Esas No: 2022/4174
Karar No: 2023/8930
Karar Tarihi: 11.09.2023

**4. Hukuk Dairesi         2022/4174 E.  ,  2023/8930 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/127-2022/174

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2022/İHK-3903

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun kısmen kabulü/ İtirazın kısmen kabulü

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2021/142270

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekili ve davalı vekilinin itirazlarının kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 19.11.2019 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki araç, davalı nezdinde ZMMS poliçesi olan araç ve başka bir aracın karıştığı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 40.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 1.817,00 TL adli tıp raporu ücreti olmak üzere toplam 41.817,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talebini 204.745,75 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının tahkim başvurusundan önce davacıya 31.700,00 TL tazminat ödediğini, taraflar arasında sulh protokolü imzalandığını, davacının davalıyı ibra ettiğini, davalının sorumluluğunun sona erdiğini, davacının bakiye tazminat talebinin reddi gerektiğini, başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini, tarafların kusur oranlarının uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kaza tespit tutanağında davacının kaza esnasında koruyu tertibat kullanıp kullanmadığının belirtilmediğini, ceza dosyasındaki evraklara göre davacı sürücünün kaza esnasında 1,40 promil alkollü olduğunun anlaşıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaza tespit tutanağına göre davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacının sunduğu rapordaki % 20 maluliyet oranı üzerinden aktüer bilirkişi raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı, davalının tahkim başvurusundan önce davacıya 31.700,00 TL ödeme yaptığı, taraflar arasında 31.03.2021 tarihli ibranamenin imzalandığı, eldeki tahkim başvurusunun tarihinin 22.04.2021 olduğu, başvurunun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111 inci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen iki yıllık süre içinde olduğu, kısmi ödemenin güncelleştirilmiş değerinin tazminattan mahsup edildiği, davacı sürücünün kaza esnasında 1,40 promil alkollü olduğu, bu nedenle hükmedilecek tazminattan % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği gerekçesiyle, başvurunun kısmen kabulü ile 155.735,68 TL sürekli işgöremezlik tazminatının 17.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, 1.817,00 TL adli tıp raporu ücretinin davalıdan tahsiline hükmedilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

