Esas No: 2024/2755
Karar No: 2025/959
Karar Tarihi: 20.02.2025

**7. Hukuk Dairesi         2024/2755 E.  ,  2025/959 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/192 E., 2024/501 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzincan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/433 E., 2022/173 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 218 ada 15 parsel ile 262 ada 6, 7, 8, 10 ve 11 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde davacılar ile davalılar arasında iştirak halinde mülkiyet söz konusu olup taraflar arasında görülmekte olan ortaklığın giderilmesi davasında muhdesatın aidiyetinin tespiti davası açmak için taraflarına süre verilmesi üzerine huzurdaki davanın açıldığını, yukarıda belirtilen taşınmazlar üzerindeki muhtelif cins ve yaştaki meyve ağaçları ile üzüm asmalarının müvekkiller tarafından dikilmiş, duvarlar ve kapıları ile iki adet damlama sulama sisteminin ve iki adet havuzdan oluşan muhdesatların da davacılar tarafından yapılmış olduklarını ileri sürerek; dava konusu taşınmazlar üzerinde bulunan muhdesatların müvekkillerce yapıldığının tesbitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; dava değeri bilinmekte iken 10,000,00 TL üzerinden dava açılması nedeniyle esasen süresinde dava açılmamış olduğunu, ileride yapılacak değer artırımına ise muvafakatlerinin olmadığını, harcın tamamlanması için davacı tarafa kesin süre verilmesi gerektiğini, davacı tarafın iş bu davayı açmakta hukuki yararı da olmadığından davanın reddi gerektiğini, davacının ileri sürdüğü iddiaların yasaya ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, öyle ki taşınmazların tamamının muristen intikal etmiş taşınmazlar olup ağaçların büyük kısmının tarafların murisince dikilmiş olup geriye kalanların ise tüm kardeşler tarafından birlikte dikilerek bakımlarının yapıldığını, taşınmazların bakımı için de gereken paranın neredeyse tamamının muris ... tarafından karşılandığını, sulama paralarının da muhtara sağlığında muris tarafından ödendiği, vefatından sonra da hissesine düşen miktar kadar davacılarca karşılandığını, bağ ve bahçede çalışacak kişilerin ücretlerine, ... ücretlerine kadar birçok masrafın davacılarca karşılandığını belirterek; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Dinlenen tanık beyanlarından, ortak muris döneminde bir kısım parsellerdeki ağaçların dikildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle davacıların zilyetliğinde bulunmayan dönemde dikilen 25 yaş üstü ağaçlar yönünden muhdesat tespiti isteminin reddi gerektiği, 25 yaş altı ağaçların ve üzüm bahçesinin davacılar tarafından dikildiği, bu muhdesatlar yönünden davanın kabulü gerektiği, dava konusu havuzların davacılar tarafından yaptırıldığı tanık beyanlarından anlaşılmakla, bu talepler yönünden de davanın kabulü gerektiği, tanık beyanlarından 218 ada 15 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki muhdesatların tarafların ortak murisince yapıldığı anlaşıldığından bu parsel yönünden talebin reddi gerektiği, yine taşınmazlar üzerindeki taş duvar ve kapıların ise teferruat olup muhdesat niteliğinde bulunmadığı, tespit davasına konu edilemeyeceği anlaşıldığından bu kalemler yönünden de davanın reddi gerektiği..." gerekçesiyle; "davanın kısmen kabul kısmen reddine;

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 218 ada 15 parsel numaralı taşınmaz üzerinde bulunan taş duvar, kapı ve ağaçlar yönünden davanın reddine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 6 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki sulama havuzu ve sulama sistemi ile 25 yaşından küçük olan 27 adet kiraz, 200 adet elma, 13 adet ceviz, 11 adet kayısı, 18 adet armut ağaçlarının davacılarca meydana getirildiğinin tespitine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 7 parsel numaralı taşınmaz üzerinde bulunan 25 yaşından küçük olan 9 adet kiraz, 80 adet elma, 12 adet ceviz, 3 adet kayısı, 3 adet armut ağaçlarının davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 8 parsel numaralı taşınmaz üzerinde bulunan 25 yaşından küçük olan 22 adet kiraz, 7 adet vişne, 105 adet elma, 3 adet ceviz,9 adet kayısı, 20 adet armut, 400 adet üzüm ağaçlarının davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 8 parsel numaralı taşınmaz üzerinde bulunan taş duvar ve kapı yönünden davanın reddine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 10 parsel numaralı taşınmaz üzerinde bulunan sulama havuzu ve sulama sistemi ile 25 yaşından küçük olan 12 adet kiraz, 200 adet elma, 13 adet ceviz, 3 adet armut ağaçlarının davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 11 parsel numaralı taşınmaz üzerinde bulunan 25 yaşından küçük olan 4 adet ceviz ağaçlarının davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 11 parsel numaralı taşınmaz üzerinde bulunan taş duvar yönünden davanın reddine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Dava konusu taşınmazlarla ilgili derdest ortaklığın giderilmesi davası nedeniyle davacının tespit davası açmakta hukuki yararının bulunduğu, davacı tanıklarının beyanları doğrultusunda; 218 ada 15 parsel üzerindeki ağaçların ortak murisce dikilmesi sebebiyle bu parseldeki ağaçlar yönünden davanın reddi gerektiği, 262 ada 6, 7, 8, 10, 11 parseller üzerindeki ağaçlardan 25 yaş ve altının davacılar tarafından dikildiği, 262 ada 6 parsel, 262 ada 8 parsel üzerindeki sulama havuzu ve sistemlerinin davacılar tarafından meydana getirildiğine ilişkin mahkeme kabulünde ve taşınmazlar üstündeki taş duvar ve kapıların muhdesat niteliğinde bulunmadığından bu teferruatlar yönünden davanın reddedilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, ancak; davanın konusunun davalıların payına düşen muhdesat bedeli (zemin bedeli hariç) olduğuna göre, harcın ve vekalet ücretlerinin bu değer üzerinden (kabul-ret durumuna göre) alınması gerekirken muhdesata davacıların hisselerine düşen bedel de eklenerek tüm bedel üzerinden (kabul-ret durumuna göre) harç alınarak vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru görülmediği, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerektiği..." gerekçesiyle;

