Esas No: 2023/2736
Karar No: 2024/172
Karar Tarihi: 16.01.2024

**8. Hukuk Dairesi         2023/2736 E.  ,  2024/172 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN :

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 3303 ... Taşkömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanun’un (3303 ... Kanun) Ek 1 inci maddesi uyarınca yapılan kullanım kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, davalı / birleşen dosya davacısı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı / birleşen dosya davacısı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili Merkez ilçesi İnağzı Mahallesi çalışma alanında 3303 ... Kanun'un Ek 1 inci maddesi kapsamında yapılan kullanım kadastrosu sırasında, 1408 ada 20 parsel ... 111,72 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, beyanlar hanesine; ''3303 ... Kanun'un 3 üncü maddesi gereğince idarenin ve ruhsat sahiplerinin maden arama ve işletme faaliyetlerine müdahale edilemeyeceği ve bundan doğacak zararlarda mülkiyet hakkına dayanılarak bir hak ve tazminat iddiasında bulunulamayacağı, kamu yararı ve ülke güvenliği açısından yabancı uyruklu gerçek kişiler ile kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip yabancı ticari şirketlerince iktisap veya sınırlı ayni hak tesis edilemeyeceği, 14.11.1999 tarihinden önce olmak üzere eşit hisselerle Yusuf oğulları ... ile ...'nın kullanımında olduğu ve 14.11.1999 tarihinden önce olmak üzere bir katlı kargir dükkanın eşit hisselerle Yusuf oğulları ... ile ...'lara ait olduğu ve taşınmaz üzerindeki binanın Kilimli Çamlık Mahallesi 41 ada 1 parsele 18,76 metrekare tecavüzü olduğu" şerhi yazılarak, arsa vasfıyla, davalı Hazine adına tespit edilmiştir.

2. Asıl dava dosyasının davacısı ... vekili dava dilekçesinde; ... ili Merkez ilçesi İnağzı Mahallesi 1408 ada 20 parsel ... taşınmazın yaklaşık olarak 40 yıldır davacının kullanımında olduğunu ve davalının taşınmazda her hangi bir kullanımının bulunmadığını ileri sürerek, davalı adına olan kullanıcı şerhinin iptali ile taşınmazın tamamının davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

3. Birleşen dosyanın davacısı ... vekili dava dilekçesinde; tarafların kardeş olduklarını, ... ili Merkez ilçesi İnağzı Mahallesi 1408 ada 20 parsel ... taşınmazı 1976 - 1977 yıllarında amcası olan Osman Kaya'nın, müvekkili olan davacı ...'ya bağışladığını, daha sonra davacı ...' nın taşınmaz üzerine tek katlı kargir dükkan inşaa ettiğini, dükkanın yapılmasından sonra askerden dönen kardeşi davalı ...'ya dükkanda marangozluk yapıp kendi parasını kazanması için teklifte bulunduğunu, davalının bu teklifi kabul ederek taşınmaza sadece elektrik tesisatı yaptırmak suretiyle marangozhane olarak işletmeye başladığını, davalının dükkan için kira bedeli vermemesine karşılık davacının davalının evinde oturmasını teklif ettiğini ve davacının bunu kabul ettiğini, taraflar arasında yazılı anlaşma olmaksızın dükkanın mülkiyetinin devrini içermeyen sözlü anlaşma yapıldığını, davalının dükkanın vergilerini, davacının ise evin emlak vergilerini ödediğini, ancak davalının, davacıya evinden çıkması için baskı yapması üzerine davacının da davalıdan dükkanı boşaltmasını istediğini, her ne kadar taraflar arasında sözlü bir anlaşma olsa da taşınmazın davacıya ait olduğunu, ancak kadastro çalışmalarında taşınmaz üzerindeki kullanıcı şerhinin 1/2 payının hatalı olarak davalı adına şerh verildiğini belirterek, davalı adına yapılan kullanıcı şerhinin iptal edilerek, taşınmazın tamamının davacı adına tesciline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında aralarında irtibat bulunduğu gerekçesiyle dava dosyaları birleştirilmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl ve birleşen dava dosyasının davalısı Hazine vekili; davanın reddini savunmuştur.

