Esas No: 2019/3275
Karar No: 2020/2730
Karar Tarihi: 07.10.2020

**15. Hukuk Dairesi         2019/3275 E.  ,  2020/2730 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi:... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’nce verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiş, davacı-birleşen dosya davalısı vekili tarafından duruşmalı olarak istenmiş, duruşma talebi kabul edilerek 29.09.2020 tarihinde yapılan duruşmaya davacı-birleşen dosya davalısı vekili Avukat ... geldi. Davalı vekili gelmedi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı-birleşen dosya davalısı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R -

Asıl ve birleşen dava eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, yüklenici tarafından açılan asıl dava ödenmeyen teknik uygulama sorumluluğu hizmet bedelinin tahsili talebine, birleşen dava iş sahibi tarafından yüklenici aleyhine açılmış olup, sözleşme kapsamında yüklenici tarafından yapılan projelerdeki eksik ve kusurlu işlerin giderim bedeli, yüklenicinin edimini süresinde yerine getirmemesi sonucu inşaatın başlamasının gecikmesi sebebiyle kira kaybı ve uğranılan zararların tahsili, sözleşmenin feshi ve yükleniciye ödenen bedelin iadesi istemlerine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda asıl davanın reddine, birleşen karşı davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuş ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nce taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine dair verdiği karar yine taraf vekillerince yasal süresi içinde temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve 6100 sayılı HMK 355. maddedeki, kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş ve özellikle 21.02.2011 tarihli sözleşmede taraflar hem A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, blokların proje çizimi, TUS ve peyzaj projelerinin yapımı ve hem de 17000 küsür m2'lik ikinci etabın proje çizimi, TUS ve peyzaj projelerinin yapımı konusunda anlaştıkları, davalı ve birleşen dosya davacısı tarafından birleşen davada sözleşmede feshedilmiş olup 2. etap işlerin tamamlanmamış olması sebebiyle işin bitirilmesi sözkonusu olmadığından tek taraflı irade beyanı ve bunun karşı tarafa ulaşması ile feshin hukuki sonuçlarını doğuracağı, fesih halinde aksi kararlaştırılmadığından müspet zarar kapsamında kâr kaybı ve gecikme tazminatı istemenin mümkün bulunmadığının, ödenen ilk etapla ilgili iş bedeli içinde TUS bedelinin de bulunduğunun anlaşılmasına göre davacı-birleşen dosya davalısı yüklenicinin tüm, davalı-birleşen dosya davalısı iş sahibinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davalı-birleşen dosya davacısı iş sahibince karşı dava olarak açılıp, süresinde açılmaması sebebiyle tefrik edilip, bilahere birleştirilen davasında; sözleşmenin geriye etkili feshi, yükleniciye ödenen bedelin, mümkün olmaması halinde hatalı yapılan işlerin tespiti ile bedelinin tahsili, fazla ödenen TUS bedelinin tespiti ile iadesi, yüklenicinin sebep olduğu gecikmelerin tespiti ile kooperatif zararın tazmini ve G bloktaki hatanın kimden kaynaklandığının tespiti ile kooperatif zararının tespit ve tahsilini istemiş, birleşen davasında dava değerini 5.000,00 TL olarak göstermiş ve talep ettiği herbir alacak kalemi ile ilgili ne miktarda istemde bulunduğunu açıklamamış, mahkemece bu husus iş sahibine açıklattırılmamış, iş sahibi birleşen davasında 27.11.2018 havale tarihli ıslah dilekçesiyle 5.000,00 TL olan talebini 30.578,00 TL'ye çıkartmıştır.

Taraflar arasında iş sahibi kooperatif tarafından yapılması düşünülen 17000 küsür m2'lik 2. etabın yapılmadığı ve bu etapla ilgili yükleniciye herhangi bir ödeme yapılacağı ihtilaf konusu değildir. 21.02.2011 tarihli sözleşmeden A-B-C-D-E-F-G-H-I-J-K-L-M blokların m2'si üzerinde proje çizimi TUS ve peyzaj projelerinin yapımı için taraflaraca anlaşmaya varldığı, sözleşmede ödendiği kabul edilen 90.365,00 TL'ye ödeme yapılacağı kabul edilen 140.000,00 TL eklendiğinde sözkonusu işlerin toplam bedelinin 230.365,00 TL olduğu ve bu sözleşme bedelinin ödendiği anlaşılmaktadır.

Yüklenici ilk etapla ilgili iş bedelinin tamamını aldığı ve sözleşmeye göre TUS bedeli bedele dahil olduğundan ayrıa TUS bedelini talep etmesi mümkün değil ise de; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre çizilen projelerde eksik ve hatalar olup ilgili bakanlığın geri çevirmesi üzerine eksik ve kusurları gidermediği ve iş sahibi bunu başka bir yükleniciye tamamlatmış olduğundan, birleşen davasında iş sahibi bunların mahalli piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedelini isteyebileceği gibi, 1. etap işler ile ilgili kararlaştırılan bedelden fazla ödeme yapmış ise onu da yükleniciden talep edebilecektir.Bu durumda ilk derece mahkemesince davalı-birleşen dava davacısı iş sahibine HMK'nın 31. maddesindeki hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında birleşen davada talep ettiği 5.000,00 TL ve ıslah ile artırdığı 25.578,00 TL içerisinde birleşen dava dilekçesinde talep ettiği her alacak kalemi için ne miktarda talepte bulunduğu hususu açıklattırılarak, dosya kapsamındaki deliller, ödeme belgeleri ve alınan bilirkişi raporlarına göre iş sahibinin yükleniciye A'dan M'ye kadar (M dahil) bloklardaki işler ile ilgili fazla ödemesi olup olmadığı değerlendirilip projelerdeki eksik ve kusurların giderim bedeli ile birlikte ve birleşen dosya davacısının talepleri gözetilerek ve talep aşılmamak kaydı ile sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken birleşen davada yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacı-birleşen dosya davalısı yüklenicinin tüm, davalı-birleşen dosya davacısı iş sahibinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararının kaldırılarak, ilk derece mahkemesinin birleşen davadaki hükmünün davalı-birleşen dosya davacısı iş sahibi yararına BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilmediğinden davalı-birleşen dosya davacısı yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, aşağıda yazılı bakiye 1.794,30 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacı-birleşen dosya davalısından alınmasına, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 218,50 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davalı-birleşen dosya davacısına iadesine, 6100 sayılı HMK 373. madde hükümleri gözetilerek dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin ise Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine, 07.10.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.