Esas No: 2022/2977
Karar No: 2023/5565
Karar Tarihi: 04.10.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/2977 E.  ,  2023/5565 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

HÜKÜM : Ret, kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalılar Turkish Yatırım A.Ş, ... ve ...'ye karşı açılan davanın reddi, davalılar ... ve Turkish Bank A.Ş'ye açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili ve davalı Turkish Bank A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 03.10.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp, hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalılar Turkish Yatırım A.Ş. ve Turkish Bank A.Ş. vekili Avukat Neslihan Güven dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Turkish Bank A.Ş'de mevduat, davalı Turkish Yatırım A.Ş'de yatırım hesabı bulunduğunu, davalı ...'ın Turkish Yatırım A.Ş'de Bursa Acente müdürü, davalı ...'nun Turkish Bank A.Ş'de operasyondan sorumlu yönetmen yardımcısı, davalı ...'in Turkish Bank A.Ş'de veznedar olarak çalıştığını, davalı ...'nın müvekkilinin yatırım ve mevduat hesaplarında bir takım usulsüzlükler yapmaya başladığını, habersiz borsada hisse alım satım işlemleri gerçekleştirdiğini, bu işlemleri yaparken de davalı ... ve ...'den yardım aldığını, davalı şirketlerin uzun süren bu işlemleri fark etmeyerek ihmali davranışlar sergilediklerini, denetim görevini gereği gibi yerine getirmediklerini, ayrıca adam çalıştıran sıfatı ile sorumlu olduklarını, bu kapsamda müvekkilinin çekmediği halde 59.000,00 TL nakit çekmiş göründüğünü, taşınmaz satışından elde edilen 115.000,00 TL'yi nakit yatırdığı halde hesaplarda yer almadığını, bir başka işlem için 85.000,00 TL'nin hesaplara geçmediğini, böylece mevduat hesabında bulunması gereken 240.634,00 TL ile yatırım hesabında bulunması gereken 2500 lot Bursa Çimento A.Ş hisselerinin hesaplarda olmadığını ileri sürerek mevduat ve yatırım hesabının ulaşacağı değer olan 240.644,11 TL ile hisse senetlerinin karşılığı olarak şimdilik 9.365,89 TL'nin toplamı 250.000,00 TL'nin 07.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar Turkish Bank A.Ş ile Turkish Yatırım A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davacının iddia ettiği para giriş ve çıkışlarının müvekkilinin kayıtlarında yer almadığını, davacı ile gerçek kişi davalılar arasında sadece kendilerini ilgilendiren bir iç ilişkinin bulunduğunu, kendi aralarındaki para alışverişinin müvekkilini ilgilendirmediğini, 59.235,00 TL'nin de tediye fişi imzalanarak davacı tarafından çekildiğini, yatırım şirketi personeli bulunan davalı ...'ın bankacılık işlemi yapamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde; eşi olan davalı ...'nın yatırım şirketinde, kendisinin ise bankada çalıştığını, iddia konusu eylemlerden bilgisinin olmadığını, işbirliği yapmadığını, birlikte hareket etmediğini, görevinin veznedeki işlemlere sistemsel olarak onay vermek olduğunu, belgelerdeki imzaları kontrol ve denetim yetkisinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... cevap dilekçesinde; davacının duyduğu güven nedeniyle yatırım hesaplarında dilediği şekilde alım-satım işlemleri yapabilmesi için kendisine verdiği yetkiye istinaden muhtelif işlemler yaptığını, küresel krizin etkisiyle hesaplarında zararların oluştuğunu, banka ve yatırım hesaplarında 240.634,00 TL ve 2500 lot Bursa Çimento hissesinin bulunması gerektiği yönündeki iddianın doğru olduğunu, diğer davalı gerçek kişilerin bu işlemlerle bir ilgisinin bulunmadığını savunmuştur.

