Esas No: 2023/6925
Karar No: 2023/8115
Karar Tarihi: 13.09.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/6925 E.  ,  2023/8115 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/409 E., 2023/31 K.

KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen aidiyet davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyizi neticesinde ilk kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiş; bu kararın da bozulması üzerine İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı... sigorta sicil numarasının ve bu sicilde yer alan çalışmaların davacıya aidiyetine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., ..., ... vekili; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.12.2009 tarih ve 162-977

sayılı kararı "davanın kabulüne, SGK 11.070645 sayılı kurum dosyasının davacı ... T.C. Kimlik numaralı Ali ve Saime'den olma 01.01.1968 doğumlu ...'a ait olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 09.06.2011 tarihli 2010/1262-2011/8534 sayılı kararında; "bozma sonrası yapılacak yargılamada;... sigorta sicil numarasına ait hizmet cetvelleri ve varsa prim tahakkuk cetvelleri getirtilmeli;... sicil dosyası üzerinden sigortalı çalışmaların bildirildiği işyerlerinin nitelikleri, kapsam durumları ve faaliyet alanları ayrı ayrı araştırılarak belirlenmeli; söz konusu işyerlerine ilişkin dönem bordoları, işyeri dosyaları celbedilmeli; bildirilen çalışma dönemlerinde tarafları yakından tanıması gereken müdür, şef, ustabaşı ve çalışma arkadaşları ile aynı çevrede iş yapan başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler, aynı yerde çalışması bulunan bordro tanıkları gerekirse re’sen saptanarak, bilgi ve görgülerine başvurulmalı;... sicil dosyasındaki bir kısım Kurum yazışmalarında, iş kazası sonucu 1998 yılında vefat eden Ali ve Remziye oğlu,... 1971 doğumlu ...’a ait 20590727 ve 18295515 sigorta sicil numaralarından bahsedilmesi karşısında, anılan şahsa ait başkaca sigorta sicil dosyalarının bulunup bulunmadığı Kurumdan sorularak belirlenmeli; çalışmalara esas işe giriş bildirgeleri celbedilerek, tereddüt halinde davacıya aidiyetleri yönünden usulünce imza incelemesi yapılmalı; böylece re’sen toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra, davaya konu sicilde yer alan çalışmalardan davacıya ait olanları açıkça belirlenmeli ve varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir."gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 12.12.2012 tarihli ve 2011/621-2012/817 Karar sayılı kararı ile "davanın kabulüne, SGK 11.070645 sayılı Kurum dosyasının davacı ... T.C. Kimlik numaralı Ali ve Saime' den olma 01.01.1968 doğumlu ...'a ait olduğunun tespitine” karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 19.12.2013 tarihli ve 2013/4720-2013/24965 Karar sayılı kararında; "Şu halde yapılması gereken iş; ayrıntıları Dairemizin bozma kararında açıkça belirtildiği üzere,... sigorta sicil numarasına ait hizmet cetvelleri, varsa prim tahakkuk cetvelleri, tüm bildirimlere esas işe giriş bildirgeleri getirtilmeli,... sicil dosyası üzerinden sigortalı çalışmaların bildirildiği işyerlerinin nitelikleri,kapsam durumları ve faaliyet alanları her biri ayrı ayrı araştırılarak belirlenmeli; söz konusu işyerlerine ilişkin dönem bordoları, işyeri dosyaları ayrı ayrı celbedilmeli; bildirilen çalışma dönemlerinde tarafları yakından tanıması gereken müdür, şef, ustabaşı ve çalışma arkadaşları ile aynı çevrede iş yapan başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler, aynı yerde çalışması bulunan bordo tanıkları gerekirse re’sen saptanarak, bilgi ve görgülerine başvurulmalı;... sicil dosyasındaki bir kısım Kurum yazışmalarında, iş kazası sonucu 1998 yılında vefat eden Ali ve Remziye oğlu,... 1971 doğumlu ...’a ait 20590727 ve 18295515 sigorta sicil numaralarından bahsedilmesi karşısında, anılan şahsa ait başkaca sigorta sicil dosyalarının bulunup bulunmadığı anılan sigorta sicil numaralarından yararlanılarak kurumdan sorulup belirlenmeli; çalışmalara esas işe giriş bildirgeleri celbedilerek, tereddüt halinde davacıya aidiyetleri yönünden ayrı ayrı usulünce imza incelemesi yapılmalı; ... sicil numarası üzerinden bildirilen çalışmaların, hangilerinin davacıya, hangilerinin davalılar murisine ait olduğu tereddüte yer bırakmayacak şekilde ayrı ayrı belirlenmeli, böylece re’sen toplanacak tüm kanıtlar birlikte ve yeniden değerlendirildikten sonra varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 19.03.2021 tarihli ve 2014/95-2021/303 ayılı kararı ile "davanın kısmen kabulüne, SGK 11070645 sigorta sicil numarasında işlem gören hizmetlerden;

