Esas No: 2023/362
Karar No: 2024/2276
Karar Tarihi: 20.03.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/362 E.  ,  2024/2276 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1820 Esas, 2022/1878 Karar

DAVACI/

BİRLEŞEN DAVACI/

KARŞI DAVALI : Yataş Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. vekili Avukat

...

DAVALI/

BİRLEŞEN DAVALI/

KARŞI DAVACI : Doğtaş Kelebek Mobilya Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili Avukat ...

DAVALI/

KARŞI DAVACI : Duru Sefa Koltuk Mobilya İnşaat Gıda...Ltd.Şti. vekili Avukat ...

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/467 E., 2020/13 K.

BİRLEŞEN DAVA : İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/199 E. 2018/210 K.

Taraflar arasındaki asıl dava markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i ve tazminat istemine, birleşen dava markanın hükümsüzlüğü istemine, karşı dava markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkin olup, yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne, karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı/ birleşen davacı/ karşı davalı Yataş Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. ve davalı/ birleşen davalı/ karşı davacı Doğtaş Kelebek Mobilya Sanayi Ve Ticaret A.Ş. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı/ birleşen davalı/ karşı davacı Doğtaş Kelebek Mobilya Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili, duruşma istemi olmaksızın davacı/ birleşen davacı/ karşı davalı Yataş Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 19.03.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp, hazır bulunan davalı/ birleşen davalı/ karşı davada davacı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Yataş firmasının Türk Patent nezdinde 2015/00632 tescil numaralı koltuğun tasarım haklarına sahip olduğunu, ürünün "Chelsea Koltuk Takımı" adı altında bütün Yataş mağazalarında satılmakta olduğunu, davalılardan Duru Sefa Koltuk firmasının bu ürünü haksız ve izinsiz bir şekilde üretip sattığını, tasarım hakkına tecavüz mahiyetindeki faaliyetleri ile ilgili olarak İnegöl 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/8 D.İş sayılı dosyasında tespit ve keşif işlemi yapıldığını, davalı Duru Sefa Koltuk firmasının halen tasarım haklarına tecavüz mahiyetindeki eylemlerine devam ettiğini, ürettiği ürünlerin çok büyük bir bölümünü diğer davalı Doğtaş firmasına sattığını, Doğtaş firmasının da "Victoria Chester" adı altında tüm ülke çapında satışa arz ettiğini, tecavüzün boyutu ve mahiyetinin arttığını, İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde 2017/10 D.İş sayılı dosyası ile Doğtaş'ın Tuzla'daki bayisinde bilirkişi keşif ve tespit işlemi yapıldığını ileri sürerek müvekkilinin tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin durdurulmasına, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 151 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereği davalı Doğtaş firmasının elde etmiş olduğu net kazancın şimdilik 300.000,00 TL'lik kısmının, yine davalı Duru Sefa Koltuk firmasının elde etmiş olduğu net kazancın şimdilik 50.000,00 TL’lik kısmının tahsili ile davacıya ödenmesine, davaya konu olan ürünlere el koyulmasına, dava sonuçlandığından el konulan ürünlerin dava sonucunda tazminattan mahsup edilmek suretiyle davacıya mülkiyet hakkı tanınmasına, şimdilik 1.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ayrı ayrı alınarak davacıya ödenmesine, kararın masrafı davalılardan alınmak suretiyle Türkiye çapında yayın yapan bir günlük gazetede ilan edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; asıl davadaki beyanlarını tekrar ederek davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik niteliği bulunmadığından davalıya ait 2016/08292 nolu tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

3. Karşı davada davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıya ait tasarım tescilinin piyasada uzun zamandır var olan harcıalem bir koltuk tasarımına ilişkin olduğunu, chester koltuk olarak tüm dünyada tanındığını ileri sürerek davalıya ait 2015/00632 sayılı tasarımın hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu Doğtaş'a ait “Victoria Chester” isimli ürünün tasarımının davalı Duru Sefa lehine 2016/07795 sayı ile tescilli olduğunu, usul ve yasaya aykırı tespit ve değişik iş dosyalarındaki bilirkişi raporlarını kabul etmediklerini, davacının tesciline konu tasarımının da yeni ve ayırt edici bir nitelik taşımadığını savunarak asıl davanın reddini istemiştir.

2. Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının hiç bir yenilik ve ayırt edicilik özelliği taşımayan harcı alem bir tasarımı incelemesiz sistemden yararlanarak tescil ettirdiğini ve müvekkili şirkete karşı kötü niyetli olarak ileri sürdüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı-karşı davalıya ait 2015/00632 numaralı çoklu endüstriyel tasarımın (4) ve (7) numaralı tasarımların tescil başvuru tarihinden önce dava dışı şirketlere ait internet sayfalarında "Chesterfield" adıyla tanıtımının yapıldığı, yine çok daha eski yıllarda dahi bu isimle tanıtım ve üretiminin yapıldığı, bu ürünlerin davacı-karşı davalıya ait tescilli tasarımın (4) ve (7) numaralı kanepe tasarımları ile farklılıklarının küçük ayrıntılarda olduğu, kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algınlandıkları, bu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığı, 2015/00632 numaralı çoklu endüstriyel tasarımın (4) ve (7) numaralı kanepe tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliği bulunmaması nedeniyle hükümsüz kılınması gerektiği, 6769 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesine göre hükümsüzlük kararının geçmişe etkili olacağı, her ne kadar davalılar-karşı davacıların üretip satışını yaptıkları kanepe tasarımının davacı-karşı davalıya ait (7) numaralı tasarım ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu tespit edilmişse de, davacı-karşı davalının bu tasarım tesciline dayanarak hak iddia edemeyeceği gerekçesiyle asıl davanın reddine; karşı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacı-karşı davalıya ait 2015/00632 tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımın (4) ve (7) nolu tasarımlarının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 2015/00632 tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımın diğer alt tasarımları için açılan karşı davanın reddine; birleşen davanın konusunun da tasarımın hükümsüzlüğü olması nedeniyle, birleşen davalı adına tescilli 2016/08292 tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımın (1) (2) (3) ve (4) numaralı koltuk ve kanepe tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunmadığı gerekçesiyle birleşen davanın kabulüne, davalıya ait 2016/08292 tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/ birleşen davacı/karşı davada davalı Yataş Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. vekili ve davalı/karşı davacı/birleşen davada davalı Doğtaş Kelebek Mobilya A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı/ birleşen davacı/karşı davada davalı Yataş Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi heyetinin sadece evrak üzerinde inceleme yaptığını, talepte bulunmalarına rağmen ürünlerin yan yana getirilerek fiili inceleme yapılmadığını, cherterfield stilinde farklı tasarımlar olmasının mümkün olduğunu, müvekkilinin tescile dayalı hakkının görmezden gelindiğini, müvekkilinin tasarımının 2015 yılında tescil edildiğini, davalı Doğtaş firmasının tescilinin 2016 tarihli olduğunu, Duru Sefa firmasının tescilinin dahi bulunmadığını, davalının ihtara rağmen dava konusu tasarımı kendi adına tescil ettirdiğini, açıkça kötüniyetli tescil olduğunu, hükümsüzlüğüne karar verilmesi yerinde ise de, eylemi haksız rekabet teşkil ettiğinden tazminat verilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı/karşı davacı/birleşen davada davalı Doğtaş Kelebek Mobilya A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı/karşı davalı adına tescili 2015/00632 tasarımın yargılama neticesinde yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin olmadığı tespit edilerek tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiğini, hiçbir aşamada müvekkilinin tasarımının yenilik ve ayırtedicilik özelliği bulunmadığının ileri sürülmediğini, davacının artık 2015/00632 sayılı tasarımına dayanarak hükümsüzlük ileri süremeyeceğini, mahkemenin taleple bağlı olduğunu, birleşen davanın reddi gerektiğini. mahkemece karşı davada davacının 2015/00632 sayılı tasarımın kül halinde değerlendirilerek bir parçasının yenilik ve ayırt ediciliğinin bulunmadığının tespiti halinde diğer tasarımların da buna bağlı olarak iptali gerektiğini, bilirkişilerce yapılan incelemenin eksik olduğunu, ürünlerin piyasada birçok firma tarafından satıldığını belirterek mahkeme kararının kaldırılarak, karşı davanın tümüyle kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı/karşı davada davalı Yataş A.Ş. vekilinin asıl ve karşı dava yönünden yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine, karşı davada davacı/birleşen davada davalı Doğtaş Kelebek Mobilya A.Ş. vekilinin, karşı dava ve birleşen davaya yönelik yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/ birleşen davacı/ karşı davalı Yataş Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. vekili ve davalı/ birleşen davalı/ karşı davacı Doğtaş Kelebek Mobilya Sanayi Ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı/ birleşen davacı/ karşı davalı Yataş Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı/ birleşen davalı/ karşı davacı Doğtaş Kelebek Mobilya Sanayi Ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi ile maddi ve manevi tazminata ve hükümsüzlük istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 55, 56, 57, 58, 77, 78, 79, 81, 149, 150 ve 151 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı/ birleşen davacı/ karşı davalı Yataş Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. vekili ve davalı/ birleşen davalı/ karşı davacı Doğtaş Kelebek Mobilya Sanayi Ve Ticaret A.Ş. vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.