Esas No: 2023/7226
Karar No: 2023/9797
Karar Tarihi: 17.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/7226 E.  ,  2023/9797 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/944 E., 2023/821 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 27. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/314 E., 2021/328 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ölüm aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin eski eşi ...'den 06.04.2004 tarihinde boşandığını, babasının ölümü nedeniyle aylık bağlandığını, bu aylığın davalı Kurum tarafından kesilmiş olduğu bildiriminin 25.09.2019 tarihli ve 60991618 sayılı işlem ile yapıldığını, bu bildirime göre, aylığının kesilme nedeni olarak, müvekkilin boşandığı eşiyle birlikte yaşamasının gösterildiğini, ancak bu gerekçenin hiçbir şekilde gerçeği yansıtmamakta olduğunu, müvekkilin boşandığından beri eski eşiyle fiili birlikteliği kalmadığını, ileri sürerek, dava konusu işlemin iptaline, müvekkilinin tüm memnu haklarının yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin usul ve kanuna uygun olduğunu beyanla haksız ve yersiz açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, konu ile ilgili yasal mevzuat, dinlenen tanık beyanları ve konusunda uzman bilirkişiden alınan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; Keçiören İlçe Nüfus Müdürlüğünün 23.12.2019 tarihli yazısı ekinde gönderilen ...'ın Seçmenin Seçim Bilgilerini İzleme bilgileri ile Dereli İlçe Nüfus Müdürlüğünün 03.01.2020 tarihli yazısı ekinde gönderilen ...'in Adres Bilgileri Raporuna göre davacı ile boşandığı eşinin 20.02.2007-02.02.2010 tarihleri arasında ikamet adreslerinin ... Keçiören/... olarak aynı olması, sosyal güvenlik denetmeni tarafından ifadelerine başvurulan ..... Keçiören/... adresindeki Kaplan apartmanı sakinlerinin sosyal güvenlik denetmenine imza karşılığı verdikleri samimi ifadelerinde; 7 no.lu dairede ikamet eden ...'nun "9 nolu dairede ...'ın eşiyle ve oğluyla beraber yasadığını, 4-5 yıldır bu adreste oturduklarını” 6 nolu dairede ikamet eden adının ......nun "9 nolu dairede ...'ın eşiyle ve oğluyla beraber yaşadığını, ..... hanımın evli olduğunu, eşinin gelip gittiğini”, 5 nolu dairede ikamet eden adının......in "Kendisinin 4 yıldır bu adreste oturduğunu, ...'ın 4 yıldır 9 nolu dairede oğlu ile oturduğunu kışın eşinin gelip gittiğini ama yazın olmadığını” beyan etmiş olmaları, Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından ifadesine başvurulan ancak imzadan imtina eden apartman sakinine ilişkin düzenlenen tutanakta 8 nolu dairede ikamet eden apartman sakiniyle yapılan görüşmede: "...'ın eşi ve oğluyla birlikte yaşadığını, apartmanda selamlaştığını ancak çok tanımadığını ama eşinin Havva hanımın evine gelip gittiğini" beyan ettiğinin belirtilmiş olması, Kaplan Apartmanı İşyeri Kayıt ve İnceleme Tutanağında imzası bulunan Apartman Yönetici Yardımcısı .....nın “5 yıldır Haili adreste bina yöneticiliği yapıyordum, 1998 yılından beridir bu binada ikamet ediyorum. 9 numaralı dairede ikamet eden ... ve oğlu ile yaşıyor, kışları eşi gelip gidiyor, yazın pek gelmez. Kendisini çok tanımam, 6 ay önce ameliyat olmuştu o zaman görmüştüm en son söyleyeceklerim bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuş olması, ...../... adresinde ikamet eden apartman sakinlerinin, ...'in söz konusu adreste hiç oturmadığını, kendisini hiç tanımadıklarını beyan etmiş olmaları, dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan A.Ü.Tıp Fakültesi Hastanesinin 06.08.2018 giriş-06.08.2018 çıkış tarihli Epikriz Raporunda davacının boşandığı eşi ...'in adresinin Kamil ... olarak, A.Ü.Tıp Fakültesi Hastanesinin 18.06.2018 giriş-22.06.2018 çıkış tarihli Epikriz Raporunda davacının boşandığı eşi ...'in adresinin Kamil ... olarak, A.Ü.Tıp Fakültesi Hastanesinin 16.08.2018 giriş-01.08.2018 çıkış tarihli Epikriz Raporunda davacının boşandığı eşi ...'in adresinin Kamil ... olarak, A.