Esas No: 2023/737
Karar No: 2024/7189
Karar Tarihi: 04.12.2024

**8. Hukuk Dairesi         2023/737 E.  ,  2024/7189 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/226 E., 2022/2408 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bingöl Kadastro Mahkemesi

SAYISI : 2018/11 E., 2019/11 K.

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraza yönelik açılan davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı ana dosya davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.

Bingöl ili merkez ilçesi ... Mahallesi'nde 2018 yılında 3402 Sayılı Kadastro Kanunu (3402 Sayılı Kanun) hükümlerine göre yapılan kadastro çalışmaları sırasında çekişmeli 1302 ada 10, 11, 12 ve 13 parsel sayılı taşınmazlar arsa vasfı ile Hazine adına tesbit edilmiş, davalılar adına kullanıcı şerhi verilmiş, 28.09.2018 ilâ 30.10.2018 tarihleri arasında askıya çıkarılmış, askı ilan süresi içerisinde iş bu davanın açıldığı görülmüştür.

Ana dosya davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Bingöl ili Merkez ilçesi Düzağaç mevkiinde 2/B tespitinin yapıldığını, dava konusu 1302 ada 10, 11, 12, 13 nolu parsellerin hukuka aykırı bir şekilde tespiti ile uzun bir süreden beridir çok değerli bir konumda olan bu taşınmazların elde edilmek istenen rant sonuçlandırılmak istendiğini, dava konusu taşınmazların kadastro tespitinde taşınmazı kullanan kişilerin taşınmazı kullanma durumları bügüne kadar hiçbir zaman söz konusu olmadığını, aksine dava konusu taşınmazların müvekillerinin ve diğer komşu site sakinlerinin kullanımında olan yerler olduğunu, müvekkillerinin Erzurum 1. İdare Mahkmesinde Bingöl Belediyesine karşı dava açarak dava konusu taşınmazların hukuka aykırı bir şekilde imar planının yapıldığını, oysa söz konusu yerlerin müvellilerinin ve diğer site sakinlerinin yeşil alan olarak kullanımında olduğunu, imar planının hukuka aykırı olduğu için iptalini talep ettiklerini, Erzurum 1. İdare Mahkemesinin 17.05.2018 tarihli ve 2016/2163 Esas, 2018/975 Karar sayılı ilamı ile davalarının kabul edilerek imar planınn iptaline kararının verildiğini, kadastro tespitinde yapılan tespitlerin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle dava konusu parsellerin müvekkillerinin ve diğer site sakinleri adına tapuya tescilini talep etmiştir.

Birleşen 2018/32 Esas sayılı dosyada davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; Bingöl Merkez ... Erdoğan mahallesinde 5831 Sayılı Tapu Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (5831 Sayılı Kanun) 8 inci maddesi ile 3042 sayılı kadastro Kanunun Ek 4 üncü maddesi gereğince fiili kullanımlarına yasal itiraz süresi içerisinde itiraz ettiğini, söz konusu kadastro çalışması alanı içerisinde kalan tüm taşınmazlara ilişkin çalışma 2013/2015 yıllarında yapıldığını, itiraza konu taşınmazların tümü kamu hizmetine tahsisli yerler olduğunu, şehir imar planlarında yeşil alan, park ve yol olarak yada kamu kurumlarına tahsislik taşınmazlar olduğunu, üçüncü şahıslar lehine tespitler yapılmadığını, çoğu belediye meclisi üyesi yada eski mahalli muhtarı olan bazı kişiler siyasi nüfuslarını kullanmak suretiyle önce imar planında mevzii değişiklikler yaparak hiç yasal gereği yokken üçüncü kişiler lehine bu çalışma yapıldığını, bu şekilde kamu yararının zedelendiğini, 6269 sayılı kanunda ön görülen 31.12.2012 tarihli fiili durum nazara alınmadan bu tarihten sonraki oluşturulmuş fiili durumlara göre tespitler yapıldığını, kaldı ki 31.12.2012 tarihli hava fotoğrafları yapılan bu tespitlerin tamamının siyasi saiklerle yapılan bu çalışmanın varlığı söz konusu olduğundan ve tamamen kanunlara aykırı çalışma sonucunda askıya çıkarılmış taşınmazların tamamına yönelik askı ilanında belirtili beyanların iptali, fiili kullanımlarına göre üzerindeki muhdesatın kim ve kimler tarafından kullanıldığının tespiti ile beyanlar hanesine işlemek üzere beyanların iptaliyle yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, dava konusu parsellerin park, bahçe vb. kamu alanı olarak bırakılmasını talep etmek, o yer belediye sınırları içerisinde ikamet eden kişilere değil, Belediye Tüzel Kişiliğine ait olan bir yetki olması sebebiyle bu dosyada davacıların aktif dava ehliyetinin olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir. Kadastro tutanağınındaki kullanım şerhinin iptaline ilişkin davaların, kayıt maliki olan hazinenin ve kadastro tutanağında lehine fiili kullanım şerhi verilen kişi hasım gösterilerek açılması gerektiği, davacılar ... ve arkadaşları vekilinin ayrıca Orman İdaresine karşı da bu davayı açtığı, Orman İdaresinin bu davada taraf sıfatı olmaması sebebiyle, Orman İdaresi aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir. Davacılar vekilleri tarafından karar istinaf edilmiştir.

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesince; İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde usul ve kanuna aykırılık görülmediğinden, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl dosya davacılar vekili tarafından; Dava konusu taşınmazın TOKİ konutları sakinleri tarafından park, bahçe olarak kullanıldığı, davacıların dava açma hakkı olduğu, Erzurum 1. İdare Mahkemesi 17.05.2018 tarihli ve 2016/2163 Esas, 2018/975 Karar sayılı kararında taşınmazların imar planının iptaline karar verildiği, belediye görevlilerinin davalılar ile birlikte hareket ettiği rant ve haksız kazanç elde etmek amacıyla her yolu denedikleri, Bingöl Belediyesi'nin dava konusu taşınmazı yeşil alan olmaktan çıkarıp ranta çevirmek için yapmış olduğu imar uygulamasının idare mahkemesince iptal edildiği, bu durumda sadece Belediyenin iş bu davayı açabileceğini söylemek mantığa aykırı olacağı ve dava konusu taşınmazın hukuka aykırı bir şekilde davalılara verileceğinden verilen kararın usul ve kanuna aykırı olması sebebiyle bozulması istemiyle temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup asıl dosya davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

SONUÇ:Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

179,90 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 247,70 TL'nin temyiz edenlerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,04.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.