Esas No: 2022/4553
Karar No: 2023/5070
Karar Tarihi: 25.10.2023

**7. Hukuk Dairesi         2022/4553 E.  ,  2023/5070 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2025 E., 2022/803 K.

KARAR : Başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile birikmiş faiz üzerinden takip talebindeki şartlarla devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, inkar tazminatı talebinin reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : İnegöl 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/128 E., 2021/64 K.

Taraflar arasındaki ecrimisil alacağına yönelik yapılan takibe itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile davalıların İnegöl İcra Dairesinin 2018/36130 Esas ... dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 160.035,30 TL asıl alacak ve 43.121,84 TL takip tarihine kadar birikmiş faiz üzerinden takip talebindeki şartlarla devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı ayrı ayrı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Bursa ili, İnegöl ilçesi, ... Köyü ... Mevkii 112 ada 83 No.lu parsel 9.400,00 m2 kargir fabrika binası-arsası-teferruat olarak kayıtlı mermer makinelerinin bulunduğu taşınmazın 1/3 oranındaki maliki olduğunu, davalılar hakkında ödenmeyen ecrimisil alacakları için 01.04.2013-31.03.2014 arası 36.000,00 TL, 01.04.2014-31.03.2015 arası 48.000,00 TL, 01.04.2015-31.03.2016 arası 60.000,00 TL, 01.04.2016-31.03.2017 arası 72.000,00 TL olmak üzere toplamda 216.000,00 TL asıl alacak üzerinden icra takibine giriştiklerini ancak davalıların takibe itiraz ettiklerini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, yüzde kırktan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davalı müvekkilleri ile davacının dava konusu olan taşınmazda ortak hissedar olduklarını, davaya konu yerin davalı müvekkilleri tarafından kullanılmadığını, çekişmeli yerin davacının da imzası olduğu üzere ... Mermer Madencilik Jeoloji İnş. San. Ltd. Şti.'ne 2012 yılında aylık 500,00 TL' ye kiraya verildiğini, davalı müvekkillerinin de ... Mermer Madencilik Jeoloji İnş. San. Ltd. Şti.'nden kira alamadıklarını belirterek müvekkilleri açısından davanın pasif husumetten reddini, icra takibinin iptalini ve yüzde yirmiden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu Bursa İli İnegöl İlçesi ... Mahallesi 112 ada 83 parsel ... taşınmazın ifrazen kapatılarak 112 ada 160, 161, 162, 163 parsel olduğu, icra ve dava konusu taşınmazın ise 112/160 ve 112/161 parseller olduğu, bu parsellerde davacının ve davalıların 1/3 oranında malik oldukları, icra ve dava dosyasına konu taşınmaz ve eklentilerinin dava dışı şirket tarafından kullanıldığı, davacı tarafça bu durumun aksini gösterir dosya içeriğinde hiçbir delil sunulmadığı anlaşılmakla davacının ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddi ile, davalının kötüniyeti tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Mahkemeye sunulan delilleri arasında yer alan müvekkilinin 2013 yılında ... Ltd Şti ortaklığından ayrılma sözleşmesi, Ticaret Sicil Kayıtları ve noter belgeleri ile intifadan men koşulunun gerçekleştiğini, müvekkilin ortaklıktan ayrılması ile ... Ltd Şti.nin pay sahiplerinin davalılar olduğunu, ... Ltd Şti tarafından kullanıldığı iddiası ile davanın reddine karar verilmesinin dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...davalıların 12.09.2018 tarihli cevap dilekçesinde, dava konusu taşınmazı davacının da imzası bulunan kira sözleşmesi ile dava dışı ... ...Ltd. Şti'ne kiraya verdiklerini ve kira sözleşmesini sunacaklarını bildirmelerine ve mahkemece 19.12.2018 tarihli ön inceleme duruşmasına davet tutanağının 6/d maddesinde taraflara dilekçelerinde belirtip de henüz sunmadıkları delil ve belgeleri sunmaları hususunda HMK'nun 140/5 inci maddesi gereğince 2 haftalık kesin süre verilmesine rağmen kira sözleşmesinin davalı tarafça sunulmadığı görüldüğünden, ispat yükünün yer değiştirip davalı tarafa geçtiği ve davalıların, dava konusu taşınmazı kiraya verdiğini ikrar ettikleri fakat kira sözleşmesinde davacının imzasının bulunduğunu kanıtlayamadıkları anlaşıldığından, davacının payı oranında ecrimisile hak kazandığı kanaatine varılmıştır.

