Esas No: 2023/2103
Karar No: 2024/3972
Karar Tarihi: 12.11.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/2103 E.  ,  2024/3972 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/816 E., 2023/797 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ordu 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/242 E., 2022/420 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 12.11.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde asıl ve birleşen davada davalı ... vekili Avukat Şule Alhan ile asıl ve birleşen davada davacı ... Müh. İnş. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti vekili Avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

1-Davacı konsorsiyum ortakları yükleniciler tarafından açılan asıl ve birleşen davada sözleşme dışı yapılan iş bedelinin tahsili ile sözleşmenin haksız feshi nedeniyle teminat mektuplarının iadesi istemli davada, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda, davalı ... Teftiş Kurulu müfettişleri tarafından yapılan soruşturma nedeniyle görevlendirilen harita mühendisinin 07.12.2015 tarihli raporuna göre yüklenicinin çizdirmiş olduğu proje-1 ile proje-3 arasındaki kot farklılıklarından dolayı 119.714,52 m3 kazı, 58.875,97 m3 dolgu yapıldığının hesaplandığı, tespit dosyasına sunulan bilirkişi raporunda da aynı hesabın yapıldığı, iki proje arasındaki kazı dolgu farkının sözleşme dışı iş olduğu, kazıdan çıkan malzemenin bir kısmının sahada kullanıldığı, büyük bir kısmının ise saha dışına taşındığı, dosyada mevcut fotoğraf-video görüntüleri, teftiş dosyası ve alınan ifadeler ile Sulh Hukuk Mahkemesi tespit dosyasından anlaşılmakla, her iki proje arasındaki farktan dolayı çıkacak bedelin sözleşme dışı imalat olduğu, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda sözleşme dışı yapılan iş bedelinin %10’unun sözleşme fiyatlarıyla, bunun dışındakinin ise Yargıtay kararlarına göre işin yapıldığı yıl piyasa rayiç fiyatlarına göre hesap edildiği, söz konusu işin hakedişlere girmediği, davacıların davalı kurum ile yapılan sözleşmeyi konsorsiyum ortakları olarak imzaladıkları ve her bir davacının sözleşme kapsamında kendi uhdesinde kalan işlerden sorumlu olması gerektiği, davacı Samel Elektrik şirketinin alacak miktarının dosya kapsamında 50.000,00 TL, diğer davalı ... Müh.nin ise alacağının toplam 4.992.349,89 TL olarak hesaplandığı, davalı kurumun fesih işleminin haksız olduğu tespit edildiğinden teminat mektuplarının irat kaydedilme şartlarının oluşmadığı, davacı ... Müh. şirketinin dava açılmadan önce 3.536.434,69 TL alacak için davalıyı 05.09.2015 tarihinde temerrüde düşürdüğü, davacılar vekili tarafından bilirkişi heyeti tarafından yapılan hesaplama dikkate alınarak 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde ek dava açıldığı anlaşılmakla, asıl davanın kabulü ile 10.000,00 TL'nin 22.02.2016, 3.536.434,69 TL'nin 05.09.2015 temerrüt ve 939.507,58 TL'nin 05.01.2018 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ... Mühendislik ... Limited Şirketine verilmesine, sözleşmenin feshinin haksız olduğunun tespiti ile davalı tarafa verilen kesin teminat mektuplarının kararın kesinleşmesi halinde davacılara iadesine; birleşen davanın ise kısmen kabulü ile 506.407,62 TL’nin 08.12.2021 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ... Mühendislik ...Limited Şirketine verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dava konusu uyuşmazlıkta elektrik işlerine ait 50.000,00 TL'nin 08.12.2021 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı Samel Elektrik ... Limited Şirketine verilmesine karar verilmiştir.

2- İlk derece mahkemesi kararına karşı asıl ve birleşen davada davalı idare vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi’nin 2023/816 Esas, 2023/797 Karar ve 21.03.2023 tarihli kararı ile, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3- Bu karara karşı süresinde davalı vekilince duruşma istemli temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Kamu düzenine aykırılık hallerinin re'sen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine sözleşmeye konu işten önce dava dışı yükleniciler tarafından yapılan dere ıslahı ve gölet inşaatlarından dolayı hafriyat tepelerinin oluştuğu, davalı idare tarafından ihaleye çıkılan uygulama projesinin işin yapılacağı yerin fiili durumunu bu nedenle yansıtmadığı, davacı yüklenicinin bu durumu süresinde davalıya bildirdiği, davacı tarafça yeniden hazırlanan uygulama ve iş bitim projesinin idare elemanlarınca imzalandığı, ayrıca yine sözleşmeye konu yerde önceki yükleniciler tarafından yapılan işlerde altyapı, drenaj, kanalizasyon, yağmur suyu tesislerine zarar verildiği gibi söz konusu işlerin fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmadığının tespit edilerek davacı yüklenici tarafından davalı idareye bildirildiği, bu durumun davalı idare tarafından da kabul edildiği, davacı yüklenici tarafından bu işlerin de yapıldığı dosya arasına yansıyan bilgi, belge, bilirkişi kurulu raporlarından ve beyanlardan anlaşıldığından davalı idare vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararına ilişkin davalı idare vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan kararın ONANMASINA, asıl ve birleşen davada davacılar Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunduğundan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl ve birleşen davada davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 12.11.2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.