Esas No: 2023/2011
Karar No: 2024/367
Karar Tarihi: 17.01.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/2011 E.  ,  2024/367 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/352 Esas, 2023/8 Karar

DAVALILAR : 1.... vekili Avukat ...

2.Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ :

HÜKÜM : Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen davalı Kurum Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve davalıya ait tasarımın hükümsüzlüğü davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalıya ait 2017/00521-9 sıra numaralı "fincan tabağı” başlıklı, 16 sıra numaralı “kase” başlıklı tasarımların tescil müracaatına davacı tarafından yapılan itirazın YİDK'nın 2017/T-763 sayılı kararı ile belirtilen sıra numaralı tasarımlar yönünden reddedildiğini, davacının sahip olduğu 2014/03645-1, 2, 3 sıra numaralı tescilli tasarımlar nedeniyle davalı tasarımlarının ... ve ayırt edici olmadığını, davacının tescilli tasarımları ile iltibas yaratacağını ileri sürerek, YİDK kararının iptalini, 2017/00521-9, 16 sıra numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Züccaciye Tic. ve San. A.Ş. vekili, davalı şirketin davaya konu olan tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olduğunu, davaya konu tasarımlar ile davacıya ait tasarımlar arasında belirgin derecede farklılık olduğunu, tasarımların benzerlik taşımadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili, tasarımlar arasında belirgin farklılıkların olduğunu, davalı Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.02.2019 tarih, 2017/479 E. ve 2019/48 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 06.11.2020 tarih, 2019/584 E. ve 2020/948 K. sayılı kararıyla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 10.05.2022 tarih, 2021/161 E. ve 2022/3686 K. sayılı kararıyla "Bir tasarımın tescilli tasarım olarak korunabilmesi için Kanundaki tasarım tanımına uygun olması ve ayrıca yenilik ve ayırt edicilik kriterine uygun olması gerekir. Bir tasarımın yeniliği kavramı o tasarımın aynısının ülkemizde ve dünyada kamuya arz edilmemiş olmasını gerektirir. Ayrıca yenilik incelemesinin mahkemelerce ve bilirkişilerce re'sen değerlendirilmesi gerekir.

Ayırt edicilik kavramı ise seçenek özgürlük kapsamında bilgilenmiş kullanıcının bakış açısına göre daha önce piyasaya sunulmuş tasarımlara nazaran belirgin bir ayırt ediliciliğinin bulunmasını gerektirir. Ayırt edicilik tarafların dosyaya sunduğu delillere göre değerlendirilmelidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı HMK) 187 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre herkesçe bilinen vakıalar çekişmeli sayılmaz. Bu bağlamda mahkemece ve bilirkişilerce koruma talep edilen tasarımın, tasarım tanımına uygun olup olmadığına dair yenilik incelemesi yapılırken, tasarımın harcıâlem tasarım olup olmadığı, ... bir emek ve fikri çabanın ürünü olup olmadığının, tarafların dosyaya sundukları deliller yanında hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hayat ve tecrübe kurallarına göre değerlendirilmelidir. Mahkemece bu ilkeler çerçevesinde, hükümsüzlüğü istenilen tasarımların işlevsel özellikleri göz ardı edildiğinde tasarımların önceki tasarımlara nazaran belirgin bir ayırt ediciliğinin bulunup bulunmadığı ve harcıâlem nitelikte olup olmadığı değerlendirilmeksizin ve inceleme yapılmaksızın, bilirkişi incelemesine istinaden karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların dosyaya sundukları deliller yanında hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hayat ve tecrübe kurallarına göre değerlendirildiğinde, bilirkişi raporunun aksine, 2017/00521–9–16 kod numarası ile tescil müracaatına konu edilmiş olan dava konusu tasarımlarla davacıya ait tasarımlar karşılaştırıldığında, kase ve tabakların kenarlarının ovalleştirilmiş kare şeklinde oldukları, harcıâlem bir tasarım olduğu, ... bir emek ve fikri çabanın ürünü olmadığı, hükümsüzlüğü istenilen tasarımların işlevsel özellikleri göz ardı edildiğinde tasarımların önceki tasarımlara nazaran belirgin bir ayırt ediciliğinin bulunmadığı ve harcıâlem nitelikte olduğundan hükümsüzlüklerinin gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, YİDK kararının iptali ile davaya konu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu davalıya ait tasarım başvurusunun yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olduğunu, harcıalem bir tasarım olmadığını, tasarımlar arasında ciddi fark bulunduğunu, YİDK kararının yerinde olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; alınan bilirkişi raporunda yenilik kırıcı bir tasarıma rastlanmadığının belirtildiğini, ... ve ek raporlara rağmen Mahkemece re'sen yazılı şekilde karar verilmeyeceğini, tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını haiz olduğunu, nitekim bu durumun alınan bilirkişi raporunda da ortaya konulduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, YİDK kararının iptaliyle davalı adına tescilli tasarımların hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 56 ve 57 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.