Esas No: 2023/1714
Karar No: 2024/58
Karar Tarihi: 08.01.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/1714 E.  ,  2024/58 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/211 Esas, 2022/776 Karar

İHBAR OLUNAN : ...

DAVA TARİHİ

HÜKÜM : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; halı ticareti ile uğraşan müvekkili ile davalı arasındaki taşımacılık sözleşmesi uyarınca, müvekkiline gelen halıların teslimi veya müvekkilinin sattığı halıların başka illerdeki halı ticareti ile uğraşan kişilere gönderilmesinin sağlandığını, ancak 16.09.2010 tarihli taşıma kargosuna konu halılardan bir kısmının ilgili yerlere teslim edilmediğini, teslim edilmeyen halılara ilişkin olarak davalıya bir çok kez müracaat edilip, 03.11.2010 tarihli yazı ile de davalı şirketin genel müdürlüğüne müracaat edilmesine rağmen olumlu bir sonuç alınamadığını, müvekkilinin halı sahiplerinin zararlarını karşılamak zorunda kaldığını, bu suretle müvekkilinin toplamda 170.000,00 TL zarara uğradığını, bu konuda kusuru ve sözleşmeye aykırı davranışı bulunan davalı şirketin zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek şimdilik 10.000,00 TL'nin müracaat tarihi olan 03.11.2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili, 14.05.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 160.000,00 TL artırarak toplam 170.000,00 TL'nin dava dilekçesindeki koşullarla davalıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, sevk irsaliyesinde teslim ... kısmında müvekkili şirketin personelinin isim ve imzasının olmadığını, davacı tarafça sunulan imzanın müvekkili şirket personeline ait olmadığını, davacının müvekkili şirkette kaybolduğunu iddia ettiği 15 adet halının içeriği hakkında teslim sırasında herhangi bir beyanın yer almadığını, davacının dava konusu halıları müvekkili şirkete teslim ettiğini ispatlamak zorunda olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesince 05.06.2012 tarihli, ve 2010/292 E., 2012/125 K. sayılı kararında, dava konusu halıların davalı şirkete teslim edildiğinin kesin olarak kanıtlandığı ancak daha sonra kaybolduğu ve davacıya iade edilmediğinin anlaşıldığı, bilirkişi kurulu raporuyla davacının zararının tespit edildiği gerekçesiyle toplam 170.000,00 TL'nin davalı şirketten alınmasına, 10.000,00 TL'sine dava tarihinden, geri kalan 160.000,00 TL'sine ise ıslah tarihinden itibaren ticari faiz yürütülmesine karar verilmiş, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 20.03.2014 tarihli ve 2012/14409 E., 2014/5397 K. sayılı kararında davalı vekilinin sair temyiz itirazları reddedilmiş, ancak davacının, davalının yetkili acentesine taşınmak üzere sevk irsaliyesi ile teslim ettiği ve sevk irsaliyesinde özellikleri belirtilen halıların bir kısmının alıcılarına teslim edilmediğinin, taşınması esnasında kaybolduğunun anlaşılması karşısında davacının kaybolan halılar nedeniyle uğradığı zararın davalı tarafından tazmini gerektiğinden öncelikle davacının söz konusu kayıp olayı nedeniyle uğradığı