Esas No: 2024/189
Karar No: 2024/5559
Karar Tarihi: 09.12.2024

**7. Hukuk Dairesi         2024/189 E.  ,  2024/5559 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/3178 E., 2023/3302 K.

DAVACILAR : ... vd. vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 22.11.2017

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/2 E., 2023/318 K.

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi, eski hale getirme ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkillerinin 104 ada 25 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, taşınmazın komşu parseli olan 104 ada 44 parselin ise davalıya ait olup taşınmazların dere yatağı yönünde eğimli olduğunu, davalının kendi parselinin taş ocağına çevrilmesi ve eğimi düzleştirmek sureti ile davacının arazisinin kenarında yer yer 50-60 metreye varan kot farkı ile bir uçurumun oluşmasına sebebiyet verdiğini, anılan bu kot farkının herhangi bir önlem alınmaksızın davalı tarafından meydana getirildiğini, müvekkilinin arazisinin heyelanla çökmesi, tam ve gereği gibi kullanamaması, tarım mahsullerinin zarar görmesi gibi sonuçlar doğuracak nitelikte ve yine maddi tehlikenin yanında can güvenliğini de riske atacak derecede tehlike arz ettiğini belirterek el atmanın önlenmesini, taşınmazın eski hale getirilmesini ve taşınmazdaki değer kaybı nedeniyle tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; dava konusu taşınmaza komşu olan 104 ada 44 parselin müvekkilinin mülkiyetine 16.01.2017 tarihinde geçtiğini, iddiaya konu çalışmaların bu tarihinden çok önce yani eski malik zamanında gerçekleştiğini, tespit dosyasında yokluklarında yapılan keşfi kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 104 ada 44 parsel sayılı taşınmazın davalı tarafından 16.01.2017 tarihinde satış olarak devraldığı, dava tarihinden önce Giresun 2.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/7 D.İş sayılı dosyası ile (20.09.2017) tespit yapıldığı, 02.10.2017 tarihli bilirkişi raporunda taşınmazın bulunduğu alanda açık yarma yapılarak taş alınmakta olduğu tespiti ile açık yarma ve taş alımının devam ettiği, dava dışı eski malik ... Kerestecilik İnş. ve Tic. Ltd. Şirketinde davalının ortak olduğu, 104 ada 44 parsel ve 104 ada 25 parsel sayılı taşınmazların komşu taşınmaz olduğu, komşu taşınmazların yerleri, nitelikleri, konumları, kullanma amaçları göz önünde tutulduğunda normal bir insanın hoşgörü ve tahammül sınırlarını aşan bir el atmanın bulunduğu, 24.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda; davacının taşınmazında herhangi bir zararın gözlemlenmemiş olduğu ancak söz konusu taş ocağı olarak kullanılan alanda yarma şeklinde oluşan şevin her ne kadar bazaltik bir yapıya sahip olduğu gözlenmiş olsa da bazalt sütunlarının kazıyla ortaya çıkan ve hava ile temas eden kısımları altere olduğu, (kimyasal bozunma ve ayrılma) söz konusu yapının aşırı yağmur ve kar yağışları ile donma, çözülme etkisi ve çatlaklı bir yapı kazanması ile oluşan küçük kaya parçaları arazi sınırında stabilite sorunlarının ortaya çıkmasına sebep olabileceğinden, hafriyat alanındaki parsel sınırına 60 m x 4 m ölçülerinde istinat duvarı yapılarak önlem alınmasının uygun olacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı tarafından 104 ada 44 parselde yapılan taş ocağı, taş kırma, kazı ve hafriyat faaliyetleri nedeniyle davacılara ait 104 ada 25 parsele yönelik müdahalenin men'ine, tehlikenin giderilmesi hususunda davalı tarafından hafriyat alanındaki parsel sınırına 60 m x 4 m ölçülerinde istinat duvarı yapılarak önlem alınmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, öncelikle davanın yargı yolu, husumet ve usul yönünden tümden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava gerekçesi yapılan kot farkına neden olan eylemin, dava konusu parselin müvekkil mülkiyetinde olduğu tarihte gerçekleşmediğini, dava konusu edilen eylemin tamamının Giresun İl Özel İdaresi ve Keşap Belediyesi tarafından 2012 yılında verilen izinle eski malik döneminde gerçekleştirildiğini, dava konusu arazinin müvekkilinin mülkiyetine geçmesinden sonra hafriyat ve kazı çalışmalarının yapıldığının tespitinin tamamen hatalı olduğunu, bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmediğini, mahkemece hak ve nesafet ilkesinin de tamamen göz ardı edildiğini, istinat duvarı yapılması ve bunun maliyetinin tamamen müvekkiline yüklenmesinin kabul edilemeyeceğini, vekalet ücreti ve harcın hükme esas alınan bilirkişi raporundaki 76.000,00 TL üzerinden hesaplanması gerekirken arsanın değeri üzerinden hesaplanmasının da hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili istinaf sebepleriyle hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, komşuluk hukukuna dayalı el atmanın önlenmesi, eski hale getirme ve tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 683, 737 ve 738 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin harç ve vekalet ücretine ilişkin itirazına gelince;

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda eski hale getirme bedeli olarak 60 m x 4 m istinat duvar bedelinin 76.800,00 TL olarak belirlendiği, dava konusu değer üzerinden harç ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekilinin harç ve vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 5. paragrafında yer alan “Alınması gereken 44.401,50 TL harçtan peşin alınan 85,39 TL harç ile 11.015,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik bulunan 33.301,11 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına” ibaresinin çıkartılarak yerine “Alınması gereken 5.246,20 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına” ibaresinin yazılması, hüküm fıkrasının 8. paragrafında yer alan “89.500,00 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “12.288,00 TL” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.12.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.