Esas No: 2023/12789
Karar No: 2023/12830
Karar Tarihi: 14.12.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/12789 E.  ,  2023/12830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1467 E., 2023/2053 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/95 E., 2023/63 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve feri müdahil Kurum vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve feri müdahil Kurum vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 2004/Ocak- 2013/Mart arasında kesintisiz çalıştığının tespiti ile eksik yatan sigorta primlerinin ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili davacının tespitine karar verilmesini talep ettiği tarihler yönünden 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının kesintisiz çalışmadığını, davacının çeşitli tarihlerde ücretsiz izin talep edip kullandığını, ... Havalimanının 31.12.2012 tarihinde fiilen kapatıldığını, 2013 yılı Mart ayına kadar çalışma yapılmasının fiilen mümkün olmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

2.Feri müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde; davacının çalışmasının kesintili olduğunu, mevzuata göre her çalışmanın ayrı değerlendirildiğini ve çalışma dönemini takip eden yılbaşından itibaren 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, bu tür davaların kamu düzeni ile ilgili olduğundan salt tanık anlatımlarına dayanarak karar verilemeyeceğini, yazılı delillerin esas olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davacının hizmet döküm cetvelinden davacının dava konusu dönemde çalışmasının kesintiye uğradığı görülmüş, davacının 08.03.2005-31.05.2005 tarihleri arasında ... sicil sayılı dosyada işlem gören Mümtaz Aycan Bina İnşaatı unvanlı işyerinden çalışmaların bildirildiği, 08.03.2005 tarihi öncesi dönem yönünden hak düşürücü sürenin geçtiği , davacının davalı işyerinde 01.04.2005 tarihinde yeniden çalışmaya başladığı, 08.03.2005 öncesi dönem yönünden talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerektiği, davacı taraf yılın 10 ayı kesintisiz olarak çalıştığını iddia ettiği, iddiasını bordro tanıkları olan ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından doğruladığı, dinlenen diğer tanıkların ise işyerinde yılın 7-8 ayı çalışıldığını beyan ettikleri, tanıkların davacının çalıştığı dönemde kesintisiz olarak çalıştığını beyan ettikleri, banka kayıtlarının incelenmesinde ise 2010/01-02-04, 2011/02, 2012/02-03-04.aylarda maaş ödemesinin olmadığının görüldüğü, davalı işveren tarafından davacının ücretsiz izinli olduğuna dair herhangi bir yazılı delil de sunulmadığı, ... Bodrum Havalimanı Başmüdürlüğü'nün gönderilen 2000-2013 yolcu sayılarını gösteren evraklar incelendiğinde; Mayıs-Ekim ayları arası çok yoğun, Nisan ayında yoğun, Kasım ayında az, Aralık, Ocak, Şubat, Mart aylarında ise çok az yolcu sayısı olduğunun görüldüğü, davacının iddiasını destekleyen bordro tanıkları ve diğer tanıkların olması ve tanık beyanları ile dosya içerisine giren bilgi ve belgelerin karşılaştırmasından davalı işyerinde 01.04.2005 tarihinden 07.03.2013 tarihine kadar çalıştığı, aşağıdaki tabloda görüleceği üzere 2006 yılında Ocak ve Şubat aylarında çalışmadığı diğer aylarda tam gün olarak çalıştığı, 2007 yılında Şubat ve Kasım aylarında çalışmadığı diğer aylarda tam gün olarak çalıştığı, 2008 yılında Ocak ve Mart ayında çalışmadığı diğer aylarda tam olarak çalıştığı, 2009 yılı Ocak ve Aralık aylarında çalışmadığı diğer aylarda tam olarak çalıştığı, banka kayıtlarından 2010 yılında maaş ödemeleri nazara alındığında Ocak, Şubat ve Mart aylarında çalışmadığı, diğer aylarda tam olarak çalıştığı, 2011 yılında Ocak ayında çalışmadığı, Kasım ve Aralık aylarında 15 er gün çalıştığı, diğer aylarda tam olarak çalıştığı, 2012 yılında Ocak ve Kasım ayında 15 er gün çalıştığı, Aralık ayında çalışmasının bulunmadığı, diğer aylarda tam olarak çalıştığı, davacının 2012 yılından sonra ... Turistik Tesisleri ve İşletmeciliği A.Ş adına Havalimanı Giriş Kartı tanzim edilmediğinin dosya içeriğinden anlaşıldığı, 2013 yılında çalışmasının bulunmadığı kanaatine varıldığı, davacının aldığı ücret bakımından ise dosya kapsamında bulunan banka kayıtları incelendiğinde davacının ücretinin asgari ücretin altında veya üstünde olacak şekilde her ay değişkenlik gösterdiği, tanık beyanlarından da davacının ücretinin bir kısmının banka, kalanının elden olacak şekilde ödendiğinin anlaşılması göz önüne alındığında davacının çalıştığı süre ve yaptığı iş dikkate alınarak asgari ücretin altında ücret alamayacağı kabul edilerek asgari ücretle çalıştığının değerlendirildiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar ... TC Kimlik numaralı, ... sigorta sicil numaralı ...'nin; ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... A.Ş. Clup Hotel ... Havalimanı Şubesi unvanlı işyerinde 01.04.2005-07.03.2013 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden, asgari ücretle, tabloda gösterildiği şekilde toplam 2340 gün çalıştığı, bu çalışmasının 1545 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği, 795 günlük çalışmasının ise bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı vekili, raporlar arasında çelişki bulunduğunu, eksik inceleme sonucu karar verildiğini, bilirkişi raporunun kopyala yapıştır sistemi ile alındığını, bilirkişi yorumlarının gerekçe olarak değerlendirildiğini beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, 5 yıllık hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu, hüküm tesis edilirken sadece yetersiz ve hüküm vermeye elverişli olmayan tanık anlatımlarına itibar edildiğini, kesintisiz çalışma olgusunun ispat edilemediğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan incelemede;dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, vakıa ve hukuki değerlendirme ile yukarıda belirtilen gerekçe kapsamında ve özellikle, havalimanına ait uçak ve yolcu trafiğine ilişkin kayıtlar, ücret ödemesine ilişkin banka kayıtları, aydınlatıcı, net ve somut olaylara dayalı tanık anlatımları ile havalimanında kış aylarında uçak sayısının azlığı nedeniyle yılın 2 ayı nöbet usulü mecburi ücretsiz izin kullanıldığının anlaşılması karşısında, davacının yılın 10 ayı çalıştığı iddiasının yerinde olduğu, işveren tarafından da aleyhe işyeri bilgi ve belgesi sunulamaması gözetildiğinde, delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davayı kısmen kabul eden mahkeme kararının yerinde olduğu, bilirkişi raporunda yer alan tablonun gerekçeli kararda yeralmasının kararın infazı açısından fayda sağlayacak nitelikte olup, kararın gerekçesiz olduğu iddialarının yersiz olduğu belirgin olup, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

2.Feri müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.