Esas No: 2023/9338
Karar No: 2023/10730
Karar Tarihi: 02.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/9338 E.  ,  2023/10730 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2316 E., 2023/1072 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 41. İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/151 E., 2021/132 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, 30.01.2010 ile 26.09.2016 tarihleri arasında hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının olduğunu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalı ... Yöneticiliğine ait 1243056.06 sicil sayılı işyerinde 01.02.2011-27.01.2012, 06.09.2012–09.07.2015, 11.07.2015–03.05.2016 tarihleri arasında ay içinde 11 gün süreyle çalıştığının tespitine dair, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Feri müdahil Kurum vekili, Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ".. davacının 30.11.2010 tarihinden itibaren önceleri dışarıdan, sonrasında kapıcı dairesinde oturmak suretiyle kapıcılık yaptığını beyan ettiği, denetmen tarafından apartman toplantı tutanakları dikkate alınarak 28.01.2012 ile 05.09.2012 tarihleri arasında ve 10.07.2015 tarihinde kapıcılık yaptığı tespiti yapılarak, resen prim ve hizmet belgelerinin düzenlenerek davacı adına belirtilen tarihlerinde ayda 30 gün üzerinden sigortalı çalışmanın bulunduğu, 17.06.2012 tarihli toplantı tutanağında davacının kapıcı dairesinde oturmasına izin verildiğinin kayıt altına alındığı, bu tarihten öncesinde 28.01.2012 ile 05.09.2012 tarihleri arasında davacının ismi geçmek suretiyle ödemeler yapılmış olduğu, öncesinde 28.01.2012 tarihli işletme hesabı defterinde sekiz aylık temizlik işçisi bedeli olarak 1040 TL ödendiğinin kayıt altına alındığı, çevre temizliği adı altında ilk kaydın ise Şubat 2011 tarihinde başladığı, /3.05 2016 tarihli noter ihtarnamesi ile kapıcı dairesini boşaltmasının istendiği, kayıtlı komşu apartman kapıcısı ...'ın eşin ...'ın beyaanı ve tüm dosya kapsamı ile 16 dairelik kat kaloriferi ile ısınan apartmanda günlük 2 saatlik çöp toplama ve haftalık 3 saatten iki kez genel temizlik işi olduğu, apartmanın büyüklüğü ve yapılan işlerin kapsamı dikkate alındığında ayda 11 günlük çalışmayı gerektireceğine dair kurulan hükme ilişkin Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı. ..." gerekçesiyle mahkeme kararı yerinde bulunarak istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ve fer'i müdahil kurum vekilleri özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 124 ncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Dosya kapsamı incelendiğinde, mevcut deliller incelenmek suretiyle Mahkemece karar verildiği ne var ki, hükmün davacı tanık beyanları ve diğer belgeler değerlendirilerek verildiği anlaşılmakla; yapılması gereken re'sen davalı apartmana komşu iş yerleri belirlenerek bu iş yerlerinin sahipleri ya da çalışanları tespit edilip; kendi çalışma dönemeleri de açıkça ortaya konularak de davacının iddia ettiği çalışma dönemlerinde paralel olması hususuna dikkat etmek suretiyle, beyanlarına başvurulmalı; öte yandan diğer komşu apartman yönetimine bağlı çalışanlar var ise yine kendi çalışma dönemleri de re'sen tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, iş bu apartmandan kat malikleri ya da kiracılar apartmanda kendi ikamet ettikleri dönem tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı; somut durum değerlendirilerek elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

3. Kabule göre de, davacının dava dışı iş yerinden 06.09.2012 ile 20.09.2013 tarihleri arasında bildirimi olduğu hususu tespit edilmekle, bu tarihlerin dışlanma gereğinin gözetilmemesi isabetsiz bulunmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.