Esas No: 2023/3636
Karar No: 2024/5030
Karar Tarihi: 19.12.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/3636 E.  ,  2024/5030 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/814 E., 2022/2192 K.

KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/238 E., 2020/619 K.

Davacı vekili dava dilekçesinde; Diyarbakır Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü'nün 2013 yılında yapılan genel denetimi sırasında 2008 yılında yapılan Köşkler (Şehitlik) mahallesinde bulunan spor tesislerinin rölove ve tadilat projesi ile depreme dayanıklılık analizleri ve yaklaşık maliyet belirleme ihalesinin usulüne uygun yapılmadığının tespit edildiğini bu nedenle kamu zararı oluştuğunu belirterek, 95.000,00 TL'lik idare alacağının ( kamu zararının) davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve yüklenici firma Badur İnşaat Müh. Mim. Tur. Tekstil San ve Tic Ltd. Şti.den müştereken ve müteselsilen tahsilini; teminat mektubunun irat olarak kaydedilmemesi üzerine oluşan 4.000,00 TL’lik idare alacağının (kamu zararının) davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; hakkındaki ceza yargılamasına ilişkin dosyanın beraat kararı ile sonuçlandığını belirtmiştir.

Davalılar ..., ..., ... ve ... cevap dilekçelerinde talep edilen tüm alacakların zamanaşımına uğradığını, davacı kurumun kendi müfettişleri tarafından hazırlanan rapor dışında dosyaya hiçbir somut delil sunamadığını, ihaleye konu proje işinin süresi içerisinde eksiksiz olarak teslim edildiğini, teslim edilen projenin spor kompleksinin inşaatında kullanıldığını, projeye bağlı olarak yapılan tesis inşaatlarının bitirildiğini ve hali hazırda geçici kabul işlemlerinin yapıldığını belirtmiştir.

Davalı ... Tic. Ltd. Şti. usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.

İlk Derece Mahkemesince 2008 yılında yapılan ihale nedeniyle davacı kurumun zararının dosya kapsamı ile ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi tarafından davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı idare, yüklenici şirketle yapılan eser sözleşmesinde ihaleye hazırlık işlemlerinin uzman kişilerin mevcut olduğu bir komisyon tarafından yapılmadığını, yaklaşık maliyet hesaplamasının hatalı olduğunu, işin süresi teknik şartnamenin 54. maddesinde 15 gün olarak yer almakta iken 10. Maddesinde 365 gün yazıldığını, toplam 9.822 m² olan 3 adet binanın rölove projelerinin çıkartılması tadilat projelerinin yapılması, statik, makine elektrik olarak komple uygulama projeleri ve detaylarının hazırlanması ile karot numuneleri alınarak 3 bina için de depreme dayanaklılık analizinin yapılmasının 15 gün gibi kısa bir sürede oldukça ağır bir şart olarak ortaya çıkmasına karşın sözleşme tasarısında 365 gün ibaresinin neden yazıldığının anlaşılamadığını, firmadan 15 gün içinde tamamlayıp bitirme taahhüdü verdiği için 4734 Sayılı Yasa uyarınca kesin teminat alınmadığını, ayrıca ihale komisyonunun 4734 Sayılı Yasaya göre 5 kişiden oluşturulması gerekirken bu hususun göz ardı edildiğini, yüklenicinin 15 günlük süre dolmadan işi bitirdiğinden bahisle fatura keserek para istediğini, davalı idare elemanları tarafından hak ediş düzenlenmeksizin aynı gün gider fişi düzenlenerek banka talimatıyla ödeme yapıldığını, sonuç olarak ihale şartı gereği işin rölove projeleri çıkarılmadan, önceden düzenlenmiş projeleri esas alarak mahal listeleri ve teknik şartnameleri olmadan, usulüne uygun olarak düzenlenmiş yaklaşık maliyet cetvelleri olmadan, 2007 yılı Deprem Yönetmeliği'ne göre işin deprem ve performans analizleri olmadan yükleniciye ödeme yapan ve işin teminatsız kalmasına sebep olan davalı idare elemanları ve yüklenicinin kamu zararından sorumlu olduklarını belirterek oluşan kamu zararının tahsilini dava etmiştir.

Davaya esas alınan 16.08.2013 tarihli Spor Genel Müfettişliği tarafından düzenlenen müfettiş raporunda davaya konu ihalenin başından sonuna kadar alelusul yapıldığı tespit edilerek ihaleye konu projeler incelenmiş, projelerin teknik şartnamelere ve 2007 yılı Deprem Yönetmeliği'ne uygun olmadığı, Özel İdare Müdürlüğü zamanından kalma projelerin tam ve eksiksiz yapılmış gibi imzalandığı, yüklenici hakkında ise edimin ifasına fesat karıştırmak suçundan suç duyurusunda bulunulması gerektiği belirtilmiştir. Yargılama sırasında alınan 21.01.2020 havale tarihli bilirkişi raporunda ödeme tarihinden sonraki tarihe denk gelen teknik değerlendirme raporu dışındaki ihale belgelerinin dosyada bulunmadığı ancak davalıların sorumlu olduğu bildirilmiştir. Mahkemece idareye yazılan 17.11.2020 tarihli müzekkere cevabında ise ihaleyle ilgili herhangi bir evrak bulunmadığı bildirildiğinden davanın reddine karar verilmişse de verilen kararın eksik incelemeye dayandığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılacak iş, davalılardan ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan açılan ve suçun kasıt unsurunun oluşmadığından bahisle beraat kararı verilen ceza dosyasının kesinleşip kesinleşmediği, aynı şekilde diğer idare elemanları ve yüklenici hakkında açılan bir ceza soruşturması olup olmadığı varsa bu dosyalar ve davaya dayanak olan müfettiş raporunda incelendiği belirtilen proje ve belgelerin ... Spor Genel Müdürlüğü Müfettişliği'nden istenerek ceza dosyasında yer alan bilirkişi raporuyla karşılaştırmalı şekilde incelenerek davalı idare elemanlarının ve yüklenicinin ihmâl ve kusurlarının bulunup bulunmadığı, varsa dereceleri ve miktarları ile davalı yüklenicinin sözleşme ile eki ihale dökümanlarına göre yapımını üstlendiği halde hiç yapmadığı ya da eksik yaptığı işler olup olmadığı, gerek görülmesi halinde yapının mevcut durumu ve depreme dayanıklılık hususu da değerlendirilerek gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp, sonuca uygun bir karar verilmesinden ibarettir. Aksi düşünce ve eksik incelemeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı ile bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle HMK'nın 373/1. maddesi gereğince Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi kararının KALDIRILARAK; Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 26.11.2020 gün, 2017/238 Esas, 2020/619 Karar sayılı kararının BOZULMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 19.12.2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.