Esas No: 2019/2679
Karar No: 2019/6533
Karar Tarihi: 21.10.2019

**16. Hukuk Dairesi         2019/2679 E.  ,  2019/6533 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümünün adına tescili istemiyle, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne, 07.11.2014 tarihli teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 2.144,83 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümünün davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünde, davacı taraf lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermek için yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece, hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün sınırında bulunan taşınmazlara ait kadastro tutanakları ve varsa dayanağı olan kayıtlar getirtilmemiş, taşınmazın imar planı kapsamında olup olmadığı araştırılmamış, taşınmazın güney sınırında 362 parsel sayılı mera vasıflı taşınmaz bulunmasına rağmen yöntemince mera araştırması yapılmamış, 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini kesin olarak belirleyen bilimsel verilere dayalı gerekçeli rapor alınmamış, yine jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak taşınmazın, fotoğrafların çekildiği tarihlerdeki niteliği ile kullanım şekli ve süreleri hususunda ayrıntılı rapor aldırılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, sağlıklı sonuca varılabilmesi için; mahkemece öncelikle, nizalı taşınmazın imar planı kapsamında olup olmadığı, imar planı kapsamında ise, imar planının onay ve kesinleşme tarihleri ilgili Belediye Başkanlığından sorularak saptanmalı; nizalı taşınmazın sınırında bulunan tüm taşınmazlara ait kadastro tutanakları ve varsa dayanağı olan kayıtlar getirtilmeli; taşınmaz imar planı kapsamında ise imar planının onay tarihinden, imar planı dışında ise dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının tarihleri açıkça yazılmak suretiyle en az üç tanesi Harita Genel Komutanlığından getirilerek dosya arasına konulmalı; dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek, aynı köy ve komşu köy halklarından ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve teknik bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan; nizalı taşınmaz bölümünün öncesinin ne olduğu, öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, nizalı taşınmaz ile komşu mera parseli arasında ayırıcı nitelikte doğal ya da yapay unsur bulunup bulunmadığı, taşınmazın meradan açılıp açılmadığı ya da zaman içerisinde sınırlarında mera yönünde genişleme olup olmadığı, taşınmazın ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu taşınmazların varsa dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmazın yönünü ne okuduğu belirlenmeli; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; teknik bilirkişiden, keşfi takibe elverişli, nizalı taşınmazı komşularıyla bir arada gösterir krokili rapor alınmalı; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde, nizalı taşınmaz bölümünün toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü belirten, taşınmazın, sınırında bulunan mera parselinden ne şekilde ayrıldığını, meradan açılıp açılmadığını açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının, stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazın sınırlarını, niteliğini ve kullanım durumunu belirtir şekilde rapor alınmalı; taşınmazın yalnızca sınırlarının çevrilerek, üzerine ev yapmak şeklinde sürdürülen zilyetliğin, ekonomik amaca uygun zilyetlik sayılamayacağı da düşünülmeli; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21.10.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.