Esas No: 2021/22395
Karar No: 2023/407
Karar Tarihi: 16.01.2023

**4. Hukuk Dairesi         2021/22395 E.  ,  2023/407 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/550 D. İş - 2021/556 K.

SAYISI : 2021/İHK-17800

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun kısmen kabulü - Davacının itirazının reddi, davalının itirazının kısmen kabulü ile başvurunun kısmen kabulü

SAYISI : K-2021/49033

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının reddi, davalının itirazının kısmen kabulü ile ... kararının kaldırılarak başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı aracın 14.10.2019 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazasında tescilsiz motosiklette yolcu olan davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 5.000,00 TL sürekli işgöremezlik tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş, bila tarihli dilekçeyle talebini davalının sigortaladığı araç sürücüsünün %75 kusuru dikkate alınarak 272.574,74 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun usulüne uygun olmayıp başvurunun usulden reddi gerektiği, maluliyet oranının fahiş olduğu, müterafik kusur indirimi yapılması ve kusur durumunun araştırılması gerektiği, avans faizine hükmedilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aynı olaya ilişkin 2020.E.10274 sayılı dosyada kusur raporu alındığı, bu nedenle eldeki dosyada yeniden kusura ilişkin rapor alınmasına gerek olmadığı, anılan raporda davacının yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsü ... ... 'nun %75 ve davalının sigortaladığı araç sürücüsü ...'nın %25 oranında kusurlu bulunduğu, davacının motosiklet sürücüsünün ehliyetsiz olduğunu bilerek yolcu olarak binmesi nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek; PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği uygulanmak suretiyle yapılan hesaplamadan davacının yolcu olarak bulunduğu motosiklet sürücüsünün %25 kusuruna isabet eden 92.521,64 TL'ye %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne 74.017,32 TL'nin 11.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

1.Davacı vekili itiraz dilekçesinde; kaza tespit tutanağı ile kusur raporu arasındaki çelişkinin gidermesi gerektiği ve müterafik kusur indirimi yapılmasının hatalı olduğu belirtmiştir.

2.Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, başvurunun usulden reddi gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre hesaplamanın yapılması gerektiği, kusur raporu alması gerektiği, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek itiraz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların arkadaş olup davacının sürücünün ehliyetsiz olduğunu bilebilecek durumda olduğu, maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre ve usulüne uygun hazırlandığı, dosyaya sunulan aynı olaya ilişkin kusur raporunun olayı aydınlatmaya elverişli olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin itirazlarının reddine; davacının zarar hesabının yapılmasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması gerektiği, buna göre İtiraz Hakem Heyetince aldırılan 24.06.2021 tarihli bilirkişi raporu ile davacının sürekli maluliyet tazminatının 71.277,50 TL olarak belirlendiği, davacının müterafik kusuru nedeniyle %20 oranında indirim yapılması ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davalının itirazının kısmen kabulüne, ... kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulü ile 57.022,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 11.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kusur durumunun belirlenmesinde meydana gelen çelişkinin giderilmesi, Anayasa Mahkemesi'nin 22.12.2020 tarihli iptal kararı doğrultusunda TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak ve %0 teknik faiz uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması, müterafik kusur indirimi yapılamayacağı, avans faizine hükmedilmesi gerektiği, ... kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiği, sunulan maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığı, maluliyet oranının fahiş olduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması, Adli Tıp Kurumu'ndan kusur tespiti için rapor alınması, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i olması gerektiği, ... kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, motorsiklette yolcu olan davacıya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 88, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliği'nin 16 ncı maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, başvurunun usulüne uygun olmasına, her ne kadar davacı yolcu olup zararın tümünün davalıdan tahsil imkanı bulunsa da davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile davalı şirket yönünden talebini davalı ... şirketinin sigortaladığı araç sürücüsünün kusuru oranında sınırlamış olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ... sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ... Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve ... tarafından kabul edilen aktüer raporunda PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ve TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak alternatifli hesaplama yapıldığı, Uyuşmazlık Hakem Heyetince PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi uygulanmak suretiyle hesaplanan tutar üzerinden kabul kararı verildiği, İtiraz Hakem Heyetince kararın kaldırılarak TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle belirlenen tazminat miktarı üzerinden sonuca gidildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile hesaplama yapılarak (kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonuca gidilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3.Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin, (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,

16.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.