23.02.1986 - 22.04.1986 tarihleri arasındaki 35178.01 sicil sayılı işyerinde 58 gün,

29.05.1986 - 30.11.1986 tarihleri arasındaki 51583.01 sicil sayılı işyerinde 194 gün,

01.05.1988 - 30.06.1988 tarihleri arasındaki 35178.01 sicil sayılı işyerinde 30 gün,

20.07.1988 - 31.08.1988 tarihleri arasındaki 37416.01 sicil sayılı işyerinde 40 gün,

01.10.1988 - 20.11.1988 tarihleri arasındaki ... sicil sayılı işyerinde 50 gün,

01.08.1990 - 20.07.1993 tarihleri arasındaki ... sicil sayılı işyerinde 1.080 gün,

01.10.1993 - 31.12.1994 tarihleri arasındaki... sicil sayılı işyerinde 610 gün ve 10.05.2003 - ...10.2005 tarihleri arasındaki... sicil sayılı işyerinde 592 gün olmak üzere toplam 2.654 gün hizmet süresinin; ... ili,... ilçesi, Hane 2, Cilt 18'de nüfusa kayıtlı iken, ....İlçesi,... Haneye naklen gelen Ali ve Saime Oğlu 1971 (01.01.1968 iken Tashihen) doğumlu ... T.C. Kimlik numaralı davacı ...'a ait olduğunun tespitine ” karar verilmiştir.

E. 3 üncü Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 20.06.2022 tarihli ve 2021/8793-2022/9401 sayılı kararında, "Dava, aidiyet istemine ilişkin olup, kuruma bildirimi yapılan süreler ihtilafsızdır. Yapılması gereken iş, vaki çalışma sürelerinin kime ait olduğu tespitinden ibaret olup Mahkemece taleple bağlılık ilkesi göz ardı edilerek hizmet tespiti gibi karar verilmesi hatalıdır." gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

F. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek bozma kararı doğrultusunda yapılan incelemede; "Davanın kabulüne,... sicil numarası üzerinden bildirilen hizmetlerin ... ili... ilçesi hane 2 cilt 18 sahife 6 da nüfusa kayıtlı iken ... ili Yüreğir ilçesi... haneye naklen gelen Ali ve Saime oğlu 1971 ( tashihen 1968 doğumlu ... T.C kimlik nolu davacı ...'a aidiyetinin tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ..., ..., ... vekili; işe giriş bildirgelerindeki imzaların aidiyeti belirlenemediği halde bu hizmet sürelerinin davacıya ait olduğunun kabulünün, bozma ilamınını karşılamadığını, bilirkişi raporunda dayanılan ve hükme gerekçe yapılan nüfus kayıtlarının aynı il ve ilçe nüfusuna kayıtlı iki kişiye ait olması karşısında sırf bu cilt/hane bilgileri ile hizmet sürelerinin tespitine de olanak bulunmadığını, tanık ifadelerinin yetersiz ve çelişkili olduğunu, ispat yükü üzerinde bulunan davacının bu yükümlülüğü yerine getiremediğini, davanın reddi gerektiğini belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili; davacının iddialarının yerinde olmadığını, yargılama aşamasında gerekli ve yeterli araştırma yapılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

3. Değerlendirme

Yargılama sırasında ... sicil dosyasına intikal eden bir kısım çalışmaların davacıya ait olduğu tespit edilmesine rağmen hüküm fıkrasında sicil numarasında kayıtlı tüm sürelerin davacıya ait olduğu belirtilerek dosya kapsamına uymayan gerekçeyle hüküm kurulması hatalıdır.

Ayrıntıları Dairemizin bozma kararında açıkça belirtildiği üzere, ... sicil dosyası üzerinden sigortalı çalışmaların bildirildiği işyerlerinin nitelikleri, kapsam durumları ve faaliyet alanları her biri ayrı ayrı araştırılarak belirlenmeli; söz konusu işyerlerine ilişkin dönem bordoları, işyeri dosyaları ayrı ayrı celbedilmeli; bildirilen çalışma dönemlerinde tarafları yakından tanıması gereken müdür, şef, ustabaşı ve çalışma arkadaşları ile aynı çevrede iş yapan başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler, aynı yerde çalışması bulunan bordo tanıkları gerekirse re’sen saptanarak, bilgi ve görgülerine başvurulmalı;... sicil numarası üzerinden bildirilen çalışmaların, hangilerinin davacıya, hangilerinin davalılar murisine ait olduğu tereddüte yer bırakmayacak şekilde ayrı ayrı belirlenerek davacıya ve davalıya ait olan çalışmalar tespit edilerek böylece re’sen toplanacak tüm kanıtlar birlikte ve yeniden değerlendirildikten sonra varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.