Esas No: 2017/18516
Karar No: 2020/15815
Karar Tarihi: 11.11.2020

**9. Hukuk Dairesi         2017/18516 E.  ,  2020/15815 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı şirkete ait Tüp Dağıtım işyerinde 13/01/2004-04/04/2006 tarihleri arasında çalıştığını ve iş akdi işverence haksız olarak feshedildiğini, daha sonra aynı davalı şirkete ait benzin istasyonunda 09/01/2008-17/07/2014 tarihleri arasında pompacı olarak çalıştığını, müvekkilinin 17/07/2014 tarihinde gerek işçilik alacaklarının ödenmemesi, gerekse de Sosyal Güvenlik Kurumuna ücretinin düşük bildirilmesi ile yaş dışında 15 yıllık sigortalılık ve 3600 günlük prim ödeme gün sayısını tamamladığı gerekçesiyle iş akdini feshettiğini, haftada 6 gün çalıştığını, yazın günde 11 saat ve kışın günde 10 saat çalıştığını, dini bayramların 2 günü dışında çalıştığını müvekkilinin pompacı olarak en son 1.180,00 TL ücret aldığını ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ve yıllık izin ücret alacaklarını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının sadece pompacı olarak çalıştığını, fazla mesai yapmadığını ve davacının kıdem tazminatına hak kazanamadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, kullandırılmayan yıllık izinlerinin bulunduğu, fazla mesai yaptığı ve karşılığının ödenmediği ve ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağı da olduğu bu nedenle iş akdini haklı nedenle feshettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının aylık ücretinin belirlenmesi hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı dava dilekçesinde ücretinin 1.180,00 TL olduğunu iddia etmiş, davalı ise davacının asgari ücret aldığını savunmuştur.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise davacının ve davalının iddiasına göre ücreti ayrı ayrı belirlenerek alacakları hesaplanmıştır.

Mahkemece bilirkişi tarafından davacının ücretinin net 1.180,00 TL olduğu ihtimaline binaen yapılan hesaplamaya itibarla davanın kabulüne karar verilmiş ise davacının Bursa Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü tarafından şikayet üzerine 15-18.07.2014 tarihleri arasında davalı işyerinde yapılan denetimde alınan 15.07.2014 tarihli ifadesinde 850,00 TL ücret aldığını bildirdiği görülmektedir. Davacı bu beyanıyla bağlı olup aylık ücretinin 850,00 TL olarak kabulü gerekirken ücretinin 1.180,00 TL kabul edilmesi ve alacaklarının bu miktara göre hesaplanması hatalıdır.

3-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının fazla mesai ücret alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Davacı, davalı işyerinde haftada 6 gün çalıştığını, yazın günde 11 saat ve kışın günde 10 saat çalıştığını ancak fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini iddia ederek alacak talebinde bulunmuş, ispat noktasında tanık deliline dayanmıştır.

Bursa Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’nün yaptığı inceleme sonrası düzenlenen iş müfettiş raporu dosyaya sunulmuş, davacının bu inceleme sırasında alınan 15.7.2014 tarihli ifadesinde pazartesi günü 15.00-02.00 saatleri, Salı günü 12.00-23.00 saatleri , Çarşamba günü 08.00-19.00 saatleri ,Perşembe günü 06.00-17.00 saatleri, Cuma günü 03.00-12.00 saatleri ve Pazar günü 15.00-02.00 saatleri arasında çalıştığını yani haftada 5 gün 11 saat 1 gün ise 9 saat çalıştığını beyan ettiği görülmüştür. İnceleme sonrası Bursa Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen tutanakta ise pompacı olarak çalışan işçilerin pazartesi günü 08.00-19.00, Salı günü 06.00-17.00, Çarşamba günü 03.00-12.00, Perşembe günü 15.00-02.00, Cuma günü 12.00-23.00 ve Cumartesi günü 15-02.00 saatleri arasında çalıştığı, yani haftada 5 gün, günde 11 saat ve 1 gün de günde 9 saat çalışıp haftalık toplam 58 saat çalışarak 13 saat fazla mesai yaptığı tespit edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise tanık beyanlarına itibarla davacının yaz döneminde haftada 6 gün, günde 11 saat çalışıp 1 saat ara dinlenme düşüldüğünde toplam 60 saat çalıştığı ve 15 saat fazla mesai yaptığı, kış döneminde ise günde 10 saat ve haftada 54 saat çalışıp 9 saat fazla mesai yaptığı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.

Somut olayda mahkemece davacının Bursa Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’nde çalışmasına ilişkin beyanları ve bu inceleme sonrası belirlenen fazla mesai miktarı dikkate alınarak tanıkların beyanlarına da tanıkların çalışma süreleriyle sınırlı olarak itibar edilmek ve dosyaya sunulan tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle fazla mesainin hesaplanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

4-Mahkemece davacının fazla mesai ücreti alacağı ve ulusal bayram ve genel tatil alacağı tanık beyanına göre belirlenmiş ve mahkemece bu alacaklardan %40 oranında karineye dayalı bir indirim yapılmıştır.

Yapılan %40 oranındaki indirim hakkın özünü etkileyecek niteliktedir.

Mahkemece, davacının dava ve ıslah dilekçelerindeki talepleri gözetilerek fazla mesai ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarından hakkın özüne aykırı olmayacak şekilde makul oranda indirime gidilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11.11.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.