Esas No: 2022/4549
Karar No: 2023/3941
Karar Tarihi: 28.11.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/4549 E.  ,  2023/3941 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/265 E., 2021/209 K.

DAVA TARİHİ : 16.03.2015

HÜKÜM/KARAR : Asıl Dava Ret, Birleşen Dava Kısmen Kabulüne

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davada alacak davasından dolayı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 28.11.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde tebligata rağmen taraflar adına gelen olmadığı anlaşılmakla incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya evrak üzerinde incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

I. DAVA

1.Davacı yüklenici vekili asıl dava dilekçesinde özetle; ödenmeyen teknik uygulama sorumluluğu hizmet bedeli olarak 79.000,00 TL’nin tahsilini talep etmiştir.

2. Davacı iş sahibi birleşen dava dilekçesinde özetle; sözleşme kapsamında yüklenici tarafından yapılan projelerdeki eksik ve kusurlu işlerin giderim bedeli, yüklenicinin edimini süresinde yerine getirmemesi sonucu inşaatın başlamasının gecikmesi sebebiyle kira kaybı ve uğranılan zararların tahsili için şimdilik 5.000,00 TL’nin tahsilini talep etmiş, ıslahla talebini 30.578,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı iş sahibi vekili cevap dilekçesinde özetle; 23 aylığına yapılmış teknik uygulama sorumluluğu sözleşmesi olmadığını, davacıya sözleşmede kararlaştırılan diğer işler bedeli ile birlikte dava konusu TUS bedelini de götürü bedel içinde ödendiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı yüklenici vekili birleşen davaya verdiği cevapta; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.12.2018 tarihli ve 2015/373 Esas, 2018/578 Karar sayılı kararıyla özetle; asıl davanın reddine, birleşen davanın ise kısmen kabulü ile 30.578,00 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Samsun Bölge Adliye Mahkemesinin 04.07.2019 tarihli ve 2019/763 Esas, 2019/915 Karar sayılı kararıyla; tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 07.10.2020 tarih ve 2019/3275 Esas ve 2020/2730 Karar sayılı kararı ile özetle; davacı–birleşen dosya davalısı yüklenicinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile HMK'nın 31. maddesindeki hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında birleşen davada davacı iş sahibinin talep ettiği 5.000,00 TL ve ıslah ile artırdığı 25.578,00 TL içerisinde birleşen dava dilekçesinde talep ettiği her alacak kalemi için ne miktarda talepte bulunduğu hususu açıklattırılarak, dosya kapsamındaki deliller, ödeme belgeleri ve alınan bilirkişi raporlarına göre iş sahibinin yükleniciye A'dan M'ye kadar (M dahil) bloklardaki işler ile ilgili fazla ödemesi olup olmadığı değerlendirilip projelerdeki eksik ve kusurların giderim bedeli ile birlikte ve birleşen dosya davacısının talepleri gözetilerek ve talep aşılmamak kaydı ile sonucuna uygun bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın davalı–birleşen dosya davacısının diğer temyiz itirazlarının reddi ile belirtilen gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; davalı-birleşen dosya davacı vekiline başlangıçta talep edilen 5.000,00 TL ve ıslah ile artırılan 25.578,00 TL içerisinde birleşen dava dilekçesinde talep ettiği her alacak kalemi için ne miktarda talepte bulunduğu açıklattırılmış, birleşen dosya davalısının sözleşmede üstlendiği edimi tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediği, 17.000 m² olarak belirtilen ikinci etap projeyi yapmadığını ikrar ettiği, ikinci etap olan beş blok için mimari projenin birleşen dosya davacısınca dava dışı BİM-TEK ve ANT mühendislik firmalarına yaptırılmak zorunda kalındığı, davacı kooperatifin 30.578,00 TL tutarında bu firmalara ödeme yaptığının sabit olduğu, ancak davacı kooperatifin birleşen dosyasında diğer talepleri yönünden dava dosyasına ispata elverişli bir delil sunamadığı gerekçesiyle asıl davanı reddine, birleşen davanın ise kısmen kabulü ile projelerdeki eksik ve kusurların giderim bedeli olarak 30.578,00 TL'nin tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı-birleşen dosya davalısı yüklenici vekili temyiz dilekçesinde özetle; ikinci etap projesinin müvekkili tarafından hazırlanıp teslim edildiğini, proje değişikliğinin müvekkilinin bilgisi ve onayı dışında başka bir mimara yaptırıldığını, yapılan değişikliğinin cüz’i olup 30.578,00 TL olamayacağını belirterek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı–birleşen dosya davacısı temyiz dilekçesinde özetle; kira kayıplarının, her iki inşaat alanı için de peyzaj projelerinin yapılmaması nedeniyle zarar hesabının, 2. etap için ödenen TUS bedelinin ve L blokun hatalı çizilmesi nedeniyle uğranılan zararın tespiti için rapor alınması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen dava eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, yüklenici tarafından açılan asıl dava ödenmeyen teknik uygulama sorumluluğu hizmet bedelinin tahsili talebine, iş sahibi tarafından açılan birleşen dava yüklenici tarafından yapılan projelerdeki eksik ve kusurlu işlerin giderim bedeli, yüklenicinin edimini süresinde yerine getirmemesi sonucu inşaatın başlamasının gecikmesi sebebiyle kira kaybı ve uğranılan zararların tahsili, sözleşmenin feshi ve yükleniciye ödenen bedelin iadesi istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 Sayılı TBK’nın 470 inci maddesi, HMK’nın 31 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanunun 437 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacı yüklenici tarafından yapılmayan işlerin davalı tarafça üçüncü kişilere tamamlattırıldığı, bilirkişi raporu ile de eksik işlerin bedelinin hesaplandığı, söz konusu raporun denetime elverişli, açık olduğu anlaşıldığından tarafların temyiz itirazları yerinde görülmeyip, reddi gerekmiştir. Davacı iş sahibi birleşen davasında kira kaybı talep etmiş ise de, söz konusu taleple ilgili verilen red kararı bozma kararı dışında kalıp davalı yüklenici lehine kesinleşip usuli kazanılmış hak durumu oluştuğundan davacı iş sahibinin temyiz itirazı yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

2.Taraflar Yargıtay duruşmasında vekille temsil olmadıklarından yararlarına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Aşağıda yazılı onama harçlarının temyiz eden taraflardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

28.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.