Esas No: 2023/341
Karar No: 2024/2357
Karar Tarihi: 21.03.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/341 E.  ,  2024/2357 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/948 Esas, 2022/1601 Karar

DAVALILAR : 1-Kartal Gemi İşletme ve Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ...

2-Mega Denizcilik Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ...

3-... Denizcilik ve Lojistik San. Tic. A.Ş. vekili Avukat ...

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI : 2019/155 E., 2022/107 K.

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 05.03.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Mega Denizcilik Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... ile davalı ... Denizcilik ve Lojistik San. Tic. A.Ş. vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin sigortalısı Gübretaş'a ait dökme gübre emtiasının MV ACT isimli gemi ile Kocaeli Yarımca Limanı'ndan İskenderun Limanı'na taşınması esnasında ıslanarak hasarlandığını, müvekkilinin sigortalısına hasar nedeniyle 26.11.2018 tarihinde 947.446,32 TL sigorta tazminatı ödediğini, sigortalıya kanuni halef ve ayrıca sigortalıdan aldığı temlikname ile aynı zamanda akdi halef olduğunu, davalı Kartal Gemi İşletme Firması'nın MV ACT gemisinin donatanı olup fiili taşıyan sıfatıyla davalı ...'in sigortalı ile akdettiği navlun sözleşmesi gereğince 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1178 inci maddesi gereği taşıyan sıfatıyla, davalı ... Denizcilik'in ise navlun faturası düzenleyen taşıma işleri organizatörü sıfatıyla anılan Kanun'un 921 inci maddesi gereğince oluşan zarardan sorumlu olduğunu, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/116 D. İş sayılı dosyası üzerinden keşif icra suretiyle oluşturulan bilirkişi raporu ile geminin kıç perdesindeki dip tanklarının ambar menhol kapaklarından giren su nedeniyle eşyanın hasarlandığının tespit edildiğini iddia ederek 947.446,32 TL'nin ödeme tarihi 26.11.2018'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Denizcilik ve Lojistik San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin forwarder/taşıma işleri komisyoncusu olmayıp sadece gemi kiralama brokeri olduğunu, bu durumun navlun sözleşmesinde açıkça belirtildiğini, navlun sözleşmesinin 26 ncı maddesinde brokerlik komisyonuna ilişkin hüküm bulunduğunu, müvekkilinin hiçbir şekilde taşıma işleri komisyoncusu veya akdi taşıyan olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin navlun faturası düzenlemesinin, davacının sigortalısının özel talebinden kaynaklandığını, müvekkilinin iyi niyetli olarak yardım etme gayesiyle navlun faturası kesmek durumunda kaldığını, bu hususun geminin donatanı davalı Kartal Gemi tarafından müvekkiline verilmiş olan 28.06.2018 tarihli taahhütnameden de anlaşılabileceğini, 28.06.2018 tarihinde Mega Denizcilik tarafından müvekkiline kesilen faturada yer alan 147.000,00 TL tutarındaki navlun bedelinin, üzerine hiçbir fark eklenmeden doğrudan doğruya sadece Gübretaş'a 29.06.2018 tarihli fatura ile 147.000,00 TL olarak yansıtıldığını, müvekkiline yapılan ödemenin ardından Mega Denizcilik faturasında yer alan brokerlik komisyonu kesilerek ilgili tutarın aynen Mega Denizcilik'e transfer edildiğini, geminin klas kuruluşu ilgili klozda da sayılan IACS üyesi kuruluşlardan olmadığı halde ve geminin P&I sigortasının, poliçenin