Esas No: 2007/4652
Karar No: 2008/4739
Karar Tarihi: 11.07.2008

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2007/4652 E.  ,  2008/4739 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm davacı-k.davalı ...-... davalı-k.davacılar ve ihbar olunan ..., ... vekillerince temyiz edilmiş, ihbar olunanlar ve davacı-k.davalılar ... ve ... vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davalı-k.davacılar vekilleri avukat ..., ihbar olunan ... vekili avukat ... .... Davacı-k.davalılar ile ihbar olunan ... ... vekili ve diğer ihbar olunan gelmedi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl dava sözleşme dışı fazla yapılan işlerin bedelinin tahsili, birleşen dava ise eksik ve kusurlu ... bedeli ile gecikme tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davada davalılar ... ve ... aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar asıl ve birleşen davanın taraflarınca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ve birleşen dosyada davalı ... ve ... ile davalı ve birleşen dosyada davacı arsa sahiplerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Birleşen davada davalılar ... ve ...’in temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Davalı ve birleşen dosyada davacı olan arsa sahipleri ile birleşen dosyada davalı olan yükleniciler ... ve ... arasında ... 2. Noterliğinde düzenleme şeklinde 06.06.2000 tarihli Kat Karşılığı İnşaat sözleşmesi yapılmış, sözleşme ile yükleniciler arsa sahiplerine ait ... Mahallesi 1010 Ada 2 Parsel sayılı arsa üzerine inşaat yapımını üstlenmişlerdir. Daha sonra yükleniciler ... ve ... ile davacı ve birleşen dosyada davalı olan ... ve ... arasında “ Taahhütname ” başlıklı 30.04.2001 tarihli sözleşme imzalanarak inşaatın yapımı ... ve ... tarafından üstlenilmiştir. Böylece ... ve ...’in arsa sahipleri ile yaptıkları 06.06.2000 tarihli sözleşmede yüklenici olarak taraf olmaktan çıktıkları, ilk yüklenici olan bu kişilerin sözleşmeyi davacı ve birleşen dosyada davalı olan ... ve ...’a devrettikleri anlaşılmaktadır. Sözleşmenin devrinde devreden sözleşmenin tarafı olmaktan çıkar, devralan ise sözleşmenin tarafı olur. Dosya kapsamından arsa sahiplerinin de sözleşmenin yükleniciler ... ve ... tarafından devralınmasına rıza gösterdikleri anlaşılmaktadır. Nitekim dosyaya ibraz edilen “ Muvafakatname” başlıklı tarihsiz belgede, Kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yüklenicilere verilecek katları ve cepheleri belgede yazılı bağımsız bölümlerin yükleniciler ... ve ...’ın gösterdiği, belgede isimleri yazılı üçüncü kişilere tapudan arsa sahiplerince devirlerinin yapılacağı, arsa sahipleri adına davalı ve birleşen dosyada davalı ... tarafından imzalanarak kabul edilmiş, sözleşmeyi devralan ... ve ... da üçüncü kişilere satılan bağımsız bölümlerin paralarını aldıklarını belirterek belgeyi imzalamışlardır. Arsa sahiplerince belgede isimleri yazılı üçüncü kişilere bağımsız bölümlerin tapuda devirlerinin yapıldığı dosyada mübrez tapu kayıtlarının incelenmesinden anlaşılmaktadır. Diğer yandan, arsa sahiplerince eksik ve kusurlu işlerin tesbiti için ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/16 D. ... tesbit dosyası üzerinden 06.02.2004 tarihinde tesbit yapılması isteminde bulunulmuş, tesbit dilekçesinde ... ve ...’ın inşaat yapımını üstlendikleri belirtilerek dilekçede “karşı taraf” olarak gösterilmişlerdir.

O halde birleşen davada, sözleşmeyi devralan ... ve ...’ın sözleşme uyarınca sorumlu oldukları dikkate alınarak ilk yükleniciler olan davalılar ... ve ... hakkında açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanlış değerlendirme sonucu yazılı şekilde kara verilmesi doğru olmamıştır.

3-Asıl davada sözleşmeyi devralan yükleniciler ... ve ... tarafından dava dilekçesinde gösterilen sözleşme dışı yapılan fazla işlerin bedeli arsa sahiplerinden

