Esas No: 2023/395
Karar No: 2024/2572
Karar Tarihi: 28.03.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/395 E.  ,  2024/2572 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

(Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla)

SAYISI : 2021/40 Esas, 2022/609 Karar

BİRLEŞEN 2013/414 E. SAYILI

Karşı dava

İstanbul 52. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/196 E. sayılı dosyası (15.05.2012)

İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/414 E. sayılı dosyası (21.10.2013),

HÜKÜM : Asıl dava (Kısmen kabul)

Karşı dava( Kısmen kabul)

İstanbul 52. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/196 E. sayılı dosyası (Kısmen kabul)

İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/414 E. sayılı dosyası (Kısmen kabul)

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl, karşı ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, Yargıtayca davacı-karşı davalılar Reina Shıppıng Co. ve Armador Gemi İşletmeciliği Ticaret Limited Şirketi vekili, kısmen temlik alan davacı Groupma Sigorta A.Ş. vekili ve davalı-karşı davacı Ankara Feribotu Donatanı Denizcilik Turizm ve Denizcilik A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 26.03.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı-karşı davalılar Reina Shıppıng Co. ve Armador Gemi İşletmeciliği Ticaret Limited Şirketi vekili Avukat Sena Rabia Sönmez ve davalı karşı davacı vekili Avukat Salih Arif Yarar dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili Reina Shipping Co'nun 8802478 IMO numaralı Malta Bayraklı, "Reina 1" isimli geminin donatanı olduğunu, geminin 19.10.2011 gecesini 20.10.2011 gününe bağlayan gece saat 01.00 civarında Novorossisk Limanından yüklediği alüminyum yükü ile yüklü şekilde Slovenya'nın Koper limanı ve Karadağ'ın Bar Limanında boşaltma yapmak üzere sefer yaptığı Adriyatik Denizinde davalı Denizciler Turizm ve Denizcilik A.Ş.'nin donatanı olduğu "Ankara" feribotunun çatması sebebiyle battığını, müvekkiline ait Reina 1 isimli geminin sigorta bedelinin 2.200,00 ABD Doları olduğunu, batma sırasında gemide yaklaşık değeri 55.000,00 ABD Doları olan yakıt, yağ, kumanya ve sair kullanabilir malzeme bulunduğunu, müvekkilinin zararlarının bunlarla da sınırlı kalmadığını, zira kaybolan gemi adamlarının vefat etmiş olmaları halinde ailelerinden gelecek talepler, kurtarılan mürettebatın ülkelerine gönderilmesi, uğradıkları ve uğrayacakları diğer maddi ve manevi zararlara ilişkin talepler ile yük ilgililerinin talepleri yönünden müvekkilinin uğrayacağı zararların miktarlarının bu aşamada henüz belli olmadığını, bu nedenle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 107 nci maddesi uyarınca söz konusu doğrudan ve dolaylı maddi ve manevi zararların miktarının tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile dava konusu alacak ve rehin haklarının güvence altına alınmasını teminen Türk Bayraklı 7615672 IMO numaralı Ankara isimli gemi yönünden ihtiyati tedbir kararı verilerek, dava konusu alacak ve fer'ileri için gemi üzerine kanuni rehin hakkı tanınmasına, şimdilik 2.255.000,00 USD'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Temlik alan Groupama Sigorta A.Ş. vekili dava dilekçesinde, Ankara feribotu kaptanının Reina 1 gemisinin rotasını yanlış değerlendirdiğini, buna bağlı olarak da yanlış manevra ile çatmaya sebebiyet verdiğinden sözkonusu çatma olayında tam kusurlu olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin sigorta kapsamında davacı Reina Shipping Co. Ltd.’ne ödemiş olduğu 2.200.000,00 USD bedelin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