yapıldığı ve aynı zamanda hasarın tespit edildiği esnada geçersiz olmasına rağmen her halde ıslak yüklerle ilgili hasar kapsam dışında olduğu halde emtianın davacı tarafından sigortalandığını, hasar sigorta teminatı dışında olduğu halde ödeme yapıldığından hasar bedelinin istenmesinin mümkün olmadığını, hasarın oluşumunda müvekkilinin hiçbir kusurunun olmadığını, müvekkilinin sırf navlun faturası kestiği için kusursuz sorumlu olduğu iddia edilse dahi müvekkilinin kurtuluş beyyinesinden faydalanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin taşıyıcı sıfatının bulunmadığını, müvekkilinin MV ACT gemisinin resmi kayıtlarında “gemi işletmecisi” olmadığını, geminin işletilmesine ilişkin faaliyetlerde yardımcı olduğunu, geminin seferlik kiraya verilmesi için donatan adına aracılık yaptığını, bu temsil ilişkisinde tüm hak ve borçların donatana ait olduğunu, M/V ACT gemisinin seferlik kiracısının, Gübretaş'a navlun faturasını düzenleyen ... Denizcilik olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin Gübretaş'a fatura kesmediğinden taşıyan olmadığını, ayrıca bu taşımadan kaynaklanan tüm ihtilafların tahkim ile çözümlenmesi gerektiğini, tarafların Gencon 94 çarter parti genel hükümlerini kabul etmesi nedeniyle tahkim anlaşmasının da kabul edildiğini, davanın tahkim şartı nedeniyle reddinin gerektiğini, hasarın 3 gün içinde bildirilmediğini, sigortacının halefiyetinin ve dolayısıyla rücu hakkının doğabilmesi için sigortalı ile sigortacı arasında zararın doğumuna yol açan olayı sigorta teminatı kapsamına alan geçerli bir sigorta sözleşmesinin mevcudiyeti gerektiğini, sigorta poliçe şartlarına göre ödenen hasarın teminat şartları kapsamında olmadığını, zira geminin klasının IACS üyesi olmadığını, bu nedenle davacının halefiyet hakkına sahip olmadığını, deniz suyu zengin mineraller içerdiğinden gübreye zarar vermeyeceğini, gübre yükündeki nemliliğin yüksek olmasının kimyasal özelliğini yitirmesine sebep olmayacağını, dökme yükünün tahliyesinden %1 fire payının düşülmesi gerekirken hesaplamalarda düşülmediğinden hesaplamanın yanlış olduğunu, nakliye ve kantar farkı için de %4 fire payı düşülmesinin gerektiğini, yük için ton başına talep edilen 1.500,00 TL meblağın yükün değerinin 1.000,00 TL'yi geçmemesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı Kartal Gemi İşletme ve Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacı ... tarafından yapılan ödemenin sigorta teminatı kapsamı dışında olduğunu, halefiyet hakkının doğması için öncelikle geçerli ve yürürlükte bir sigorta sözleşmesinin bulunması, sigortacının bu sözleşmeye dayanarak sigortalısına bir ödeme yapmış olması ve nihayet sigortalısının kendisine zarar verene karşı dava hakkının bulunmasının mevcut olması koşullarının gerçekleşmesi gerektiğini, MV ACT gemisinin klasının IACS üyesi kuruluşlardan olmadığını, poliçede yükün ıslanmasından kaynaklanan tüm hasarın kapsam dışı tutulduğunu, davacı tarafından sigorta teminatı kapsamında olmadığı halde emtianın sigortalandığını, emtiada hasar meydana geldiğinde teminat dışı olduğunu bile bile davacı tarafın ödeme yaptığını, bu ödemenin rücuen tazmininin mümkün olmadığını, malın alıcı ve satıcısının Gübretaş olduğunu, geminin yüklediği dökme gübre emtiasını tahliye etmek üzere 04.07.2018 tarihinde İskenderun Gübretaş Limanı'na yanaştığını, yükün tahliyesine