Esas No: 2009/13229
Karar No: 2010/10350
Karar Tarihi: 25.10.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/13229 E.  ,  2010/10350 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1.6.1992-1.5.2003 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, davalıya ait villa işyerinde bahçıvan ve ev işleri yardımcısı olarak 01.06.1992-01.05.2003 tarihleri arasında sürekli çalıştığının tespitini istemiştir.

İstek, tanık beyanlarına dayanılarak yazılı şekilde hüküm altına alınmış ise de bu sonuç eksik incelemeye dayalı olup usul ve yasaya aykırıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davalı işverence davacının çalışmasına yönelik olarak herhangi bir bildirim yapılmadığı, mahkemeye işyeri kayıtlarının saklama süresi geçtiğinden herhangi bir belge ve villanın bulunduğu sitenin giriş-çıkış defterlerini ibraz etmediği, kanun kapsamına alınmış işyerinin olmadığı, tesbit döneminde davacının başka işyerlerinden de bildiriminin bulunmadığı, sitenin girişinde güvenlik görevlisi olan tanıklar ile komşu villada bahçıvanlık yaptığını belirten tanıklar davacının davalıya ait villada bahçıvanlık ve köpek gezdirme işinde sürekli çalıştığını belirtmişlerdir.

Bu tür hizmet tesbitine yönelik davaların Kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Yasal dayanağı dava tarihinde yürürlükte olan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesi ile halen 5510 Sayılı yasanın 86. maddesi olan bu tür davalarda; öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin, işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin o dönemde gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlemeli, daha sonra çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu özel bir duyarlılıkla araştırılmadır. Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de çalışmanın konusu, niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli ve dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde çalışan işyerinde kayıtlı bordro tanıkları yada komşu ve yakın işyerlerinde çalışan kayıtlı tanıklar olması sağlanarak çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmelidir. Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda ise, açıklanan şekilde bir incelemenin yapılmadığı ortada olup , sadece tanık beyanları ile hüküm kurulmuştur.

Yapılacak iş; yukarıda açıklanan şekilde davanın niteliğine uygun olarak inceleme yapılmakla birlikte, davacının çalıştığını iddia ettiği davalının ev veya köşkün bahçesinin büyüklüğü, burada sürekli bahçıvanlık hizmetinin olup olmadığı, bahçıvanlık hizmetinin yanı sıra köpek gezdirme hizmeti v.b. başka hizmetlerinin de bulunup bulunmadığı, varsa yaptığı iş veya işlere göre kışın ne gibi bir hizmet sunabileceği, davanın niteliği de dikkate alınarak gerektiğinde resen yapılacak araştırma ve inceleme ile çalışmanın niteliği ve süresi konusunda mahallinde keşif icra edilerek çalışmanın sürekli mi part-time şeklinde mi olduğu, haftanın her günü olup olmadığı, sitenin giriş çıkış kayıtları tutuluyorsa bunların dahi özellikle araştırılıp iş ve sosyal güvenlik hukuku konusunda uzman bilirkişiden yöntemince raporda alınarak sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden ilgilisine iadesine, 25.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.