Esas No: 2024/1169
Karar No: 2025/102
Karar Tarihi: 08.01.2025

**7. Hukuk Dairesi         2024/1169 E.  ,  2025/102 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1379 E., 2024/27 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/764 E., 2022/659 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl ve birleştirilen davada davacı vekili, mülkiyeti davacıya ait 170 ada 1 parselde kain taşınmaz üzerinde asıl davada davalı Mar Yapı lehine şartlı olarak üst hakkı tesis edildiğini, ancak davalının şartı yerine getirmediğini ve öğrenci yurdu yapmadığını ileri sürerek üst hakkının terkinini; birleştirilen davada ise asıl davaya konu üst hakkı üzerinde davalı lehine ipotek tesis edildiğinden asıl davadaki gerekçelerle üst hakkı üzerindeki ipoteğin de terkinine karar verilmesini istemiştir.

2.Asıl davada Türkiye Vakıflar Bankası vekili; davalı lehine olan üst hakkı üzerinde ipotek tesis ettiklerini belirterek fer'i müdahale talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP

1.Asıl dosyada davalı ... Özel Eğitim ve Öğretim Kurumları İnşaat Tarım Nak. Petrol Tur. San. Tic. Ltd. Şti; davaya cevap vermemiştir.

2.Birleştirilen dosyada davalı ... vekili, ipotek bedeli üzerinden eksik harç tamamlatıldıktan sonra işin esasına girilmesini, ipotek tesis edilirken usuli bütün şartların tesis edildiğini, 4721 sayılı TMK'nın 831. maddesi uyarınca taşınmaz malikinin süresi bitmeden üst hakkı sahibinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde sadece üst hakkının bütün hak ve yükümlülükleri ile süresinden önce kendisine devrini isteyebileceğini, üst hakkının, üzerindeki hak ve yükümlülüklerden arî olarak malike geçmesinin kanunkoyucu tarafından açıkça yasaklandığını, malikin ipotek süreli olarak kurulmuşsa süre boyunca, süresiz olarak kurulmuşsa, üst hakkı süresinin sonuna kadar sadece “üst hakkı ile” sorumlu olacağını belirterek birleştirilen davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; üst hakkı maliki olan asıl davanın davalısı tarafından şart yerine getirilmediğinden üst hakkının terkinine; üst hakkı üzerinde lehine ipotek tesis edilen birleştirilen davalının tapu siciline güvenerek işlem yapan iyiniyetli 3. kişi konumunda olmadığı, üst hakkı sona erdiğinde üst hakkı üzerindeki tüm kısıtlamaların da sona ereceği gerekçesiyle ipoteğin de terkinine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

Hükmün davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiş olmasında isabetsizlik olmadığı ancak birleştirilen davada taşınmazın mülkiyeti ya da şerhin dayanağı hukuki ilişkinin dava konusu olmadığı, malik tarafından dava konusu ipotek şerhinin yolsuz olduğu ileri sürülerek dava açıldığından davanın niteliğine göre maktu harca tabi olduğu ve vekalet ücretinin de maktu olması gerektiği gözetilerek yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden istinaf talebinin kabulü ile hükmün kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen davanın kabulü ile birleştirilen davada davacı lehine maktu vekalet ücretine ve maktu harca hükmedilmesine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; gerekçeli karar ile istinaf ilamında yapılan vekalet ücreti, harç, yargılama gideri hesaplamaları arasında çelişkiler olduğunu, kararların bu yönden tekrar incelenmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili;

Kanun gereği taşınmaz malikinin süresi bitmeden üst hakkı sahibinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde sadece üst hakkının bütün hak ve yükümlülükleri ile süresinden önce kendisine devrini isteyebileceğini,

Üst hakkını, süresi dolmadan devralan malikin, üst hakkı üzerindeki ipotek alacaklısının rızasını almadan üst hakkının terkinini talep edemeyeceğini,

İpotek alacaklısının, ipotek kurulduktan sonra taşınmaz maliki ile üst hakkı sahibi arasındaki olası ihtilaflardan üst hakkının devamı süresince etkilenmemesi gerektiğini,

Bankanın iyiniyetli 3. kişi olarak ve tapu siciline güvenerek ipotek tesis ettiğini ve dava dışı şirketten alacağının devam ettiğini,

Sona ermiş bir üst hakkı bulunmadığını, davacı tarafından veya dava dışı şirket tarafından üst hakkına veya ipoteğe ilişkin bir başvuru ve bildirimde bulunulmadığını, belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, üst hakkının terkini; birleştirilen dava ise üst hakkı üzerindeki ipoteğin terkini istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Yapılan inceleme sonucunda temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı Bankaya yükletilmesine,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.01.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.