başlandığında 1 numaralı ambarın kıç tarafındaki emtianın ıslak olması sebebiyle yükün tahliyesi durdurularak sigortalının malı teslim almaktan imtina ettiğini, yükün ancak müvekkilinin mahkeme kararı alması ile tahliye edildiğini, mahkeme kararı ile mal gemiden indirilinceye kadar davacının sigortalısının gemiyi depo olarak kullandığını, gemide az miktarda meydana gelen ıslaklığın bekleme sebebiyle diğer bölümlere sızarak yayılma sonucunda zararın artmasına sebebiyet verdiğini, dolayısıyla zararın artmasında davacının sigortalısının kusurunun bulunduğunu, deniz suyunun gübrenin kimyasal yapısını bozmayacağını, tarafların Gencom 94 çarter parti genel hükümlerine kabul ettiklerini, bu nedenle davacının yük hasarına ilişkin talebini ancak tahkim yoluyla ileri sürebileceğini, ekspertiz raporunun hatalı olup tahliye fire payı düşülmesi gerektiğini, ayrıca kantar farkı ve nakliye için de toplam %4 oranında fire payı düşülmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile gemi bağlama özetinde, İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunun kabul edildiği, çarter partiye yapılan atfın ise bağlama özetinde kararlaştırılmayan konulara ilişkin olduğu, taraflar İstanbul Mahkemelerini yetkili kılmak suretiyle uyuşmazlıkların çözümü için yargı önüne gidileceğini kabul ettiklerinden davalının tahkim itirazının yerinde görülmediği, davacı ... şirketinin sigortalısına ait gübre yükünün, şirketin Yarımca tesislerinden, İskenderun Limanı'nda bulunan deposuna yapılacak taşımayla ilgili 27.06.2018 tarihli nakliyat sigorta poliçesi düzenlediği, taşıma sırasında yükte meydana gelen hasar nedeniyle 26.11.2018 tarihinde sigortalıya 947.446,32 TL sigorta tazminatı ödendiği, dosyaya sunulan poliçede sigortalı “Gübre Fabrikaları A.Ş.", emtianın cinsi “gübre", nakil vasıtası “gemi”, gemi adı “ACT”, kalkış yeri “Yarımca”, varış yeri “İskenderun”, yükleme tarihi “27.06.2018” olarak gösterildiği, poliçenin 3 üncü sayfasında ICC A klozlarına atıf yapıldığı, atıf yapılan Enstitü Yük Klozları A.1'de “bu sigorta, aşağıdaki 4., 5. 6. ve 7 nci klozlarda istisna edilenler hariç sigorta edilen şeyin her türlü riziko nedeniyle uğrayacağı zıya veya hasarı kapsar” hükmünün yer aldığı, dava konusu olayda yük hasarına ıslanmanın neden olduğu, ıslanma nedeniyle meydana gelen zararların 4, 5, 6 ve 7 nci klozlarda istisna edilen hallerden olmadığı, anılan klozlarda istisna edilen hallerin ise dava konusu uyuşmazlıkta gerçekleşmediği, poliçenin 3 üncü sayfasında “gemi ile yapılan taşımalarda taşımayı yapan geminin IACS üyesi olması, ISM sertifikasının bulunması ve Institute Classification Clause 1/1/2001 hükümlerine uygun olması kaydıyla teminat verildiği, Institute Classilication Clause 1/1/2001 hükümlerine uygun olmayan ve/veya IACS üyesi olmayan ve/veya 35 yaşı aşan (tanker 15 yaş üstü) gemilerle yapılan taşımalarda kargoya teminat veren P&I sigortasının ve klasının bulunması kaydıyla sevkiyat başlamadan önce sigorta şirketinin yazılı ön onayının alınması, fiyat ve kapsamda mutabık kalınarak teminat verileceğinin” kararlaştırıldığı, poliçede geminin inşa yılı 1986 olarak gösterildiğinden yükleme tarihinde 35 yaşın altında olduğu, tüm bu tespitlere göre dava konusu zararın, sigorta teminatı kapsamında kaldığı, davacının sigortalısına yaptığı ödeme ve dosyaya sunulan 15.11.2018 tarihli