Esas No: 2024/2744
Karar No: 2025/2880
Karar Tarihi: 20.05.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/2744 E.  ,  2025/2880 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2649 E., 2024/746 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Batman 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/384 E., 2023/297 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili, 23.07.2018 tarihinde müvekkilinin işyerinde yangın meydana geldiğini, belediye yangın raporunda yangının çıkış nedeninin elektrik kontağı olduğunun belirtildiğini, Batman Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/51 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda standartlara uygun bağlantıların yapılmadığının belirtildiğini, ... dağıtım direkteki bağlantı kablolarındaki gevşek bağlantıdan kaynaklanan ısınma, faz çakışmaları, kopmalar sonucunda bağlı bulunan abonelerin en zayıf noktalarından yüksek gerilim sonucu patlama oluştuğunu, yangının meydana gelmesinde davalı şirketin tam kusurlu olduğunun belirtildiğini, yangın esnasında mağazada bulunan ve yangın neticesinde kullanılmaz hale gelen giyim-kırtasiye vs.emtia eşyaların dökümlerinden anlaşıldığı üzere müvekkilinin çıkan yangında büyük maddi kayıp yaşadığını, bunların dışında davalı tarafın manevi tazminat sorumluluğunun da bulunduğunu, müvekkilinin yaşadığı maddi kayıplar nedeniyle çekleri kaşelenmiş, borçlarını ödeyemez hale geldiğini, hakkında icra takipleri başlatıldığını, yardıma muhtaç kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ile olay nedeniyle yaşanılan elem ve üzüntü ile oluşan ticari kaybı nedeniyle 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı ... AŞ vekili; müvekkili şirket ile dava dışı ... arasında "... Merkez/Batman" adresinde bulunan iş yerinin sigortalanması amacıyla 0001-1110-03433814 nolu, 19.08.2017 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli ... İşyerim Sigorta Poliçesi imzalandığını, 23.07.2018 tarihinde müvekkili tarafından sigortalanmış taşınmazda meydana gelen yangın neticesinde sigortalı taşınmazın hasara uğradığını, Batman Belediye Başkanlığı İtfaiye Müdürlüğünün 23.07.2018 tarihli raporunda; yangının çıkış sebebinin, mağazanın ana besleme hattının standartlara uygun olarak elektrik direğine bağlı olmadığının belirlendiğini, Batman Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/51 D.İş dosyasında bilirkişilerce yapılan tespitler sonucu; elektrik panosu içinde bulunan elektrik sayacının çıkışından yangının başladığı kanaatine varıldığını, meydana gelen yangın sonucu sigortalı taşınmazda hasar meydana geldiğini ve müvekkili şirket tarafından 616.725,37 TL hasar tazminatının ödendiğini, söz konusu alacağın tahsili amacıyla Batman İcra Müdürlüğünün 2019/13277 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itirazı üzerine takibin durduğunu, söz konusu yangın hadisesinin açıkça davalıların kontrol ve denetim görevini zamanında ve etkin biçimde yapmamış olmasından kaynaklandığını ve davalıların sigortalı taşınmazda meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi gereğince müvekkil şirket tarafından dava dışı sigortalıya ödenen hasar tazminatının, davalılar tarafından davacı müvekkil şirkete ödenmesi gerektiğini ileri sürerek; davalıların haksız ve kötüniyetli borca ve faize itirazlarının iptaline ve aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl ve birleşen davada davalı ... EDAŞ vekili; davaya konu olayda müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu ve kusurunun bulunmadığını, davayı kabul etmemekle birlikte davaya konu olayın meydana geldiği yerde elektrik nakil hatları arıza bakım ve onarım faaliyetleri ile ilgili düzenlenen ihale ile bu işlerin 06.01.2016 tarihinden itibaren yapılan sözleşmeyle ... Yatırım San. ve Tic. A.