Esas No: 2012/12271
Karar No: 2013/13618
Karar Tarihi: 27.09.2013

**8. Hukuk Dairesi         2012/12271 E.  ,  2013/13618 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

... ve müşterekleri ile ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 13.07.2012 gün ve 9/91 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar vekili, davacıların 50 yılı aşkın zamandır zilyetlikleri altında bulunan taşınmazın kadastro çalışmalarında 128 ada 5 parsel numarası ile davalı ... adına tespit ve tescil edildiğini açıklayarak davalı üzerindeki kaydın iptaliyle dava dilekçesine ekli krokide sundukları ve her bir davacıya ait yerleri gösterdikleri üzere, bu yerlerin davacılar adına ayrı ayrı tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu taşınmazın kadastro çalışmalarında ham toprak vasfıyla ... adına tespit gördüğünü, özel mülkiyete konu edilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne, ... İli ... İlçesi ...Köyü 128 ada 5 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide A harfi ile belirtilen ve mavi kurşun kalemle boyalı 1027,34 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide A harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda B harfi ile gösterilen kırmızı kurşun kalemle boyalı 1304,47 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişi yerin 03/07/2012 havale tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide B harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda C harfi ile gösterilen sarı kurşun kalemle boyalı 1027,36 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide C harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda D harfi ile gösterilen kahverengi kurşun kalemle boyalı 840,22 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide D harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda E harfi ile gösterilen mor kurşun kalemle boyalı 748,83 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide E harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda F harfi ile gösterilen kırmızı kurşun kalemle taralı 2090,18 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle taşınmazın tamamının 4 hisse kabul edilerek; 2 hissesinin davacı ..., 1 hissesinin davacı ..., 1 hissesinin davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin

03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide F harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda G harfi ile gösterilen yeşil kurşun kalemle taralı 6868,61 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle taşınmazın tamamının 3 hisse kabul edilerek;1 hissesinin davacı ..., 1 hissesinin davacı ..., 1 hissesinin davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide G harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda H harfi ile gösterilen mor kurşun kalemle taralı 3317,35 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide H harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda I harfi ile gösterilen sarı kurşun kalemle taralı 2454,65 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide I harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda K harfi ile gösterilen yeşil kurşun kalemle boyalı 1221,61 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide K harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda L harfi ile gösterilen kırmızı kurşun kalemle taralı 1867,31 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide L harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda M harfi ile gösterilen mor kurşun kalemle taralı 2278,20 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide M harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda N harfi ile gösterilen kahverengi kurşun kalemle taralı 1636,65 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide N harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda O harfi ile gösterilen mavi kurşun kalemle taralı 2298,54 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide O harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip aynı raporda Ö harfi ile gösterilen mor kurşun kalemle taralı 336,29 m2 alanlı kısmının ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline; teknik bilirkişilerin 03/07/2012 havale tarihli raporuna ekli krokide Ö harfi ile belirtilen kısmın ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmesine müteakip artan 213116,51 m2 alanlı ve P harfi ile gösterilen kısmın ise davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Hüküm; süresi içerisinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, muristen intikal ve kadastro öncesi kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuksal nedenlerine dayalı olarak TMK’nun 713/1 ve 996, 3402 sayılı Yasanın 14. maddesi gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.

Mahkemece; yazılı nedenlerle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli değildir. Dava konusu taşınmaz senetsizden 14.12.2006 tarihinde Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve ekonomik yarar sağlanması mümkün yerlerden olduğu, kimsenin mülkiyet iddiasında bulunmadığı belirtilerek ham toprak vasfı ile davalı ... adına tespit edilmiş ve tutanağın itirazsız kesinleşmesi ile ... adına tescil edilmiştir. Mahallinde keşif yapılmıştır. Keşifte tanık dinlenmediği, yalnızca yerel bilirkişi beyanlarının alındığı görülmektedir. Bilindiği üzere ve kural olarak; TMK.nun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil ya da tapu iptali tescil davalarının kanıtlanabilmesi için imar – ihya ve zilyetlik olgusunun tespit edilmesi gerekir. Zilyetlik maddi vakıalardan olup, yerel bilirkişi ve

tanık dahil her türlü delille kanıtlanması mümkündür. Tanık dinlenmeden yerel bilirkişi beyanları esas alınarak hüküm kurulması doğru değildir. Geniş kapsamlı olarak zilyetliğin içinde imar ve ihya da yer almaktadır. Bunun için öncelikle taraf tanıklarının taşınmaz başında dinlenmesi, taşınmazın evveliyatı hakkında ve keşif tarihi itibariyle kullanım biçimi, zilyetleri belirlenmelidir. Yaşlı ve yansız yerel bilirkişilerden taşınmazın mevkii, sınırları, niteliği ve biliyorlarsa zilyetlik konusunda ayrı ayrı bilgi ve beyanlarının alınması asıldır. Öte yandan, bu tür davalar kamusal yönü ağırlıklı davalardır. Tarafların delillerinin haricinde hakimin resen ve kamu adına araştırma ve soruşturma yetki ve görevi bulunmaktadır. Bu bağlamda düşünüldüğünde taşınmazın bulunduğu yerde hava fotoğraflarının merciinden getirtilerek yöntemine uygun olarak uygulanması gerekir.

Bir yerin niteliğini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafı uygulamasıdır. Kadastro tespiti 2006 yılında yapıldığına göre, bu tarihten geriye doğru en az 20-30 yıl öncesine ait (1976-1986 yılları arası) iki ayrı zamanda çekilmiş yüksek çözünürlüklü hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığı'ndan, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftaların ise, İl Kadastro Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulması, yeniden yapılacak keşifte Uzman Bilirkişi,... ve Fotogrametri Uzmanı Mühendis, Teknik, Yerel Bilirkişi ve tanıklar aracılığıyla uygulanması, hava fotoğraflarının çekildikleri, Kadastro Müdürlüğü'nden gelen paftaların ise, düzenlendikleri (1976-1986) tarihlere göre dava konusu taşınmaz bölümlerinin kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı, imar-ihyasının tamamlanıp-tamamlanmadığı veya hangi nitelikte bulunduğu konusunda uzman bilirkişilerden tarafların ve Yargıtay’ın denetimine açık gerekçeli rapor alınması, yerel bilirkişi ve tanıkların HMK'nun 243, 244, 259 ve 290/2. maddeleri gereğince, keşif yerine davetiyeyle çağırılmaları, uyuşmazlığın taşınmaza ilişkin bulunması nedeniyle keşif yerinde dinlenilmeleri, davalının hangi tarihte taşınmazın imar-ihyasına başladığı, ne şekilde sürdürüldüğü ve hangi tarihte tamamlandığı konularında yerel bilirkişi ve tanıkların bilgilerine başvurulması, imar ve ihyanın tamamlandığı tarihten tespit tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup-dolmadığının hesaplanması, Öğretim Üyesi seviyesinde ... Fakültesi Toprak Bölümünden bir ... Mühendisi aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı incelenerek gerekçeli, denetime açık, karşılaştırmalı rapor alınması, eldeki davada bilirkişiden her bir davacının kullandığı yere ilişkin ayrı ayrı değerlendirmede bulunmasının istenilmesi, yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki bulunduğu takdirde HMK'nun 261. maddesi uyarınca yüzleştirilmek suretiyle aykırılığın giderilmesi, HMK'nun 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulması, ondan sonra elde edilecek sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davalı ... vekilinin yerinde görülen temyiz itirazının kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla HUMK.nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 27.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.