ibranameye göre, sigortalısının zarara sebebiyet verenlere karşı olan tazminat talep hakkını kazanmış olduğundan davacının aktif husumet ehliyetine haiz olduğu, davalı Kartal Gemi tarafından davalı ... Denizciliğe hitaben düzenlenmiş olan 28.06.2018 tarihli "Taahhütname" başlıklı belgede, davalı Kartal Gemi tarafından dava konusu taşıma sözleşmesinin kendi adına kurulduğunun beyan edildiği, gemi bağlantı özetinde, “gemileri işleten/donatan/armatör adına kiraya veren firma: Mega Denizcilik” kaydının yer aldığı, konişmentoda yükleten ve gönderilen olarak dava dışı sigortalı gösterilmiş olup, konişmentonun gemi kaptanının kaşe ve imzasını havi olduğu, konişmentoda taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezinin gösterilmemiş olduğu veya açıkça anlaşılmadığı hâllerde, donatanın taşıyan sayıldığı, tüm bu tespitlere göre davalı Kartal Gemi'nin taşıyan sıfatına haiz olduğu, davalı ... vekilinin sunduğu 03.07.2018 tarihli ödeme dekontunda, Mega Denizciliğin Kartal Gemi İşletmeciliği hesabına navlun ödemesi olarak 149.000,00 TL tutarında havale yaptığı görülmüş olup bu şekilde Mega'nın ... tarafından gönderilen navlun bedelini Kartal Denizciliğin hesabına aktarmış olduğu, dava konusu taşımaya ilişkin gemi bağlama özetinde, "gemileri kiraya veren firma Mega Denizcilik olarak belirtilip Mega'nın ayrıca "navlun alıcısı" olarak da gösterildiği, söz konusu kayıtlara göre Mega'nın, gemi donatanı adına hareket ettiği ve donatanı temsilen navlun sözleşmesi düzenlediği, ayrıca gemi bağlantı özetinin 26 ncı maddesinde “%1,25 ... Denizcilik broker komisyonunu armatörden alacaktır.” kaydının yer aldığı, broker komisyonunun doğrudan donatan tarafından ödenmesinin kararlaştırılmasının da sözleşmenin donatan adına akdedildiği kaydı ile örtüştüğü, denize elverişlilik belgesinde, ACT gemisinin donatanı ve işleteninin davalı Kartal Gemi olduğu, 30.03.2018 tarihli sigorta poliçesinde de, ACT gemisi donatanının sorumluluğunun dava dışı Arsenal İnsurance Company tarafından sigortalandığı, donatan olarak ise davalı Kartal Gemi'nin gösterildiği, geminin maliki tarafından işletildiği sabit olduğundan Mega Denizciliğin dava konusu geminin işleteni olmadığı, bunun dışında davalı ... Denizciliğin dava konusu taşıma işini üstlendiği, dolayısıyla akdi taşıyan sıfatını haiz olduğu yahut dava konusu taşımanın ifasını gerçekleştirdiğini gösteren bu davalı tarafından düzenlenmiş konişmento yahut her hangi bir yazışma, navlun faturası vb. belge sunulamadığı, dolayısıyla davalı ... Denizciliğin taşımayı yapan geminin işleteni ve fiili taşıyan sıfatını haiz olduğunun ispatlanmadığı, davalı Kartal Gemi tarafından düzenlenmiş olan 28.06.2018 tarihli taahhütmame başlıklı belgede 1 inci davalı, 2 nci davalının taşıma sözleşmesini kendi adına akdettiğini beyan etmiş olup bu belgenin muvazaalı olduğununun ispatlanamadığı, söz konusu belgedeki beyan, gemi bağlantı özetindeki kayıt ile de uyuştuğundan davacının muvaaza iddiasının yerinde görülmediği, davacı vekilince, davalı ... Denizcilik tarafından navlun faturası düzenlenmekle bu davalının 6102 sayılı Kanun'un 921 inci maddesine göre taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla hareket ettiğinin ileri sürüldüğü, ancak gemi bağlantı özetinin 26 ncı maddesinde, “%1,25 ... Denizcilik broker komisyonunu armatörden alacaktır.” kaydının yer aldığı, anılan