Esas No: 2019/837
Karar No: 2021/5288
Karar Tarihi: 26.03.2021

**1. Ceza Dairesi         2019/837 E.  ,  2021/5288 K.**

**"İçtihat Metni"**

(KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİ)

Milli Savunma Bakanlığının 01.03.2017 tarihli, ...YRD.: 51393309-9010-1474-17/As.Adlt. ve Kan.Gn.Md.As.Adlt.Czev. ve Müt.D.Rap.Tet. ve İşl.Ş.(31-104-16) sayılı “Kanun Yararına Bozma İstemi" konulu yazısında aynen:

1. Isparta Dağ, Komando Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Askeri Mahkemesinin firar suçundan sanık Tnk.Er ... hakkındaki 2015/26 esas sayılı dava dosyası incelenmiştir.

2. Isparta Dağ, Komando Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 09.06.2015 tarihli, 2015/26-182 esas ve karar sayılı kararı ile; sanığın, 04.11.2012-29.03.2013 tarihleri arası firar suçunu işlediği sabit görülerek, eylemine uyan ASCK'nın 66/1-a, TCK'nin 62'nci maddeleri uyarınca on ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, suç tarihinden önce hakkında kesinleşmiş mahkumiyet hükmü bulunduğundan CMK'nin 231/5,6 maddelerinin uygulanmasına yer olmadığına, sanık hakkında tertip edilen hapis cezasının yerine 5237 sayılı TCK’nin 50-(1)f maddesi uyarınca yarısı kadar (150 gün) süreyle "genel idari" hizmetinde çalıştırılması seçenek yaptırımına çevrilmesine karar verilmiş; süresi içerisinde temyiz edilmeyen bu karar, 25 Haziran 2015 tarihi itibariyle kesinleşmiştir.

3. ... Cumhuriyet Başsavcılığı Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 19.04.2016 tarihli yazısı ile; UYAP kayıtlarından hükümlü ...'ın 27.03.2016 tarihinden itibaren Vezirköprü M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunduğu, tahliye tarihinin ise 11.09.2018 olduğu belirtilerek, Isparta Dağ, Komando Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Askeri Mahkemesinden, ...'ın bahse konu yükümlülüğünün devam edip edemeyeceği hususunun değerlendirilmesi talep edilmiştir.

4. İş bu talep üzerine; Isparta Dağ, Komando Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 27.04.2016 tarihli, 2015/26, 2016/136 Müt. esas ve karar sayılı duruşmasız işlere dair kararı ile, hükümlünün 11 Eylül 2018 tarihinde tahliye edilecek olması nedeniyle bu aşamada Isparta Dağ, Komando Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 09.06.2015 tarihli, 2015/26-182 esas ve karar sayılı hükmün infazı mümkün olmadığından hükümlünün kovuşturma aşamasındaki istemi ve TCK'nin 50'nci maddesinde düzenlenen kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlardan TCK'nın 50/1-a maddesinde yer alan "adli para cezası"nın hükümlünün lehine ve suç niteliğine uygun olduğu değerlendirilerek, tertip edilen cezasının adli para cezasına çevrilmesine, neticeten altı bin Türk Lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş; bu karara karşı Isparta Dağ, Komando Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Askeri Savcılığı tarafından yapılan itiraz üzerine; Muharip Hava Kuvveti ve Hava Füze Savunma Komutanlığının 03.06.2016 tarihli, 2016/230-136 Müt. esas ve karar sayılı duruşmasız işlere dair kararı ile; hukuka aykırı bulunan vaki talep hakkında itirazın reddine karar verilmiştir.