istenmiştir. Mahkemece hükme esas alınan 28.12.2006 tarihli bilirkişi raporunda, sözleşme dışı fazla işler 5 kalem halinde gösterilerek bedellerinin toplam 2.876.82 YTL olduğu bildirilmiş, mahkemece 3 kalem imalat bedeli olan 2.533,60 YTL hüküm altına alınmıştır. Bilirkişi raporunda fazla yapılan kartonpiyer imalat bedeli dava dilekçesinde istenen miktar ve bedel aşılmak suretiyle ” 1.136,88 “ YTL olarak belirlenmiş, ancak genel toplamda hesaba dahil edilirken “136,88” YTL olarak gösterilmiştir. Sözleşme dışı yapılan fazla işlerin bedelinin B.K’nın 410 ve devamı maddeleri uyarınca vekaletsiz ... görme hükümlerine göre yapıldığı tarihteki serbest piyasa rayiçleri dikkate alınarak belirlenmesi gerekir. Bilirkişi raporunda hesaplamanın hangi tarih esas alınarak ve ne şekilde yapıldığı açıklanmamıştır. Ayrıca HUMK’ nın 74 ve devamı maddeleri uyarınca hakim tarafların istemleri ile bağlı olup ondan fazlasına yada başka bir şeye karar veremeyeceğinden fazla ... kalemleri yönünden dava dilekçesinde yazılı miktar ve bedellerin aşılmaması gerekir. Mahkemece yukarıda açıklanan kurallara uygun değerlendirme yapılmaksızın yetersiz ve maddi hatalar içeren bilirkişi raporuna dayanılarak karar oluşturulması doğru olmamıştır. Mahkemece yapılacak ... fazla ... kalemleri yönünden yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor alınarak sonucuna uygun karar verilmesinden ibarettir.

4-Arsa sahiplerince açılan birleşen davada 12.500.00 YTL gecikme tazminatı yanında inşaattaki eksik ve kusurlu işlerin bedeli olarak 39.361,44 YTL’nin tahsili istenilmiştir. Bedeli istenen eksik ve kusurlu işler birleşen dava dilekçesinde 5 kalem halinde gösterilmiştir. Bilirkişi raporunda eksik ve kusurlu işlerin bedeli hesaplanırken dava dilekçesinde gösterilmeyen ve bedeli istenmeyen eksik ve kusurlu işlerin bedeli de hesaplamaya dahil edilmiş ve mahkemece de bilirkişiler tarafından bu şekilde bulunan 10.451,04 YTL eksik ve kusurlu ... bedeli olarak hüküm altına alınmıştır. Oysa HUMK’ in 74. maddesi hükmü gereğince hakim tarafların iddia ve savunmaları ile bağlı olup talepten fazlasını, veya başka bir şeye hüküm veremez. Mahkemece dava dilekçesinde gösterilip bedeli istenmeyen eksik ve kusurlu işlerin bedellerinin de hüküm altına alınması da hatalı olmuştur.

Öte yandan mahkemece arsa sahiplerine ait bağımsız bölümlerin sözleşme uyarınca teslim edilmeleri gereken 03.07.2003 tarihi ile iskan ruhsatının alındığı 26.12.2003 tarihleri arasındaki 5 ay 23 günlük süre için 2004 yılı itibariyle bilirkişi raporunda hesaplanan 7.212,50 YTL gecikme tazminatı hüküm altına alınmıştır. Sözleşme dışı yapılan çatıdaki dubleks dairenin teslim süresine olan etkisi bilirkişilerden alınacak ek raporla saptanarak bu sürenin teslim süresine eklenmesi, böylece teslim tarihinin belirlenmesi ve buna göre hüküm kurulması gerekir. Bu şekilde teslim tarihi belirlendikten sonra varsa gecikme tazminatı (kira kaybı) hesaplanırken 2003 yılı fiyatlarıyla hesaplama yapılması gerekirken, birleşen dava tarihinin 13.01.2005 olduğu da gözden kaçırılarak dava tarihinin 22.01.2004 olduğu kabul edilerek 2004 yılı fiyatlarıyla gecikme tazminatını hesaplayan bilirkişi raporu dikkate alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Birleşen davada yapılacak ..., yukarıda açıklanan hukuki ilkeler doğrultusunda belirlenecek eksik ve kusurlu işler bedeli ile gecikme tazminatının davalılar ... ve ...’tan tahsiline karar vermekten ibarettir.

Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1.) bentte açıklanan nedenlerle davacı ve birleşen dosyada davalı ... ve ... ile davalı ve birleşen dosyada davacı arsa sahiplerinin sair temyiz itirazlarının reddine, kararın (2.) bentte açıklanan nedenlerle birleşen dosyada davalılar ... ve ... yararına, (4.) bentte açıklanan nedenlerle davacı ve karşı davalı ... ve ... yararına, (3.) bentte açıklanan nedenlerle davalı ve birleşen dosyada davacı arsa sahipleri yararına BOZULMASINA, 550,00 YTL vekâlet ücretinin yükleniciler ... ve ...’tan alınarak arsa sahiplerine, 550,00 YTL vekalet ücretinin de birleşen davanın davacıları arsa sahiplerinden alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalı ...’na verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı-k.davalılar ..., ...'a, davalı-k.davacılara ve birleşen dosya davalıları ve ihbar olunan ..., ...’e geri verilmesine, 11.07.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.