Esas No: 2023/1006
Karar No: 2023/6020
Karar Tarihi: 09.11.2023

**8. Hukuk Dairesi         2023/1006 E.  ,  2023/6020 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/336 E., 2022/810 K.

...

...

...

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine

...

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Kadastro Mahkemesi

SAYISI : 2019/9 E., 2020/76 K.

Taraflar arasındaki 3303 ... Taşkömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanun (3303 ... Kanun) kapsamında yapılan kullanım kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, davalı Hazine vekili ve davalı ... Kurumu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Hazine vekili ve davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili ... Mahallesi çalışma alanında 3303 ... Kanun'un Ek-1 inci maddesi kapsamında yapılan kullanım kadastrosu sırasında, 2198 ada 1 parsel ... 3.819,79 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, beyanlar hanesine, ''3303 ... Kanun'un 3 üncü maddesi gereğince idarenin ve ruhsat sahiplerinin maden arama ve işletme faaliyetlerine müdahale edilemeyeceği ve bundan doğacak zararlarda mülkiyet hakkına dayanılarak bir hak ve tazminat iddiasında bulunulamayacağı, kamu yararı ve ülke güvenliği açısından yabancı uyruklu gerçek kişiler ile kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip yabancı ticari şirketlerince iktisap veya sınırlı ayni hak tesis edilemeyeceği, 14.11.1999 tarihinden önce olmak üzere Türkiye Taşkömürü Kurumunun kullanımında bulunduğu, krokisinde (A) ve (B) harfi ile gösterilen bir katlı kargir ev ve (C) harfi ile gösterilen kargir su deposu Türkiye Taşkömürü Kurumuna aittir." şerhi yazılarak, bahçe vasfıyla davalı Hazine adına tespit edilmiştir.

2. Davacı ... ve arkadaşları dava dilekçelerinde; ... ili ... ada 1 parsel ... taşınmazın bir bölümünün kendi kullanımlarında olduğu ileri sürerek, lehlerine kullanıcı şerhi verilmesini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların vaki veya muhtemel iddialarını kabul etmelerinin mümkün olmadığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... Kurumu vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu yerin 1947 yılından beri kurum tarafından kullanıldığını, Türkiye Taşkömürü Kurumu lojmanlarının ... ve ... adına tahsisli olup lojman olarak davacılar tarafından kullanıldığını, Ek 4 - A, B taahütnamede bu durumu kabul ettiklerinin anlaşıldığını, dava konusu taşınmazı tahliye edeceklerini, taahhütlere aykırı davranmış olduklarını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmazın Türkiye Taşkömürü Kurumunun lojmanı olduğu, davacılar tarafından Türkiye Taşkömürü Kurumunda çalışmaları sebebiyle kullanım haklarının doğduğu, lojman binası olan taşınmazda davacıların malik sıfatıyla zilyetliklerinin bulunmadığı, fakat lojmanın devamındaki bahçeyi sahiplenerek, kendi emekleriyle 1980 - 1990'lı yıllardan bu yana ektikleri, 28.09.2020 tarihli fen bilirkişi raporundaki (F), (D) ve (E) ile gösterilen alanlarda davacıların 1999 yılı ve çok öncesinden bu zamana kadar malik sıfatıyla zilyet oldukları, bu alanların lojmanın sınırlarına dahil olmadığı ve davacılar tarafından sahiplenildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, dava konusu 2198 ada 1 parsel ... taşınmazın fen bilirkişisinin 28.09.2020 tarihli raporuna ekli krokide gösterildiği gibi kadastro tutanağında belirtilen vasıf ve 1458 metrekare yüzölçümü ile Hazine adına kayıt ve tesciline, tutanağın beyanlar hanesindeki şerhlerin devamına, aynı rapora ekli krokide (D) ve (E) harfleri ile gösterilen kısımlarına son parsel numarası verilmek suretiyle bahçe vasfıyla ve 1.095,89 metrekare yüzölçümü ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, tutanağın beyanlar hanesine;

a) "3303 ... Kanunun 3 üncü maddesi gereğince idarenin ve ruhsat sahiplerinin maden arama ve işletme faaliyetlerine müdahale edilemez ve bundan doğacak zararlarda mülkiyet hakkına dayanılarak bir hak ve tazminat iddiasında bulunamaz."

