Esas No: 2023/11188
Karar No: 2023/12270
Karar Tarihi: 04.12.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/11188 E.  ,  2023/12270 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/124 E., 2023/278 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davacı ile davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyizi neticesinde ilk kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.10.2008-31.03.2014 tarihleri arasında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ... Yenişehirde bulunan ... İlköğretim Okulu ve Alsancak’ta bulunan ... İlköğretim Okullarında hizmet akdi ile çalıştığını, çalışmalarının davalı Kuruma eksik bildirildiğini, asgari ücret aldığını, 01.10.1998-19.09.2008 tarihleri arasında ... İlköğretim Okulunda, bu tarihten sonra her iki okulda çalışmaya devam ettiğini, 2010/6. aydan sonra yalnızca ... İlköğretim Okulunda çalışmaya devam ettiğini, 05.05.2011-30.11.2012 tarihleri arasında oğlu Savaş Bolyurt'un yanında çalıştığını, ancak okulun lojmanında kaldığı için gece bekçiliği yapmaya devam ettiğini, akabinde tam mesai çalışmaya devam ettiğini, 2014 yılının Mart ayında iş akdine hiçbir gerekçe gösterilmeden son verildiğini beyanla 01.10.1998-05.05.2011 tarihleri arasında davalı ... Bakanlığına bağlı okullardaki hizmet akdine dayalı çalışmalarının tamamının sigortalı hizmet olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının çalışmalarının hizmet döküm cetvelinde gösterildiğini, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı MEB vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü süre ve husumet itirazında bulunduklarını, davacının 2008/9-2010/5 arasında yaz dönemi haricinde ara ara ... İlköğretim Ortaokulunda çalıştığını, ücretinin ödendiğini, primlerinin yatırıldığını, 24.10.2013-31.03.2014 tarihleri arasında yarıyıl tatili hariç çalıştığını, bunun dışında çalışması olmadığını beyanla davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini istemiştir.

Dahili davalı ... Temizlik.... Ltd. Şti. tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.04.2016 tarihli ve 2014/591 Esas, 2016/178 Karar sayılı kararı ile 21256863362 TC No.lu 0600199358310 s.sicil nolu ...’un

a) 1111374.35 işyeri sicil nolu ... İlkokulu ve Öğrenci Koruma Derneği Dernek Temizlik işi işyerinde 01.10.1998-21.04.2000 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 441 gün çalıştığı, bu çalışmasının davalı SGK’ya bildirildiğinin tespitine

b) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ... Ortaokulu Müdürlüğüne ait işyerinde 01.10.2000-30.06.2007 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretli toplam 1890 gün çalıştığı, bu çalışmasının davalı SGK'ya bildirilmediğinin tespitine

c) Dava dışı Alyan Temizlik Ltd. Şirketi ....35 sicil nolu işyerinde 23.11.2007-01.06.2008 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 159 gün çalıştığı, bu çalışmasının davalı SGK’ya bildirildiğinin tespitine

d) ... İlköğretim Okulu Ana sınıfı Yönetim Kurulu Başkanlığı 288014.35 sicil nolu işyerinde, 19.09.2008-30.06.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 282 gün çalıştığı, 01.10.2009-18.06.2010 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 258 gün çalıştığı, bu çalışmalarının davalı SGK’ya bildirildiğinin tespitine,

Dahili davalı ... Tem. Hiz. Gıda İnş. Bilgi Sistem San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında dahili dava yolu ile açılan davanın yerinde olmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalılardan Kurum ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (kapatılan) 12.02.2018 tarih ve 2016/9848 Esas, 2018/1042 Karar sayılı kararında; "...Somut olayda; davacının davalı Kurum'a bildirilen dönemlerdeki çalışmalarının tespitinde hukuki yarar bulunmadığı ve dava dışı bir işveren hakkında hüküm kurulamayacağı dikkate alınmadan, öte yandan; kabulüne karar verilen döneme ilişkin dönem bordroları dosya arasına alınmadan ve bu döneme ilişkin bordro tanığı dinlenilmeden, davacının yaz aylarında da çalıştığı yönündeki iddiası yeterince araştırılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davalı Kurumdan, davacının çalıştığını beyan ettiği ... İlköretim Okulu ve ... İlkokulu ve Öğrenci Koruma Derneği adına yapılan işyeri tescillerini sormak, varsa bu işyeri/işyerlerinin tüm dönem bordrolarını dosya arasına alarak bordro tanıklarını dinlemek, 2000 – 2007 yılları arasında ... İlköğretim Okulu'nda müdür ve öğretmen olarak görev yapmış kişileri dinlemek, davacının yaz aylarında da çalışmasının bulunup bulunmadığı hususunu tespit etmek amacıyla; öncelikle dinlenilecek bordro tanıklarından bu hususu sormak, daha sonra davacı vekilinin iddialarında belirttiği okul aile birliğinin banka ödemelerini ilgili bankadan sormak, okul aile birliğinin karar defterini dosya arasına almak ve böylece toplanan deliller değerlendirilmek sureti ile varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir..." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 10.06.2019 tarihli ve 2018/174 Esas, 2019/228 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının 01.10.1998 – 05.11.2011 tarihleri arasında Milli Eğitim Bakanlığına ait ... İlkokulu isimli tescilsiz işyerinde kesintisiz ve sürekli hizmet akdine tabi asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

Dahili davalı ... Tem. Hiz. Gıda İnş. Bilgi Sistem San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında dahili dava yolu ile açılan davanın yerinde olmadığından reddine karar verilmiştir.

