Esas No: 2023/7771
Karar No: 2023/11618
Karar Tarihi: 27.11.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/7771 E.  ,  2023/11618 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/56 Esas, 2023/166 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... 2. İş Mahkemesinin 22.12.2022 Tarihli ve 2022/123 Esas, 2022/265 Karar Sayılı Kararı

Davacının, bir İtalya şirketi olan ve ticari ... adresi Milano/İtalya olan davalı yabancı şirkette çalıştığı, davalı şirketin ... şubesi çalışanı olmadığı, bu nedenle şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğuna ilişkin kuralın dava konusu olayda uygulanmasının yasal olarak mümkün olmadığı, davacının fiilen çalıştığı iş yerininde yurt dışında Etiyopyada olduğu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 44 üncü maddesi gereğince davacı işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu yerinde Tarsus olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Tarsus İş Mahkemesinin 03.05.2023 Tarihli ve 2023/56 Esas, 2023/166 Karar Sayılı Kararı

Dosyaya celp edilen ... Ticaret Sicili Müdürlüğünün 13.04.2023 tarih ve 42053 sayılı yazısından davalı şirketin Türkiye'de şubesinin bulunduğu ve Vişnezade Mahallesi ... Caddesi No:82/5-6 .../... adresinin ve şirket ana sözleşmesinin ticaret siciline tescil edildiğinin anlaşıldığı, tüzel kişiliği olan şirketlerin şubesine karşı da tüzel şirket adına dava açılabileceği, davacı tarafın seçimlik hakkını kullanarak davalı işverenin davanın açıldığı tarihte Türkiye'de 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na (4721 sayılı Kanun) göre ikametgahı sayılan yerde davasını ikame ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (7036 sayılı Kanun) uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”

4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

5. 5718 sayılı Kanun’un “İş sözleşmesi ve iş ilişkisi davaları” başlıklı 44 üncü maddesi şöyledir:

“Bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

”

C. Değerlendirme

1. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

2. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

3. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili iş mahkemesine gönderilmesi gerekir.

4. Dosya kapsamından, davalının yurt içinde bulunan ... şubesinin adresinin .../... olduğu, bu adresin de ... İş Mahkemelerinin yargı alanında kaldığı, davacının seçimlik hakkını kullanarak yetkili olan davalının yerleşim yeri mahkemesinde dava açtığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın ... 2. İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 2. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

27.11.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.