Esas No: 2022/2289
Karar No: 2023/1337
Karar Tarihi: 19.04.2023

**12. Ceza Dairesi         2022/2289 E.  ,  2023/1337 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Çal Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.06.2014 tarihli ve 2012/79 Esas, 2014/112 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, 2863 sayılı Kanun'un 74 üncü maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 15.04.2022 tarihli ve 2020/48120 sayılı, onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A.Katılan vekilinin temyiz isteği;

Katılan kurum lehine resen gözetilecek nedenlerle kararın bozulması gerektiğine,

ilişkindir.

B. Sanığın temyiz isteği;

1. Kararın kanuna aykırı olduğuna,

2. Suç kastı olmadığına beraatine karar verilmesi gerektiğine,

3. Lehe hükümlerin uygulanması gerektiğine,

4. Diğer temyiz sebeplerine,

ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Sanıklardan ...'nın 2011 yılı mayıs ve haziran aylarında. ilçesi . mah. ve . mah. arasında bulunan Tarım işletmesine ait işletmede tesviye işi yapmak için işletme müdürü ile anlaştığı, sanık ...'nın yanında çalışan diğer sanıklar ... ve ... ile bir müddet ... makinası ile bu arazide tesviye işi yaptığı, sanıkların 2011 yılı haziran ayı içerisinde arazide tesviye işi yaptıkları sırada bir lahit mezar buldukları ve bu lahit mezarı yerinden çıkarttıkları, fakat lahiti yerinden götüremedikleri ve lahit ile beraber buldukları 2 adet camdan imal edilmiş göz yaşı şişesini, 1 adet külden yapılmış tabağı ve 1 adet kandili yerinden aldıkları, sanık ...'nın bulunan bu tarihi eserleri kendi meskenine götürdüğü, soruşturma kapsamında mahkeme kararına istinaden ...'ya ait meskende yapılan aramada araziden sanıklarca alınan tarihi eserlerin ele geçirildiği, sanıkların çıkardıkları tarihi eserleri 2863 sayılı Kanun kapsamındaki tescil ve tasnife tabii tarihi eserler olduğu, sanıkların kazı yaptıkları hurmeli höyüğün kuzey batı tarafındaki alanın site alanı olmadığı, fakat izinsiz kaız yapılan arası sürmeli höyük alanı içerisinde olduğu 2863 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi kapsamındaki korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarından olduğu, bu şekilde sanıkların izinsiz kazı yapmak ve buldukları tarihi eserlere ilişkin müze müdürlüğüne ve diğer yetkili birimlere herhangi bir bildirimde bulunmamak suretiyle üzerlerine atılı suçları işledikleri gerekçesiyle sanığın mahkumiyetine karar verildiği, ve her ne kadar sanıklar hakkında aynı zamanda Yasanın 67 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezalandırılması istenilmiş ise de, suçun 74 üncü maddenin birinci fıkrasında yer alan izinsiz kazı suçunu oluşturduğu, 67 nci maddenin birinci fıkrasındaki suçun ancak kazı yapılmaksızın ele geçirilen tarihi eserlerin bildiriminin yapılmaması halinde oluşabileceği, 67 nci maddenin birinci fıkrasındaki suçun sanıkların eylemine uymadığı ve dahi aynı eylem nedeniyle iki ayrı cezalandırılmaya gidilemeyeceği gerekçesiyle de ayrıca bu suç yönünden mahkumiyet hükmü kurulmadığı belirtilmiştir.

2. Sanık savcılıktaki ifadesinde; "Ben konuya ilişkin .İlçe Jandarma Komutanlığı'nda ifade vermiştim. O ifadem doğrudur. İçeriğini tekrar ederim. Olay zamanında yanımda . isimli soy ismini bilmediğim şahıs ve ... isminde soy ismini bilmediğim bir şahıs vardı. ...'ın açık kimlik adres bilgilerini abim olan ... bilir. Çünkü ... isimli şahıs abim ...'nın yanında çalışmaktaydı. Abim ... hafriyat işi yapar. Kendisi 0533 710 49 29 numaralı cep telefonu hattını kullanmaktadır. Ağabeyim ... isimli şahsın açık kimlik bilgilerini bilebilir.. ve ... ben.Tarım işletmesine ait arazide çalıştığım sırada bulduğum eserleri gördüler. Ben . Tarım İşletmesine ait arazide çift sürerken daha sonra aramada bulunan eşyalar meydana çıktı. Ben bu eşyaları kendim aldım. Ve evime götürdüm. bu eşyaların tarihi değeri olduğunu bilmiyordum. Olay günü ve sonrası da çift sürerken meydana çıkan bu eşyalar dışında başka herhangi eşya olup olmadığını anlamak ve varsa ortaya çıkartmak için araştırma veya çalışma yapmadım. Üzerime atılı suçlamayı bu şekliyle kabul ederim." demiştir.

3. Sanık savunmasında; "Ben üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum, ben tarım arazilerinde tesviye işi ile uğraşırım. Bağ yeri, ağaç yeri hazırlarım. Yine böyle bir tesviye işi yaptığım sırada araziden daha önce görmediğim ne olduğunu bilmediğim bir takım eşyalar çıktı. Bu eşyaların tarihi eser olduğunu bilmiyordum. Eşyalar çıkarken Şevik ve ... da eşyaları gördüler.. Tarım İşletmesinin çiftliğinde çalışıyorduk. Önceleri bu çıkan eşyaların üstüne düşmedik. Ben alıp evime götürmüştüm. Sonradan . ısrarla bu eşyaları benden istemeye başladı. Ben de bu işte bir tuhaflık olduğunu düşündüm. Kazı yaparken ana karada mezara benzer bir şey bulduk. Ancak onu yerinden çıkarmadık. Biz kandil gibi şeyleri çıkartmıştık. Yaklaşık 5 ay sonra ben evde olmadığım bir sırada ikametimde arama yapılarak bu eşyalar bulunmuş. Eşyaları bulduktan sonra yetkili bir makama haber vermemiz gerektiğini bilmiyordum. İddianamede belirtilen eşyaları tesviye sırasında bulduk ve aldım. Ertesi gün tekrar giderek bir kazı yapmadım. Daha sonra hakkımda kim ihbarda bulunmuş ve bunun sonucunda nasıl bir arama yapılmış bilmiyorum. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını ve aleyhimde bir ceza verilecek olursa seçenek yaptırımlara çevrilmesine muvafakat ederim." demiştir.

4. Temyiz dışı sanık ... savunmasında; "... benim patronum olur. Tesviye işinde kendisi ile beraber çalıştığımız sırada iddianmede belirtilen eserleri bulduk. Lahiti yerinden çıkardık. Ancak lahiti götüremedik. Fakat diğer iddianamede belirtilen gözyaşı şişesi, tabak ve kandili ... götürdü. Ayrıca bu durumu ihbar eden bizzat benim. ...'de görev yapan ... isimli bir uzman çavuşa ihbarda bulundum. Ayrıca daha önce ayrıntılarını belirttiğim gibi soruşturma aşamasındaki ifadelerim doğrudur." demiştir.

5. Temyiz dışı sanık ... savunmasında; "İddianamedeki olaylarla benim bir ilgim yoktur, ben şüpheli olarak geçen ...'nın kardeşi . .'nın makinesini kullanmaktayım. Bu makine ile hayvanların gübresini temizlemek için .'da . denilen yere gitmiştik. Ben makine sahibi .'nın talimatı üzerine ... yeri sahibinin gözetimi altında hayvanların gübresini temizledim, ancak iddianamede geçen suçlamaları kabul etmiyorum, herhangi bir ilgim yoktur. Öncelikle beraatimi, aksi mümkün değil ise hakkımda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını talep ederim." demiştir.

6. 10.12.2011 tarihli Müze Müdürlüğü uzmanı tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda, sanık ...'nın ikametinde ele geçirilen, 2 adet ... göz yaşı şişesi, 1 adet tabak ve 1 adet kandilin 2863 sayılı Kanun kapsamında tasnif ve tescile tabi eserlerden olduğu belirtilmiştir.

7. 13.12.2011 tarihli Müze Müdürlüğü uzmanı tarafından hazırlanan raporda; kazının yapıldığı alanın . kuzey ve kuzeybatı tarafındaki arazi içerisinde yer aldığı, bu alanın nekropol alanı olduğu, henüz sit alanı olarak tescil edilmediğini ancak 2863 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi kapsamındaki yerlerden olduğu, belirtilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Sanık ... temyiz dışı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanıkların, tesviye işlemi sırasında lahit mezar buldukları, lahitin içerisinde de kültür varlığı niteliğinde eserler buldukları, lahiti yerinden çıkartıp traktöre yüklemek isterken düşürüp kırdıkları, bulunan eserleri de sanık ...’ın aldığı yönündeki ihbar üzerine sanık ...’ın ikametinde yapılan aramada 2 adet göz yaşı şişesi, 1 adet tabak, 1 adet kandil ele geçirildiği, Müze Müdürlüğü uzmanı tarafından düzenlenen raporda, ele geçen eserlerin 2863 sayılı Kanun kapsamında tasnif ve tescile tabi eserler olduğunun belirtildiği, sanığın yer göstermesi üzerine kolluk ekiplerince olay yerinde yapılan incelemede, dava konusu yerde kazılmış mezar, etrafta çok sayıda parçalanmış insan kemiği, kırık göz yaşı şişesi parçaları, kırık toprak tabak parçaları tespit edildiği, Müze Müdürlüğü uzmanı tarafından düzenlenen raporda, kazı yapılan alanın 2863 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi kapsamındaki yerlerden olduğunun belirtildiği, sanığın savunmasında evinde ele geçirilen eserleri tesviye sırasında bulup çıkarttıklarını, 5 ay sonrasında da evinde yapılan aramada ele geçirildiğini beyan ettiği, temyiz dışı sanık ...’in savunmasında, lahiti yerinden çıkarttıklarını ancak götüremediklerini diğer eserleri ise Özkan’ın götürdüğünü beyan ettiği dosya kapsamında, sanığın mahkumiyetine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. 16.05.2012 tarihli iddianame ile, sanık hakkında 2863 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 67 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince ayrı ayrı cezalandırılması talebiyle kamu davası açıldığı, sanığın kazı neticesinde bulduğu dava konusu eserleri evine götürdüğü, yaklaşık 5 ay sonra ikametinde yapılan aramada ele geçirildiğini beyan ettiği, ancak mahkemece, 2863 sayılı Kanun'un 67 nci maddesinin birinci fıkrasındaki suçun kazı yapılmaksızın ele geçirilen tarihi eserlerin bildiriminin yapılmaması halinde oluşabileceği şeklindeki gerekçe ile sanık hakkında iddianame konusu edilen 67 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırılık eylemine yönelik herhangi bir hüküm tesis edilmediği anlaşılmakla, bahse konu suç açısından zamanaşımı süresi içerisinde mahallinde hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

3. 2863 sayılı Kanun kapsamında olduğu belirlenen dava konusu eserlerin, aynı Kanun'un 75 inci maddesi uyarınca Müze Müdürlüğüne teslimine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

4. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

5. Sanık kurulan hükümde, Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen (3) nolu bentte belirtilen husus dışında bir hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde (3) numaralı bentte açıklanan nedenle . Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.06.2014 tarihli ve 2012/79 Esas, 2014/112 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hükme son bent olarak; “2863 sayılı Kanun kapsamında tasnif ve tescile tabi korunması gerekli kültür varlığı niteliğinde olduğu tespit edilen dava konusu tüm eserlerin, aynı Kanunun 75 inci maddesi gereğince Müze Müdürlüğüne teslimine” ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

19.04.2023 tarihinde karar verildi.