Esas No: 2016/3158
Karar No: 2017/7988
Karar Tarihi: 19.10.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/3158 E.  ,  2017/7988 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, Kurum işleminin iptaliyle kesilen aylığın yeniden bağlanmasına, borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava; 5510 sayılı Yasa'nın 56/2.fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı tespit edilen davacının, ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; Davacı ...’ın 11/01/2013 tarihinde eşi ...’tan boşandığı, 22/04/2005 tarihinde vefat eden babası ...’dan dolayı 26/10/2009 tarihinden itibaren yetim aylığı aldığı, Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından düzenlenen 29.04.2014 tarihli ve VÇ-027 sayılı rapora göre davacının boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığının tespit edildiği, bu rapora dayanılarak Kurumca ayılıklarının kesildiği, borç dönemi ve miktarına ilişkin dosyada bilgi olmadığı, denetmen raporunda ifadesine başvurulan ...’ın ifade tutanağı ve ek listesindeki evrakların dosyada bulunmadığı, Mahkemece birlikte yaşama olgusunun yeterince irdelenmediği, anlaşılmıştır.

Davanın, yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada: “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Düzenleme ile ölen sigortalının kız çocuğu veya dul eşi yönünden, boşanılan eşle boşanma sonrasında fiilen birlikte olma durumunda, ölüm aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların geri alınması öngörülmektedir. Buna göre, daha önce sosyal güvenlik kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama olgusu, gelir veya aylık kesme nedeni ve bağlama engeli olarak benimsenmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 59/2. maddesinde: “Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.” hükmü yer almaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu nedenle Anayasanın 20'nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacının ve boşandığı eşinin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiğini saptanmalı, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, boşanan eşler 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta iseler adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, davacının ve boşandığı eşinin kayıtlı olduğu adreslerde kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olayda; 29.04.2014 tarihli ve VÇ-027 sayılı denetmen raporunda; ...’ın Kooperatifler Mah. Kurtismailpaşa 8.Sok. No:12/13 .../... adresinde kapıcılık yapan ...’ın alınan imzalı beyanında; kapıcılık görevini 2002 yılından beri yaptığını, bu apartmanın zemininde oturduğunu, 13 numaralı daireye 1 sene önce taşındıklarını, oğlu ... adını bilmediği eşi ile birlikte yaşadıklarını, babasının ramazan ayından sonra ...’a gittiğini, birkaç gündür de ...’ın da ...a gittiğini, evde sadece ...’in kaldığını, ... öncesi hep birlikte olduklarını belirttiği, 14 numarada ikamet eden ... ve ...’in şifai ifadelerinde; ...’nın eşi ve oğluyla birlikte kaldığını,kızlarının ...’da yaşadığını, ailenin arada bir ...’a gittiğini, eşinden boşandığını duymadıklarını belirttikleri, MEDULA kayıtlarından boşandığı eşinin sağlık sunucularına ...’ın Kooperatifler Mah. Kurtismailpaşa 8.Sok. No:12/13 .../... adresini verdiği, davacı ...’ın eşinin bağlı bulunduğu ... Emniyet Müdürlüğünden yapılan inceleme neticesinde; burada verilen adreste ikamet edenin eşin yeğeni ... olduğu, amca ...’ın bu adreste ikamet etmediğinin, tespit edildiği, sözkonusu bulguların birlikte yaşamaya ilişkin deliller olmakla birlikte ispat için yeterli olmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle denetmen raporunda ifadesine başvurulan ...’ın ifade tutanağı ve ek listesindeki evrakları Kurumdan getirtmek, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplamak bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadelerini almak. davacının ve boşandığı eşinin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiğini saptamak, seçmen kayıtlarını getirtmek, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresleri istemek, davacının ve boşandığı eşinin kayıtlı olduğu adreslerde kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yaptırmak, bu adreslerdeki yönetici ve komşuların, muhtar ve azaların kamu tanığı sıfatıyla ifadesine başvurmak, gerektiğinde buralarda keşif yapmak suretiyle birlikte yaşama olgusunu etraflıca araştırdıktan sonra sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

19/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.