bağlantı özetinin ... Denizcilik tarafından dava dışı sigortalı yetkilisine e-posta yolu ile gönderildiği ve dava dışı sigortalı tarafından da teyit edilmiş olduğu, bu çerçevede taşıma sözleşmesini ispatlayan bağlantı özetinde ...'in brokerlik yaptığının açıkça belirtilmiş olması karşısında, yalnızca navlun faturası düzenlemesinden yola çıkılarak taşıyan sıfatını haiz olduğunun kabul edilemeyeceği, gemi kaptanının kaşe ve imzaşını havi protesto başlıklı belgeden, eşyanın teslim alınmasından önce kaptana zararın yazılı olarak bildirildiğinin anlaşıldığı, 6102 sayılı Kanun'un 1185 inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca, kaptan ve sorumlu gemi zabiti dâhil olmak üzere, taşıyan veya fiili taşıyan ad ve hesabına hareket eden bir kişiye yapılan bildirim, taşıyana veya fiili taşıyana yapılmış sayıldığından somut olayda zararı bildirim yükümlülüğününün yerine getirildiği, bu durumda hasardan sorumlulukla ilgili ispat yükünün taşıyana düştüğü, teknik inceleme neticesinde gemi ambarları arasında sızdırma olduğunun tespit edildiği, bu durumun ise dava konusu geminin denize ve yüke elverişli olmadığını gösterdiği, dolayısıyla bilirkişi raporuna göre hasarın tamamen geminin kusurundan kaynaklandığı, ispat yükü üzerinde olan davalı taşıyan Kartal Gemi'nin, kendisinin ve adamlarının kusursuzluğunu ortaya koyamadığı, yükün gemiden boşaltılmaması nedeniyle zararın arttığı iddiasının, taşıyanın ve adamlarının kusuruna bağlanamayacak kısmının taşıyanca ispatının gerektiği, yük hasarının gönderilenin kusuru ile arttığı iddiasının kanıtlanamadığı, bu nedenle davalı Kartal Gemi İşletmesi'nin meydana gelen yük zararından sorumlu olduğu, diğer davalıların ise akdi veya fiili taşıyan yahut taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla hareket ettikleri ispatlanamadığından dava konusu zarar nedeniyle bu davalılara husumet yöneltilemeyeceği, hasar miktarı 877.234,10 TL olup bu tutardan 31.500,00 TL sigorta muafiyeti tenzil edildikten sonra davacının isteyebileceği tazminatın 845.734,10 TL olduğunun tespit edildiği, hasar miktarının 6102 sayılı Kanun'un 1186 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca hesaplanacak (1.479 X 1.000 X 2= 2.958.000 ÖÇT) sorumluluk sınırının altında kaldığı gerekçesiyle davalılar Mega Denizcilik ile ... Denizcilik hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı Kartal Gemi İşletme ve Nakliyat hakkındaki davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşıma dahili taşıma olduğundan konşimento düzenleme zorunluluğu bulunmadığını, gemi kaptanı tarafından düzenlenmiş olan konşimentonun yükletenin talebi ve gönderilenin eşyayı teslim almak için cirolayıp taşıyana ibraz ettiği ispatlanmadıkça yük ilgilisi taşıtan/gönderilen/yükleten yönünden delil vasfının bulunmadığını, davacının selefinin bu taşımada hem taşıtan hem de gönderilen olarak navlun sözleşmesinin tarafı olduğunu, bu nedenle taşıyanı bildiğini, ona karşı taşıyanı tespit için 6102 sayılı Kanun'un 1238 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmünün irdelenemeyeceğini, kimin akdi taşıyan olduğunun navlun sözleşmesine göre belirleneceğini, taşıyan olmak için gemi maliki olmanın gerekmediğini, bağlantı özeti şablonundaki gemiyi kiraya veren (yani taşıyan/çarter sözleşmesi yapan) bölümünde, navlun sözleşmesinin, gemi maliki olmadığı halde konu