Esas No: 2021/26735
Karar No: 2023/4822
Karar Tarihi: 03.04.2023

**4. Hukuk Dairesi         2021/26735 E.  ,  2023/4822 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/717 Değişik İş, 2021/836 Karar

... ...

SAYISI : 2021/İHK-24639

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kabulü/ İtirazın Kısmen Kabulü ile Başvurunun Kısmen Kabulü

... ...

SAYISI : K-2021/77650

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, itirazın kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 14.02.2019 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde ... poliçesi olan araç ile başka bir aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 40.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.200,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 41.200,00 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile talebini toplam 135.337,84 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının tahkim başvurusundan önce davacıya 18.06.2019 tarihinde 34.142,48 TL ödeme yaptığını, davalının sorumluluğunun kalmadığını, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacının dosyaya sunduğu maluliyet raporunun hatalı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacının dosyaya sunduğu rapordaki % 12 maluliyet oranı üzerinden, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre aktüer bilirkişi raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı, davalının kısmi ödemesinin ödeme tarihi itibariyle yetersiz olduğunun tespit edildiği, kısmi ödemenin güncelleştirilmiş halinin toplam tazminattan mahsup edildiği gerekçesiyle, başvurunun kabulü ile 134.137,84 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının 12.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacının davalıya %8 oranlı maluliyet raporu ile başvuru yaptığını, davacının iyileşmiş olmasına rağmen tahkime başvuru sırasında bu kez %13 oranlı maluliyet raporunu sunduğunu, dosya kapsamında iki farklı oranda maluliyet raporunun bulunduğunu, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davalının rapor ücretinden sorumlu olmadığını belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan maluliyet raporunun usule uygun hazırlandığı, davalının rapor ücretinden sorumlu olduğu, ancak davalının itirazı üzerine ek aktüer bilirkişi raporu alındığı, ek raporda tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapıldığı, yapılan bu hesaba göre 76.748,12 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplandığı gerekçesiyle, davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulü ile 76.748,12 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının 12.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu, % 0 teknik faiz ve progresif ranta göre yapılması gerektiğini, % 1,8 teknik faize göre yapılan tazminat hesabının hatalı olduğunu, hesaplamaya esas alınan maluliyet oranının hatalı olduğunu, dosya kapsamındaki %13,3 oranlı maluliyet raporunun hükme esas alınması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının davalıya %8 oranlı maluliyet raporu ile başvuru yaptığını, davacının iyileşmiş olmasına rağmen tahkime başvuru sırasında bu kez %13 oranlı maluliyet raporunu sunduğunu, dosya kapsamında iki farklı oranda maluliyet raporu bulunduğunu, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, kusur raporu alınması gerektiğini, sigortalı aracın sürücüsünün kusuru bulunmadığını, davalının rapor ücretinden sorumlu olmadığını, davacının emniyet kemerinin takılı olup olmadığının tespitiyle emniyet kemerinin takılı olmaması halinde hesaplanacak tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91, 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin17 nci maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; hükme esas alınan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 15.01.2021 tarihli rapordaki %12 maluliyet oranının kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre usulüne uygun olarak tespit edildiği, %8 oranlı 26.07.2019 tarihli Karadeniz Teknik Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen raporun davacının iyileşme süresi dolmadan hazırlandığının anlaşıldığı, bu nedenle raporlar arasında bir çelişkinin bulunduğundan bahsedilemeyeceği, davalının adli tıp rapor ücretinden sorumlu olduğu, davalının kusur oranı, müterafik kusur ve hatır taşıması hususlarında ... kararına karşı itirazda bulunmaması nedeniyle, söz konusu itirazların temyiz aşamasında incelenemeyeceğinin anlaşılmasına göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ... Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve ... tarafından karara esas kabul edilen 14.05.2021 tarihli aktüer bilirkişi kök raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve progresif rant formülü kullanılarak tazminat hesabı yapıldığı; davalı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince alınan 01.09.2021 tarihli ek aktüer bilirkişi raporunda ise TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1,8 teknik faize göre tazminatın yeniden hesaplandığı ve yapılan bu yeni hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle tazminatın belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,03.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.