2. Birleşen dosya davalısı ... vekili cevap dilekçesinde; taşınmaz dedesi tarafından verilmiş olup arsa ve dükkan karşılığında davalı tarafından davacıya, ikamet ettiği dairenin verildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmazın arsasının tarafların amcası olan Osman Kaya tarafından davalı-birleşen dosyanın davacısı ...'ya verildiği, ... tarafından arsanın üzerine dükkan inşaatı yapıldığı, kardeşi olan davacı-birleşen dosya davalısı ...'ya bu dükkanda marangozluk yapması için dükkanı teslim ettiği, bunun karşılığında davacı ...'nın abisi ...'nın ... ili Merkez ilçesi İnağzı Mahallesinde 1373 ada 33 parsel ... taşınmazın ilk katında oturmasına, ikinci katı da tamamlayarak kullanmasına rıza gösterdiği, taraflar arasında her ne kadar yazılı bir sözleşme olmasa da, uzun yıllardır 1999 ve çok öncesi 1980'li yıllardan bu yana taşınmazların bu şekilde kullanıldığı anlaşıldığı, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/299 Esas ... dosyasında davalı ...'nın oturduğu ... ili Merkez ilçesi İnağzı Mahallesinde 1373 ada 33 parsel ... taşınmaz hakkında açılan fuzuli işgal ve ecrimisil talepli davaya ilişkin dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve taşınmazın tapu kayıt örneğinin dosya arasına getirtildiği, yapılan incelemede, taşınmazda tarafların yıllardır zımni olarak kullandıkları şekilde tapu kaydının oluştuğunun görüldüğü, dava konusu edilen 1408 ada 20 parsel ... taşınmazın 1980'li yıllardan bu zamana kadar davacı-birleşen dosya davalısı ... tarafından malik sıfatıyla zilyet edildiği kanaatine varıldığı gerekçesiyle, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine, 1408 ada 20 parsel ... taşınmazın kadastro tutanağında belirtilen vasıf ve yüzölçümü ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, tutanağının beyanlar hanesindeki şerhlerin iptaline; a)"3303 ... Kanunun 3 üncü maddesi gereğince idarenin ve ruhsat sahiplerinin maden arama ve işletme faaliyetlerine müdahale edilemez ve bundan doğacak zararlarda mülkiyet hakkına dayanılarak bir hak ve tazminat iddiasında bulunamaz." b)"Kamu yararı ve ülke güvenliği açısından yabancı uyruklu gerçek kişiler ile kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip yabancı ticari şirketlerince iktisap veya sınırlı aynı hak tesis edilemez" c)"14/11/1999 tarihinden evvel olmak üzere Yusuf oğlu ... kullanımındadır." d)"14/11/1999 tarihinden evvel olmak üzere 1 katlı kargir dükkan Yusuf oğlu ...'ya aittir." e)"Taşınmaz üzerindeki binanın Kilimli Çamlık Mahallesi 41 ada 1 nolu parsele 18,76 m2 tecavüzü vardır." şerhlerinin konulmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı / birleşen dosyanın davacısı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı / birleşen dosyanın davacısı ... vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesi ile aşamalardaki iddia ve savunmalarını tekrarlayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve Kanuna aykırı olduğunu, taşınmazın 1976 - 1977 yıllarında tarafların amcası Osman Kaya tarafından ...'ya verildiğini, Hasan'ın bizzat masraflarını karşılayarak dükkanı inşaa ettiğini, ancak o dönemde askerden dönen kardeşi Yılmaz'a marangozluk işini dükkande yapması için teklifte bulunduğunu ve Yılmaz'ın kabul etmesi üzerine davacı ...'ın kira bedeli almadan taşınmazı davalının kullanmasına rıza gösterdiğini, davalı ...'ın ise, davacıya ait dava dışı 1373 ada 33 parsel ... taşınmaz üzerindeki evin 1 inci katında davacının kira bedeli ödemeden oturmasını ve 2 nci katının davacıya ait olduğunu kabul ettiğini, bu şekilde yıllarca kullanıldığını ve taşınmazın davacı ...'a ait olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın ise kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, çekişmeli taşınmazın lehine kullanıcı şerhi verilen davacı ...'nın kullanımında olduğu, dosya kapsamında, tespit tarihine kadar davalı tarafça bu duruma karşı çıkıldığına ve taşınmazın kullanımına ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık yaşandığına dair her hangi bir bilgi veya belge bulunmadığı, böyle olunca; davacı tarafın çekişmeli taşınmaz üzerindeki uzun süreli kullanımının kendi nam ve hesabına olduğunun kabulü gerektiği ve taşınmazın halen de bu şekilde kullanıldığı gerekçesiyle, davalı / birleşen dosyanın davacısı Osman Kaya vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davalı / birleşen dosyanın davacısı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı / birleşen dosyanın davacısı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kullanım kadastrosuna itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmazda taraflar lehine, müstakilen kullanıcı şerhi verilmesine ilişkin koşulların oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3303 ... Kanun'un Ek-1 inci maddesi,

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı / birleşen dosyanın davacısı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

179,90 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 247,70 TL'nin temyiz eden davalı-birleşen dosya davacısı ...'dan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.