3. Karşı davada davacılar vekili dava dilekçesinde, COLREG/DÇÖT gereğince hızını ve rotasını korumak yükümlülüğünde bulunan Ankara feribotunun tedbirli bir şekilde seferine devam etmekte iken 00.45 sıralarında Reina 1 gemisinin kusuru neticesinde çatma olayının meydana geldiğini, 20/10/2011 günü Ankara feribotunun seferini tamamlamak üzere Bari İtalya Limanına gittiğini, Reina Shipping Co Ltd.'nin başvurusu üzerine Bari Mahkemeleri tarafından Ankara feribotu aleyhine seferden men kararı verildiğini, Ankara feribotu ilgilileri tarafından kulüp taahhüt mektubu sunularak feribotun seferine devamının sağlandığını, Ankara feribotunun zaman çarteri çerçevesinde kiralandığını, sefere devam edememesinden dolayı müvekkilinin zararlarının gün geçtikçe arttığını savunarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin ait geminin tamir masrafları, yakıt, navlun, klas masrafları ile diğer sair masraflarından dolayı şimdilik 24.675,80 TL, 432.534,80 USD ile 151.388,57 euronun çatma tarihi olan 20.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, çatma hadisesinde müvekkiline ait geminin kusurlu olduğunun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla MV Reina 1 gemisinden dolayı müvekkilinin zararları değerlendirilirken müvekkilinin uğradığı zararlardan dolayı takas/mahsup taleplerinin nazara alınmasına, müvekkilinin alacağının kanuni rehin hakkı verdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

4. Birleşen İstanbul 52. Asliye Ticaret Mahkemesi 2012/196 E. sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili sigorta şirketi tarafından M/V REİNA 1 gemisinin 2.200.000,00 USD bedelle sigortalandığını, REİNA 1 gemisi ile davalının donatanı olduğu MF ANKARA Feribotu ile çatması sonucunda M/V REİNA 1 gemisinin batarak zayi olduğunu, müvekkili tarafından sigortalısına sigorta bedeli tutarında yani 2.200.000,00 USD ödeme yapıldığını, böylelikle müvekkilinin ödediği sigorta tazminatı tutarınca sigortalısının üçüncü şahıslara karşı olan talep ve dava haklarına halef olduğunu, bu doğrultuda çatma hadisesine kusurlu olarak sebebiyet veren davalılara karşı açılan 2.200.000,00 USD talepli davaya temlik alan sıfatı ile müdahil olduklarını, müdahale talepli dilekçelerinde faiz talep edilmesinin sehven unutulduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, asıl dava konusu 2.200.000,00 USD asıl alacağın, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

5.Birleşen İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/414 E. sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde, davalının müvekkilinin donatanı olduğu Ankara isimli geminin Durres Arnavutluk - Bari İtalya arasında düzenli sefer yapmakta olan yolcu - araba - kuru yük feribotu olduğunu, geminin 19.10.2011 tarihinde 23:30 sularında Durres - Arnavutluk Limanından, Bari - İtalya Limanına doğru gitmek üzere 59 araç, 189 yolcu ve 46 mürettebat ile gerekli tüm kontrollerin yapılmasından sonra seferine başladığını, feribot seferine devam ederken kaptan tarafından iskele tarafta davalının işleteni olduğu MV Reina -1 gemisinin görüldüğünü, Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü kuralları gereğince hızını ve rotasını korumak yükümlülüğünde olan Ankara feribotunun tedbirli bir şekilde seferine devam ederken 00:45 (GMT+2) sularında MV Reina 1 gemisinin kusuru neticesinde meydana gelen çatma hadisesi sonucu MV Reina 1 gemisinin battığını, müvekkilinin maliki olduğu Ankara feribotu mürettabatı tarafından hadiseye derhal müdahale edilerek MV Reina 1 gemisinin kaptanı ile ikinci kaptanının kurtarıldığını, MF Ankara feribotunun seferini tamamlamak üzere Bari - İtalya Limanına gitmesi hususunda talimat verildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyle Ankara feribotunun tamir masraflarından dolayı 126.800,00 euro, yakıt bedelinden dolayı 43.034,80 USD, navlun bedelinden dolayı 389.500,00 USD, klas masraflarından dolayı 8.244,80 TL ile sair masraflardan dolayı 24.588,57 euro ve 16.431,00 TL'nin çatma tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsiline, söz konusu tazminat alacağının müvekkili lehine kanuni rehin hakkı verdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen kazada müvekkilinin kusurlu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Karşı davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerine izafe edilecek kusur olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Birleşen İstanbul 52. Asliye Ticaret Mahkemesi 2012/196 E. sayılı dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde, çatma hadisesinin M/V REİNA 1 gemisinin ağır kusuru neticesinde meydana geldiğini, bu nedenle müvekkilinin gerek 2.200.000,00 USD zarar tutarından, gerekse de faizden sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın usul ve esastan reddini istemiştir.

