Esas No: 2013/3000
Karar No: 2013/2775
Karar Tarihi: 13.03.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/3000 E.  ,  2013/2775 K.**

**"İçtihat Metni"**

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, Petrol-İş sendikası, 19.02.2011 tarih ve 27851 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işkolu tespit kararının iptali ile ... Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. işyerinin 03 numaralı "Petrol, Kimya ve Lastik" işkolunda olduğunun tespitini istemiştir.

Birleştirilen dosya davacısı, ... İplik İş Sendikası şirkete ait işyerinde gerçekleştirilen ıslak havlu, ıslak mendil ve hasta bezi üretiminde kullanılan hammadde ve girdiler ağırlıklı olarak pamuk, elyaf ve yan ürünlerinden ibaret olduğunu, işyerinde yapılan işlerin Tüzüğün 06 sıra numaralı "Dokuma" işkoluna girdiğini Bakanlık tespitinin iptali ile davalı şirkete ait işyerinde yapılan işlerin 06 numaralı "Dokuma" işkolunda yer aldığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Bakanlık cevap dilekçesinde, ... Sağlık Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’ne ait işyerinin hangi işkoluna girdiğinin belirlenmesi yönünde bakanlıkça yapılan incelemede işyerinde yoğun olarak ıslak mendil, çocuk bezi, hasta bezi ve ıslak cep mendili imalatının yapılması nedeniyle Tüzüğün 09 sıra

./...

2013/3000-2775 S.2

numaralı “Kağıt” işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, yapılan tespitin işyerinde yapılan işe uygun olduğunu, hukuka aykırı bir durum bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Davalı işverene usulüne uygun tebligat yapılmış, cevap dilekçesi vermemiş beyanda bulunmamıştır.

Mahkemece, birleştirilen dosyanın 12/07/2012 tarihinde müracaata bırakıldığı ve yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına, asıl davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, tespite konu işyerinin hangi işkolunda bulunduğu ve sonucuna göre işkolu tespit kararının iptal edilip, edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

İşkolu Tespitine ilişkin işlemler kamu düzenine ilişkin olup, buna ilişkin yasal düzenlemeler emredicidir.

6356 sayılı Yasa 07.11.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş ve anılan Yasa'nın 4.maddesine ekli (1) nolu cetvelde işkolları sayısı 20 olarak belirlenmiş ve 4.madde gereğince Bakanlıkça çıkarılan İşkolları Yönetmeliği 19.12.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş böylece 2821 sayılı Yasa'nın 60.maddesi gereğince çıkarılan İşkolları Yönetmeliği'nde İşkolları Tüzüğü'ndeki işkolu sayısı 28'den 20'e indirilmiştir.

6356 sayılı Yasa'nın geçici 6/4.maddesinde bu kanunun yürürlük tarihinden önce başlamış Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde ve Toplu İş Uyuşmazlıklarında mülga 2822 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayalı Tüzük ve Yönetmeliklere göre sonuçlandırılacağı konusunda bir düzenleme yapıldığı halde İşkolunun tespiti ile ilgili uyuşmazlıklarda 2821 sayılı Yasanın ve bu Kanuna dayalı Tüzüğün uygulanacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

İşkolu tespiti ile ilgili işlemler teknik anlamda Toplu İş Uyuşmazlığı olmadığından 6356 sayılı Yasa'nın geçici 6/4.maddesinin kıyas ve yorumu ile iş kolları ile ilgili uyuşmazlıklarda 2821 sayılı Yasa hükümlerinin ve buna bağlı olarak İşkolu Tüzüğünün uygulanacağının kabulü de mümkün değildir.

6356 sayılı Yasa'nın geçici 1.maddesinde Sendikaların faaliyet göstereceği işkolunu bu Kanun'un 4/3.maddesinde belirtilen Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir ay içerisinde yönetim kurulu kararı ile belirleyecekleri bildirilmekle Sendikaların 19.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren İşkolları Yönetmeliğinde örgütlendikleri iş yerlerinin girdiği işkoluna uyarlamaları sağlanmış, İşkolları Yönetmeliği'nin 4/3. maddesinde de 10.11.1983 tarihli İşkolları Tüzüğüne göre belirlenmiş olan iş yerlerinin işkolunun en son yetki belgesi

2013/3000-2775 S.3

alan sendikanın kurulu bulunduğu işkolundan sayılacağı bildirilmek suretiyle eski Tüzüğe göre işkolu belirlenmiş iş yerinin işkolunu; 6356 sayılı Yasa'nın geçici 1.maddesine göre kendisini İşkolları Yönetmeliğine uyarlayan en son yetki belgesi alan Sendikanın işkoluna uyarlaması sağlanmıştır.

Böylece gerek sendikalar gerekse yetki belgesi aldıkları iş yerlerinin yönetmeliğe uyarlaması sağlanmakla İşkolları Yönetmeliğinin yürürlüğe girer girmez uygulanması ile doğabilecek sakıncalar giderilmiştir.

