Esas No: 2023/9885
Karar No: 2024/3193
Karar Tarihi: 26.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/9885 E.  ,  2024/3193 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/3009 E., 2022/2325 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ömerli Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2021/64 E., 2022/152 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde özetle; 11.05.2016 günü OG elektrik direğinde çalışan ...'nın yüksek voltajlı elektrik çarpması sonucu yaşamını yitirdiği, davalının bu olayın yaşanmasında tamamen kusurlu olduğunu, sigortalının vefat etmesi nedeniyle eşi ve çocuklarının destekten yoksun kaldığını beyanla 1.000 TL'şer maddi ve eş lehine 100.000 TL, çocukları ... ve ... lehlerine 70.000 TL'şer çocukları ... ve... lehlerine 60.000 TL'şer manevi tazminatın kaza tarihinden faiziyle davalıdan tahsili talep edilmiştir.

2.Davacılar vekili birleşen dava dilekçesinde özetle: aynı kaza sebebiyle müteveffanın annesi 10.000 TL maddi ve 30.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

3.Davacılar vekili 01.10.2019 tarihli dilekçesiyle maddi tazminat istemlerini tefrik etmeksizin toplamını 196.628,70 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen davada davalı vekili, talep edilen maddi tazminat talebinin belirsiz olduğunu, bu nedenle öncelikle dava dilekçesinin reddinin gerektiğini, mütevaffanın davalı nezdinde çalışmadığını, yüklenici firma olan ... Nakliyat'ta çalıştığını, bu şirket ile davalının aralarında yaptıkları sözleşme gereğince sorumlunun yüklenici firma olduğu, bu nedenle davaların husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davalının kusurunun bulunmadığını, illiyet bağı olmadığını savunarak, asıl dava ve birleşen davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası yazılı kararında özetle; "davalı asıl işveren ... Elektrik Dağıtım A.Ş'nin % 10, ... Elektrik Yapı Otomotiv San. ve Tic. A.Ş'nin %35, ... Nakliye İnş .. Ltd. Şti'nin %30, kazalı işçi ...'nın %25 oranında kusurlu olduğu hazırlanan raporun bilimsel verilere uygun ve denetime elverişli olması, uyulması gereken kurallar ile ihlal edilen kuralların ayrı ayrı belirtilmesi karşısında alanında uzman elektrik mühendisleri ile elektrik ve elektronik mühendisi iş güvenliği uzmanları bilirkişilerin raporuna itibar edildiği, Mahkemece verilen 2016/218 esas, 2020/119 karar sayılı ilk karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna gidilmemesi ve davalı taraf ile feri müdahil tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması sebebiyle davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğundan asıl ve birleşen davalarda tazminat miktarları aşılmadan ve istinaf ilamındaki önceki ıslah dikkate alınıp taleple bağlı kalınarak karar verildiği" gerekçeleriyle "Asıl davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile davacı eş ... lehine 135.105,85 TL maddi ve 80.000 TL manevi, çocuk ... lehine 1.213,10 TL maddi ve 60.000 TL manevi, çocuk ... lehine 8.307,96 TL maddi ve 50.000 TL manevi, çocuk ... lehine 11.924,63 TL maddi ve 50.000 TL manevi, çocuk ... lehine 743,80 TL maddi ve 60.000 TL manevi tazminatın 11.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Mahkeme ara kararı ile yapılan 30.000,00 TL geçici ödemenin tazminat kararından mahsubuna, Birleşen davada ise anne ... (...) lehine 23.166,92 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminatın 11.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri gereği davada hak düşürücü süre itirazı ve zamanaşımı defi sebebiyle davanın reddi gerektiğini, sorumlu olmadığını, şirket nezdinde elektrik teknisyeni olarak çalışan müteveffanın tamamen kendi kusurundan dolayı, ekip arkadaşlarını dahi beklemeden yüksek gerilim hattına çıkması sonucu vefat ettiğini, davalının yasal sorumluluklarını yerine getirdiğini, çalışanlara, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim verildiğini, iş güvenlik malzemeleri ve ekipmanlarının teslim edildiğini, gerekli denetimlerin yapıldığını, davalı şirkete sorumluluk yüklenerek fahiş tazminatlara karar verildiğini, şirkete yüklenen kusur oranını kabul etmediklerini, tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyan ederek, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle;Somut uyuşmazlıkta, Mardin ili, Ömerli ilçesi, Yenimahalle kırsalında dava dışı şahsa ait tarım arazisinde bulunan su kuyusu için özel trafo aboneliği ve bağlantısı amacıyla 11.05.2016 tarihinde davacıların murisi olan elektrik teknisyeni ... ve çalışma arkadaşlarının tarım arazisine gittiği, çalışma öncesi hatalı hattın elektrik enerjisinin kesildiği, ... işçinin üzerinde bulunduğu OG elektrik direği üzerinde çalışmaya başlaması üzerine elektrik akımına kapılarak ve direk üzerinden yaklaşık 13 metre yükseklikten sert zemine yere düşerek vefat ettiği anlaşılmaktadır. Kaza, çalışırken meydana gelmiş, SGK tarafından da iş kazası olarak kabul edilmiştir.Davalı ve alt işvereni ... Nakliye İnş.Tur. Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu gibi, ... Nakliye İnş. Tur.Petrol Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile alt işvereni ... Elektrik Yapı Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. arasında da asıl işveren alt işveren ilişkisi fiili olarak bulunmakta olup, davalı asıl işveren olarak sorumludur. Kazanın oluşumundaki kusur oranının belirlenmesi açısından yapılan inceleme sonucunda; ehil bilirkişi heyeti tarafından tanzim olunan 26.07.2021 tarihli heyet raporunda; işverenlerin %75 oranında, ... kazazede işçinin ise %25 oranında kusuru bulunduğu bildirilmiştir. Kusur raporu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 ve 5 inci maddeleri ile bunu uygun olarak çıkarılan iş güvenliği yönetmelikleri hükümleri doğrultusunda düzenlenmiştir. Bu kapsamda, oluşa ve dosya kapsamına uygun bu heyet raporunun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmamakta olup, davalı vekilinin istinaf istemi yersizdir. Somut olayda, 10.03.2022 havale tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaların hukuka uygun olduğu, somut veriler ile hesap yapıldığı ve hata bulunmadığı, kaza tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı ve mahkemece verilen ilk karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmadığından davalı yararına oluşan usulü kazanılmış hakların da gözetildiği anlaşıldığından, davalı itirazları yersizdir. Davacılar lehine mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarlarının uygun olduğu anlaşılmış, itiraz yerinde görülmemiştir." gerekçeleriyle "6100 sayılı HMK'nun madde 353/1-b.1 hükmü gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davada hak düşürücü süre itirazı ve zamanaşımı defii sebebiyle davanın reddi gerektiğini, ... Sigortalı Ekat belgesi sahibi eğitimli işçidir, OG Dedektörü kullanmadan ve hattı topraklamadan direğe çıkması nedeniyle kusurlu olduğunu müvekkilinin de sorumlu olmadığını, müteveffanın tayinle ikametinin bulunduğu Midyat’a gitmek istediği için yöneticilerin takdirini kazanmak umuduyla tamamen kendi kusurundan dolayı, ekip arkadaşlarını dahi beklemeden yüksek gerilim hattına çıkması sonucu vefat ettiğini, davalının yasal sorumluluklarını yerine getirdiğini, çalışanlara, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim verildiğini, iş güvenlik malzemeleri ve ekipmanlarının teslim edildiğini, gerekli denetimlerin yapıldığını, davalı şirkete yüklenecek bir sorumlulk olmadığını, müvekkilinin saha gözlemini yaptığına dair tutanakların bulunduğunu, sorumluluk yüklenemeyeceğini, kusur oranını kabul etmedikleri için hesaplanan tazminat miktakrarının da fahiş olduğunu ve ıslah talebinin reddi gerektiğini beyan etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde vefat eden sigortalının eşi, çocukları ve annesinin destekten yoksunluk nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir. "Dava yığılması (objektif dava birleşmesi)" açısından aynı kanunun 110 uncu maddesidir. "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun hükümleri gözetildiğinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleridir. "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleridir. "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısında işyerinin nitelik ve kapsamına göre 6331 sayılı Kanunun maddeleridir.

