Esas No: 2024/1269
Karar No: 2024/3847
Karar Tarihi: 15.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/1269 E.  ,  2024/3847 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/947 E., 2023/2173 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gebze 10. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/29 E., 2022/9 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ... Yapı inşaat Gıda Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. işyerinde Ağustos 2014 tarihinde çalışmaya başladığı, 31.12.2016 tarihine kadar kesintisiz çalıştığı, hizmet akdinin haksız olarak feshedildiği, prime esas kazançlarının eksik gösterildiği, çalışma günlerinin eksik gösterildiği, işyerinde yevmiyeli gündelik işçi olarak çalıştığı, usta başı olduğu, günlük çalışma ücretinin 2014 - 2015 yıllarında 85 TL, 2016 yılında 100 TL olduğu, kış mevsimi ve kötü hava şartlan haricinde, işyerinde aralıksız çalıştığı, tatil yapmadan çalıştıkları, günlük 08:00-18:00 saatleri arasında çalıştığı ve mesaiye kaldıkları iddiasıyla Kurumu bildirilmeyen çalışmanın tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmedikleri, her şeyden önce talep edilen hizmet tespiti süresi için dava açma süresi olan 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolmuş olduğu, davanın hak düşürücü süreye uğraması nedeniyle reddi gerektiği, Kurum kayıtlarında davacının belirtilen tarihlerde yukarıda bahsi geçen işyerinde çalıştığını gösterir herhangi bordro kaydı, işe giriş bildirgesi vs. belge yer almadığı, bu bakımdan bordro kayıtlarında ismi bulunmayan davacının süz konusu işyerinde fiili olarak çalışmadığı kabul edilmesi gerektiği, davacının iddia ettiği tarihlerde anılan işyerinde çalışılmaya başladığını gösterir herhangi bir delil mevcut olmadığı, Yargıtay yerleşik içtihatlarında kabul edilen görüş uyarınca eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça hizmet akdine davalı sigortalılıktan söz edilemeyeceği, yöntemine düzenlenen işe giriş bildirgesi dahi çalışmanın mevcudiyeti yönünden tek başına yeterli kabul edilemeyeceği. bu tür davaların kamusal niteliği itibarıyla gerektiğinde resen araştırmayı gerekli kıldığı, bu nedenle işe giriş bildirgesinin verildiği, ancak yasal belgelerin bulunmadığı durumlarda çalışma olgusunu ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlarında aranması ve sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığı yöntemince belirlenmesi gerektiği, davacının açtığı davayı ispatlayabilmesi için Kurum kayıtlarının aksini ispat edecek derecede yazılı deliller ileri sürmesi gerektiği, resmi belge olarak Kurum kayıtlarının aksi ancak eş değerde yazılı belgelerle ispatlanabileceği, davanın tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığı Yargıtay 10 ve 21. Hukuk Dairesinin muhtelif kararlarında kamu düzeninin ilgilendiren bur tür hizmet tespiti davasının hakimlikçe titizlikle incelenmesi gerektiği, işyerinin açılıp ve kapanış tarihlerinin araştırılması gerektiği, tanık delillerine başvurulduğu takdirde dinlenecek tanıkların bordroda ismi geçen aynı veya komşu işyerleri çalışanı olması gerektiği, davacının dava dilekçesinde belirttiği dönemlerde kesintisiz sigortaya tabi olarak çalışıp çalışmadığı, yaşı, ücreti yaptığı işin niteliği gibi hususların resen araştırılması gerektiği, davanın açılmasına Kurumun sebebiyet vermediği, konuyla ilgili işlemlerde mevzuata ve hukuka aykırı bir durumun söz konusu olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işyerinde asgari ücretle çalıştığı, imzalı ücret bordrolarını sunacakları, davacının ıslak imzalı bordrosunu olması nedeni ile tanık dinletilmesine muvafakatlerinin olmadığı, kötü