Esas No: 2024/304
Karar No: 2024/1669
Karar Tarihi: 22.02.2024

**8. Ceza Dairesi         2024/304 E.  ,  2024/1669 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/2559 E., 2023/2633 K.

SUÇ : Hükümlü veya tutuklunun kaçması

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Söke Cumhuriyet Başsavcılığının 12.09.2023 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 292 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava açılmıştır.

2. Söke 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 26.10.2023 tarihli kararı ile sanık hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

3. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin 18.12.2023 tarihli kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik Cumhuriyet savcısının istinaf talebinin kabulüne karar verilerek 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanık hakkında 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un (5275 sayılı Kanun) ek 9 uncu maddesinin beşinci fıkrası ve 97 nci maddesinin birinci fıkrası delaletiyle 5237 sayılı Kanun'un 292 nci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi, 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 3.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Cumhuriyet savcısının temyiz isteği;

Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle izinli sayılan hükümlüler hakkında uygulanan izinlerin 19 kez uzatılması nedeniyle teslim tarihinin artık belirsiz hale geldiği, bu nedenle teslim tarihine ilişkin ilk tebliğin de hükümsüz hale geldiği, sanığa hangi tarihten itibaren iki gün içerisinde infaz kurumuna teslim olması gerektiği konusunda açık ve net bir tebligatın kendisine yapılmadığı, dolayısıyla Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılıp mahkumiyet kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

1. Dava konusu olay, Söke Açık Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan sanığın Covid-19 salgın hastalık izni bittiği halde kuruma dönmediği iddiasına ilişkindir.

2. Söke Açık Ceza İnfaz Kurumunca tanzim edilen 18.08.2023 tarihli tutanak ile sanığın Covid-19 salgın hastalık izninden 15.08.2023 tarihinde dönmesi gerekirken dönmediği, 48 saatlik yasal süre içerisinde de yine kuruma teslim olmadığı belirlenmiştir.

3. Sanığın Söke Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne yazdığı 28.07.2023 tarihli dilekçesinde, Covid-19 nedeniyle 31.07.2023 tarihine kadar verilen izin hakkını kullanmak istediğini belirttiği, kurum tarafından düzenlenen izin belgesinde sanığın izne ayrıldığı tarih ve saatin "28.07.2023 - 17:00", izinden döneceği tarih ve saatin "15.08.2023 - 17:00" olarak yazıldığı belirlenmiştir.

4. Sanığın savunmasında, izninin bittiğine ilişkin herhangi bir tebligat veya mesaj gelmediğini, firar etme kastının bulunmadığını, işyerinde çalışırken jandarmaların gelip kendisini aldığını ifade ettiği belirlenmiştir.

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Sanığın belirlenen tarihte cezaevine teslim olması aksi halde firar suçundan suç duyurusunda bulunulacağına dair sanığa yapılmış herhangi bir tebliğ - ihtarat bulunmadığı, izin belgesinde izinden zamanında dönmeyen hükümlüler hakkında 5275 sayılı Kanun´un 97 nci maddesinin ikinci fıkrasının uygulanacağının belirtildiği, söz konusu hükümde izin süresini iki gün veya daha az bir süre geçiren hükümlüler hakkında disiplin işlemi yapılacağının düzenlendiği, bu itibarla sanığın üzerine atılı suçun yasal unsurları oluşmadığı belirtilerek beraatine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle izinde bulunan hükümlülerin izin süresinin bitimi ve dönüş tarihinin Kanunla düzenlenerek Resmi Gazetede yayımlandığı, yayım tarihinin tebliğ tarihi olduğu, somut olayda sanığın kuruma dönüş tarihinin 15.08.2023, suç tarihinin ise 18.08.2023 olduğu, ancak sanığın bu tarihe kadar kuruma dönmediği belirtilerek suçun yasal unsurlarının oluştuğundan mahkumiyetine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

A. İlgili Kanun Hükümleri

1. 5275 sayılı Kanun’un “İzinler” başlıklı 93 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci fıkrası;

“(1) Yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarında bulunanlar dışındaki hükümlülere mazeret izni, özel izin veya iş arama izni verilebilir. İzinde geçen süreler hükümlülükte geçmiş sayılır.”

Şeklinde düzenlenmiştir.

