Esas No: 2023/13000
Karar No: 2024/10709
Karar Tarihi: 03.12.2024

**7. Ceza Dairesi         2023/13000 E.  ,  2024/10709 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hâkimliği

SAYISI : 2022/1611 D. İş

KARAR : İtirazın kısmen kabulü, kısmen reddi

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN :Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun (7179 sayılı Kanun) 24 üncü maddesinde gereğince 01.01.2020-05.04.2021 tarihleri kapsamında yoklama kaçağı olma eyleminden dolayı kabahatli ... hakkında Milli Savunma Bakanlığı Askeralma Genel Müdürlüğü İnegöl Askerlik Şubesi Başkanlığının 16.06.2021 tarihli ve 2021-441 sayılı kararı ile uygulanan 6.155,00 TL idarî para cezasına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin İnegöl Sulh Ceza Hâkimliğinin 13.10.2021 tarihli ve 2021/3419 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın, Bursa 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 18.02.2022 tarihli ve 2022/1611 D. İş sayılı kararıyla; 7179 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olan 26.06.2019 tarihinden önceki dönem için 2.820,14 TL yönünden kabulüne, bu tarih sonrası 3.334,84 TL yönünden reddine kesin olarak karar verildiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 02.05.2023 tarihli ve 94660652-105-16-11121-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.06.2023 tarihli ve KYB - 2023/54157 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.06.2023 tarihli ve KYB - 2023/54157 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Kabahatlinin yoklama kaçağı fiiline ilişkin olarak kabahat tarihlerinin bir kısmında 1111 sayılı (mülga) Askerlik Kanunu’nun 89. maddesinde yer alan, " (Değişik: 31/3/2011-6217/3 md.)... Barışta, kabul edilebilir bir özrü olmaksızın;

a) Yoklama kaçaklarından birlikte (…) yoklamaya tabi oldukları doğumluların yurt genelinde normal sevk yılı içindeki son kafilesi gönderilmiş bulunanlar için, son kafilenin gönderilmesi tarihinden,

b) Saklılardan yaşıtlarının yurt genelinde normal sevk yılı içindeki son kafilesi gönderilmiş bulunanlar için, son kafilenin gönderilmesi tarihinden,

c) Bakaya kalanlar için, bakaya kaldıkları tarihten,

d) İhtiyat erattan çağrılıp da birlikte işleme tabi olduğu kişiler gönderilmiş bulunanlar için, en son gönderilme tarihinden,

e) Yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olup olmamasına bakılmaksızın askerlik şubesince sevk edildiği kıtasına katılmayan veya geç katılanlar için, kendilerine tanınan kanuni yol süresinin Bitiminden, itibaren dört ay içinde gelenler ikiyüzelli, yakalananlar bin; dört aydan sonra bir yıl içinde gelenler beşyüz, yakalananlar ikibin; bir yıldan sonra gelenler yediyüzelli, yakalananlar üçbin Türk Lirası idarî para cezasıyla cezalandırılır. Bir yıldan sonra tamamlanan her takvim yılı için kendiliğinden gelenler ayrıca bin, yakalananlar ayrıca ikibin Türk Lirası idarî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, bu eylemlerinden sonra askerlik şubesince ilk sevk edildikleri kıtalara gecikmeksizin katılmaları halinde haklarında verilecek idarî para cezalarının yarısı verilir..." şeklindeki düzenlemenin yürürlükte olduğu,

Kabahatlinin atılı eylemine ilişkin olarak 26/06/2019 tarihinde yürürlüğe giren ve 1111 sayılı Kanun'u yürürlükten kaldıran 7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun "Yoklama kaçağı, saklı ve bakayalara verilecek cezalar" başlıklı 24. maddesinin ise,

"(1) Barışta, kabul edilebilir bir özrü olmaksızın;

a) Yoklama kaçakları ve saklılar için, yoklama kaçağı kaldıkları tarihten,

b) Bakayalar için, bakaya kaldıkları tarihten,

c) Geç iltihak bakayaları için, kendilerine tanınan yol süresinin bitiminden,

ç) Yedeklerden çağrılanlar için, birlikte işleme tabi olanların en son gönderilme tarihinden, itibaren kaçak kaldıkları gün süresi kadar idari para cezası ile cezalandırılır. Bunlardan kendiliğinden gelenler her gün karşılığı 5 Türk lirası, yakalananlar ise her gün karşılığı 10 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Bu fıkra kapsamında belirlenen idari para cezalarının yeniden değerlendirmesinde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin yedinci fıkrası, bir Türk lirasının küsuru dikkate alınarak uygulanır. İdari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.

(2) Yapılan muayenelerinde askerliğe elverişli olmadıkları anlaşılanlar, askerlikten muafiyet hakkı olanlar ile bu Kanunda belirtilen nedenlerle erteleme hakkı olduğu hâlde süresi içerisinde işlem yaptırmayanlara erteleme sürelerine denk gelen günler için idari para cezası uygulanmaz..." şeklinde olduğu,

5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 5. maddesindeki “26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatlar bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatlar karşılığında öngörülen idari yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir.” ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin 7/2 nci maddesindeki “Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.” şeklindeki düzenlemeler karşısında, idari yaptırım kararının 16/06/2021 tarihinde düzenlendiği nazara alınarak, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 7/2 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 9/3 üncü maddesi gereğince lehe olan hükmün, önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya uygulanarak ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenmesi gerektiği, bu bağlamda kabahatli hakkında 1111 sayılı (mülga) Askerlik Kanunu ile 7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun ilgili hükümlerinden verilmesi gereken cezalar ayrı ayrı tespit edilip, sonuç cezalar karşılaştırılarak lehe olan yasa belirlenip uygulama yapılması gerektiği gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

7179 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesi gereğince 01.01.2020-05.04.2021 tarihleri kapsamında yoklama kaçağı olma eyleminden dolayı kabahatli ... hakkında Milli Savunma Bakanlığı Askeralma Genel Müdürlüğü ... Askerlik Şubesi Başkanlığının 16.06.2021 tarihli ve 2021-441 sayılı kararı ile uygulanan 6.155,00 TL idari para cezasına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin İnegöl Sulh Ceza Hâkimliğinin 13.10.2021 tarihli ve 2021/3419 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın, Bursa 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 18.02.2022 tarihli ve 2022/1611 D. İş sayılı kararıyla; 7179 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olan 26.06.2019 tarihinden önceki dönem için 2.820,14 TL yönünden kabulüne, bu tarih sonrası 3.334,84 TL yönünden reddine karar verilmiş ise de; İnegöl Sulh Ceza Hâkimliğinin 13.10.2021 tarihli ve 2021/3419 değişik iş sayılı kararının kesin nitelikte olduğu, kanun yolunda yanıltmanın bu durumu değiştirmeyeceği ve Bursa 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 18.02.2022 tarihli ve 2022/1611 D. İş sayılı kararının hukuki değerden yoksun bulunduğu anlaşılmakla; İnegöl Sulh Ceza Hâkimliğinin 13.10.2021 tarihli ve 2021/3419 D.İş sayılı kararı yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağına ilişkin Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dava dosyasının, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle 03.12.2024 tarihinde karar verildi.