Esas No: 2023/5480
Karar No: 2024/10668
Karar Tarihi: 07.11.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/5480 E.  ,  2024/10668 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1592 E., 2023/404 K.

KARAR : Süreden Ret, Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Manisa 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/159 E., 2021/232 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... Alüminyum Metal San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun süreden reddi ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ... Alüminyum şirketine ait iş yerinde çalışırken 03.10.2010 tarihinde meydana gelen iş kazası neticesinde yaralandığını, uzun süren tedavisi sonucunda davacının %87 oranında özürlü olduğunu ve malulen emekli olduğunu, davacının maluliyet raporu ve tedavi evrakları incelendiğinde iş kazası neticesinde gözlerinde %48 oranında bir araz, ortopedi aksağınında, beyin ve sinir cerrahisi üroloji yönünden ciddi arazlar meydana geldiğini, davacının kaza sonrası aylar süren tedavi ile ağır cerrahi operasyonlara maruz kaldığını, davalı ... Alüminyum şirketinin diğer davalı ...Ş. nezdinde düzenlenen 09.08.2010/2011 tarihlerini kapsayan işveren mali mesuliyet sigortası bulunduğunu, tüm bu süreçlerin sonunda tıbbi olarak tedavisinin bitmesine rağmen davacının %87 oranında malul kaldığını, iş kazası neticesinde Manisa 3. Sulh Ceza Mahkemesinin 2011/245 Esas sayılı ceza dosyası ile işveren sorumlularının yargılandığını ve ceza aldıklarını, bu kişilerin asli kusurlu bulunduğunu, davacının bu iş kazası nedeni ile davalı şirkete Manisa l. İş Mahkemesinin 2013/138 Esas- 2014/135 Karar sayılı dosyasına manevi tazminat davası açtığını, Mahkemece davacıya manevi tazminat ödenmesine karar verildiğini, manevi tazminat davasında davalı ... şirketine de ihbar yapıldığını, gerekli maluliyet ve kusur raporlarının alındığını, davacının kısıtlı olup kendisine Manisa 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/1229 Esas- 2017/1386 Karar sayılı kararı ile vasi olarak eşi ...'nın atandığını, davacının maluliyeti nedeni ile gündelik işlerini yapmakta zorlandığını, bu durumun yaşamı boyunca süreceğini, yapacağı her işte maluliyetinden dolayı zorlanacağını beyan ederek 100.000-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından davalı ... Alüminyum şirketi adına 30.06.2010-30.06.2011 başlangıç ve bitiş tarihli işveren mali mesuliyetler poliçesi düzenlendiğini, davada zaman aşımı definde bulunduklarını, huzurdaki davanın zaman aşımı nedeni ile reddi gerektiğini, iş bu dava nezdinde müvekkili şirketin sorumluluğunun işveren sorumluluk sigortası genel şartları ile müvekkili şirket nezdinde tanzim edilen işveren sorumluluk sigorta poliçesi uyarınca belirleneceğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili şirketin asıl alacak ve feriler dahil toplam sorumluluğunun poliçe teminat limitini aşamayacağını, müvekkili şirket nezdinde tanzim edilen poliçenin teminat limitinin kişi başına 200.000,00-TL olduğunu, müvekkili şirketin bu kazadan dolayı sorumlu tutulabilmesi için ... Alüminyum Metal Sanayii ve Ticaret Ltd. şirketine atfedilecek bir kusurun varlığı gerektiğini, kusur oranlarının sağlıklı bir şekilde tespitinin bu nedenle önem arz ettiğini, uzman bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığı ile kusur incelemesi yaptırılması gerektiğini, maluliyet oranının ATK 3. İhtisas Kurulu marifeti ile tespit ettirilmesi gerektiğini, tazminat hesabı uzmanlık gerektirdiğinden hazine müsteşarlığı tarafından kabul edilen bir aktüerya uzmanı seçilerek rapor alınması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Alüminyum şirketine dava dilekçesi tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, iş kazasının oluşumunda davacının %30, davalı işverenin % 70 oranında kusurlu olduğu, davacının davaya konu kaza nedeniyle %92 oranında sürekli iş göremezliğe girdiği ve davacının maddi zararının 521.864,08 TL olduğu kabulünden hareketle taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile 100.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ( davalı ... yönünden poliçe teminat limiti miktarı ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın 03.10.2003 tarihinde meydana geldiği, zamanaşımının geçtiği, maluliyet raporunun Adli Tıp 3. İhtisas Dairesi'nden alınması gerektiği, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğu beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Alüminyum ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığı, davacının belirlenen sürekli iş göremezlik oranını kabul etmediklerini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... Alüminyum şirketi vekilinin ilk derece mahkemesi kararının tebliğ tarihinden itibaren yasal süresi içerisinde istinaf dilekçesini sunmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin süreden reddi ile davalı ... vekilinin istinaf talebi yönünden ise davanın kabulüne dair ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden Kanun'a aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Alüminyum ... Ltd. Şti. vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 inci maddesi

3. Değerlendirme

A) Davalı ... Alüminyum Metal San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazları yönünden; davacının, dava açmada hukuki yararının bulunması 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h maddesinde de belirtildiği üzere dava şartlarından olduğu gibi temyiz yoluna başvuracak olan tarafın da temyiz yoluna başvuruda hukuki yararının bulunması gerekir. Temyiz yoluna başvuran tarafın hukuki yararının bulunup bulunmadığı, öncelikle onun davadaki talebi ile mahkemenin hükmü karşılaştırılarak belirlenir.

Somut olayda ilk derece mahkemesi kararına karşı süresi içerisinde istinaf başvurusu yapılmadığı gerekçesiyle davalı şirket vekilinin istinaf talebinin süreden reddine dair karar verildiği, karar ilamının tebliği üzerine anılan süreden ret kararına karşı davalı şirket vekilinin temyiz itirazının bulunmadığı, temyiz sebeplerinin davanın esasına ilişkin olduğu, Bölge Adliye Mahkemesi'nce diğer davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmekle ilk derece mahkemesince verilen hükmün aynen korunduğu, ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusu yapmayan davalı şirket vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi'nin iş bu hükmüne karşı temyiz başvurusunda bulunmasında hukuki yarar bulunmadığından temyiz başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

B) Davalı ...Ş. vekilinin maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Somut olayda, Mahkemece davalı ... şirketinin dava tarihinden önce davacı kazalı tarafından temerrüte düşürüldüğüne dair dosya kapsamında iddia veya bu hususta bilgi ve belge bulunmamasına rağmen davalı ... şirketinin sorumluluğu yönünden hükmolunan tazminatın faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması gerekirken kaza tarihinden başlatılması ve bu suretle sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1.Davalı ... Alüminyum Metal San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesinin hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,

2.Davalı ...Ş. vekilinin maddi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesi yönünden;

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine geçmek üzere;

"Davanın Kabulüne;

1) Taleple bağlı kalınarak, 100.000,00-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03.12.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi (davalı ... yönünden dava tarihi olan 25.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve poliçe teminat limiti dahilinde sorumlu tutulması suretiyle) ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2) Alınması gerekli 6.831,00-TL harçtan, peşin alınan 341,55-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.489,45-TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3) Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 13.450,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4) Davacı tarafça yapılan 602,00-TL masraf ile 403,75-TL harç olmak üzere toplam 1.005,75-TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5) Taraflarca yatırılan ve sarf edilmeyen avansların karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar vekillerinin yokluğunda, ilamın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye (İstinaf) Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere karar verilmiştir. 16.04.2021 " ibarelerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.