Esas No: 2021/5812
Karar No: 2023/3167
Karar Tarihi: 03.04.2023

**7. Ceza Dairesi         2021/5812 E.  ,  2023/3167 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/875 E., 2017/272 K.

SUÇ : 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu'na aykırılık

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

(Kapatılan) 2. Kolordu Komutanlığı Askerî Mahkemesinin, 21.03.2017 tarihli ve 2015/591 Esas, 2017/278 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında hizmette tekasülle Askerî aracın mühimce hasarına sebebiyet vermek suçundan, 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu'nun (1632 sayılı Kanun) 137 nci maddesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca 12 gün süreyle kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nu (6098 sayılı Kanun) 52 nci maddesi ve (mülga) 353 sayılı Askerî

Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu'nun 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hazine zararının tazmin ve tahsiline, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (492 sayılı Kanun) 1 numaralı tarifesi uyarınca tespit edilen nispi harcın sanıktan tahsiline karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, ehliyetinin otobüs kullanmaya elverişli olmadığına, kaza anında hızının az ancak havanın oldukça yağışlı ve zeminin ... olduğuna, araç komutanının fren yerine gaza bastığına şeklindeki ifadesini kabul etmediğine, araç komutanının kazanın sorumluluğu hakkında kendisine merak etmemesi ve sorumluluğun kendisine yüklenemeyeceği şeklinde telkinde bulunduğuna, trafik ekiplerinin tuttuğu tutanağı kesinlikle kabul etmediğine, yeniden bilirkişi raporu düzenlenmesi ve keşif yapılması talebine, hazine zararını ödeyecek gücünün bulunmadığına ve hakkında beraat kararı verilmesi talebine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Gelibolu 2. Kolordu Karargah Destek Grup Komutanlığı envanterine kayıtlı 130023 plakalı BMC Belde marka askerî otobüsün 19.11.2014 tarihinde tam ve eksiksiz olarak imzası karşılığında sanığa teslim edildiği, olay günü Keşan'da aracın bakımı yapıldıktan sonra Gelibolu ilçe sınırına ilk giriş olan Karayolları Dönel Kavşağından sola dönülüp alt geçitin kullanılarak ilçe merkezine giriş yapılacağı esnada sanığın sevk ve idaresinde bulunan askerî aracın direksiyon hakimiyetini kaybettiği ve ada ile alt geçit istinat duvarına çarpması sonucu tek taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kaza sonucunda araç komutanı olan mağdur Bkm.Kd.Çvş. ... Sarıkaya'nın basit tıbbi müdahale ile tedavi edilebilir nitelikte yaralandığı, aracın ... bir süre hizmetten ayrı kaldığı ve araçta toplam 10.981,95 TL onarım maliyetinin oluştuğu maddi vakıa olarak belirlenmiştir.

2.Sanık ifadesinde özetle; askerlik görevini Çanakkale ili Gelibolu ilçesinde şoför olarak yaptığını, askerliğe başladığında mevcut olan sivil ehliyetinin otobüs kullanmaya elverişli olmadığını, ömründe ilk defa o kadar büyük araç kullandığını, olay tarihinde olaydan bir hafta önce Edirne'nin Keşan İlçesine araçların bakım için gönderildiğini, bakımların tamamlanması üzerine araç komutanı ... Sarıkaya ile araçları teslim almaya gittiklerini, dönüşte havanın aşırı derecede yağmurlu olduğunu, sileceklerin dahi yağmurun hızına yetişemediğini, kavşağa geldiğinde aracın hakimiyetini kaybettiğini, hazine zararını giderme imkanının bulunmadığını, suçlamayı kabul etmemekle birlikte hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmasını ve kamuya yararlı bir işte çalıştırılmayı kabul ettiğini beyan etmiştir.

3.Tanık ... Sarıkaya ifadesinde; olay tarihinde Birlik Komutanlığında avans mutemedi olarak görev yaptığını, Bakım Bölük Komutanlığının emriyle Edirne/Keşan BMC servisinde bakımları yapılan 130023 plakalı BMC Belde marka otobüsü almak için görevlendirilen şoför Ramazan ... ile birlikte giderek aracı teslim aldıktan sonra araç komutanı kendisi olduğu halde yola çıktıklarını, yol boyunca herhangi bir aksilikle karşılaşmadıklarını, Gelibolu girişindeki Kipa kavşağına geldiklerinde şoförün aracı yavaşlattığını, tahminen hızının 15-20 km. olduğunu, dönüş esnasında aracın sağ tarafa olağandan biraz fazla yattığını ve şoförün direksiyonu toplayamadığını, aracın dönüşün hemen ilerisindeki üçgen şeklindeki orta refüjün üzerine çıkarak karşı yöne geçip köprünün sol tarafındaki beton ayaklara çarptığını, çarpma öncesi ve esnasında şoförün aracı frenleyemediğini, bununla birlikte yanlışlıkla fren yerine gaza bastığını beyan etmiştir.

