Esas No: 2023/5856
Karar No: 2023/5105
Karar Tarihi: 06.04.2023

**9. Hukuk Dairesi         2023/5856 E.  ,  2023/5105 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı Bakanlığa bağlı ... 2. ... Bakım Fabrika Müdürlüğü boya atölyesi işyerinde boyacı olarak Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) kapsamında bir işte çalışmasına rağmen Yönetmelik hükmüne aykırı olarak günde 8,5 saat çalıştırıldığını, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ... Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün Milli Savunma Bakanlığına gönderdiği yazılarda; “... içinde kurşun veya arsenik bulunsun veya bulunmasın, dar mekanlarda, iç mekanlarda veya sağlığa uygun olarak havalandırılmayan mekanlarda yapılan boyacılık, renkli baskı ve harf matbaacılığı (tipografi) işlerinde, çalışma ortamında her ne kadar havalandırma, kişisel koruyucu ekipmanların kullanımının sağlanması vb. önlemler alınsa dahi ortamdaki tehlikenin mevcut bulunduğu ve söz konusu tedbirlerin, tehlikenin varlığını değiştirmediği, bu işlerin yönetmelik kapsamında yer alması nedeniyle, 7,5 saat çalışılması gerektiğinin...” belirtildiğini, davacının söz konusu boya atölyesinde 2012 yılına kadar 7,5 saat çalışmakta iken 2012 yılında boya atölyesinde (B) grubu idareci olarak görev yapmaya başlamasından sonra idareci primi aldığı gerekçesi ile çalışma saatinin 8,5 saat olarak değiştirilerek kısa çalışma priminin de kesildiğini, oysa davacının yaptığı işte ve ortamda bir değişiklik olmadığını ve aynı atölyede bulunan diğer çalışanların günde 7,5 saat çalıştıklarını ileri sürerek davacının Yönetmelik kapsamında günde 7,5 saat çalışması gerektiğinin tespiti ile günlük yarım saat fazla çalışma yapmasından kaynaklı fazla çalışma ücreti ve kısa çalışma primi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, atölye şefi olarak çalışan davacının, boya atölyesinde sadece yönetim ve denetimden sorumlu olduğunu, teknisyen personel gibi fiilen çalışmayıp kendisine tahsis edilen şef odasında atölye ortamının etkilerine sürekli maruz kalmadan idarecilik görevini yürüttüğünü, toplu ... sözleşmesinin 25 ... maddesinde Yönetmelik kapsamı dışındaki işçiler için çalışma süresinin günde 8,5 saat, haftada 5 ... ve 42,5 saat olarak belirlendiğini, davacı da Yönetmelik kapsamındaki işlerde çalışmadığından günlük çalışma süresinin toplu ... sözleşmesinin ilgili maddesine uygun olarak günlük 8,5 saat olarak tespit edildiğini ve kısa çalışma priminden faydalandırılmadığını, bu nedenle davacının fazla çalışma ücreti ve kısa çalışma primi talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.12.2021 tarihli ve 2020/617 Esas ve 2021/1003 Karar sayılı kararıyla; ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin ilk kararın kaldırılmasına ilişkin hükmü doğrultusunda davacının çalıştığı işyerinde talimatla keşif yaptırılmak ve davacının çalışma ortamı incelenmek suretiyle alınan bilirkişi heyet raporunda; davacının kısım şefi olduğu, atölye içerisinde fiilen devamlı şekilde çalışmamasına rağmen görev ve sorumlulukları kapsamında atölye içerisinde bulunan ... ve işçilerin denetim ve gözetimi esnasında çalışma ortamındaki risklere emri altında çalışan personel gibi maruz kaldığından Yönetmelik kapsamında günde 7,5 saat çalışma yapmasının gerektiğinin tespit edildiği, bu konuda daha önce ... 20. ... Mahkemesi ve ... 