Esas No: 2014/16336
Karar No: 2015/13982
Karar Tarihi: 18.06.2015

**21. Hukuk Dairesi         2014/16336 E.  ,  2015/13982 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk İş Mahkemesi

Davacı, 01/04/1995-04/08/2006 tarihleri arasındaki hizmet süresinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı ile davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davacının tüm, temyiz eden davalıların sair temyiz itirazlarının reddine.

Dava, davacının 01.04.1995-04.08.2006 tarihleri arasında davalı işverenlere ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının, davalı işverene ait işyerinde 01.06.1995- 30.10.1995 tarihleri arasında toplam 150 gün, 01.06.1996- 30.10.1996 tarihleri arasında toplam 150 gün, 01.06.1997- 30.10.1997 tarihleri arasında toplam 150 gün, 01.06.1998- 30.10.1998 tarihleri arasında toplam 150 gün, 06.05.1999- 31.12.1999 tarihleri arasında toplam 235 gün, 01.01.2000- 31.12.2000 tarihleri arasında toplam 360 gün, 01.01.2001- 31.12.2001 tarihleri arasında toplam 360 gün, 01.01.2002- 31.12.2002 tarihleri arasında toplam 360 gün, 01.01.2003- 31.12.2003 tarihleri arasında toplam 360 gün, 01.01.2004- 31.12.2004 tarihleri arasında toplam 360 gün, 01.01.2005- 31.12.2005 tarihleri arasında toplam 360 gün, 01.01.2006- 04.08.2006 tarihleri arasında toplam 214 gün olmak üzere neticeten toplam 3209 gün süreyle hizmet akdine dayalı olarak 506 sayılı yasa kapsamında çalıştığının ve bu sürenin 2911 günün bildirimlerinin yapıldığı ve primlerinin ödendiğinin, 303 günün bildirimlerinin yapılmadığı ve primlerinin ödenmediğinin, bildirimi yapılmayan ve primi ödenmeyen dönemdeki ücretin döneme ilişkin yasal asgari ücret olduğunun tespitine karar verilmiştir

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 10.01.1995-31.05.1995 tarihleri arasında .. sicil numaralı işyerinden 141 gün, 15.06.1996-30.09.1996 arasında 105 gün, 01.06.1997-30.10.1997 arasında 150 gün, 01.06.1998-31.10.1998 arasında 150 gün, 06.05.1999-15.12.2001 tarihleri arasında 935 gün ..'a ait .. sicil numaralı işyerinden, 16.12.2001-04.04.2001 tarihleri arasında 101 gün davalılara ait 1.. sicil numaralı işyerinden, 05.04.2002-11.04.2002 tarihleri arasında 7 gün ...'a ait .. sicil numaralı işyerinden,v30.07.2002-09.08.2006 tarihleri arasında 1450 gün davalılara ait .. sicil numaralı işyerinden hizmet bildiriminin yapıldığı, dönem bordrolarının getirtildiği, davacı ve davalı tanıklarının beyanlarının alındığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Somut olayda, 01/06/1995-30/10/1998 tarihleri arasındaki dönem yönünden davacının çalışmalarının sezonluk olduğu kabul edilerek yapılan tespit yerinde ise de 06/05/1999 tarihinden sonraki dönem yönünden araştırmanın genişletilerek davacının çalışmasının sezonluk olarak mı devam ettiği yoksa sürekli mi olduğu belirlenmelidir.

Yapılacak iş, 06/05/1999-04/08/2006 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan tüm dönem bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, ..Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, işyerinin kapsam ve kapasitesini araştırmak, işyerinde kış aylarında müşteri bulunup bulunmadığını belirlemek, davacının çalışmasının sezonluk olup olmadığını tespit etmek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra davacının çalışmasının sürekli çalışma olduğu anlaşılırsa sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin ve davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...'a iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine, 18/06/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.