrıca davacının çıraklığa başlama ve bitirme tarihleri, teorik eğitiminin ne zaman bittiği ve kalfalık belgesini almaya ne zaman hak kazandığını sormak, davalı işyerinin ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarının tamamını getirtmek, bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunlardan davacı ile davalı işyerinde aynı birimde çalışanların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve çıraklık döneminin ne zaman bitip üretime yönelik çalışmasının ne zaman başladığı ile gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğuna işaret edilerek hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 02.03.2023 tarihli ve 2018/544 - 2023/67 E.K. sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılamada, bordro tanıkları dinlenmiş, Bornova Kaymakamlığı Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğünün 11.03.2019 tarih ve 5154946 sayılı yazı içeriğinde, "Yukarıda açık kimliği yazılı olan ..., Tesviyecilik meslek dalında 15.08.1983 tarihinde... San. Tic. A.Ş. ile sözleşme hazırlayarak 2089 sayılı Çırak-Kalfa, Usta Kanuna göre kayıt olmuş ve sigorta primleri kanun gereği işyeri tarafından yatırılması gerekmektedir. 19.06.1986 yılında 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunun yürürlüğe girmesi ve uygulamanın merkezimizde başlaması ile çıraklık sigorta primleri Devlet tarafından ödenmiştir. İlgili 01.11.1987 tarihinde eğitimini tamamlamıştır" bilgisine yer verilmiş olup, tesviyecilik meslek dalında çıraklık eğitim süresinin 4 yıl olduğu hususu ile yazılı ve resmi belgelerin aksinin eşdeğer kanıtlarla kanıtlanması gereği göz önünde tutularak bu yönde bir kanıt sunulmadığı anlaşılmakla, ayrıca 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 16. maddesine göre, reşit olması halinde dahi çıraklık sözleşmesinin devam edeceğine ilişkin hüküm nedeniyle, mevzuata uygun biçimde başlamış olan çıraklık eğitimi bitmeden 18 yaşının ikmal edilmiş olmasının çıraklık statüsü üzerinde etkili olmadığı yönüne ilişkin maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurularak, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; mahkemece yanılgılı ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini, dinlenen tanıkların davacının ilk önce çırak sonrasında işçi olarak çalıştığını beyan ettiklerini, davacı ile aynı işyeri ve aynı konumda çalışanlarca açılan davalarda kabul kararlarının verildiğini belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının, davalı işyerinde 1986/2-3. dönemleri ile 1987/1-2. dönemlerine ait eksik bildirilen sigortalı çalışmalarının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 79/10. maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

03.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.