Esas No: 2023/10935
Karar No: 2023/14102
Karar Tarihi: 26.12.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/10935 E.  ,  2023/14102 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/560 Değişik İş, 2021/563 Karar

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2021/İHK-21834

HÜKÜM/KARAR : Davacı ve Davalıların İtirazlarının Kabulü ile

Davanın Kısmen Kabulü

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2021/47890

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazların kısmen kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 27.08.2018 tarihinde davalı ...Ş.'ye zorunmlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı bulunan araç ile davalı ...Ş.'ye ZMMS ile sigortalı olan davacının yolcu olduğu aracın çarpışması sonucu gerçekleşen kazada müvekkilinin yaralandığını, sürekli iş göremezlik tazminatı için fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak her bir sigortalı aracın kusuruna göre her bir davacıdan ayrı ayrı 5.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili, 09.04.2021 tarihli ıslah dilekçesi Quick Sigorta A.Ş. yönünden talebini 287.061,28 TL'ye, Ak Sigorta A.Ş. yönünden talebini 92.199,46 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili tarafından 16.436,00 TL ödeme yapıldığını, sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, maluliyetin Erişkinler İçin Engelilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e göre rapor alınmsı gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılmasını ve vekalet ücretinin 1/5'i alınarak uygulanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; başvuru sonrası müvekkili tarafından %11 maluliyet ve %75 kusur oranına göre 50.053,47 TL tazminatın 26.06.2019 tarihinde davacıya ibraname ile ödendiğinden sorumluluklarının yerine getirildiğini, başvuru geçersiz sağlık kurulu raporu ile yapıldığından davanın usulden reddi gerektiğini, maluliyet oranını kabul etmediklerini, kusur için rapor alınması gerektiğini, olayda müterafik kusur ve hatır taşıması bulunduğundan indirim yapılması gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam TAblosunun dikkate alınmasını ve vekalet ücretinin 1/5'i alınarak uygulanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ...Ş.'ye sigortalı araç sürücüsünün kazada %25 oranında kusurlu olduğunu, davacının yolcu olduğu araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğunun alınan uzman bilirkişi raporuyla tespit edildiği; dosyada alınan raporda davacının maluliyet oranının % 8,1 olarak tespit edildiği ve bu raporun karara esas alındığı; PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 58.501,62 TL bakiye maddi tazminatın 26.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile Quick Sigorta A.Ş.'den ,29.032,85 TL bakiye maddi tazminatın 26.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile Ak Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; hükme esas alınan maluliyet oranının hatalı olduğunu, dosyada alınan raporda müvekkilinin muayene edilmediğini, dosyaya sunulan raporun doğru yönetmeliğe göre düzenlendiğini, sigorta şirketlerinin avans faizinden sorumlu olacağını, hesaplama yönteminin hatalı olduğunu belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili dilekçesinde; başvurunun öncelikle usulden reddine karar verilmesi gerektiği, başvurucu ihtirazi kayıt olmaksızın almış olduğu ödeme sonucu ibraname imzalandığından başvuru yapılmasının hukuk aykırı olduğunu, dosyada alınan maluliyet raporunun yanlış yönetmeliğe göre alındığını ve raporun Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e göre yapılması gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizle aktüer hesabı yapılması gerektiğini, davacının kaza tarihinde 5 yaşında olduğundan hesaplamanın 18 yaşından itibaren hesaplanması gerektiğini, müterafik kusur sebebiyle indirim uygulanması gerektiğini, hesaplamadan hatır taşıması indirimi yapılmasını ve vekalet ücretinin hesaplanacak vekalet ücretinin 1/5'i olarak belirlenmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili dilekçesinde; sorumluluklarının yerine getirildiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizle aktüer hesabı yapılması gerektiğini, yolcu konumunda bulunan davacının çocuk koltuğu kullanması gerektiğinden indirim yapılması gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından dosyaya sunulan maluliyet raporunun ilgili yönetmelik hükümlerine uygun biçimde, uzman heyetçe düzenlendiği ve karara esas alınması gerektiği; bu sebeple yeniden alınan aktüer raporunda %19,4 maluliyet oranına göre ve TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılan tazminat hesabının uygun olduğu ve davalının ödediği bedelin güncellenmiş tutarının tazminattan düşüldüğü, kazaya karışan araçlar hususi olduğundan yasal faiz uygulanacağı, davacı yolcunun bulunduğu aracın babası tarafından kullandığından hatır taşıması indirimi yapılamayacağı, koruyucu tertibatın kaza tespit tutanağında belirsiz olarak işatretlendiği gerekçesiyle, davacı vekilinin, davalı ...Ş. vekilinin ve davalı ...Ş. vekilinin itirazının kısmen kabulüyle davanın kısmen kabulü ile 137.234,85 TL bakiye maddi tazminatın 26.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile Quick Sigorta A.Ş.'den 65.535,50 TL bakiye maddi tazminatın 26.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile Ak Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; İtiraz Hakem Heyetince Uyuşmazlık Hakem Heyetince TRH tablosu- prograsif rant (0 teknik faiz) ve TRH 2010 Yaşam Tablosu- 1,8 teknik faiz yöntemlerine göre 2 ayrı hesaplamadan TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz hesabına göre hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, prograsif ranta göre hesaplama yapılması gerektiğini, sigorta şirketlerinin avans faizinden sorumlu olacağını, hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, eksik ödeme tarihleri itibari ile temerrüde düştüğünü ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili; tazminatın ödenmesi sebebiyle sorumluluklarının sona erdiğini, bilirkişi tarafından yanlış yönetmeliğin uygulandığını,18 aylık stabilizasyon süreci beklenmeden rapor alınmasının yanlış olduğunu, hatır taşıması indirimi ile müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiği ve vekalet ücreti hesaplanacak ücretin 1/5'i olarak hesaplanmasının doğru olduğunu ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin ve davalı ...Ş. vekilinin aşağıda yer alan bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden;

Trafik kazasında cismani zarara uğrayan ve buna dayalı olarak işgücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi'nin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmıştır. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda; Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir. Bu itibarla; tazminat hesaplamasında, TRH 2010 Yaşam Tablosu'nun kullanılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak; davacının hak kazanabileceği işgücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve karara esas kabul edilen aktüer raporunda; 01.06.2015 tarihli ZMSS Genel Şartları dahilinde, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve %1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapılmıştır. Tazminat hesaplamasında, yeni ZMSSGŞ ve ekindeki cetvellere göre hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile KTK'nın 90 ıncı maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz uygulaması da anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan yapılması gereklidir ki, İtiraz Hakem Heyeti tarafından esas alınan rapor bu yönüyle yeterli bir rapor değildir.

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve % 1,8 teknik faiz uygulanmadan tazminatın hesaplanması; bilinmeyen/ işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3. Davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekili ve davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ve (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ve davalı ...Ş'ye iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,

26.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.