Esas No: 2024/7619
Karar No: 2024/8650
Karar Tarihi: 18.09.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/7619 E.  ,  2024/8650 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/149 E., 2024/102 K.

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;davacının davalı sitede işe başladığı tarih 01.07.2015 olduğu halde Kuruma 08.12.2015 tarihinde bildirildiğini, davacının 01.07.2015 tarihinden itibaren davalı ... Yönetiminde site görevlisi sıfatı ile çalıştığını, işe başlangıç tarihinin zamanında bildirilmemesinin davacının maddi kayba uğramasına neden olduğu gibi emeklilik işleminin de gecikmesine sebep olduğunu ileri sürerek, davacının davalı ... Yönetiminde belirtilen tarihler arasında çalıştığının ve bu işyerinde sigorta başlangıç tarihinin 01.07.2015 tarihi olarak tespiti ile bu süreler içinde yatırılmayan primlerin davalı tarafından yatırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı ... yöneticisi ... cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı sitede kapıcı olarak 08.12.2015 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını, davacının site arsasının iki ortağından biri olan ... tarafından yönetim kurulmadan önce oturtulduğunu, 08.12.2015 tarihine kadar davacının maaşını ... Yapı (...) ödediğini, 01.01.2016 tarihine kadar davacıya Site Yönetimi tarafından hiçbir maaş ödenmediğini, 01.07.2015 tarihinde Kaldera Sitesinde sadece dört site sakini oturduğunu, site sakinlerinin defalarca ...'e kendi elemanı olan davacı ...'yi Kuruma kayıt yaptırması, site yönetiminin bir an önce kurulması gerektiği söylendiğini, bu konuda kendisine yazılı ikaz yapıldığını, ancak Kuruma kayıt ettirmeye yanaşmadığını, halen aynı işyerinde ... Yapı İnş. (...) adına site proje tanıtım ve satış sorumlusu olarak çalışan Tayfun Kale isimli kişiyi de Kuruma kayıt ettirmeden çalıştırdığını, davacının 01.01.2016 tarihinde oluşan yeni yönetime kendisini 01.07.2015-08.12.2016 tarihleri arasındaki dönemde Kuruma üye yapılmadığını söylediğini, yeni yönetim olarak cevaben kendisine söz konusu süre içerisinde ... adına çalıştığından dolayı yönetimin henüz oluşmadığını, bu sebeple yönetim ile kendi arasında herhangi bir sözleşmenin olmadığı, karar defterinde kapıcı olarak görev yapacağına dair bir konunun geçmediği ve karar defterinin hiçbir yerinde adının yazmadığı 27.06.2016 tarihinde mesajla kendisine bildirildiğini, ... yapı adına çalışan davacıyı Kuruma kayıt ettirmeye yanaşmayan site aidatları için bankada hesap açmaya yanaşmayan ... Yapının tutumu yüzünden 15.08.2015 tarihinde yönetimin feshedildiği ve bütün sorumluluğun ... Yapıda olduğuna dair ... tarafından imzalandığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

2-Feri müdahil Kurum vekili davaya verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin haksız olduğunu, zamanaşımı, yetkisizlik, görevsizlik, husumet, hak düşürücü süre, kesin hüküm ve derdestlik gibi ilk itirazlarda bulunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2020 tarihli ve 2016/1279 E., 2020/4 K., sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davacının davalı apartmana ait ... sicil numaralı işyerinde 08.07.2015-07.12.2015 arasında ve 01.07.2016-13.07.2016 arasında asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2021 tarihli ve 2020/539 E., 2021/1707 K., sayılı kararıyla; davalı apartmanın daire sayısı, davacının çalıştığı iddiasını doğrular tanık beyanları, davacının ikamet kayıtları ile sigortalı bildirimi yapılan süreler nazara alındığında çalışmasının Mahkemece kabul edilen sürelerde ve tam zamanlı çalışma olarak tespit edilmesinde isabetsizlik olmadığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 20.04.2022 tarihli ve 2022/653 E., 2022/6037 K. sayılı kararıyla; davacının tam gün süreyle çalıştığı iddiası karşısında, çalışırken kimden emir ve talimat aldığı, çalışma şeklinin nasıl olduğu, gün içinde hangi işlerle uğraştığı, ifadelerden 48 daireden oluştuğu belirtilen sitede,davacının her gün düzenli şekilde çöp toplama, apartman iç ve dış bölgelerinin temizliğini yapma ve şekli, kalorifer yakma, apartman sakinleri için alışveriş yapma, market ihtiyaçlarının alımı gibi