4.Birleşen İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/414 E. sayılı dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde, dersetlik ve husumet itrazında bulunmuş, çatma hadisesinin oluşmasından müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, zira davacının donatanı olduğu Ankara feribotunun çatma hadisesine sebebiyet verdiğini, çatmadan yaklaşık 8 dk öncesinde Ankara feribotunun rotasını sancağa çevirmek suretiyle manevra yaptığını ve bu manevradan yaklaşık 8 dk sonra da çatmanın gerçekleştiğini, oysa ki hiçbir rota değişikliği yapmadan hızını koruyup seyrine devam etmiş olması durumunda Reina 1 gemisinin emniyetli bir şekilde geçişinin mümkün olacağını, dolayısıyla davacıya ait Ankara feribotunun kusurlu manevrası ile çatma hadisesine sebebiyet verdiğini savunarak, davanın derdestlik, husumet ve esastan reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 25.10.2017 tarih ve 2014/1033 E.- 2017/328 K. sayılı kararı ile asıl davada, Reina Shipping CO' nun davasının kısmen kabulü ile ( temlik edilmeyen kısım yönünden) 19.250,00 USD'nin, temlik alan davacı Groupama Sigorta A.Ş.'nin davasının kısmen kabulü ile (Temlik alınan gemi bedeli yönünden) 560.000,00 USD'nin davalıdan tahsiline, davacıların kanuni rehin hakkı talebinin Türk Ticaret Kanunu'nun 1235-1236 ncı maddelerine göre kabul edilen alacak üzerinden kabulü ile 7615672 IMO nolu Ankara Feribotu üzerine temlik alan davacı ve temlik alan Groupama Sigorta lehine kanuni rehin hakkı tanınmasına, karşı davada, davalı Armador Gemi İşletmeciliği Ticaret Ltd. Şti. yönünden açılan davada karar verilmesine yer olmadığına, davalı Reina Shipping CO hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 92.625,00 USD ile 26.235,72 euronun çatma tarihi olan 20.10.2011 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (a) bendi gereğince işleyecek faizi ile birlikte, 11.289,72 TL'nin 20.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, kanuni rehin hakkının fiilen uygulanma olanağı bulunmadığından, davacının bu talebi ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına, birleşen İstanbul 52. Asliye Ticaret Mahkemesi 2012/196 E. sayılı davanın kısmen kabulü ile, asıl davada Groupama Sigorta yönünden kabul edilen 560.000,00 USD'ne 14.12.2011 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (a) bendi gereğince faiz yürütülmesine, birleşen İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/414 E. sayılı davanın kısmen kabulü ile, asıl davada Reina Shipping hakkında verilen hüküm yönünden tahsilde tekerrür etmemek üzere 92.625,00 USD ile 26.235,72 euronun çatma tarihi olan 20.10.2011 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince işleyecek faiziyle, 11.289,72 TL'nin 20.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı Armadörden Gemi İşletmeciliği Tic. Ltd. Şti.'den tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada temlik alan davacı ile davacı - karşı davalı Reina Shipping CO. vekili ve karşı dava ile birleşen davada davalı Armador Gemi İşletmeciliği Ticaret Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.01.2019 tarih, 2018/246 E. ve 2019/90 K. sayılı kararıyla; 6102 sayılı Kanun'un 1320 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında deniz alacağı niteliğinde çatmadan dolayı uğranılan maddi zararın tazmini için, MV Reina-I gemisinin hem ticari hem de teknik işleteni olan davalı Armador Ltd. Şti.'ne RENIA gemisinin kusuru oranında başvurabileceği, birleşen davanın davalısı Armador Ltd. Şti.’nin güvenli suretle geminin idaresini taahhüt ettiği, bu nedenle işbu davalının da sorumluluğunu doğuracak şekilde kabul kararının isabetli olduğundan husumet itirazının yerin olmadığı, karşı dava ile dava açılması mümkün olmayan Armador Ltd. Şti. için ayrıca harç alınıp usulünce açılmış bir dava bulunmadığından karşı dava yönünden bu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş olmasının usul ekonomisi ve somut olaya uygun olduğu, karşı davada usulünce açılmış bir dava bulunmadığından birleşen dava açısından derdestliğin söz konusu olmayacağı, ortak kusurlu çatmada, her donatanın, karşı geminin maruz kaldığı maddi zararı, kendi kusuru oranında gidermekle yükümlü olduğu, gemilerin herhangi bir çatma ihtimali bulunup bulunmadığını devamlı kontrol etmek ve böyle bir risk muhtemel ise, hadisenin belirdiği anda bütün kurallara uygun surette seyir etmesi ve gereken ilave tedbirleri almak ve icap eden manevrayı yapmak zorunda olduğu, Mahkemece, olaya ilişkin detaylı ve yeterli bilirkişi