Esas No: 2017/6752
Karar No: 2020/84
Karar Tarihi: 14.01.2020

**20. Hukuk Dairesi         2017/6752 E.  ,  2020/84 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi birleşen dosya davacısı ... ve davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında çekişmeli ... ili, ...ilçesi, ... köyünde bulunan 296, 297, 298 ve 299 parsel sayılı taşınmazlar tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacılar ... ve ... vekili 10/03/1997 tarihli dava dilekçesi ile özetle; çekişmeli 295, 296, 297 ve 298 sayılı parseller altında tespit gören taşınmazların bir bütün halinde 20/7/1976 tarih ve 19 numaralı, 16/06/1980 tarih ve 2 numaralı tapuların sabit sınırları dahilinde kaldığını, tapu malikleri tarafından tarımsal amaçlı kullanılarak nizasız fasılasız tasarruf edildiğini ancak kadastro sırasında davalı Hazine adına tespit edildiğini ileri sürerek, 296, 297 ve 298 parel numaralı taşınmazların davalı Hazine lehine yapılan tespitinin iptali ile bu parsellerin tamamının davacılar adına hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleştirilen 1997/32 Esas sayılı dosyada, davacı ... vekili 14/08/1997 tarihli dilekçesinde özetle; çekişmeli 295, 296, 297, 298 ve 299 sayılı parsellerin bir bütün halindeyken tarla niteliği ile davacının annesi ve murisi olan ... tarafından 03.10.1973 tarih 3 sıra numaralı, 12.12.1972 tarih ve 24 sıra numaralı ve 26.01.1976 tarih ve 40 sıra numaralı tapu kayıtlarında müşterek mülk olarak satın aldığını ve söz konusu parsellere diğer müşterek hisse malikleri ile bugüne kadar nizasız fasılasız tasarruf ettiğini, taşınmazlardan tapu kapsamında olduğu gerekçesiyle yalnızca 295 sayılı parselin müvekkili adına tescil edilerken, diğer parsellerin miktar fazlası olarak Hazine adına tescil edildiğini ileri sürerek, diğer parsellerin Hazine adına yapılan tespitlerinin iptali ile miras hissesi oranında davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davacılar ..., ... ve ... mirasçılarının ...... köyü 296, 297, 299 sayılı parseller hakkındaki davalarının reddine, 297 sayılı parsel hakkındaki davalarının kısmen kabul kısmen reddi ile; 297 sayılı parselin tespitinin iptaline, bilirkişilerin 23/06/2000 tarihli rapor ve krokilerinde (G) harfi ile gösterilen 5044,38 m2'lik kısmın bu taşınmazdan ifraz edilerek ve taşınmaz 4480 hisse kabul edilerek 1120 hissesinin davacı ..., 2240 hissesinin davacı ..., 160'ar hissesinin Hüseyin çocukları İsmail, Şerife, Fazilet, Havva, Kiraz, Meryem ve Yusuf adına tapuya kayıt ve tesciline, müdahil ...'in talebinin kabulü ile 298 sayılı parselin tespitinin iptali ile (L) harfi ile gösterilen 10.518,45 m2'lik kısmın bu taşınmazdan ifraz edilerek müdahil ... adına tapuya kayıt ve tesciline, davası reddedilen taşınmazlar ile kabul edilen taşınmazlardan geriye kalan kısımların tespit gibi tesciline karar verilmiş, hükmün davacılar ..., ... ve müdahil ... mirasçıları ile davalı Hazine tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2002/2698 E. - 2002/10729 K. sayılı kararında özetle; "297 parselin bilirkişilerin 04/04/1996 tarihli krokilerinde (B), 298 parselin (A) ile gösterilen bölümlerinin orman sınırları içerisinde kalması nedeniyle Hazine adına tespit edilmesine karşın hüküm yerinde tespit gibi tescile karar verilmesi, 297 parselin (G) ve 298 parselin (L) bölümleri çıktıktan sonra geri kalan kısımların yüzölçümlerinin hüküm yerinde gösterilmemesi, 297 parselin (H) ile 298 parselin (I) ile gösterilen bölümlerinin fen bilirkişi raporlarında tespit edilen yüz ölçümleri ile komisyon kararında gösterilen