zararının tespit edilmesi gerektiği, davacı, kaybolan halılar nedeniyle halı sahiplerinin zararlarını ya halı vermek ya da nakit para ödemek suretiyle karşıladığını, bu şekilde toplamda 170.000,00 TL zarara uğradığını ileri sürmüş ise de bu zararı kanıtlayıcı yönde bilgi, belge ve makbuzları ortaya koymadığı gibi davadan önce el yazısı ile hazırlanarak davalıya verilen kayıp halıların değerleri de gösterilmek suretiyle hazırlanan listede, sonuçta kaybolan halılardan kaynaklanan zararın 84.300,00 TL olarak belirtildiği, bu durumda, davacının kaybolan halılar nedeniyle uğradığını iddia ettiği zararını kanıtlamaya yönelik bilgi ve belgeleri sunması, sunduğu deliller değerlendirilerek uğradığı zararın tespit edilmesi ve buna göre karar verilmesi gerekirken, bu yönde hiçbir inceleme yapılmaması doğru olmadığı gibi davacının zararını 84.300,00 TL olarak belirtmesine rağmen bilirkişiler tarafından hiçbir dayanağı olmadan belirlenen fiyat tablosuna göre hesaplanmış 180.440,00 TL esas alınarak davacının istemi olan 170.000,00 TL'ye hükmedilmesinin de doğru olmadığı gerekçesiyle karar davalı yararına bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesince 17.03.2015 tarihli ve 2014/229 E., 2015/102 K. sayılı kararında davacı tarafından talep edilen zararın kanıtlanması yönünde bilgi, belge ve makbuzların ortaya konulmadığı, ancak davadan önce davacı tarafından el yazısı ile hazırlanarak davalıya verilen kayıp halılardan kaynaklanan zararın 84.300,00 TL olarak belirlendiği, bu haliyle davacının kayıp olan halılar nedeniyle uğramış olduğu zararın 84.300,00 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 84.300,00 TL’nin 10.000,00 TL'sine dava tarihinden itibaren, 74.300,00 TL'sine ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 21.03.2016 tarihli ve 2015/7741 E., 2016/3058 K. sayılı kararıyla bozma ilamına uyulmasına rağmen, davacı tarafından talep edilen zararın kanıtlanması yönünde bilgi, belge ve makbuzların ortaya konulmadığı belirtilerek davacının dava öncesi davalıdan talep ettiği miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verildiği, bozma içeriğine uygun, denetime elverişli bir bilirkişi incelemesi yaptırılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bozma gereği yerine getirilmeden karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle karar taraflar yararına bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, 20.02.2018 tarihli ve 2016/402 E., 2018/103 K. sayılı karar ile dava konusu kargo teslimi sırasında kaybolan halıların sevk irsaliyesindeki nitelikleri dikkate alındığında halıların toplam değerinin 45.300,00 TL olduğu gerekçesiyle davacının davasının ıslah dilekçesi de nazara alınarak kısmen kabulü ile 45.300,00 TL’nin davalı şirketten alınarak davacıya ödenmesine, karar altına alınan miktarın 10.000,00 TL’si yönünden dava tarihinden, geri kalan 35.300,00 TL yönünden ise ıslah tarihinden itibaren ticari faiz yürütülmesine karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

