Esas No: 2023/12629
Karar No: 2023/12998
Karar Tarihi: 18.12.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/12629 E.  ,  2023/12998 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1705 E., 2023/946 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Erzincan 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2016/90 E., 2021/180 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili ile taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum ve davalı işverenler vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketlerin yetkilisi aynı kişi olup Erzurum ilinde enerji alanında faaliyet gösterdikleri; Tedaş’ın taahhüt işlerini ihale kapsamında aldıkları; davacının, davalı şirketlerin 2004 yılından itibaren Erzincan ve çevre illerin elektrik taahhüt işlerini ihale ile almaları nedeniyle Erzincan'daki şantiyelerinde 05.10.2004 tarihinden 08.09.2014 tarihinde işten çıkarılıncaya kadar kesintisiz çalıştığı: bu tarihler arasında davalı şirketler resmi kurumlardan ihaleyi hangi firma adına almış ise davacının da alan şirket bünyesinde çalıştığı; ancak sigorta kayıtlarında davacının ilk işe giriş tarihinin 07.12.2006 tarihi olarak göründüğü gibi yıllar itibariyle devamlı işe giriş ve çıkışlarının yapıldığı... Ltd. Şti. nezdinde 05.10.2004 - 06.12.2006, 31.12.2006 - 25.01.2007, 01.10.2007 - 01.11.2007, 24.07.2008 - 09.09.2008, 17.06.2009 - 23.06.2009, 16.11.2009 - 17.11.2009, 07.12.2010 30.05.2011 tarihlerinde ve Tahaş Ltd. Şti. nezdinde 01.12.2008 - 19.12.2008 ve 31.12.2011 - 14.02.2012 tarihleri arasında sigortasız olarak göründüğü iddiasıyla davacının,... Ltd. Şti. nezdinde fiilen çalıştığı halde sigorta kayıtlarında görünmeyen 05.10.2004 - 06.12.2006, 31.12.2006 - 25.01.2007, 01.10.2007 - 01.11.2007, 24.07.2008 - 09.09.2008, 17.06.2009 - 23.06.2009, 16.11.2009 - 17.11.2009, 07.12.2010 - 30.05.2011 tarihlerinde yaptığı çalışmaları ile Tahaş Ltd. Şti. nezdinde 01.12.2008 - 19.12.2008 ve 31.12.2011 - 14.02.2012 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı, davacının sicil dosyasında çalışmalarının mevcut olduğu, davalı iş yerlerinin ihale usulü işler alarak çalıştığı, davacının hizmet döküm cetvelinden "işin sona ermesi" koduyla çıkışlarının yapıldığı, davalı iş yerlerinin ihale usulü ile iş alması ve bu ihalelerin süreli olması nedeniyle söz konusu işe giriş çıkışların ihale süresi içerisinde işe başlama ve iş bitimi tarihleri arasında gösterilmesinin hayatın olağan akışına uygun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği, davalı şirketlerin 2004 ve 2005 yıllarında Erzincan ilinde faaliyet göstermedikleri,... Enerjinin Erzincan ilindeki ilk işini 2006 yılında yapmaya başladığı, Tahaş şirketinin ise 2007 tarihinde kurularak faaliyete başladığı, dolayısıyla davacının 06.12.2006 tarihinde... şirketinde çalışmaya başladığı, davalı şirketlerin çoğunlukla Elektrik Dağıtım Şirketleri tarafından yapılan ihalelere katılarak ihale alarak çalışma yaptıkları, diğer zamanlarda şirketin merkezinin faaliyette bulunduğu, ihale alınmadığı zamanlarda iş devam etmediğinden çalışma bulunmadığı, 2010 yılı 12. ayı ve 2011 yılı içerisinde ihaleler alınmış olmasına rağmen davacının memleketine gittiği, işe devam etmek istemediği, davacı ile davalı şirket ortaklarının akraba olmaları nedeni ile araya giren tanıdıkların ricası üzerine 30.05.2011 tarihinde davacının memleketinden gelip yeniden çalışmaya başladığı, şirketlerin birbirinden bağımsız faaliyet gösteren, sahipleri ve adresleri farklı olan iki ayrı şirket olduğu, her iki şirket açısından da davacının çalıştığı süre içerisinde sigorta girişi yapılmayan herhangi bir dönem bulunmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının, ilk işe giriş bildirgesinin 07.12.2006 tarihinde verildiği; dava tarihinin 23.03.2016 olduğu; bu nedenle davacının çalışma yaptığını iddia ettiği 07.12.2006 döneminden öncesi açısından 5 