yüz ölçümlerinin farklı olduğu, 297 ve 298 parsellerin kadastro tutanağındaki yüz ölçümleri ile raporda belirtilen yüz ölçümlerinin uyuşmadığı"gereğine değnilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararı sonrasında yapılan yargılama sonucunda; davacılar ..., ... ve ... mirasçılarının ...... köyü 296, 298, 299 sayılı parseller hakkındaki davalarının reddine, 297 sayılı parsel hakkındaki davalarının kısmen kabul kısmen reddi ile; öncelikle bu parselin yüzölçümü 17.582,66 m2 düzeltilmek suretiyle bilirkişilerin 04/07/2003 tarihli rapor ve krokilerinde (G) harfi ile gösterilen 5044,38 m2'lik kısmın bu taşınmazdan ifraz edilerek ve taşınmaz 4480 hisse kabul edilerek 1120 hissesinin davacı ..., 2240 hissesinin davacı ..., 160'ar hissesinin Hüseyin çocukları İsmail, Şerife, Fazilet, Havva, Kiraz, Meryem ve Yusuf adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı parseldeki (F) harfi ile gösterilen 7222,26 m2, (E) harfi ile gösterilen 3161,44 m2 ve (D) harfi ile gösterilen 1610,27 m2'lik kısımların tespit gibi tesciline, aynı parseldeki (H) harfi ile gösterilen 543,81 m2 kısmın orman vasfı ile Hazine adına tesciline, müdahil ...'in talebinin kabulü ile 298 sayılı parselin tespitinin iptali ile öncelikle yüzölçümünün 21.702,61 m2 olarak düzeltilmek suretiyle bilirkişilerin 04/07/2003 tarihli rapor ve krokilerinde (L) harfi ile gösterilen 10.518,45 m2'lik kısmın bu taşınmazdan ifraz edilerek müdahil ... adına tapuya kayıt ve tesciline, (I) harfi ile gösterilen 72,56 m2'lik kısmın orman vasfı ile Hazine adına tesciline, aynı parselde (K), (M), (N) ve (O) harfleri ile gösterilen toplam 10.518,45 m2'lik alan ile 296 ve 299 sayılı parsellerin tespit malikleri adına tespit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm bir kısım davacılar tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2008/529 E. - 2008/1725 K. sayılı kararı ile; "Mahkemece hükmüne uyulan bozma kararı çerçevesinde işlem yapılıp, hüküm kurulmuş olması sözü edilen hükmün gerekçesi ile toplanıp değerlendirilen delillere ve hüküm yerinde gösterilen gerekçeler ile bozma kararı dışında kalarak kesinleşen yönlerde gözönüne alındığında davaya katılan bir bölüm davacıların sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Kural olarak kadastro hakimi infazı mümkün doğru sicil oluşturmakla yükümlüdür. Öte yandan kadastronun gerçek amacı bir taşınmazın türünü, geometrik durumunu ve gerçek yüzölçümü ile hak sahibini belirlemeye yöneliktir. Bu olgular eşliğinde somut olayda hükme dayanak yapılan uzman bilirkişi kadastro teknisyeni Mustafa Kalaycı tarafından düzenlendiği saptanan 04.07.2003 günlü raporun eki haritada ölçek bulunmadığı düzenlenen haritanın kroki niteliğinde olduğu haritada gösterilmiştir. Oysa geniş kapsamlı kadastro paftasında ölçek gösterilmiştir. Rapor ekindeki haritanın ölçeğinin gösterilmemiş olmasının varsa yasal nedenleri hüküm yerinde ve uzman bilirkişi raporunda gerekçeleriyle açıklanmamıştır. Raporun bilgisayar ortamında sayısal alan hesabına göre düzenlendiği ve haritada da bu olguların gözönüne alındığı dikkate alındığında uygulamada, hangi poligon ve röper noktalardan arz üzerindeki hangi doğal yada yapay sınır yerlerinden varsa değişmez nitelikte sayılabilecek kişi taşınmazlarından yararlanıldığı uzman bilirkişice düzenlenen rapor içeriği ve eki haritadan anlaşılamamıştır.Hal böyle olunca sözü edilen rapor ve eki haritanın keşfi izlemeye, yerel bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan vermediği bu nedenle de yargı denetimine açık olmadığı kuşkusuzdur.

