Esas No: 2023/555
Karar No: 2024/41
Karar Tarihi: 08.01.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/555 E.  ,  2024/41 K.**

**"İçtihat Metni"**

K A N U N Y A R A R I N A

B O Z M A

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2021/4994 Değişik iş

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

İNCELEME KONUSU

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA

BOZMA YOLUNA

BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

... Cumhuriyet Başsavcılığının 12.07.2021 tarihli ve 2019/131672 Soruşturma, 2021/42766 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 13.09.2021 tarihli ve 2021/4994 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 13.09.2021’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 23.11.2022 tarihli ve 2022/14257 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.01.2023 tarihli ve KYB-2022/149056 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.01.2023 tarihli ve KYB-2022/149056 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Dosya kapsamına göre, müştekinin 04/12/2019 tarihli şikayet dilekçesi ve alınan ifadesinde özetle, kendisine ait nüfus cüzdanının bilgisi ve talebi olmadan resmi nikahlı eşi olan ... tarafından... İlçe Nüfus Müdürlüğün'den çıkarıldığını, şüphelinin 05/05/2019 tarihinde söz konusu Müdürlüğe müracaat ederek eşi olarak kendisi yerine üçüncü bir kişiyi tanıttığını ve bu kişinin imzasıyla kimlik çıkartılmasını sağladığını, imzasının taklit edildiğini ifade etmesi üzerine yapılan soruşturma sonunda, suça konu kimliğin çıkarılmasına için başvuru yapan kişinin imzasının uzman bilirkişi tarafından incelenmesi sonucu, söz konusu imzanın müştekinin eli ürünü olduğu anlaşıldığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de;

Soruşturma makamınca şüpheli ...'ün nüfus müdürlüğünden talep ettiği nüfus kağıdı talep belgesi temin edilip bilirkişiye verilmesi gerekirken, müştekiye ait nüfus cüzdanı değiştirme talep belgesi temin edilmek suretiyle bilirkişi raporu alındığı anlaşılmakla, müştekinin iddiasında geçen suça konu belge temin edilip, bu belgedeki imza ve yazıların müştekinin eli ürünü olup olmadığının tespit edilmesinden sonra, sonucuna göre şüphelinin veya tespit edilecek şüphelilerin hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği cihetle, soruşturmanın genişletilmesin yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar

verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi ...'ün resmi nikahlı eşi olan şüpheli ...'ün, 05.05.2019 tarihinde... İlçe Nüfus Müdürlüğüne müracaat ederek, yanında bulunan bir başka kişiyi eşi olarak tanıtmak suretiyle bu kişinin eşi adına nüfus cüzdanı almasını sağladığının iddia edilmesi üzerine başlatılan soruşturma kapsamında, 30.03.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; 01.07.2019 tarihli kimlik kartı başvuru belgesinde bulunan imzanın şikâyetçinin eli ürünü olduğunun bildirilmesi üzerine, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 12.07.2021 tarihli ve 2019/131672 Soruşturma, 2021/42766 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararında; "...şüphelinin üzerine atılı suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve yeterli delil bulunmadığı..." belirtilmiş ise de; şikâyete konu belgenin 05.05.2019 tarihli belge olup, 01.07.2019 tarihli kimlik kartı başvuru belgesinin şikâyetçinin bizzat müracaat ederek düzenlettiği gerçek belge olduğu, bilirkişi incelemesinin suça konu belge üzerinde yapılmadığı anlaşılmakla; şikâyete konu 05.05.2019 tarihli belge aslının getirtilmesi, imza ve fotoğrafın şikâyetçiye ait olup olmadığının bilirkişi incelemesi yapılması suretiyle kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi, şikâyetçi adına bir başka kişinin başvuruda bulunduğunun tespiti halinde bu kişinin, şüpheli ...'ün ve tespiti halinde diğer şüphelilerin ifadelerine başvurulması, sonucuna göre şüpheli ya da şüphelilerin hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturma ve hatalı değerlendirme neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi bu nedenle yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 13.09.2021 tarihli ve 2021/4994 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına

TEVDİİNE,

08.01.2024 tarihinde karar verildi.