Esas No: 2023/1182
Karar No: 2024/2114
Karar Tarihi: 27.02.2024

**4. Hukuk Dairesi         2023/1182 E.  ,  2024/2114 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/301 E., 2022/541 K.

BİRLEŞEN DAVA

MAHKEMESİ : Ardahan 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin

SAYISI : 2015/309 Esas, 2016/3 Karar

ASIL VE BİRLEŞEN DAVADA

DAVACILAR : 1-..., 2-... vekilleri Avukat ..., Avukat ...

ASIL VE BİRLEŞEN DAVADA

DAVALILAR : 1-..., 2-..., 3-... vekilleri Avukat ...,

4-... vekilleri Avukat ..., Avukat ..., Avukat..., 5-..., 6-..., 7-..., 8-... 9-...,

10-... vekili Avukat ..., 11-..., 12-..., 13-..., 14-Serpil Öztürkler

İHBAR OLUNANLAR : 1-..., 2-...3-..., 4-...,

5-..., 6-...

DAVA TARİHİ : 17.10.2007 (asıl dava), 04.09.2015 (birleşen dava)

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü

TEMYİZ EDENLER : Davacılar vekilleri, davalılar ..., ..., ...,..., ... ..., ... vekili

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalılar ..., ..., ...,... ... ve ... tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 27.02.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte taraflardan gelen olmadı. Taraflardan kimsenin gelmemiş olduğu belirlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 27.02.2024 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar Atanur ve Yenigül'ün müşterek çocukları, Burcu'nun kardeşleri olan Tuğçe ve Mert Gören'in, 06.03.2005 tarihinde su dolu inşaat çukuruna düşerek vefat ettiklerini, daha önce de aynı yerde ölüm ile sonuçlanan benzer bir olay yaşanmasına rağmen davaya konu çukurun davalıların ağır ihmali ile açıkta bırakılmaya devam edildiğini, gerekli güvenlik önlemlerinin alınmaması ve davalı Ardahan Belediyesince de inşaat alanı denetlenerek çukurların kapatılmasının sağlanmaması nedeniyle davalıların zarardan sorumlu olduklarını belirterek asıl davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... ve Yenigül Gönen için mütevaffalar Tuğçe ve Mert yönünden 1.000,00'er TL maddi, 25.000,00'er TL manevi, davacı Burcu için mütevaffalar Tuğçe ve Mert yönünden 500,00'er TL maddi, 5.000,00'er TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Birleşen davada; davacı ... için müteveffa Tuğçe Gören yönünden bakiye 17.132,72 TL müteveffa Mertcan Gören yönünden 17.108,95 TL, davacı ... Gören için müteveffa Tuğçe Gören yönünden bakiye 19.095,72 TL, müteveffa Mertcan Gören yönünden bakiye 19.071,94 TL maddi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçesinde; davanın reddini istemişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.02.2016 tarihli ve 2012/98 Esas, 2016/30 Karar sayılı kararıyla; henüz yeni idrak çağında olan çocukların ebeveynlerince yeterince gözetilmediği, inşaatın yapımına ara verilen süreçte açılan çukurların kapatılmadığı gibi gerekli güvenlik önlemlerinin de alınmadığı, davalı belediyenin de üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediği, bu nedenle tarafların kusurlu oldukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ... için mütevaffa Tuğçe yönünden açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 20,095,72 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı ... için mütevaffa Mertcan yönünden açılan maddi tazminat davasın kabulü ile 20,071,94 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı ... için mütevaffa Tuğçe yönünden açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 18.132,72 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı ... için mütevaffa Mertcan yönünden açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 18.108,95 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı Burcu için mütevaffa Mertcan ve Tuğçe yönünden açılan maddi tazminat davasının reddine, davacı ... için her bir mütevaffa yönünden açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 20.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı ... için herbir mütavaffa yönünden açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 20.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı Burcu için her bir mütevaffa açılan manevi tazminat davasının kabulü ile 10.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı Ardahan Belediyesi Başkanlığı vekili ve davalılar ... ile Raif Görmüş mirasçıları tarafından temyiz edilmiştir.