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel ve uzman bilirkişi harita yüksek mühendisi, harita mühendisi ve tapu fen memurundan oluşacak 3 kişilik uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla taşınmaz başında keşif yapılmalı, uzman bilirkişi kuruluna ölçekli ve geniş kapsamlı kadastro paftası zemine aplike ettirilmeli, bu işlem yapılırken arz üzerinde ve kadastro paftasında tarif edilen hangi poligon ve röper noktalar ile arz üzerindeki hangi doğal yada yapay sınır yerlerinden varsa değişmez nitelikte sınır yeri sayılabilecek hangi kişi yada kişi taşınmazlarından yararlanıldığı kendilerine açıklattırılmalı, önceki günlü hükme dayanak yapılan haritalardan da yararlanılmalı, bu yolla uzman bilirkişi kuruluna ayrıntılı gerekçeli yargı denetimine açık olacak şekilde haritalı rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi" gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararı sonrasında yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulü ile, davacı ..., ..., ..., ... ve ... dışındaki diğer tüm müdahil davacıların davasının reddi ile ve ...'in talebinin kabulü ile, 296, 297 ve 298 sayılı parsellerin kadastro tespitlerinin iptali ile,

1) ... ili, ...ilçesi, ... köyü, illi Pınar mevkii, 296 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (B) harfiyle gösterilen 1451,38 m2'lik kısmın ıslah alanında su altında kaldığından dolayı kadastro harici olarak bırakılmasına ,

2) ... ili, ...ilçesi, ... köyü, illi Pınar mevkii, 297 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (E) harfi ile gösterilen 3158,43 m2'lik kısmın ıslah alanında su altında kaldığından dolayı kadastro harici olarak bırakılmasına ,

3) ... ili, ...ilçesi ... köyü, illi Pınar mevkii, 298 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (M) harfi ile gösterilen 4519,82 m2'lik kısmın ıslah alanında su altında kaldığından dolayı kadastro harici olarak bırakılmasına,

4) ... ili, ...ilçesi, ... köyü, illi Pınar mevkii, 296 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (C) harfi ile gösterilen 0535,26 m2'lik kısmın Sultan Çayı yatağında ve su altında kaldığından dolayı kadastro harici olarak bırakılmasına,

5) ... ili, ...ilçesi ... köyü, illi Pınar mevkii, 297 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (D) harfi ile gösterilen 1611,03 m2'lik Sultan Çayı yatağında ve su altında kaldığından dolayı kadastro harici olarak bırakılmasına,

6) ... ili, ...ilçesi, ... köyü, illi Pınar mevkii, 298 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (N) harfi ile gösterilen 1126,19 m2'lik Sultan Çayı yatağında ve su altında kaldığından dolayı kadastro harici olarak bırakılmasına,

7) ... ili, ...ilçesi ... Köyü, illi Pınar mevkii, 296 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 5689,14 m2'lik kısmını tarım konumunda olmadığından dolayı boşluk nedeniyle Hazine adına kayıt ve tesciline,

8) ... ili, ...ilçesi ... köyü, illi Pınar mevkii, 297 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (F) harfi ile gösterilen 7218,49 m2'lik kısmın tarım konumunda olmadığından dolayı boşluk nedeniyle Hazine adına kayıt ve tesciline ,

9) ... ili, ...ilçesi, ... köyü, illi Pınar mevkii, 298 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (K) harfi ile gösterilen 5137,69 m2'lik kısmın tarım konumunda olmadığından dolayı boşluk nedeniyle Hazine adına kayıt ve tesciline,

