Esas No: 2018/1970
Karar No: 2018/3525
Karar Tarihi: 16.04.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/1970 E.  ,  2018/3525 K.**

**"İçtihat Metni"**

.....

Dava, yersiz ödenen aylıkların tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 14.11.2002 tarihinde kesinleşen davalıya yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca gerçekleştirilen işlemle kesilerek, 2008/Ekim-2012/Temmuz döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden 17.159,90 TL borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin ikinci fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı,

./...

bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili nüfus müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili nüfus müdürlüğünden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, medula sisteminde kayıtlarda görülen adresler ilgili sağlık kuruluşlarından araştırılmalı, eşlerin boşanma sebebi, boşanma ilamında velayet, çocukla kişisel ilişki, nafaka, tazminat hükümleri varsa nasıl yerine getirildikleri belirlenmeli, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise ödeme için adına açılan banka hesabında kayıtlı yerleşim yeri saptanmalı, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahallelerde görev yapmış/yapmakta olan muhtar ve azalardan istem hakkında düşünce edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama sonunda açılan davanın kesin hüküm nedeni ile reddine şeklinde karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece bozma sonrası dosya arasına alınan ..... 1. Asliye Hukuk-İş- Mahkemesinin 2016/224 Esas, 2016/533 Karar ve 02.06.2016 tarihli dosyası ile davacı Kurum tarafından davalı ... aleyhine açılmış olan itirazın iptali davasında verilen ret kararının kesin hüküm olarak gösterilmek suretiyle iş bu dava yönünden ret kararı verilmesi hatalıdır. Eldeki dosyada icra takibi yapılan husus 2008 Ekim/2012 Temmuz dönemi için davalıya ölen babasından dolayı ödenen yersiz yetim aylıklarına ilişkin olmasına karşın, .... 1. Asliye Hukuk-İş- Mahkemesinin 2016/224 Esas, 2016/533 Karar sayılı dosyasında icra takibi 2008 Ekim/2012 Temmuz dönemi için davalıya yapılan sağlık harcamalarına yönelik olup, dava konuları farklı olmakla kesin hüküm oluşturmayacağı açıktır. .... 1. Asliye Hukuk-İş- Mahkemesinin 2016/224 Esas, 2016/533 Karar sayılı dosyası iş bu dosya açısından kesin hüküm oluşturmayacağı gibi güçlü delil de teşkil etmez, zira ....Asliye Hukuk-İş- Mahkemesinin 2016/224 Esas, 2016/533 Karar sayılı dosyasında verilen ret kararı davalı ile boşandığı eşinin fiilen birlikte yaşama olgusunun varlığı ya da yokluğu hususuna dayanılarak verilmiş bir karar değildir.

Hal böyle olunca, eldeki dosyada Mahkemece yapılacak iş, Dairemizin 29.05.2017 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere; boşanılan eşin 13.07.2012 tarihli denetmen raporunda 05.01.2012 tarihinden beri eski eşi davalı ile birlikte yaşadıklarına dair beyanı dikkate alınarak, 05.01.2012 tarihinden tarafların yeniden evlenme tarihleri olan 20.07.2012 tarihine kadar olan dönem için önceki bozma ilamı kapsamında davanın kabulü gerekir. 05.01.2012 tarihinden önceki dönem yönünden ise mahkemece davalının adresi yukarıda anlatılan ilkeler çerçevesinde yöntemince belirlenmeli, belirlenen adreslerde görev yapmış/yapmakta olan, mahalle/köy muhtar

../...

ve azalarından, komşularından kanaat edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16.04.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

....