Esas No: 2013/6448
Karar No: 2014/3035
Karar Tarihi: 25.02.2014

**4. Hukuk Dairesi         2013/6448 E.  ,  2014/3035 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sincan 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 21/02/2013

NUMARASI : 2012/142-2013/34

Davacı Ç.. D.. vekili Avukat M. H.. tarafından, davalı B.. P.. aleyhine 30/10/2012 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 21/02/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız fiil nedeniyle uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, rehber öğretmen olarak görev yaptığını, öğrenci velisi olan davalı tarafından Bimer ve okul müdürlüğüne haksız bir şekilde şikayet edildiğini, bu yüzden soruşturma geçirdiğini, diğer yandan şikayet dilekçelerinin hakaret içerikli olduğunu belirterek, uğradığı manevi zararın giderilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı, şikayet hakkını kullandığını, hakaret etme kastının bulunmadığını belirterek, usul ve yasaya aykırı olarak açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, şikayet dilekçesinde kullanılan ifadelerin kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu benimsenerek, davacının uğramış olduğu manevi zararın bir kısmının ödetilmesine karar verilmiştir.

Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü, Anayasa’nın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” şeklinde yer almıştır. Hak arama özgürlüğü bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir.

Anayasanın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde; herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25.maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış, 6098 sayılı TBK'nun 58. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlemiştir.

Hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz. Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır.

Somut olayda; davacı rehber öğretmen, davalı ise öğrenci velisidir. Davalı, dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu teşhisi konulan ve kaynaştırma öğrencisi olan çocuğuyla davalı rehber öğretmen ve okul idaresinin yeteri kadar ilgilenmediklerini, hakkında sürekli tutanak tutup ceza vermekle tehdit ettiklerini, üzerlerine düşen görev ve sorumlulukları yerine getirmediklerini belirterek Bimer ve okul idaresine şikayet başvurusunda bulunmuştur. Dosya kapsamına göre, yapılan şikayet, bazı somut olgu ve olaylara dayanmakta, ortada şikayeti gerektirecek derecede yeterli belirtiler (emareler) bulunmaktadır. Diğer yandan, davalı tarafından sunulan şikayet dilekçelerinde yer alan ifadelerin, çocuğunun eğitim öğrenim sürecinde yaşadığı bir takım sorunları dile getirmek amacına yönelik olduğu, kullanılan ifadelerin amacı, kullanıldığı yer ve ifade ediliş tarzı dikkate alındığında hak arama sınırları içerisinde kaldığı, olayın oluş biçimine uygun düşmeyen veya doğrudan davacının şahsını hedef alan ve kişilik haklarına saldırı teşkil eden bir ifadenin bulunmadığı kabul edilmelidir.

Şu halde, yerel mahkemece, davalının şikayet ve eleştiri hakkını yasal sınırlar içinde kalarak kullandığı sonucuna varılıp, istemin tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, davalının manevi tazminatla sorumlu tutulması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 25/02/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.