Esas No: 2023/12569
Karar No: 2023/11640
Karar Tarihi: 22.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/12569 E.  ,  2023/11640 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/69 E., 2023/141 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ve feri müdahil vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Nisan 1997 tarihinden 28.02.2013 tarihine kadar davalının evinde geçen çalışma sürelerinin tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Feri Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının tetkikinde davacının davalıya ait evinde hizmet akdine dayalı çalışmasının olmadığının anlaşıldığı, işyerinin 506/5510 sayılı Kanun kapsamına girip girmediğinin araştırılması gerektiğini, davacının tespitini talep ettiği döneme ilişkin davalı işverene ait işyeri kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, davanın tespiti istenilen hizmetlerin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yılın içinde açılması gerektiğini savunup davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.11.2016 tarihli ve 2015/15 Esas, 2016/343 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının 01.05.1997 - 28.02.2013 tarihleri arasında davalıya ait evde kesintisiz ve sürekli asgari ücretle çalıştığının tespitine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

... Adliye Mahkemesinin 04.04.2017 tarihli ve 2017/751 Esas, 2017/690 Karar sayılı kararıyla; dosyadaki kayıt ve belgeler ile davalı ... Karadağ vekilinin ve ... vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b maddesinin 1 inci alt bendi gereğince esastan reddine karar vermiştir..

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1.Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 02.10.2019 tarihli ve 2017/3184 Esas, 2019/6917 Karar sayılı bozma kararında; somut davada; davacı, Nisan 1997 tarihinden 28.02.2013 tarihine kadar davalının evinde geçen çalışma sürelerinin tespitini istemiş olup, Mahkemece davanın kabul edilmesine rağmen, davacının 01.05.1997 - 28.02.2013 tarihleri arasında davalıya ait evde kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespitine karar verilerek hüküm kurulması nedeniyle hükmün kendi içinde çelişki oluşturulmuş olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

Mahkemenin 1. Bozma ilamına uyarak verdiği 07.07.2020 tarihli ve 2020/74 Esas, 2020/111 Karar sayılı 2. kararıyla;

Davanın kısmen kabulü ile davacının 01.05.1997-28.02.2013 tarihleri arasında davalıya ait evde kesintisiz ve sürekli asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

B. 2. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 03.03.2021 tarih, 2020/11072 Esas, 2021/2557 Karar sayılı bozma kararında; dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı vekili ile fer'i müdahil kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile Mahkemece davacının davalıya ait evde ev hizmetleri ve çocuk bakımı işlerinde Nisan 1997 - 28.02.2013 tarihleri arası sürekli çalıştığının tespitine ilişkin verilen kararda; 2001-2013 arası dönem yönünden verilen karar yerinde ise de, 1997-2001 arası dönem yönünden verilen karar eksik araştırmaya dayalı olup hatalı olduğu Mahkemece re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda, 1997-2001 tarihleri arasında talep edilen dönem yönünden civar apartmanlarda uzun yıllar oturan komşu ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar (diğer apartmanların ve müstakil evlerin sakinleri ve kapıcıları) ile davacının bu çalışmalarını bilebilecek durumda olan mahalle muhtarı veya azaları tespit edilerek uzun yılları kapsayan bu bilgilerinin doğruluğu konusunda tanıklar özenle dinlenilmeli ve bu yöndeki beyanları buna göre irdelenmeli, gerekirse bu hususlar dinlenen bu tanıklara ayrıntılı şekilde açıklattırılmalı, böylelikle; çalışmanın varlığı kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Yargıtay bozma ilamına konu olan, dava konusu Nisan 1997-2001 dönem yönünden ise, Mahkemece Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda gerekli araştırmalar yapılıp ve kamu tanıklarının dinlendiği, davacının ev hizmetleri ve çocuk bakım işlerinde çalışması ve çalışmasının gerçekleştiği alan itibariyle çalışmasını bilebilecek tanıkların sınırlı olması, komşu tanıkların ise tanıklık yapmaktan çekinmelerinin hayatın olağan akışına uygunluğu nedeniyle, davacının ayrıntılı beyanı alınarak, beyanında geçen delillerin de toplandığı, dosya kapsamı ile sabit olduğu üzere, davalının bankada çalıştığı, 27.12.1996 tarihinde doğum yaptığı, 29.08.1989 d.lu bir çocuğunun daha olduğu ve 1989 d.lu çocuğunun okula anlaşılmaktadır. davalı ve eşinin çalışan anne ve baba olmaları nedeniyle ev hizmetleri ve çocukla ilgilenecek bir yardımcıya ihtiyaç duyduklarının dosya kapsamı ile sabit olduğu bu nedenle, davalının 17.02.1997-18.02.1998 tarihleri arasında doğum nedeniyle ücretsiz izne ayrıldığı, davacı aşamalardaki beyanı ile davalıya ait evde önceki işinden ayrıldıktan sonra aynı ay içinde başladığını, işe başladığında davalının yeni doğan bebeğinin 5 aylık olduğunu ve diğer çocuğunun ise Özel Toros Kolejinde öğrenci olduğunu beyan ettiği, Özel Toros İlkokul Müdürlüğünün (Toros Koleji) 07.03.2023 tarihli müzekkere cevabı ile davalının oğlu Ozan Karadağ'ın okullarında 11.09.1995 tarihinde kaydını yaptırdığı ve 1997 yılında 2.sınıfın sonunda ayrıldığının bildirildiği, davalının çocuğunun 1997 yılında 2. sınıfın sonunda Özel Toros Kolejinden ayrıldığının bildirilmesi karşısında, davacının işe giriş tarihindeki olaylara ilişkin beyanının toplanan delillerle ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, önceki iş yerindeki çalışmasının 30.04.1997 tarihi itibarı ile son bulması gözetildiğinde, davalıya ait evde en geç 01.06.1997 tarihinde çalışmaya başladığı kabul edilerek davacının 01.06.1997-28.02.2013 tarihleri arasında davalıya ait evde kesintisiz ve sürekli olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; salt tanık beyanı ile davanın ispatlanamayacağını belirterek kararı temyiz etmiştir.

Feri müdahil vekili; hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davacının davalı işveren nezdinde hizmet akdine dayalı olarak Nisan 1997-28.02.2013 tarihleri arasında çalıştığının ve Kuruma bildirilmeyen sürelerin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle davalı ve feri müdahil vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

22.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.