Esas No: 2023/8329
Karar No: 2023/10357
Karar Tarihi: 26.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/8329 E.  ,  2023/10357 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/176 E., 2023/746 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Alanya 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/150 E., 2021/341 K.

Taraflar arasındaki hizmet ve sigorta primine esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... Bakanlığında 06.10.2000 tarihinde ücretli sınıf öğretmeni olarak işe başladığını, 17.06.2016 tarihinde ayrıldığını, çalıştığı süreler içerisinde ücretli sınıf öğretmeni olarak Alanya'nın değişik ilköğretim okullarında çalıştığını, sınıf öğretmenliği kadrosunda görev yapmasına rağmen tam zamanlı çalışan sınıf öğretmeninin sigorta primleri yatırılmak yerine primlerinin eksik yatırıldığını yada hiç yatırılmadığını belirterek, davalı ...'nda 06.10.2000 tarihi ile 17.06.2016 tarihleri arasında ücretli sınıf öğretmeni olarak tam zamanlı çalıştığı sürede kadrolu bir öğretmenin yatan primleri esas alınarak eksik yatırılan ve hiç yatırılmayan sigorta primlerinin tespiti ile SGK kayıtlarının buna göre düzeltilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarına göre davacı adına davalı ... Müdürlüğü ünvanlı işyerinde 05.10.2004 - 17.06.2016 tarihleri arasında giriş-çıkış yapılmak suretiyle aralıklı olarak hizmet bildiriminde bulunduğunun anlaşıldığını, hizmet tespiti davaları kamu düzeni ile ilgili olduğundan davacı tarafça varsa fiili çalışmasının geçerli delillerle kanıtlanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; öncelikle 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, sigortalı hizmet döküm cetveline göre davacının 01.12.1996 tarihinde işten çıktığını, 05.10.2004 tarihinde işe giriş yaptığını, 06.10.2000 - 05.10.2004 tarihleri arasında çalışmadığının görüleceğini, kanun ve mevzuat hükümleri çerçevesinde ücretli öğretmenin (kısmi zamanlı geçici personelin) çalışmasının Kurumla ders ücreti karşılığı yani saat ücreti karşılığı olduğunu, ücretli öğretmen olan sigortalı için bir ay için 30 gün değil, ay içerisinde çalıştıkları toplam ders saatinin 4857 sayılı İş Kanunu'na göre günlük olağan çalışma süresi olan 7,5 saate bölünmesiyle bildirilmesi gereken prim ödeme gün sayısının hesap edildiğini, müvekkil idare tarafından davacı hakkında tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun yapıldığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna ait olup kamu kuruluşlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Nitekim, davacının çalıştığını iddia ettiği çalışmalar resmi kayıtlarda gözükmektedir.

Eldeki davada, ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce düzenlenen hizmet belgesi ve davacının sınıf öğretmeni olarak görev yaptığı ... İlköğretim Okulunda öğrencisi olduklarını açıklayan tanıkların beyanlarına göre "davacının haricinde görev yapan sınıf öğretmeni, öğretmen, müdür olmadığı, birleştirilmiş sınıf uygulamasına uygun 2 yıl kadar öğretmenlik yaptığı" anlaşıldığından, davacının Karapınar İlköğretim Okulunda sınıf öğretmeni görevinde vekil öğretmen olarak çalıştığı anlaşılmış 06.10.2000 - 15.06.2001 ve 21.09.2001 - 14.06.2002 tarihleri arası çalışmaları tefrik edilmiştir.

Somut davada; davacının 05.10.2004 tarihinden sonraki çalışmaları karşılığı işe giriş bildirgeleri Kuruma verildiği ve sigortalı hizmet cetveline göre, işe giriş bildirgelerine dayalı çalışmalarının kısmi olarak bildirildiği, davalı Bakanlık vekilince davacının girdiği ders saatlerine göre 7.5 saat bir gün üzerinden hesaplanarak hizmetlerinin bildirildiği beyan edilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda; davacının yönetmelikte belirtildiği gibi kendine özgü kısmi zamanlı bir çalışma düzeni bulunduğu, davacının günlük mesaisinin tamamını bu işe ayırmadığı, görev yaptığı İlköğretim okullarında öğretmen sayısının yetersizliğinden dolayı girdiği ders saati üzerinden 7.5 saatlik çalışma 1 gün kabul edilmek suretiyle hesaplama yapılarak SGK'ya bildirimde bulunulduğu, tanık beyanları ve dosya kapsamındaki deliller ile aksinin ispatlanmadığı anlaşıldığından, davacının;

