Esas No: 2022/7935
Karar No: 2023/6445
Karar Tarihi: 06.06.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/7935 E.  ,  2023/6445 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/2803 E., 2020/1490 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2016/432 E., 2020/388 K.

Taraflar arasındaki iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen 2018/336 Esas sayılı davaların kabulüne, birleşen 2020/64 Esas sayılı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kastamonu Entegre Tic. ve San. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince davalı Kastamonu Entegre Tic. ve San. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kastamonu Entegre Tic. ve San. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri murisi ...' ın ağaç ve ağaç ürünleri sektöründe faaliyet gösteren Kastamonu Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş.'nin fabrikasına ağaç taşıma işini yapan Öz-Akça Orman Ürünleri Petrol Nakliyat İnş. San. Ltd. Şti. 'de kamyon şoförü olarak çalışmakta iken 25.01.2016 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat ettiğini, müteveffanın olay günü Karabük ili Eskipazar ilçesi Üçevler deposunda yüklediği odunları ... plakalı kamyonla Kastamonu Entegre Ağaç A.Ş.' ye ait fabrikaya götürmek üzere yola çıktığını, fabrikaya ulaştıktan sonra boşaltma yerinde boşaltma işlemine hazırlık maksadıyla tomrukları tutan spanzetleri (gergi halatlarını) çözme işlemine başladığını, bu esnada aşırı yüklü dalya demirleri seviyesinin üstündeki bir tomruğun başına düşmesi sonucu vefat ettiğini, bu kazanın iş güvenliğinin çalışanların insiyatifine terk edilmiş olması, işverenin yaptığı iş ile ilgili işçisini iş sağlığı ve iş güvenliği yönünden eğitmemesi, denetlememesi, iş güvenliği için denetim mekanizması oluşturmaması nedeni ile meydana geldiğini, müteveffanın iş yerinde şoför olarak çalıştığını, müteveffanın murisi olan müvekkillerinin kaza nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradıklarını beyanla şimdilik 1,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacılar vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri murisi ... ' ın ağaç ve ağaç ürünleri sektöründe faaliyet gösteren Kastamonu Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş.'nin fabrikasına ağaç taşıma işini yapan Öz-Akça Orman Ürünleri Petrol Nakliyat İnş. San. Ltd. Şti. 'de kamyon şoförü olarak çalışmakta iken 25.01.2016 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat ettiğini, müteveffanın olay günü Karabük ili Eskipazar ilçesi Üçevler deposunda yüklediği odunları ... plakalı kamyonla Kastamonu Entegre Ağaç A.Ş. ' ye ait fabrikaya götürmek üzere yola çıktığını, fabrikaya ulaştıktan sonra boşaltma yerinde boşaltma işlemine hazırlık maksadıyla tomrukları tutan spanzetleri (gergi halatlarını) çözme işlemine başladığını, bu esnada aşırı yüklü dalya demirleri seviyesinin üstündeki bir tomruğun başına düşmesi sonucu vefat ettiğini, bu kazanın iş güvenliğinin çalışanların insiyatifine terk edilmiş olması, işverenin yaptığı iş ile ilgili işçisini iş sağlığı ve iş güvenliği yönünden eğitmemesi, denetlememesi, iş güvenliği için denetim mekanizması oluşturmaması nedeni ile meydana geldiğini, müteveffanın iş yerinde şoför olarak çalıştığını, müteveffanın murisi olan müvekkillerinin kaza nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradıklarını beyanla şimdilik 590.000,00 TL manevi tazminat, 121.896,68 TL maddi tazminat olmak üzere toplam 711.896,68 TL tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kastamonu Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya Kastamonu İş Mahkemelerinin bakmakla yetkili olduğunu, davacının işvereni olan Öz-Akça Orman Ürünleri firması ile müvekkili şirket arasında asıl işveren- alt işveren ilişkisi bulunmadığını, müteveffanın Öz Akça Orman Ürünleri personeli iken kaza geçirdiğini, müvekkili şirket ile hiçbir hukuki ya da fiili bağı bulunmadığını, dava konusu kazanın müteveffanın % 100 kusuru ile gerçekleştiğini, müvekkili şirkete yüklenebilecek kusur bulunmadığını, müteveffanın ziyaretçi bilgilendirme kartına aykırı davrandığını, müvekkilinin iş sağlığı ve iş güvenliği konusunda tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, olayın meydana gelmesinde bir kusuru bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Öz- Akça Orman Ürünleri Pet. Nak. İnş. San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından tüm çalışanlarına iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri verildiğini, müvekkili şirketin bu konuda sorumluluklarını yerine getirdiğini, gerekli bilgi, belge ve ekipmanları çalışanlarına verdiğini, müteveffanın yük boşaltma sırası kendisine gelmeden , iş sağlığı ve iş güvenliği kurallarını hiçe sayarak emir ve talimatların dışına çıkarak kendisine verilen bareti takmayarak olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, davacılar için istenen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ...Ş. (....) vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı Öz- Akça Orman Ürünleri şirketi arasında işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi akdedildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili şirketin asıl alacak ve ferileri dahil toplam sorumluluğunun poliçe teminat limitini aşamayacağını, müvekkili şirketin işbu kazadan sorumlu tutulabilmesi için davalı Öz- Akça Orman Ürünleri şirketine atfedilebilecek bir kusurun varlığının gerektiğini, davacı tarafından talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle;

