Esas No: 2023/11274
Karar No: 2023/13229
Karar Tarihi: 06.12.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/11274 E.  ,  2023/13229 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/131 E., 2023/127 K.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : KIT/2022-2123

HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulü/ İtirazın kısmen kabulü

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2020/92178

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılamasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 01.08.2016 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu araç ile kaza tarihinde geçerli bir trafik sigortası poliçesi bulunmayan aracın karıştığı çift taraflı kaza neticesinde davacının yaralandığını, ...Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ABD Başkanlığı raporuna göre maluliyet oranının % 14 olduğunu, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL maluliyet tazminatının temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsilini talep etmiş, ıslahla talebini toplam 39.654,54 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının tahkime başvuru öncesinde gerekli belgelerle sigorta şirketine başvuru zorunluluğu bulunduğunu, eksik evrakla başvuru yapıldığını, bu sebeple başvurunun usulden reddi gerektiğini, dosyaya sunulan maluliyet raporunun mevzuata uygun düzenlenmediğini, geçici iş göremezlik zararından davalı sigorta şirketinin sorumlu olmadığını, vekalet ücretinin 1/5 olması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya sunulan maluliyet raporunun ve raporun esas alınarak maluliyet tazminatının hesaplandığı aktüer raporunun usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, 39.654,54 TL maluliyet tazminatının 01.09.2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacının kötü niyetli olarak ıslah talebini kesinlik sınırının altında kalacak şekilde yaptığını, bu durumun MK 2 nci maddesine aykırı olduğunu, ...Çelebi Üniversitesi Hastanesinin maluliyet raporu vermeye yetkili hastanelerden olmadığını, raporun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre alınmadığı gibi yönetmelik hükümlerine de aykırı olup, yapılan başvurunun kabulünün doğru olmadığını, sağlık giderleri ve geçici iş göremezlik zararının teminat dışı olup SGK tarafından karşılanması gerektiğini, aktüer hesabı TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak yapılmışsa da 69 yaşındaki başvuru sahibinin 100 yaşına kadar yaşayacağı ve 31 yıl bakiye ömrünün kaldığının kabulünün doğru olmadığını, usule uygun bir başvuru yapılmadığı için davalı kurumun temerrüde düştüğünün kabulü doğru olmadığını, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 07.02.2021 tarih ve 2021/İHK-1788 sayılı kararı ile davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 15.06.2022 gün ve 2021/13242 E. 2022/8844 sayılı kararı ile "...Dosya içerisinde yer alan 27.09.2020 tarihli aktüerya raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu dikkate alınarak hesap yapıldığı, kaza tarihinde 69 yaşında olan davacının TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre kalan yaşam süresinin 31 yıl olduğu, 100 yaşına kadar yaşayabileceği düşünülerek hesaplama yapılacağı açıklanmış, her yıl için yaşama olasılığının da değerlendirileceği belirtilmiştir. TRH 2010 Yaşam Tablosu incelendiğinde 69 yaşında erkek davacının ortalama yaşam süresi 11,47 olarak belirlenmiştir. Şu halde; kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle bakiye yaş hususunda davalının itirazlarının değerlendirilerek ve TRH 2010 Yaşam Tablosu dikkate alınarak denetime elverişli bilirkişi raporu alınmalıdır." şeklindeki gerekçesi ile İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile olay günü olan 01.08.2016 tarihinde gerçekleşen kazada ...'in malul kalması sebebiyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebinde bulunulduğu, 31 ZC 359 plakalı araç sürücüsünün kusur oranının %75 olduğu, ...'in 09.08.2019 tarihinde ...Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan aldığı raporda maluliyet oranının %14 olarak hesaplandığı ve 120 gün geçici iş göremez olduğu, rapor tarihi (10.01.2023) itibarıyla, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz kullanılarak devre başı ödemeli belirli süreli rant yöntemiyle %75 kusur ve %14 maluliyet oranına göre davalı ... tarafından davacı mağdur ... için ödenebilir sürekli iş göremezlik tazminat tutarının 95.241,51 TL olduğu, davacı ...'in 120 gün için geçici iş göremezlik tazminat tutarının 3.532,38 TL olduğuna ilişkin rapor sunulduğu, aleyhe bozma yasağı dikkate alındığında maluliyet tazminatı yönünden kararda bir değişiklik yapılamayacağı, bozma ilamında davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin maktu ücretin altında kalmamak kaydı ile 1/5 olması gerektiği belirtilmekle davacı lehine maktu ücrete karar verilerek davalı vekilinin Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itirazının kısmen kabulü ile vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itirazında belirttiği sebeplerle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davacının yolcu olarak bulunduğu araç ile kaza tarihinde geçerli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatının davalı ... Hesabından tahsili talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları, ... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmamasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İtiraz Hakem Heyeti tarafından, Dairemizin 15.06.2022 tarihli bozma ilamından önce yürütülen yargılamada alınıp hükme esas kabul edilen 27.09.2020 tarihli aktüerya raporunda, 2020 yılı verilerine göre davacı için toplam 42.361,250 TL maluliyet tazminatı hesaplanmış; davacı taraf, 39.654,54 TL üzerinden davasını ıslah etmiş; mahkemece, ıslah doğrultusunda maddi tazminata hükmedilmiştir. Sigorta şirketi vekilinin kararı temyizi üzerine, Dairemizin bozma ilamında, maddi tazminatın hesap biçiminin uygun bulunmadığı vurgulanarak, karar davalı yararına bozulmuştur.