b) "Kamu yararı ve ülke güvenliği açısından yabancı uyruklu gerçek kişiler ile kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip yabancı ticari şirketlerince iktisap veya sınırlı aynı hak tesis edilemez"

c) "14/11/1999 tarihinden evvel olmak üzere 2 hisse itibarı ile

1 hissesi ... oğlu ...;

1 hissesi ... oğlu ... kullanımındadır." şerhlerinin konulmasına;

Aynı raporda (F) harfi ile gösterilen kısımına son parsel numarası verilmek suretiyle bahçe vasfıyla ve 1265,50 metrekare yüzölçümü ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, tutanağın beyanlar hanesine;

a) "3303 ... Kanunun 3 üncü maddesi gereğince idarenin ve ruhsat sahiplerinin maden arama ve işletme faaliyetlerine müdahale edilemez ve bundan doğacak zararlarda mülkiyet hakkına dayanılarak bir hak ve tazminat iddiasında bulunamaz."

b) "Kamu yararı ve ülke güvenliği açısından yabancı uyruklu gerçek kişiler ile kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip yabancı ticari şirketlerince iktisap veya sınırlı aynı hak tesis edilemez"

c) "14/11/1999 tarihinden evvel olmak üzere 2 hisse itibarı ile

1 hisesi ... oğlu ...;

1 hissesi ... oğlu ... kullanımındadır." şerhlerinin konulmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili ve davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın dosya davacılarının kesintisiz ve nizasız olarak 20 yıldır zilyetliğinde olmadığını, taşınmaz üzerinde yıllardır herhangi bir işlem yapılmayarak terk edildiğini, ne zilyetlik şeklinin ve süresinin, nede başlangıç ve bitiş tarihinin belli olmadığını, hayali, tahmini ve kuvvetli şüphe arz eden beyanlar üzerine hüküm tesis edildiğini, davacıların tanık olarak gösterdiği kişilerin ve resen tayin olunan mahalli bilirkişinin zilyetliğe ve süreye ilişkin iddialarının ve beyanlarının gerçek dışı olduğunu, evveliyatı itibari ile Hazineye ait bir taşınmazın senetsizden veya senetle satılması suretiyle veya miras yolu ile intikali ya da el değiştirmesinin mümkün olmadığını, üzerinde herhangi bir zilyetlik emaresi olmadığından Hazine adına boş bırakılmak sureti ile tespit gördüğünü, bu nedenlerle eksik ve yetersiz araştırma ile verilen İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu parsel üzerinde bulunan kurum lojmanlarının 1947 yılından beri ''Bahçeli ev'' olarak kullanıldığını, lojmanların bahçesinde bulunan ve fen bilirkişisinin 28.09.2020 tarihli raporunun ekindeki krokide (C) harfiyle gösterilen Tulumba Binalarının vergisini 1942 yılından bu yana ödemekte olduklarını, parsel üzerindeki lojman binalarının kurumlarına ait olduğu taraflarca kabul edilmişken bu lojmanlarla bir bütün halindeki bahçelerinin davacılarca kullanıldığının kabulünün mümkün olmadığını, davacıların müvekkil kuruma vermiş oldukları taahhütnamelere aykırı olarak davrandıklarını açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve Kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davalı Hazine vekili, davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurularının 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/(1)-b.1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davalı Hazine vekili ve davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... Kurumu vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kullanım kadastrosuna itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık 3303 ... Kanun'un Ek-1 inci maddesinde belirtildiği üzere, dava konusu taşınmazın 14.11.1999 tarihi itibariyle davacı tarafın kullanımında olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Kanun'un 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3303 ... Kanun'un Ek 1 inci maddesi,

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekili, davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 189,15 TL'nin temyiz eden davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğünden alınmasına,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...