Esas No: 2023/3651
Karar No: 2025/2106
Karar Tarihi: 10.02.2025

**4. Hukuk Dairesi         2023/3651 E.  ,  2025/2106 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/130 D.İş -2023/134 K.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2023/İHK-6983-6984

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2022/303060

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının ZMSS poliçesi ile sigortaladığı ve davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu aracın, yine aynı sigorta şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalanan araca çarpması sonucunda 16.04.2021 tarihinde yaralamalı iki taraflı trafik kazasının meydana geldiğini ve kaza nedeniyle davacının malul kaldığını, davalı tarafa başvuru yapılsa da davalı tarafça ödeme yapılmadığını beyanla fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik davacının içerisinde bulunduğu araçtan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve kazaya karışan diğer araçtan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 20.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş ve ıslah dilekçesiyle talebini yolcu olarak bulunduğu araçtan dolayı 137.716,48 TL ve kazaya karışan diğer araçtan dolayı 413.149,45 TL olmak üzere toplam 550.865,93 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde; davacı tarafça dava öncesinde müvekkiline usulüne uygun olarak başvuru yapılmadığını, davacının sunmuş olduğu maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını, maluliyet raporunun davacının iyileşme süresi beklenilmeden tanzim edildiğini, davacının kaza nedeniyle T12 vertabra kırığı olduğuna dair somut bilgi bulunmadığından bu arazın maluliyet tespitinde dikkate alınmaması gerektiğini, sunulan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre alınmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosunun ve %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, davacının kaza anında emniyet kemerinin takılı olmadığının tespiti halinde hesap olunacak tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hesap olunan tazminattan hatır taşıması indiriminin yapılması gerektiğini, davacının kaza nedeniyle SGK'dan ödeme almış olması halinde, elde edilen gelirin hesaplanacak tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, faize karar verilmesi halinde müvekkiline yapılan başvuru tarihinden 8 iş günü sonrasından itibaren yasal faize karar verilebileceğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini beyanla başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre hazırlanmış maluliyet raporu ile davalıya başvuru yapmamış olması nedeniyle davanın usulden reddine ve davalı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 1.840,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının almış olduğu maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre hazırlanmış olması nedeniyle itirazının kabulüne ve davanın kabulü ile 413.149,45 TL ve 137.716,48 TL tazminatın 02.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ve davacı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 12.618,18 TL vekalet ücretinin ve 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafça dava öncesinde müvekkiline usulüne uygun olarak başvuru yapılmadığını, davacının sunmuş olduğu maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını, maluliyet raporunun davacının iyileşme süresi beklenilmeden tanzim edildiğini, davacının kaza nedeniyle T12 vertabra kırığı olduğuna dair somut bilgi bulunmadığından bu arazın maluliyet tespitinde dikkate alınmaması gerektiğini, sunulan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre alınmadığını, sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen kusuru kabul etmediklerini, davacının bakiye ömrünün kaza tarihi itibariyle belirlenmesi gerekirken, rapor tarihi itibariyle belirlendiğini, davacının kaza tarihinde 54,21 yaşında olduğunu, kaza tarihi itibariyle bakiye ömrü 22,20 yıl olup, davacının 76,41 yaşına kadar yaşayacağını, hesap tarihi itibariyle bakiye ömür tespiti yapılarak başvurucunun 76,73 yaşına kadar yaşayacağının kabul edildiğini ve bu sebeple, bilirkişi tarafından hazırlanan raporda 0,32 yıl için daha fazla hesaplama yapıldığını, sürekli iş göremezlik tazminatının geçici iş göremezlik süresinin bitiminden sonra hesaplanması gerektiğini, davacının kaza anında emniyet kemerinin takılı olmadığının tespiti halinde hesap olunacak tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hesap olunan tazminattan hatır taşıması indiriminin yapılması gerektiğini, davacının kaza nedeniyle SGK'dan ödeme almış olması halinde, elde edilen gelirin hesaplanacak tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan ve davacının yolcu olarak bulunduğu aracın, yine davalı tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan araca çarpması ile meydana gelen iki taraflı trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp malul kalması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir

1- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olmasına, tazminat hesabının Yargıtay içtihatlarına uygun olarak TRH 2010 Yaşam Tablosunun ve progresif rant yönteminin kullanılması suretiyle yapılmasına, davacının yolcu olarak bulunduğu aracın çarptığı ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87.maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 51.maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap dilekçesinde hatır taşıması def’inde bulunulmuş bu husus itirazda da ileri sürülmüş ise de İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma dosyası kapsamında kazaya karışan araçların sürücülerinin ifadelerinden ve yine davacının alınan beyanından davacı ile 35 ... 6534 plaka sayılı aracın sürücüsünün arkadaş oldukları ve birlikte yolculuk yaptıkları sırada kazanın meyadana geldiği anlaşılmaktadır.

Şu halde davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Davalı sigorta şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna yol açan 35 ... 6534 plaka sayılı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesindeki kusur oranına göre hesap ve kabul edilen tazminattan TBK’nın 51.maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

03.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.