Esas No: 2024/502
Karar No: 2024/2321
Karar Tarihi: 06.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/502 E.  ,  2024/2321 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1693 E., 2023/1049 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/26 E., 2021/87 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ...’na bağlı Çakırlar İlköğretim Okulunda 18.09.1990-2018 tarihleri arasında hademe olarak çalıştığını, okulun genel temizlik ve kantin işleriyle ilgilendiğini, yiyecek içecek servisi yaptığını, davacının 18.09.1990–28.02.2007 tarihleri arasındaki hizmetlerinin Kuruma bildirilmediğini, söz konusu tarihler arasında her yıl 9 ay çalıştığını, ancak sigortalılığının 01.03.2007 itibarıyla başlatıldığını, bu durumu iş sözleşmesinin sonlandırıldığı 2018 yılı Haziran ayında öğrendiğini, hizmet süresinin tanık beyanlarıyla ispatlanabileceğini, 2007 yılından sonra bildirilen hizmetlerinin önceki çalışmalarına da dayanak teşkil ettiğini, davalı Bakanlığın İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile Çakırlar İlköğretim Okulu arasında hademe alımı konusunda geçen yazışmaların dosyaya celp edilmesi gerektiğini, konuya ilişkin yerleşik Yargıtay içtihatları bulunduğunu, işbu davanın hak düşürücü süre içerisinde ikmal edildiğini belirterek, müvekkilinin davalı işyerinde 18.09.1990–28.02.2007 tarihleri arasında her yıl 9 ay hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının tespit edilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre ve husumet itirazında bulunduklarını, resmi kurumlarda tüm iş ve işlemlerin kayıt altına alındığını, çalışanların hizmetlerinin yasalara uygun olarak bildirildiğini, davacının hizmetlerinin geçtiğini iddia ettiği okuldan temin edilen belgelerin incelenmesinde, uyuşmazlık konusu dönemde davacı adına düzenlenen ücret bordrosu, yıllık ücretli izin belgesi, puantaj kaydı, yazılı hizmet sözleşmesi, işyeri kaydı ile bahsi geçen ilköğretim okuluyla Düzce İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında hademe/temizlikçi alımı konusunda herhangi bir yazışma bulunmadığını, eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça sigortalılığın oluşumundan söz edilemeyeceğini, soyut tanık beyanlarına dayanılarak hüküm kurulamayacağını, iddianın yazılı belgeyle kanıtlanması gerektiğini, konu hakkında yerleşik Yargıtay içtihatları bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer’i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreye uğradığını, 1014145 sicil no.lu, Çakırlar İlköğretim Okulu Müdürlüğünün 06.03.2000 tarihinde tescil edildiğini, davalı Kurum nezdindeki okula ait işyeri sicil dosyasının 01.08.2006 tarihinde Bolu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden naklen geldiğini, 27.10.2010 tarihinde Kanun kapsamından çıkarıldığını, davalı işyerinin 06.03.2000 – 31.12.2005 tarihleri arasında faaliyette olduğunu, davacının söz konusu dönemde hizmet kaydına rastlanmadığını, dönem bordrolarının dosyaya sunulduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının davalı ... Bakanlığına bağlı Çakırlar köyünde bulunan Çakırlar İlköğretim (ilköğretim/ilkokul) Okulunda;

Eğitim – Öğretim Dönemi İlk Dönem 2. Dönem

2000-2001 11.09.2000-29.01.2001 09.02.2001 - 15.06.2001

2001-2002 10.09.2001-11.02.2002 25.02.2002 - 14.06.2002

2002-2003 09.09.2002-03.02.2003 14.02.2003 - 13.06.2003

2003-2004 15.09.2003-24.01.2004 08.02.2004 - 15.06.2004

2004-2005 13.09.2004-24.01.2005 06.02.2005 - 10.06.2005

2005-2006 12.09.2005-16.01.2006 27.01.2006 - 19.06.2006

2006-2007 18.09.2006-29.01.2007 09.02.2007 - 28.02.2007

tarihleri arasında hizmet akdiyle asgari prime esas kazançla çalıştığının tespitine, fazlaya dair istemin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekiller istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tespiti istenilen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde açılması gerektiğini, ancak davacının iddiasına bakıldığında hizmet tespitini talep ettiği yıllar bakımından 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, bu nedenle davanın hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken Yerel Mahkemesince kısmen kabul yönünde verilen kararın kaldırılması gerektiğini, davacı hakkında eksik ödenen sigorta primi bulunmadığını, bu nedenle primlerin tespiti ve hizmet sürelerine ekleme talebinin reddi gerekmekteyken, İlk Derece Mahkemesince verilen kısmen kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, sadece davacı taraf tanıklarının beyanları ile yetinilmesi sonucu eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğunu, bilirkişi tarafından düzenlenen raporun soyut ve maddi hatalar içerdiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili Kurum kayıtlarının aksine hükmederek uyuşmazlık konusu olan davacının hizmet akdine bağlı olarak çalıştığına dair tespitine ilişkin hususlarda makul ve münasip bir aydınlatma yapılmadığını ve İlk Derece Mahkemesinin kanaatinin davacı müvekkil Kurum kayıtları ve raporlarının ispat gücü ayarında olmayan davayı aydınlatma mütekabiliyetinden yoksun davalı tarafın delil ve beyanlarının esas alınarak oluşturulduğunu, bu yönüyle İlk Derece Mahkemesinin hizmet tespitine ilişkin vermiş olduğu kararın hatalı ve isabetsiz olduğunu, davacının davasını ispat edemediğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Somut dosyada; kamu tanıkları dinlenmiş, dinlenen tanık beyanları ile davacının 2000 yılından itibaren çalışmasının kesintisiz bir şekilde devam ettiği ve 2007 yılından sonraki çalışmalarının Kurum kayıtlarında yer aldığı, son çalışma tarihinden 5 yıl geçmeden bu davayı açtığı anlaşıldığından, davacının bu dönemler yönünden talebinin hak düşürücü süreye uğramadığı şeklindeki İlk Derece Mahkemesi değerlendirmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Davacı asilin İlk Derece Mahkemesinin 4. celsesindeki beyanları, davacıyla aynı işi yapan ve halef selef durumda bulunan bordro tanığı ...'ın ve okulda müdür olarak çalışan ...'in beyanları değerlendirilerek, davacının 2000 yılından önceki çalışmasının kesintiye uğradığı ve davacının, davalı kurumda 2000-2001 yılı eğitim öğretim yılının başlangıç tarihi olan 11.09.2000 tarihinde çalışmaya başladığı, davacının bu çalışmasını yarı yıl tatilleri ve yaz tatilleri haricinde kesintisiz olarak devam ettirdiği, davacının, davalı Bakanlık çalışanlarından aldığı emir ve talimatları ile hareket ettiği, davacının mesaisinin tamamını davalı kurumda geçirdiği, dinlenen tüm kamu tanıklarının okulun faaliyette olduğunu ve davacının çalışmasını doğruladığı, Kuruma eksik bildirilen ve davacı tarafından talep edilen aylarda, davacının bilirkişi raporunda belirtilen tarihler aralığında ve ayda 30 gün olmak üzere devamlı olarak hizmet akdine bağlı bir şekilde asgari ücret ile çalıştığının kabul edilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur." gerekçeleri ile istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle, dosyada bulunan bordro tanıkların beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.