Esas No: 2023/4605
Karar No: 2023/7506
Karar Tarihi: 05.06.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/4605 E.  ,  2023/7506 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/350 D.İş

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2021/İHK-14676

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kabulü- İtirazın Kısmen Kabulü ile

Başvurunun Kısmen Kabulü

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2020/96274

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 22.01.2019 tarihinde davalının zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortaladığı aracın yaya halde bulunan davacıya çarpması şeklinde meydana gelen trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirtip, belirsiz alacak davası olarak 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş, bila tarihli dilekçe ile talebini 86.048,48 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; usulüne uygun başvuruda bulunulmadığını, başvurunun usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, kusur tespiti gerektiğini, aktüer bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faizle hesaplama yapılmasını, geçici iş göremezlik tazminatının teminat kapsamında bulunmadığını, temerrüt tarihinden avans faizi isteminin haksız olduğunu belirterek başvurunun reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafından sunulan maluliyet raporuna göre davacının sürekli iş göremezliğinin % 19 ve geçici iş göremezliğinin 4 ay olarak belirlenmiş olduğu, kusur raporuna göre davalının sigortaladığı araç sürücüsünün % 75 oranında kusurlu bulunduğu, PMF Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği uygulanmak suretiyle düzenlenen bilirkişi raporu doğrultusunda başvurunun kabulü ile 6.062,70 TL geçici iş göremezlik ve 79.985,78 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere 86.048,48 TL'nin 23.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, kusur durumunun hatalı belirlendiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizle hesaplama yapılması gerektiği, geçici iş göremezlik tazminatının teminat kapsamında bulunmadığı, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i olması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hükme esas alınan 09.03.2020 tarihli maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediği, Adnan Menderes Üniversitesince düzenlenen 31.03.2021 tarihli raporla maluliyet oranının % 11 ve geçici iş göremezlik süresinin 90 gün olarak belirlendiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rantla hesaplama yapılması gerektiği, kusur tespitinine ilişkin raporun denetime elverişli olduğu, buna göre davalının sigortaladığı araç sürücüsünün % 75 oranında kusurlu bulunduğu, İtiraz Hakem Heyetince aktüer bilirkişiden alınan ek raporun denetime elverişli olduğu gerekçesiyle davalının itirazının kısmen kabulüne; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak başvurunun kısmen kabulü ile 4.547,03 TL geçici iş göremezlik, 75.664,40 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere 80.211,43 TL'nin 23.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, kusur durumunun hatalı belirlendiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faizle hesaplama yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının teminat kapsamında bulunmadığını, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i olması gerektiğini, İtiraz Hakem Heyeti kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya çarpıp davacının yaralanması sonucu uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliği'nin 16 ncı maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, hesaplamanın içtihatlara uygun olmasına, davalının geçici iş göremezlik zararından sorumlu olmasına, kusur raporunun denetime elverişli olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İtiraz Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının hüküm fıkrasının 5 numaralı bendinde yer alan "11.227,00 TL" ibaresinin çıkartılarak yerine "4.080,00 TL" ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

05.06.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

Trafik kazasında bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin gerçek zararının hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve TRH 2010 Yaşam Tablosu'nun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin daha uygun olacağına karar verilmiştir. Diğer yandan; Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı gereği, iş gücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak yapılması gereklidir.

Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle hesaplama yapılan aktüer raporuna göre tazminata karar verilmiş; davalı vekili tarafından diğer sebeplerle birlikte hesabın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faizle yapılması yönünden bu karara itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle hesaplama yapılması gerektiği kabul edilip bu teknikle yapılan hesaba göre tazminata karar verilmiş; davalı yanın hesap tekniğine ilişkin itirazlarını da kapsayan temyiz başvurusunun reddiyle İtiraz Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği tazminat hesaplamasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğinin kullanılması gereklidir. Ancak, davacı yanın aleyhine olan PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle hesabın esas alındığı Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmemesi ile hesap tekniği bakımından davalı yararına oluşan usuli kazanılmış haklar da gözetilerek, PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle (ve doğru biçimde tespit edilen % 11 maluliyet oranı üzerinden) hesaplanan tazminata karar verilmesi için İtiraz Hakem Heyeti kararının davalı yararına bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun bu yöne ilişkin davalı temyizinin de reddiyle kararın düzeltilerek onanması yönündeki bozma kararına katılmıyorum.