Esas No: 2023/2626
Karar No: 2023/3938
Karar Tarihi: 22.06.2023

**8. Hukuk Dairesi         2023/2626 E.  ,  2023/3938 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/317 E., 2023/72 K.

KARAR : Davanın usulden reddine

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesi ... Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen dernek üyeliğinden ihraç kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Dairece, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ... Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; yetkisizlik kararı verilmiştir.

Yetkisizlik kararı sonrası dosya kendisine gönderilen ... 38. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların ...'ne üye olduklarını, 21.03.2017 tarihli ve 12/2017, 13/2017 ... ihraç kararları ile dernekten ihraç edildiklerini, derneğin haksız yere yapmış olduğu ihracın yok hükmünde sayılarak mutlak butlanla batıl olduğunun saptanması ile hükmen iptaline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı mevcut olmamasına rağmen davacıların aynı dilekçede dava açtıklarını ve bu nedenle davaların tefrik edilmesi gerektiğini, davacıların açmış oldukları davayı haksız yere açtıklarını, davacıların dernekten çıkarılma kararının henüz kesinleşmeden bu davayı açtıkları beyan edilerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi ... Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.08.2018 tarihli ve 2017/251 Esas, 2018/290 Karar ... kararıyla; yönetim kurulu kararına karşı dernek iç denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası açılamayacağı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.01.2021 tarihli ve 2018/2572 Esas, 2021/141 Karar ... kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 07.04.2021 tarihli ve 2021/1169 Esas, 2021/3245 Karar ... ilamı ile; açılan davada davalı dernek tüzüğüne göre dernek merkezi olan ... Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu, iş bu yetkinin kesin yetki olup, davanın yetki yönünden usulden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi ... Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.12.2021 tarihli ve 2021/198 Esas, 2021/545 Karar ... kararıyla; davanın yetki yönünden usulden reddine karar verilmiştir.

C. Onama Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 24.05.2022 tarihli ve 2022/1693 Esas, 2022/4881 Karar ... ilamı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

D. ... 38. Asliye Hukuk Mahkemesince Verilen Karar

... 38. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yönetim kurulu kararına karşı dernek iç denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası açılamayacağı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; Yönetim Kurulunun ihraç kararının davacılara verilmediğini, itiraz süresi içerisinde derneğin 27.01.2019 tarihinde genel kurulunun yapıldığını, ancak gündem maddeleri arasında davacıların ihracına dair madde olmadığını, davacıların da genel kurul toplantısına alınmadıklarını, ihraç kararının dernek tüzüğünün 7B/(1) maddesi dayanak gösterilerek alındığını, tüzüğün 29 uncu maddesi gereği 7B (1) maddesine göre verilen ihraç kararlarına karşı itiraz yolunun kapalı olduğunu, ihraç kararının gerekçesiz olduğu ve ihraç kararının tarihinde oynama olduğunu, derneklerle ilgili uyuşmazlıklarda öncelikle dernek tüzüğünün, tüzükte hüküm bulunmaması halinde ise Kanun maddelerinin uygulanacağını, mahkemece bu hususa dikkat edilmeksizin karar verildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacıların davalı dernek yönetim kurulu kararı ile dernek üyeliğinden ihraç edilmelerine dair kararların mutlak butlan ile batıl olduğunun saptanması ile hükmen iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 63, 64, 65, 67, 73, 80 ve 83 üncü maddeleri, 5253 ... Dernekler Kanunu'nun (5253 ... Kanun) 4 üncü maddesi, Denizciler Dayanışma Derneğinin Tüzüğünün 7 ve 29 uncu maddeleri

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de var olmadığına, dernek tüzüğünün 29 uncu maddesinin 4721 ... Kanun'un 83/2 nci maddesindeki amir hükme aykırı olması nedeni ile somut uyuşmazlıkta uygulanamayacağına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

179,90 TL peşin harcın onama harcına mahsubuna,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

22.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.