4.Gelibolu İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince kaza sonrasında tutulan trafik kazası tespit tutanağında özetle; sürücü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda belirtilmiş olan ihlallerden 52 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan "Araçların hızlarını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken azaltmamak" maddesini ihlal ettiği kanaatine varıldığı şeklinde tespitte bulunulmuştur.

5.17.10.2016 tarihli uzman bilirkişi raporunda sanığın kendisine usulüne uygun olarak tebliğ edilen talimatlara aykırı hareket ederek araç sürüş tekniklerini ihlal ettiği, meydana gelen hasar neticesinde aracın kullanılmasının mümkün olmadığı dolayısıyla hasarın mühimce olduğu, rayiç bedelin yıpranma payını da içermesi sebebiyle ayrıca amortismana tabi tutulmasına gerek olmadığı değerlendirmeleri yer almaktadır.

6.Dosya kapsamında bulunan trafik kazası tespit tutanağı, hasar tespit raporu, ödetmeye esas değer tespit raporu, bilirkişi raporu ile dosya kapsamında ki tüm belgeler incelenerek değerlendirilmiştir.

7.Sanığa ait güncel adli sicil kaydı UYAP üzerinden temin olunarak dava dosyasına eklenmiştir.

IV. GEREKÇE

1.Sanığın temyiz dilekçesinde, ehliyetinin kazaya konu aracı kullanmaya elverişli olmadığını ancak verilen emir gereği aracı kullandığını belirttiği görülmekle; dosya içeriğinde onaylı suretleri bulunan tekerlekli askerî araç sürücü intibak eğitim defteri ve sürücü belgesi kayıt defterlerinin incelenmesi neticesinde sanığın BMC Belde marka otobüsün kullanımına dair kursa tabi tutulduğu, yapılan sınavı kazandığı ve kazaya konu aracın şoförlüğünü yapmakla görevlendirildiğinin anlaşılması, gerek kaza tespit gerekse bilirkişi raporunda sanığın araç sürüş tekniklerini ihlal ederek kazaya sebebiyet verdiğinin belirtilmesi karşısında sanığın bu yöndeki temyiz sebeplerine itibar edilmemiştir.

2.1632 sayılı Kanun'un "Tekâsül dolayısıyla esliha ve harp malzemesinden bir şeyin hasara uğramasına sebep olanlar" başlığını taşıyan 137 nci maddesi, “Vazife veya hizmette tekasül dolayısıyla bir gemi veya tayyarenin veya esliha ve harp malzemesinden birinin mühimce hasara uğramasına sebep olan ... kadar hapsolunur.” şeklinde düzenlenmiştir.

Bu maddede düzenlenen suçun oluşumu için failin fiilinin kasten yapılmaması, hasarın tekâsül sonucu meydana gelmesi gereklidir. Maddede yazılı suçun özel unsurları; vazife ve hizmette ve tekasülde bulunulması, meydana gelen hasarın mühimce olması, tekasül ile hasar arasında illiyet bağının bulunmasıdır.

“Tekâsül” mecbur olduğu nezaret ve ihtimam vazifesinde failin lakayt bulunması demektir. Bunun ölçüsü meydana gelen olayın içerisinde bulunduğu hal ve şartlara göre takdir olunur.

“Harp malzemesi” Türk Sİlahlı Kuvvetlerinin muharebe gücüne tesir eden ve birlik teşkilat, malzeme, kadro kitabında gösterilen bütün ordu mallarıdır.

Hasarın mühimce olması ise; askerî vasıta ve malzemenin tahsis gayesinden ayrılmasını zaruri kılan veya eski faal haline dönebilmesi için zaman, masraf ve enerjiye ihtiyaç gösteren hasarlardır. (Kapatılan) Askerî Yargıtay içtihatlarında da mühimce hasarı, meydana gelen hasarın miktar bakımından çokluğu değil, hizmette kullanılabilmesine engel olacak şekildeki bir zarar olarak açıklamaktadır.

Bu açıklamalar doğrultusunda sanığın 1632 sayılı Kanun'un 137 nci maddesinde düzenlenen hizmette tekasülle askerî aracın mühimce hasarına sebebiyet vermek suçuna konu eylemi sabit görülerek Mahkemece, sanık hakkında alt sınırdan ceza tayin edilip ardından takdiri indirim uygulanması suretiyle kamuya yararlı bir işte çalıştırılma şeklinde mahkûmiyet hükmü kurulmasında ve hazine zararından sanığın kusur oranı ve mali durumu göz önüne alınarak yapılan indirimde bir isabetsizlik görülmediğinden hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3.Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Gelibolu 1.Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.03.2017 tarihli ve 2015/875 Esas, 2017/272 Karar sayılı kararında (Kapatılan 2. Kolordu Komutanlığı Askerî Mahkemesinin, 21.03.2017 tarihli ve 2015/591 Esas, 2017/278 Karar sayılı kararı) sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.04.2023 tarihinde karar verildi.