C. 2 nci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairenin 11.03.2021 tarih ve 2020/5323 Esas, 2021/3209 Karar sayılı kararında; "...İnceleme konusu davada; davacı 01.10.1998 – 05.05.2011 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece davacının 01.10.1998 – 05.11.2011 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Somut dosyada; davacının talebi 05.05.2011 tarihine kadar çalıştığının tespiti yönünde olduğundan çalışma sonunun 05.05.2011 tarihi olarak kabul edilmesi gerekirken talep aşılarak 05.11.2011 tarihinin tespit edilmesi yerinde değildir.

.... Diğer taraftan davacının yaz aylarında da çalışmasının bulunduğu iddiası hakkında, bozma sonrası Mahkemece dinlenilmesine karar verilen tanıklar ... ve Süreyya ...’nin beyanlarında davacının yaz aylarındaki çalışmaları hakkında kesin olarak beyanda bulunmadıklarının anlaşılmasına karşın celp olunan ... Okul Aile Birliğine ait banka kayıtları dikkate alındığında davacıya yaz ayları olan 25.08.2005, 03.06.2008 ve 04.07.2008 tarihlerinde ödeme yapıldığı anlaşılmakla, tanık beyanları ve banka kayıtları ile davacı hakkında yapılan kısmi bildirim süreleri bir arada değerlendirilmek suretiyle davacının okulların açık olduğu dönemlerin dışındaki çalışmaları da ayrıntılı ve açıkça tespit edilmeli, gerekirse davacıya ödeme yapılan dönemlerin dışındaki yaz aylarındaki çalışma süreleri yönünden davacı talebinin reddine karar verilmelidir.

... Nizalı dönemde 01.10.1998-21.04.2000 tarihleri arasında 1111374 Sicil numaralı ... İlkokulu ve Öğrenci Koruma Derneği unvanlı iş yerinden, 23.11.2007-01.06.2008 tarihleri arasında dava dışı alt işveren ... Sicil numaralı Alyan Temizlik Ltd. Şti. unvanlı iş yerinden, 19.09.2008-30.06.2009 ile 01.10.2009-18.06.2010 tarihleri arasında 288014 sicil numaralı ... İlkokulu Ana Sınıfı unvanlı iş yerinden davacının çalışması bildirilmekle, Mahkemece ihtilaf konusu talebe göre davacının hangi dönemde ne kadar eksik süre bildiriminin olduğu belirlenerek sonuca gidilmesi gerekirken, davacı adına bildirilen çalışma sürelerini de kapsayacak şekilde tespit hükmü kurulması hatalıdır...." gerekçesi ile Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

1-Davacının dahili davalı ... Tem. Hiz. Gıda İnş İş Bil. Sis. San Tic Ltd Şti hakkındaki davanın reddine,

2- Davacının davalılar hakkındaki davasının kısmen kabulüne,

Davacı ...’un, 01.10.1998-05.05.2011 tarihleri arasında davalı ... Bakanlığına bağlı okullarda, okulların açılış- kapanış tarihleri arasında hizmet akdine tabi sürekli ve kesintisiz çalıştığı, bu çalışmalarından;

Davalı MEB'na ait 1111374.35 ss ... İlkokulu Müdürlüğünde 01.10.1998-21.04.2000 tarihleri arasında 441 gün çalıştığı, bu çalışmasının davalı SGK’ya bildirildiği,

Davalı MEB'na ait 1111374.35 ss ... İlkokulu Müdürlüğünde 11.09.2000-22.11.2007 tarihleri arasında ( okulların açılış- kapanış) hizmet akdine istinaden 1996 gün çalıştığı, bu çalışmasının davalı SGK’ya bildirilmediğinin tespitine,

Davalı MEB'na ait ... ilkokulu Müdürlüğünden ihale ile iş alan1244951.35 ss Alyan Temizlik Ltd. Şti. 23.11.2007-01.06.2008 tarihleri arasında 159 gün çalıştığı, bu çalışmasının davalı SGK’ya bildirildiği,

Davalı MEB'na ait 288014.35 ss ... ilkokulu Anasınıfı işyerinde 10.09.2008-30.06.2009 tarihleri arasında 282 gün çalıştığı, bu çalışmasının davalı SGK’ya bildirildiği,

Davalı MEB'na ait 288014.35 ss ... ilkokulu Anasınıfı işyerinde 10.09.2008-30.06.2009 tarihleri arasında 282 gün çalıştığı, 01.10.2009-18.06.2010 tarihleri arasında 258 gün çalıştığı bu çalışmalarının davalı SGK’ya bildirildiği,

Davalı MEB'na ait 1111374.35 ss ... ilkokulu Müdürlüğünde 01.07.2010-31.07.2010 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden 30 gün ve 20.09.2010-04.05.2011 tarihleri arasında 225 gün çalıştığı, bu çalışmalarının davalı SGK’ya bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; davacının iddia ettiği döneme dair çalıştığını gösterir herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığını, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, çalışma iddiasının Yargıtay içtihatları kapsamında ispatlanamadığını beyanla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili; davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davanın öncelikle hak düşürücü süre bakımından reddi gerektiğini, husumet itirazlarının olduğunu, davacının ... Ortaokulunda çalıştığı sürelerde hiçbir alacağı kalmadığı gibi tüm primlerinin de yatırıldığını, davacının hizmet akdi ile 01.10.1998 yılı ile 05.05.2011 tarihleri arasında çalışma günlerinin eksik bildirilerek mağdur edildiği şeklindeki iddialarının hiçbir somut ve hukuki dayanağının olmadığını beyanla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 01.10.1998-05.05.2011 tarihleri arasında davalı ... Bakanlığına bağlı okullarda geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, mülga 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı Kurum vekili ile davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

04.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.