Esas No: 2023/3356
Karar No: 2024/4571
Karar Tarihi: 01.04.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/3356 E.  ,  2024/4571 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2022/1340 Değişik iş

SUÇ : Dolandırıcılık

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 27.10.2021 tarihli ve 2021/40788 Soruşturma, 2021/117791 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 16.03.2022 tarihli ve 2022/1340 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 16.03.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 09.05.2023 tarihli ve 2022/25693 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/55669 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/55669 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Dolandırıcılık suçundan şüpheliler ... ve ... haklarında yapılan soruşturma evresi sonucunda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 02/01/2020 tarihli ve 2019/106378 soruşturma, 2020/596 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine, İstanbul 9. Sulh Ceza Hâkimliğinin 23/02/2021 tarihli ve 2020/270 değişik iş sayılı kararı ile şüpheli ...'ın ifadesinin alınması, şüpheli ...'nun 4 parça ürünü iade ettiğine dair evrakların istenmesi ve kendine kırık olarak verildiğini iddia ettiği ürünlerin akıbetinin araştırılması sonucuna göre mevcut hukukî durumun tayin ve takdiri yönünde itirazın kabulü ile kovuşturmaya yer olmadığı kararının kaldırılmasını müteakip, bu kez eksiklikler giderildiğinden bahisle eylemin hukuki ihtilaf olduğu gerekçesiyle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 27/10/2021 tarihli ve 2021/40788 soruşturma, 2021/117791 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı müşteki vekili tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin İstanbul 7. Sulh Ceza Hâkimliğinin 16/03/2022 tarihli ve 2022/1340 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre, İstanbul 9. Sulh Ceza Hâkimliğinin 23/02/2021 tarihli ve 2020/270 değişik iş sayılı kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına karar verilmiş ise de, kararın içeriğine göre esasen bu kararın soruşturmanın genişletilmesi niteliğinde olduğu, dolayısıyla İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından eksiklikler giderildikten sonra, 02/01/2020 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz üzerine esastan bir karar verilmesi için dosyanın İstanbul 9. Sulh Ceza Hâkimliğine gönderilmesi gerektiği gözetilip, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 27/10/2021 tarihli ve 2021/40788 soruşturma, 2021/117791 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın hukuken yok hükmünde olduğu tespit edilerek, ilk kovuşturmaya yer olmadığına dair karar hakkında esastan bir karar verilmesi için dosyanın İstanbul 9. Sulh Ceza Hâkimliğine gönderilmesine, bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3) (Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

3. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

4. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 02.01.2020 tarihli ve 2019/106378 Soruşturma, 2020/596 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik itiraz üzerine, merci İstanbul 9. Sulh Ceza Hakimliğinin 23.02.2021 tarihli ve 2020/270 Değişik İş sayılı kararı ile eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulüne ve dosyanın ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmiş ise de; esasen bu kararın soruşturmanın genişletilmesi anlamına geldiği ve yeniden yapılan soruşturma neticesinde verilen İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 27.10.2021 tarihli ve 2021/40788 Soruşturma, 2021/117791 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik itiraz üzerine, bu kez İstanbul 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 16.03.2022 tarihli ve 2022/1340 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği, ancak; 5271 sayılı Kanun'un 173 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan, "Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir..." şeklindeki düzenleme karşısında, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ilgili eksiklikler giderildikten sonra, daha önceden soruşturmanın genişletilmesine karar veren merci tarafından itirazla ilgili bir karar verilmesi gerektiği nazara alınarak, yeniden verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz hakkında herhangi bir karar verilmemesi ve gereğinin takdir ve ifası bakımından dosyanın İstanbul 9. Sulh Ceza Hâkimliğine gönderilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İstanbul 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 16.03.2022 tarihli ve 2022/1340 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.04.2024 tarihinde karar verildi.