gemi ile taşıma taahhütüne giren işletmeci adına mı yoksa donatan adına mı aktedildiğinin açıklandığını, alt tarafta ise "işletmecinin" ve de navlun alacaklısının Mega Denizcilik olduğunun belirtildiğini, bu nedenle Mega Denizcilik'in akdi taşıyan olduğunu, donatan adına gemi kiralama sözleşmesine aracılık ettiğini iddia eden davalı ...'in davalı ...’den fatura karşılığında 03.07.2018 tarihinde 171.291,75 TL navlun bedeli tahsil etmiş olmasına rağmen donatana 149.000,00 TL ödeme yaptığını, yani 22.291,75 TL'nin davalı ... üzerinde kaldığını, davalı ... tarafından bu miktara yönelik olarak ibraz edilen dekontta dava konusu ile ilgili liman masrafı olduğuna dair ibare bulunmadığını, ayrıca dekonttaki tutarın Mega'nın ...'den tahsil ettiği navlun miktarını tamamlamadığını, bu durumda davalı ...'nın akdi taşıyan olup navlun geliri elde ettiğini, davalı ...'nın, diğer davalı ...’den fatura mukabili tahsilat yaptığı halde davalı donatana yaptığı ödeme ile ilgili fatura da düzenlemediğini, navlun sözleşmesinde navlun alıcısı olarak belirtilen Mega'nın, ...'e muhatap navlun faturası düzenlemiş ve navlunu da tahsil etmiş olmakla taşıyan olduğunu, Kartal Gemi'nin ...'e hitaben düzenlediği 28.06.2018 tarihli "taahhütname" başlıklı belgedeki beyanının, taşıma sözleşmesinin donatan adına oluşturulduğunu ispata yeterli olmadığını, donatan şirket iflas aşamasında olup tek mal varlığı olan gemi üzerinde onlarca gemi alacağı mahiyetinde haciz bulunduğunu, bu yazının da diğer davalıları sorumluluktan kurtarmak için hazırlandığını, davalı ...'in diğer davalıları temsil yetkisinin ispatlanmadığını, ...'in 29.06.2018 tarihli navlun faturasını doğrudan doğruya kendi adına düzenleyerek navlun bedelini sigortalıdan tahsil ettiğini, davalı ...'in navlun sözleşmesini davacı selefine donatanın bir teklifi olarak iletmediğini, hazırladığı sözleşmeyi doğrudan doğruya davacı selefine göndererek teyidini talep ettiğini, davacı selefinin de metne teyit verdiğini, davalının navlun faturasını düzenleyip ödeme yeri olarak da kendi banka hesabını bildirerek akabinde yazılı olarak navlunun kendisine ödenmesini talep ettiğini, bu haliyle 6102 sayılı Kanun'un 926 ncı maddesi gereğince eşyanın taşınmasını üstlenmiş olduğundan taşıyıcı olarak sorumlu olduğunu belirterek kararın davalılar Mega Denizcilik ve ... Denizcilik yönünden kaldırılarak her iki davalı hakkında tahsilde tekerrür olmamak üzere 845.734,10 TL'nin 26.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşıma koşullarının kararlaştırıldığı gemi bağlantı özetinde, gemileri kiraya veren firmanın Mega Denizcilik olarak belirtildiği, ayrıca gemileri kiraya veren, navlun alıcısı ve gemi işletmecisinin de Mega Denizcilik olarak kayıtlı olduğu, yine bağlama özetinin 18 inci maddesinde, "konişmentolar freight prepaid olarak yapılırsa navlun armatörün hesabına geri dönüşsüz gelene kadar orijinal konişmentolar yükleme limanı acentesinde tutulacaktır" ve 26 ncı maddesinde de, %1,25 ... Denizcilik broker komisyonunu armatörden alacaktır.” kaydının yer aldığı, broker komisyonunun doğrudan donatan tarafından ödenmesinin kararlaştırılmasının da sözleşmenin donatan adına akdedildiği kaydı ile örtüştüğü, davalı Kartal Gemi tarafından düzenlenmiş olan 28.06.2018 tarihli taahhütname başlıklı belgede, taşıma sözleşmesinin davalı ... tarafından kendisi adına