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden bu süre açısından davanın reddine karar vermek gerektiği; tüm tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde davacının, 01.01.2007 tarihinden itibaren davalılara ait çeşitli şantiyelerde çalışma yaptığı; çalışma yaptığı dönemlerde yazın elektrik işinde çalıştığı; kış aylarında da gece bekçiliği yaptığı ancak çalışmalarının Kuruma eksik bildirildiği gerekçesiyle açılan davanın kısmen kabulüne, davacının Kuruma bildirilen çalışma sürelerinin dışında, 01.01.2007 - 25.01.2007 tarihleri arasında 25 gün davalı ... Ltd. Şti, 01.10.2007 - 01.11.2007 tarihleri arasında 31 gün davalı ... Ltd. Şti, 24.07.2008 - 09.09.2008 tarihleri arasında 46 gün davalı ... Ltd. Şti, 01.12.2008 - 19.12.2008 tarihleri arasında 19 gün davalı ... Ltd. Şti, 17.06.2009 - 23.06.2009 tarihleri arasında 7 gün davalı ... Ltd. Şti, 16.11.2009 - 17.11.2009 tarihleri arasında 2 gün davalı ... Ltd. Şti, 18.12.2010 - 30.05.2011 tarihleri arasında 162 gün davalılara ait ana şantiyede, 01.01.2012 - 14.02.2012 tarihleri arasında 44 gün Tahaş Ltd. Şti’de olmak üzere toplam 336 gün daha çalıştığı ve çalışılan bu günlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna eksik bildirildiğinin tespitine, tespit edilen bu günlerin Sosyal Güvenlik Kurum kayıtlarına tesciline, davacının 07.12.2006 öncesi döneme ait hizmet tespitine yönelik talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine, ayrıca fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri:

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışmalarının Kurum kayıtlarında 07.12.2006 tarihinde başladığı, davalı işveren ve tanık beyanlarından anlaşılacağı üzere davacının ihale ile çalışılan işlerde çalıştığı, ihalenin sona erdiği veya işin devam etmediği sürelerde çalışma kaydının bulunmamasının olağan olduğu, zaten bu dönemlerde davacının fiilen çalışmadığı, tanık beyanlarında davacının kesintisiz çalıştığına dair bir ifade bulunmadığı, davacının fiili ve gerçek çalışmalarının ispatı gerektiğini iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 07.12.2006 tarihi öncesine yönelik talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu, tanık beyanları ile davacının davalılardan Ergünler Ltd. Şti'nin 2005 yılında Bayburt ilinin Tedaş ihalesi kapsamında çalıştığının açık olduğu, tanıklardan ..., ..., ... ve ...'ın beyanlarından da anlaşılacağı üzere davacının ilgili dönemde çalışma kaydının bulunduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; talebin hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiği, davacının işe giriş ve çıkış bildirimlerinin çalışma dönemlerine uygun olarak yapıldığı, bildirimi yapılmayan herhangi bir çalışmasının bulunmadığı, tanıkların davacıyı uzun süre şirkette görmediklerini ve kış döneminde çalışmadıklarını beyan ettikleri iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre ve özellikle davacının aynı sektörde faaliyet gösterip organik bağ halinde olan davalı şirketlere ait inşaat işyerinde hak düşürücü süreye uğramayan 01.01.2007 den sonrası dönem için fesih tarihine kadar kesintisiz çalışma olgusunun bordro ve tanık beyanları ile ispatlandığı, ancak 01.01.2007 öncesi dönem yönünden bu çalışmanın kesintiye uğrayıp uğramadığı noktasında dinlenen tanık beyanlarının yeterli olmadığı, işverence davacının kesintisiz çalışmasına rağmen SGK bildirimlerinin inşaat sezonundaki şirketler üzerinden yapıldığının anlaşıldığı, eksik bildirim nedeniyle davacının Kuruma bildirilmeyen süresinin tespitinin gerektiği anlaşılmakla mahkemenin kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili ile davalılar vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının davalılar nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 05.10.2004 - 14.02.2012 tarihleri arasında çalıştığı iddiasıyla eksik sürelerin tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.