Esas No: 2022/8889
Karar No: 2022/12035
Karar Tarihi: 06.10.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/8889 E.  ,  2022/12035 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

No :

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esasdan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM

Davacı 01.01.2001-14.10.2015 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitini talep etti.

II-CEVAP

Davalı apartman yönetimi vekili; apartmanın ısınmasının 2000 yılına kadar merkezi sistem kömür ile sağlandığını, bu sistemin çalıştırılması için, ... ... isminde bir kişi ile iş sözleşmesi yapıldığını, o tarihe kadar ısınma işlerinin bu kişi tarafından yapıldığını apartmanda bulunan ve sığınak/depo olan ortak alan bu kişi tarafından kullanıldığını, 2000 yılında merkezi doğalgaz ısıtma sistemine geçildiğini, bu sebeple bu hizmetler için yeni bir kişi ile anlaşılmasına gerek kalmadığını, sığınak/depo olan ortak alanın boş kaldığını, davacının 2001 yılına kadar, söz konusu apartmanın karşısındaki apartmanda ikamet ettiğini, 2001 yılında, yaşadıkları evin ısınma sorunu olduğunu belirterek, sığınak/depo olan ortak alana taşınma talebinde bulunduğunu, apartman yönetiminin ortak alana taşınmasına vicdanen izin verdiğini, 14 yıl boyunca davacının ikamet ettiği sığınak/deponun elektrik, ısınma ve su giderlerinin de apartman tarafından karşılandığını, davacıdan hiçbir karşılık talep edilmediğini, bu sığınak/depo olan ortak alanın kullanımı için davacıdan herhangi bir ücret alınmadığı gibi, hiçbir hizmet de gördürülmediğini davacının inşaat işlerinde çalışarak geçimin temin ettiğini, 14 yıl boyunca hiçbir karşılık vermeden kullandığı bu ortak alanı, yaptığı bu inşaat işleri karşılığı hak ediş olarak kendi adına tescil edilen daireye taşınmak suretiyle, 2015 yılında kendi isteği ile tahliye ettiğini, üzerine kayıtlı olan ... ... ticari aracını da bu inşaat işlerinde kullandığını belirtmek suretiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri Müdahil kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARLARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, davanın kısmen kabulüne, davacının 23/10/2001-14/10/2015 tarihleri arasında haftada 6 gün günde 1 saat çöp toplama ve haftada 1 gün 2 saat apartman temizliği olmak üzere ayda 4 gün prime esas alt kazanç üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esasdan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı, kendisinin ayda sadece dört gün çalıştığının tespitine karar verilmesinin yerinde olmadığı, davalı apartman yönetimi, tanıkların davacının çalışmadığı yönünde beyanda bulundukları, davanın reddine karar verilmesi gerektiği, fer'i müdahil kurum vekili yeterli araştırma yapılmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiği yönlerinden kararın bozulması talebinde bulunmuşlardır.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada; davacı davalı apartman yönetimi nezdinde kapıcı olarak çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davacının 23.10.2001-14.10.2015 tarihleri arasında ayda dört gün çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığı gibi; ayda dört gün çalıştığına yönelik kanaatte eksik araştırma kapsamında isabetli bulunmamıştır.

Somut olayda; apartman yönetimine ait karar ve işletme defterlerinin incelenmesinden davacının kapıcı olarak çalışmasına ilişkin bir karar veya davacıya ödeme yapıldığına dair bir kaydın bulunmadığı görülmektedir. Diğer yandan 05.01.2002 tarihli apartman karar defterinde merkezi sistemden kombiye geçilmesi için görüşme yapıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca davacı 06.03.2014 tarihinde arabada yapılan hırsızlık olayı nedeniyle beyan verdiği tutanakta serbest inşaat işleriyle iştigal ettiğini belirtmiştir. Mahkemece, çevrede kapıcılık işi yapmakta olan komşu iş yeri tanıkları ile market gibi iş yeri sahibi veya çalışanlarından, davalı apartmanda ve çevrede ihtilaf konusu dönemde ikamet etmekte olan kişilerden re'sen tanık tespiti yapılarak davacının çalışması ile ilgili beyanları alınmalı, dinlenen tanıkların ikamet ve çalışma kayıtları celp edilerek beyanları denetlenmeli, beyanlar arasında çelişki olması halinde çelişkiler giderilmeli, apartmanın kaç daireli olduğu bu şekilde apartmanda kapıcılık kapsamında yapılan işler tespit edilmeli, apartmanın ısınma şekli ve hangi tarihte bireysel ısınmaya geçildiği araştırılarak belirlenmeli, davacı ve eşinin hizmet cetveli celp edilerek ihtilaf konusu dönemde başka iş yerlerinde çalışmasının olup olmadığı veya farklı statüde sigortalılık kaydının olup olmadığı irdelenmeli, davacının ikamet kayıtları celp edilmeli, elde edilecek deliller kapsamında davacının çalışmasının olup olmadığı, kapsamı ve süresi değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular göz önünde bulundurulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.10.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.