Esas No: 2022/14033
Karar No: 2023/8071
Karar Tarihi: 15.06.2023

**4. Hukuk Dairesi         2022/14033 E.  ,  2023/8071 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/68 E., 2021/354 K.

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü

ve Davalı ... Vekili

Taraflar arasında görülen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekmçesinde; 12.11.2007 tarihinde, davalılardan Başyayla Belediye Başkanlığının maliki olduğu, davalı sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki çöp kamyonunun, davacıların desteği ...'ya okul bahçesinde çarpması sonucu ölümüne neden olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak davacılar ... ve ... için 3.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatı, 1.000,00 TL defin masrafı, davacılar ... ve ... için 15.000,00'er TL, diğer davacılar yönünden 5.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, talep edilen tazminatların miktar olarak fahiş olduğunu ve ceza davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu trafik kazasında davalı taraf sürücüsünün kusurunun olmadığını, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 30.11.2012 tarihli ve 2008/76 Esas, 2012/1456 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davacı ... lehine 3.000,00 TL, Davacı ... lehine 3.000,00 TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 60,00 TL cenaze ve defin gideri, davacılar ... ve ...'nın her biri lehine 10.000,00'er TL manevi tazminat olmak üzere toplam 26.060,00 TL'nin 12.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 03.03.2014 tarihli ve 2013/3608 Esas, 2014/2899 Karar sayılı ilamı ile "...Davacılar desteği küçük ..., kaza tarihinde 7 yaşında olup okulda teneffüs saati içerisinde okulun bahçesinde oynamakta iken davalı belediyeye ait çöp kamyonu, bahçe içerisindeki çöpleri almak için bahçe içerisine girmiş, manevra yaptığı esnada aracın geldiği kısımdan uzaklaşmak isteyen küçük Mustafa, orada bulunan kum yığınının üzerinden geçmek isterken ayağı kayarak kamyonun altına düşüp hayatını kaybetmiştir. Zarara neden olan olay, öğrenim saatleri içerisinde ve okul alanı içerisinde meydana gelmiştir. Küçüğün velisi, teneffüs dahil, okul saatleri içerisinde fiilen küçüğün yanında olamayacağı için küçük, tamamen okul idaresinin gözetimi altına girmiştir. Küçük, yaşı itibariyle de temyiz kudretine sahip değildir. Bu durumda mahkemece, teneffüs saatinde, öğrencilerin okul bahçesinde bulunduğu esnada bahçede bulunan çöplerin davalı ... tarafından toplanmak istenmesinde davalı ... ile dava dışı okul idaresinin sorumluluğunun belirlenmesi, ceza dosyası da getirtilerek Karayolları Fen Heyetinden bilirkişi kurulu raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Davacılar vekili dava dilekçesinde, küçüğün kardeşleri olan ..., ... ve ... için ayrı ayrı manevi tazminat isteminde bulunmuşsa da mahkemece bu hususta olumlu veya olumsuz bir hüküm kurulmamış olması da bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına, tarafların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

Bozmaya uyan mahkemece verilen 03.02.2016 tarihli ve 2014/130 Esas, 2016/92 Karar sayılı kararıyla; maddi tazminata ilişkin davanın kısmen kabulü ile davacı ... lehine hesaplanan 23.156,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, taleple bağlı kalınarak 3.000,00 TL'sinin 12.11.2007 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına; davacı ... lehine hesaplanan 18.870,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, taleple bağlı kalınarak 3.000,00 TL'sinin 12.11.2007 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına, 60,00 TL cenaze ve defin giderinin 12.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar ... ve ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine; manevi tazminata ilişkin istemin kabulü ile davacı ... lehine 15.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... lehine 15.000,00 TL manevi tazminatın, davacılar ..., davacı ... ... ve davacı ... lehine 5.000,00'şer TL manevi tazminatın 12.11.2007 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; bu karara karşı, süresi içinde ihbar olunan ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 11.09.2017 tarihli ve 2016/7096 Esas, 2017/7532 Karar sayılı ilamı ile "...HUMK.’nun 49. ve devam eden maddeleri uyarınca, ihbar olunan ... hakkında açılmış bir dava ve aleyhine verilmiş bir hüküm bulunmadığından temyiz inceleme isteminde hukuki yararı bulunmayan ihbar olunan ... vekilinin temyiz isteminin (dilekçesinin) reddine karar vermek gerekmiştir. Dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece bozma sonrası aldırılan 09.10.2014 tarihli makine mühendisi raporunda davalı sürücü ...'ın, meydana gelen olayda okul bahçesinde yeterince dikkatli hareket edememekle %40 oranında, davacılar yakını yaya çocuk ...'nın koşmamaları konusunda uyarılmış oldukları halde araca doğru oyun heyecanıyla koşmakla olayda %60 oranında kusurlu olduğu; 30.12.2014 tarihli Karayolları Fen Heyetince düzenlenen raporda davalı ... yetkilileri ile Başyayla İlköğretim Okulu İdaresinin meydana gelen olayda birlikte ve müştereken eşit olarak %80 oranında, davalı sürücü ...'ın olayda %20 oranında kusurlu olup, müteveffa ...'nın atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir. Söz konusu bu rapor ile bozma ilamının gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Davacılar desteği küçük ..., kaza tarihinde 7 yaşında olup okulda teneffüs saati içerisinde okulun bahçesinde oynamakta iken davalı belediyeye ait çöp kamyonu, bahçe içerisindeki çöpleri almak için bahçe içerisine girmiş, manevra yaptığı esnada aracın geldiği kısımdan uzaklaşmak isteyen küçük Mustafa, orada bulunan kum yığınının üzerinden geçmek isterken ayağı kayarak kamyonun altına düşüp hayatını kaybetmiştir. Zarara neden olan olay, öğrenim saatleri içerisinde ve okul alanı içerisinde meydana gelmiştir. Küçüğün velisi, teneffüs dahil, okul saatleri içerisinde fiilen küçüğün yanında olamayacağı için küçük, tamamen okul idaresinin gözetimi altına girmiştir. Küçük, yaşı itibariyle de temyiz kudretine sahip değildir. Bu durumda mahkemece, teneffüs saatinde, öğrencilerin okul bahçesinde bulunduğu esnada bahçede bulunan çöplerin davalı ... tarafından toplanmak istenmesinde davalı ... ile dava dışı okul idaresinin sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde davalı ... ile dava dışı okul idaresinin sorumluluğu yine net bir şekilde belirlenmeden hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, rücu davası ile borçlular arasındaki iç ilişki ve usul ekonomisi dikkate alındığında, mahkemece dava dışı okul idaresinin sorumluluğu yönünden bozma gereklerini yerine getiren kusur durumları konusunda çelişkileri giderecek yeni bir rapor alındıktan sonra sonucuna göre dava dışı okul idaresinin davanın tarafı olmadığı ve davacı temyizinin de bulunmadığı gözetilerek diğer davalılar ile birlikte sorumluluğu bulunduğundan hakkında icrai nitelikte bir hüküm kurulmadan sadece rücu davasına konu olabilecek biçimde sorumlu olduğu hususunun tespitine yönelik hüküm kurulması gerektiğinden hükmün bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına, davalı ... ve davalı ...'ın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

