Esas No: 2022/4975
Karar No: 2023/6938
Karar Tarihi: 29.11.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/4975 E.  ,  2023/6938 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/905 Esas, 2022/608 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2017/663 E., 2020/101 K

Taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinden kaynaklı hasara dayalı alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve katılma yoluyla davalı ... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili, duruşmasız olarak ... Lojistik Çözümleri Ltd. Şti vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 28.11.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat Hacer Nurdan Yıldız ile davalı ... vekili Avukat ... ve davalı ... Ltd. Şti. vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin geliştirdiği "nötr topraklama direnci cihazının" testi için Romanya'da bulunan dava dışı şirkete göndermesinin gerektiğini, cihazın Romanya'ya taşınması konusunda davalılardan ...... Ltd. Şti. ile anlaştıklarını ve anılan davalıya galvanizli sac kabinet içerisinde cihazın teslim edildiğini, davalının sözleşmeye aykırı olarak, davacının bilgisi ve onayı dışında taşımayı diğer davalıya yaptırdığını, davalı ...Ş.'nin de cihazı alıcıya hasarlı teslim ettiğini, alıcı tarafından taşıma senedine hasara ilişkin kayıt düşüldüğünü, yapılan tespitlere göre cihazın alıcının adresine gelmeden düşürüldüğünün anlaşıldığını, cihazın mevcut hali nedeniyle ağır hasarlı olmasından ötürü testlerin yapılamadığını, hasarlanan parçaların tedariki sağlanarak teste sokulduğunu, ancak cihazın testten geçemediğini, bu nedenle ticari kayba uğradığını ileri sürerek navlun bedeli 1.961,00 TL, yeniden temin edilen parçaları Romanya'ya getirmek için ödenen taşıma ücreti 1.955,00 TL ile bu parçanın gümrük ücreti 250,00 TL ve davacı şirket yetkilisinin bu işlemleri halletmek için Romanya'da beklediği sürede ödemek zorunda kaldığı konaklama ücreti 1.775 ,00 TL olmak üzere, toplam 5.941,00 TL'nin, cihazın olumsuz sonuçlanan testi için ödediği 5.000 euronun 13.07.2017 tarihindeki kur karşılığı olan 20.450,00 TL'nin, cihaz bedelinin tespiti ile şimdilik 100 euronun 17.06.2017 tarihindeki kur karşılığı olan 409,00 TL'nin, mahrum kalınan karın tespiti ile şimdilik 3.450,00 TL'nin davalı ... ... Ltd. Şti'ye gönderilen ihtarın tebliğ edildiği 21.08.2017 tarihinden işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili ve davalı ... ...Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak, iddia edilen hasarın davacının ambalajlamadaki eksiklerinden ve hatalarından kaynaklandığını, hasar ihbarının yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının taşıma konusunda davalı ... Ltd. Şti. ile anlaştığı, bu davalının alt taşıyıcı olarak diğer davalı ...Ş. ile anlaştığı, ancak alt taşıyanın kusurlu hareketinden Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesinin (CMR) 3 üncü maddesi gereğince sorumlu olduğu, davacıya ait cihazın 2 adet seramik parçasının dava konusu taşıma sırasında hasarlandığı, hasarın cihazın araç içinde sabitlendiği yerden koparak düşmesi sonucu meydana geldiği, cihazın davalı tarafa ait araca yüklemesinin davacı tarafça yapıldığı ve ambalajlanmasının yeterli olmadığı anlaşılıyor ise de taşıma senedinden ve dava dışı alıcı şirket tarafından düzenlenen hasar raporundan, cihazın yüklendiği aracın daha sonra değiştirildiği anlaşıldığından davalı taşıyıcıların sorumsuzluk haline dayanamayacakları, taşıma senedinde malın alıcısına hasarlı olarak ulaştığına dair kayıt bulunması ve taşıma senedinde davalı alt taşıyanın sürücüsünün imzasının bulunması nedeniyle davacının süresinde hasar ihbarında bulunma zorunluluğunu yerine getirdiğinin kabulünün gerektiği, bu durumda taşıyıcının ödeyeceği tazminat miktarının CMR'nin 23 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrasına göre belirleneceği, ancak aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı olduğu, somut olayda dava konusu hasarın davalı taşıyıcının kendi fena hareketinin veya kasdi fena hareketine denk tutulan kusurundan meydana geldiğinin ispatlanamadığı, bu halde davalılar üst ve alt taşıyanın tazminat sorumluluğunun 243,99 TL olarak hesaplandığı, anılan miktarın belirlenen üst sınır geçmediğinden, davacının 243,99 TL hasar miktarını davalı taşıyıcılardan talep edebileceği, bundan başka zarar oranında taşıma ücretinin iadesinin talep edilebileceği, davacının diğer taleplerinin sınırlı sorumluluk ilkesi gereği yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve katılma yoluyla davalı ... Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; asıl taşıyıcı ve fiili taşıyıcı olan davalıların olayda %100 kusurlu olduklarını, sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanamayacaklarını, zira cihazın hasarlanmasında araçtan araca nakledilmesinin, çelik halatlar ile bağlanması gerekirken, ip ile indirmeye kalkışmalarının, ağırlığı kaldıramayan ipin koparak yere çakılmasının rol oynadığını, davalı tarafın cihazın ambalajından dolayı bir itirazlı kaydının olmadığını, o halde müvekkiline eşyanın ambalajı ve yüklenmesi yönünden bir kusur atfetmenin mümkün bulunmadığını, sadece 2 adet seramik malzemesinin hasarlı olduğunun kabul edilmesinin ve buna göre hüküm kurulmasının hakkaniyetle bağdaşmadığını, cihazının kullanılamaz halde bulunduğunu ileri sürerek yerel mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... Ltd. Şti. vekili katılma yoluyla sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu cihazın davacı tarafından yüklenip, alıcı tarafından indirildiğini, yükleme ve boşaltma işlerinin davalılar tarafından yerine getirilmediğini, aracın değiştirildiğine ilişkin bir ifadenin yer almadığını, ihbar yükümlülüğünün de yerine getirilmediğini, davacının, iki adet seramik parçanın hasarlanması dolayısıyla bir talepte bulunmadığını, taleple bağlılık ilkesi gereğince, müvekkilinin iki adet seramik bedelinden sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, taşıma ücretinin kısmen müvekkilinden tahsiline karar verilmesinin de haksız bulunduğunu ileri sürerek yerel mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı üst ve alt taşıyanın tazminat sorumluluğunun sınırlı olduğunun kabulünde bir isabetsizlik bulunmadığı, cihazın sadece 2 adet seramik malzemesinin hasara uğradığı, başka bir hasar tespitinin ise mümkün olmadığı, 243,99 TL hasar bedelinin ve 51,48 TL taşıma ücretinden davalıların sorumlu oldukları, taşıyıcının kural olarak, sadece fiili zarardan sorumlu olacağı gerekçesiyle davacı şirket vekili ile davalı ... Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve katılma yoluyla davalı ... Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

