Esas No: 2023/10709
Karar No: 2023/13669
Karar Tarihi: 28.12.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/10709 E.  ,  2023/13669 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/837 E., 2022/761 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının yeniden bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili, Kurum sigortalısı ...'in 25.08.1994 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde vefat ettiğini, olayla ilgili olarak Silvan Asliye Ceza Mahkemesinin 1994/152-1996/114 E.K. Sayılı kararı ile 28.05.1996 tarihli ilamı ile davalıların mahkumiyetlerine karar verildiğini, kaza sonrası sigortalının hak sahiplerine 63.183,81 TL Peşin Değerli aylık bağlandığını, belirtmiş, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 63.183,81 TL Kurum alacağının tahsis onay tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ..., davanın zaman aşımına uğradığını, davalının olay tarihinde askerlik görevini yerine getirmekte olduğunu, dalayısıyla kazanın müvekkilinin hata ve kusurundan kaynaklanmadığını, aksi takdirde davanın husumet yönünden rededilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

Davalı ..., davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu kazaya karışan ... Plakalı aracın kaza tarihinde sigortasının bulunduğunu, bu nedenle sigorta şirketine karşı bulunulması gerektiğini, dava konusu parayı ödeyecek gücünün bulunmadığını beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.06.2010 tarih, E.2007/13 K.2010/633 sayılı kararıyla; "Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava rücuen tazminat talebine ilişkin olup davalılardan ...'ın yönetimindeki otobüs ile Silvan -Diyarbakır istikametinde seyir halinde iken seyir yönüne göre yolun sağ banketine çekilmiş ve taşıt yoluna 30 cm geçmiş diğer davalının yönetimindeki askeri araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında Kurum sigortalısı ...'in vefat ettiği davacı kurum tarafından ölen Sigortalının hak sahiplerine peşin sermaye değerli gelir bağlandığı meyadan gelen kazada davalılardan ...'ın %75 diğer davalı ...'in %25 oranında kusurlu oldukları alınan bilirkişi raporuna göre davalı kurumun zararının 41.664,55 TL olduğu anlaşılmakla talep miktarı da göz önüne alınarak davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 20.03.2012 tarih ve E.2010/15145, K.2012/5266 sayılı kararında; "02.09.1994 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu Kurum sigortalısı ... vefat etmiştir. Gerek onanarak kesinleşen kamu davasında, gerekse iş bu davaya dayanak kılınan kusur raporunda; zararlandırıcı sigorta olayının meydana gelmesinde davalı sürücüler toplam %100 oranında kusurlu bulunmuştur. Dosyada mevcut peşin hesap tablosuna göre hak sahiplerine toplam 63.183,81 TL ilk peşin değerli aylık bağlandığı ve eldeki dava ile de söz konusu miktarın tamamının tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece alınan ilki 27.09.2008 tarihli, diğeri 02.04.2010 tarihli iki ayrı hesap raporu birbirini teyit ederek, bağlanan aylıkların ilk peşin değeri, her bir hak sahibinin kaza tarihindeki yaşları ile aylık başlangıç tarihinde bağlanan aylık tutarları esas alınmak suretiyle yeniden belirlenmiş ve rücu edilebilecek ilk peşin değerli aylık toplamı 41.664,55 TL olarak tespit edilmiştir. Mahkemece, Kurum peşin hesap tablosundaki toplam ilk peşin değerli aylık tutarı ile bilirkişiler tarafından belirlenen ilk peşin değerli aylık tutarları arasındaki çelişki, tarafların bu konudaki savunma ve delilleri de tespit edilmek suretiyle yöntemince giderilmeksizin, hesap raporundaki toplam tutar yönünden davanın kısmen kabulüne hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 03.09.2014 tarih ve E.2013/475, K.2014/472 sayılı kararı ile "... Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava rücuen tazminat talebine ilişkin olup davalılardan ...'ın yönetimindeki otobüs ile Silvan -Diyarbakır istikametinde seyir halinde iken seyir yönüne göre yolun sağ banketine çekilmiş ve taşıt yoluna 30 cm geçmiş diğer davalının yönetimindeki askeri araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında kurum sigortalısı ...'in vefat ettiği davacı kurum tarafından ölen sigortalının hak sahiplerine peşin sermaye değerli gelir bağlandığı meyadan gelen kazada davalılardan ...'ın %75 diğer davalı ...'in %25 oranında kusurlu oldukları alınan bilirkişi raporuna göre davalı Kurumun zararının 41.664,55 TL olduğu anlaşılmakla talep miktarı da göz önüne alınarak davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 15.05.2017 tarih, E.2017/2101, K.2017/4113 sayılı kararında; "02.09.1994 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu Kurum sigortalısı ... vefat etmiştir. Gerek onanarak kesinleşen kamu davasında, gerekse iş bu davaya dayanak kılınan kusur raporunda; zararlandırıcı sigorta olayının meydana gelmesinde davalı sürücüler toplam %100 oranında kusurlu bulunmuştur. Dosyada mevcut peşin hesap tablosuna göre hak sahiplerine toplam 63.183,81 TL ilk peşin değerli aylık bağlandığı ve eldeki dava ile de söz konusu miktarın tamamının tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece alınan ilki 27.09.2008 tarihli, diğeri 02.04.2010 tarihli iki ayrı hesap raporu birbirini teyit ederek, bağlanan aylıkların ilk peşin değeri, her bir hak sahibinin aylık bağlama tarihindeki yaşları ile aylık başlangıç tarihinde bağlanan aylık tutarları esas alınmak suretiyle yeniden belirlenmiş ve rücu edilebilecek ilk peşin değerli aylık toplamı 41.664,55 TL olarak tespit edilmiştir. Mahkemece, Kurum peşin hesap tablosundaki toplam ilk peşin değerli aylık tutarı ile bilirkişiler tarafından belirlenen ilk peşin değerli aylık tutarları arasındaki çelişki, tarafların bu konudaki savunma ve delilleri de tespit edilmek suretiyle yöntemince giderilmeksizin, hesap raporundaki toplam tutar yönünden davanın kısmen kabulüne hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, hak sahiplerinin aylık bağlama tarihlerindeki yaşları ve kaza tarihi olan 1994 yılındaki kazalı sigortalının kazancı ve hak sahiplerine aylık başlangıç tarihinde bağlanan aylık tutarları ve yeni hisse sahiplerinin varlığı da gözetilip ,hak sahiplerine bağlanan aylığın ilk peşin sermaye değeri belirlenip sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Yargıtay bozma ilamı uyarınca, Mahkememizce Ağrı ... İl Müdürlüğü'nden Kurum sigortalısı ...'in hak sahiplerinin aylık bağlama tarihlerindeki yaşları, sigortalının kaza tarihindeki kazancı, hak sahiplerine aylık bağlama tarihinde bağlanan aylık tutarları yeni hisse sahiplerinin varlığı da dikkate alınarak bağlanan aylıklara ilişkin peşin sermaye değerlerinin istenildiği, Ağrı SGK Başkanlığı'nın 21.04.2022 tarihli cevabi yazısı ile müteveffa sigortalı ...'in hak sahiplerine bağlanan ilk aylık tutarının ve bağlanan aylığın ilk peşin sermaye değerindeki farklılığın, eski sistemde kullanılan Kurum programındaki PMF cetvellerinin farklı oluşundan kaynaklandığı bildirilerek peşin sermaye değer tablosunun gönderildiği görülmüştür.

Mahkememizce bozma ilamı doğrultusunda alınan 29.07.2022 tarihli bilirkişi raporu ile Ağrı SGK İl Müdürlüğü'nün 21.04.2022 tarihli yazı cevabı ekinde gönderilen peşin sermaye değer tablosu esas alınarak sigortalının hak sahiplerinin aylık bağlama tarihlerindeki yaşları, kazanın oluşumunda davalı ...'in %75, ...'in %25 oranındaki kusur durumları dikkate alınarak yapılan hesaplamanın dosyaya ve bozma ilamına uygun olduğu kanaatine varılmakla hükme esas alınmasına karar verilmesi gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, mevcut delil durumu ile Yargıtay bozma ilamı kapsamında kesinleşen hususlar dışında yapılan yargılama neticesinde";

"Davanın kısmen kabulü ile

1)31.581,48 TL peşin sermaye değerli gelirin tahsis onay tarihi olan 10.07.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

2)Fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Kurum, kusura itirazla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili, kararın eksik araştırmaya dayalı olarak verildiğini beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili, kararın eksik araştırmaya dayalı olarak verildiğini beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 1479 sayılı Kanunun 63'üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

3. Davacı Kurum vekilinin temyiz istemi yönünden ise;

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında davacı Kurum vekilinin temyiz nedenlerine göre bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz eden taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıdaki yazılı temyiz harcının ilgililerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

28.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi