Esas No: 2023/3765
Karar No: 2023/3885
Karar Tarihi: 15.11.2023

**6. Hukuk Dairesi         2023/3765 E.  ,  2023/3885 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

EK KARAR TARİHİ : 04.09.2023

SAYISI : 2023/1610 E., 2023/1459 K.

KARAR

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve karşı davanın ayrı ayrı feragat sebebiyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı-karşı davacı ... tarafından kendisi karşı davasından feragat etmediği halde karşı davanın da reddine karar verilmesinin doğru olmaması sebebiyle istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davalı-karşı davacı ...'ın karşı davasından feragat etmemesi nedeniyle, yargılamanın karşı dava yönünden devam edilmesine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi, ilk kararında davacılar-karşı davalılar lehine 8.050,00 TL nispi vekalet ücretine, davalı-karşı davacı lehine 1.000,00 TL nispi vekalet ücretine hükmetmiştir. Dosya İlk Derece Mahkemesi tarafından yeniden ele alındığında 19.04.2023 tarihinde davalı-karşı davacı ... davasından feragat etmiş; İlk Derece Mahkemesi davacılar-karşı davalılar lehine karşı dava değeri üzerinden bu kez 187.643,75 TL nispi vekalet ücretine hükmetmiştir.

I. DAVA

Davacı-karşı davalılar dava dilekçelerinde davalı-karşı davacıdan aralarındaki inşaat sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının tahsilini, karşı davada ise davacı ... yapmış olduğu sözleşme kapsamındaki masraflar bedeli olan toplam 1.772.875,21 TL alacağının davacı-karşı davalılardan alınmasını talep etmiştir.

Davacı-karşı davalılar ilk duruşma öncesinde davalarından feragat ettiklerini 19.11.2018 tarihli dilekçeleri ile mahkemeye bildirmişler, sonrasında, davalı-karşı davacı ... 19.04.2023 tarihli dilekçesi ile karşı davasından feragat ettiğini beyan etmiştir.

II. CEVAP

Taraflar davanın reddini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.05.2023 tarih ve 2020/66-2023/210 sayılı kararı ile asıl ve karşı davaların feragat sebebiyle ayrı ayrı reddine; asıl dava bakımından feragat sebebiyle karar tarihine göre davalı-karşı davacı yararına 1.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacı-karşı davalılardan tahsiline, aynı şekilde davacı-karşı davalılar yararına karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre 187.643,75 TL nispi vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf isteminde bulunan davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesinin 24.12.2018 tarihli kararını davacı-karşı davalıların lehlerine hükmolunan 8.050,00 TL nispi vekalet ücreti yönünden istinaf etmediklerini ve bu hususta lehlerine usuli kazanılmış hak oluştuğunu, artık bu miktardan fazlaya hükmedilemeyeceğini bu nedenle kendi aleyhlerine hükmedilen 187.643,75 TL'lik vekalet ücretinin haksız olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılmasını talep etmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde belirttiği itirazlarını temyiz dilekçesinde tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, karşı davadan feragat sebebiyle İlk Derece Mahkemesince davacı-karşı davalı yararına hükmedilen nispi vekalet ücretinin hatalı hesaplandığı ve kaldırılması istemine ilişkindir.

1)İddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı-karşı davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2) Bir davada, mahkemenin veya tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine (diğeri aleyhine) doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakka, usule ilişkin kazanılmış hak denir. Usuli kazanılmış hak kavramı usul hukukunun temel prensiplerinden olup, gerek HUMK, gerekse HMK’da bu yönde bir düzenleme bulunmamakla birlikte gerek doktrinde gerekse uygulamada kabul edilmiş ve uygulanagelmiştir. Nitekim, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı kararında vurgulandığı üzere, “Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunumuzda bu şekildeki usule ait müktesep hakka ilişkin açık bir hüküm konulmuş değilse de, Yargıtay’ın bozma kararında hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan gayesi ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadı ile kabul edilmiş olması yanında, hukuki alanda istikrar gayesine ermek üzere kabul edilmiş bulunması bakımından usule ait müktesep hak müessesesi, usul kanununun dayandığı ana esaslardandır ve amme intizamıyla da ilgilidir. Esasen, hukukun kaynağı sadece kanun olmayıp, mahkeme içtihatları dahi hukukun kaynaklarından oldukları cihetle, söz konusu usuli müktesep hak için kanunda açık hüküm bulunmaması, onun kabul edilmemesini gerektirmez.”

Somut olayda; İlk Derece Mahkemesince davacı-karşı davalıların açtıkları davadan 19.11.2018 havale tarihli dilekçeleri ile feragat ettikleri belirtilerek davalı-karşı davacı karşı davasından feragat etmediği halde, o da feragat etmiş gibi, asıl ve karşı davaların feragat sebebiyle ayrı ayrı reddine, asıl davada karar tarihine göre davalı-karşı davacı yararına 1.000,00 TL nispi vekalet ücretine; davalı-karşı davacı yararına da 8.050,00 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmiş; bu karara karşı davacı-karşı davalılar tarafından kendileri lehine mahkemece hükmolunan 8.050,00 TL nispi vekalet ücreti yönünden istinaf kanun yoluna başvurmamaları nedeniyle vekalet ücreti bakımından, davalı-karşı davacı yüklenici ... yararına usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Davalı-karşı davacının İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmesi üzerine bu kez istinaf istemi kabul edildiğinden, İlk Derece Mahkemesinin Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda, yargılamaya devam edilmiş, davalı-karşı davacının da 19.04.2023 tarihinde karşı davasından feragat etmesi sebebiyle karşı davanın reddine; karşı dava yönünden dava değeri olan 1.772.875,00 TL üzerinden davacı-karşı davalılar yararına karar tarihindeki AAÜT'ye göre 187.643,75 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir. Davalı-karşı davacının bu karara karşı istinaf istemi Bölge Adliye Mahkemesince HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olarak esastan reddedilmiş, sonrasında da bu red kararına karşı davalı-karşı davacının temyiz istemi kararın miktar bakımından kesin olduğu belirtilerek reddine karar verilmişse de; faiz, yargılama giderleri gibi fer'i alacaklara ilişkin temyizlerde asıl alacağın esas alınması gerekip, asıl alacağın miktarı hesaplandığında HMK 362/1-a maddesindeki 2023 yılındaki temyiz kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL'nin çok üzerinde olduğu görülmekle, bu şekilde miktar bakımından temyiz isteminin reddi de doğru olmamış kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.

Ne var ki düşülen bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunun 370. Maddesinin 2. Fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesinin 09.10.2023 tarihli temyiz isteminin miktardan reddine dair ek kararının da kaldırılarak temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin 03.10.2023 tarihli Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı-karşı davacı ...'ın temyiz itirazının kabulü ile ilk kararda hüküm altına alınan 8.050,00 TL'lik vekalet ücreti istinaf edilmemekle usulü kazanılmış hak ilkesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 5 numaralı bendinde yer alan "187.643,75 TL" ibaresinin karardan çıkartılarak yerine "8.050,00 TL" ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi