Esas No: 2024/911
Karar No: 2024/1941
Karar Tarihi: 03.04.2024

**7. Hukuk Dairesi         2024/911 E.  ,  2024/1941 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/564 E., 2022/586 K.

DAVA TARİHİ : 18.04.2013

KARAR : Davanın kabulü

TEMYİZ EDENLER : Davalılar vekilleri

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 1. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın ... Büyükşehir Belediyesi yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ilçesi, ... Beldesi, ... - ... Mahallesinde doğusu yol, batısı yol ile...ve ...'e ait taşınmazlar, kuzeyi ... ve ... varislerine ait taşınmazlar, güneyi ...'e ait taşınmazlar ile çevrili tahminen 2500 m² miktarında taşınmaz içerisinde davacının mesken olarak kullandığı evi ve çevresinde meyveli ağaçlarından oluşan bahçesi olduğunu, bu taşınmazın evveliyatının çevresindeki diğer taşınmazlar ile birlikte bir bütün halinde kayınbabası ...'a ait olup davacıya kaldığını, ...'ın taşınmazı 1960 yılında imar ihya edip tarla haline getirdiğini, dava konusu taşınmazın idari yoldan davalı ... adına tapuda tescil edildiğini, taşınmazın idari yoldan tescil tarihine kadar 20 yıllık zilyetlik süresinin dolduğunu, dava konusu 1268 numaralı parselin davalı adına olan tapu kaydının iptaline ve davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde; davada idare mahkemelerinin görevli olduğunu, dava açmak için hak düşürücü sürenin geçtiğini, kazandırıcı zamanaşımı hükümlerine göre açılacak tescil davalarına konu taşınmazın tapuda kayıtlı olmamasının şart olduğunu, davacı tarafından zilyetlik koşulunun sağlanmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. 6360 sayılı Kanun uyarınca, ... Belediyesinin tüzel kişilik sıfatı kalmamış, Mahkemece ... Belediyesi ve ... Büyükşehir Belediyesi davaya davalı olarak dahil edilmiştir.

3. Davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davanın süre yönünden reddinin gerektiğini, taşınmazın 1986 yılında Belediye adına tescil edildiğini, tapulu taşınmazlarda tescilden itibaren 10 yıl içerisinde tapu iptal davasının açılabileceğini, 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra davanın açıldığını, ... Belediyesinin davaların kabulüne dair Meclis Kararının yok hükmünde olduğunu, zilyetlik koşullarının davada mevcut olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

4. Davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; tüzel kişiliği kaldırılan belde ve köylerin taşınmaz satış ve borçlanmalarının İçişleri Bakanlığının onayına tâbi olduğunu, kabule yönelik Meclis Kararının yok hükmünde olduğunu, dava konusu taşınmazın tapu kütüğünde kayıtlı bir taşınmaz olduğunu, kazandırıcı zamanaşımı yolu ile bu taşınmazın mülkiyetinin kazanılmasının mümkün olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 12.11.2014 tarihli kararıyla; davacı yönünden 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin dolmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 12.11.2014 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 26.10.2021 tarihli ve 2021/2779 Esas, 2021/6085 Karar sayılı ilamıyla, davalı ... Belde Belediye Başkanlığı her ne kadar 30.03.2014 tarihinde mahalleye dönüşmüş ise de, bu tarihten önce 02.01.2014 tarihinde Belediye Meclisince davanın kabul edilmesine dair 2014/5 sayılı kararın alındığı, Mahkemece, davalı ... Belediye Meclisinin davanın kabul edilmesine dair kararının niteliği ve 6100 sayılı HMK’nın 308 inci maddesi kapsamında davayı kabul beyanı olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu gerekçesiyle bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, 02.01.2014 tarihinde ... Belediye Meclisince davanın kabul edilmesine dair 2014/5 sayılı kararın alındığı, davaya konu taşınmaz hakkında usule uygun şekilde ibraz olunan kabul kararı uyarınca davanın kabulüne, ... ili, ... ilçesi, ... Beldesi, ... Mahallesi, 1268 parsel sayılı taşınmazın 02.01.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda gösterilen 2412.70 m²'lik alanın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın esas yönünden reddi gerektiğini, meclis kararıyla ilgili izin alınmadığını, Meclis Kararının yok hükmünde olduğunu, ... Belediyesi yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, Belediye yönünden bir karar verilmediğini ayrıca lehe nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; meclis kararının yok hükmünde olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu yerde imar çalışması yapılıp yapılmadığının sorulmadığını, kazandırıcı zamanaşımı süresinin dolmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, imar ihya nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesi.

