Esas No: 2023/3006
Karar No: 2023/5346
Karar Tarihi: 06.11.2023

**7. Hukuk Dairesi         2023/3006 E.  ,  2023/5346 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/450 E., 2023/639 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul, kısmen ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2009/198 E., 2016/622 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tapu iptali ve tescil veya tazminat ile trafik kaydının iptali veya tazminat, ecrimisil ve alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; tapu iptal tescil ve ecrimisil davalarının reddine; araç, buğday bedeli ve döviz alacaklarına ilişkin taleplerinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, duruşma isteminin dava değeri 2023 yılı duruşma sınırı altında kaldığından reddine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ...’nin kardeş olduklarını, diğer davalının davalı ...’nin aile şirketi olduğunu, müvekkili ile davalının birlikte ticaret yaptıklarını, 2001 yılında davalının ve oğlunun ortaklığı sona erdirdiğini, dava konusu 118 parsel sayılı taşınmazı davalı ... ile birlikte satın almalarına rağmen taşınmazın davalı ... adına tescil edildiğini ve davalının taşınmazı 02.04.2009 tarihinde davalı şirkete satış adı altında devrettiğini belirterek, dava konusu taşınmazda davalı şirket adına kayıtlı ½ hissenin müvekkili adına tesciline, mümkün olmaması halinde rayiç değerinin tazminine; müvekkili ve davalı ...’ye babalarından miras kalan taşınmazların müvekkilinin muvafakatinin olmamasına rağmen davalı ... tarafından kullanıldığını ileri sürerek de 6.000,00 TL ecrimisilin müvekkiline faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili 01.03.2016 tarihli duruşmada alınan imzalı beyanı ile dava dilekçesindeki 5 ... maddesinde yer ... otomobiller, döviz, borç olarak verilen altınlar, babadan kalan dolardan payına düşen kısım, davalı adına davacı tarafça ... ...'a ödenen borç ile 37.400 kg buğdayın 1/2 payı bedellerine mahsuben her bir kalem için 1.000,00 TL'den 6.000,00 TL'nin davalıdan alınması taleplerinden ve tüm araçlar hakkındaki davalarından feragat etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafın iddialarının yersiz olduğunu, davalı ... ile davacı arasında ortaklığın söz konusu olmadığını, dava konusu 118 parsel sayılı taşınmazın satın alınmasında davacının katkısının bulunmadığını, tarafların murislerinden kalan taşınmazlarda davacının hissesini icara vermek suretiyle kullandığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE İSTİNAF

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava hata ve hile hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, ecrimisil ve alacak davası olarak nitelendirilerek davanın ispatlanamadığı ve davacının bir kısım taleplerinden feragat ettiği gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar hakkında, davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin 22.10.2020 tarihli ve 2018/2940 Esas, 2020/1285 Karar sayılı kararı ile davadaki istemin adi ortaklık ilişkisinden kaynaklı tescil ve alacak olduğu belirtildikten sonra, davanın tekrar nitelendirmesi yapılarak iddianın ileri sürülüş biçimine göre uyuşmazlığın inançlı işleme dayalı tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkin olduğu belirtilerek, davacının araçlar, döviz, ... ve buğday taleplerine ilişkin istemlerinden feragat ettiği, tapu iptali ve tescil, tazminat ve ecrimisile ilişkin davanın ise tanık anlatımlarıyla da ispatlanamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK md. 353/1-b-2 uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında, davanın reddine; araç, buğday bedeli ve dövize ilişkin davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 22.10.2020 tarihli, 2018/2940-2020/1285 E.- K. sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 20.12.2022 tarih ve 2021/2211 Esas, 2022/7859 Karar sayılı ilamı ile ‘‘....Bölge Adliye Mahkemesince, davadaki istemin adi ortaklık ilişkisinden kaynaklı tescil ve alacak olduğu belirtildikten sonra, davanın tekrar nitelendirmesi yapılarak iddianın ileri sürülüş biçimine göre uyuşmazlığın inançlı işleme dayalı tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkin olduğu belirtilmiştir..." Uyuşmazlığın adi ortaklık ilişkisinden kaynaklandığının kabulü halinde uygulanacak hükümlerle, inanç ilişkisinden kaynaklandığının kabulü halinde uygulanacak hükümler ve bunların sonuçları birbirinden farklı olduğundan Bölge Adliye Mahkemesince, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 359 uncu maddesine aykırı olarak kararın gerekçesinde çelişki oluşturulması doğru görülmemiştir. Bununla birlikte; Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerekirken, hüküm fıkrasında, “karar HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında” ifadesinin kullanılması da usul ve yasaya aykırı olmuştur...’’ gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6100 Sayılı HMK 353/1-b-3, 1-b-2 maddeleri gereğince karar kaldırılarak yeniden esas hakkında;

1. Davacı tarafça ikame edilen tapu iptal tescil ve ecrimisil davalarının reddine,

2. Davacı tarafça açılan araç, buğday bedeli ve döviz alacaklarına ilişkin taleplerinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ile davalının kardeş olduklarını, tarafların 1970 yılında ortak olarak tuhafiyecilik işi yaptıklarını, bu işin 1992 yılına kadar sürdüğünü, 1992 yılında ise kuyumculuk işine başladıklarını bu işin 2001 yılına dek sürdüğünü, 2001 yılında haberi olmaksızın ortaklığın davalı tarafından sona erdirildiğini, davalının kuyumculuk işinden başka işi olmadığını, ayrıca ortak olan tarlaları kullanmasından geliri olduğunu, taşınmazların ortak gelirden alındığını, taşınmazların 1/2 oranda davacı adına kayıtlı olması gerekirken davalı tarafça kendisi ve oğlunun kurduğu şirkete devir ve temlik edildiğini, tanık anlatımlarıyla taşınmazların kuyumculuktan elde edilen gelirle alındığının anlaşıldığını, buna rağmen mahkemece hatalı vasıflandırma yapılarak tanık dinlenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini, dava konusu Tekirdağ ili, ... Mahallesi'nde kain ve tapunun Cilt:55, Sahife: 5373 ve 5374, Pafta:79, Ada: 2565 Parsel:115'te kayıtlı 497 m² miktarlı arsa ile bitişikteki 116 parsel sayılı 484 m² miktarlı 2 adet arsanın tarafların ortak çalıştırdıkları kuyumcu dükkanındaki tasarruf ve birikimleri ile alındığını, tapu kayıtlarının da l/2'şer olarak davacı müvekkil ... ile davalı ağabeyi Lütfü adına ortak olması gerekirken tamamının davalı Lütfü adına tescil edildiğini, davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; inançlı işleme dayalı tapu iptal ve tescil ile tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369’uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, karardan bir örneğin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

06.11.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.