Esas No: 2017/1677
Karar No: 2017/3889
Karar Tarihi: 09.11.2017

**15. Hukuk Dairesi         2017/1677 E.  ,  2017/3889 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı ile fer'i müdahiller vekillerince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Fer'i müdahiller vekili gelmedi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup davacı yüklenici bakiye iş bedelinin tahsilini ve teminat mektubunun iadesini talep etmiştir. Mahkemece davanın kabulü ile 935.192,94 TL'nin davalıdan tahsiline ve 1.000.000,00 euro bedelli teminat mektubunun davacı tarafa iadesine karar verilmiş, karar davalı ve fer'i müdahiller vekillerince temyiz edilmiş, temyiz üzerine dairemizce diğer temyiz sebepleri incelenmeden teminat mektuplarına yönelik harç yatırılmadan karar verildiği gerekçesi ile karar bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak harç tamamlatıldıktan sonra yapılan yargılamada davanın kabulü ile 935.192,94 TL'nin davalıdan tahsiline ve 1.000.000,00 euro bedelli teminat mektubunun davacı tarafa iadesine karar verilmiş, karar davalı ve fer'i müdahiller vekillerince temyiz edilmiştir.

Yargılama sonucunda, dava dilekçesinin talep kısmına göre hüküm kurmak gerekmektedir. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan ve zaman bakımından uygulanması gereken 1086 sayılı HUMK'nın 179/5. maddesinde dava dilekçesinde bulunması gereken unsurlar sayılırken dava dilekçesinin diğer unsurları yanında açık bir şekilde talep sonucunu da içermesi gerektiği belirtilmiştir. Nitekim karar tarihinden sonra yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 119/ğ maddesinde de aynı hüküm korunmuştur. Bu nedenlerle dava

dilekçesinin en önemli unsuru olan talep sonucu açık olmalı, hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde davacının mahkemeden hangi konuda ne miktarda talepte bulunduğu açıkça belirtmelidir. Talep sonucunun açık olmaması durumunda mahkeme, talep sonucunu 6100 sayılı HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında açıklattırmalıdır. Hakimin davayı aydınlatma ödevi; hakim açısından bir yetki olduğu kadar zorunlu olarak yapılması gereken bir görev olarak yorumlanmalıdır.

Somut olaya gelince, davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 31.10.2006 ve 22.03.2007 tarihli sözleşmelerin imzalandığını, 31.10.2006 tarihli kaba inşaat sözleşmesinden 51.108,07 TL alacağı kaldığını, ince işlere yönelik imzalanan 22.03.2007 tarihli sözleşmede sözleşme dışı yapılan ek işler nedeni ile ödenmeyen bedel olduğunu belirterek 429.589,50 TL+KDV alacaklarını kaldığını beyan etmiş, sözleşme konusu olmasına rağmen ödenmeyen işlerin başkasına yaptırılması nedeni ile kâr mahrumiyeti ve hakedişe girip ödenmeyen bedeller nedeni ile alacakları olduğunu ifade etmiş fakat bedel belirtmemiştir. Yine davacı kesin hakedişin ödenmesinde temerrüde düşüldüğünü ve teminat mektubunun iadesini talep ettiklerini belirterek toplam 1.501.112,05 TL alacağının (51.108,07+429.589,50+1.020.414,48) olduğunu şimdilik 20.000,00 TL'sinin ödenmesini talep ve dava etmiş ancak hangi kalem iş için ne miktarda talepte bulunulduğunu açıklamamıştır.

Davalının, talebin açık olmadığı itirazı üzerine davacı tarafından verilen cevaba cevap dilekçesinde de açıklama yapılmamış sadece kaba inşaat ile ilgili dava açılmadığını, kâr mahrumiyeti ve hakedişe girmeyen alacakların bedelinin 1.020.414,48 TL olduğu beyan edilmiştir. Davacı, ıslah dilekçesinde de 20.000,00 TL alacaklarını 935.192,94 TL'ye çıkardıkları bildirilmiş ancak hangi alacağını ne miktarda arttırdığını açıklamamıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucu; davanın kabulü ile, 20.000,00 TL alacağın temerrüt tarihi olan 27.09.2009’dan itibaren, 915.192,94 TL alacağın ise ıslah tarihi olan 14.05.2014’ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sözleşme gereğince davacı tarafından düzenlenip davalıya verilen ve davalının yedinde bulunan 1.000.000,00 euro bedelli teminat senedinin konusu kalmadığından davacıya iadesine karar verilmiş ancak 935.192,94 TL kabulde hangi talepler yönünden hangi miktarın kabul edildiği kararda açıklanmamıştır. Verilen karar 6100 sayılı HMK'nın 297/2. maddesinde yer alan “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.” hükmüne açıkça aykırı olmuştur.

Ayrıca taraflar arasında düzenlenen 22.03.2007 tarihli sözleşmenin 23. maddesinde “Teminatın İadesi” şartları düzenlenmiş olup, bu maddeye göre teminatın iade edilebilmesi için “Vergiler ve SSK, bordro fatura, işçi sağlığı ve iş güvenliği, hakediş, vergi veya idari cezaları olmadığının tespitine ilişkin resmi dairelerden alınmış yazının müteahhit tarafından iş sahibine ibraz edilmesi, iş sahibine ait malzeme, makine ve ekipmanın hasarsız kullanımı ve iadesi, iş bu sözleşmeden doğan ve müteahhidin ödemesi gereken herhangi bir bedelin, cezai şart ve/veya tazminatın bulunmaması kaydıyla işin tam ve eksiksiz oluşu konusunda

müteahhidin eksikliği kalmadığı anlaşılıp proje yönetimi firmasının onayı alındıktan ve kesin hakedişin ve kesin kabulün iş sahibi tarafından onaylanmasından sonra tarafların kesin hakedişe göre birbirinden alacakları izole edilir ve kesin teminat senedinin iadesi yapılır.” şartlarının gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu nedenle işin yapılıp sözleşmede alacak kalmaması teminatın iadesi için yeterli olmayıp vergi, SSK ve sözleşmede belirtilen kurumlardan ilişiksiz belgesi alınması da gerektidiğinden bu konuda davacıya süre verilip verilen süre içerisinde alınıp sunulacak belgelere göre sözleşmedeki şartların gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği değerlendirilerek teminat mektubu hakkında sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru olmamıştır.

Bu durumda mahkemece; öncelikle hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında davacının dava dilekçesinde alacak isteminde bulunulan kalemlerin her biri ile ilgili ne miktarda talepte bulunduğu, ıslah dilekçesinde hangi alacak kalemini ne miktarda arttırdığı açıklattırılması, ayrıca sözleşmenin 23. maddesi gereği teminat mektubunun iadesi koşullarının oluşup oluşmadığının tespit edilmesi için davacıya süre verilip sonucuna göre teminatın iadesine hakkında karar verilmesi gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı ve fer'i müdahiller yararına BOZULMASINA, bozma sebebine göre davalı ve fer'i müdahillerin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 1.480,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz eden davalı ve fer'i müdahillere geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 09.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.