Birçok Yargıtay kararında da açıkça vurguladığı üzere bu tür yeni yasaların ünlü hukukçu Roubier'in açıkladığı üzere yürürlüğe girmeleri ile görülmekte olan tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği başka bir anlatımla yeni yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren derhal tesirini göstereceği ve tamamlanmamış tüm hukuki işlemlere uygulanacağı tartışmasızdır. Bu gibi durumlarda kanunların geriye yürümesinin değil, zaman içerisindeki ani etkileri söz konusu olmaktadır. Esasen HUMK'nun 578.maddesi nedeniyle Yargıtay'ın 07.12.1964 günlü Tevhidi İçtihadı ile Hukuk Genel Kurulunun 09.03.1988 gün 1987/860 Esas, 1988/232 karar sayılı kararında da bu görüşe yer verilmiştir.

Uyuşmazlığa konu bu olayda hukuksal ve maddi alanda etkisini göstermiş hukuk kuralları uyarınca tamamlanmış ve sonuçlarını doğurmuş bir kazanılmış hak söz konusu değildir. “İşkolu Tespitine” ilişkinin işlemlerin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle ihtilafa uygulanması gerekmektedir.

Aksinin kabulü 6356 sayılı Kanun'un geçici 1.maddesine göre faaliyet göstereceği işkolunu İşkolları Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği 19.12.2012 tarihinden itibaren bir ay içinde yönetim kurulu kararı ile belirleyip İşkolları Yönetmeliğindeki yirmi işkolundan birini seçen sendikalar ile en son yetki belgesi alan sendikanın kurulu bulunduğu işkolundan sayılan iş yerleri açısından kaos yaratacaktır. İşkolu Yönetmeliği yürürlüğe girene kadar mahkeme kararı ile belirlenmemiş olan iş yerleri açısından da İşkolları Yönetmeliğinin uygulanacağı izahtan varestedir.

Bu hukuki olgu ve tespitler karşısında İşkolları Yönetmeliğinin görülmekte olan tüm “İşkolu Tespiti” davalarında uygulanacağının kabulü gerekmektedir.

Somut olayda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca ... Sağlık Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Üretim Fabrikasında yapılan incelemede; işyerinde yoğun olarak ıslak mendil, çocuk bezi, ıslak cep mendili ve hasta bezi imalatının yapılması nedeniyle “İşkolları Tüzüğü”nün 09 sıra numaralı “Kağıt” işkolunda yer aldığı tespit edilmiştir.

Davacının iddiası işyerinin İşkolları Yönetmeliği 04 sıra numarasında sayılan “Petrol, Kimya, Lastik, Plastik ve

./...

2013/3000-2775 S.4

İlaç” işkoluna girdiği yönündedir. Mahkemece yapılan inceleme ve alınan bilirkişi raporu maddi olayın açıklığa kavuşturulması için yeterli değildir. işyerinde üretimi yapılan, ıslak mendil, çocuk bezi, ıslak cep mendili ve hasta bezi imalatında kullanılan girdilerin neler olduğu, bu girdilerin %’de kaç oranında üretimde kullanıldığı, ne kadar kağıt, selüloz ve kimyasal malzeme kullanıldığı, kullanılan malzemelerden imalatı işyerinde yapılan olup olmadığı, dışarıdan temin edilen malzeme varsa neler olduğu, üretim aşamasının nasıl gerçekleştiği somut olarak belirlenmeden, işyerinde yapılan ağırlıklı işin ne olduğu, işçilerin daha fazla zaman ayırdıkları, sayısal olarak daha çok işçinin çalıştığı bölümlerin hangisi olduğu araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalıdır.

Ayrıca 6356 sayılı Yasa'nın 5. maddesinde “Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, tespit ile ilgili kararını Resmi Gazete’de yayımlar. Bu tespite karşı ilgililer, kararın yayımından itibaren on beş gün içinde dava açabilir.” ifadesinde "ilgililer" sözcüğünden işveren ve o işkolunda kurulu bulunan sendikaların anlaşılması gerekir. Açılan dava ile işyerinin işkolu tespitinin değişmesi söz konusu olduğundan işveren ve işkolunda kurulu sendikalar itiraz hakkını kaybedecektir. Somut olayda olduğu gibi yapılan yargılama sonunda verilen karar aynı işkolunda faaliyet gösteren diğer sendikaları da ilgilendirdiğinden davaya bu sendikalarında dahil edilmesi gerekir.

Mahkemece yapılacak iş, tespit kararından etkilenecek işyerlerinde örgütlenmiş veya işkolu tespit kararında işyerinin girdiği işkolu olarak gösterilen işkolunda faaliyet gösteren sendikaların davaya dahil edilerek göstereceği deliller ve karşı deliller toplanıp birlikte bir değerlendirme yapılmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde karar verilmiş olması bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacı Türkiye Petrol Kimya Lastik İşçileri Sendikası'na iadesine, 13.03.2013 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.