Esas No: 2025/2480
Karar No: 2025/4239
Karar Tarihi: 22.05.2025

**12. Hukuk Dairesi         2025/2480 E.  ,  2025/4239 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla başlatılan örnek 10 numaralı takipte borçluların icra mahkemesine başvurusunda; aynı ilişkiden kaynaklanan borcun tahsili için daha önceden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takipleri yapıldığını, İİK'nın 45. maddesine aykırı olarak iş bu dosyada kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığını ileri sürerek takibinin iptaline karar verilmesini talep ettikleri, İlk Derece Mahkemesince; şikayetin reddine karar verildiği, borçlular tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın borçlular tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.

İİK'nın 45. maddesinde rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusunun iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceği, poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167. madde hükmünün mahfuz olduğu, söz konusu 167. maddede ise; alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede müstenit olan alacaklının, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte bulunabileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlığın incelenmesinde; temlik alacaklısı ... Sanayi ve ... A.Ş’nin 04.07.2022 tarihli temlikname uyarınca dava dışı ... Bisküvi Çikolata Kek Gıda San. ve Tic. A.Ş’nin borçlarını temlik aldığı, alacağın teminatı olarak keşidecisi ... ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş., aval veren ... olan 776.320,00 USD bedelli bono aldığı, söz konusu temliknameye göre borcun bono ile ödenmesinin kararlaştırıldığı, aynı zamanda temellük eden temlik miktarı borcun teminatını oluşturmak üzere maliki ... ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. olan taşınmaz üzerine 17.000.000,00 TL bedelli ipotek konulduğu ve alacaklının bu ipoteğe dayalı olarak örnek 9 ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlattığı, ipotek akit tablosunun incelenmesinden, ipoteğin kesin borç ipoteği olduğu görülmüştür.

Her ne kadar yukarıda anılan kanun hükümleri uyarınca borç ipotek ile temin edilmiş olsa bile, elinde kambiyo senedi bulunan alacaklı, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapabilirse de, somut uyuşmazlıkta, öncelikle ipotek senedine dayalı olarak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibine geçildiğinden, alacaklı tercih hakkını bu takip türünden yana kullanmış olup, aynı borca ilişkin olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yapamaz. Aksi halde aynı alacak için aynı borçluya karşı derdest bir icra takibi var iken mükerrer olarak ikinci bir takibin yapılması söz konusu olur. Bu husus kamu düzeni ile ilgili olup süresiz şikayete tabidir. Nitekim 20.01.2023 tarih ve 2021/2 E. - 2023/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da aynı husus benimsenmiştir.

O halde mahkemece, borçlular yönünden derdestlik nedeniyle yani tercih hakkının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi yönünden kullanılması sebebiyle kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan icra takibinin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 03.03.2025 tarihli ve 2025/39 E. 2025/246 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, ... İcra Hukuk Mahkemesinin 14.11.2024 tarih, 2024/335 E. 2024/663 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.05.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Üye ...'ın Karşı Oy Yazısı:

Şikayet, mükerrerlik iddiasına dayalı olarak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla örnek 9 nolu ilamsız takip yapıldıktan sonra başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla örnek 10 nolu takibin iptali istemine ilişkindir.

... İcra Müdürlüğünün 2023/9518 E. sayılı dosyasının incelenmesinde;

- İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla örnek 9 nolu ilamsız takip başlatıldığı,

- Takibin borçlusunun ... ... İnşaat .... A.Ş. olduğu,

- Takibe dayanak olarak gösterilen;

04.07.2022 tarih ve 21501 yevmiye numaralı ipotek senedinde; "... ......Anonim Şirketinden aldığı 17.000.000,00 TL... bedel mukabilinde" ifadesine yer verildiği,

