Esas No: 2023/5825
Karar No: 2024/8138
Karar Tarihi: 20.11.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/5825 E.  ,  2024/8138 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/995 Esas, 2022/1705 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2015/679 E., 2020/129 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; sigortalı ... Yün İth.... Ltd. Şti.'ye ait 92 balya yıkanmış yün emtiasının, davacı şirket nezdinde ... Nakli (Direkt Kati) Sigorta Poliçesi ile 15.01.2015 tanzim tarihinden itibaren nakliyat muhataralarına karşı sigortalı olduğunu, davaya konu emtianın, 17.01.2015 tarihinde davalı ... Hizm. Tic. Ltd. Şti.'ne Türkiye'den Çin'de mukim ...'e nakledilmek üzere "..." isimli gemiye sağlam ve eksiksiz olarak teslim edildiğini, 17.01.2015 tarihinde Mersin'de "..." gemisine yüklenen emtianın, öncelikle Yunanistan Pire'de boşaltıldığını ve "..." gemisine tekrar yüklendiğini, ikinci geminin, 14.02.2015 tarihinde Shanghai Limanına vardığını ve boşaltma işleminden sonra, yağan yağmurun etkisiyle ve taşıyanın dikkatsiz ve tedbirsizliği nedeniyle 92 balya emtianın tamamının ıslandığını, konteyner tavanının yamalı şekilde olduğunu ve bu açıklıklardan konteynerin su almış olduğunu, bu şekilde dava dışı şirketin büyük bir zarara uğradığını, bu hususun, alıcı firma tarafından yapılan müracaata istinaden Lloyd's Agency tarafından incelendiğini ve Survey (Ekspertiz) Raporunun hazırlandığını, bu rapora göre 92 balya yünün tümünün ıslaklık hasarına uğradığını, yünlerin kurutulmasından ve ayıklanmasından sonra bir kısmının (1.437 kg) ayırt edildiğini ve normal olarak kabul edildiğini, diğer kısmın tamamının (23.377 kg) dayanma gücünü ciddi şekilde etkileyen çürümeye bağlı olarak şartname dışı olarak teyit edildiğini, şartname dışı olan yün üretimde kullanılamayacağı için tam ziyan olması gerektiğini, söz konusu kargonun ıslaklık nedeniyle hasar görmesinin, bazı kusurlar nedeniyle taşıma esnasında konteyner içerisine yağmur suyu girmesine dayandığını, su girişinin bütün balyaları ıslattığını ve çürüttüğünü tespit ettiklerini, nakliyeye konu emtianın tamamının hasara uğradığını ve hasarın taşıma sırasında taşıyanın kusuruyla meydana geldiğini, boşaltma yapılması ile emtianın hasarlı olduğunun görüldüğünü ve konteyner taşıyıcısı şirket tarafından hasara ilişkin belge düzenlendiğini, bu belgede konteyner içerisindeki yün malzemelerin çok şiddetli şekilde ıslandığının ve malzemelerin %90'ının çürüdüğünün tespit edildiğini, yaptırılan eksper incelemesi neticesinde işbu haksız fiil nedeniyle meydana gelen 70.262,44 USD tutarındaki hasar tazminatının davacı şirket tarafından sigortalısına 08.07.2015 tarihinde ödendiğini, taşıyıcının malı teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar gerçekleşen hasar ve ziyadan sorumlu olduğunu, hasarın sigortalı şirkete ödenmesi ile davacının, sigortalısının yerine geçerek sigortalının zararına sebebiyet verenler aleyhine ödenen tazminat üzerinden mevcut her türlü haklarını temlik aldığını, ayrıca ödeme neticesinde davacının sigortalısının haklarına 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1472 nci maddesi uyarınca halef olduğunu, davalının sigortalı şirkete ve dolayısı ile onun yerine kaim olan davacı şirkete karşı sorumlu bulunduğunu ve davalının, emtianın kendi sorumlulukları altındayken hasara uğramasına rağmen yapılan müracaatlardan sonuç alınamadığını belirterek fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, 70.262,44 USD'nin 08.07.2015 ödeme tarihinden itibaren işleyecek USD para birimi cinsinden mevduata uygulanan en yüksek faizinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Hizm. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; açılan davada müvekkilinin taraf sıfatının bulunmadığını, müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, bu nedenle zilyetliğinde bulunan eşyanın ziyaından ve hasarından sorumlu olduğunu, ücret mukabilinde kendi namına ve davalı hesabına eşya taşıtmayı sanat edinen kişi olduğunu, 6102 sayılı Kanun'da belirtilen borçları dışında bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalının sorumluluğunun tâli bir sorumluluk olduğunu, malı taşıyan firmaya teslimle sorumluluğunun ortadan kalktığını, mala ilişkin bir hasar meydana gelmişse de bu hasarın taşıyan zilyetliğinde meydana geldiğinden 6102 sayılı Kanun hükümleri uyarınca sorumluluğun taşıyan firmaya ait olduğunu, bu nedenle davalının ... Gemi Acenteliği A.Ş olduğunu, bu firmanın davaya dahil edilmemesi durumunda bu firmaya ve bu firmayı güvence altına alan sigorta firmasına davanın ihbarını talep ettiklerini, dava dilekçesinde konteyner içerisindeki 92 balya emtianın ıslandığının ve konteyner üzerinin yamalı olduğu hususuna ilişkin somut bir delilin olmadığını, ayrıca konteyner hasarına ve ıslanan eşya ile ilgili davalı firmanın varış yerindeki acentası olan Collyer Logıstıcs North Chına Ltd. firmasına da herhangi bir bilgi verilmediğini, taşıyan firma ile yaptıkları görüşmede konteynere ait hasar kaydı olmadığının tespit edildiğini, emtianın geçici kabul işlemiyle teslim alındığını, taşıtan firmanın kendi fabrikasında, kendi gözetimlerinde, kendileri tarafından yüklendiğini, davalıya konteynerin delik, hasarlı veya yamalı olduğuna dair bir bildirim yapılmadığını, konteynerin boş olarak Mersin'den alındığını, Malatya'da yüklenmiş olduğunu ve dolu olarak Mersin Limanı'na girdiğini, yüklemenin davalının sorumluluğunda olan depoda veya belirttiği yerde değil, taşıtanın gözü önünde ve taşıtanın belirttiği yerde yapıldığını, konteynere ürünlerden yüklenen azami yükün brüt 22.828 kilo olduğunu, dava konusu sevkiyatta ise brüt 24.952 kg yükleme yapıldığını, dolayısıyla taşıtan firmanın malları ıslak da yüklemiş olabileceğini, taşıtan firmanın yurtdışı satışını kilo üzerinden yaptığını, ayrıca gümrük ihracat beyannamesinde ürünlerin ticari tanımının yıkanmış koyun yünü olarak geçtiğini, konteynerlerin gümrük ihracat beyannamesine kilo miktarının yazıldığını ancak ıslandığı iddia edilen konteynere ait varış yerindeki ıslak iken kilo miktarının belirtilmediğini ve varış yeri kantar fişi sunulmadığını, ürünlerin taşıma sırasında değil, malın teslimi sırasında yağmur suyu ile ıslandığını, eşyayı, taşıma sırasında karşılaşılabilecek olağan tehlikelere karşı koruyucu bir ambalaj içinde teslim etmek ... sahibine ait bir yükümlülük olduğunu, ürünün ne kadarının zayi olduğu ve değerinin tek taraflı olarak tespit edildiğini, davacının gerekli hiçbir prosedüre uymadığını, tarafların katılımı olmadan ekspertiz raporu aldığını ve malları mahrece iade etmediğini, davacı tarafından yapılan işlemlerin iyi niyete dayanmadığını, alıcı firmanın hasarlı aldığını iddia ettiği malları, taraflara bildirmeden fabrikasına çektiğini ve ayıkladığını, hasarlı olduğu iddia edilen malları mahrece iade etmediğini, malların şuan nerede olduğunun, neden imha edilmediğinin bilinmediği ve temizlenip tekrar kullanılıp kullanılmadığı hususu hakkında hiçbir bilginin bulunmadığını, davalının üzerine düşen yükümlülükleri basiretli bir tacir gibi yerine getirdiğini, davacının dava dilekçesinde boşaltma yapılması ile emtianın hasarlı