Esas No: 2023/1218
Karar No: 2024/7481
Karar Tarihi: 22.10.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/1218 E.  ,  2024/7481 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/2230 Esas, 2022/1862 Karar

HÜKÜM : Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 9. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2015/489 E., 2019/175K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı- birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ilçesi, 260 ada, 26 parselde kayıtlı arsa üzerindeki 4 katlı taşınmazın toplam 2.500.000,00 TL bedel ile davalı tarafından müvekkiline satıldığını, sair bedelinin 1.800.000,00 TL'si taşınmaz üzerinde ipoteği ve satışa arz şerhi bulunan ... ... Şubesine müvekkili tarafından ödenerek taşınmaz üzerindeki kredi borcu kapatılacak, bakiye 700.000,00 TL ise alıcı davacı tarafından Derince ilçesi, 1346 ada, 14 parsel de bulunan binanın zemin kat 1, 4 ve 9 nolu dairelerin anahtar teslimi şeklinde ödeneceğinde anlaşıldığını, ... A.Ş.'nin İstanbul 10 İcra Dairesinin 2014/2952 E. sayılı dosyasından yapılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine konu borcun kapatılması için 61.300,00 TL harcın ödenmesi gerektiğini, yapılan ek protokol ile 1 nolu bağımsız bölümün satılacağı ve masrafların karşılanacağının ve bakiyesinin davalıya devredileceğini, 09.07.2015 tarihinde müvekkilinin taşınmazın devrini yaptığını, davalı tarafından 30.08.2015 tarihine kadar taşınmazın tüm takyidatlarının kaldırılmış ari haliyle teslimi için anlaşıldığını, ancak davalının edimini yerine getirmediğini, müvekkilinin davalı adına Kocaeli 5 İcra Dairesinin 2014/5733 E. sayılı dosyası üzerindeki borcu ödediğini, taşınmaz üzerindeki hacizi kaldırdığını ve ödediği bedelin iadesi için İstanbul 23 İcra Dairesinin 2015/29418 E. sayılı dosyası ile takibe geçtiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve %20 aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında ... 260 Ada, 26 Parsel de kayıtlı müstakil işyeri vasfındaki taşınmazın satışı hususunda müvekkili ile davalı arasında 26.06.2015 tarihli protokol, ardından 02.07.2015 tanzim tarihli ek protokol tanzim edildiğini, bu ek protokol ile en çok 61.300,00 TL tutacağı ön görülen harcın davalı tarafça ödenmesi ve müvekkili tarafından 15.08.2016 tarihinde kendisine ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davalının banka borcunu ödemesi tarihinde gayrimenkul üzerinde başkaca takyidatlar olduğunun görüldüğünü ve satışa konu işyerinin tapusunun takyidatlarla birlikte devredilmek zorunda kaldığını, tapu takyidatlardan ari olarak teslim edilemediği için kalan 700.000,00 TL nedeniyle davalı tarafından müvekkile verilmesi gereken 3 adet konut tapusunun da alınmadığını, takyidatların 1 tanesi hariç temizlendiğini ve son kalan ihtilaflı takyidatında davalı tarafından ödendiğini, ihtilaflı borcu ödeyen davalının fazla ödenen kısmı İstanbul 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/489 E. sayılı dosyası ile müvekkilinden talep ettiğini, bu dava sebebiyle kalan 700.000,00 TL alacağın ödenen feragat harcı düşüldükten sonra kalan 652.632,90 TL'yi talep ettiklerini, davalının 700.000,00 TL yerine müvekkiline verilmesi gereken 3 adet gayrimenkulun satılarak el değiştirdiğini, tapu tescili yerine alacağın ödenmesini ve dosyanın, aynı ilişkiden kaynaklanan takasının mümkün olabileceği için anılan dosya ile birleştirilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde;delil listesinde yer alan 09.07.2015 tarihli sözleşmeyi müvekkilinin imzalamadığını, bilgisi dahilinde olmadığını, ...'e imza yetkisinin verilmediği, bu konu ile ilgili olarak Savcılığa şikayette bulunacaklarını, davacı tarafın ihtarnamesine karşı keşide edilen ihtarname ile 2014/5733 E. sayılı dosyasında ...'ya ödeme yapılmamasının aksi halde müvekkilinin sorumlu olmayacağının ihtar edildiğini, bu nedenle müvekkilinin kusuru bulunmadığını, ... ile ...'nın birlikte hareket ettiklerini, davacı tarafın kalan 700.000,00 TL borcu karşılığında müvekkiline vermesi gereken 3 adet gayrimenkulü müvekkiline vermediğini, müvekkilinin halen 700.000,00 TL-61.300,00 TL=639.700,00 TL alacağı olduğunu, işbu nedenle takas mahsup defi ve itirazında bulunduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davaya ilişkin olarak bilirkişi raporu benimsenerek, davacı alıcı ...'un dava konusu