3. Değerlendirme

A) Davalı vekilinin asıl davada eş ... lehine hükmedilen manevi tazminata, çocuklar ..., ..., ... ve... lehlerine hükmedilen maddi ve manevi tazminatlara, birleşen davada anne ... (...) lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3. İlk Derece Mahkemesinin 18/05/2022 tarihli kararında eş ... lehine 80.000 TL manevi tazminat ile çocuk ... lehine 1.213,10 TL maddi ve 60.000 TL manevi, çocuk ... lehine 8.307,96 TL maddi ve 50.000 TL manevi, çocuk ... lehine 11.924,63 TL maddi ve 50.000 TL manevi, çocuk ... lehine 743,80 TL maddi ve 60.000 TL manevi, anne ... (...) lehine 23.166,92 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminat hükümlerine yönelik davalı vekili istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararının, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan kesinlik sınırının 107.090,00 TL'lik kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla davalı vekilinin bu hükümlere yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

B) Davalı vekilinin davacı eş ... lehine hükmedilen maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle asıl işverenlik kabulü ile kusur oran ve aidiyeti ile maddi tazminat alacağı tespitinin dosya kapsamı ile Dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına, davalı vekilinin temyiz itirazı olarak sunduğu itirazları istinaf itirazları olarak da ileri sürdüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında karşılanarak gerekçe oluşturulduğu hususları da dikkate alınarak, anılan hükme yönelik temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekilinin eş ... lehine hükmedilen manevi tazminata, çocuklar ..., ..., ... ve... ile anne ... (...) lehlerine hükmedilen maddi ve manevi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2. Davalı vekilinin davacı eş ... lehine hükmedilen maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının reddiyle bu hüküme ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

3. Aşağıda dökümü yapılan bakiye karar harcının ilgiliden tahsiline,

4. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.