Esas No: 2023/7040
Karar No: 2023/11709
Karar Tarihi: 22.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/7040 E.  ,  2023/11709 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/613 E., 2023/377 K.

KARAR : Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/197 E., 2020/152 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalıların temizlik, bulaşık, çamaşır ve yemek işini yaparak tüm ev işlerinde ve yine müşterek çocukları ... ve ...'in bakıcısı olarak 24.12.2000 tarihinden 13.12.2018 tarihine kadar haftanın 6 günü 07-20 arasında aralıksız çalıştığını, çalışmanın kış aylarında ... Mahallesi Atatürk Bulvarı Gül Sitesi Konyaaltı-... adresindeki, daha sonra taşındıkları ... Mahallesi Altınkum Konakları Konyaaltı-... adresindeki evlerinde çalışmasını sürdürdüğünü, yazları yazlık olarak kullanılan ... Mahallesi Lal Sitesi Konyaaltı-... adresinde oturdukları evde aynı şekilde çalışmasını sürdürdüğünü, davalıların doktor olmaları nedeniyle nöbette kaldıkları sürelerde akşam 22-23'e kadar çalıştığını hatta bazen yatılı kaldığı günler olduğunu, 13.02.2018 tarihine kadar pazar günleri hariç haftanın 6 günü çalıştığını, 13.02.2018 tarihinde davalı ...'nin kendisini yanına alarak Sosyal Sigortalar Kurumu ... İl Müdürlüğü'ne götürerek baskı altında beyanlarını alarak imzalar attırdığını, bu tarihten beri 31.03.2018 tarihine kadar sadece cumartesi günleri çalışmasını istediğini, çalıştığı süre karşılığında 20.000,00 TL vermeyi taahhüt ettiklerini, 31.03.2018 tarihinde de işten çıkarıldığını belirtilerek davalılar yanında 24.12.2000-31.03.2018 tarihleri arasında çalışmasının tespitine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: taraflar arasında hiçbir zaman hizmet sözleşmesi ilişkisi bulunmadığını, davalı ... hanımın Özel Olimpos Hastanesi'nde kadın doğum uzmanı, davalı ... beyin ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde anestezi uzmanı olarak görev yapan kişiler olduğunu, haksız çıkar sağlamak istendiğini, SGK raporunda davacının herhangi bir çalışmasının olmadığının açıkça beyan edildiğini, tüm fotoğraflarda özel günlerde birlikte eğlenildiğinin görüldüğünü, davacının yardım olarak düşünülen eylemlerinin iş olarak tanımlandığını, süreklilik anlamında imkansızlık gösterdiğini, oğulları ...'in 1994 kızları ...'in ise 2000 yılında doğduğu, bundan 5 yıl öncesine kadar çocuklarından birinin 18, diğerinin ise 15 yaşında olup bakıcılığı gerektirecek bir durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, yapılan işin sürekli olmasının gerektiğini, çalışmanın varlığı kabul edilse dahi davacının eşi öldüğünde, kızları hastalandığında uzun süre davalanın evine doğal olarak uğramadığını, çocukların sistem gereği günün 9 saati okullarında olduğunu, davalıların işleri gereği 7-8 saat hastanede olduklarını, nöbetin her gün tutulan bir şey olmayıp istisnai bir durum olduğunu, davacının iddia ettiği gibi haftanın 6 günü temizlik, çocuk bakımı, ütü, çamaşır, bulaşık, yemek gibi işlerin tam zamanlı olarak yapılmasının imkansız bulunduğunu, davacının sitedeki evlerine geldiğinde saunaya girip, havuzda ve denizde birlikte vakit geçirdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davasında asıl olanın resmi kayıtlar olup, Kurum belgeleri arasında hiçbir kayda rastlanılmaması halinde davanın esastan reddi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.03.2020 tarihli ve 2018/197-2020/152 sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.12.2020 tarihli, 2020/1248-2020/2627 Karar sayılı kararıyla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "...re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda, hak düşürücü süreye uğrayan süre dışında kalan talep konusu döneme ilişkin olarak davalıların yazlık olarak da kullandıkları belirtilen ikamet adresi de tespit edilerek bu adreste ikamet ettikleri dönemler de belirlenerek her iki evin bulunduğu sitelerde uzun yıllar oturan komşu ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar, komşu civar apartmanların ve müstakil evlerin sakinleri ve kapıcıları ile davacının bu çalışmalarını bilebilecek durumda olan bakkal, manav gibi işyeri sahipleri Belediye ve Nüfus Müdürlüğünden sorulup tespit edilerek, davacının çalışmasının varlığı ve niteliği, çalışmanın tam veya kısmi süreli olup olmadığına dair ayrıntılı beyanları alınarak, dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle çalışmanın varlığı kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmelidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " Davanın kısmen kabulü ile davacının 24.12.2000 - 19.01.2012 tarihleri arasında davalılar yanında geçen çalışmasının hak düşürücü süre yönünden reddine, davacının 13.02.2018 - 31.03.2018 tarihleri arasındaki çalışmasının esastan reddine, davacının 19.03.2012 - 13.02.2018 tarihleri arasında davalılar yanında hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine , dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı, davalılar, fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; davacının delilleri vasıtasıyla hizmet sözleşmesiyle çalışma iddiasını ispatlayamamış olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil vekili temyiz dilekçesinde; çalışma olgusunun varlığının hiçbir kuşkuya yol açmayacak şekilde somut ve inandırıcı yazılı belgelerle ortaya konması gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacı vekil edenin 24.12.2000 - 19.01.2012 tarihleri arasında davalılar yanında geçen çalışmasının hak düşürücü süre yönünden reddine dair 13.02.2018 - 31.03.2018 tarihleri arasındaki çalışmasının esastan reddine dair karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’nun 79 uncu maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme

1.Eldeki davada, davacının davalı nezdinde hangi işleri yaptığının ortaya konulması kapsamında, ev işinin niteliğinin ne olduğu, evin idaresi niteliğinde hizmetlerinin olup olmadığı, çocuk bakımının varlığının araştırılması gerekmekle bu çerçevede davalının çocuklarının doğum tarihleri nüfus kayıt örneğinden incelenerek, davacının hangi tarihlerde çocukların bakımını üstlendiği ortaya konulmalıdır. Bu kapsamda önceki bozma ilamında da belirtildiği üzere talep konusu döneme ilişkin olarak davalıların yazlık olarak da kullandıkları belirtilen ikamet adresinde ikamet ettikleri dönemler net şekilde belirlenerek her iki evin bulunduğu sitelerde uzun yıllar oturan komşu ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar, komşu civar apartmanların ve müstakil evlerin sakinleri ve kapıcıları ile davacının bu çalışmalarını bilebilecek durumda olan bakkal, manav gibi işyeri sahipleri Belediye ve Nüfus Müdürlüğünden sorulup tespit edilerek, davacının çalışmasının varlığı ve niteliği, çalışmanın tam veya kısmi süreli olup olmadığına dair ayrıntılı beyanları alınarak, dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle çalışmanın varlığı kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.