incelemeleri yapılmış olduğu ve son üç bilirkişi raporuyla tartışmasız bir şekilde MV Reina I’in kusurlu hareketleri neticesinde çatmaya sebep vermiş olduğunun tespit edildiği, olaya ilişkin olarak da İstanbul 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/332 E. sayılı dosyası tahtında gerçekleştirilen ceza yargılaması neticesinde hadisenin MV Reina I gemisi 3. kaptanının kusurlu hareketleri neticesinde meydana geldiği kabul edilerek, çatma hadisesi ile ilgili olarak Ankara feribotunun kaptanına atfı kabil bir kusur olmaması nedeniyle beraatına karar verildiği, Mahkemenin hükmüne esas aldığı en son bilirkişi raporunun hadisenin oluşumuna ilişkin tespitlerinin yerinde olduğu, bu itibarla REINA gemisinin % 65, Ankara feribotunun %35 kusurlu olduğu, Ankara feribotunun çatma hadisesinden sonra seferden men edilmiş olmasının gemideki eksikliklerle ilgili olmayıp, çatma olayından kaynaklı seferden men olduğu, çatmada maddi zarar kaleminden fiili zararlar ve mahrum kalınan gelirin istenebileceği, çatma sonucu hasar gören geminin kurtarılması, tamir limanına kadar çekilmesi ve tamir masrafları ve tamir süresince gemi adamlarına ödenen ücretlerin fiili zarar kapsamında olduğu, bunun yanında, donatanın gemisinin tamir süresince kullanamamaktan dolayı uğradığı navlun geliri kaybının da mahrum kalınan gelirini oluşturduğundan Mahkemenin zarara yönelik kararının da isabetli olduğu gerekçesiyle, istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada temlik alan davacı ile davacı - karşı davalı Reina Shipping CO. vekili ve karşı dava ile birleşen davada davalı Armador Gemi İşletmeciliği Ticaret Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 03.12.2020 tarih, 2019/1943 E. ve 2020/5691 K. sayılı kararıyla karşı dava ile birleşen davada davalı Armador Gemi İşletmeciliği Tic. Ltd. Şti.’nin M/V REINA-1 gemisinin ticari işleteni olmasına göre, karşı dava ile birleşen davada davalı Armador Gemi İşletmeciliği Tic. Ltd. Şti. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, bilirkişi raporları arasında çelişki olduğu belirtilerek dava konusu denizde çatma olayında, kazaya karışan tarafların kusur oranlarının tespiti yönünden itirazları karşılar, tüm bilirkişi raporlarını değerlendirir ve raporlar arasındaki çelişkiyi giderir şekilde, denizde çatma hususunda uzmanlığı bulunan bilirkişi heyetinden yeni bir bilirkişi raporu alınarak çatışan gemilerin kusur oranları tespit edildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasına, bozma sebep ve şekline göre davacı - karşı davalı Reina Shipping CO. vekili ve karşı dava ile birleşen davada davalı Armador Gemi İşletmeciliği Tic. Ltd. Şti. vekillerinin zarara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 19 Ekim 2011 tarih ve saat 22:49:54 (GMT)'de Adriyatik Denizinde M/V REİNA-1 ve M/F ANKARA gemileri arasında gerçekleşen deniz kazasında, COLREG-DÇÖT Kural 2'de bahsedilen"olayın özel koşullarının" ve "ani bir tehlikeden kaçınma” şartlarının oluşmadığı, bu nedenle “MÜCBİR SEBEP” söz konusu olmadığından olayda DÇÖT KURAL 2'nin uygulanamayacağı; M/V REİNA-1gemisi 3. kaptanının çatışma durumunu önceden değerlendirerek STCW-79 Kural II/1 esaslarına ve Köprü Üstü Kontrol Listesi B-13 md. 2 ve md. 9'a göre gemi kaptanına zamanında haber verip köprü üstüne çağırması gerektiği, hem M/V REİNA-1 3. Kaptanı, hem de MV ANKARA kaptanının çatma tehlikesini öngöremediklerinden, Rota ve/veya sürat değişimi çatışmayı önleyici hiçbir girişimde bulunulmadıkları, bu nedenle söz konusu deniz kazasının meydana geldiği, M/V REİNA-1 gemisinin VHF Telsiz çağrısıyla gemiler arası ilk telsiz temasının deniz kazasından dokuz dakika önce ve gemiler arası mesafe “2,46 mil” iken kurulduğu, ilk telsiz irtibatı kurulduğunda gemiler arası mesafenin “2,46 mil-ÇATIŞMA RİSKİ YÜKSEK" çok yakın olması, telsiz görüşmelerinde gemilerin birbirini paralel rota ile geçiyormuş yanılgısıyla yanlış bir rota üzerinde anlaşmaya çalışmaları hususları birlikte değerlendirildiğinde çatışma hadisesinden önce rota anlaşması yapıldığından bahsedilemeyeceği, bu durumda söz konusu deniz kazasına D.Ç.