10) ... ili, ...ilçesi, ... köyü, illi Pınar mevkii, 298 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (L) harfi ile gösterilen 10517,82 m2'lik kısmının tarla vasfıyla ...'in mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline,

11) ... ili, ...ilçesi, ... köyü, illi Pınar mevkii, 297 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (G) harfi ile gösterilen 5041,16 m2'lik kısmının tarla vasfıyla ...'in mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline,

12) ... ili, ...ilçesi, ... köyü, illi Pınar mevkii, 297 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (H) harfi ile gösterilen 0547,77 m2'lik kısmının orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline,

13) ... ili, ...ilçesi, ... köyü, illi Pınar mevkii, 298 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (I) harfi ile gösterilen 0072,35 m2'lik kısmının orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline,

14) ... ili, ...ilçesi, ... köyü, illi Pınar mevkii, 298 sayılı parselin müşterek bilirkişi imzalı 22.05.2014 tahihli bilirkişi raporuna ekli krokide (O) harfi ile gösterilen 0400,00 m2'lik kısmın tespit gibi tesciline,

15) ... ili, ...ilçesi, ... köyü, illi Pınar mevkii, 299 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm birleşen dosya davacısı ... ve davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz ve tescil istemine ilişkindir.

Yörede 1950 yılında yapılarak kesinleşen orman kadastrosu ve 19.09.1997 tarihinde ilan edilip kesinleşen aplikasyon ve 2/B madde uygulaması mevcuttur.

1) Hazine vekilinin tüm temyiz itirazları ile birleşen dosya davacısı ...'ın 297 parsel sayılı taşınmazın (G) bölümü dışında kalan kısımları ile 298 ve 299 sayılı parsellere yönelik temyiz itirazları yönünden.

İncelenen dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, Hazine vekilinin tüm temyiz itirazları ile birleşen dosya davacısı ...'ın 297 parsel sayılı taşınmazın (G) bölümü dışında kalan kısımları ile 298 ve 299 sayılı parsellere yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine,

2) Birleşen dosya davacısı ...'ın 297 sayılı parsel (G) harfi ile gösterilen bölümüne ilişkin temyiz itirazları yönünden;

Mahkemece verilen 1997/25 E. - 2001/11 K. sayılı ilk kararı ile 297 sayılı parselin (G) harfi ile gösterilen 5044,38 m2'lik kısmının davacılar ve müdahil davacılar adına hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verildiği, hükmüne uyulan Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2002/2698 E. - 2002/10729 K. sayılı ilk bozma kararı ile 297 parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak yalnızca (G) bölümü çıkarıldıktan sonra geri kalan kısım yönünden sicil oluşturulmadığı gerekçesiyle bozma kararı verilerek sair temyiz itirazlarının reddedildiği anlaşılmıştır. Hal böyle olunca ilk mahkeme kararı ile davacılar ve müdahil davacılar adına tesciline karar verilen (G) bölümü yönünden tescile ilişkin hüküm kesinleşmiş ve davacılar ile müdahil davacılar lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen 2010/1 E. - 2015/11 K. sayılı son karar ile 1997/25 E. - 2001/11 K. sayılı mahkeme kararının 297 parsel sayılı taşınmazın (G) bölümü yönünden kesinleşen tescil hükmü göz ardı edilerek, bahsi geçen bölümün müdahil ... mirasçılarına tesciline karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: 1) Yukarda birinci bentde açıklanan gerekçelerle; Hazine vekilinin tüm temyiz itirazları ile birleşen dosya davacısı ...'ın 297 parsel sayılı taşınmazın (G) bölümü dışında kalan kısımları ile 298 ve 299 parsel sayılı taşınmazlar yönünden temyiz itirazlarının REDDİNE,

2) İkinci bentde açıklanan gerekçelerle; birleşen dosya davacısı ...'ın 297 sayılı parsel (G) harfi ile gösterilen bölümüne ilişkin temyiz itirazları yönünden temyiz isteminin kabulü ile hükmün bu kısım yönünden BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 14/01/2020 günü oy birliğiyle karar verildi.