Esas No: 2018/1757
Karar No: 2019/5827
Karar Tarihi: 30.09.2019

**16. Hukuk Dairesi         2018/1757 E.  ,  2019/5827 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "yapılan araştırma ve incelemenin yetersiz olduğu belirtilerek, öncelikle denetime veri teşkil edecek eski tarihli hava fotoğrafları, uydu fotoğrafları, ortofoto, tesis kadastrosu haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanılan diğer haritalar gibi bilgi ve belgelerin toplanması, bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve harita mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılması; keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan, tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerlerinin fen bilirkişisine işaretlettirilmesi, fen bilirkişisinden uygulama kadastrosuna esas teşkil eden bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunun denetlemesinin istenmesi, fen bilirkişi raporunda, tesis kadastrosunun hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilip edilmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlar ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı ayrıntıların yer alması; ayrıca birincisi, eski tarihli hava fotoğrafları, uydu fotoğrafları ve ortofoto üzerinde tesis kadastrosuna ait harita ile uygulama haritasını ada bazında, ikincisi çekişmeli taşınmazlar ve komşularını kapsar bazda ve üçüncüsü ise tesis kadastrosu haritası ile çekişmeli taşınmazların zeminini çakıştırır bazda en az üçer adet harita düzenlenmesi ve uygulama haritasında yanlışlık varsa, doğru sınırları gösterir harita tanzim edilmesinin istenmesi, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, çekişmeli taşınmazlarda yapılan uygulama kadastrosunun doğru olduğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur. Ne var ki, Yargıtay bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiş; bozma ilamında, "çekişmeli taşınmazın ilk tesis kadastrosu sırasında belirlenen yüzölçümü ile uygulama kadastrosu sonucu belirlenen yüzölçümü arasında farklılık bulunduğu, alınan bilirkişi raporunda, çekişmeli taşınmazın eski ve yeni yüzölçümleri arasındaki bu farkın nereden kaynaklandığı açıklanmadığı gibi, alınan bilirkişi raporlarının yöntemine de uygun olmadığı" belirtildiği halde, bozma sonrası hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda da yüzölçümü farkının sebebi açıklanmamış, rapora ekli haritaya göre sayısallaştırılmış sınırlar ile uygulama sınırları birbiri ile çakışmadığı halde bunun eylemli değişiklik olmadığı rapor edilmiş ve davacı parselindeki yüzölçümü azalmasının sınırların değişmesinden kaynaklanmadığı, ilk tesis kadastrosu esnasında kullanılan ölçü tekniği ile alan hesaplama yönteminin teknik yönden yetersiz olmasından kaynaklandığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına doğan usuli müktesep hakkın zedelenmemesi için, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmesi ve o doğrultuda işlem yapılması zorunlu hale gelir.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için, mahkemece, harita mühendisi sıfatına sahip önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle önceki bozma ilamında belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmalı, teknik bilirkişi heyetinin düzenleyeceği haritalardan ikisinde kadastro tespit gününe en yakın tarihli hava fotoğrafı üzerinde, ikisinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmeli, teknik bilirkişi heyetine çekişmeli taşınmazın eski ve yeni yüzölçümleri arasındaki bu farkın nedenleri ile haritaların çakışmamasının nedenleri açıklattırılmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere iadesine,

yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30.09.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.