Esas No: 2021/6550
Karar No: 2023/1335
Karar Tarihi: 06.03.2023

**11. Hukuk Dairesi         2021/6550 E.  ,  2023/1335 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/1441 Esas, 2021/842 Karar

HÜKÜM : Esastan ret, kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/112 E., 2019/193 K.

Taraflar arasındaki Türk Patent Marka Kurumu (TPMK) Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı TPMK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı TPMK vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin aynı zamanda ticaret unvanının çekirdek unsuru da olan "Lotto" ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı gerçek kişinin “Shop&Lotto” ibareli marka başvurusuna yaptıkları itirazlarının nihai olarak YİDK tarafından kısmen kabul edilerek başvuru kapsamından bir kısım emtianın çıkarıldığını, oysa dava konusu markanın ticaret unvanlarının çekirdek unsuru ve tescillli markalarındaki "Lotto" ibaresinin aynen yer aldığını,“Lotto ve Alışveriş /Lotto Dükkanı” anlamına gelen davaya konu markayı gören tüketicilerin davacı markalarının tescilli olduğu mal ve hizmetlerle rahatlıkla ilişkilendirilebilecek türde mal ve hizmetler olduğunu, müvekkiline ait markaların 6769 sayılı Sinai Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası anlamında tanınmış marka oldukları gibi, 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası anlamında “toplumda belirli bir tanınmış seviyesine ulaşmış” markalardan olduğunu, özgün şeklin esas unsur oluşturduğu 85432 nolu “Lotto + şekil” den oluşan markanın, Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2004/862 E.-2005/718 K. sayılı ilamı ile “tanınmış marka” kabul edildiğini, mezkur kararın Yargıtay tarafından da “markanın tanınmışlığı” benimsenerek onandığını ve kararın kesinleştiğini, davalının Türkiye’de ve dünyada tanınmış bir marka olan “Lotto” markasından bihaber olduğunun söylenemeyeceğini, davalının davacı müvekkilin işletme ve markasını ticaret hayatında uzun yıllar boyunca haklı olarak elde ettiği şöhretinden yararlanmak amacıyla böyle bir marka müracaatında bulunmasının aynı zamanda davaya konu başvurunun kötüniyetli bir marka başvurusu olduğuna da karine olduğunu ileri sürerek YİDK’nın 2017-M-11026 sayılı kararının iptali ve dava konusu 2017/04547 başvuru nolu “Shop&Lotto” ibaresinden oluşan markanın hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde, taraf marka işaretleri arasında kısmi benzerlik bulunsa da tescil kapsamlarında yer alan emtianın farklı olması nedeniyle iltibas bulunmadığını, iltibas karşılaştırılmasında davacının "Lotto" ibareli markasının sektörel olarak tanınmış olduğunun dikkate alındığını, Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı şahıs vekili davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tescilli bir marka ile başvuru konusu marka arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sescil ve anlamsal benzerlik olup olmadığının, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları yanında münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenimin nazara alınarak belirlenmesi gerektiği, buna göre benimsenen bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi davalının 2017/04547 sayılı markasının kapsamındaki 9. sınıftaki "giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler)" emtiası ile 35. sınıftaki "müşterin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler) mallarının bir araya getirilmesi" hizmetleri yönünden davacının önceki tarihli uluslararası 2012/36314 sayılı markasının kapsadığı “sınıf 14: Saatler ve zaman ölçme cihazları” malları ve 2009/63584 sayılı markasının kapsadığı “sınıf 35: “kol saatleri ve cep saatlerinin toptan, perakende ve online satışı hizmetleri” ile karakteristik özellikleri itibarıyla bir arada sunulabilen, birbirini tamamlayan, sıkı ilişki içerisinde olan markalar ya da işletmeler arasında idari ya da ekonomik bir bağ olduğu algısı yaratabilecek, karıştırılabilir benzer mal ve hizmet niteliği taşıdığı, belirtilen mal ve hizmetler bakımından taraf markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca iltibas tehlikesinin bulunduğunu, bunun dışında dava konusu marka kapsamında yer alan mal ve hizmetlerin davacının itirazına mesnet marka kapsamlarındaki mal ve hizmetlerden farklı bulunduğu, davacı markaları "spor giysileri ve ayakkabıları" malları bakımından tanınmış olsa da 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasındaki koşulların oluştuğunun davacının ispatlamadığı gibi 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası, altıncı fıkrası, dokuzuncu fıkralarına dayalı iddialarını da ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 2017-M-11026 sayılı YİDK kararının dava konusu edilen 2017/04547 sayılı markanın kapsamındaki 9. sınıftaki "giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler)" emtiası ile 35. sınıftaki "müşterin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler) mallarının bir araya getirilmesi" hizmetleri yönünden iptaline ve dava konusu markanın belirtilen mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı TPMK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu markanın asli unsurunun müvekkilinin ticaret unvanının ve tanınmış markasını oluşturan "Lotto" ibaresi ile aynı olduğunu, Paris Sözleşmesi'nin 8 inci maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 6769 sayılı Kanun hükümleri gereğince müvekkilinin ticaret unvanının koruma altında olduğunu, “Lotto" ve "Alışveriş /Lotto Dükkanı” anlamına gelen davaya konu markayı gören tüketicilerin, mezkur marka her ne emtia ve hizmet sınıfı için kullanılırsa kullanılsın, markanın kullanıldığı emtianın/hizmetin kesin bir biçimde müvekkilinin işletmesi ile doğrudan bir ilişkisi olduğunu zannedeceklerini ve işletmesi ile ilişkilendireceklerini, davalının son derece haksız olarak tüketicilerin bu zannını ticari anlamda istismar edebileceğini ve davacının uzun yıllar boyunca haklı olarak elde ettiği ticari şöhretinden haksız bir biçimde yararlanacağını, müvekkilinin ticari itibarına zarar da verebileceğini, bu bakımdan dava konusu markanın tüm mallar bakımından hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, dava konusu marka kapsamında bırakılan emtialar ile müvekkilinin markası kapsamında yer alan emtialar arasında iltibas tehlikesinin bulunduğunu, zira dava konusu marka kapsamında bırakılan 9. sınıf emtia ile ile müvekkilinin aynı sınıfta tescilli 2004/ 26417 sayılı markası kapsamına bulunan emtiaların ve özellikle optik mallarının birbiri ile ilişkinlendirilmesinin kaçınılmaz olduğunu, müvekkilinin 2012/36314 sayılı markasının 14. sınıfta yer alan ve ölçme aletleri olan; "...kronometreler, kronometrik aletler" için bulunduğunu, dava konusu marka kapsamında da, bir çeşit ölçme aletleri olan " Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar v.s.; taşıt göstergeleri ve bunların satış hizmetleri"nin bulunduğunu, anılan emtia farklı sınıflarda yer alsa da, taraflara ait markaların esas itibariyle "ölçme aletleri" için tescilli olduğu dikkate alındığında, markalar arasında iltibas tehlikesinin mevcut olduğunun kabulü gerektiğini, Ankara 4. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2009/43 E., 2010/492 K. sayılı kararı ile müvekkilinin 9. ve 18. sınıfta tescilli 2004/26417 sayılı markasının tanınmış marka olduğu, bu nedenle o davada dava konusu edilen marka kapsamında yer alan 16. sınıfta yer alan “kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler (Kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamül ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri.Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar).Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç).” malları yönünden davanın kabulüne karar verildiğini, bu nedenle davanın dava konusu marka kapsamında 16. sınıfta yer alan "Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları." emtiaları ve bu emtiaların satışına ilişkin olan 35. sınıf hizmetler yönünden reddinin yerinde bulunmadığını, müvekkilinin Lotto ibareli markalarının tanınmış olduğu yönünde mahkeme kararları bulunduğu gibi sadece tescilli olduğu mal ve hizmetler yönünden değil, mal ve hizmet sınırlaması olmaksızın, genel tüketici kitlesi tarafından nezdinde iyi tanınıp bilinen bir marka olup, Paris Sözleşmesi'nin 6 ncı maddesi anlamında tanınmış bir marka olduğunu, somut olayda tüm mal ve hizmetler bakımından 6769 sayılı Kanun'nun 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası koşullarının gerçekleştiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraf marka işaretleri arasında kısmi benzerlik bulunsa da tescil kapsamlarında yer alan emtianın farklı olması nedeniyle iltibas bulunmadığını, iltibas karşılaştırılmasında davacının "Lotto" ibareli markasının sektörel olarak tanınmış olduğunun dikkate alındığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda mal ve hizmet karşılaştırmasının usul ve yasaya uygun olarak yapıldığı gerekçesiyle davalı TPMK vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, davacı tarafça dosyaya sunulan Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2004/682 E. ve 2005/718 K. sayılı ilamından; davacının işbu davada da itirazına mesnet 25 ve 28. sınıfta yer alan mallar yönünden tescilli bulunan 85/085432 ve 85/085536 sayılı "Lotto" ibareli markaları nedeniyle reddedilen "Lotto Sport" ibareli marka başvurusunun reddine dair YİDK kararının iptali istemiyle açılan davada, mahkemece davacının "Lotto" ibareli markasının, dünyanın 145 ülkesinde, 355 ülkesel ve OHİM nezinde topluluk marka tescili bulunup tümünde kullanılan, hemen hemen her ülkede yazılı ve görsel tanıtım araçlarıyla gerçekleştirilen kuvvetli reklam ve yaygın dağıtım ile reklam ve haberlerle davacı teşebbüsüne sıkı sıkıya bağlı olan, ürünlerinin taşıdığı garanti ve kalite ile bilinen, coğrafi sınır, yaş, kültür farkı gözetilmeksizin tüm insanlar tarafından reflesk halinde hemen hatırlanan, Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ıncı ve 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasının tanımladığından öte bir dünya markası olduğu, dava konusu "Lotto Sport" ibareli markanın, davacının marka tescil kapsamlarında yer alan mallardan farklı olan 3 üncü sınıf emtia ve 35 inci sınıfta yer alan bir kısım hizmetler yönünden 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca tescil engeli bulunduğu kabul edilerek davanın reddine karar verildiği, kararın davacı tarafın temyizi üzerine Yargıtay tarafından onandığı ve yine davacının karar düzeltme isteminin de reddine karar verilerek kesinleştiği, Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2009/43 E.- 2010/682 K.sayılı ilamından; davacının işbu davada da itirazına mesnet 85536 ( 85/085536), 85432 (85/085432) ve 2004/26417 sayılı "Lotto" ibareli marklarına dayanarak "Lotta" ibareli marka başvurusuna yaptığı itirazın reddine dair YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkin davada; davacının "Lotto" ibareli markalarının tanınmış olduğu, "Lotta" ibareli marka kapsamında 5. sınıf ve 16. sınıfta yer alan bir kısım emtia bakımından 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki koşulların oluştuğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2011/4385 E.-2012/10856 K. sayılı ilamı ile onandığı, somut olay bakımından da, dava konusu "Shop&Lotto" ibareli markanın davacının itirazına mesnet tanınmış markasının esas unsuru olan "Lotto" ibaresini aynen barındırması ve markada yer alan "shop" ibaresinin Türkçe'de "dükkan" anlamına gelip mal ve hizmetin verildiği yere işaret etmesi karşında "Lotto" ibaresinin dava konusu markada da asli unsur olarak yer almasının eş deyişle taraf markaları arasında yüksek düzeyde benzerlik bulunduğu, dava konusu marka kapsamında farklı olarak yer alan ve yukarıda ayrıntısına yer verilen 9, 16, 35 , 36 ve 41. sınıf mal ve hizmetler yönünden 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasındaki koşulların davacı yararına oluştuğunun kabulünün gerektiği, zira davacı markalarının yüksek tanınmışlığı gözetildiğinde; dava konusu markanın belirtilen mal ve hizmetlerde kullanması halinde, davacının tanınmış markalarını bilen tüketici, dava konusu markadaki "Lotto" ibaresini gördüğünde, bildiği ve güvendiği markayı davacının farklı alanlarda da üretim ve satış yaptığını veya hizmet sunduğunu düşünerek dava konusu markayı taşıyan mal ve hizmetleri satın alabileceğinden davacı markalarının tanınmışlığından haksız olarak yararlanmasına, sonradan tescil olunan dava konusu marka sahibinin, davacı markası ile aynı kalite ve güveni tesis eden malı ve hizmeti sunamaması durumunda ise davacının tanınmış markalarının itibarının sarsılmasına neden olacağı gibi dava konusu markanın fazla sayıda farklı mal ve hizmetlerde kullanılması davacının tanınmış markasının ayırt ediciliğine de zarar verebileceğinden mahkemece benimsenen bilirkişi raporunda bildirilen aksi yöndeki görüşe iştirak etmenin mümkün olmadığı, bu itibarla, mahkemece, dava konusu marka kapsamında farklı olarak yer alan mal ve hizmetler bakımından 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası koşullarının davacı yararına oluştuğu nazara alınarak davanın tümden kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde belirtilen mal ve hizmetler bakımından davanın kısmen reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, YİDK’nın 2017-M-11026 sayılı kararının iptali ve dava konusu 2017/04547 başvuru nolu “Shop&Lotto” markanın hükümsüzlüğüne, davalı TPMK vekilinin tüm, davacı vekilinin sair istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şahıs vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraf markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, yine aynı Kanun'un 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası anlamında da bir aykırılığın bulunmadığını, davacının bu maddeye dayanarak yaptığı itirazların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı dördüncü fıkrasında Paris sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvurularının itiraz üzerine reddedileceğinin düzenlendiğini, davacıya ait markaya ilişkin tanınmış marka kaydı bulunmadığını, istinaf mahkemesince verilen kararın hukuka uygun olmadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı TPMK vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi karar gerekçesinin aksine taraf markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin fıkrası anlamında iltibas tehlikesinin bulunmadığını, iltibas tehlikesinin oluşması için çifte benzerlik şartının gerçekleşmesi gerektiğini, YİDK kararındaki tespitlerin hukuka uygun olduğunu, yine 41. sınıftaki mal ve hizmetler yönünden 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasındaki koşulların oluşmadığını, taraf marka işaretleri arasında kısmi benzerlik bulunsa da tescil kapsamlarında yer alan emtianın farklı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK’nın 2017-M-11026 sayılı kararının iptali ve dava konusu 2017/04547 başvuru no.lu “Shop&Lotto” markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Alınmadığı anlaşılan 179,90 TL temyiz ilam harcı ile 886,80 TL temyiz başvuru harcının temyiz eden davalı ...'dan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.