36. ... Mahkemesince verilen emsal nitelikteki kararların Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin denetiminden geçerek onanmış olduğu, dosya kapsamındaki puantaj kayıtları, ücret bordroları nazara alınarak ve davacının talebi ile de bağlı kalınarak haftada 5 ..., günde 8,5 saat çalıştığı günler belirlenerek, 30 dakika mola süresi düşüldükten sonra davacının günde yarım saat fazladan yapmış olduğu çalışma alacağının hesaplandığı, toplu ... sözleşmesi düzenlemesi gereğince fazla çalışma süresine isabet eden saatler için davacıya ödenen idareci primlerinin tenzil edildiği, hazırlanan 24.11.2021 tarihli bilirkişi ikinci ek raporundaki hesaplamalara itibar edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 07.04.2022 tarihli ve 2022/1170 Esas 2022/1155 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 02.....2022 tarihli ve 2022/5911 Esas, 2022/6949 Karar sayılı ilâmıyla; işyerinde yapılan keşif neticesi hazırlanan teknik bilirkişi raporundaki belirlemelere göre; davacının idarecisi olduğu atölyenin işçileriyle devamlı surette aynı ortamda çalışmadığı ancak yetki ve sorumlulukları kapsamında denetim ve gözetim görevini yerine getirdiği esnada çalışma ortamındaki zararlı kimyasalların olumsuz etki ve risklerine emri altında çalışan personel gibi maruz kaldığı, bu nedenle davacının da atölyenin diğer işçileri gibi anılan Yönetmelik kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden talep konusu alacaklara hak kazandığına yönelik tespitte ve alacaklara uygulanacak faiz türü ve başlangıç tarihlerinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşıldığı, ne var ki Yönetmelik kapsamında günde azami 7,5 saat çalışma yapılabileceğinden kısa çalışma priminin bu süre ile sınırlı biçimde hesap edilebileceği (Aylık kısa çalışma primi=Saat ücretinin %14'ü x 7,5 saat x çalışılan ... sayısı) dikkate alınmaksızın hesaplama yapıldığı, arabuluculuk son tutanak tarihi olan 28.12.2018 tarihi ile 11.01.2019 olan dava tarihi arasında kalan talep dönemi için arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği ve davanın kısmen kabulüne karar verildiği hâlde yargılama gideri olan arabuluculuk masrafının tamamının davalıdan alınmasına karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Dairemizin bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonunda bilirkişiden alınan 27.08.2022 tarihli üçüncü ek rapordaki hesaplamalar doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının yaptığı işin Yönetmelik kapsamında olmadığını, İlk Derece Mahkemesince davanın hesap bilirkişi raporuna istinaden kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, alacakların zamanaşımına uğradığını, faizlerin hatalı olduğunu, davacıya idarecilik primi verildiğini, bilirkişi raporunda fahiş hatalar bulunduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı Bakanlığa ait işyerinde (B) grubu idareci olarak çalışan ve işyeri çalışma koşullarına göre Yönetmelik kapsamında olduğu değerlendirilen işçinin, kısa çalışma primi ve fazla çalışma ücret alacaklarının usulüne uygun şekilde hesaplanıp hesaplanmadığı ile yargılama giderlerinin tespiti ve paylaştırılması hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 326 ncı maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 ... maddeleri.

2. Yönetmelik'in 4 ve 7 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince, dosyada davacı tarafça sarf edilen yargılama giderinin 4.320,70 TL olduğu gerekçesi ile kabul ve ret oranına göre belirlenen tutarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine hükmedilmiş ise de; davacının 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 198,50 TL dosya ve posta masrafı olmak üzere sarf ettiği yargılama gideri toplamının 2.198,50 TL olduğu anlaşılmakla, kabul ve ret oranına göre 2.022,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesi yönünde hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi isabetsiz olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı tarafın İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (9) numaralı bendinin tümüyle çıkartılarak, yerine; "9-Davacı tarafından sarf edilen 2.198,50 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 2.022,40 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

....04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.