Esas No: 2019/939
Karar No: 2019/4566
Karar Tarihi: 13.11.2019

**15. Hukuk Dairesi         2019/939 E.  ,  2019/4566 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu defa dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup sözleşme kapsamında yapılan işlerden bakiye iş bedeli alacağının tahsili ile sözleşmeye göre davalı iş sahibince temin edilmesi gerektiği halde davacı yüklenicinin temin ettiği malzemelerin bedeli ile sözleşme dışı iş bedelinin ödenmesi istemlerine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı iş sahibince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında, ...’de bulunan bir villanın dış cephe restorasyon ve tadilat işlerinin yapılması konusunda 10.04.2012 tarihinde sözleşme imzalanmış olup sözleşmenin 5. maddesinde yapılacak işler 28 kalem halinde sayılmış, 7. maddesinde malzemelerin davalı iş sahibince temin edileceği belirtilmiş, 8. maddesinde de sözleşme kapsamındaki işlerin 150.000,00 TL + KDV bedelle yapılacağı ve bu bedelin 60.000,00 TL’lik fatura giderinin yükleniciye ait olacağı kararlaştırılmıştır.

Davacı yüklenici, iş sahibince izin verilmemesi sebebiyle tamamlanamayan 2.750,00 TL tutarlı bir kısım boya ve vernik işleri dışında sözleşme kapsamındaki işlerin tümünü gerçekleştirdiği gibi sözleşmenin 6. maddesinde kapsam dışı bırakılan 7.500,00 TL bedelli zemin ahşap döşeme işini de yaptığını, ayrıca davalı yanca temin edilmesi gereken

malzemelerden 54.393,83 TL’lik kısmının da kendisince temin edildiğini ileri sürerek davalının 81.019,00 TL’lik ödemesi mahsup edildikten sonra kalan 147.301,00 TL alacağının ve 2.188,00 TL delil tespit giderinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan keşif sonucu dosyaya sunulan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda, 150.000,00 TL götürü bedel ve 7.500,00 TL sözleşme dışı iş bedeli toplamı 157.500,00 TL’ye %18 KDV tutarı olan 28.350,00 TL ve yüklenici tarafından temin edilen malzemelerin bedeli 54,397,35 TL eklenip; 60.000,00 TL’nin KDV’si 9.152,54 TL, eksik yapılan işler bedeli 5.500,00 TL ve kısmi ödemeler tutarı 81.019,00 TL düşüldükten sonra davacı yüklenicinin bakiye alacağı 144.575,81 TL bulunmuş ve buna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar, davalı iş sahibi vekilince temyiz edilmiştir.

Sözleşme kapsamında yapılacak işler için ödenecek bedel dikkate alındığında sözleşmenin götürü bedelli olduğu anlaşılmaktadır. Götürü bedelli sözleşmelerde yüklenici ediminin kısmen ifa edilmesi halinde, kararlaştırıldığı halde yapılmayan ya da yapımından vazgeçilen imalât bedellerinin, Dairemiz uygulamalarında fiziki oran yöntemi diye adlandırılan ve yapılmayan ya da yapımından vazgeçilen işlerin, işin tamamına göre fiziki oranının tespitiyle bu oranın götürü bedele uygulanması suretiyle hesaplanması gerekir.

Delil tespiti ve yargılama sırasında yapılan bilirkişi incelemeleri ve dosya kapsamından davacı yüklenicinin, sözleşme kapsamındaki işlerden bina cephesinde son kat rulo ile boya uygulaması, içeride tavan ve kapıların verniklenmesi, giriş katta tavan ahşap kaplamasına renksiz mat vernik sürülmesi, pencere doğramalarının son kat boyanması, balkonlara sonradan ilave edilen ahşapların boyanması işlerini eksik bıraktığı ve sözleşmenin 5. maddesinde sayılan iş kalemlerinden 9, 24 ve 26. sıradaki işleri hiç yapmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacının sözleşme kapsamında istemeye hak kazandığı iş bedelinin belirlenmesi için eksik bırakılan boya ve vernik işleri ile sözleşme, proje ve mahallinde yapılacak incelemeye göre kapsamı belirlenebilecek olan 9, 24 ve 26. sıradaki iş kalemlerinin işin tamamının yüzde kaçına tekabül ettiği tespit edilerek KDV dahil (9.152,54 TL yükleniciye ait KDV düşülmüş) toplam 167.847,46 TL iş bedeline uygulanarak davacının sözleşme kapsamında hak ettiği iş bedelinin hesaplanması gerekirken eksik bırakılan boya ve vernik işlerinin bedellerinin götürü bedelden bağımsız olarak belirlenmesi ve hiç yapılmayan iş kalemleri için bedel indirimi yapılmaması doğru olmamıştır.

Sözleşmenin 7. maddesinde ahşap kereste, tüm doğrama camları, tüm yalıtım malzemeleri, tüm demir ve konstrüksiyon malzemesi vb. tüm ihtiyaçların davalı iş sahibi tarafından temin edileceği, koruyucu vernik ve benzeri malzemenin ise yüklenici tarafından temin edileceği kararlaştırılmıştır. Buna karşın davacı yüklenici 54.393,83 TL bedelli malzemenin kendilerince temin edildiğini ileri sürmüş ve buna dair muhtelif firmalarca kendi adına kesilmiş 34 adet fatura ibraz etmiştir. Mahkemece bu tutar da davacı alacağına dahil edilerek hüküm altına alınmıştır. Sözleşmenin 7. maddesinin açık hükmü karşısında davacının bazı malzemeleri sözleşmeye göre sorumlu olan iş sahibi temin etmeyip kendisinin temin ettiği iddiasını yasal delillerle kanıtlaması zorunlu olduğundan davacının temin ettiğini ileri sürdüğü malzemelerin dava konusu imalâtta kullanılıp kullanılmadığı, ne kadarının kullanıldığı, kullanılanların işin yapıldığı tarih itibariyle mahalli piyasa rayiçleriyle bedeli

konusunda bilirkişilerden ek rapor alınıp bulunacak miktarın ve 7.500,00 TL sözleşme dışı iş bedelinin, yukarıda açıklandığı şekilde belirlenecek sözleşme kapsamında hak edilen iş bedeline eklenmesi ve 81.019,81 TL ödemenin toplam alacaktan düşülmesi suretiyle sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekir.

Bu nedenlerle kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 2.037,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine, 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 218,50 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 13.11.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.