05.10.2004 - 10.06.2005 arasında ... İlköğretim Okulunda,

22.09.2005 - 07.03.2006 arasında ... İlköğretim Okulunda,

09.03.2006 - 18.06.2006 arasında ... İlköğretim Okulunda,

03.10.2006 - 01.11.2006 arasında ... İlköğretim Okulunda,

02.11.2006 - 15.06.2007 arasında ... İlköğretim Okulunda,

14.12.2007 - 28.02.2008 arasında ... İlköğretim Okulunda,

07.05.2008 - 13.06.2008 arasında ... İlköğretim Okulunda,

10.09.2008 - 11.09.2008 arasında ... Güllü Özbağı İlköğretim Okulunda,

16.02.2009 - 12.06.2009 arasında ... İlköğretim Okulunda,

24.09.2009 - 18.06.2010 arasında ... İlköğretim Okulunda,

21.09.2010 - 17.06.2011 arasında ... İlköğretim Okulunda,

19.09.2011 - 15.06.2012 arasında ... İlköğretim Okulunda,

17.09.2012 - 14.06.2013 arasında Tırılar İlkokulunda,

16.09.2013 - 13.06.2014 arasında Tırılar İlkokulunda,

15.09.2014 - 12.06.2015 arasında Tırılar İlkokulunda,

29.09.2015 - 17.06.2015 arasında Tırılar İlkokulunda geçen çalışmaları karşılığı eksik sigorta primi yatırıldığı iddiasının kanıtlanamadığı kanaatine varıldığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, müvekkilinin yaptığı işin mahiyeti itibarı ile sınıf öğretmeni olarak çalıştığını, sınıf öğretmenliği tam zamanlı olarak yapılan bir meslek olup kadrolu öğretmenler memur sıfatında olması halinde haftalık 18 saat karşılığı ücrete ve sigorta primine hak kazanırken müvekkilinin haftalık olarak daha fazla çalışsa dahi tam ücreti hak etmediği gibi hafta tatiline de hak kazanmadığını, 23 Nisan ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramlarında çalışmış olmasına rağmen bu günlerin prim hesabında gösterilmemiş olduğunu, oysa müvekkilinin resmi bayramlarda çalışmış olduğunu, ücretli öğretmen olarak sınıf öğretmenliği yaptığını, tüm mesaisini bu işe ayırdığını, bu sebeple çalışmasının tam zamanlı sınıf öğretmeninin asgari prim gün sayısı üzerinden hesaplanarak eksik yatan primlerinde tamamlanmasını hakkaniyet gereği talep etme gereği hasıl olduğunu, kararın bu sebeplerle bozularak düzeltilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "Dairemizin 26.09.2019 gün ve 2019/948 esas, 2019/1604 karar sayılı iade kararından sonra İlk Derece Mahkemesince davacının vekil öğretmen olarak görev yaptığı dönem yönünden dava tefrik edilmiş, ücretli öğretmen olarak çalıştığı dönem yönünden davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Eldeki uyuşmazlık davacının ücretli öğretmen olarak görev yaptığı 05.10.2004 - 17.06.2015 tarihleri arasında sigorta primlerinin eksik yatırılıp yatırılmadığına ilişkindir. Davacı 2004 - 2015 eğitim öğretim dönemlerinde davalı bakanlığa bağlı okullarda "ücretli öğretmen" olarak çalışmış olup bu husus dosya içerisinde bulunan kayıt ve belgelerle sabittir. 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinin (J) bendine göre ...'na bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısı 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunur. O halde ilk derece mahkemesinin ret kararı ve gerekçesi doğru olup davacının istinaf sebepleri yerinde bulunmamıştır.

Bu itibarla sonuç olarak; ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, hizmet ve sigorta primine esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371; 506 sayılı Kanun'un 79/10, 77 ve 5510 sayılı Kanun'un 80 ve 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi