Esas No: 2024/264
Karar No: 2024/2697
Karar Tarihi: 02.04.2024

**11. Hukuk Dairesi         2024/264 E.  ,  2024/2697 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2017/269 Esas, 2021/866 Karar

HÜKÜM : Ret

KARAR DÜZELTME İSTEYEN : Davacı vekili

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket nezdinde ticari paket sigorta poliçesi ile sigorta edilen Damlapınar Hidroelektrik Santralinin “4261 Metre uzunluğunda 3,6 metre genişlikte ve 3.7 metre yüksekliğindeki kutu kesitli betonarme su iletim kanalının kilometre 0+715-0+800 arasında yamaç kayması nedeni ile çökme” sonucu hasara uğradığı, hasar sonrasında yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde, vaki hasarın meydana gelmesinde proje hatalarının imalat eksikliklerinin sebep olduğunun tespit edildiği, meydana gelen hasarlardan projelendirme dahil anahtar teslim bazında projeyi gerçekleştiren müteaahit ... A.Ş’nin projeye aykırı ve eksik işleri nedeni ile, proje mühendisi ... Mühendislik Ltd. Şti’nin proje hesapları ve uygulama çizimlerinde eksiklik ve hatalarının tespit edilmesi nedeni ile sorumlu olduklarını, hasar nedeni ile tespit olunan 909.338,00 USD onarım tazminatı, 2.392,445,17 USD gelir kaybı olmak üzere toplam 3.301.783,17 USD hasar tazminatının sigortalıya ödendiğini, hasarın ödenmesi ile sigortalının zarara sebebiyet verenler hakkında mevcut her türlü haklarının sigorta şirketine intikal ettiğini ileri sürerek 3.301.783,17 USD hasar tazminatından şimdilik 1.700.000,00 USD'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek döviz faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile talep sonucunu 3.301.783,17 USD'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte fiili ödeme günündeki rayice göre TL olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Damlapınar HES’in işletmeye geçmesi üzerine tamamen işletme hatasından kaynaklı olarak su iletim kanalında çökme yaşandığını, işveren konumundaki ... Elektrik Ltd. Şti.’nin basit işletme ve mühendislik ilkelerine dahi uygun davranmayıp çökmeye sebebiyet verdiğini, çökmenin doğal yamaç kaymasından değil sigortalının bariz işletme kusurundan ve ihmalinden kaynaklandığını, davada ispat yükünün davacı üzerinde bulunduğunu, müvekkiline hiçbir kusur atfedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; ... Elektrik tarafından su iletim hattı devamlı kontrol altında tutularak kapak deşarj eğrisine uygun bir şekilde işletilmediğinden ve vahim işletme hatasından dolayı iletim kanalından taşan yüksek debili suyun kanal tabanında ve civarında heyelana sebebiyet verip su iletim kanalında hasar meydana geldiğini, inşaatın yapım işi diğer davalıya devredilmekle müvekkili ile ... Elektrik arasında sözleşme ilişkisi sona erdiğinden müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını, projelerin hatalı olduğuna dair iddiaların varsayıma dayandığını, somut olayda davacının selefinin tek başına tam kusurlu olduğunu, santral işletmecisinin en basit işletme kurallarını ihlal ederek uzaktan kumanda edebildiği regülatör kapaklarını gerekli şekilde çalıştırmayarak suyun regülatör arkasında neredeyse taşacak kadar yükselmesine sebebiyet verdiğini, kanal girişindeki kontrol kapaklarını da kapak deşarj eğrisine uygun işletmemekle serbest akışlı kanalı basınçladığını, kanalın üzerindeki kapaklardan saatlerce su taşarak önce servis yolunu, ardından kanalın altını oyduğunu, hasara sebep verdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm raporların zararın oluşumunda davalılara yüklenebilecek kusur bulunmadığını bildirip birbirini teyit ettiği, davacının bu bağlamdaki itirazlarının tamamının bilirkişilerce bilimsel gerekçeleri de açıklanarak geçersizliğinin bildirildiği, hasara konu heyelanın gerçekleşebilmesi için kanal stabilitesinin bozulması gerektiği, kanal arkasındaki boşluğun olay günü yağan yağış miktarını ve önceki gün meydana gelen kar yağışı kapsamında eriyen su miktarını karşılayabilecek büyüklükte olduğu, kanal arkasından ASG'ler tıkalı olsa dahi yağan yağmur ve eriyen kar suları nedeniyle kanal üzerine su taşmasının teknik olarak mümkün bulunmadığı, kanalın üzerinde olası işletme hatalarına karşı 49 cm. hava