C. Üçüncü Bozma Kararı

İkinci bozmaya uyan mahkemece verilen 15.05.2019 tarihli ve 2018/196 Esas, 2019/128 Karar sayılı kararla; maddi tazminata ilişkin davanın kısmen kabulü ile davacı ... lehine hesaplanan 23.156,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, taleple bağlı kalınarak 3.000,00 TL'sinin 12.11.2007 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına; davacı ... lehine hesaplanan 18.870,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, taleple bağlı kalınarak 3.000,00 TL'sinin 12.11.2007 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına, 60,00 TL cenaze ve defin giderinin 12.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar ... ve ...'ya verilmesine, manevi tazminata ilişkin istemin kabulü ile davacı ... lehine 15.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... lehine 15.000,00 TL manevi tazminatın, davacılar ..., davacı ... ... ve davacı ... lehine 5.000,00 TL'şer manevi tazminatın 12.11.2007 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, dava dışı Milli Eğitim Bakanlığının %30 oranında kusurlu olduğunun tespitine karar verilmiş; bu karara karşı, süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili ile fer’i müdahil ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 21.12.2021 tarihli ve 2020/1623 Esas, 2020/4522 Karar sayılı ilamıyla; tarafların diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "...Dosya kapsamından; mahkemece, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 11/09/2017 tarihli 2016/7096 esas ve 2017/7532 karar sayılı bozma ilamına uyularak alınan bilirkişi raporu doğrultusunda maddi tazminata ilişkin davanın kısmen kabulüne, manevi tazminata ilişkin davanın kabulüne karar verildiği, ancak taraflarca anılan bozma ilamı sonrası yatırılan yargılama giderleri ile ilgili olarak herhangi bir hüküm kurulmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece, usuli kazanılmış haklar da gözetilerek infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde bozma sonrası taraflarca yapılan yargılama giderleri hakkında da hüküm tesis edilmesi gerekirken..." gerekçesiyle ve davanın tarafı olmayan fer’i müdahil ... hakkında da hüküm tesis edilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın tarafı olmayan fer’i müdahil ... hakkında hüküm kurulmadığı, Yargıtay bozma ilamından sonra yapılan yargılama giderlerinin hesaplamaya dahil edilmek suretiyle hükme eklendiği ve usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince vekalet ücreti takdir edildiği gerekçesiyle maddi tazminata ilişkin davanın kısmen kabulü ile davacı ... lehine hesaplanan 23.156,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, taleple bağlı kalınarak 3.000,00 TL'sinin 12.11.2007 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına; davacı ... lehine hesaplanan 18.870,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, taleple bağlı kalınarak 3.000,00 TL'sinin 12.11.2007 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına, 60,00 TL cenaze ve defin giderinin 12.11.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar ... ve ...'ya verilmesine, manevi tazminata ilişkin istemin kabulü ile davacı ... lehine 15.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... lehine 15.000,00 TL manevi tazminatın, davacılar ..., davacı ... ... ve davacı ... lehine 5.000,00 TL'şer manevi tazminatın 12.11.2007 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; yargılama masrafları ve vekalet ücreti yönünden hatalı hüküm kurulduğunu belirtmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kusur tespitinin hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, hakkaniyet indirimi uygulanması gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; husumet nedeniyle davanın reddi gerektiğini, kusuru kabul etmediklerini, maddi tazminat hesaplamasının hatalı yapıldığını, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın yaya olan davacılar desteğine çarpmasıyla oluşan trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41, 45 ve 47 nci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve 90 ıncı maddeleri.

3. Değerlendirme

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden davacılar ile davalılar ... ve ...'a yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,15.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.