4.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin söz konusu zimmet olayında bir suçunun ya da kastının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2017 tarihli ve 2014/670 E., 2017/1472 K. sayılı kararıyla; davalılar Turkish Yatırım A.Ş, ... ve ...'ye karşı açılan davanın reddine, davalılar ... ve Turkish Bank A.Ş'ye karşı açılan davanın kısmen kabulü ile 240.634,00 TL'nin bu davalılardan (davalı Turkish Bank A.Ş'nin 59.325,00 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı Turkish Bank A.Ş vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.12.2018 tarih, 2018/604 E. ve 2018/1140 K. sayılı kararıyla; davalı Turkish Bank A.Ş, davalı ...'nin istinaf taleplerinin kabulüne, davacının istinaf talebinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, Turkish Bank A.Ş, Turkish Yatırım A.Ş, ... ve ...'ye karşı açılan davanın reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kısmen kabulüne, 240.634,00 TL'nin 07.04.2013 tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte bu davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 21.10.2020 tarih, 2019/1494 E. ve 2020/4342 K. sayılı kararıyla "Dava, bankacılık ve yatırım işlemleri nedeniyle zarara uğranıldığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir. Davalı banka ile yatırım şirketinin "Turkish" unvanını taşıdıkları, aynı binanın zemin ve birinci katlarında faaliyet gösterdikleri, banka şubesine bağlı tek bir vezneyi kullandıkları bilirkişi raporundan anlaşılmakta olup her iki davalı şirketin faaliyetleri iç içe geçmiştir. Bu durum karşısında, farklı bir kuruluş olduğu anlaşılamayan davalı bankanın, çalışan ...'nın davacının zararına gerçekleştirdiği usulsüz işlemlerinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece, davacı ve davalı ...'nın uyuşmazlık hakkındaki beyanları ve bir kısım davalılar hakkında görülen ceza davası dosyası getirtilip, bu dosyadaki deliller ile birlikte irdelenmek suretiyle davacının ne kadar zarara uğradığının tespiti ile ulaşılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken davalı ...'nın davalı bankanın değil de davalı ... şirketinin çalışanı olduğu, bu kişinin hukuka aykırı eylemlerinden bankanın sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın banka yönünden reddine karar verilmesi yerinde olmamış, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir" gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 250.000,00 TL’nin davalılardan tahsilini istediği, bu alacaklarını banka hesabından çekilen ve kendisine ödenmeyen 59.325,00 TL, ...’ya elden ödediği 115.000,00 TL ile ihtiyacı sebebiyle 85.000,00 TL elden alarak tekrar elden ödediği, 85.000,00 TL ile hesabında olması gereken 2.500 lot BUÇİM hisse senedinin TL karşılığı ve ayrıca ... tarafından davacıya verilen tarihsiz el yazılı ve içeriğinde “14.05.2012 tarihinde 216.776 TL 12 ay vade ile bono alınarak getirisi 23.868 TL’dir. 14.05.2013 tarihinde dönüşü 240.634 TL’dir –...” yazılı belgeye dayandırdığı, dört alacak kalemi incelendiğinde 59.325,00 TL’lik alacak yönünden; davacının, bu ödemenin kendisine yapılmadığını belirttiği, davalı ...’nın da bu ödemeyi diğer evrakların arasına koyduğu dekontu habersizce davacıya imzalatarak kendisinin çektiğini beyan ettiği, diğer sanıklar ve tanıkların beyanlarında hatırı sayılır müşterilere çekeceği paranın elden götürüldüğü, ... tarafından elden ödemelerin yapıldığı, dekontun imzalatılarak getirtildiği, bankanın her müşteriye olmasa da hatırı sayılı müşterilere bu şekilde uygulama yaptığının mutat olduğunu belirttikleri, sanık ve tanık beyanları ile bilirkişi raporuna göre davalı ... şirketi ile bankanın aynı binada zemin ve birinci katlarında altlı-üstlü şekilde hizmet verdikleri, banka şubesine bağlı tek vezneyi kullandıkları, bu nedenle faaliyetlerinin iç içe geçtiği, bundan dolayı bankanın farklı kuruluş olduğunun