Esas No: 2016/28516
Karar No: 2016/20722
Karar Tarihi: 24.11.2016

**9. Hukuk Dairesi         2016/28516 E.  ,  2016/20722 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı ... ile sözleşme imzalamak suretiyle diğer davalı ... ' te assessor olarak çalışmaya başladığını, davalı ...' in davalı ...' e işçi sağlamak dışında bir role sahip olmadığını, davacının iş akdinin 30/04/2015 tarihinde ... Assessor Servis Sorumlusunun attığı mail ile feshedildiğini, fesih gerekçesinin bütçe önceliği ve performans değerlendirilmesi sonucu daha verimli olanlarla çalışılacağına dayandırdığını, fesih gerekçesinin gerçeği yansıtmadığını belirterek, davanın kabulüne , alt işverenlik ilişkisi bizce açık bir muvazaaya dayandığı için davalılardan ... nezdinde müvekkilin işe iadesine, boşta geçen sürelere ait en çok 4 aya kadar olan ücret ve işçilik haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, işe iade kararına rağmen davalının müvekkili işe başlatmaması halinde ödenecek tazminat miktarının; müvekkilin kıdemi ve feshin biçimi nazara alınarak müvekkilin 8 aylık brüt ücreti olarak belirlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirketin amaç ve faaliyetinin internet reklam alanlarının coğrafi olarak belirli bölgelerde satışını yapmak olduğunu, reklam gelirleri elde ettiğini, müvekkili şirketin bu davada taraf sıfatının bulunmadığını, davacı ve ... ... arasındaki sözleşmelerin Rus Hukukuna göre uygulandığını, bu davada işe iade koşullarının oluşmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İnsan Kaynakları ve Dan. vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin davanın muhatabı olmadığını bu nedenle husumet yönünden reddine, davacının sözleşme imzaladığı ... ... ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığını, müvekkili şirket ve diğer davalı şirket tarafından ... ... şirketine işçi sağlama gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davalılar arasında akdedilmiş herhangi bir sözleşme bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacı ile ... ... arasında iş ilişkisinin kurulduğu, ancak Türkiye'de hizmet gördüğü ve fiilen çalıştığı bir işyerinin tahsis edilmediği, çalışma şartlarının ... ... tarafından belirlendiği fesih iradesinin de aynı işverenlikçe gerçekleştirildiği, dolayısıyla davacı ile ...(Türkiye) yani ... Reklamcılık ve Hiz.Ltd.Şti. arasında hizmet(iş) ilişkisinin kurulmadığı; diğer davalı ... Ltd.Şti. yönünden davacı ile ... Ltd.Şti.(... Ltd.Şti.) arasında hizmet(iş) akdinin karakteristik unsurlarını oluşturacak şekilde bağımlılık ilişkisinin kurulmadığı, davacıya ... ... tarafından yaptığı iş karşılığında birtakım ödemeler yapılmış ise de, bunun dışında sevk, idare, talimatlandırmaya yönelik başkaca bir bağın olmadığı gibi, davalı ... İnsan Kaynakları Ltd.Şti. ile ... menşeili ... Csa arasında organik ve fiili irtibatın varlığı da ispatlanamadığı gerekçesiyle her iki davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Temel uyuşmazlık, yurt içinde çalışan ancak işvereni yurt dışında bulunan işçinin yurt dışı işveren ile bağlantısı olan Türkiye'deki şirketin davacı işçinin işvereni olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Kayıt üzerinde başka bir devlet mevzuatına göre kurulan şirketin işçisi olması nedeni ile uyuşmazlıkta yabancılık unsurunun bulunduğu açıktır. Temel sorun bu şirketin Türkiye'de bağlantılı olan şirketin davacının işvereni kabul edilip edilmeyeceğidir.

Tarafların hukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde iş akdine, işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukuku(lex loci lahor is) uygulanır. Burada yetkili kılınan hukuk, işverenin işyerinin bulunduğu değil, işçinin işini yaptığı işyerinin bulunduğu ülke hukukudur. Bu nedenle işçinin işini fiilen yerine getirdiği yer esas alınır. Ancak İş ve sosyal güvenlik hukukunun kamusal tarafı ve emredici kurallar içermesi nedeni ile yabancılık taşıyan bir uyuşmazlıkta, taraflar yabancı hukukun uygulanmasını öngörseler dahi özellikle işçi veya sigortalının Türk vatandaşı olması halinde, uygulanacak yabancı hukuk kuralının kamu düzenine açıkça aykırı olması halinde Türk İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku kuralları uygulanacaktır.