Bu doğrultuda yapılan incelemede ise; hem taraflardan emsal kira sözleşmesi sunulması istendiği, hem de mahkemece resen emsal araştırması yapıldığı ve bilirkişiler tarafından dava konusu taşınmazın vasfı da gözönüne alınarak yukarıda belirtilen ilkelere uygun şekilde hesaplama yapıldığı görüldüğünden, davanın 160.035.30 TL asıl alacak ve takip tarihine kadar birikmiş faizi üzerinden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafça inkar tazminatı talebinde bulunulmuşsa da; alacağın likid olmayıp hesaplama yapılmasını gerektirdiği görüldüğünden, tazminat şartlarının oluşmadığı anlaşılmıştır..." şeklindeki gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İnegöl 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/128 Esas, 2021/64 Karar ... kararının HMK'nın 353/(1)-b/2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davalıların İnegöl İcra Dairesinin 2018/36130 Esas ... dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 160.035,30 TL asıl alacak ve 43.121,84 TL takip tarihine kadar birikmiş faiz üzerinden takip talebindeki şartlarla devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili;

Davacıyla birlikte müvekkilinin ortak hissedar olduğunu,

Her ne kadar cevap dilekçesinde davacı tarafında imzasının yer aldığı kira sözleşmesi müvekkil tarafından bulunamaması(kaybedilmesi) sebebiyle dosya arasına sunulamamış olsa da gerek yargılama sırasında emsal kira sözleşmeleri doğrultusunda yapılan kolluk araştırması sonucundan gerekse mahkeme heyeti tarafından mahallinde yapılan keşif esnasında aldırılan bilirkişi raporundan da dava konusu yapılan taşınmazın müvekkillerin kullanımında olmayıp dava dışı ... Mermer... Ltd. Şti. Tarafından fiilen kullanıldığının tespitinin yapılmış olduğunu, cevap dilekçesinde ileri sürdükleri hususun doğruluğunun ispatlandığını, davacı tarafından müvekkillere yöneltilen bu taleplerin husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini,

Ecrimisil talepli davalarda ispat yükünün davacıda olduğunu,

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/2715 Esas, 2021/360 Karar ... ilamında;

HMK’nın “Karşı ispat” başlıklı 191 nci maddesine göre, müvekkilinin karşı delil sunarak ispat yükünü dosya kapsamında üzerine almış sayılmadığını,

Söz konusu kira sözleşmesinin taraflarından olan dava dışı ... Mermer.. Ltd. Şti. Tüzel kişiliğe sahip olması sebebiyle söz konusu kira sözleşmesini mutlaka ticaret sicil müdürlüklerine, vergi dairesine ve ilgili kamu kurumlarına bildirmiş olması gerektiğini, bu hususta Bölge Adliye Mahkemesince hiç bir araştırma yapılmadığını,

Davayı ve iddiaları kabul anlamına gelmemek kaydı ile Bursa bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından kurulan kararda taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak hesaplama yapıldığını, davacı tarafın dava dilekçesinden de belirttiği üzere 2013-2014 yılları arası taşınmazın aylık kira bedelinin 3.000,00 TL olarak talep edilmesine rağmen bilirkişinin görev ve yetki aşımı yaparak 9.000,00 TL üzerinden hesaplama yapmasının hukuka aykırı olduğunu,

Bilirkişi raporunda emsal kira bedellerinin değerlendirilmediğini, ileri sürmüştür.

Davalı ... vekili;

İcra takibine konu olan gayrimenkulde davacı ile birlikte müvekkillerin ortak hissedar olduğunu, davacının da imzası ile dava dışı ... Mermer Madencilik Jeoloji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti firmasına 2012 yılında aylık 500,00 TL bedel ile kiraya verilmiş ve halen bu firma tarafından kullanıldığını, İnegöl Vergi Dairesinde bulunan ilgili kira kontratı incelendiğinde davacının da kontratta imzası ve onayı bulunduğunun görüleceğini, ayrıca daha önce davacının da ortak olduğu ve halen icra takibine konu olan gayrimenkulde kiracı olarak bulunan ... Mermer Madencilik Jeoloji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin mali sıkıntı içinde bulunması nedeni ile müvekkilleri tarafından da kira tahsilatı yapılamadığını, müvekkilleri adına açılan davanın husumet yönünden reddi ile icra takibinin iptaline karar verilmesi gerektiğini,

Gayrimenkul ile ilgili olarak piyasanın ve rayiç değerlerin çok üzerinde bir bedel talep edildiğini, Davaya konu olan taşınmaz 2012 yılında davacının da imzası ile 500,00 TL bedelle kiraya verilmişken 2013, 2014, 2015, 2016 yıllarında davacının belirttiği ücretlere kiraya verilmesinin mümkün olmadığını, raporda emsallerin değerlendirilmediğini, intifadan men koşulunun yerine getirilmediğini, ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ecrimisil alacağının tahsili amacıyla yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Bilindiği üzere ecrimisil; malikin, kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir nevi haksız işgal tazminatıdır.

2. Hemen belirtilmelidir ki, dava konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki el atmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil istiyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

3. Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

4. Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

5. Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 Esas, 2002/114 Karar ... ilamı)

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.10.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.