Esas No: 2023/11320
Karar No: 2023/14304
Karar Tarihi: 28.12.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/11320 E.  ,  2023/14304 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/543 D. İş, 2021/537 K.

TEMYİZ EDENLER : Davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili, davalı ... vekili

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı .... vekili ve ... vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili, davalı .... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılara Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalı (ZMSS) araç sürücülerinin kusurlu hareketi ile gerçekleşen kazada araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 40.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini artırmıştır.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı ... vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

1. Davacı vekili, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosunun ve progresif rant yönteminin uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ...Ş. vekili, karara esas alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini, davaya konu kaza nedeniyle ortaya çıkan zarardan sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduklarını, karara esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, vekalet ücretinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

3. Davalı ... vekili, davadan önce sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını, karara esas alınan maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını, hesaplamada %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, hesaplanan tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması nedeni ile indirim yapılması gerektiğini, davacı yararına 1/5 oranında vekalet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, hesaplamada %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiği gerekçesi ile davalının bu yöndeki itirazının kabulüne, davacının itirazları ve davalıların diğer itirazlarının reddine karar verilerek, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, 58.870,48 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosunun ve progresif rant yönteminin uygulanması gerektiğini, belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı .... vekili, karara esas alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini, davaya konu kaza nedeniyle ortaya çıkan zarardan sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduklarını, karara esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

3. Davalı ... vekili, davadan önce sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını, karara esas alınan maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını, hesaplamada %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, hesaplanan tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması nedeni ile indirim yapılması gerektiğini, davacı yararına 1/5 oranında vekalet ücreti verilmesi gerektiğini belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe:

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalılara Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalı (ZMSS) araçların karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe uygun olmasına, davacının yolcu olup kusursuz olmasına olmasına göre, davalı ...Ş. vekili ve davalı ... vekilinin aşağıdaki (3) numaralı bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Davacı vekili meydana gelen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp iş göremezlik tazminatı talebinde bulunmuştur.

Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin gerçek zararının belirlenmesi için bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Yine Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile tazminat hesabının progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı; hakem heyetlerince de bu hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosunun uygulanması doğru ise de progresif rant yönteminin kullanılması gerekirken %1,8 teknik faizin uygulanması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle tazminatın belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Davalı ... şirketlerinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

3.5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin (AAÜT) 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı .... vekili ve davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin, (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı .... vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya ve davalılara iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

28.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.