Asıl (2016/432 E.) ve birleşen dosya (2018/336 E. ) bakımından davanın kabulüne, diğer birleşen dosya bakımından (2020/64 E ) davanın kısmen kabulüne,

A) Maddi Tazminat Yönünden;

1- 121.896,68 -TL (davalı ... şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olarak) destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiil tarihi olan 25.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile davalılar Ergo A.Ş., Öz-Akça orman ürünleri petrol nakliye inşaat sanayi Ltd. Şti., Kastamonu Entegre ağaç sanayi ve ticaret a.ş.organize sanayi tesislerinden müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine,

B) Manevi tazminat yönünden;

1-Muris ...'ın iş kazası sonucu ölümü nedeniyle eş, kardeş, babalarını kaybeden davacıların duydukları elem ve üzüntünün telafisi amacıyla murisin ölüm yaşı ve davacıların yaşları, kusur durumu ve kaçınılmazlık, akrabalık derecesi ile ekonomik koşullar dikkate alındığında;

a) Davacı ... lehine takdiren 60.000,00-TL,

b) Davacı ... lehine takdiren 40.000,00-TL,

c) Davacı ... lehine takdiren 40.000,00-TL,

d) Davacı ... Dağ lehine takdiren 40.000,00-TL,

e) Davacı ... Dağ lehine takdiren 40.000,00-TL,

f) Davacı ... lehine takdiren 20.000,00-TL olmak üzere toplam 240.000,00-TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 25.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Ergo A.Ş. (davalı ... şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olarak), Öz-Akça orman ürünleri petrol nakliye inşaat sanayi Ltd. Şti. den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

