Esas No: 2023/4691
Karar No: 2023/6924
Karar Tarihi: 24.05.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/4691 E.  ,  2023/6924 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/186 D.İş-2023/184

SAYISI : KIT/2022-2521

HÜKÜM/KARAR : Davalının itirazının kısmen kabulüne

SAYISI : K-2020/79683

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairemizce ... kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde davalının itirazlarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan ve davacının yolcu olarak bulunduğu aracın, dava dışı araçla çarpışması neticesinde 16.04.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını, sigorta şirketine tazminat talebiyle yapmış oldukları başvurunun sonuçsuz kaldığını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107 nci maddesi gereği belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 16.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının yasal avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 12.10.2020 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusunda talebini bedel artırım dilekçesiyle 53.316,04 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

... yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının talebinin kabulüne, 53.316,04 TL'nin 15.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık hakem heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz emiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı itiraz dilekçesinde; usulüne uygun yapılmayan başvurunun reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hüküm tesisine elverişli olmadığını, kusur durumunu kabul etmediklerini, aktüer raporunun hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) müzekkere yazılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin ilk kararı ile davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. ... kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 20.06.2022 tarihli 2021/13436 E. 2022/9075 K. Sayılı ilamıyla; "Somut olayda,davacının maluliyet oranının belirlenmesi açısından düzenlenen ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan, Mardin Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 07/05/2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu’nda;davacının engel oranının %14 olduğu, belirlenmiştir. İtiraz aşamasında İtiraz Hakem Heyetince aldırılan Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 06/01/2021 tarihli raporda;Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının sürekli engel oranının %33 olduğu, iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceği belirlenmiştir. İtiraz Hakem Heyetince Ancak; davalı ... şirketinin itirazları doğrultusunda alınan 06.01.2021 tarihli maluliyet raporunda Sigorta Hakem Heyetince hükme esas alınan rapordan (%14) daha yüksek bir oran tespit edildiğinden,yerleşik uygulamalar ve temel hukuk ilkeleri çerçevesinde; dosyaya kazandırılan maluliyet raporu üzerinden “usuli kazanılmış hak” gereği davalının aleyhine hüküm kurulamayacağı gerekçesiyle maluliyet oranı yönünden ilk raporda belirtilen %14 oran esas alınarak itirazın reddine karar verilmiştir.

16/04/2018 kaza tarihi itibari ile Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, yürürlükte olup, gerek Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan Mardin Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 07/05/2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu gerek İtiraz Hakem Heyetince aldırılan Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 06/01/2021 tarihli rapor kaza tarihinde yürürlükte olmayan tüzük ve yönetmeliğe göre rapor düzenlenmiştir.

Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince,temyiz edenin sıfatına göre,davacı tarafından kararın maluliyet oranı yönünden temyiz edilmediği de dikkate alınarak, davalı lehine usuli kazanılmış haklar gözetilerek, davacının maluliyet oranının tespiti için,davacının yaralanmasına ilişkin tüm tıbbi belgeler dosyaya getirtilerek, kaza ile illiyet bağının kurulduğu, üniversitelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıklarından davacının maluliyet durumuna ilişkin kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, hükümlerine uygun, yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu sonucu hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-İtiraz Hakem Heyetince hükme esas alınan 08/10/2020 tarihli aktüer bilirkişi raporunda; kaza tarihinde 62 yaşında olan davacının TRH 2010 Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresi belirlenmeden, TRH Tablosu'na göre davacının 99 yaşına kadar yaşama ihtimali olduğu kabul edilerek ve bu yaş baz alınarak işleyecek/bilinmeyen devre hesabı yapılmış, işleyecek pasif dönem başlangıç ve bitiş tarihleri açık bir şekilde yazılmamış olup bu yönüyle rapor denetime elverişli değildir.

Bu durumda; TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılarak davacının bakiye ömür süresi belirlenerek, aktif ve pasif dönem başlangıç bitiş tarihleri ve süreleri gösterilmek suretiyle denetime elverişli daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp, oluşacak sonuca göre hükmü temyiz eden davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hak dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

4-... Uyuşmazlık Hakem Heyetince; 53.316,04-TL tazminatın davalıdan tahsiline ve kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına tam ve nispi olarak 7.731,09 TL vekalet ücretine hükmedilmiş, ... tarafından davalı vekilinin,davacı yararına 1/5 oranında vekalet ücreti hükmedilmesine yönelik itirazlarının reddine karar verilmiştir.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu 30/17 md. ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesi ile Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin 13. fıkrasına "(13) (Ek:RG-19/1/2016-29598) tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." hükmü eklenmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararda davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16/13 maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 17. maddesi gereğince hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi,hesaplanan miktarın maktu ücretin altında kalması halinde maktu ücrete hükmedilmesi, İtiraz hakem heyetince davalı tarafın bu yöndeki itirazlarının kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar vermiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma sonrası alınan maluliyet raporunda başvuranın kalıcı maluliyet oranının % 21 olarak tespit edildiği, bozma kararına konu Uyuşmazlık ve İtiraz Hakem Heyetlerince hükme esas alınan maluliyet oranının ise % l4 olduğu, temyiz eden sigorta şirketi aleyhine hüküm tesis edilemeyeceğinden yeni tespit edilen orana göre yeniden hesaplama yapılmadığı gerekçesiyle bozma kararı doğrultusunda davalı vekilinin başvuran lehine hükmedilen vekalet ücretine ve aktüer raporunun hatalı olduğu yönündeki itirazlarının kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasına başvuru sahibinin talebinin kısmen kabulü 44.558,51 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 15.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinden tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 9.200,00 TL vekâlet ücretinin sigorta şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurudan önce müvekkil sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmamış olduğundan, dava şartı noksanlığı nedeniyle başvuru usulden reddedilmesi gerektiğini, aktüerya hesaplamasına ve sonrasında karar hükmüne esas alınan maluliyet raporunun usule ve ilgili mevzuata uygun olmadığını, aktüerya hesaplaması ile itiraza konu karara esas alınan kusur oranları eksik incelemeye dayalı olup hatalı olduğunu, başvuranın koruyucu tertibat kullanıp kullanmadığının araştırılması; emniyet kemeri kullanmıyor ise müterafık kusur indirimi yapılması gerektiğini, bilirkişinin hazırladığı raporda kişinin bakiye ömrü kişi rapor tarihinde halen hayatta olması sebebiyle ve bilinen dönem raporda ayrı olarak incelenmiş olduğundan, süreç olarak mükerrerlik olmaması için, başvuranın rapor tarihindeki yaşı esas alınarak, TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömrü tespit edildikten sonra destekten yararlanabileceği yaş sınırı belirlenmeli ve tazminat hesabı bu yaşa kadar yapılması yani TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre, kaza tarihinde 62 yaşında olan başvuranın bakiye ömrü 16 yıl olup kendisinin 78 yaşına kadar yaşayacağı varsayımı esas alınarak hesaplama yapılmadığını, vekalet ücreti konusunda asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, bozma kapsamında alınan maluliyet raporu ile belirlenen oranın bozma öncesi karara esas alınan orandan daha yüksek çıkmış olması nedeniyle davalının usulü kazanılmış haklarının korunması ilkesi gereği ilk oran esas alınarak hesaplama yapılmış olmasına, davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmiş olmasına göre karar usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan ... kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,24.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.