Esas No: 2021/20932
Karar No: 2023/3816
Karar Tarihi: 18.04.2023

**7. Ceza Dairesi         2021/20932 E.  ,  2023/3816 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/560 E., 2015/1118 K.

SUÇ : 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.... Cumhuriyet Başsavcılığının 24.06.2015 tarihli ve 2015/1965 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında yoklama kaçağı suçundan 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun (1632 sayılı Kanun) 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (A) bendi ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 53 üncü maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

2.... 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 01.12.2015 tarihli ve 2015/560 Esas, 2015/1118 Karar sayılı

kararı ile sanık hakkında yoklama kaçağı suçundan 1632 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi ve 53 üncü maddesi uyarınca 5 ... hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği; yaşadığı imkansızlıklar ve bakmakla yükümlü olduğu insanların sorumluluğu nedeniyle bu suça istemeden dahil olduğuna, beraatına karar verilmesi gerektiğine, bu askerî suç nedeniyle ... 9. Asliye Ceza Mahkemesince verilmiş hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının açıklanması için ihbarda bulunulmasının hakkaniyete ve usule aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Sanığın, son yoklamasını, tabi olduğu celp döneminin son gününden önce yaptırmamış olması nedeniyle ... Valiliği İl İdare Kurulunun 16.12.2014 tarihli ve 2014/53-124 Karar sayılı kararı ile 1111 sayılı Askerlik Kanunu'nun (1111 sayılı Kanun) 86 ncı maddesinin ikinci fıkrası ile 89 uncu maddesi uyarınca 2.469,00 TL idarî para cezası ile cezalandırıldığı, 27.02.2015 tarihinde sanığa tebliğ edilen bu kararın 17.03.2015 tarihinde kesinleştiği, sanığın, hakkında kesinleşmiş idarî para cezası kararı bulunmasına rağmen son yoklamasını yaptırmadığı, yoklama kaçağı olarak aranmakta iken 25.05.2015 tarihinde kolluk görevlilerince yakalanarak hakkında tutanak tutulduğu ve 15 gün içinde en yakın askerlik şubesine başvurması gerektiği tebliğ edilmesine karşın başvuruda bulunmadığı anlaşılmıştır.

2.Sanığın savunmasında, gençliğinde çok suç işlediğini, cezaevine girip çıktığını, bundan dolayı askere gidemediğini beyan ettiği belirlenmiştir.

3.Sanık hakkında yoklama kaçağı kabahati nedeniyle verilen ... Valiliği İl İdare Kurulunun 16.12.2014 tarihli ve 2014/53-124 Karar sayılı idarî yaptırım kararı dosya arasında bulunmaktadır.

4.İdarî yaptırım kararının 27.02.2015 tarihinde tebliğine dair tebliğ mazbatası ile ekindeki yükümlülere verilecek yazı örneği dosya arasında bulunmaktadır.

5.Sanığın 25.05.2015 tarihinde yakalandığına dair tutanak dosya arasında bulunmaktadır.

6.Sanığın askerlik safahatını gösterir belge dosya arasında bulunmaktadır.

IV. GEREKÇE

1.Sanık hakkında yoklama kaçağı kabahati nedeniyle ... Valiliği İl İdare Kurulunun 16.12.2014 tarihli ve 2014/53-124 Karar sayılı kararı ile verilen idarî yaptırım kararında, karara karşı 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (5326 sayılı Kanun) hükümleri doğrultusunda başvurulabilecek kanun yolu, mercii ve süresinin belirtilmediği görülmüş ise de; bu kararın sanığa tebliğ edilmesine ilişkin tebligat belgesinin ekindeki yükümlülere verilecek yazı örneğinde karara karşı 5326 sayılı Kanun gereğince tebligat tarihinden itibaren 15 gün içerisinde Sulh Ceza Mahkemesine itiraz edebileceğinin belirtilmesi ve bu belgenin de sanığa tebliğ edilmesi karşısında sanığa yapılan tebliğin geçerli olduğu dolayısıyla sanık hakkındaki idari yaptırım kararının usulüne uygun olarak kesinleştiği belirlenerek inceleme yapılmıştır.