-Fazlaya ilişkin istemlerin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kastamonu Entegre Tic. ve San. A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kastamonu Entegre vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerekçeli kararla şirket unvanın yanlış yazıldığını, davalı şirkete karşı davacı ... tarafından birleşen 2018/336 Esas sayılı dosya üzerinden meydana gelen iş kazası nedeniyle davalı şirket yönünden sadece 1 TL'lik maddi tazminat talebi olmasına rağmen, mahkemece bu husus dikkate alınmadan talep aşılarak diğer davalılar ile birlikte davalı şirket aleyhine 121.896,68 TL'lik maddi tazminata hükmedilmiş olmasının doğru olmadığını, aldırılan 24.05.2019 tarihli kusur heyet raporunda açıkça davalı şirketin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı, mahkemece asıl işveren olarak kabul edilmesi halinde diğer davalı ile birlikte müteselsil kusur ve sorumluluğunun olacağı tespiti yapılmış olduğunu, mahkemece davalı şirketin asıl işveren olarak kabulünün ve sorumluluğunun hükmedilmesinin doğru olmadığını, diğer davalı Özakça şirketine odun taşıma işi için 01.01.2016 tarihli anahtar teslimli sözleşme ile bu işin verildiğini, bu nedenle alt-asıl işveren ilişkisinin kabulünün mümkün olmadığını, meydana gelen kazada davacı murisi ...'ın tedbirsiz ve dikkatsiz davranması, iş güvenliği kurallarına uymaması nedeniyle %100 kusurlu olduğunu, kendilerine yüklenecek herhangi bir kusurun bulunmadığını, HSK'nın Korona virüs tedbirlerine dair 13.03.2020 tarihli kararına aykırı olarak 27.03.2020 tarihinde yokluklarında karar verilerek savunma haklarının kısıtlandığını, bu tarihte korona virüs tedbirleri kapsamında duruşma yapılmaması gerekirken buna aykırı uygulama ile duruşma yapılmasının doğru olmadığını, mahkeme kararının bu yönlerden kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.' nin her ne kadar ölen sigortalının diğer davalı Öz-Akça'nın çalışanı olduğunu, kendileri tarafından bu davalıya Tomruk Taşıma işinin anahtar teslimi şeklindeki sözleşme ile verildiğini bu nedenle alt-asıl işverenlik ilişkisinin söz konusu olmadığını belirterek sorumluluklarının bulunmadığını iddia etmiş ise de; tüm dosya kapsamından, tanık beyanlarından ve bilirkişi raporundan; ham madde (tomruk) temin işinin davalı Kastamonu Entegre şirketinin asıl işinin vazgeçilmez bir parçası olduğu, görülmekte olan bu işin taşıma, nakil kısmının davalı Öz-Akça şirketine devredildiği, yani işin bütünüyle bir işverene devri veya anahtar teslimi denilen biçimde işin verilmesi söz konusu olmadığı, ham madde (tomruk) temin işinin davalı Kastamonu Entegre şirketinin asıl işinin vazgeçilmez bir parçası olduğu hususları tespit edilmiş olmakla, davacılar murisinin kaza geçirip vefat ettiği olayda yaptığı taşıma işi yönünden İş Kanununun 2/6 maddesi gereğince davalılar Özakça ve Kastamonu Entegre arasındaki ilişkinin alt-üst işverenlik ilişkisi olduğu kabul edilerek, davalı Kastamonu Entegreninde meydana gelen kazada diğer davalı alt işveren konumunda olan Özakça şirketinin %70 oranındaki kusurundan müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilerek davalı tarafın bu yöne ilişkin itirazlarının kabul görmediği, davalı tarafın her ne kadar kusur oranlarına itiraz etmiş ise de; ceza dosyasındaki kusur oranları ve bilirkişi raporu, SGK kaza inceleme raporu ve dosyadaki tüm deliller değerlendirilmesi sonucu ehil 3 kişilik bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan kusur raporu olayın oluşuna uygun ve denetime elverişli olmakla mahkemece 24.05.2019 tarihli kusur heyet raporuna itibar edilerek ölen murisin olayda %30 davalıların %70 oranında kusurlu kabul edilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından davalı tarafın bu yöne ilişkin itirazlarının da kabul görmediği, davalı tarafın her ne kadar HSK'nın korona virüs tedbirlerine dair 13.03.2020 tarihli kararına aykırı olarak 27.03.2020 tarihinde yokluklarında karar verilerek savunma haklarının kısıtlandığını iddia etmiş ise de; HSK'nın bu tarihli mahkemelere gönderdiği tavsiye kararında mümkün olduğu kadar halk sağlığı düşünülerek duruşmaların yapılmaması gerektiği, tavsiyesinde bulunmuş olup bu kararda duruşmaların yapılmasının yasaklanmasına ilişkin herhangi bir ibare kullanılmadığı ayrıca HSK'nın mahkemelere bir emir ve talimatı niteliğinde olmayıp sadece tavsiye niteliği taşıdığından ayrıca mahkemece 19.02.2020 tarihli celsede 5 nolu ara kararında bir dahaki celsede karar verileceği belirtilip tarafların esas hakkında beyanda bulunmalarının istendiği, yine 27.03.2020 tarihli celse bakımından davalının herhangi bir mazeret ve talebinin de bulunmadığı dikkate alındığında mahkemece mazeretlerini sunmuş olan diğer iki tarafın mazeretlerinin kabulü ile tarafların yokluklarında karar verilmesi uygulamasında usule aykırılık bulunmadığından davalı tarafın bu hususa ilişkin itirazı ve savunma hakkının kısıtlandığı itirazının haklı görülmediği, dosyanın incelenmesinden davacı tarafın davalı Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden davasını ıslah etmediği, herhangi bir arttırma talep dilekçesi sunmadığı, bu yönde herhangi bir tamamlama harcı yatırmadığı, hesap bilirkişisi tarafından tespit edilen ve hükmedilen 121.896,68 TL maddi tazminat talebini diğer iki davalıdan birleştirilen 2020/64 Esas sayılı dosya üzerinden talep ettiği anlaşılmış olup böylece davalı Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den talep edilen toplam maddi tazminat miktarının 1,00 TL olmasına rağmen talep aşılarak fazladan 121.896,68 TL'lik maddi tazminattan bu davalının da müşterek ve müteselsilen sorumluluğuna hükmedildiği, aynı şekilde bu miktar üzerinden harç ve vekalet ücretinden sorumlu tutulduğu anlaşılmış olup ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmemekle ilk derece mahkemesinin kararı bu yönden hatalı olup Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin maddi tazminattan sorumluluğu 1,00 TL ile sınırlı olarak kabul edilmesi gerekirken talebin aşılarak hüküm verilmiş olmasınin doğru olmadığı gerekçesiyle;

