Esas No: 2014/16710
Karar No: 2015/7747
Karar Tarihi: 08.05.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/16710 E.  ,  2015/7747 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : Ceza verilmesine yer olmadığına

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

...Bakanlığı adına katılma talebinde bulunulduğu ve katılma kararının bu yöndeki dilekçeye istinaden verildiği halde, gerekçeli karar başlığında ... katılan olarak gösterilmesi, mahallinde düzeltilebilir yazım yanlışlığı olarak değerlendirilmiştir.

....Havalimanı iç hatlar terminaline gelerek... gitmek isteyen ... uyruklu sanığa ait çantanın X- Ray cihazında yapılan kontrolünde, bağımsız bilirkişi raporu ile 2863 sayılı Kanun kapsamında kaldığı belirlenen 2 adet amphoranın ele geçirildiği, sanığın savunmasında, tatil için 27 Temmuz 2008'de ... geldiğini, davaya konu eserleri denizden çıkardığını beyan ettiğinin anlaşılması karşısında, sanığın anılan Kanunun 67/1 maddesi uyarınca mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçe ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince beraate ilişkin hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 08/05/2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ:

Sanık hakkındaki hükmün onanması gerektiğini düşündüğümüzden sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşlerine katılmıyoruz.

Dava konusu eserlere nasıl el konulduğu tutanakta şu şekilde belirtilmiştir: “14.08.2008 günü saat: 11.00 sıralarında idaremiz ... Havalimanı iç hatlar giden yolcu 1 nolu X-ray cihazında görevimizi ifa ederken ismini sonradan öğrendiğimiz ... vatandaşı olan şahısın bağajları X-ray cihazından geçtiği esnada çantalarının içersinde metal yoğunluk olduğu tespit edilmiş çantalarını açmasını istenmiş, şahıs çantalarını kendisi açarak çanta kontrol edilmiş, diğer yanında bulunan çantasını da açtığında içersinde poşet içersinde bir cismin olduğu görülmüş, şahıs kendisi çanta içersinden poşet çıkararak biz görevlilere tarihi eser niteliği olabilecek iki adet kulplu topraktan yapılmış kırık testi parçaları göstermiş, kendisinin İstanbul iline gideceğini parçaların tarihi eser olup olmadığını sormuş biz görevlilerde parçalardan anlamadığımızı görünüş itibari ile tarihi eser olabileceği tarafına söylenmiş, şahıs kendi rızası ile çantasından çıkarmış olduğu iki adet kırık kulplu topraktan yapılmış testi başlarını tarafımıza teslim etmiş olup bahse konu parçalar tahkikata esas olmak üzere tarafımızdan geçici olarak muhafaza altına alınmış ve parçalar şahısla birlikte gerekli işlem için havalimanımız Polis Merkezine intikal ettirilmiştir.” Tutanaktan da anlaşılacağı gibi sanık x-raydan geçmeyen çantasında bulunan eserleri kendi rızası ile çıkararak görevlilere tarihi eser olup olmadığını sormuştur.

Bu kapsamda;

1-Sanık... vatandaşı olup, İstanbul’a gideceği İzmir hava alanında kontrolden geçen çantasında bir şey bulunamamış, ancak yanında bulunan başka çantadan kendi isteği ile 2863 sayılı Kanun kapsamındaki objeleri teslim etmiştir.

2-Sanık usulüne uygun olarak mahkeme huzurunda alınan savunmasında, denizde bulduğu 2 adet çanak –çömlek saplarını tarihi değeri olup olmadığını öğrenmek için, İstanbul da otelin yakınında bulunan ... Müzesi’nde inceletecek olduğunu, eyleminin suç olduğunu bilmediğini, yakalanan malzemeleri polislere kendisinin teslim ettiğini savunmuştur.

3-Sanığın eylemi 2863 sayılı Kanunda suç olarak düzenlenmiştir. Sanığın işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düştüğünden TCK’nın 30/4. maddesindeki hata halinden yararlanması gerekir.

Sanığın haber verme zorunluluğunun düzenlendiği 2863 sayılı Kanunun 4.maddesine muhalefet ettiğinden aynı Kanunun 67.maddesinin birinci fıkrasındaki “Kültür ve tabiat varlıklarıyla ilgili olarak bildirim yükümlülüğüne mazereti olmaksızın ve bilerek aykırı hareket eden kişi” olarak kabul edip cezalandıramayız.

Türk Ceza Kanunu’nun 4.maddesindeki “Ceza kanunlarını bilmemek mazeret sayılmaz” hükmünü sanık hakkında uygulamamız mümkün değildir. Çünkü 2863 sayılı Kanun bir ceza kanunu değildir. Türk hukuk sisteminde ceza kanunu olarak adlandırılacak üç kanun vardır.

Bunlar:

1-Türk Ceza Kanunu,

2-Terörle Mücadele Kanunu,

3-Askeri Ceza Kanunu.

Dolayısıyla bunların dışındaki özel kanunlardaki suç oluşturan fiiller için bilmemek mazeret olarak kabul edilebilir. İşte bu özel kanunlardaki suçlarla ilgili hükümleri bilmemek TCK’nın 30/4. maddesinin uygulanmasını gerektirebilir. Yani işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, bu hatasından yararlandırılır, cezalandırılmaz. Kaldı ki yaptırım içeren aynı Kanunun 67/1.maddesi “bilerek aykırı hareket eden kişinin” cezalandırılacağını öngörmektedir. ... bir kişiden 2863 sayılı Kanunun 4.maddesindeki 3 günlük bildirim süresini bilmesini bekleyemeyiz.

Nitekim bilimsel görüşler de bu yöndedir: “Ceza yasaları dışındaki kanunlar hakkında bilmeme mazeret sayılabilir. Nitekim ceza kanunundan başka bir kanunda hataya düşme veya böyle bir kanunu bilmeme, ceza hukuku bakımından belli şartların altında mazeret sayılan bilmeme ve yanılma anlamına gelir. Bu bakımdan suçun maddi unsurlarına ilişkin özelliklerin yer aldığı ceza hükmü içermeyen kanunları bilmeme halinde, kişi bu hatasından istifade eder. (Mehmet Emin ARTUK-Ahmet GÖKÇEN-A.Caner YENİDÜNYA, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara, 2005, Cilt 1, s.37)”

Mahalli mahkeme uluslararası istinabe ile sanığın savunmasını almış, geçte olsa 7 yılın sonunda haklı ve yerinde bir gerekçe ile sanığın TCK’nın 30/4.maddesindeki kaçınılmaz hatadan yaralanması gerektiğini belirterek ceza verilmesine yar olmadığına karar vermiştir. Keşke soruşturmayı yapan Cumhuriyet savcısı soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına karar verip, bu kadar masraf ve emek kaybına sebebiyet vermemiş olsaydı. Dairemizin bu kararından sonra dosyanın bir 7 yıl elde kalması hiçbir amaca hizmet etmeyecektir. Çünkü CMUK’m.326/2 ve CMK, m.307/2.maddeleri gereğince, uluslararası istinabe yapılacak, 4 yılın sonunda da zaten zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilecektir.

Tüm açıkladığımız bu nedenlerden dolayı, sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşlerine katılmıyoruz.