Esas No: 2013/7655
Karar No: 2013/17483
Karar Tarihi: 25.10.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/7655 E.  ,  2013/17483 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı.Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Davacı vekili, davacının davalı işyerinde 03.12.1992- 28.07.2005 tarihleri arasında asli görevli aylık ücretli öğretmen olarak kadar çalıştığını , 30.08.2005 tarihinde sona erecek sözleşmesini son yıllarda kendisine yapabileceğinden daha az ders verilmesi ,ingilizce öğretmeni olmasına rağmen yabancı dil tazminatı ücretinin ödenmemesi nedeniyle 28.07.2005 tarihinde keşide ettiği ihtarname ile haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile yabancı dil tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının çalıştığı dönemde hak ettiği ücretlerinin ödendiğini, fesih tarihi itibarıyla ödenmemiş ücret alacağının bulunmadığını,kendi isteğiyle daha az ders saati alarak çalıştığını, bu yönde bir talebinin olmadığını, önceki yıllardaki ders saati ile 2005-2006 dönemindeki ders saatleri arasında fark olmadığını, gerek 625 sayılı ve gerekse 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Yasası gereğince ingilizce öğretmenlerine yabancı dil tazminatı ödeneceğine ilişkin hüküm bulunmadığını ve talebe konu ücret alacağının zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacının yabancı dil tazminatına hak kazanıp kazanmayacağı ,yabancı dil tazminatının ödenmemesi sebebiyle davacı işçinin iş akdini feshetmesinin haklı nedene dayalı olup olmadığı ve dolayısıyla kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmayacağı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fesih tarihinde yürürlükte bulunan Mülga 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 33. Maddesinde ( Değişik: 3035 - 11.7.1984)Özel okullarda yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmeti yapanlara, kıdemlerine göre (emekliler hariç) dengi resmi okullarda ödenen aylık ile sosyal yardım kapsamındaki ek ödeme tutarlarından az ücret verilemeyeceği,sosyal yardım kapsamındaki ek ödemelerin Bütçe kanunlarıyla resmi okul öğretmen ve personeline sağlanan haklara denk olarak özel okul öğretmenlerine ve personeline de ödeneceği,sosyal yardım kapsamındaki ek ödemelerden vergi kesilemeyeceği ” şeklinde

Kurala yer verilmiştir.

Yine 375 sayılı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.C Emekli Sandığı Kanunu İle Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı Ve Kıdem Aylığı İle Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ( Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı 30 Haziran 1989 - Sayı: 20211 (1. Mükerrer)(Değişik: KHK/570 - 20.3.1997) 2.maddesinde Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu,(Ek ibare: 6000 - 19.6.2010 / m.32) "3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu," 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta olan personelden,(kadro karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalışan personel dahil), Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığınca müştereken belirlenen dillerden yine bu iki kurum tarafından tespit olunan esas ve usuller çerçevesinde yapılan yabancı dil seviye tespiti sonunda her bir dil için (A) düzeyinde başarılı olanlara 1500, (B) düzeyinde başarılı olanlara 600, (C) düzeyinde başarılı olanlara 300 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı geçmemek üzere maliye bakanlığının teklifi ve Başbakan onayı ile belirlenecek miktarlarda aylık yabancı dil tazminatı ödenebileceği,bu madde uyarınca yapılan sınavların beş yıl süreyle geçerli olacağı,bu sürenin bitiminde sınava girmeyenlerin yabancı dil seviyelerinin bir alt düzeye inmiş sayılacağı, seviyeleri (C) düzeyinde olanların yabancı dil tazminatlarının kesileceği,yabancı dil tazminatına hak kazanmada ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiştir.

21.09.1990/20642 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviyesinin Tespitine Dair Esaslara İlişkin Yönetmelik 14/b maddesi ile yabancı dil öğretmenlerine yabancı dil tazminatı ödenemeyeceğine ilişkin hüküm kaldırılarak 01/07/1990 tarihinden itibaren yönetmelikte belirtilen şekilde yapılacak sınavda en az (C) düzeyinde başarılı olmaları şartıyla yabancı dil tazminatından yararlanabilecekleri; 20.maddesinde ise yabancı dil tazminatından yararlanmak için seviye tespit sınavına girip başarılı olanların doğrudan kendi kurumlarına başvuracakları ,kurumların da başarılı olan personele sınavın yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren ödeme yapacağı düzenlenmiştir.

Dosya içeriğine göre davacının davalı şirkete ait özel okulda ingilizce öğretmeni olarak çalıştığı anlaşılmaktadır.

Taraflarca özel öğretim kurumlarında görev alan öğretim elemanlarına mahsus tip iş sözleşmesi imzalanmıştır.

Davacı ile yapılan 11.09.2001- 31.08.2002 ve 11.09.2002-31.08.2003 tarihleri arasındaki iş sözleşmelerinde , kararlaştırılan ücrete yabancı dil tazminatının dahil olduğu belirtilmiş, 01.09.2003- 31.08.2004 ve 01.09.2004-31.08.2005 tarihleri arasındaki iş sözleşmelerinde ise bu konuda açık hüküm bulunmamakla birlikte sözleşmede aksine hüküm bulunmayan hallerde veya eksik kalan hususlarda Özel Öğretim Kurumları Kanunu ,Yönetmelik, Bakanlık emirleri ve ilgili diğer kanun hükümlerinin uygulanacağı, ayrıca kanunlarda verilen hakları düşürecek hükümler konulamayacağı belirtilmiştir.

Mevcut yasal düzenlemeler ve iş sözleşmeleri birlikte değerlendirildiğinde davacıya dengi resmi okulda öğretmenlik yapan yabancı dil öğretmenine ödenen yabancı dil tazminatının ödenmesi gerekir.

Ancak yukarıda belirtilen ve fesih tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre bir memurun yabancı dil tazminatına hak kazanabilmesi için sınava girmesi ve sınavda asgari bir puan alması şartı aranmaktadır.

Somut olayda davacının bu sınava girip girmediği,girmişse kaç puan aldığı ve çalıştığı kuruma verip vermediği dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır.

Yapılacak iş bu husus üzerinde durularak davacının sınava girip girmediği, girmişse kaç puan aldığı, yabancı dil düzeyinin hangi seviyede olduğu, bu belgeyi işverene ibraz edip etmediğini araştırmak, yabancı dil tazminatına hak kazanamayacağı sonucuna varılması halinde yabancı dil tazminatı ve kıdem tazminatı isteğinin reddine, yabancı dil tazminatına hak kazandığı sonucuna varılması halinde ise davalının zamanaşımı savunmasıda gözetilerek davacının yabancı dil tazminatı alacağı hesaplattırılmalı ve çıkacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-Kabule göre de; bilirkişi tarafından davacının yabancı dil tazminatı hesaplanırken katsayı oranı hatalı olarak 0,401 alınmıştır. Halbuki hesaplama yapılan dönemdeki katsayı oranı 0,0401 olup davacının yabancı dil tazminatının yanlış katsayıya göre hesaplanmasıda da doğru olmamıştır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın,yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 25.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.