kurulduğunun belirtildiği, denize elverişlilik belgesinde, ACT gemisinin donatanı ve işleteninin davalı Kartal Gemi olduğu, 30.03.2018 tarihli sigorta poliçesinde de, ACT gemisi donatanının sorumluluğunun dava dışı Arsenal İnsurance Company tarafından sigortalandığı, donatan olarak ise davalı Kartal Gemi'nin gösterildiği, geminin maliki tarafından işletildiği sabit olduğundan Mega Denizciliğin dava konusu geminin işleteni de olmadığı, davalı ... Denizciliğin dava konusu taşıma işini üstlendiği, dolayısıyla akdi taşıyan sıfatını haiz olduğu yahut dava konusu taşımanın ifasını gerçekleştirdiğini gösteren bir delil bulunmadığı, bu davalının, taşıyıcı sıfatına haiz olmayıp somut olayda diğer davalı Kartal Gemi firması adına hareket ettiğinin anlaşıldığı, davalı ... Denizciliğin, navlun sözleşmesinde taşıyıcı olarak kayıtlı olmayıp sözleşmenin 26 ncı maddesinde ... Denizciliğin %1,25 broker komisyonunu armatörden alacağının kayıtlı olduğu, 29.06.2018 tarihli ve 173.460,00 TL tutarlı navlun faturasının davacının sigortalısı Gübretaş'a davalı ... Denizcilik tarafından düzenlendiği, daha sonra Mega Denizcilik tarafından davalı ... Denizcilik'e hitaben navlun bedeli açıklamalı 171.291,75 TL tutarlı 28.06.2018 tarihli fatura düzenlenmiş olup ... tarafından Mega'ya bu tutarın 03.07.2018 tarihinde ödendiği, dolayısıyla davalı ... Denizciliğin sözleşmede geçen %1,25 broker ücretini keserek kalan tutarı Mega Denizcilik'e ödediği, bağlantı özetinin de davalı ... Denizcilik tarafından düzenlenerek davacının sigortalısına e-posta yoluyla gönderildiği ve sigortalı tarafından da teyit edildiği, bu durumda navlun faturasını düzenlemiş olmasının, tek başına davalı ... Denizciliğin taşıyıcı olduğunun kabulüne yeterli olmadığı, davalı ... Denizciliğin taşıyıcı olduğunu kabule elverişli başkaca bir delil de bulunmadığı, bu durumda davalılar Mega Denizcilik ile ... Denizcilik aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi isabetli olup davacı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedenlerinin yerinde görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 1 numaralı davalının fiili taşıyan, 2 numaralı davalının akdi taşıyan ve 3 numaralı davalının navlun faturası düzenleyen sıfatıyla sorumlu olduğu gerekçesiyle dava açıldığını, yetersiz bilirkişi raporlarına dayalı hüküm kurulduğunu, bilirkişi raporlarına itirazlarının değerlendirilmediğini, davalıların ticari defterlerinin incelenmesi taleplerinin kabul edilmediğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, dava konusu taşıma tarihi itibariyle donatan Kartal Gemi İşl. ve Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne kayyum atandığını, geminin Kartal Gemi İşl. ve Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. nam ve hesabına Mega Ltd. Şti. tarafından işletilmesi hususunda kayyum onayının ibrazı gerektiğini, böyle bir delil sunulmadığını belirterek ve istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itiraz sebeplerini tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacı tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesiyle sigortalanmış olan emtianın deniz yoluyla taşınması sırasında hasara uğraması nedeniyle sigortalıya ödenmiş olan hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Denizcilik ve Lojistik San. Tic. A.Ş.'ye verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.