Esas No: 2008/14501
Karar No: 2009/12687
Karar Tarihi: 12.10.2009

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/14501 E.  ,  2009/12687 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı,davalılardan işverene ait işyerinde 14.8.2001-21.9.2004 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, davalı şirketlere ait iş yerinde 14.08.2001-21.09.2004 tarihleri arasında geçen ve eksik bildirilen çalışmalarının tespitini istemiştir.

Mahkemece istemin kısmen kabulü ile 288 günlük çalışmanın tespitine karar verilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Yörsan Gıda Mamülleri San. Ve Tic. A.Ş adına tescilli 61691 sicil nolu iş yerinden 01.02.2002, 29.01.2003, 01.02.2004 tarihli işe giriş bildirgelerinin Kurum verildiği, 01.02.2002-30.11.2002 tarihleri arasında arasında 2002/1 dönem 90 gün, 2002/2 dönem 120 gün, 2002/3 dönem 90 gün; 01.02.2003-30.11.2003 tarihleri arasında 2003/1 dönem 90 gün, 2003/2 dönem 120 gün. 2003/3 dönem 90 gün, 01.02.2004- 27.09.2004 tarihleri arasında 2004/1 dönem 90 gün, 2004/ 5,6,7,8 aylarında 30 gün 9 ayda 21 gün kesintisiz çalışmasının ve 27.09.2004 tarihinde çıkışının bildirildiği, işverence ücret bordrolarının mahkemeye ibraz edilmediği, dönem bordrolarının bu bildirime uygun olarak tanzim edildiği, davalı şirket tarafından Yurtiçi Kargo şirketine iş yerinde kargo teslimi ile yetkili kişilere ait verilen 18.01.2002 tarihli listede davacının isminin bulunduğu, dinlenen bordro tanıklarından davacı tanıkların çalışmanın sürekli oldğunu söyledikleri, davalı tanıklarının ise davacının mevsimlik işçi olup yaz döneminde çalıştığı kış döneminde çıkarıldığını söyledikleri görülmektedir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tesbit davasının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında, resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olur. Ne var ki bu tür kanıtlar salt bu nedene dayanarak istemin reddine neden olmaz; aksi durumun ispatı olanaklıdır. Somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordro tanıkları ve komşu işyerinin kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Gerçekten, davacının, işyerindeki çalışmaları işe giriş bildirgelerine, aylık ve üç aylık bordrolara dayanılarak Kuruma kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak da primleri ödenmiştir. Öte yandan işe giriş bildirgesi ve bordrolar davacı çalışmalarının işyerinde kesintili geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise eşdeğerdeki delillerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Bu gibi durumlarda çalışma olgusunu ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranmalı, kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda davacının çalışmalarının mevsimlik yada sürekli çalışma olduğu konusunda bordro tanıkları çelişkiye düştükleri anlaşıldığından, çalışmanın mevsimlik çalışma olup olmadığını ve işyerinin yılın hangi ay veya dönemlerinde faaliyet gösterdiği tespit edilmeden sürekli çalışma kabul edilerek tespit karar verilmesi,öte yandan iş yeri kayılarında bulunan 18.01.2002 tarihli kargo teslimine yetkili kişilerin isminin bulunduğu listeye göre davacının 18.01.2002 tarihinden itibaren çalışmaya başladığının kabul edilmesi gerekirken 14.08.2001 tarihinden itibaren tespit kararı verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş, çalışmaların geçtiği işyerinde davacının yaptığı işin niteliği de belirtilerek mevsimlik iş olup olmadığını, emsal iş yerleri de araştırılarak tespit etmek, işin mevsimlik iş olduğunun anlaşılması halinde fabrikanın bulunduğu yerin iklim koşullarına göre çalışmanın yılın hangi ay veya dönemlerinde yapıldığını uzman kişilere tesbit ettirmek veya meslek kuruluşlarından görüş almak, işin mevsimlik iş olduğunun anlaşılması halinde 18.01.2002 tarihinden itibaren çalışma sezonunda geçen ve kuruma bildirilmeyen süreler yönünden tespit kararı vermek, aksi takdirde 18.01.2002 tarihinden itibaren kesintisiz çalışma kabul edilerek eksik bildirilen sürelerin tespitine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davalı işverene iadesine 12.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.