anlaşılamayacağı, davacının 59.325,00 TL talebi yönünden davalı bankanın sorumlu olduğu, davacının ...’ya elden 115.000,00 TL verdiği iddiası yönünden; davacının ...’yı elden 115.000,00 TL verdiğini, sonra ihtiyacı nedeniyle 85.000,00 TL elden aldığını, bir ay sonrada tekrar 85.000,00 TL elden yatırdığını, bu paraya devlet tahvili alınmasını istediğini belirttiği, davalı ...’nın da davacının elden 115.000,00 TL ödediğini, daha sonra ihtiyacı nedeniyle 85.000,00 TL’yi çektiğini, hesapta para olmaması nedeniyle başka hesaptan alarak elden davacıya verdiğini kabul ettiği, ancak davacının 85.000,00 TL’yi tekrar elden verdiğini kabul etmediği, gerek davalı ... şirketi tarafından gerekse davalı banka tarafından hatırı sayılır müşterilere dekont imzalatılarak elden para ödemesi yapıldığı veya para alındığı, tanık ve diğer davalıların beyanlarında ve ceza dosyasındaki müşteki, sanık ve tanık beyanlarından anlaşıldığı, davalı ...’nın davalı ... şirketinin yetkilisi olduğu, banka ve yatırım şirketinin içi içe geçmiş şekilde aynı binada hizmet verdiği, yatırım şirketindeki paraların bankadaki mevduat hesabına aktarıldığı, hatırı sayılı müşteriler yönünden ...’nın bu müşterilere elden ödeme veya tahsilat yaptığı, bunun da bankanın bilgisi dahilinde olduğunun tanıklar, davalılar ve ceza dosyasındaki sanık ve müşteki beyanlarından anlaşıldığı, davacının, elden ödediğini iddia ettiği 115.000,00 TL ödeme ile 85.000,00 TL’sini çekerek tekrar ödediğine ilişkin iddiasının bilirkişi raporuna göre banka kayıtlarında gözükmediği, ancak davacının hesaplarda gözükmediğini öğrenmemesi için Beytullah Saygılı tarafından davacıya el yazısı ile ve ... tarafından imzalanmış ve banka tarafından işlemlerde kullanılan hesap ekstresi verildiği, davacı tarafından da bu hesap ekstresine itibar edildiği, Beytullah Saygılı’nın bu işlemleri kabul ettiği, Beytullah Saygılı’nın davalı ... şirketinin çalışanı olmasına rağmen davalı banka adına da hareketlerde bulunduğu, bunun mutat uygulandığı, davalı şirket çalışanı olan Beytullah Saygılı’nın düzenlemiş olduğu hesap ekstresinin davalı bankayı bağlayacağı, bu nedenle davacının hesaplarına aktarılması için ...’ya elden 115.000,00 TL ödeme yaptığının kabul edildiği, davacının bunun 85.000,00 TL’sini geri çekerek tekrar yatırdığını iddia ettiği, 85.000,00 TL’nin geri çekildiğinin ... tarafından teyit edildiği, ancak geri yatırıldığı kabul edilmediği, davacının 85.000,00 TL’nin geri yatırıldığına dair bir delil de sunamadığı, davacının elden ödeme yaptığı 115.000,00 TL’nin 85.000,00 TL’sinin geri çekildiği, bakiye 30.000,00 TL’nin davalı banka uhdesinde kaldığı, davacının müteferrik kusuruna bakılarak indirim yapılamayacağı, ... tarafından davacıya verilen tarihsiz, el yazılı belgede belirtilen 240.634,00 TL yönünden; davacının ... tarafından kendisine el yazılı, hesabında bulunan parayı ve hisse senetleri gösterir belge verildiğini belirterek alacak iddiasında bulunulduğu, belgenin tarih içermediği, davalı ... şirketi veya bankanın antetli bir kağıdına yazılmadığı, düzenleme tarihinin belirlenemediği, belgenin sonunda “14.05.2013 tarihinde dönüşü 240.634,00 TL’dir.” yazısındaki tarih esas alındığında ve soruşturmanın Şubat 2013 tarihinde başladığı gözetildiğinde soruşturmanın başlamasından sonra verildiğinin anlaşıldığı, ancak belgedeki yazının başında “14.05.2012 tarihinde 216.776,00 TL 12 ay vadeli bono alınarak” ibaresinin bulunduğu, bu ibareye göre de belgenin bu tarihte verilmiş olmasının da ihtimal dahilinde kaldığı, ancak davacının bu hususu açıklamadığı, davacının gerek dava dilekçesinde veya dosya içerisindeki beyanlarında gerekse ceza dava dosyasındaki beyanlarında ...’ya verdiğini iddia ettiği bedel ile hesabında bulunması gereken bedellerin toplamının bu belgedeki bedelin miktarına da yaklaşmadığı, bu belgeye istinaden davacının alacaklı olduğunun kabul edilmediği, her