Esas No: 2022/13766
Karar No: 2022/22648
Karar Tarihi: 15.11.2022

**4. Ceza Dairesi         2022/13766 E.  ,  2022/22648 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARAR

Silahla tehdit suçundan suça sürüklenen çocuklar ..., ... ve ... haklarında yapılan soruşturma evresi sonunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 15/12/2021 tarihli ve 2021/40800 soruşturma, 2021/27751 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 19/01/2022 tarihli ve 2022/691 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07/10/2022 gün ve 2022/105903 sayılı istem yazısıyla Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi.

İstem yazısında; “5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanunun 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanunun 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanunun 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Soruşturmaya konu somut olayda, müştekinin kollukta alınan beyanında çocukları olan ... ve ...'ın ikamet ettikleri sitenin basket sahasına oynamaya gittiklerini, orada 13-15 yaş aralığındaki erkek çocuğunun çocuklarının oyuncağını aldığını, çocuklarının istemesi üzerine vermeyeceğini söyleyerek bıçak çektiğini, çocuklarının korkup kaçtıklarını, bu olayı çocuklarının kendisine anlattıklarını ifade ederek şikayetçi olması üzerine başlatılan soruşturma hakkında, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yeterli delil bulunmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de;

1- ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 15/12/2021 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda ... ve ... isimli çocuklar, suça sürüklenen çocuklar olarak belirtilmiş ise de, çocukların müştekinin şikayeti doğrultusunda mağdur oldukları gözetilmeksizin, yazılı şekilde suça sürüklenen çocuk sıfatıyla haklarında karar verilmesinde,

2- Mağdur olan ... ve ... isimli çocukların avukat huzurunda Çocuk İzlem Merkezinde (ÇİM) beyanlarının alınması, kolluk görevlilerince de kimlik bilgileri tespit edilen suça sürüklenen çocuğun beyanının alınmasından sonra hukuki durumun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, soruşturmanın genişletilmesi yerine yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde iabet görülmemiştir.;” denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

CMK'nın 160/1. maddesinde, "Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.", 160/2. maddesinde "Cumhuriyet Savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için. emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür.'' 170. maddesinin 2. fıkrasında, "Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler. 172. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhuriyet Savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir." hükümleri düzenlenmiştir.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen mahkeme, kamu davası açılması için yeterli şüpheyi uyandıracak deliller bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli şüpheyi uyandıracak deliller bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

CMK'nın 170/2. maddesine göre kamu davası açılabilmesi için soruşturma aşamasında toplanan delillere göre suçun işlendiğine dair yeterli şüphe bulunması gerekir. Suç ihbar veya şikayeti yoluyla soruşturma yaparak maddi gerçeğe ulaşma yükümlülüğü ve yetkisi bulunan Cumhuriyet Savcısı, soruşturma sonucunda elde edilen delilleri değerlendirerek kamu davası açmayı gerektirir nitelikte yeterli şüphe olup olmadığını takdir edecektir. Ancak soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcısının delil değerlendirmesiyle, kovuşturma aşamasında hakimin delilleri değerlendirmesi birbirinden farklı özelliklere sahiptir. CMK'nın 170/2. maddesine göre soruşturma aşamasında toplanan deliller kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturup oluşturmadıkları çerçevesinde incelemeye tabi tutulurken, kovuşturma aşamasında, isnat edilen suçun işlenip işlenmediği hususunda mahkumiyete yeter olup olmadığı ve tam bir vicdani kanaat oluşturup oluşturmadığı çerçevesinde değerlendirilmektedir.

İncelenen somut olayda; müşteki ...'ın çocukları olan ... ve ...'ın suça sürüklenen çocuk ... tarafından silahla tehdit edildiği iddasıyla şikayetçi olduğu, ... ve ...'ın suçun mağduru olmalarına karşın suça sürüklenen çocuk olarak gösterilip haklarında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, yine suçun mağdurları ve suça sürüklenen çocuk ...'in usule uygun olarak beyanlarının alınması gerektiği, bu şekilde etkin bir soruşturma yapılmadan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi ve bu karara yapılan itirazın reddedilmesi hukuka aykırıdır.

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1- ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 19/01/2022 tarihli ve 2022/691 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2- CMK’nın 309. maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 15/11/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.