Esas No: 2023/8319
Karar No: 2024/2030
Karar Tarihi: 21.02.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/8319 E.  ,  2024/2030 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/127 Esas, 2022/480 Karar

KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare, bir kısım davalılar vekili ve ihbar olunan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

İhbar olunan ... vekilinin davada taraf sıfatı bulunmadığından temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı idare ve bir kısım davalılar vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 93 ada 56 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın bilirkişi heyeti ile kamulaştırma bedelinin tespitinin yapılmasını savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 08.03.2016 tarihli ve 2015/191 Esas, 2016/172 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalılar ve ihbar olunan vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; ihbar olunan Maliye Hazinesinin davada taraf sıfatı bulunmadığından temyiz dilekçesinin reddine karar verildikten sonra, davacı idare ve davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; bilirkişi kurulunca somut emsal alınan 1146 ada 6 parsel sayılı taşınmazın satışına ilişkin akit tablosu Tapu Müdürlüğünden istenilip, dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi itibarıyla; hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen taşınmazın ise bilirkişilerce değerlendirmeye esas alınan satış tarihi itibarıyla fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parselleri mi, yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parselleri mi oldukları ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulup, alınacak cevaplara göre bilirkişi kurulu raporu denetlenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmadığı gibi ... Belediye Başkanlığınca emsalin cephe aldığı ... Caddesinin 2015 yılı arsa m² rayiç değerinin 262,64 TL, 28/6 sokağın ise 84,04 TL olduğu bildirildiği halde, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda emsalin 2015 yılı arsa m² rayiç değerinin 525,00 TL olduğu belirtilerek mukayese yapıldığından rapor inandırıcı bulunmamış, dava konusu taşınmazın tapu kaydında bulunan haciz şerhlerinin hükmedilen bedele yansıtılmaması, kabule göre de dava konusu taşınmazın ve içinde bulunduğu bölgenin ileride imar uygulamasına tabi tutulması halinde kesilmesi gereken düzenleme ortaklık payı oranının ve dava konusu taşınmazın çevresinde düzenleme görmüş parseller var ise bunlardan kesilen düzenleme ortaklık payı oranları ile bunlara ilişkin bilgi ve belgeler Belediye İmar Müdürlüğünden sorularak alınacak cevaba göre bilirkişi kurulu raporu denetlenmeden dava konusu taşınmazın emsal karşılaştırması sonucu tespit edilen metrekare birim fiyatından % 40 oranında düzenleme ortaklık payı düşülmek suretiyle hesap yapan rapor doğrultusunda eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare temyiz dilekçesinde özetle; emsal incelemesinin eksik yapıldığını, değer düşüklüğü oranının yüksek belirlendiğini, fazla yatırılan bedelin faizi ile iadesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Hazine fazlalığına ilişkin şerh bozma konusu yapılmadığı halde bunun dikkate alınması kazanılmış hakkın ihlali sonucunu doğurduğunu, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, belirlenen değerin çok düşük olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 93 ada 56 parsel sayılı taşınmaza bozma sonrası alınan ek raporda 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve yine aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (son) bendi uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin tüm, bir kısım davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli, 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Ne var ki; bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A.İhbar Olunan ... vekilinin Temyizi Yönünden;

İhbar Olunan ... vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE

B. Davacı İdare ve Bir Kısım Davalılar Vekilinin Temyizi Yönünden;

1. Davacı idare vekilinin tüm, bir kısım davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının hüküm fıkrasının davacı idare lehine takdir edilen vekâlet ücretine ilişkin (5) numaralı bendin hükümden çıkarılmasına suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.