boşluğu yer aldığı, kanalın çok vahim işletme hataları olmadığı sürece basınçlı çalışmasının ve kanaldan su taşmasının olanaksız bulunduğu, davalı yüklenicinin tasarımda, regülatörde taşkın sonucu ani su yükselmesini dikkate alarak santral binasından kumanda edilebilecek yeterli kapıları tesis ettiği, olası işletme hatalarını da gözeterek su iletim kanalı üzerinde 49 cm. hava boşluğu bıraktığı, su iletim kanalına su alma yapısında santral binasından kumanda edilebilecek 2 asıl ve 2 yedek olmak üzere 4 adet kapak (kapı) tesis ettiği, tüm tesisin kontrolünün, görülen eksikliklerin giderilmesinin ve regülator ile su iletim hattının tasarıma uygun şekilde minimum ve maksimum seviyeler arasında işletilmesinden bakım ve onarımların yapılmasından, iletim hattının kapak deşarj eğrisine uygun olarak işletilmesinden dava dışı işletmecinin sorumlu olduğu, iletim kanalının 715 ile 800 km. arasındaki kesiminin regülatörde su seviyesinin maksimum seviyenin yaklaşık 1,5 m. üzerine çıkmasına ve su iletim kanalının basınçlı olarak çalıştırılmasına rağmen zamanında tasarımda yer alan sistemlerin devreye alınmaması sonucunda, vahim işletme kusuruna dayalı olarak yaklaşık 4 saatlik sürede her an artan miktarda kanaldan taşan suyun nehir kenarındaki zemini etkileyerek kanalın dere tarafında bulunan servis yolunu ve kanal platformunu oyması ve kanal stabilitesini bozması sonucunda meydana geldiği, çökme olayında HES tasarım ve yapım kusurlarının bulunmadığı, davalılara çökme olayında bir kusur atfedilemeyeceği, dava konusu kazanın %100 oranında dava dışı ... Şti.'nin kusuru nedeniyle meydana geldiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 20.09.2023 tarihli ve 2022/2722 E., 2023/5161 K. sayılı kararıyla, davalılar lehine maktu vekalet ücreti takdiri gerekirken nisbi vekâlet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığına işaret edilerek kararın bu açıdan düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacı vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; usulüne uygun bilirkişi raporu alınmadığını, yerinde inceleme yapılmadan bozma öncesi rapor ile ekspertiz raporu arasındaki çelişkinin giderilemeyeceğini, yerinde inceleme yapılmadan bozma öncesi rapor ile ekspertiz raporu arasındaki çelişkinin giderilemeyeceğini, alınan raporların keşfe dayanmadığını, yerinde incelemeye dayalı MWH (Montgomery Watson Harza) raporunda davalıların kusurunu oluşturacak bir çok hususun tespit edildiğini, İngilizce hazırlanan raporun onaylı çevirisinin yapılması gerektiğini, son bilirkişi raporuna sektör bilirkişisinin eklenmediğini, Mahkemenin olayın oluşuna ilişkin tespitinin farzı muhal kabulü halinde dahi kusur tespitinin hukuka aykırılık taşıdığını, ... Mühendislik Müşavirlik Ltd. Şti.’nin jeolojik yükümlülüklerini yerine getirmediğini, fiili sözleşmeyi ihlal ettiğini, olay gerçekleşmeden davalıların uyarıldığını, sıkıştırılmış dolgunun yapılmadığının davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ikrar edildiğini, bu hususta ....Elektrik’in talimatına dair bir emarenin bulunmadığını, Mahkemece soru işaretlerinin giderilmediğini, su iletim kanalını tasarlayan ve yapan davalıların hiçbir kusurunun bulunmadığının kabul edilemeyeceğini, öncelikle su iletim kanalının sandık yarma tipinde imali şeklinde tasarlandığı halde bundan vazgeçilerek su iletim kanalı yapılmasından dolayı davalıların kusurunun bulunduğunu, sensör yerleştirilmesi ve serbest akımlı değil de basınçlı akıma uygun şekilde su iletim kanalı yapılması gerektiğini, davalıların menhol kapaklarının sabitlenmesi hususunda tedbir almadığını, kilit dahi bulunmadığını, yamaca yerleştirilen kanalın drenajının ASG’ler (alt sel geçitleri) ile sağlanamayacağını, davalının bu hususu da göz ardı ettiğini, tazminat davasının tamamen reddi halinde maktu vekalet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 1301 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple

Davacı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı 328,85 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 2.505,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

02.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.