Ö.T ilgili kurallarının uygulanmasının gerekli olduğu, çatışan gemilerin ikisi de kusurlu olduklarından meydana gelen olayın “Müşterek kusurlu Çatma” olduğu, M/V REİNA-1 gemisinin DÇÖT KURAL 5, 7 (a), 8 (a, b), 15, 16,17 (d) uyarınca kusurlu olduğu, M/F ANKARA gemisinin DÇÖT KURAL 5, 7 (a), 7 (b), 7 (d) (i), 8 (a), 17 (a) (ii), 17 (b) uyarınca kusurlu olduğu, çatışmanın meydana gelmesinde asıl kusurun M/V Reina-1 gemisinde olduğu, COLREG - DÇÖT Kural 15: "Aykırı Geçiş" ve Kuralı 16: "Yol Veren Teknenin Hareketi" gereği gerekli manevraları zamanında ve etkin olarak gerçekleştirmediğinden çatışmanın meydana gelmesinde % 60 oranında kusurlu olduğu, M/F Ankara gemisinin ise Kural 5: "Müteyakkız Bulunma", Kural 7: "Çatışma Tehlikesi" ve Kural 17: "Yol Verilen Teknenin Davranışları" ilgili maddeleri gereğince olayda % 40 oranında kusurlu olduğu, çatma hadisesi neticesinde batarak zayi olduğu anlaşılan Reina-1 isimli kuru yük gemisinin olay tarihi itibariyle rayiç değerinin 1.600.000,00 USD olduğu, batma sırasında gemide bulunan yakıt bedelinin 55.000,00 USD olduğu anlaşıldığından, bu durumda asıl dosya davacısı Reina Shipping Co'nin toplam zararının 1.655.000,00 USD olduğu, Ankara feribotu yönünden ise, 26.801,81 euro tamir masrafı, 9.060,85 euro yakıt masrafı, 142.500,00 USD navlun kaybı, 8.244,80 TL klas masrafı, gemi ilgilerinin olay yerine gitmelerinden kaynaklanan 9.118,00 TL ulaşım masrafı ile geminin onarımı için Durres Limanında kalınan süre içerisinde yapılan harcamalardan dolayı 4.500,00 euro olmak üzere toplam 40.362,66 euro, 142.500,00 ABD Doları, 17.362,80 TL tutarında zararın ortaya çıktığı, kusur oranlarına göre; Reina-1 gemisi donatanı Reina Shipping, Ankara gemisinde meydana gelen zararların %60'ından sorumludur. Buna göre Ankara feribotu donatanı Denizciler Turizm şirketinin, Reina Shipping Co'dan tahsil edilebileceği tazminat tutarı 85.500,00 USD, 24.217,60 euro ve 10.417,68 TL'ye tekabül ettiği, asıl dosya davalısı Ankara feribotu donatanı Denizciler Turizm Şirketi ise Reina-1 gemisi yönünden ortaya çıkan zararların %40'ından sorumlu tutulduğundan, buna göre Reina-1 gemisi tarafının, karşı taraf Denizciler Turizm ve Denizcilik A.Ş.'den tahsil edebileciği zarar miktarının, zayi olan gemi için (1.600.000,00 USD gemi değerinin %40'ı kadar) 640.000,00 USD, yakıt için ise (55.000,00 USD yakıt değerinin% 40'ı kadar) 22.000,00 USD olacağı, Reina 1 gemisinin olay tarihinde Groupama Sigorta A.Ş. tarafından 2.200.000,00 USD teminat ile tekne sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, çatma hadisesinden sonra sigorta şirketinin sigortalı Reina Shipping Co'ya 14.12.2011 tarihinde 2.200.000,00 USD hasar tazminatı ödeyerek sigortalısının haklarına halef olduğu, Reina-1gemisinin olay tarihindeki rayiç değeri 1.600.000,00 USD kabul edildiğinden, temlik alan davacı ... şirketinin Ankara feribotunun %40 kusur oranına göre, 1.600.000,00 USD'nin %40'ına tekabül eden 640.000,00 USD'yi asıl dosya davalısı Denizciler Turizm ve Denizcilik A.Ş.'den tahsil edebileceğinin kabul edildiği, birleşen İstanbul 52. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/196 E. sayılı dosyasında; davacı ... tarafından sigortalıya ödenen hasar bedelinin, ödeme tarihinden itibaren işleyen faizinin talep edildiği, birleşen dosyadaki bu talep yerinde görüldüğünden, 640.000,00 USD'ye sigortalıya yapılan ödeme tarihi olan 14.12.2011 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (a) bendi gereğince faiz işletilmesine karar verilmesi gerektiği, Reina 1 gemisi donatanı sadece sigortalı gemi ile ilgili haklarını sigorta şirketine temlik etmiş olup, asıl dosyadaki yakıt talebini kendi uhdesinde tutmuş olduğundan, asıl dosyada tespit edilen 55.000,00 USD yakıt tutarından Ankara feribotu için takdir edilen %40 kusur oranına isabet eden 22.000,00 USD'nin asıl dosya davalısından tahsiline karar verilmesi gerektiği, asıl dosyada davalı olan Denizciler Turizm ve Denizcilik A.Ş. kendi gemisi Ankara feribotunda meydana gelen hasar bedelini karşı dava yolu ile Reina Shipping Co'dan, birleşen İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/414 E. sayılı dosyasında da Reina 1 gemisi işleteni Armador Gemi İşletmeciliği Tic. Ltd. Şirketinden tahsilini talep etmiş olduğundan Ankara feribotunun çatma sırasında hasarlanmasından dolayı ortaya çıkan 40.362,66 euro, 142.500,00 ABD Doları ile 17.362,80 TL zarar miktarından Reina 1 gemisine atfedilen %60'lik kusur oranına isabet eden 85.500,00 USD; 24.217,60 euro ile 10.417,68 TL'nin olay tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak üzere bu davalılardan tahsiline karar verilmesi gerektiği, Ankara gemisi donatanı Denizciler Turizm ve Denizcilik A.Ş. kendi gemisinde meydana gelen zararlar yönünden Reina Shipping Co ve Armador Gemi İşletmeciliği A.