Ü.Tıp Fakültesi Hastanesinin 18.08.2018 giriş-04.09.2018 çıkış tarihli Epikriz Raporunda davacmm boşandığı eşi ...'in adresinin....... olarak belirtilmiş olması, Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin 25.12.2019 tarihli yazısı ekinde gönderilen davacı ve boşandığı eşi ...'e ait Medula Hastane kayıt çıktıları ve Medula Sisteminde kayıtlı adres bilgilerine göre; ...'in A.Ü. Tıp Fakültesi Hastanesinin 30.06.2018 tarihli Rapor Bilgileri Formunda adresini Kamil ... Keçiören/... olarak beyan etmiş olması, Kavaklıdere Sağlık SGM’nin 10.01.2020 tarihli yazısı ekinde gönderilen davacı ve boşandığı eşi ...'e ait müracaat ettikleri sağlık tesislerinin ve eczaneleri gösteren kişi özet reçete listelerine göre davacı ile boşandığı eşinin 22.05.2008-15.10.2009 tarihleri arasında aynı aile hekimliğinden yararlanmış, aynı doktorlara muayene olmuş, genel olarak aynı eczanelerden ilaç almış olmaları, TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş.nin 31.01.2020 tarihli yazısı ile Kamil ...../... adresinde ... adına ..... nolu telefon kaydı bulunduğunun bildirilmiş olması, Keçiören İlçe Seçim Kurulun Başkanlığının 12.12.2019 tarihli yazısı ile ekinde gönderilen Seçmenin Seçim Bilgilerini İzleme bilgilerine göre, davacı ile boşandığı eşi ...'in 22.07.2007, 21.10.2007, 29.03.2009 tarihlerinde yapılan genel seçim, mahalli idareler seçim ve halk oylamasında aynı adreste ve aynı sandık alanında (... Keçiören/..., adresinde Mecidiye İlköğretim Okulu Sandık alanında) oy kullanmış olmaları, Dereli İlçe Nüfus Müdürlüğünün 03.01.2020 tarihli yazısı ekinde gönderilen Adres Bilgileri Raporuna göre davacının boşandığı eşi ..., 20.02.2007-02.02.2010 tarihleri arasında ... Keçiören/... adresini, 02.02.2010-23.01.2012 tarihleri arasında..... Mah. ... ... Keçiören/... adresini, 23.01.2012-18.04.2019 tarihleri arasında ... Keçiören/... adresini ikamet adresi olarak beyan etmiş ise de, söz konusu adreslere ilişkin adına Doğalgaz, Elektrik ve su aboneliği kaydının mevcut olmaması karşısında; davacı ile boşandığı eşi ...'in boşandıkları 06.04.2004 tarihinden itibaren birlikte yaşadıkları ve davacının babasından dolayı aldığı ölüm aylığının 01.10.2008 tarihi itibariyle iptal edilmesine ilişkin Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varılarak, sübuta ermeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; çevresel soruşturmada dinlenilen tanıkların davacının oğlu ile birlikte yaşadığını doğruladıklarını, sadece eski eşinin kanser hastası olması nedeniyle hastaneye gelip gittiği zamanlarda insanlık adına yardımcı olduğunu, boşandıktan sonra bir araya gelemediklerini ileri sürmüş ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "Somut olayda, davacının eşinden 06.04.2004 tarihinde boşandığı, davacının babasının 10.01.2004 tarihinde vefat ettiği, davacıya 01.05.2007 tarihinden itibaren ölüm aylığı tahsis edildiği, Kuruma gelen ihbarlar üzerine düzenlenen 27.06.2019 tarihli denetmen raporuna göre davacının boşandığı eşinin, boşanma sonrasında davacının ve eski eşinin adres kayıt sistemi üzerinde kayıtlı oldukları adreslerinde yapılan araştırmada eski eşin kayıtlı adresinde fiilen ikamet etmediğinin, davacı ile birlikte yaşadığının tespit edildiği, davacının boşanma sonrası kayıtlı adresinde apartman komşusu olan ... ve......in imzalı beyanından davacının ve boşandığı eşinin birlikte yaşadıklarının anlaşıldığı, davacının boşandığı eşinin medula sistemindeki kayıtlarında tedavi gördüğü bir hastanede davacının boşanma sonrasındaki adresinde ikamet ettiğine dair beyanda bulunduğu ve 20.02.2007 ile 02.02.2010 tarihleri arasında adres kayıt sistemine göre aynı adreste kayıtlı olmalarının anlaşılması karşısında 5510 sayılı Kanun'un 59/2 nci maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin aksinin ispatlanamadığı, davanın reddine dair mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle, adli yardım taleplerinin olduğunu beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının 5510 sayılı Kanun'un 56/2 nci fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığın kesildiği tarihten itibaren bağlanmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ve 96 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı vekilinin adli yardım talebinin kabulüne,

2.

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.