"Temlikname" başlıklı sözleşmenin takibin taraflar olan şirketler (ve temlik borçlusu şirket) arasında düzenlendiği, sözleşmesinin konusunun, ... Sanayi Ve ... A.Ş.nin ... Bisküvi Çikolata...A.Ş.'den olan alacaklarının ... ... İnşaat Sanayi Ve ... A.Ş.'ye 776.320,00 USD karşılığında temlik edildiği, bu bedel için ... ... İnşaat Sanayi Ve ... A.Ş.'den 30.10.2023 vade tarihli bono alındığı, ayrıca temlik miktarı borcun teminatını oluşturmak amacıyla ... ... İnşaat Sanayi Ve ... A.Ş.'nin 17.000.000,00 TL limitle taşınmazı üzerine teminat ipoteği vereceğinin düzenlendiği,

Her ne kadar "Temlikname" başlıklı sözleşmede, borcun teminatını oluşturmak amacıyla 17.000.000,00 TL limitle teminat ipoteği verildiği ifadelerine yer verilmiş ise de, bahse konu sözleşme içeriğinin tamamı ile ipotek akdi birlikte değerlendirildiğinde, ipoteğin ivazlı temliğin 17.000.000,00 TL'lik kısmının teminatı amacıyla tesis edildiği dolayısıyla ortada bir "kesin borç ipoteği"nin bulunduğunun kabulü gerekir.

... İcra Müdürlüğünün 2024/4824 E. sayılı dosyasının incelenmesinde;

İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla örnek 9 nolu ilamsız takibe dayanak olan "Temlikname" başlıklı sözleşmede yer alan 30.10.2023 vade tarihli 776.320,00 USD bedelli bono nedeniyle kambiyo senetlerine mahsus yolla takip yapıldığı,

Takibin konusunun; ihtiyati hacze ilişkin alacaklar ile 776.320,00 USD miktarlı bononun rehin tutarı ile karşılanamayacağı anlaşılan kısmı olan 249.024,00 USD asıl alacak ile buna isabet eden faiz ve komisyon alacağı olduğu görülmüştür.

Dolayısıyla, yukarıda belirtilen her iki takibe konu alacağın "Temlikname" başlıklı sözleşmede bahsi geçen 776.320,00 USD olduğu tarafların da kabulündedir.

İİK'nın 45. maddesinin birinci fıkrasına göre; rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tâbi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehnin tutarı borcu ödemeye yetmezse, alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yolu ile takip edebilir.

Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise; poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167. madde hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. İİK'nın 45/3. maddesi ile atıf yapılan aynı Kanunun 167/1. maddesi gereğince de; alacağı, çek, poliçe veya emre muharrer senede müstenit olan alacaklı, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile bu bölümdeki hususi usullere göre haciz yoluyla veya borçlu iflasa tabi şahıslardan ise iflas yoluyla takipte bulunabilir.

Bu durumda, İİK'nın yukarıda yazılı hükümleri dikkate alındığında; alacaklı, alacağı ipotekle temin edilmiş olsa dahi, öncelikle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmaksızın kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapabilir. Ancak yukarıda anlatılan bu durum, kambiyo senedi ile rehinin konusunun aynı alacak olması haline münhasırdır. Dolayısıyla, rehinin tutarı borcu ödemeye yetmezse haciz yolu ile takip yapılmasının önünde yasal bir engel bulunmamaktadır.

Anlaşıldığı üzere, takibe konu borç için tesis edilen ipotek kesin borç ipoteği olup, kesin borç ipoteğinde TMK'nın 875. maddesi uyarınca, ipoteğe konu borcun yanı sıra faiz ve diğer fer'ilerin talep edilmesi ilke olarak mümkündür.

Nitekim, ... İcra Müdürlüğünün 2023/9518 E. sayılı dosyasında ipotekle teminat altına alınan 17.000.000 TL'nin yanı sıra işleyecek avans faizi ve fer'i alacakların da talep edildiği görülmektedir.

... İcra Müdürlüğünün 2024/4824 E. sayılı dosyasında ise ipotekle teminat altına alınmayan bonodaki bakiye alacak kalemleri için takip başlatılmasında herhangi bir usulsüzlük bulunmadığından ve şikayetçi/borçlu ... yönünden yalnızca örnek 10 nolu kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi yapıldığından, şikayetin reddine dair karar usul ve yasaya uygundur.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASI gerekirken, Dairemizin sayın çoğunluğun aksi yöndeki bozma görüşüne katılamıyorum. 22.05.2025