Ş. karşı dava yoluyla dava yönelttikten sonra, birleşen İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/414 E. sayılı dosyada Ankara feribotu işleteni Armadora karşı ayrıca bir dava daha açmış olduğundan, Armadora açılan karşı dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile asıl davada Reina Shipping CO'nun davasının kısmen kabulü ile (temlik edilmeyen kısım yönünden) 22.000,00 USD'nin davalıdan tahsil edilerek, bu davacıya ödenmesine, temlik alan davacı Groupama Sigorta A.Ş.'nin davasının kısmen kabulü ile (Temlik alınan gemi bedeli yönünden) 640.000,00 USD'nin davalıdan tahsil edilerek, bu davacıya ödenmesine, davacıların kanuni rehin hakkı talebinin kabul edilen alacak üzerinden kabulü ile 7615672 IMO nolu Ankara Feribotu üzerine temlik alan davacı ve temlik alan Groupama Sigorta lehine kanuni rehin hakkı tanınmasına, karşı davada davalı Armador Gemi İşletmeciliği Ticaret Ltd. Şti. yönünden açılan davada karar verilmesine yer olmadığına, davalı Reina Shipping CO hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 85.500,00 USD ile 24.217,60 euronun çatma tarihi olan 20.10.2011 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (a) bendi gereğince işleyecek faizi ile birlikte, 10.417,68 TL'nin 20.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsil edilerek karşı davacıya ödenmesine, kanuni rehin hakkının fiilen uygulanma olanağı bulunmadığından, davacının bu talebi ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına, Birleşen İstanbul 52. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/196 E. sayılı davanın kısmen kabulü ile asıl davada groupama sigorta yönünden kabul edilen 640.000,00 USD'ye 14.12.2011 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (a) bendi gereğince faiz yürütülmesine, (işbu dava yönünden 14.12.2011 ödeme tarihinden dava tarihine kadar geçen 153 günlük faiz olan 18.778,28 USD üzerinden hesaplama yapılmıştır.), Birleşen İstanbul 51.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/414 E. sayılı davanın kısmen kabulü ile asıl davada Reina Shipping hakkında verilen hüküm yönünden tahsilde tekerrür etmemek üzere 85.500,00 USD ile 24.217,60 euronun çatma tarihi olan 20.10.2011 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (a) bendi gereğince işleyecek faizi ile birlikte, 10.417,68 TL'nin 20.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Armadörden Gemi İşletmeciliği Tic. Ltd. Şti. tahsil edilerek birleşen dosya davacısına ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı-karşı davada davalılar Reina Shipping CO. ve Armador Gemi İşletmeciliği Ticaret Ltd. Şti. vekilleri temyiz dilekçesinde özetle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 1218 inci maddesi gereğince çatmadan doğan zararlardan donatanın sorumlu olduğunu, müvekkillerinden Armador ..Ltd. Şti.'nin malik veya işletici değil, bazı işlemleri donatan adına yapan kişi olduğunu, yine anılan müvekkilinin asıl davada davacı olmamasına rağmen kendisine karşı dava açılmasının usulsüz olduğunu, kusur paylaşımının hatalı, puanlama sisteminin ise varsayıma dayalı olduğunu, bilirkişi raporuna vaki itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Kısmen temlik alan davacı Groupama vekili temyiz dilekçesinde özetle; raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, bozma gereğinin yapılmadığını, son rapora vaki itirazlarının dikkate alınmadığını, rota anlaşması bulunup bulunmadığının araştırılmadığını, vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davalı-karşı davada davacı Mf Ankara Gemisi Donatanı Denizcilik Turizm ve Denizcilik A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; takdir edilen kusur oranlarının isabetsiz, bilirkişi raporunun çelişkiyi gidermekten uzak olduğunu, ispat edilen maddi vakıalara göre Mahkemece kusur değerlendirmesi yapılabileceğini, müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile kusur oranının %20'yi geçemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl, karşı ve birleşen dava konusu uyuşmazlık denizde çatmadan kaynaklı zarar tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, davacı-karşı davada davalılar Reina Shipping CO. ve Armador Gemi İşletmeciliği Ticaret Ltd. Şti. vekili ile davalı-karşı davada davacı Mf Ankara Gemisi Donatanı Denizcilik Turizm ve Denizcilik A.Ş. vekilinin tüm, kısmen temlik alan davacı Groupama vekilinin ise aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Ancak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 ncü maddesinin 3 ncü bendi gereğince maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücretin, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği belirtilmiştir.