5. Bu karara karşı Isparta Dağ, Komando Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Askeri Savcılığının 14.06.2016 tarihli yazısı ile; hükümlünün 11.09.2018 tarihinde tahliye olacağı dikkate alındığında, hükümlünün elinde olmayan durumun geçici nitelikte olduğu, öte yandan seçenek yaptırımların düzenlendiği TCK'nin 50'nci maddesindeki düzenlemeler dikkate alındığında, adli para cezasının yerine diğer tedbire veya diğer tedbirler yerine adli para cezasına hükmedilemeyeceği belirtilerek, kanun yararına bozma yoluna gidilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

6. 5237 sayılı TCK'nin 50/7'nci maddesinde; "hükmedilen seçenek tedbirin hükümlünün elinde olmayan nedenlerle yerine getirilememesi durumunda, hükmü veren mahkemece tedbir değiştirilir." şeklinde bir düzenleme bulunmaktadır. Ayrıca, benzer bir düzenleme, Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi İle Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin infazı Hakkında Tüzüğün 51/7'nci maddesinde "Hükmedilen seçenekli yaptırımın hükümlünün elinde olmayan nedenlerle yerine getirilememesi durumunda, yaptırım, hükmü veren mahkemece değiştirilir." şeklinde yer almaktadır.

7. Bu bağlamda, hükümlünün elinde olmayan bir nedenden dolayı, seçenek yaptırımın yerine getirilmesinin imkânsız hale gelmesi halinde, seçenek yaptırımın değiştirilmesi imkânı bulunmaktadır. Ancak, maddenin yorumundan, söz konusu elde olmayan durumun, süreklilik arz etmesi, geçici olmaması gerektiği anlaşılmaktadır Bu itibarla, hükümlünün elinde olmayan geçici nitelikteki sebeplerle, infazın yapılamaması halinde, hükümlü lehine düşünülmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu açıklamalar ışığında, somut olay değerlendirildiğinde; hakkında firar suçundan verilen ve kesinleşen on ay hapis cezasından çevrilme 150 gün süreyle "genel idari" hizmetinde çalıştırılması seçenek yaptırımının hükümlünün geçici nitelikteki sebeplerle infazının yapılamadığı, 11.09.2018 tarihinde tahliye olması ile bu sebebin ortadan kalkacağı ve tahliyesine müteakip seçenek yaptırımının infazının mümkün olduğu, kaldı ki Vezirköprü M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan hükümlü ...'ın seçenek yaptırımının 6000 TL. adli para cezasına çevrilmesinin hükümlü lehine değerlendirilemeyeceği, hükümlü hakkında seçenek yaptırtma konu yükümlülüğünün devam etmesine karar verilmesi gerekirken, adli para cezasına çevrilmesine kararı verilmesinin ve bu karara itiraz üzerine itiraz mahkemesince itirazın reddine karar verilmesinin hukuka aykırılık oluşturduğu değerlendirilmiştir.

8. Bu nedenle, bahse konu dava dosyası EK-A'da gönderilmiş olup, Muharip Hava Kuvveti ve Hava Füze Savunma Komutanlığının 03.06.2016 tarihli, 2016/230-136 Müt. esas ve karar sayılı duruşmasız işlere dair kararının bozulması için, 353 sayılı Kanun’un 243’üncü maddesi gereğince Askeri Yargıtay Başkanlığına başvurulması ..." istenilmekle;

25.08.2017 tarihli 30165 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 36. maddesinde belirtilen "Kaldırılan Askeri Yargı mercilerinde görülmekte olan, dosyalardan Askeri Yargıtayda olanlar... Yargıtay'a gönderilir" hükmü uyarınca anılan Bakanlık istemlerine müsteniden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesi ile Dairemize ihbar ve dava evrakı gönderilmekle, incelenerek gereği düşünüldü;

TÜRK MİLLETİ ADINA

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına göre yerinde görüldüğünden, Muharip Hava Kuvveti ve Hava Füze Savunma Komutanlığı Askeri Mahkemenin 03.06.2016 tarihli, 2016/230-136 Müt. esas ve karar sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nin 309. maddesi uyarınca KANUN YARARINA BOZULMASINA, diğer işlemlerin yapılabilmesi için dosyanın ... 3. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26/03/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.