protokoller nedeni ile 07.10.2015 tarihinde Kocaeli 5. İcra Dairesinin 2014/5733 E. sayılı icra takibine konu borç için 266.285,52 TL ödemede bulunduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 127 nci maddesi gereğince rücu koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü gerektiği, birleşen dava yönünden, Kocaeli 6. Noterliğinin 07.07.2015 tarihli vekaletname ile dava konusu taşınmazın satışı, ipotek tesisi, sulh ve ibra, ahzu-kabz yetkilerini taşıdığı ve davacı satıcıya ait taşınmazın satış bedeli bakiyesi 700.000,00 TL karşılığında satıcıya devir edilecek Derince'de bulunan taşınmazların ... ... adına kayıtlı iken taşınmazların ... tarafından verilen vekaletnameye istinaden ... tarafından ... adına satın alındığı, satış işlemlerinde, gerek davacıya yapılan satışta gerekse davalı adına satın alınması gereken taşınmazların satın alınması için kullanılan vekaletnameler birlikte değerlendirildiğinde davacının iyi niyetli olarak, sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirdiği, birleşen davada davacı ... adına hareket eden vekil ...'in yaptığı işlemler nedeni ile dava konusu protokollerin de özellikle 09.07.2015 günlü protokolde dava konusu davacının davalıya devrini taahhüt ettiği 1, 4 ve 9 nolu bağımsız bölümlerin devrine ilişkin yapılan sözleşme kapsamı karşısında birleşen davada davacı ... vekilinin vekaleten ...'un taahhüt ettiği ... ... adına tapuda tescilli taşınmazların devrinin işbu protokol kapsamında 3. şahıs ...'ya yapılması sebebi ile davacının, davalı ...'dan herhangi bir alacağının kalmadığı, satış bedellerinin vekil ... tarafından birleşen davada davacı ...'e ödenmesi hususunun vekil ile aralarında çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle asıl davada davacı ...'un davalı ... aleyhine açtığı, davanın kabulü ile davalının İstanbul 23. İcra Müdürlüğünün 2015/29418 E. sayılı icra takibine yaptığı itirazın 266.285,52 TL üzerinden iptali ile takibin işbu asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı üzerinden faiz uygulanmak sureti ile ve diğer takip talebindeki koşullar ile birlikte devamına, davacının, icra inkar tazminatı isteminin dava konusu alacağın, rücu alacağı niteliğinde olup, alacağın varlık ve talep koşullarının oluştuğunun tespiti yargılamayı gerektirdiğinden, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 67 nci maddesi koşulları oluşmadığından, icra inkar tazminatı isteminin reddine, birleşen dava yönünden; davacı ...'in davalı ... aleyhine açtığı davanın, dava konusu protokole konu, davacıya devri gereken Kocaeli Devince'deki taşınmazların davacı adına vekaleten yetkili vekil tarafından 3.şahısa satıldığı, satış konusu bedellerin miktarı ve ödenmesine ilişkin taleplerin davacı ile 3.şahıs vekil arasındaki vekalet ilişkisi kapsamında çözümleneceği mahkemece benimsenmekle, davacının taşınmaz bedellerinin tahsili (kendi devir ettiği taşınmaz bedelinin eksik ödendiğinden bahisle) açtığı alacak davasının, alacağın talep koşullarının oluşmadığından reddine karar verilmiş, karar davalı birleşen davada davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk olarak 26.06.2015 tarihli protokol ile ... ilçesi 260 ada 26 parselde kayıtlı mağazanın tamamını alıcıya 2.500.000,00 TL satış bedeli ile satmayı taahhüt ettiği, bu bedelin 1.800.000,00 TL'sinin nakden, kalan 700.000,00 TL'nin de belirtilen Derince ilçesinde bulunan 1346 ada, 14 parsel sayılı taşınmazdaki 1, 4 ve 9 nolu dairelerin alıcı tarafından satıcıya tapuların devri yoluyla ödeneceği, tapu devrinin ipotekli borcun alıcı tarafından ...'a ödenmesi ve satışa arz şerhinin kaldırılması sonrası hemen yapılacağı, tapu harç ve masraflarının alıcıya ait olduğu, satış bedelinin gayrımenkulün tüm takyidatlardan ari haline göre belirlendiği, satış sırasında gayrımenkul üzerindeki tüm takyidatların ipotekli borcun ödenmesi koşulu ile satıcı tarafından kaldırılacağı, takas için verilecek taşınmazların satıcıya yada göstereceği kişiye devir edileceğinin kararlaştırıldığı, 02.07.2015 tarihli ek protokolde ise bankanın satışa arz şerhi ve dolayısıyla icra takibi feragat harçları alıcı tarafından satış bedeline mahsuben ödeneceği, takas verilecek üç daireden 4 ve 9 numaralı taşınmazların satıcıya takas olarak verileceği, 1 nolu taşınmazın ise feragat harcı ve olası masrafları karşılayacak alıcıya bu alacaklarını