F. Dairemiz Üçüncü Onama-Bozma Kararı

Dairemizin 20.05.2019 tarihli ve 2018/2591 E., 2019/3922 K. sayılı kararıyla yukarıda (E) bendinde yazılı karar onanmış, davalı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dairemizin 11.02.2021 tarihli ve 2019/3756 E., 2021/1108 K. sayılı kararında davalı vekilinin sair karar düzeltme sebepleri reddedilmiş ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşımaya konu sevk irsaliyesinde nitelikleri belirtilen tüm halıların rayiç bedelinin 45.300,00 TL olduğu belirtildiği, mahkemece de belirtilen bu bedele hükmedilmiş ise de, dava dilekçesinde sevk irsaliyesinde görülen ve nitelikleri belirtilen 6 adet halının ilgili fabrikalara tesliminin yapıldığı ancak, 15 adet halının teslim edilmeyerek davacının zarara uğratıldığının iddia edilmiş olması karşısında, talebi aşar şekilde, sevk irsaliyesinde nitelikleri belirtilen tüm halıların rayiç bedeline hükmedilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle 20.05.2019 tarihli onama ilamı kaldırılarak, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

G. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile teslimi yapılmayan 15 adet halının rayiç bedelinin bilirkişi marifetiyle hesaplandığı, halıların toplam değerinin 101.000,00 TL olduğu, davacının 14.05.2012 tarihli dilekçesiyle davasının 170.000,00 TL olarak ıslah ettiği ancak davalı yararına bozma kararı verildiği ve bu hususun usuli kazanılmış hak teşkil ettiği, davalı lehine oluşan müktesep hak gözetilerek karar verilmesi gerektiği, davalının aleyhine olacak şekilde hüküm kurulamayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 101.000,00 TL’nin davalı şirketten alınarak davacıya ödenmesine, karar altına alınan miktarın 10.000,00 TL’si yönünden dava tarihinden bakiye 91.000,00 TL yönünden ıslah tarihinden itibaren ticari faiz yürütülmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; karara dayanak oluşturan 21.03.2022 tarihli bilirkişi raporunda kayıp olduğu ileri sürülen ürünlerin güncel değerlerinin hesaplandığını, ancak uyuşmazlık tarihinde yürürlükte olan mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (Mülga 6762 sayılı Kanun) 785 ... maddesi uyarınca tazminat tutarının, eşyanın gönderilene teslim edileceği yerdeki değerine göre hesaplanması gerektiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 880 ... maddesine göre de tazminat miktarının eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamanındaki değeri olması gerektiğini, davacının iddiasına göre, 2010 yılında metrekare fiyatı 7.650,00 TL'yi bulan 15 adet halıyı bir çuval içerisinde, binlerce kargonun yurt içi dağıtımını yapan bir firmaya, özensizce teslim etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranmamasından kaynaklanan zararından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, davacının, kargoya halıları teslimi sırasında içerik beyanında bulunmadığından mevcut durumun kötüye kullanmaya müsait olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalının taşınmasını üstlenerek teslim aldığı halıların bir kısmını taşıma esnasında kaybetmesi nedeniyle davacının uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427, 440 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Dava, davalının taşınmasını üstlenerek teslim aldığı halıların bir kısmını taşıma esnasında kaybetmesi nedeniyle davacının uğradığı zararın tazmini istemine ilişkin olup, Dairemizin 11.02.2021 tarihli ve 2019/3756 E., 2021/1108 K. sayılı ilâmında, hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşımaya konu sevk irsaliyesinde nitelikleri belirtilen tüm halıların rayiç bedelinin 45.300,00 TL olduğunun belirtildiği, Mahkemece de belirtilen bu bedele hükmedildiği ancak dava dilekçesinde, sevk irsaliyesinde görülen ve nitelikleri belirtilen 6 adet halının ilgili fabrikalara tesliminin yapıldığı, 15 adet halının teslim edilmeyerek davacının zarara uğratıldığının iddia edilmiş olması karşısında, talebi aşar şekilde, sevk irsaliyesinde nitelikleri belirtilen tüm halıların rayiç bedeline hükmedilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiş, Mahkemece bozmaya uyularak tekrar bilirkişiden halıların rayiç değeri belirlenmek üzere ek rapor alınarak, 15 adet halı için tespit edilen rayiç bedele göre karar verilmiş ise de, Dairemizin 11.02.2021 tarihli bozma ilamına konu Mahkeme kararında tespit edilen bedelin, Mahkemenin 14.02.2017 tarihli celsesinde kurulan ara kararına göre, halıların dava tarihindeki değerine göre hesaplandığı anlaşılmaktadır.

3.Mahkemece, uyulan bozma ilamında işaret edildiği üzere, teslim edilmeyen 15 adet halının 06.12.02017 tarihli bilirkişi raporundaki bedeli esas alınarak, dava ve ıslah tarihlerine göre karar verilmesi gerekirken, bozma kararı sonrası tekrar 15 adet halının rayiç değeri tespit ettirilerek ve davalı lehine bozma ilamı ile oluşan müktesep hak dikkate alınmayarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

08.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.