Esas No: 2023/481
Karar No: 2023/7997
Karar Tarihi: 28.09.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/481 E.  ,  2023/7997 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/805 Esas, 2022/2552 Karar

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Hatay 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/34 Esas, 2019/331 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Hatay ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 645 ve 789 parsel (eski 643 parsel) sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek olduğunu, yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak alınmasının yöre gerçeklerini yansıtmadığını, münavebe ürünlerinin verim miktarının yüksek, masrafların ise düşük alındığını, bilirkişi raporunda eksik ve hatalı değerlendirmeler sonucu oluşturulduğunu, yerel mahkemece kararda kamulaştırma bedeline faiz işletilmiş olup faiz işletilen bedeller ile tarihlerinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, ayrıca idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemiş olmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, taşınmaz Askeri Yasak Bölge de yer aldığından bedelde düşüklük yaratacağını, davalının dava konusu taşınmazlarda 1/2 oranında hissesi bulunmasına rağmen hesaplanan tüm kamulaştırma bedelinin hüküm altına alınmasının hatalı olduğunu, tapu kaydında yer alan takyidatların kaldırılmasına yönelik şekilde tescil hükmü kurulmamasının da isabetsiz bulunduğunu belirterek yerel mahkeme kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını talep etmiştir .

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların arazi vasfında kabul edilerek net gelir metoduna göre yapılan değer tespitinin yerinde olduğu, sulu tarım arazisi vasfında olduğu kabul edilerek münavebe ürün desenine göre 2018 yılına ait İlçe Tarım Müdürlüğü verileri baz alınarak kapitalizasyon faiz oranının %4 alınması ile birim değerin 20,65 TL/m² olarak tespitinin yöntem olarak doğru olduğu, verilen hükmün bedel yönünden Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin aynı bölgeye ilişkin vermiş olduğu kararları ile uyumlu olduğunu, taşınmazın 1. Derece Askeri Yasak Bölgede yer alması ve zaman zaman drenaj sorunu da olması nedeniyle %5 değer düşüklüğü yapılarak birim değerin sonuç olarak 19,62 TL/m² ye indirilmesi hatalı ise de bu husus istinaf edenin sıfatına göre kaldırma sebebi yapılmadığı, faiz hükmünün de yerinde olduğu, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi hususu da isabetli olmakla bu yöndeki istinaf sebepleri de yerinde bulunmamış, ancak karar kesinleştiğinde ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmasına karar verilen bedelin Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda derhal ödenmesi gerektiğinden ve dava konusu taşınmazda davacı 1/2 pay sahibi olmasına karşın hesaplanan toplam 55.971,80 TL kamulaştırma bedelinin hüküm altına alınarak tamamının davalıya ödenmesi hatalı olduğundan davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki Hatay ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 645 ve 789 parsel (eski 643 parsel) sayılı taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.