Esas No: 2023/6440
Karar No: 2023/9279
Karar Tarihi: 14.09.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/6440 E.  ,  2023/9279 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/623 D.İş, 2021/623 K.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2021/İHK-25455

HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulü

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2021/77236

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının reddine, davalının itirazının kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalıya zorunlu mali sorumluluk sigortalı araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile gerçekleşen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 50.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne 20.710,61 TL'nin tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

1. Davacı vekili, hesaplamaya esas alınan maluliyet oranının hatalı belirlendiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili, zamanaşımının dolduğunu, davacıya yeterli ödeme yapıldığını, sigortalının kusuru oranında sorumlu olduklarını, karara esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davacının kaza nedeniyle elde ettiği gelirler var ise tazminattan indirilmesi gerektiğini, bilirkişinin aktüer listesine kayıtlı olması gerektiğini, hesaplamada % 1,8 teknik faizin uygulanmasını, müterafik kusur ve hatır taşıması nedeni ile indirim yapılmasını, davacı yararına 1/5 oranında vekalet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, hesaplamada %1.8 teknik faizin uygulanması gerektiği gerekçesi ile davalının bu yöndeki itirazının kabulüne, davacının itirazları ve davalının diğer itirazları yönünden; uzamış zamanaşımı süresinin dolmadığı, kusur raporunun karar vermeye elverişli olduğu, maluliyet raporunun davacının muayenesi yapılarak ve illiyet bağı kurularak düzenlendiği, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından davacıya hangi gerekçelerle ödeme yapılacağının gerekçelerinin somut olarak açıklanmadığı, sigortalı ile davacı kardeş olduğundan hatır taşıması indirimi yapılamayacağı, müterafik kusura ilişkin delillerin ortaya konulmadığı, vekalet ücretinin takdirinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile davacının tüm itirazlarının, davalının diğer itirazlarının reddine karar verilerek, hakem heyeti kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, 28.534,26 TL yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 5.421,36 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosunun ve progresif rant yönteminin uygulanması gerektiğini, hesaplamaya esas alınan maluliyet oranının hatalı belirlendiğini belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili, zamanaşımının dolduğunu, davacıya yeterli ödeme yapıldığını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, kaza sebebi ile davacının elde ettiği gelirlerin tazminattan indirilmesi gerektiğini, bilirkişinin aktüer olması ve hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosunun esas alınması gerektiğini, hatır taşıması ve müterafik kusur nedeni tazminattan indirim yapılmasını, vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe:

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalı (ZMSS) aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davanın zamanaşaımı süresi içinde açılmış olasına, dava açıldıktan sonra yapılan ödemenin borcu sona erdirmemesine ve ödemenin yetersiz olmasına, maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe uygun olmasına, davacının yolcu olup kusursuz olmasına, davalıya sigortalı araç sürücüsünün şeride tecavüz ederek meydana gelen kazada tam kusurlu olmasına, kaza sebebi ile gelir elde ettiğine ilişkin delil sunulmamış olmasına, davacının emniyet kemeri takmadığına dair dosyada somut delil bulunmamasına, akrabalar arası taşımada hatır taşıması nedeni ile indirim yapılamayacak olmasına göre davalı vekili ve davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin gerçek zararının belirlenmesi için bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan % 1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından da karara esas kabul edilen aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı; hakem heyetlerince de bu hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosunun uygulanması doğru ise de progresif rant yönteminin kullanılması gerekirken % 1,8 teknik faizin uygulanması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle, kazanılmış haklar gözetilerek (karara esas alınan rapordaki veriler kullanılmak suretiyle) tazminatın belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekili ve davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin, (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.