Ş. tarafından yürütüldüğünü, müvekkiline enerji nakil hattının tehlike arz ettiği yönünde ihbar yapılmadığını, olay öncesi müvekkil şirkete yapılan bir arıza kaydı, arıza ihbarı olup olmadığının belirtilmediğini, davacının olayın müvekkile ait nedenlerden meydana geldiğini kesin ve somut deliller ile ispatlamak zorunda olduğunu, davacı tarafından müvekkil şirket gıyabında yapılan delil tespitine ilişkin, keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporlarını kabul etmediklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı TEDAŞ vekili; müvekkili şirketin bağlı ortaklığı olan tüm elektrik dağıtım şirketleri Özelleştirme Yüksek Kurulunun 22.04.2004 tarihli ve 2004/22 sayılı kararı ile özelleştirme kapsamına alındığını ve tüm bu dağıtım şirketleri ile TEDAŞ arasında 24.07.2006 tarihinde İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirket ile diğer davalı ... EDAŞ arasında imzalanan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi uyarınca, müvekkil şirketin sorumluluğunda kalacak davaların belirlendiğini, bu tarihten sonra müvekkili sorumluluğunun kalmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda 25.11.2022 tarihinde mahallinde keşif yapıldığı, akabinde sunulan 20.12.2022 tarihli heyet raporunda; işyerine elektrik sağlayan alçak gerilim şebekesine ait A tipi demir direğin kaldırıldığı, elektrik dağıtım şebekesinin yer altına alındığı ve söz konusu iş yerinin yenilendiği, işyerine ait elektrik dağıtım panosunun iç tesisat yönetmeliğine aykırı olarak döşendiği ve tehlike arz ettiği, sayaç endeks değerine göre tahakkuk yapıldığından abonelik sözleşmesi gereği kurulu güç üzerinden ikili sözleşme yapılarak iş yerine elektrik verildiğine göre davalının iç tesisata uygunluk verdiği, davalı şirketin sayaç endeks okuma görevlileri, kayıp kaçak kontrol ekibi ve abone denetim/kontrol ekipleri davacının yaptığı değişiklikleri farketmeleri hem de abonenin elektrik tesisatında bulunan tehlike, uygunluk ve değişiklik durumlarını ilgili tesisat yönetmeliğine göre tespit ve müdahale etme durumları olduğu, sayaç ve ölçü sistemi sokakta bulunan pano içine taşınarak illiyet bağının kesildiği ve davalının kusursuz sorumluluğunun bulunduğunun belirtildiği, illiyet bağı ve kusursuz sorumluluk değerlendirmesi yönünden hukukçu bilirkişisinin de bulunduğu önceki heyetten alınan raporda, davalının kusursuz sorumlu olduğu ve hukuki sorumluluğunu ortadan kaldıran illiyet bağını kesen bir neden olmadığının belirtildiği, asıl dosya davacısı ile birleşen dosya davacısı sigorta şirketi arasında işyerim sigorta poliçesi düzenlendiği, yangın nedeniyle ...'ye toplam 613.025,37 TL'nin ödendiği, sigorta şirketinin rücu hakkına sahip olduğu, asıl davada davacının maddi tazminat yönünden ödemesini aldığı, hem davacı hem de sigorta şirketi yönünden kabul kararı verilmesi halinde mükerrer ödemeye sebebiyet verileceği, sigorta şirketi halefiyet ilkesi gereği sigortalı yerine geçtiği gerekçesiyle; asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne, davanın TEDAŞ açısından reddine, davalı ... EDAŞ'a yönelik açılan davanın, Batman İcra müdürlüğünün 2019/13277 numaralı takibinin 565.294,00 TL asıl alacak ve asıl alacağa işlemiş 30.804,65 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 595.098,65 TL üzerinden iptaline, takibin bu miktar yönünden yıllık %9 yasal faiz oranı ile kaldığı yerden devamına, asıl alacak üzerinden hesaplanacak %20 oranında icra inkar tazminatının davalı ... EDAŞ'tan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş; karara karşı, asıl ve birleşen davacılar vekilleri ile davalı ... EDAŞ vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kaldırma kararı öncesi talimatla alınan 01.12.2020 tarihli raporda, delil tespiti dosyasına alınan rapor, işbu dosyadaki rapor, savcılık dosyası, dosya arasında bulunan sayaç panosunun içinin fotoğrafı, OSOS verileri bütün olarak incelenmesi sonucu davalı ... EDAŞ dağıtım direğinden mağazaya çekilen ana beslenme kablo iletkeni izolesinde erime izi bulunmadığı, davacının yangının kablo yoluyla mağazaya intikal ettiği iddiasının yerinde olmadığı, yangın başlangıç noktasının klima besleme kabloları üzerinde olduğu, klima hattını besleyen sigorta grubunun "on" pozisyonunda enerjili durumda bulunduğu, klima kablolarının ark yapma sonucu yangının meydana geldiği, başlangıç noktasının iç tesisat sisteminden kaynaklandığı, iç tesisat sisteminin abonenin koruma ve bakım/onarım sorumluluğunda olduğu, yangının elektrik direğindeki kablolardan çıktığı şeklindeki davacı iddiasının yerinde olmadığı, davalıya ait elektrik dağıtım tesisinin olayla illiyet bağının bulunmadığı, davalının kusursuz davacının tamamen kusurlu olduğunun tespit edildiği, her ne kadar kaldırma kararı sonrası aldırılan bilirkişi raporunda "Davalı kurumun sayaç endeks okuma görevlileri, kayıp kaçak kontrol ekibi ve abone denetim/kontrol ekipleri