Dairemiz istikrarlı olarak özellikle Türkiye bağlantılı şirketler vasıtası ile kurum kayıtları yerine getirilmeden turist vizesi ile çalıştırmak üzere götürülen ve yurt dışındaki ülke mevzuatı ile kurulan şirket işçisi olarak çalıştırılan Türk Vatandaşı işçiler açısından, “iş hukukunun emredicilik yönü ve işçinin korunması ilkesi uyarınca yabancılık unsuru taşıyan bu tür uyuşmazlıklarda kamu düzenini de dikkate alınarak yurt dışına gönderilmesinde gönderen kişi yada şirketin yurt dışındaki yabancı şirket ile organik bağı delillendirildiğinde Türk İş Hukukunu uygulamakta ve organik bağ içinde olan Türkiye’de kişi veya kişileri işçinin işvereni kabul ederek sorumlu tutmaktadır. Aynı durum Türkiye'de bağlantılı kişi vasıtası ile işçi çalıştıran yurt dışı bağlantılı şirketler içinde geçerli olup, yurt içinde bağlantılı kişi, işçinin işvereni olarak kabul edilmeli ve sorumlu tutulmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta davacının, “...” isimli internet arama motorunda yapılan arama sonucunda çıkan sonucun aramaya uygunluğunun değerlendirilmesi işini yaptığı, davacının bu konuda ... merkezli ... ... isimli şirketle iş sözleşmesi imzaladığı, bu şirket tarafından davacıya yaptığı iş karşılığı ücret ödemesinde bulunulduğu, davalı ... Ltd. Şirketi ile bu şirket arasında bir bağ bulunmadığı, yalnızca davalı şirketin eski ünvanının ... Ltd. Şti olduğu ancak bu ünvanın 2009 yılında değiştiği ve yine aynı yıl şirket hissedarı ... Properties Inc’in hisselerini devrettiği, bu nedenle davalı ... Ltd. Şti’ye husumet yöneltilemeyeceği anlaşıldığından bu davalı yönünden husumetten red kararı isabetlidir.

Ancak aynı gün temyiz incelemesi yapılan aynı nitelikteki seri dosyalarla birlikte değerlendirildiğinde ... çalışanı olan görevlilerin davacıya ve diğer dosyaların davacılarına işe başvurularının kabul edildiğini bildirdikleri, davacılara çalışma şartlarını elektronik postalar ile ilettikleri davacıların izinlerini bu çalışanlardan aldıkları, fesih bildiriminin ... Ltd. Şti çalışanınca gönderildiği, bu deliller birlikte değerlendirildiğinde davalı ... Ltd. Şirketinin yurt dışında olup, davacının işvereni olarak bildirilen dava dışı şirket ile organik bağ içinde ve bağlantılı bulunduğu açıktır. Davacının ... Ltd. Şti.nin işçisi olarak kabul edilmesi gerekir. Davacının iş sözleşmesinin performans ve ekonomik gerekçelerle feshedildiği, davacının fesihten önce savunmasının alınmadığı, söz konusu feshin salt bu nedenle geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce davalı ... Ltd. Şti yönünden davanın kabulüne, diğer davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM :

Yukarda açıklanan gerekçe ile;

1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Davalı ... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,

3. Davalı ... Ltd. Şti’nin yaptığı 10.00 TL. yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı ... Ltd. Şti’ye ödenmesine,

4. Davalı ... aleyhine açılan davanın KABULÜYLE,

Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının ... Ltd. Şti’nde İŞE İADESİNE,

5. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı ... tarafından süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

6. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalı ... Ltd. Şti’nden tahsilinin GEREKTİĞİNE,

7. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

8. Davacının yaptığı 24.10 TL. yargılama giderinin davalı ... Ltd. Şti’den tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... Şirketinin yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

9. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.800,00 TL. ücreti vekaletin davalı ... Ltd. Şti’den alınarak davacıya verilmesine,

10. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,

Kesin olarak oybirliği ile 24/11/2016 günü karar verildi.