Esas No: 2015/9523
Karar No: 2016/4583
Karar Tarihi: 13.06.2016

**6. Hukuk Dairesi         2015/9523 E.  ,  2016/4583 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Menfi tespit

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı menfi tespit davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, icra takibi ile takip dayanağı çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin davalı dernek ile akdettiği 01.10.2012 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile davalıdan bir depo kiraladığını, mecurun bir yıllık kira toplamı olan 63.000,00 TL için müvekkili şirketin davalı derneğe 25.08.2012 tarihinde 5.250,00 TL ve 04.09.2012 tarihinde 4.000,00 TL nakden ödediğini, ayrıca çek keşide ederek davalı derneğe teslim ettiğini, böylece mecurun bir yıllık toplam kira bedelinin bu nakit ve çeklerle davalı derneğe ödendiğini, kiralama olayından bir süre sonra mevsim yağmurlarının başladığını, kiralanan deponun çatısından ve duvarlarından su sızıntıları olduğunu, müvekkili şirketin depodaki mallarının zarar görmeye başladığını, kiralamaya konu yerin kiralama amacına uygun olmadığından ve kiraya veren davalı derneğin mecuru kullanım amacına uygun hale de getirmediğinden müvekkili şirketin yıllık kirasını peşin ödediği mecuru kontrat bitiminden 6 ay önce tahliye etmek zorunda kaldığını, bu durumda davalı derneğin, kira için verilen çeklerden 31.500,00 TL'lik kısmını veya bu miktar parayı müvekkili şirkete iade etmesi gerektiğini, ancak davalı derneğin bunu yapmadığını ve diğer davalı ile birlik olup müvekkili şirkete iadesi gereken 15.750,00 TL'lik çeki icra takibine konu ettiğini, müvekkili şirketin davalı derneğe kira için verdiği çekten dolayı davalı derneğe karşı borçlu olmadığını, anılan çekin tahsili amacıyla dernek başkanının kızı olan diğer davalı ...'a teslim edildiğini,ancak ...'ın çeki çaldırmış olması nedeniyle... Asliye Ticaret Mahkemesin'den çek iptali kararı alarak çek alacağının tahsili amacıyla müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlattığını, her ne kadar çek iptali kararını alan ... ise de dernek tarafından verilen yazılı belgeden aslında çekin dernek tarafından çaldırıldığının kabul edildiğini, davalıların çelişkili bu beyanları her iki davalıdaki haksız, hukuka aykırı ve kötüniyetli dayanışmanın somut bir örneği olduğunu ileri sürerek ... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2013/12826 esas sayılı dosyasına konu alacaktan dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, takibe dayanak çek bedelsiz kaldığından bu çekten dolayı müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine, haksız ve kötüniyetli davalıların ayrı ayrı icra inkar ve kötüniyet tazminatına mahkum edilmelerine karar verilmesini istemiştir. Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

./..

Mahkemece, itirazın iptali davası derdest iken davacının... karşı menfi tespit davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından ... hakkındaki davanın reddine,icra takibinde davalı ... alacaklı olarak bulunmadığından davalı ... ve Dayanışma Derneği hakkındaki açılan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı şirketin 01/10/2012 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli yazılı kira sözleşmesi ile dava konusu depoyu davalı dernekten kiraladığı ve 15.05.2013 Vadeli 51516 nolu 15.750 TL ... çek ile beraber toplam 7 adet kira bedeline karşılık davalı derneğe çek verildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.Çek hamili ...'ın hırsızlık olayı neticesinde 15.05.2013 Vadeli 51516 nolu 15.750 TL ...'e ait çeki çaldırması nedeniyle açılan davada çek iptali kararı verildiği ve kararın 07/05/2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.Davalı ... 16/05/2013 tarihinde başlattığı icra takibi ile iptal edilen çek bedeli olan 15.750,00 TL alacağın davacı şirketten tahsilini istemiş ,borçlu şirketin ödeme emrine itirazı üzerine dava açılarak itirazın iptali talep edilmiş olup dava derdesttir.Mahkemece,itirazın iptali davasının derdest olması nedeniyle menfi tespit açılmasında hukuki yarar bulunmadığından davalı ... yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir. Her ne kadar icra takibi borca itiraz üzerine durdurulmuş ve itirazın iptali amacıyla dava da açılmışsa da davacı borçlunun “icra tehdidi ” altında bulunduğunun kabulü gerekir.Bu nedenle davacının icra takibinden sonra borçlu olmadığının tespitini istemekte hukuki yararı vardır.Mahkemece ,davalı ... yönünden işin esası incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.Öte yandan ,davacı şirket vekili dava dilekçesinde 15.05.2013 vadeli 51516 nolu 15.750 TL...'e ait çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini de talep etmiş olup gerek yazılı kira sözleşmesinden gerekse taraf savunmalarından anılan çekin kira bedeline karşılık davalı derneğe verildiği sabittir.Mahkemece taraf delilleri toplanmak suretiyle davacı şirketin, davalı derneğe kira borcu bulunup bulunmadığının belirlenmesi ile sonucuna göre çek nedeniyle borçlu olup olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davalı dernek yönünden davanın usulden reddine karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine 13/06/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.