Esas No: 2024/14216
Karar No: 2025/5386
Karar Tarihi: 17.04.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/14216 E.  ,  2025/5386 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/2030 Esas, 2024/766 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.06.2024 Tarihli ve 2024/43 Esas, 2024/1506 Karar Sayılı Kararı

Davanın, usulsüz şekilde el konulduğu iddia olunan destekleme bedelinin iadesi istemine ilişkin olduğu, davada davalı tarafça Şanlıurfa Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle yetki itirazın bulunulduğu, genel yetki kuralı gereği işbu davada davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olup Ticaret Sicil Kayıtlarına göre davalı tarafın merkezinin Diyarbakır ilinde bulunduğunun anlaşıldığı, yine davalı tarafça sunulan belgelere göre davacı tarafça davalının Şanlıurfa şubesine başvurarak Ceylanpınar ilçesinde bulunan bir abonenin su kullanıcısı olunacağının taahhüt edildiği, davacının ... Ziraat Bankası Şubesindeki hesabından kesintiler yapıldığını, davalının birden fazla şubesi bulunduğundan işlemi yapan şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu, bununla birlikte dava konusu işlemin davalının Şanlıurfa Şubesince yapıldığı, davada davalı tarafın merkezinin bulunduğu Diyarbakır ili ile işlemi yapan şubenin bulunduğu Şanlıurfa ili Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Şanlıurfa 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.12.2024 Tarihli ve 2024/2030 Esas, 2024/766 Karar Sayılı Kararı

Davanın, davacının destekleme hesabından haksız kesinti yapıldığı iddiası ile açılan tazminat davası olduğu, davalı Dedaş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunulmadığı, somut olayda yetkinin kesin olmadığı, genel ve özel yetki kuralının geçerli olduğu davalarda seçimlik hakkın davacı tarafta olduğu, yetkili mahkemede davanın açılmaması hâlinde ise davalı tarafça cevap dilekçesi ile süresinde ilk itiraz olarak yetki itirazında bulunulabileceğini, asıl davada davalı tarafça yetki itirazı

bulunulmadığından iş bu davada yetkili Mahkemenin Mardin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, davacıya ait gelir destekleme hesabından davalı şirketçe tahsil edilen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

C. Değerlendirme

1. Sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

2. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması hâlinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.

3. Dosya kapsamından, davacının davayı, yetkisiz Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı şirket vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak Şanlıurfa Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunulduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Şanlıurfa 7. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Şanlıurfa 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,17.04.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.