işlerini karşılama gibi hizmetleri yerine getirip getirmediği hususları araştırılmalı, davacının yaptığı iş, davalı işyerinde hangi işleri yaptığı somutlaştırılarak periyodik olarak hangi sıklıkta (saat/gün/ay) yapıldığı ve bunun için ne kadar zaman harcandığı araştırılmalı, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan çalıştığını iddia ettiği sitede kaç daire olduğu araştırılmalı, davaya konu sitenin kömür yakılan merkezi kalorifer sistemiyle mi yoksa doğal gaz vasıtasıyla mı ısıtıldığı, sonradan doğal gazlı sisteme geçilip geçilmediği, sitenin kalorifer tesisatının çalıştırılmasından davacının sorumlu olup olmadığı, bu konuda ateşçi belgesinin olup olmadığı araştırılmalı, davacı ve davalı tarafların gösterdiği tanık beyanları ile yetinilmeyip, apartmanda uzun süre ikamet edenler arasından davacının hizmetlerini bilebilecek durumdaki kat maliki olmayan sakinlerinden de kanaat edinmeye elverişli sayıda tanık dinlenilmeli, keza civar apartmanlarda uzun yıllar oturan komşu ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar ile davacının bu çalışmalarını bilebilecek durumda olan, mahalle muhtarı veya azaları tespit edilip tanık sıfatıyla beyanlarına başvurularak, uzun yılları kapsayan bu bilgilerinin doğruluğu konusunda tanıklar özenle dinlenilmeli ve bu yöndeki beyanları buna göre irdelenmeli, gerekirse, bu hususlar dinlenen bu tanıklara ayrıntılı şekilde açıklattırılmalı, buna göre davacının kısmi zamanlı çalışma durumunun günlük çalışma saatine göre (4857 sayılı İş Kanunu'nun 63 üncü maddesi gereğince 7.5 saat çalışmanın 1 günlük çalışma hesabı ile) haftalık ve aylık çalışma süresinin kaç gün olduğu açıkça belirlenmeli, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliğine göre eylemli çalışmanın var olup olmadığı, sürekli veya kesintili olup olmadığı, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir, gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Apartman Yönetiminin 28.07.2015 tarihinde oluşturulduğu, bu tarih itibariyle fiilen binada 4 kişinin oturduğu, diğer dairelerin ise müteahhit firma olan ... Yapı Şirketi ve ... adına kayıtlı olduğu, davacının ikametgah kayıtlarına göre 08.07.2015 tarihinde davalı apartmanın kapıcı dairesine taşındığı, davalı apartmana ait karar defterinde 28.07.2015 günlü bina görevlisi alınması ile ilgili kararın bulunduğu, bu itibarla davacının 08.07.2015 tarihinde davalı apartmanda çalışmaya başladığı, dinlenilen tanık beyanlarından iki bloktan oluşan davalı sitenin çöplerinin alınması, bahçe bakımının ve bina temizliğinin yapılması ve kış aylarında belirli aylarda ısınma sisteminin çalıştırılması görevini ifa ettiği, bu çalışmalarının 19.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda ayda kaç güne tekabül ettiğine yönelik rapor tanzim edildiği, buna göre davacının davalı apartmanda bulunan kapıcı dairesine ilk taşındığı tarih olan 08.07.2015 tarihinden 30.11.2015 tarihine kadar ayda 12 gün; 01.11.2015-06.12.2015 tarihleri arasında ayda 15 gün ve 01.07.2016-13.07.2016 tarihleri arasında ayda 30 gün üzerinden asgari prime esas kazançla hizmet akdine dayalı olarak çalıştığı kanısına varılmakla davanın kısmen kabulüne, davacının davalı apartmana ait ... sicil numaralı iş yerinde; 08.07.2015-30.11.2015 tarihleri arasında ayda 12 gün, 01.11.2015-06.12.2015 tarihleri arasında ayda 15 gün üzerinden ve 01.07.2016-13.07.2016 tarihleri arasında ayda 30 gün üzerinden asgari prime esas kazançla hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece eksik inceleme ile hazırlanmış bilirkişi raporunu esas alarak hüküm tesis edildiğini, kısmi çalışma kabul edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının çalışmalarının tam ve kesintisiz olduğunu ifadesine itibar edilmemesi gereken tanık anlatımlarının esas alınmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2-Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, bildirilmeyen eksik günler nedeniyle Kurumun sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığını, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, davalı işverene ait defter ve belgeler, tanıkların beyanlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.