Esas No: 2023/3355
Karar No: 2024/5276
Karar Tarihi: 24.04.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/3355 E.  ,  2024/5276 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMELERİ : Denizli 1. ve 2. Sulh Ceza Hakimlikleri

SAYILARI : 2020/1516, 2020/2372 ve 2022/1334 Değişik iş

SUÇLAR : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık

KARARLAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi ve soruşturmanın genişletilmesi kararları

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararların kanun yararına bozulması

Denizli 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 31.03.2020 tarihli ve 2020/1516 Değişik İş sayılı, Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 05.05.2020 tarihli ve 2020/2372 Değişik İş sayılı ve Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 25.03.2022 tarihli ve 2022/1334 Değişik İş sayılı kesin nitelikteki kararlarına yönelik Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 08.05.2023 tarihli ve 2022/17674 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.06.2023 tarihli ve KYB-2023/57313 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.06.2023 tarihli ve KYB-2023/57313 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Görevi kötüye kullanma ve dolandırıcılık suçlarından şüpheliler ... ve ... haklarında yapılan soruşturma evresi sonunda Çivril Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 17/01/2020 tarihli ve 2019/2906 soruşturma, 2020/75 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı müşteki ... tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin Denizli 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 31/03/2020 tarihli ve 2020/1516 değişik iş sayılı kararını müteakip, aynı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı bu defa diğer müşteki ...'ün yapmış olduğu itirazın kabulü ile anılan kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararın kaldırılmasına ve soruşturmanın genişletilmesine dair Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 05/05/2020 tarihli ve 2020/2372 değişik iş sayılı kararını takiben, eksikliklerin giderilmesine yönelik yapılan soruşturma evresi sonunda Çivril Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 02/11/2021 tarihli ve 2020/1178 soruşturma, 2021/1824 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Denizli 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 25/03/2022 tarihli ve 2022/1334 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre;

1-Denizli 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 31/03/2020 tarihli ve 2020/1516 değişik iş sayılı ve Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 05/05/2020 tarihli ve 2020/2372 değişik iş sayılı kararları yönünden yapılan incelemede;

Çivril Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 17/01/2020 tarihli ve 2019/2906 soruşturma, 2020/75 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın taraflara tebliğini müteakip itiraz sürelerinin dolması beklenip, tüm itiraz taleplerinin birlikte değerlendirilerek tek karar üzerinden işlem yapılması gerekirken, müşteki ... tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin Denizli 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 31/03/2020 tarihli ve 2020/1516 değişik iş sayılı kararını müteakip, aynı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik diğer müşteki ... tarafından yapılan itiraz üzerine, Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 05/05/2020 tarihli ve 2020/2372 değişik iş sayılı talebin kabulü ile anılan takipsizlik kararının kaldırılmasına ve soruşturmanın genişletilmesine ilişkin karar verildiği cihetle, aynı konuda birbiriyle çelişkili kararlar verilmesinde,

Kabule göre de,

2-Denizli 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 25/03/2022 tarihli ve 2022/1334 değişik iş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;

Dosya kapsamına göre, Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 05/05/2020 tarihli ve 2020/2372 değişik iş sayılı soruşturmanın genişletilmesi kararını müteakip, Çivril Cumhuriyet Başsavcılığınca söz konusu hususlarla ilgili eksiklikler giderildikten sonra yeniden 02/11/2021 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, Cumhuriyet savcılığı tarafından ilgili eksiklikler giderildikten sonra merciince önceki itirazla ilgili bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yeniden verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın esastan incelenerek reddine karar verilmesinde,

İsabet görülmemiştir.“

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

3. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

4. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; Çivril Cumhuriyet Başsavcılığının 17.01.2020 tarihli ve 2019/2906 Soruşturma, 2020/75 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik şikâyetçi ... tarafından yapılan itiraz üzerine, merci Denizli 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 31.03.2020 tarihli ve 2020/1516 Değişik İş sayılı kararı ile "...Cumhuriyet Savcılığınca iddiaya ilişkin delillerin yeterince toplandığı ve değerlendirildiği, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın dosyada bulunan müşteki beyanı, bilgi ve belgeler ile Cumhuriyet Savcısının hukuki takdir ve değerlendirmesi başta olmak üzere hukuki olgulara dayandırıldığı, itiraz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların, Cumhuriyet Savcısının mevcut deliller ile oluşa uygun değerlendirmesi karşısında kamu davası açılmasını gerektirir mahiyette olmadığı, Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen kararın dosya kapsamına, delillere ve hukuka uygun olduğu..." gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği, aynı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik bu kez şikâyetçi ... vekili tarafından yapılan itiraz üzerine ise Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 05.05.2020 tarihli ve 2020/2372 Değişik İş sayılı kararı ile "...dosya kapsamının incelenmesine göre eksik soruşturma yapıldığı, tüm delillerin toplanmadığı, bu nedenle her iki şüphelinin beyanlarının etraflıca alınması, müştekinin belirtmiş olduğu tanıkların dinlenmesi, şikayet konusu taşınmazın ...'dan önceki malikinin tespit edilip tanık sıfatıyla taşınmazı kime ve kim adına sattığı, parasını kimden aldığı hususlarının etraflıca sorulması, şikayet konusu 300 küçükbaş hayvanın durumuna ilişkin köyde araştırma yapılmasının gerektiği..." denilmek suretiyle eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulüne ve soruşturmanın genişletilmesine karar verildiği anlaşılmakla; Çivril Cumhuriyet Başsavcılığının 17.01.2020 tarihli ve 2019/2906 Soruşturma, 2020/75 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik itirazlar ayrı ayrı değerlendirilerek birbiriyle çelişkili iki farklı karar verildiği ve yeniden yapılan soruşturma neticesinde Çivril Cumhuriyet Başsavcılığının 02.11.2021 tarihli ve 2020/1178 Soruşturma, 2021/1824 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik itiraz üzerine de belirtilen husus gözetilmeden, Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 25.03.2022 tarihli ve 2022/1334 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilmesi Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Denizli 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 31.03.2020 tarihli ve 2020/1516 Değişik İş sayılı, Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 05.05.2020 tarihli ve 2020/2372 Değişik İş sayılı ve Denizli 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 25.03.2022 tarihli ve 2022/1334 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

24.04.2024 tarihinde karar verildi.