1. Davacı vekili itiraz dilekçesinde; dosyaya sunulan raporda Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre belirlenen maluliyet oranının tazminat hesabında esas alınması gerektiğini, davacı sürücünün kaza esnasında alkollü olması sebebiyle tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmasının doğru olmadığını belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacının usulüne uygun hazırlanmış sağlık kurulu raporunu davalıya tahkim öncesinde sunmadığı için başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davacıda meydana geldiği iddia edilen posttravmatik stres bozukluğunun 12 ay süresince devam etmediğinin anlaşıldığını, davalının tahkim başvurusundan önce davacıya 31.700,00 TL ödeme yaptığını, taraflar arasında sulh protokolü imzalandığını, davacının davalıyı ibra ettiğini, davalının sorumluluğunun sona erdiğini, davacının bakiye tazminat talebinin reddi gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davalının adli tıp rapor ücretinden sorumlu olmadığını, başvurunun ikame edilmesinde davalının kusuru bulunmadığından davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan yönetmeliğe uygun olarak düzenlendiği, raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre usulünce hazırlandığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1426 ıncı maddesi gereğince davalının adli tıp raporu ücretinden sorumlu olduğu, davacı sürücünün kaza esnasında 1,40 promil alkolü olması ile kazanın meydana gelmesi arasında illiyet bağı olmadığı, kazanın davalıya sigortalı aracın şerit ihlali nedeniyle meydana geldiği, bu nedenle tazminattan müetrafik kusur indirimi yapılmasının doğru olmadığı, davacı lehine tam oranda nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin müterafik kusura ilişkin itirazının kabulüne, diğer itirazlarının reddine, davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulüne, diğer itirazlarının reddine, kararın kaldırılmasına, başvurunun kabulü ile 202.928,75 TL sürekli işgöremezlik tazminatı ile 1.817,00 TL adli tıp raporu ücreti olmak üzere toplam 204.745,75 TL’nin 17.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davacı lehine 5.100,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının usulüne uygun hazırlanmış sağlık kurulu raporunu davalıya tahkim öncesinde sunmadığı için başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davacıda meydana geldiği iddia edilen posttravmatik stres bozukluğunun 12 ay süresince devam etmediğinin anlaşıldığını, davalının tahkim başvurusundan önce davacıya 31.700,00 TL ödeme yaptığını, taraflar arasında sulh protokolü imzalandığını, davacının davalıyı ibra ettiğini, davalının sorumluluğunun sona erdiğini, davacının bakiye tazminat talebinin reddi gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davalının adli tıp rapor ücretinden sorumlu olmadığını, davaya konu kazada sigortalı araç sürücünün kusuru bulunmadığını, kusur raporu alınması gerektiğini, kaza tespit tutanağında davacının kaza esnasında koruyu tertibat kullanıp kullanmadığının belirtilmediğini, ceza dosyasındaki evraklara göre davacı sürücünün kaza esnasında 1,40 promil alkollü olduğunun anlaşıldığını, bu nedenle hükmedilecek tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik tazminatı ve adli tıp raporu ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1426 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; kaza tespit tutanağına göre davalıya sigortalı aracın kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davalı vekilinin Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı kusur itirazında bulunmaması sebebiyle bu husustaki temyiz itirazının değerlendirilemeyeceği, davalının tahkim başvurusundan önce davacıya 31.700,00 TL ödeme yaptığı, taraflar arasında 31.03.2021 tarihli ibranamenin imzalandığı, eldeki tahkim başvurusunun tarihinin 22.04.2021 olduğu, başvurunun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111 inci maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen iki yıllık süre içinde olduğu, kısmi ödemenin güncelleştirilmiş değerinin tazminattan mahsup edildiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1426 ıncı maddesi gereğince davalının adli tıp raporu ücretinden sorumlu olduğu, davacı sürücünün kaza esnasında 1,40 promil alkolü olması ile kazanın meydana gelmesi arasında illiyet bağı olmadığı, kazanın davalıya sigortalı aracın şerit ihlali nedeniyle meydana geldiği, bu nedenle tazminattan müetrafik kusur indirimi yapılmamasının isabetli olduğu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılmasının usul ve yasaya uygun olduğu, kaza tespit tutanağında davacının kaza esnasında emniyet kemeri takıp takmadığının belirlenmediği, emniyet kemeri takılmamasının zararın meydana gelmesinde veya artmasında etkili olduğuna ilişkin dosya kapsamında delil bulunmadığı anlaşılmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda, İtiraz Hakem Heyetince hükme esas alınan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen 01.02.2021 tarihli raporda, davacının trafik kazası sonrası meydana gelen travma sonrası stres bozukluğuna bağlı sürekli iş göremezlik oranı % 20 olarak hesaplanmıştır.

Davacının sürekli iş göremezliğinin dava konusu kaza sonucu oluştuğunun, yani haksız eylem ile illiyet bağı bulunduğunun belirlenmesi sorumluluk açısından zorunludur. Dosya içerisindeki sağlık kurulu raporu hüküm kurmaya elverişli olmayıp eksik inceleme ile karar verilemez.

Bu durumda, davacının psikolojik tedavisine ilişkin tüm tedavi evrakları dosya arasına alındıktan sonra muayenesi de yapılarak, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, kazadan sonra oluştuğu belirtilen “travma sonrası stres bozukluğu” nedeniyle davacıda kalıcı maluliyet bulunup bulunmadığı, kaza ile illiyet bağının olup olmadığı, maluliyet oranına etki edip etmediği, raporda belirtilen travma sonrası stres bozukluğunun süreklilik arz edip etmediği ve sürekli değilse ne kadar süre devam edeceği konusunda Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden içerisinde psikiyatri uzmanı da bulunan bir heyetten açıklayıcı, denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre, davalı lehine oluşan kazanılmış haklar da gözetilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

11.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.