2. Dairenin 14.03.2019 tarih ve 2016/13987 Esas ve 2019/1457 Karar sayılı ilamı ile; davalı belediye başkanlığı dışındaki tarafların diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, Davaya konu somut olayda; davacıların ölenlere yakınlığı, aynı olay sonucu iki küçük çocuklarının yaşamlarını yitirmiş olması, olay tarihi, olayın gelişimi ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde; davacı anne ve baba yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarları azdır. Davacılar Atanur ve Yenigül yararına daha üst düzeyde manevi tazminata karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde hüküm kurulmuş olması nedeniyle kararın bozulması gerekmiştir. Davalı Ardahan Belediye Başkanlığının temyiz itirazına gelince; Davalı belediye, kamusal kurallar çerçevesinde faaliyet göstermekte olup eylem ve işlemleri de kamusal niteliktedir. İstemin ileri sürülüş biçimine göre davacılar açıkça; davalı belediyenin, kamu hizmeti kapsamındaki görevlerine dayanmışlardır. Bu görevlerin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hizmet kusuru niteliğindedir. Kamu hizmetinin görülmesi sırasında ve hizmet kusurundan doğan zararların gideriminde ise idari yargı görevlidir. (2577 sayılı İYUK'un 2. maddesi) Görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden ve öncelikle gözetilir. Açıklanan nedenle; mahkemece, davalı Ardahan Belediye Başkanlığı yönünden yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir. Davalılar ... ile Raif Görmüş mirasçılarının diğer temyiz itirazına gelince; S.S. Kura Konut Yapı Kooperatifinin yönetim kurulu üyesi olan davalılar ... ile Raif Görmüş mirasçıları, yargılama sırasında 09.06.2015 e-imza tarihli dilekçeleriyle; bilirkişi raporlarında dava dışı arsa sahipleri ... ve ... ile kooperatifin 1993 yılındaki yönetim kurulu üyelerine kusur izafe edildiğini belirterek davanın adı geçen arsa sahipleri ile kooperatifin 1993 yılındaki yönetim kurulu üyeleri tespit edilerek onlara ihbarını talep etmişlerdir. Davanın ihbarı ve şartları, 6100 sayılı HMK'nın 61 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir. Davanın ihbarı mahkeme aracılığı ile yapılabileceği gibi mahkeme dışı vasıtalarla da yapılması mümkündür. Davanın ihbarını mahkeme aracılığı ile isteyen taraf, dilekçe ile mahkemeye başvurmalıdır. Mahkeme, davanın ihbarına ilişkin dilekçenin üçüncü kişiye tebliği için davanın ihbar şartlarının bulunup bulunmadığını inceleyemeyeceği gibi ihbar talebinin reddine ya da kabulüne de karar vermemelidir. Mahkeme ihbar dilekçesinin üçüncü kişiye tebliği ile yetinmelidir. (Hukuk Genel Kurulu'nun 06.12.2017 gün, 2016/(7)22-2396 Esas, 2017/1533 Karar sayılı ilamı) Mahkemece, davalılar ... ile Raif Görmüş mirasçılarının ihbar talebi karşılanmamış olup kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.'' gerekçesiyle hüküm bozulmuş; bozma nedenine göre davalı Ardahan Belediye Başkanlığının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalılardan Raif Görmüş ve ...'ın Kura konut Yapı Kooperatifinin Yönetim Kurulu üyesi oldukları, 1993'te 60 konutu içeren koooperatif evleri yapmak amacıyla inşaat çalışmalarına başladıkları, inşaatın temelini kazdıkları ancak bir süre sonra bazı anlaşmazlıklardan dolayı inşaatın yapımına ara verdikleri, ancak açılan çukurların kapatılmadığı gibi çevresinde de herhangi bir güvenlik tedbiri alınmadığı, olay günü müteveffalar Tuğçe Gören ve Mert Gören'in oyun oynadıkları sırada yağmur sularıyla dolan çukura düşmek suretiyle boğularak öldükleri, olayın meydana gelmesinde belirlenen kusur oranlarının olayın oluşuna uygun olduğu, destekten yoksun kalma tazminatının usulünce hesaplandığı, ölenlerin kardeşi Burcu Gören yönünden de maddi tazminat talep edilmiş olsa da destekten yoksun kalma tazminatı için tarafın destek gördüğünün delillerle kanıtlanması gerektiği,davacı kardeşin ölenlerin desteğinden yararlandığına dair herhangi bir somut belgeye rastlanmadığı, kardeşlerin birbirine bakmakla yükümlü olmadıkları, bu nedenle kardeşin maddi tazminat talebi yönünden davanın reddine karar verildiği, bozma ilamı doğrultusunda manevi tazminat miktarı davacılar Yenigül ve Atanur yönünden davacıların ölenlere yakınlığı, aynı olay sonucu iki küçük çocuklarının yaşamlarını yitirmiş olması, olay tarihi, olayın gelişimi göz önüne alınarak belirlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; davacı ... için mütevaffa Tuğçe yönünden açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 20,095,72 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı ... için mütevaffa Mertcan yönünden açılan maddi tazminat davasın kabulü ile 20,071,94 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı ... için mütevaffa Tuğçe yönünden açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 18.132,72 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı ... için mütevaffa Mertcan yönünden açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 18.108,95 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı Burcu için mütevaffa Mertcan ve Tuğçe yönünden açılan maddi tazminat davasının reddine, davacı ... için her bir mütevaffa yönünden açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 40.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı ... için herbir mütavaffa yönünden açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 40.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı Burcu için her bir mütevaffa yönünden açılan manevi tazminat davasının kabulü ile 10.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 06.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılar ..., ..., ...,..., Demirci, ... ..., ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu, aktüer raporunun düzenlenmesinin üzerinden 7,5 yıl geçtiğini, hakkaniyete uygun olarak tazminat miktarının güncel verilere göre yeniden hesaplanması gerektiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir

Davalılar ..., ..., ...,..., ... ..., ... vekili temyiz dilekçesinde; belediyenin kusuru nedeniyle davalılara kusur yüklenemeyeceğini, belediyenin asli ve tam kusurlu olduğunu, davacılar için belirlenen kusur miktarının olması gerekenden az olduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir

C. Gerekçe:

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davacıların çocukları/kardeşlerinin inşaat yapımı sırasında açılan çukura düşerek vefat etmesi nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 saylı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı (mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 45 ve 47 nci) maddeleri.

3. Değerlendirme

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacılar vekili ve davalılar ..., ..., ...,..., Demirci, ... ..., ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılara yükletilmesine,

Duruşmada vekille temsil olunmayan taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.