iade etmek amacıyla taraflarca birlikte satılmak üzere tutulacağı, satıcının 15.08.2015 tarihine kadar alıcı tarafça yatırılacak harç ve masrafları yatırmaması halinde alıcının taşınmazı satma hakkına sahip olacağı, satış bedelinden alıcıya ait olan kısım dışındaki bedelin satıcıya ait olacağının kararlaştırıldığı, her iki protokolün bizzat satıcı ... tarafından imzalandığı, Kocaeli 6. Noterliğinin 07.07.2015 tarihli vekaletnamesi ile davalı satıcı; ...'i Tapunun 260 ada 26 parsel numarasında kayıtlı taşınmazın tamamını veya bir kısmını dilediği bedel ve koşullarla toptan veya parça parça hisseli veya hissesiz, ipotekli veya ipoteksiz alıcısı bulunan ...'a satmaya, satış bedellerini almaya, ahzu kabza, sulh ve ibra, sözleşme koşulları ve cezai şartlarını dilediği şekilde tespite, gerektiğinde sözleşmeyi fesh etmeye yetkili kılındığı, vekaletname ile vekil tayin edilen ... 09.07.2015 tarihinde alıcı ... ve ... ile bir protokol akdettiği, protokol ve ek protokole atıf yaparak 260 ada 26 parselde kayıtlı gayrımenkulün devri ile birlikte halen ... ve ...'a ait bulunan üç dairenin ...'ya devrini amaçladığını, ...'in taşınmazın devrini sağlayacağı, tüm masrafların ... tarafından karşılanacağı, üç taşınmazın ...'ya devir edileceği, ...'nın da taşınmazlardan herhangibiri üzerinde 61.300,00 TL ipotek şerhine rıza göstereceğinin kararlaştırıldığı, davalı ... vekilinin üçüncü şahsa tapu devri yaptırmaya yetkisi olmadığın bu bedelin davacı alıcı tarafından kendisine ödenmesi gerektiğini ileri sürerek taşınmazların bedelinin asıl davadaki borcuna mahsup edilmesini kalan bedelin ödenmesini talep ettiği, vekaletnamede, taşınmazın satılacağı kişi ve taşınmazın açıkça gösterildiği, vekilin ise satış bedelini ahzükabza, tahsil etmeye açıkça yetkili kılındığı, vekaletname verildikten hemen sonra vekil, alıcı ve üçüncü şahısla biraraya gelerek takas edilecek taşınmazların ...'ya devir edileceğine dair protokol yaptığı, taşınmazın satış bedelini almaya yetkili bulunan vekilin, takas alınacak taşınmazların devrini istediği üçüncü kişiye devir edileceğine ilişkin yapılan protokolün davalı satıcıyı bağladığı, eğer vekil, müvekkilinin talimatına aykırı davranmış üçüncü kişi de bunu biliyorsa hükümsüzlük isteğini işlemin taraflarına ileri sürebileceği, satış bedelini tahsil ile açıkça yetkili kılınan vekil ile vekilin gösterdiği kişiye taşınmazları devir eden alıcının borcundan kurtulmuş sayılacağı, vekilin takas olarak verilecek taşınmazlar ile işlem yapmaya da yetkisinin bulunduğunun kabulü gerektiği, birleşen davada davacının üç adet taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin isteminin yerinde görülmediği, 26.06.2015 tarihli protokol ile davalı taşınmazın tapunun devri sırasında ipotek bedelinin ödenmesi ile birlikte tüm takyidatlardan ari şekilde taşınmazın devir edeceğini taahhüt etmesine rağmen davalının taahhüdünü yerine getirmemesi ve taşınmaza konulan haciz nedeniyle davacı alıcı ...'un 266.285,52 TL ödeme yaptığı hususunda taraflar arasında ihtilafın bulunmadığı, davalı alacaklıya ödeme yapılmamasını ihtar etmiş ise de haciz kaldırılmadığı sürece cebriicra tehdidi altında bulunan davacının ödeme yapma dışında bir seçeneğinin bulunmadığı, davalıya rücu koşulları doğduğu, davalının taahhüdünü ihlali sebebiyle bu bedeli davacıya ödeme sorumluluğu altında olduğu gerekçesiyle davalı birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık,davacı tarafından davalıdan satın alınan taşınmaz üzerinde bulunan takyidatların davalı tarafından kaldırılacağı taahhüt edildiği halde kaldırılmadığı, alacaklının taşınmazın satışını istemesi üzerine satın aldığı taşınmazın satışını engellemek için borçlu namına 07.10.2015 tarihinde Kocaeli 5.İcra Müdürlüğünün 2014/5733 E. sayılı dosyasına 266.285,52 TL olarak ödenen bedelin davalı satıcı ...'den tahsili için davalı hakkında başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, birleşen dava ise alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı Kanun'un 67 nci maddesi, 6098 sayılı Kanun'un 127 nci maddesi,

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı birleşen davada davacı vekilinin temyiz istemlerinin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden asıl davada davalı-birleşen davada davacıya yükletilmesine, 22.10.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.