2. 5275 sayılı Kanun'un "İzinden dönmeme, geç dönme" başlıklı 97 nci maddesinin inceleme konusu ile ilgili birinci ve ikinci fıkraları;

"(1) İzinden dönmeyen veya iki günden fazla bir süre geçtikten sonra dönen hükümlüler hakkında Türk Ceza Kanununun 292 nci ve izleyen maddelerinde yazılı hükümler uygulanır. (Ek cümle:14/4/2020-7242/40 md.) Salgın hastalık, doğal afet, savaş veya seferberlik durumunda bu sebeplerden dolayı izinden dönemeyen veya geç dönen hükümlülere ceza verilmez.

(2) İzin süresini iki gün veya daha az bir süre geçiren hükümlüler hakkında disiplin işlemi yapılır."

Şeklinde düzenlenmiştir.

2. 5275 sayılı Kanun'a 15.04.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi ile eklenen geçici 9 uncu maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan beşinci fıkrası;

"...

(5) Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle, açık ceza infaz kurumlarında bulunanlar ile kapalı ceza infaz kurumunda bulunup da açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazanan hükümlüler, 105/A maddesi kapsamında denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasının infazına karar verilen hükümlüler ve 106 ncı madde veya diğer kanunlar uyarınca denetimli serbestlik tedbirinden yararlanan hükümlüler, 31/5/2020 tarihine kadar izinli sayılır. Salgının devam etmesi hâlinde bu süre, Sağlık Bakanlığının önerisi üzerine Adalet Bakanlığı tarafından her defasında iki ayı geçmemek üzere ondokuz kez uzatılabilir. Bu fıkra uyarınca izinli sayılanlar hakkında 95 ve 97 nci madde hükümleri uygulanır.

..."

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5275 sayılı Kanun'a 15.07.2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7456 sayılı Kanun'un 15 inci maddesi ile eklenen geçici 10 uncu maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci ve üçüncü fıkraları;

"(1) 31.07.2023 tarihi itibarıyla geçici 9 uncu maddenin beşinci fıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle izinde bulunan hükümlüler, izin bitimini takip eden onbeş gün içinde infaz işlemlerinin devam ettiği kurumlara dönmek zorundadır.

...

(3) Yukarıdaki fıkralar uyarınca, izinden dönecek hükümlüler ile hakkında denetimli serbestlik kararı verilecek hükümlülere ilişkin hususlar, Adalet Bakanlığının resmî internet sitesinde duyurulur.

..."

Şeklinde düzenlenmiştir.

B. Somut Olayın İlgili Kanun Hükümleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi

1. 5275 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesi uyarınca hükümlünün izin hakkını kullandığı durumlarda kurumdan ayrılış ve dönüş tarih ve saatlerini içeren bir izin belgesi düzenlenmekte ve bu belgeden bir örnek de hükümlüye verilmektedir. Hükümlüye kuruma dönüş tarihine ilişkin ayrıca bir tebligat yapılmamakta, izne ayrılmış olan hükümlünün o izin kağıdında belirtilen süre içerisinde izin hakkını kullanıp belirtilen tarihte kuruma dönmesi gerektiğine ilişkin kendisine bir sorumluluk yüklenmektedir. Hükümlüden beklenen, bu yükümlülüğe uygun olarak izin hakkını kullanıp tekrar kuruma dönmesidir.

2. Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde de görülmüş olması sebebiyle 7242 sayılı Kanun ile 5275 sayılı Kanun'a eklenen geçici 9 uncu maddenin beşinci fıkrası ile,

a) Açık ceza infaz kurumlarında bulunanlar,

b) Kapalı ceza infaz kurumunda bulunup da açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazanan hükümlüler,

c) 5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesi kapsamında denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasının infazına karar verilen hükümlüler,

d) 5275 sayılı Kanun'un 106 ncı maddesi veya diğer kanunlar uyarınca denetimli serbestlik tedbirinden yararlanan hükümlülerin izinli sayılacağı belirtilmiştir.

(1) numaralı bentte belirtilen uygulama, Covid-19 salgın hastalık ile ilgili olarak izne ayrılanlar için de yapılmaktadır.

3. (2) numaralı bentte sayılanlardan açık ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan sanığın Covid-19 salgın hastalık izninden yararlanmak üzere 28.07.2023 tarihli dilekçesi ile 31.07.2023 tarihine kadar izin hakkını kullanmak üzere kurumdan ayrılışının yapıldığı ve buna istinaden düzenlenen izin belgesinde 7456 sayılı Kanun'un 15 inci maddesi ile eklenen geçici 10 uncu maddesine göre sanığın kuruma dönüş tarihinin 15.08.2023 saat 17.00 olarak belirlenerek kendisine tebliğ edildiği ve verilen izin belgesinde "İzinden zamanında dönmeyen hükümlüler hakkında CGTİHK.97.maddesinin 2.bendi uygulanır.", "İzin süresini iki gün veya daha az süre geçiren hükümlüler hakkında disiplin işlemi yapılır. Firar eden hükümlüye bir daha özel izin verilmez." ve yine iznin uzatılmasına ilişkin olarak da "İzin bitiş tarihinden sonra izin süresinin tekrar uzatılması halinde televizyon, radyo, yerel basın, medya aracılığıyla yapılacak duyuruların takip edilmesi gerekmektedir." şeklinde ihtaratların bulunduğu belirlenmiştir.

