Esas No: 2020/9336
Karar No: 2021/13751
Karar Tarihi: 09.11.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/9336 E.  ,  2021/13751 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi

Dava, İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı ve davalılar tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalıların istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince verilen kararın, taraflarca temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava ve ıslah dilekçesinde özetle, kazalı sigortalının 05/10/2011 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe uğradığı iddiasıyla toplam 91.069,74-TL maddi, 80.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davacı-müteveffa ...'nun maddi tazminat talebinin kabulü ile, davacı-müteveffanın bu alacak kalemindeki fazlaya ilişkin hakkı saklı tutularak,

91.069,74-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak yasal hisseleri oranında davacı-müteveffa ... mirasçılarına verilmesine, bu alacağa kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

Davacı-müteveffa ...'nun manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile,

45.000,00-TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak yasal hisseleri oranında davacı-müteveffa ... mirasçılarına verilmesine, bu alacağa kaza tarihi olan 05/10/2011 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2. maddesi gereğince;

1-Davacıların ileri sürdüğü istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden esastan reddine,

2-Davalıların hesap raporuna dair istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece Mahkemesi kararının (bu yönden) kaldırılmasına,

3-Davacı-müteveffa ...'nun maddi tazminat talebinin kabulü ile, davacı-müteveffanın bu alacak kalemindeki fazlaya ilişkin hakkı saklı tutularak,

171.145,25 TL maddi tazminattan taleple bağlı kalınarak 91.069,74 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak yasal hisseleri oranında davacı-müteveffa ... mirasçılarına verilmesine, bu alacağa kaza tarihi olan 05.10.2011 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

Davacı-müteveffa ...'nun manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile,

45.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak yasal hisseleri oranında davacı-müteveffa ... mirasçılarına verilmesine, bu alacağa kaza tarihi olan 05.10.2011 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ortadan kaldırma kararı sonrasında alınan hesap bilirkişi raporuna da diğer raporlara da tarafınca yapılan itirazlarda ücrette yapılacak değişikliklerden kaynaklı haklarının saklı tutulduğunu, dosyada ortadan kaldırma kararı üzerine alınan hesap raporundaki artışın sebebinin asgari ücrette yapılan artıştan kaynaklı olduğunu, bu konuda haklarının rapora beyan ve itirazlarda saklı tutulmuş olması sebebiyle davalı lehine usuli kazanılmış haktan bahsedilemeyeceğini, ortadan kaldırma kararı öncesinde maddi tazminatın 171.145,25-TL olarak tespit edildiğini ancak ıslah sebebiyle kalan kısım için fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulduğunu, maddi tazminat tutarı yönünden Mahkemenin son kararında belirtilen 198.905,91-TL üzerinden haklarınının saklı tutulmasına karar verilmesini,

Davalı ... İnşaat Makina ve Turizm Yatırımları A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle, kusura yönelik bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin çalışanlarına tüm eğitimleri verdiğini, gerekli güvenlik önlemlerini aldığını, çalışanlarının güvenlik önlemlerine uyması gereken denetimleri yaptığını, uymayanları uyardığını, çalışanlarına gerekli koruyucu malzemeleri temin ettiğini, kaznın, davacının dikkatsizliği, tedbirsizliği ve acele etmesi nedeniyle meydana geldiğini, iki rapor arasındaki zaman farkının yaklaşık 1,5 yıl olup son rapor ile hesaplanan tazminat ilk raporda hesaplanan tazminatın üç katından fazla olduğunu, her iki rapor arasındaki tazminat farkının neden kaynaklandığına ilişkin bilirkişiden ek rapor alınarak çelişkinin giderilmesine yönelik itirazlarının reddedildiğini, müteveffanın işbu temyiz başvurusuna konu dava sonuçlanmadan başka bir iş yerinde geçirdiği iş kazası sonucunda ...tarihinde vefat ettiğini, buna rağmen yerel mahkemece alınan bilirkişi raporunda yalnızca müteveffanın ... tarihine kadar olan aktif döneminin hesaplamada göz önünde bulundurulması gerekirken tüm kazanç dönemleri ve emeklilik dönemi de tazminat hesaplamasına dahil edildiğini,

Davalı ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde, müvekkili şirketi davacının işvereni ile yapmış olduğu eser sözleşmesi niteliğindeki sözleşme ile bir takım işlerini davacının işverenine ihale etttiğini, iş sağlığı ve güvenliği için gerekli tedbirleri almanın aslen işverenin sorumluluğunda olduğunu, müvekkili şirketin iş sahibi konumunda olduğunu ve iş sahibi olarak davacıya gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini ve talimatlarını verdiğini, aynı şekilde davacıya işle ilgili gerekli koruyucu donanımın da verildiğini, müvekkili şirketin üst işveren olarak sorumlu kabul edilmesinin ve tespit edilen kusur oranının kabulünün mümkün olmadığını, müteveffanın işbu temyiz başvurusuna konu dava sonuçlanmadan başka bir iş yerinde geçirdiği iş kazası sonucunda ... tarihinde vefat ettiğini, buna rağmen yerel mahkemece alınan bilirkişi raporunda yalnızca müteveffanın ... tarihine kadar olan aktif döneminin hesaplamada göz önünde bulundurulması gerekirken tüm kazanç dönemleri ve emeklilik dönemi de tazminat hesaplamasına dahil edildiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davacı vekilinin tüm, davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı ... Daoloğu’nun geçirmiş olduğu iş kazası sonucu %45 oranında malul kaldığı, davalıların %80 kazalı işçinin de %20 oranında kusurlu olduğu, yargılama sırasında ... tarihinde kazalı işçinin öldüğü, yasal mirasçıları tarafından davaya usulüne uygun olarak devam edildiği görülmektedir.

Bu tür davalarda, tazminat miktarı, işçinin rapor tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Başka bir anlatımla, işçinin günlük brüt geliri tesbit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanacağı, bilinmeyen dönemdeki kazancının ise, 60 yaşa kadar yıllık olarak %5 artırılıp %5 iskontoya tabi tutulacağı, 60 yaşından sonrada bakiye ömrü kadar (pasif) dönemde elde edeceği kazançların ortalama yönteme başvurulmadan, her yıl için ayrı ayrı hesaplanacağı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan işçinin yargılama devam ederken ... tarihinde öldüğü anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca maddi tazminat hesabının ölüm tarihine kadar yapılması ve SGK'dan sorulacak son tarihli peşin sermaye değerinin ölüm tarihine göre bildirilmesinin istenmesi gerekirken, ...(ölüm) tarihinden sonrası için de hesap yapılmış olması isabetli değildir.

Yapılacak iş; geçirmiş olduğu iş kazası sonucu yargılama sırasında ölen sigortalının, dosyada mevcut usuli kazanılmış hakkın dayanağını oluşturan ...tarihli hesap raporundaki veriler nazara alınarak, yukarda açıklanan esaslara göre ölüm tarihine kadar zarar hesabı yaptırılıp, SGK'dan sigortalıya ölüm tarihine kadar bağlanan gelirin son tarihli ilk peşin sermaye değerinin bildirilmesinin istenerek tenzilinin sağlanması ile diğer hesap verilerinde bir değişikliğe gitmeden düzenlenecek hesap raporunu hükme esas almak suretiyle sigortalının maddi tazminat alacağının belirlenmesine, taraflar yararına oluşan usuli kazanılmış haklar ihlal edilmeden, karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk ... Dairesinin kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin kararı yukarıda açıklanan nedenlerle HMK'nın 373/2. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09/11/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.