mevcuttur. Söz konusu ekiplerin hem davacının yaptığı değişiklikleri farketmeleri hemde abonenin elektrik tesisatında bulunan tehlike, uygunluk ve değişiklik durumlarını ilgili tesisat yönetmeliğine göre tespit etme ve müdahale etme" görevi olduğundan bahisle davalının kusursuz sorumlu olduğu ve davacının eylemleriyle illiyet bağının kesilmediği şeklinde görüş bildirilmiş ise de, yangının başlangıç noktasının iç tesisat sisteminden kaynaklandığı, iç tesisat sisteminin abonenin koruma ve bakım/onarım sorumluluğunda olduğu, olayın meydana gelmesinde illiyet bağını kesecek yoğunlukta zarar görenin kusurunun rol oynadığı, davalı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle asıl davada davacı vekilinin ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine; davalı vekilinin birleşen dosyaya yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde asıl ve birleşen davacılar vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Asıl davada davacı ... vekili; alınan son bilirkişi raporunda davalının kusursuz sorumlu olduğu açıkça belirtilmesine rağmen davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince kaldırma kararı doğrultusunda yeniden alınan rapor uyarınca davalının kusursuz sorumluluğuna göre karar vermesi gerektiğini, gerekçeli karara dayanak olarak gösterilen 20.12.2022 tarihli raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, bu raporun hiçbir bilimsel araştırma içermeyen çelişkilerle dolu bir rapor olduğunu, bilirkişinin sanki olay tarihinde elektrik kabloları yer altına alınmış ve illiyet bağı kesilmiş gibi rapor verildiğini, yangına sebep olan 7283201 nolu ... dağıtım direğinin yangından sonra davalı tarafından yerinden söküldüğünü, müvekkilinin iç tesisatının yönetmeliğe uygun olarak düzenlendiğini, resimlerde görüldüğü üzere kaçak akım sigortası bulunduğunu, bilirkişilerin illiyet bağını sorgulamak yerine yapılması gerekenin elektrik dağıtım panosunun iç tesisat yönetmeliğine aykırı olarak döşenip döşenmediği, mağaza girişinin karşısında bulunan ... dağıtım direğindeki tesisatın standarda uygun olup olmadığı hususunda inceleme yapılması gerektiğini klimanın bağlı olduğu sigorta fazının on kısmında olmasının klimaların çalıştığını göstermediğini, bilirkişilerin bu durumun ark oluşturabileceğini tahminen ifade ettiklerini, iş yerinin hazır giyime dayalı iş yeri olduğunu, sıcakta bozulacak ya da zarar görecek bir malın iş yerinde olmadığını, bu nedenle klimanın kapalı olduğunun kabulünün hayatın olağan akışına uygun olacağını, bilirkişilerin Mahkemeyi de yanıltacak şekilde klima çalışıyormuş gibi tespit yaptıklarını, yangının iç tesisattan çıktığı kabul edilse dahi davalı şirkete ait elektrik direğindeki patlama ve kablolardaki zararın nasıl gerçekleştiğinin çelişki oluşturduğunu, davalının kusursuz sorumlu olduğunu, davalının elektrik dağıtım hizmet verirken bakım onarım ve denetim yükümlülüğü de taşıdığını, sigorta şirketi tarafından müvekkiline kısmi ödeme yapıldığı halde yapılan ödemenin tüm maddi zararı karşıladığının kabul edilmesinin yerinde olmadığını, manevi tazminat talebinin reddedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek; Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Birleşen davada davacı ... vekili; davalıların sorumlulu olması nedeniyle dava dışı sigortalıya 613.025,37 TL ödendiği halde Mahkemece 565.294,00 TL üzerinden kabul kararı verilmesinin hatalı olduğunu, davalı TEDAŞ yönünden verilen ret kararı için maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 89.537,06 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek; Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl davada davacının elektrik tesisatından kaynaklanan yangın nedeniyle iş yerinde uğramış olduğu maddi kaybın tazminatı ve manevi tazminat, birleşen davada sigortacının sigortalısına ödemiş olduğu sigorta hasar bedelinin rücusu nedeniyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemesince; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarının doğru şekilde belirlendiği, hükme esas alınan raporun denetime ve hüküm kurulmaya elverişli olduğu, özellikle yangının iç tesisat sisteminden kaynaklandığı ve iç tesisat siteminin abonenin koruma ve bakım sorumluluğunda olduğunun belirlendiği, anlaşılmakla, asıl ve birleşen davacılar vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.