Sanık hakkında kurulan hüküm;

2.Hükümden sonra 03.08.2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7146 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ile 1111 sayılı Kanun'a eklenen geçici 55 inci maddenin birinci fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte her ne sebeple olursa olsun henüz fiilî askerlik hizmetine başlamamış ve 1 Ocak 1994 tarihinden (bu tarih dahil) önce doğan 1076 sayılı Kanun ile bu Kanuna tabi yükümlüler; istekleri halinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ... içinde askerlik şubelerine veya yurt dışı temsilciliklerine başvurmaları, 15.000 Türk lirası veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuruna göre ödeme tarihindeki karşılığı kadar konvertibl yabancı ülke parasını defaten ödemeleri ve 21 gün temel askerlik eğitimini yerine getirmeleri şartıyla askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar." hükmünün; aynı maddenin altıncı fıkrasında ise "Bu madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında saklı, yoklama kaçağı ve bakayadan dolayı idarî ve adlî soruşturma ve kovuşturma yapılmaz, başlatılmış olanlar sona erdirilir ve bu suçlara ilişkin kesinleşmiş idarî para cezaları tahsil edilmez" hükmünün düzenlendiği dikkate alındığında;

Bağlı bulunduğu Askerlik Şubesi Başkanlığından, sanığın, 7146 sayılı Kanun kapsamında bedelli askerlik için müracaatta bulunup bulunmadığının araştırılarak elde edilecek sonuca göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

3.Sanığın bedelli askerlik yapmadığının anlaşılması halinde; 7188 sayılı Kanun ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 251 inci maddesinin birinci fıkrası ile; sadece adlî para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda "basit yargılama usulü"nün uygulanması mümkün hale getirilmiş, aynı Kanun'la 5271 sayılı Kanun'a eklenen geçici 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise; 01.01.2020 tarihi itibarıyla "...kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş..." dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulünün uygulanmayacağı düzenlenmiş ise de,

Anayasa Mahkemesinin 14.01.2021 tarihli ve 2020/81 Esas 2021/4 Karar sayılı ve 25.06.2020 tarihli, 2020/16 Esas, 2020/33 Karar sayılı kararları ile yukarıda anılan geçici 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan "...kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış..." ibarelerinin, aynı bentte yer alan "Basit yargılama usulü" yönünden Anayasa'nın 38 inci maddesine aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmesi karşısında, mahkemece sanık lehine sonuç doğurabilecek nitelikteki "basit yargılama usulünün" uygulanma şartları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi zorunluluğu,

4.Sanık hakkında yoklama kaçağı suçundan 1632 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca temel ceza tayin edilirken (a) bendinin gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 232 nci maddesinin altıncı fıkrasına muhalefet edilmesi,

5.... Askerlik Şubesi Başkanlığının 17.06.2015 tarihli ihbar yazısı ve dosya kapsamına göre, hakkındaki idarî para cezasının 17.03.2015 tarihinde kesinleştiği anlaşılan sanığın 25.05.2015 tarihinde yakalandığı dikkate alındığında, 1632 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin son cümlesi uyarınca "dört ... içinde yakalananlar" hükmü kapsamında cezalandırılması gerektiği gözetilmeden, aynı maddenin "bir yıldan sonra yakalananlar" cümlesi uyarınca cezalandırılmasına karar

verilerek fazla ceza tayini,

6.Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile 15.04.2020 tarihli ve 31100 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesiyle yapılan değişiklik nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin uygulanması ile ilgili olarak yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

7.Gerekçeli karar başlığında suç tarihlerinin sanığın yoklama kaçağı kaldığı tarihleri gösterecek biçimde 17.03.2015-25.05.2015 olarak gösterilmesi yerine 27.02.2015 olarak gösterilmesi,

Nedenleriyle hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 01.12.2015 tarihli ve 2015/560 Esas, 2015/1118 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.04.2023 tarihinde karar verildi.