Esas No: 2023/12887
Karar No: 2024/1317
Karar Tarihi: 15.02.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/12887 E.  ,  2024/1317 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/244 E., 2023/281 K.

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen itibari hizmet süresi tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait ambalaj ve ... fabrikasında geçen ve bildirilen hizmetlerine itibari hizmet süresi verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren vekili, davacının bildirimlerinin usulüne uygun şekilde, süresinde ve tam olarak bildirildiğini, iş yeri koşullarının itibari hizmet süresi verilmesini gerektirecek ağır ve yıpratıcı koşullar taşımadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili, müvekkili Kurumun dava öncesi başvurular üzerine gerekli incelemeleri yaptığını, işverenin bildirimlerine göre kayıtların tutulduğunu, davaya sebebiyet verilmediğini, aleyhe yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.02.2020 tarihli, E.2018/801, K.2020/50 sayılı kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının davalı ... Ambalaj ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait işyerinde geçen hizmet sürelerinden 01.10.1996- 30.09.2008 tarihleri arasında gerçekleşen 3589 günlük hizmetin yarısı (ay içinde yapılan bildirimin yarısı) olan 1794 gün hizmetix0,25 formülüne göre hesaplanan 448,5 günlük itibari hizmet süresinin bulunduğunun ve bu sürenin 2098 sayılı Kanun'la eklenen ve 3395 Sayılı Kanun'la değiştirilen 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi kapsamında davacının sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.10.2021 tarih, E.2020/766, K.2021/1583 sayılı kararı taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bozma ilamında, yapılan keşif ve bilirkişi raporu incelemesinden, bakım bölümde çalışanların üretim bölümünün alt katında yer aldığı anlaşılmakta olup Mahkemece, öncelikle, elektrik, mekanik ve tesisat teknisyenlerinin bulunduğu bakım onarım bölümünün üretim bölümü ile merdiven veya asansör ile bağlantısının olup olmadığı, bu iki bölüm arasında kapı olup-olmadığı, talep konusu dönemde bakım bölümünün üretim bölümünden etkilenip etkilenmediği araştırılmalı, bakım onarım teknisyenlerinin 3 vardiya çalıştığı, vardiyaların hangi saatler olduğu, davacının hangi vardiyada çalıştığı, bakım elemanlarının vardiyalarda dönüşümlü çalışıp çalışmadığı, rutin bakım ve arıza bakımlarının hangi vardiya saatinde yapıldığı, gece vardiyasında da bakım yapılıp yapılmadığı, teknik bakım elamanlarından hepsinin makinaların bakımında ve arızasında çalışıp çalışmadığı, mekanik teknisyenin dışında çalışan elektrik ve tesisat teknisyenlerinin makinaların bakımında ne gibi bir katkısının bulunduğu, aylık-yıllık-günlük bakım süresi, makinaların ortalama arzılanma durumları ile arıza giderilme süresi belirlenmeli, bakım bölümünde çalışanların vardiya durumları dikkate alınarak bakım onarım işçisi olan davacının hangi tarih aralığında nerede ne iş yaptığını işveren tarafından gönderilen belgeler ve tanık beyanları yardımıyla netleştirmek, ondan sonra bu tarih aralığında üretim bölümünde çalışmasını gerektirir işlerin neler olduğu, düzenli olarak günün yarısını üretim bölümünde geçirmesi gerektiğine dair yapılan işlerin net olarak belirlenip, davacının 506 sayılı Kanun'un ek 5 inci maddesi kapsamındaki bölümlerde fiilen geçirdiği çalışma süresi belirlenerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının davalı işveren ... Ambalaj ve ... Sanayi. ve Ticaret A.Ş. ye ait .... sicil sayılı işyerinde gerçekleşen 01.10.1996-15.08.1997, 09.06.1999 30.09.2008 arası Kuruma bildirilmiş 3589 gün sigortalılık gün sayısının yarısı olan (ay içinde yapılan bildirimin yarısı) 1794 günlük süre üzerinden 1794x 0,25 = 448,5 gün itibari hizmet süresinin bulunduğunun ve bu sürenin 506 sayılı Kanun'a 2098 sayılı Kanun'la eklenen ve 3395 sayılı Kanun'la değiştirilen ek madde 5 kapsamında davacının sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesinin II bendidir.

2- 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun Ek 5 inci maddesi, 506 sayılı Kanun'a göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için, hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak ekleneceğini düzenledikten sonra II. bendinde, basım ve gazetecilik işyerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalıların,

a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerleri,

b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri,

c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri,

d) Fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri,

f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan iş yerlerinde geçen her tam yıllık çalışma süresi için 90 gün itibari hizmet süresi verilmesini, kesirlerin hesaplanmasında tam yılın 360 gün olarak alınacağını, fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülünün uygulanması gerektiğini düzenler.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle

Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.