Esas No: 2017/23384
Karar No: 2019/15889
Karar Tarihi: 11.09.2019

**22. Hukuk Dairesi         2017/23384 E.  ,  2019/15889 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi G. Yıldız tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette arıza bakım ve onarım işlerinde çalıştığını iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini, işyerinde vardiyalı sistemle çalışılmasına rağmen her gün 14-15 saat mesai yapıldığını, tüm resmi ve dini bayramlarda çalışıldığını, aylık 300,00 TL yemek ve 200,00 TL yol yardımı yapılacağı söylenmesine rağmen bu yardımların yapılmadığını beyan ederek ödenmeyen işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe :

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında, davacının yol ve yemek ücreti alacaklarının bulunup bulunmadığı noktasında uyuşmazlık vardır.

Somut olayda; Mahkemece davalı tarafından ücret bordrosu sunulmadığından emsal Yargıtay kararları dikkate alınarak davacının yol ve yemek ücretine hak kazandığı gerekçesiyle davacının yol ve yemek ücretleri hüküm altına alınmıştır.

Ancak yapılan araştırma ve inceleme yeterli değildir. Şöyle ki; davacının çalıştığı alt işverenlerin davalı ile yaptıkları hizmet alım sözleşmesi ve ekleri dosyaya kapsamında bulunmamaktadır. Bu sebeple, öncelikle, davacının çalıştığı alt işveren şirketlerle yapılan tüm hizmet alım sözleşmeleri, teknik ve idari şartnameler ile hizmet sözleşmelerinin ekleri ile birlikte davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'den temin edilerek yemek ve yol yardımına ilişkin düzenleme bulunup bulunmadığı, ihale sözleşmelerinde şartnameye atıf olup olmadığı ve sözleşmede birim fiyata yol ve yemek ücretinin dahil edilip edilmediği belirlenmeli, aylık 200,00 TL yol ücreti ve aylık 300,00 TL yemek ücreti ödenmesine ilişkin kabullerin dayanaklarının ne olduğu tespit edilmelidir.

Yukarıda belirtilen eksiklikler tamamlandıktan sonra davalının yemek ve yol ücreti ödemesi gerektiği kanaatine varılması ancak yol ve yemek ücreti miktarının belirlenememesi halinde ilgili oda ve kurumlara müzekkere yazılarak, davacının çalıştığı döneme ilişkin her yıl için ayrı ayrı ve gidiş geliş toplu taşıma ücreti sorulmalı, yine davacının çalıştığı döneme ilişkin her yıl için ayrı ayrı günlük yemek ücreti konusunda emsal araştırması yapılmalı, gelen yazı cevapları ve araştırma yazıları ile birlikte dosya bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor alınmalı ve sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasında bir diğer uyuşmazlık, işçinin fazla çalışma ücreti alacağı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını, iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla mesai yapıldığı iddia edilen çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda; davalı idare ile yüklenici firma arasında imzalanan sözleşmede vardiyalı çalışma yaptırılacağı düzenlemesi getirilmiştir. Davacı ile davacı tanık beyanlarında günlük 8 saatlik vardiyalı sistemle çalışıldığı, ancak vardiya süresi aşılarak fazla çalışma yaptırıldığı iddia edilmiş, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kış aylarında günlük 12 saatlik çalışma esasına göre çalışıldığı günlük 3 saat fazla çalışma yapıldığı, yaz aylarında ise 9 saat çalışılarak günlük 1 saat fazla çalışma yapıldığı belirtilmiş ise de bu değerlendirme somut verilere dayanmamaktadır. Davalı işyerinde üçlü vardiya sistemi ile çalışıldığı, üçlü vardiya sisteminde fazla çalışma yapılmasının mümkün olmadığı, bu hususun aksinin yazılı belge ile ispatlanamadığı gözetilmeden fazla çalışma ücreti talebinin reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 11.09.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.