ne kadar ... tarafından davacının tahminen 240.000,00 TL alacaklı olduğu belirtilmiş ise de, davacının ileri sürmüş olduğu alacak kalemleri ile ...’nın bu açıklaması ve belge içerisindeki miktarın uyuşmadığı, ...’nın birçok müşterinin hesaplarında oynama, para çekme, para yatırma işlemleri yaptığı, yani fiktif işlemlerde bulunduğu anlaşıldığından, davacının 240.634,00 TL yönünden alacak iddiasının ispatlanamadığı, 2500 Lot Bursa Çimento hissesi bedeli yönünden, İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararda davacının Bursa Çimento hissesi yönünden talebi yerinde görülmediği halde davacının bu hususu istinaf ve temyiz sebebi yapmadığı, hisselere yönelik talebin reddi kararının kesinleştiği, bilirkişi raporlarında, bilirkişilerce davacının keşifte, ...’nın kendisine 30.000,00 TL ödeme yaptığını beyan ettiğini belirtmiş iseler de, keşif zaptında davacının böyle bir beyanda bulunduğuna dair bir kayda yer verilmediği, bu sebeple davacıya böyle bir ödeme yapıldığının kabul edilmediği gerekçesiyle davalılar Turkish Yatırım A.Ş, ... ve ...'ye karşı açılan davanın reddine, davalılar ... ve Turkish Bank A.Ş.'ye açılan davanın kısmen kabulü ile 240.634,00 TL'nin tamamından ..., 89.325,00 TL'sinden davalı Turkish Bank A.Ş. sorumlu olmak üzere 07.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ait istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Turkish Bank A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamına uyulduğu halde gereğinin yerine getirilmediğini, usuli kazanılmış hakkın ihlal edildiğini, davalı ...'ın müvekkilini 240.634,00 TL ve ayrıca faizi kadar zarara uğrattığı belirlendiği halde davalı Bankanın bu zararın tümünden sorumlu tutulmamasının hukuka aykırılık taşıdığını, bozma sonrası düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alınmaya elverişli bulunmadığını, bilirkişinin "davacının 2009 yılı başında 115.000,00 TL'yi mevduat hesabına nakit yatırması ve bu bedelden 85.000,00 TL'sini Ağustos 2009 tarihinde önce çekip, bir ay sonra Eylül 2009 tarihinde tekrar yatırması" iddialarının bir kısmını kabul edip sadece "85.000,00 TL bedelin tekrar yatırıldığı iddiasını" değerlendirme dışı bırakmasının mantık hatası teşkil ettiğini, davalı ...'ın ikrarının dikkate alınmadığını, haksız fiil tarihinden itibaren faize hükmedilmesi ve faizin türünün de en yüksek mevduat faizi olarak belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek kararın düzeltilerek onanmasını ya da bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Turkish Bank A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı şirketlerin ayrı tüzel kişiliklerinin bulunduğunu, aynı binada faaliyet göstermeleri nedeniyle Turkish Yatırım A.Ş.'nin çalışanı olan davalı ...'ın hukuka aykırı işlemlerinden sorumlu tutulamayacağını, müvekkili Banka'nın çalışanları diğer davalılar Banu ve Cem yönünden davanın reddine karar verildiği halde müvekkilinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırılık taşıdığını, 59.325,00 TL'nin davacının hesabından çekildiğinin ekstrede göründüğünü, dekonttaki imzanın davacıya aidiyetinin belirlendiğini, bu kayıtlara itibar edilmek gerekirken diğer davalı ...'ın beyanlarına ve el yazısı ile oluşturduğu hesap bilgilerine güvenildiğini, ceza mahkemesine sunulan raporda davacının banka ve kurum nezdindeki hesaplarında bilgisi dışında herhangi bir zararına sebebiyet verici işleme rastlanmadığının tespit edildiğini, davacının kendisine fazladan ödeme yapıldığını ve kayıt dışı para aldığını ikrar ettiğini, bu itibarla 30.000,00 TL yönünden de müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, alacak istemine istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekili ve davalı Turkish Bank. A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan ayrı ayrı alınarak yekdiğerine verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.