I-Davalı Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2 bendi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

II-1-Asıl (2016/432 E.) ve birleşen dosya (2018/336 E. ) bakımından davanın kabulüne, diğer birleşen dosya bakımından (2020/64 E ) davanın kısmen kabulüne,

A) Maddi Tazminat Yönünden;

1- 121.896,68 -TL ( Davalı Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin sorumluluğunun 1,00 TL ile davalı ... şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olmaları kaydıyla) destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiil tarihi olan 25.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile davalılar Ergo A.Ş., Öz-Akça Orman Ürünleri Petrol Nakliye İnşaat Sanayi Ltd. Şti.,Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine,

B) Manevi tazminat yönünden;

1-Muris ...'ın iş kazası sonucu ölümü nedeniyle eş, kardeş, babalarını kaybeden davacıların duydukları elem ve üzüntünün telafisi amacıyla murisin ölüm yaşı ve davacıların yaşları, kusur durumu ve kaçınılmazlık, akrabalık derecesi ile ekonomik koşullar dikkate alındığında;

a) Davacı ... lehine takdiren 60.000,00-TL,

b) Davacı ... lehine takdiren 40.000,00-TL,

c) Davacı ... lehine takdiren 40.000,00-TL,

d) Davacı ... Dağ lehine takdiren 40.000,00-TL,

e) Davacı ... Dağ lehine takdiren 40.000,00-TL,

f)Davacı ... lehine takdiren 20.000,00-TL olmak üzere toplam 240.000,00-TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 25.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Ergo A.Ş. (davalı ... şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olarak), Öz-Akça Orman Ürünleri Petrol Nakliye İnşaat Sanayi Ltd. Şti.' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

Fazlaya ilişkin taleplerin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kastamonu Entegre Tic. Ve San. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kastamonu Entegre Tic. ve San. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplere ek olarak, dosyaya sunulu 22.07.2020 tarihli "Protokol ve İbraname" incelendiğinde görüleceği üzere, diğer davalılar tarafından ödeme yapıldığını, davacı tarafından müvekkili şirketin de ibra edildiğini beyanla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sigortalının iş kazası nedeniyle vefat etmesi sonucu yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 313 üncü, 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 166 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.6100 sayılı HMK'nın 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen sulh müessesesi görülmekte olan bir davada tarafların arasındaki uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacıyla mahkeme huzurunda yapmış oldukları bir sözleşme olup, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Karar kesinleşinceye kadar yapılan her türlü sulh anlaşması mahkeme huzurunda yapılmış sulh olarak kabul edilir. Sulh, ilgili bulunduğu davayı sona erdirir ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Mahkeme dışı sulh sözleşmesinde ise taraflar mahkeme dışında karşılıklı olarak taleplerinden fedakarlık ederek bir anlaşmaya varırlar. Mahkeme dışı sulh sözleşmesi Türk Borçlar Kanununda düzenlenen sözleşme serbestisi ilkesi gereğince tarafların üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabileceği her konuda yapılabilir. Herhangi bir şekle tabi değildir. Mevcut bir davada taraflar sulh olduklarını beyan ederek sulh sözleşmesini mahkemeye sunup bu sözleşme dikkate alınarak karar verilmesini talep ederlerse mahkeme dışı sulh sözleşmesi mahkeme içi sulh sözleşmesine dönüşecektir. Bu durumda mahkeme sulh sözleşmesine göre hüküm tesis edecektir.