3. 3194 sayılı İmar Kanunu.

4. 6360 sayılı Kanun.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelerin yerinde olduğunun anlaşılmasına göre davalı ... Belediyesi vekilinin ve davalı ... Belediyesi vekilinin aşağıdaki bentlerin dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 10.11.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3194 sayılı İmar Kanunu kamu düzeni ile ilgili olup sözü edilen Kanun'un 15 ve 16 ncı maddesiyle Belediye ve mücavir alan hudutları dahilindeki taşınmazların ifrazının Belediye Encümenlerince, bu alanların dışında bulunan taşınmazların ifrazlarının ise İl İdare Kurullarında onaylanması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

3. Başka bir ifade ile İmar Kanunu kamu yararı (kamu düzeni) düşüncesiyle kabul edilmiş olan ve özellikle tarafların arzu ve rızası ile bertaraf edilmeyecek hükümler içeren bir Yasa'dır. Bu niteliği ile ifraz hususunun, davanın her aşamasında re'sen nazara alınması ve belediye encümen kararına dayalı olup olmadığının araştırılması zorunludur.

4. Öte yandan, 6100 sayılı HMK’nın 297 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Kamu düzeninden olan doğru sicil oluşturma ilkesi gereğince hâkimin infazı kabil karar verme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu biçim, yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hâl, hükmün infazında zorluklara ve tereddütlere, yargılamanın ve davaların gereksiz yere uzamasına, davanın tarafı bulunan kişi ve kurumların mağduriyetlerine sebebiyet verecek ve kamu düzeni ve barışını olumsuz yönde etkileyecektir.

5. Somut olayda, Mahkemece 1268 parsel yönünden 2.412.70 m²'lik kısmın tapu iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş ise de, verilen hükmün infaza elverişli olduğunu söylemek mümkün değildir. Şöyle ki, Mahkemece 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15 ve 16 ncı maddeleri uyarınca davaya konu taşınmaza ilişkin ifraz projesi hazırlatılıp ifrazın mümkün olup olmadığı hususunun Belediyeye sorulmadığı anlaşılmıştır. O halde Mahkemece yapılacak iş, teknik bilirkişiye taşınmazın ifraz projesi düzenlettirilerek bu projeye göre 1268 parsel sayılı taşınmaz yönünden Belediye Encümeninden karar alınmak suretiyle ifrazının mümkün olup olmadığının sorulması, mümkünse taşınmazın ifraz edilerek ayrı parsel numarası ile davacı adına tesciline karar verilmesi; taşınmazın ifrazının mümkün olmaması halinde ise, iptaline karar verilen miktarın tapu kaydına tekabül eden pay oranı belirlenip oran belirlendikten sonra belirlenen orandaki payın iptali ile davacı adına tesciline, kalan payın davalı ... Belediyesi Başkanlığı üzerinde bırakılması yönünde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

6. Bunun dışında, davaya konu taşınmazın ... Büyükşehir Belediyesi adına kayıtlı olduğu, davada ... Büyükşehir Belediyesi dışında ... Belediyesinin de davalı taraf olarak yer aldığı, Mahkemece ... Belediyesi yönünden hüküm tesis edilmediği anlaşılmıştır. Bu halde, Mahkemece davalı ... Belediyesi yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması da isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerler;

1. Yukarıda V.C.3.1 inci paragrafında açıklanan nedenlerle davalı ... Belediyesi vekilinin ve ... Büyükşehir Belediyesi vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda V.C.3.(2.) ve devamındaki bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.