4. Asıl davada davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 146.246,09 TL vekalet ücretinin (4.860,14 TL'si Reina Shipping Co, 141.385,95 TL'sinin de Groupama Sigorta A.Ş. için) davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 239.655,22 TL vekalet ücretinin davacıdan (7.964,37 TL'si Reina Shipping Co, 231.690,85 TL'sinin de Groupama Sigorta A.Ş.'den) alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş ise de yukarıda belirtilen Tarife hükmü gereğince maddi tazminat istemli işbu davada, karşı taraf lehine hükmedilen vekalet ücreti davacı Groupama Sigorta A.Ş. lehine hükmedilen vekalet ücretini geçemeyeceğinden kararın bu sebeple bozulması gerekir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı-karşı davada davalılar Reina Shipping CO. ve Armador Gemi İşletmeciliği Ticaret Ltd. Şti. vekili ile davalı-karşı davada davacı Mf Ankara Gemisi Donatanı Denizcilik Turizm ve Denizcilik A.Ş. vekilinin tüm, kısmen temlik alan davacı Groupama vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Kısmen temlik alan davacı Groupama vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 5 numaralı bendinde yer alan “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 239.655,22 TL vekalet ücretinin davacıdan (7.964,37 TL'si Reina Shipping Co, 231.690,85 TL'sinin de Groupama Sigorta A.Ş.'den)'' ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine ''Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3 ncü maddesi uyarınca 146.246,09 TL vekalet ücretinin (4.860,14 TL'si Reina Shipping Co, 141.385,95 TL'sinin de Groupama Sigorta A.Ş.'den) davalıdan tahsili ile davalıya verilmesine'' ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı Groupama Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde kısmen temlik alan davacı Groupama Sigorta A.Ş.'ye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.