olduğunun anlaşıldığına ilişkin konteyner taşıyıcısı şirket tarafından hasara ilişkin belge düzenlendiği belirtilmiş ise de böyle bir belgenin mevcut olmadığını, Lahey kurallarında, taşıyanın, ziya veya hasar sebebiyle yükle ilgilinin uğradığı zararları tazmin yükümlülüğünün, yalnızca belirli bir tutar ile sınırlandırıldığını, tazminat miktarının, eşyanın sözleşmeye göre boşaltıldığı veya boşaltılması gereken yer ve zamandaki değerine göre hesaplanacağı hükmü getirildiğini, fazlaya ilişkin haklarının başkaca dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davalıya karşı açılmış bulunan işbu davaya taşıyan firma yetkilisi olan ... Gemi Acenteliği A.Ş.’nin dâhil edilmesini, dahili davalı taleplerinin reddi halinde davanın ... Gemi Acenteliği A.Ş. ve bu firmayı güvence altına alan sigorta firmasına ihbarını, davanın davalı müvekkil yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacının sigortalısı olan, dava dışı ... Yün İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 92 balya yıkanmış yün emtiasını 17.01.2015 tarihinde davalı ... Hizm. Tic. Ltd. Şti.'ne Türkiye'den Çin'de mukim ...'e nakledilmek üzere "..." isimli gemiye sağlam ve eksiksiz olarak teslim ettiği, 17.01.2015 tarihinde Mersin'de "..." gemisine yüklenen emtianın, öncelikle Yunanistan Pire'de boşaltıldığı ve "..." gemisine tekrar yüklendiği, ikinci geminin, 14.02.2015 tarihinde Shanghai Limanına vardığı ve emtianın 14.02.2015 tarihinde alıcıya teslim edildiği, boşaltma işleminden sonra EISU9056891 nolu konteyner içerisinde yer alan 92 balya emtianın tamamının ıslandığının anlaşıldığı, alıcı konteynerleri teslim aldıktan sonra EISU9056891 numaralı konteyner için 26.02.2015 tarihinde ekspertiz yaptırdığı, dosya içerisinde davalıya TTK'nın 1185. maddesinde öngörülen üç günlük süre içerisinde ihbar yapıldığına dair bir belgenin bulunmadığı, davalı taraf da davacının ihbarı süresinde yapmadığı konusunda itiraz ederek davanın reddini talep ettiği, dolayısıyla alıcının yün emtiasını konişmentoda nasıl yazılmış ise o şekilde teslim aldığının kabulü gerektiği, davacının artık emtiadaki zararın deniz taşıması sırasında meydana geldiğini ispatlaması gerektiği, davacı emtiadaki zararın deniz taşıması sırasında mı yoksa kara taşıması sırasında mı olduğunu ispatlaması gerektiği, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/31 talimat dosyası üzerinden alınan 17/01/2020 havale tarihli raporda; "dava konusu olayda, inceleme eşyanın teslim tarihinden uzun bir süre geçtikten sonra yapıldığını, bu nedenle TTK. mad. 1185'teki esaslara uygun şekilde yapılmış bir bildirim veya inceleme söz konusu olmadığını, ispat yükü davacının üzerinde olup hasarın kendi kusuru hatası veya ihmalinden olmadığını davacının ispat etmek durumunda olduğunu, TTK mad. 1185'te öngörülen süre içinde usulüne uygun şekilde ihbarda bulunulduğuna veya inceleme yapıldığını gösteren bir belgenin bulunmadığını, inceleme yaptırılmaması veya süresi içerisinde ihbarda bulunulmaması halinde taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiğini ve eğer eşyada bir zıya ve hasarın meydana geldiği belirlenirse bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul olunması gerektiği" tespit edildiği, alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve karara esas almaya elverişli olduğu gerekçesi ile davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taşıma sözleşmesi ve sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1185 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 20.11.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.