"I-Davalılar vekilinin istinaf isteminin kabulüne,

Erzincan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05/04/2022 tarih, 2020/433 E. 2022/173 K.

sayılı kararının kaldırılmasına,

II-6100 sayılı HMK 353/(1)b,2 maddesi uyarınca kararın düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;

1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 218 ada 15 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki taş duvar, kapı ve ağaçlar yönünden davanın reddine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 6 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki sulama havuzu ve sulama sistemi ile 25 yaşından küçük olan 27 adet kiraz, 200 adet elma, 13 adet ceviz, 11 adet kayısı, 18 adet armut, ağaçlarının davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 7 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 25 yaşından küçük olan 9 adet kiraz, 80 adet elma, 12 adet ceviz, 3 adet kayısı, 3 adet armut ağaçlarının davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 8 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 25 yaşından küçük olan 22 adet kiraz, 7 adet vişne, 105 adet elma, 3 adet ceviz, 9 adet kayısı, 20 adet armut, 400 adet üzüm ağaçlarının davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 8 parsel numaralı taşınmaz üzerindeki taş duvar ve kapı yönünden davanın reddine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 10 parsel numaralı taşınmaz üzerindeki sulama havuzu ve sulama sistemi ile 25 yaşından küçük olan 12 adet kiraz, 200 adet elma, 13 adet ceviz, 3 adet armut ağaçlarının davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 11 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 25 yaşından küçük 4 adet ceviz ağacının davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespitine,

Erzincan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 262 ada 11 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki taş duvar yönünden davanın reddine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili; kararın hatalı olduğunu, ortaklığın giderilmesi dava dosyasının taraflarınca delil olarak gösterilmiş olup o davada davalı konumundaki ... ve ...'in (eldeki dosyanın davacıları) verdikleri cevap dilekçelerinde 12 yıl önce ağaçların dikildiğini belirttiklerini, davacılar ... ve ...'in evvelce ileri sürdükleri iddiaları ve beyanları karşısında 25 yıl içinde dikilen bütün ağaçların davacılara ait olduğunun Mahkemece kabul edilerek davanın kabulü yönünde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, yine ortaklığın giderilmesi dava dosyasına verilen cevapta 262 ada 11 parsele ilişkin olarak parselin tamamının müvekkillerinin murisine bırakıldığı; 262 ada 7 parselin ise 1/2'sinin müvekkilinin murisine bırakıldığı beyan edilmiş iken ağaçların davacılara aidiyetinin kabul edilmesinin mümkün olamayacağını, 10 ve 6 parsel sayılı taşınmazlardaki sulama havuzlarının yapım faturalarının da ibraz edilmediğini, tanıkların da görgüye dayalı tam bir beyanları bulunmadığını, ortak murislerinin yaklaşık 25 yıl önce öldüğünü, müvekkillerinin murisi ... Kayser'in sürekli ekonomik destekte bulunmuş olması sebebiyle de ağaçların tüm kardeşlerce dikildiğinin kabulü gerektiğini, zira ortaklığın giderilmesi dosyasında da kardeşlerce 12 yıl önce ağaç dikildiğinin kabul edildiğini, özetle davacı vekilinin Sulh Hukuk Mahkemesinde görülen ortaklığın giderilmesi dava dosyasına verdiği cevap dilekçesinin Mahkeme içi ikrar niteliğinde kesin delil olması nedeniyle huzurdaki dosyada artık faraziyelerden bahsedilemeyeceğini belirterek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Somut uyuşmazlıkta; ortaklığın giderilmesi davasında davalı konumunda olan ... ve ...'in beyanları da gözetilerek 12 yıldan geriye doğru yaşı olan ağaçlarla ilgili kabul kararı verilmesi hatalı olmuştur. O halde; bilirkişi raporunda ağaçların yaşı konusunda yapılan belirlemeler de dikkate alınarak tüm çelişkiler giderildikten sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı hukuki değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile 6100 sayılı Kanunu'nun 373/1. hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.02.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.