2. Öte yandan, müteselsil borçlarda, alacaklının borçlulardan biri ile ibra sözleşmesi yapması halinde durumun özelliği veya borcun niteliği diğer borçlularında borçtan kurtulmalarını gerektirebilir. O halde, ibra sözleşmesinin müteselsil borçlulardan biri ile yapılması halinde, ibra edilen miktarın diğer alacaklılar içinde geçerli olması, bu hususun ibra sözleşmesinden anlaşılmasına bağlıdır. (...nin 16.6.2004 gün 2004/11-359 Esas 2004/366 Karar)

3. Somut olayda, dosya kapsamından, davalı Kastamonu Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş.' nin, davacılar vekili ile davalılardan Öz Akça Orman Ürünleri.. Ltd. Şti. vekili arasında imzalanmış olan 22.07.2020 tarihli "Protokol ve İbraname" başlıklı belgeyi sunduğu, ilgili belgenin "konusu" başlıklı 3 üncü maddesinde; “işbu protokolün konusu ... 1. AHM nin 2016/432 Esas, 2020/388 Karar sayılı dosyası ile sonuçlanan davada hükmedilen maddi tazminat, manevi tazminat, yargılama giderleri ve vekillik ücretinin ... 1. İcra Müdürlüğünün 2020/2329 Esas sayılı dosyası ile icraya konulması sebebiyle ortaya çıkan toplam borcun iş bu protokol de belirlenen usul ve şartlar çerçevesinde ödenerek ibralaşılmasından ibarettir” hükmünün yer aldığı, "ibra" başlıklı 5 inci maddesinde ise; “işbu protokol çerçevesinde 4.1 paragrafta mutabık kalınan ve anlaşılan borç miktarı ödendikten sonra alacaklılar, borçluyu, HDI Sigorta A.Ş.' yi ve Kastamonu Entegre Ağaç Şanayi Tic. A.Ş.'yi kayıtsız ve şartsız ibra edeceğini ve başka bir işlem yapmaya gerek olmaksızın iş bu protokolün ibra yerine geçeceğini gayri kabili rücu olarak kabul, beyan ve taahhüt eder.” hükmünün yer aldığı görülmektedir.

4.Davacı taraf tam teselsülde olduğu gibi, zararının tümünün tazminini müteselsil borçluların hepsinden isteyebileceği gibi, birisinden de isteyebilir. Türk Borçlar Kanunun 166 ncı maddesi hükmüne göre, sorumlulardan birinin zararı ödemesi halinde, diğerleri bu oranda borçtan kurtulurlar. Ancak müteselsil borçluların borçtan tamamen veya kısmen kurtulabilmeleri, alacaklının bilfiil tatmin edilmiş olması halinde söz konusudur. Bunun aksinin kabul edilebilmesi için ya alacaklının teselsülden açıkça feragat etmiş olması yahut da böyle bir feragatin durumdan kesin olarak anlaşılması lazımdır. Yine, aynı maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin ödediği miktar oranında alacaklının haklarına halef olacağı ve alacaklının diğerleri zararına, müteselsil borçlulardan birinin durumunu iyileştirdiği takdirde bu fiilin neticelerini şahsen tahammül edeceği düzenlenmiştir.

5.Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, ... 1. İcra Müdürlüğünün 2020/2329 Esas sayılı dosyası ve davalı Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından dosyaya sunulan 22.07.2020 tarihli "protokol ve ibraname" başlıklı, tarafların sulh oldukları ileri sürülen, sözleşmenin, varsa yapılan ödemelerin mahkemesince değerlendirilmesi ve bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

6.Bu itibarla Mahkemece yapılacak iş, sulh sözleşmesi niteliğindeki protokol hükümleri bir değerlendirmeye tabi tutularak karar vermekten ibarettir.

7.Bozma nedenine göre, davalı Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

8.Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

9. O halde, davalı Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR:

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

2. Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, kararın bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

06.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.