hava şartlarında çalışmanın yapılmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; SGK denetmeni tarafından yapılan denetim sırasında tanık olarak dinlenenlerin ücretin asgari ücret olduğu, inşaata çalıştıkları için hava şartlarına bağlı olarak bazen ayda 10 gün bazen 20 gün bazende tam ay çalışıldıklarını ifade ettikleri, dava dosyasında bulunan ücret hesap pusulalarında davacının aldığı ücret açık olarak belirtildiği ve itiraz şerhi konulmadan imzalandığı, davacının davalı tarafından bildirilen yazılı delillere karşı yazılı delil ve delil başlangıcı niteliğinde bir delil sunamadığı ve yazılı delillere karşı tanık dinletilmesine muvafakat edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının tespit talep döneminde kesintisiz çalıştığı, primlerinin ve çalışma günlerinin Kuruma eksik bildirildiği, sözleşmesini haksız olarak feshedildiği, emsal ücret araştırması yapılması gerektiği, çalışmaların işyerinde aralıksız devam ettiği, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu ile davanın reddine karar verilmiş olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hizmet cetveline göre davalıya ait inşaat yapımı nitelikli işyerinde 07.08.2014 - 31.12.2016 tarihleri arasında çalışmalarının bulunduğu, genellikle aylık 30 günden daha az çalışma günlerinin Kuruma bildirildiği, eksik gün nedeninin (7) kodu "puantaj kayıtlarına dayalı bildirim" olarak belirtildiği, işyerinde 25.08.2015 tarihli ... Başkanlığı Sakarya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Denetmeni tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 31.08.2015 tarihli raporda; davacının prime esas kazancının eksik bildirildiğinin tespit edilerek, davacının beyanına binaen 2014/8-9- 10- 11- 12 ve 2015/1-2-3-4-5-6-7 ayları için, günsüz ek prime esas kazançların gösterir günsüz APHB lerin işverenden istenmesi gerektiği değerlendirildiği, ... Denetmeninin raporuna istinaden, 2014/8. ay ve 2015/7 nci ayları arası dönem için günsüz Ek Aylık Pirim Hizmet Belgeleri düzenlendiği, bu döneme dair eksik prim miktarlarının SGK denetmen raporu gereğince Kuruma bildirildiği anlaşılmakta olup, davacı tarafça yukarıda belirtilen ispat kuralları gereğince bu dönemde ek bildirim yapılan miktarlar dışında ve denetim sonrasına ilişkin dönemde primlerinin eksik bildirildiğinin ispatlanamaması nedeniyle prime esas gerçek kazancın tespiti talebi yönünden davanın reddinin yerinde olduğu, davacı her ne kadar çalıştığı süre boyunca kesintisiz olarak ayda 30 gün üzerinden çalıştığını belirterek eksik hizmetlerinin tespitini talep etmişse de işyerinde yapılan denetimde eksik hizmet bildirimine dair bir tespit yapılamamış olması, dinlenen ve bordro tanıkları olup, işyerinde ihtilaf döneminde Kuruma çalışmaları bildirilmiş olan davacı, davalı tanıklarının ve Mahkemece re'sen seçilerek dinlenen bordro tanıklarının beyanlarına dayanılarak davacının ayda 30 gün çalıştığına dair somut bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı, aksine davacı tanıklarının bir kısmı da dahil olmak üzere dinlenen tanıkların beyanlarında; davalıya ait inşaat yapım işinde genellikle ayda 30 günden az çalışma yapıldığını beyan etmiş olmaları, bu tanıkların beyanlarının dosya kapsamına, inşaat sektöründe bilinen çalışma şartlarına uygun olduğu anlaşılmakla ve ayda 30 gün üzerinden çalışma yapıldığına dair ispata yarar herhangi bir delil de bulunmadığından Mahkemece hizmet tespiti yönünden de talebin reddine karar verilmiş olması isabetli olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak Ağustos 2014 - 31.12.2016 tarihleri arasında tam ve kesintisiz çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.