Bozma kapsamında yürütülen yargılamada; bozmadan önceki hükme esas alınan hesap raporundaki hataların düzeltilmesi için yeniden hesap raporu alınmış; davacının, 10.01.2023 tarihli rapor ile (2023 verileriyle hesaplama yapan) belirlenen 98.773,89 TL tazminatı talep etme hakkı bulunduğu kabul edilmiş; ancak, bozmadan önceki usuli kazanılmış hakların korunması gerektiği gerekçesiyle maluliyet tazminatı yönünden kararda bir değişiklik yapılmamıştır.

İtiraz Hakem Heyetince ilk hükmünün davalı lehine bozulduğu ve bozma ilamının kapsamı, davacı tarafın ilk hükmü temyiz etmediği ve ilk hükme esas alınan 27.09.2020 tarihli hesap raporuna itirazının bulunmadığı, bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında 27.09.2020 tarihli raporda belirlenen tazminat miktarları için davalı taraf lehine usuli kazanılmış hakların oluştuğu dikkate alınmalıdır. Her ne kadar İtiraz Hakem Heyeti tarafından ilk hükümdeki miktar aşılmadan karar verilip usuli kazanılmış hakların korunduğu gerekçesine dayanılmışsa da, karar gerekçesinde davacının tazminat alacağının 98.773,89 TL olarak kabul edildiği ve güncel verilerle hesap yapan 10.01.2023 tarihli raporun hükme esas alındığının belirtildiği dikkate alındığında, bu kabulün usuli kazanılmış hakları ihlal edici nitelik taşıdığı açıktır. İlk hükmü temyiz etmeyen davacı lehine olacak biçimde, asgari ücrette gerçekleşen artışın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle uygulanmasıyla yeniden yapılan hesap ile, tazminatın ilk hükümdeki miktarı dahi aşacak biçimde belirlenmesi, davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakları ihlal edecektir (HGK'nun 18.02.2020 tarih, 2016/21-817 Esas ve 2020/167 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir).

Açıklanan vakıalar karşısında İtiraz Hakem Heyetince; bozma öncesindeki ilk hükme esas alınan 27.09.2020 tarihli rapordaki tazminat miktarı yönünden davalı lehine oluşan kazanılmış hakkın korunmasını temin etmek üzere Daire'nin bozma ilamında belirtildiği şekilde TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak davacının bakiye yaşam süresine göre ve ilk rapor tarihi olan 27.09.2020 tarihindeki verilerle hesaplanacak tazminata karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

06.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.