CMR'nin 3, 17, 23, 25, 30 ve 32 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Tazminat istemli davada uyuşmazlık, uluslararası karayolu ile taşınan makinede oluşan hasarın makinenin kullanılamaz hale gelmesine sebep olup olmadığı, böylelikle makinenin tüm değerini etkileyip ekilemediği ve söz konusu hasardan davalı taşıyıcıların sorumlu olup olmadığına ilişkindir.

2. Davanın dayanağı CMR'nin 25 inci maddesinin ikinci fıkrası olup, hasar durumunda taşıyıcının ödeyeceği tazminat eğer gönderilen malın tamamı hasara uğramış ise, tamamı kaybolduğundan ödenmesi gereken miktar, eğer gönderilen yükün bir kısmı hasara uğramış ise, eksilen kısmı için ödenmesi gereken miktarı aşamaz.

3. Somut olayda, davacıya ait makine fiilen davalı ...Ş. tarafından taşınmış olup, ambalaja dair taşıyıcı tarafından bir ihtirazı kayıt konulmadığı, varma yerinde yapılan incelemede makinenin hasarlı olduğu anlaşılmış ve ihtirazı kayıt konulmuştur. Mahallinde yapılan keşifte de makinenin taşınması sırasında düşürülerek hasarlandığı tespit edilmiştir.

19.01.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda; İCMET Laboratuvarının cihazın teslim alındığında düzenlenmiş tutanağa göre, gümrük işlemleri sırasında, cihazı taşıyan kabinetin ayaklarının kırık olduğu bilgisinin kendilerine ulaştırıldığını, kabinet açıldığında bütün seramik izolatörlerin kırık, cihazın tam hasarlı olup elektriksel ve mekanik olarak tamamen kullanılamaz durumda olduğu, cihazın koruması olan kabinin yükleme kulakçıklarına bağlı ince iplerin kopmuş olduğu, Romanya Bükreş Gümrüğünde tanzim edilen hamule senedinden anlaşılacağı üzere, cihazın muhafazası olan kabinin ayaklarının kırık olduğunun açıkça belirtildiği, taşıma esnasında taşıma şartlarına uygun taşıma yapılmaması nedeniyle makinenin düşürülerek elektriksel ve mekaniksel özelliğini kaybetmesine neden olunduğu yönünde tespitler yapılmıştır.

17.06.2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ise hasarın yalnızca 2 adet seramik parçaya ilişkin olduğunun kabulü ile tazminat hesabı yapılmış ise de, davacı vekili rapora itiraz dilekçesinde, makinenin düşürülmesi nedeniyle hasara uğradığını, hasarın yalnızca 2 adet seramik parçada olmadığını, makinenin içindeki çok küçük parçaların hasarlanması nedeniyle makinenin artık çalışamaz duruma geldiğini ve Romanya'daki testleri de geçemediğini belirterek makinenin bedelinin tazminat olarak ödenmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Mahkemece aynı heyetten ek rapor alınmış ise de, davacının itirazları karşılanmamış olup, bu hususta yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmamış, ayrıca iki rapor arasındaki çelişkiler de giderilmemiştir.

4. Bu durumda, mahkemece, düşürülme sonucu meydana gelen hasarın makinenin tamamının değerinin etkileyip etkilemediği hususunda konunun uzmanı bilirkişilerden tereddüte mahal bırakmayacak ve denetime elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harçlarının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.