Esas No: 2020/3325
Karar No: 2021/3985
Karar Tarihi: 15.09.2021

**1. Hukuk Dairesi         2020/3325 E.  ,  2021/3985 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TESPİT

Taraflar arasında görülen tespit davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı ... vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 07.07.2020 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat gelmedi. Temyiz edilen davacı vekili Avukat ... geldi. Davetiye tebliğine rağmen davalı ... vekili Avukat gelmedi yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nin raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tespit isteğine ilişkindir.

Davacı, dava dışı 3. kişiden satın aldığı dükkanın ... Caddesine cepheli olduğunu, dükkanda zorunlu ve faydalı tadilatlar yaptırarak kiralamaya elverişli hale getirdiğini, ancak taşınmazı satın aldıktan bir müddet sonra haksız kazanç elde etmek amacıyla onaylı mimari proje üzerinde yapılan oynama ve sahtecilikle onaylı mimari proje üzerinde gerçekte satın aldığı dükkanı gösteren 2 rakamının daksil kullanılarak kapatıldığını ve altına elle 1 rakamının yazıldığını, dükkanın bulunduğu apartmanda annesi oturan davalının sık sık binaya gelmesi nedeniyle taşınmazda yaptırdığı tadilatlara ve kiraya verme işlemlerine şahit olmasına rağmen açtığı mesnetsiz davayla buranın kendisine ait olduğunu iddia ettiğini, davalının kendi yeri olarak kabul etmediği dükkanı emlak şirketi aracılığı ile satılığa çıkarması ve düzenli olarak aidatlarını ödemesinin kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu ileri sürerek, onaylı mimari projede yapılan sahteciliğin ve ... ada ... parseldeki 2 nolu ... caddesi cepheli dükkanın mülkiyetinin aidiyetinin tespitine karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında taşınmazın temliki nedeniyle 6100 sayılı HMK’nın 125. maddesi uyarınca davasını yeni malik ...’e yöneltmiştir.

Davalı ..., dava dilekçesinde belirtilmeyen dava konusu taşınmazın ... ada ... parseldeki 1 nolu bağımsız bölüm olduğunu, 1 nolu bağımsız bölümün ... ve ...’a ait olduğunu, 2 nolu bağımsız bölümün 26.04.2007 tarihinde davacıya satıldığını, 1 nolu dükkanın ana caddeye cepheli köşe dükkan konumunda olduğunu, 2 nolu dükkanın ise yan sokağa cepheli olduğunu, bu nedenle 1 nolu dükkanın konum itibariyle 2 nolu dükkandan daha değerli olduğunu, bu özelliği bilen davacının 2 nolu dükkanı aldıktan bir müddet sonra 1 nolu dükkan sahiplerinin ilgisizliğinden faydalanarak satın aldığı 2 nolu dükkan yerine 1 nolu dükkanda tadilatlar yaparak bu dükkanı pastane olarak kullanılmaya elverişli hale getirdikten sonra 2008 yılı şubat ayı sonunda ... isimli kişiye kiraladığını, 1 nolu dükkan sahiplerinin sözlü olarak davacı ve kiracısını uyardıklarını, dükkanın boşaltılmasını istediklerini, davacının dükkanı satın alacağını söyleyerek sahiplerini oyaladığını, bu nedenle el atmanın önlenmesi için yasal yola başvurmada geciktiklerini, 1 nolu dükkan sahiplerinin oyalandıklarını anlayınca acil nakit ihtiyaçlarını gidermek amacıyla taşınmazı başkasına satma arayışlarına girerek inşşat mühendisi olan kendisi ile irtibat kurduklarını, yaptığı incelemede 1 nolu dükkan maliklerinin ... ve ... olduğunu, davacının 2 nolu dükkanın sahibi olup 1 nolu dükkandaki işgalinin haksız bir işgal olduğunu tespit ederek 1 nolu dükkanı satın alıp tahliye için

gerekli yasal yollara başvurduğunu, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 2009/124 E. sayılı işgal ve ecrimisil davasının devam ettiğini, yapılan keşif ve bilirkişi raporu ile 2 nolu dükkanın davacı, 1 nolu dükkanın kendisi adına kayıtlı olduğunun belirlendiğini belirterek davanın reddini savunmuş, yargılama sırasında taşınmazı devralan davalı ... da benzer savunmalarda bulunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının satın aldığı 2 nolu dükkanın, satın aldığı tarihten beri kullandığı köşedeki dükkan olduğu, bina projesindeki bağımsız bölüm numaralarının kalem ve daksil kullanılmak suretiyle değiştirildiği sabit olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 125/1. maddesi "Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:

a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür." hükmünü içermektedir.

Kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi zorunlu bulunan bu usul kuralına göre, mahkemece davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceği sorulmalı ve sonucuna göre işlem yapılmalıdır.

Somut olayda, ... ada ... parseldeki kat irtifaklı D blok zemin katta yer alan; 2 nolu bağımsız bölümün (14/1840 arsa paylı, dükkan) 26.04.2007 tarihli satış işlemi ile davacı adına kayıtlı olduğu, 1 nolu bağımsız bölüm (14/1840 arsa paylı dükkan) ise dava tarihinde davalı ... adına kayıtlı iken, ... tarafından yargılama sırasında 24.10.2014 tarihinde dava dışı ...’e devredildiği, davacının davasını HMK’nın 125. maddesi uyarınca yeni malik ...’e yönelttiği, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, hükmün davalı ... tarafından temyiz edildiği, temyiz aşamasında dava dışı Uğur Mengütay’ın verdiği 01.07.2021 havale tarihli dilekçe ile; 1 nolu dükkanı davalı ...’den satış yoluyla temlik aldığını, davacının iddiaları doğrultusunda 2 nolu dükkanın ... caddesine ve ... sokağa cepheli köşe dükkan olduğunu, satın aldığı 1 nolu dükkanın ise sadece ... sokağa cephesi olan dükkan olduğunu kabul ettiğini beyan ettiği, güncel tapu kaydından 1 nolu dükkanın 31.12.2019 tarihli satış işlemi ile dava dışı Uğur adına tescilli olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, dava tespit isteğine ilişkin olduğuna göre, HMK’nın 125. maddesi uyarınca 1 nolu bağımsız bölümün yeni maliki dava dışı Uğur’un davaya dahil edilmesi ve 01.07.2021 havale tarihli dilekçesi gözetilerek işin esası hakkında bir karar verilmesi için hüküm bozulmalıdır.

Davalı ...'in bu yöne değinen ve yerinde bulunan temyiz itirazının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15/09/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.