4. 5275 sayılı Kanun'a 7456 sayılı Kanun'un 15 inci maddesi ile eklenen geçici 10 uncu maddesine göre izinden dönecek hükümlülere ilişkin hususların Adalet Bakanlığının resmî internet sitesinde duyurulacağı hükmüne ilişkin olarak Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün https://cte.adalet.gov.tr resmi internet sitesinde "DUYURU" ana başlıklı "Covid-19 İzninde Bulunan Hükümlülerle İlgili Duyuru" alt başlıklı yapılan duyuru içeriğinde "Açık ceza infaz kurumuna dönecek hükümlülere ilişkin hususlar" bölümünde halen Covid-19 salgın hastalık izninde bulunan hükümlülerin infaz durumlarını e-Devlet kapısındaki "Hükümlü İnfaz Bilgileri Sorgulama" ekranından öğrenebilecekleri, bununla ilgili SMS gönderileceği, hükümlülerin 01.08.2023 ile 15.08.2023 tarihleri arasında kuruma dönmek zorunda oldukları şeklinde ilan edildiği belirlenmiştir. Söke Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 07.09.2023 tarihli yazısında da kurumda bulunan tüm hükümlülerin Covid-19 iznine çıkmadan önce doldurdukları izin dilekçelerinde bildirmiş oldukları cep telefon numaralarına tek tek SMS gönderme işleminin UYAP üzerinde kurumca yerine getirildiği belirtilmiş, bu kapsamda yapılan kontrolde sanığın dilekçesinde belirttiği cep telefonu ile soruşturma aşamasında bildirdiği cep telefonunun aynı olduğu belirlenmiştir.

5. Covid-19 salgın hastalık kapsamında izinli sayılanlar ile diğer izinli olan hükümlüler arasında izinden dönüş bakımından 5275 sayılı Kanun'a eklenen hükümler de dahil olmak üzere bir fark yaratılmadığı gibi hükümlülere izin süresinin yeniden uzatılması durumuna ilişkin olarak televizyon, radyo, yerel basın, medya aracılığıyla yapılacak duyuruların takip edilmesi gerektiği şeklinde bir yükümlülük de getirilmiştir. İzinler Sağlık Bakanlığının önerisi üzerine Adalet Bakanlığı tarafından 19 kez uzatılmışsa da, hükümlülerin kuruma dönüş tarihleri kurum tarafından belirlenerek izin belgesi ile ayrılışlarının yapıldığı, dolayısıyla hükümlüler tarafından kuruma hangi tarihte döneceklerinin bu şekilde bilindiği, bu hususa ilişkin ayrıca bir bilgilendirmenin de Adalet Bakanlığı resmi internet sitesinde yapıldığı, hükümlülerin dönüş tarihlerine ilişkin hataya düşmemeleri konusunda gerekli tüm düzenlemelerin yapıldığı ve tedbirlerin alındığı belirlenmiştir. Öte yandan, gerek 5275 sayılı Kanun'un 93 üncü maddesi gerekse aynı Kanun'un ek 9 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca Covid-19 izninde sayılan hükümlülerin izinde geçen sürelerin hükümlülükte geçmiş sayılacağı ve halen hükümlü sıfatını taşımaları nedeniyle kuruma dönüş tarihini takip etmeleri konusunda kendilerinden azami özen ve dikkat beklenmektedir.

6. Sonuç olarak, Söke Açık Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak kalmakta olan sanığın Covid-19 salgın hastalık nedeniyle izinli sayılanlar arasında olduğu, sanığın bu kapsamda izinli sayılmak için 28.07.2023 tarihinde ceza infaz kurumu müdürlüğüne dilekçe yazdığı, yazdığı dilekçesine istinaden düzenlenen izin belgesinde 15.08.2023 tarihi saat 17.00'ye kadar kuruma dönmesi gerektiğinin belirtildiği ve sanığın bu belgeyi okuyarak tebellüğ ettiğini belirttiği, izin belgesinde belirtilen tarihte kuruma dönmemesi halinde eyleminin 5275 sayılı Kanun'un 97 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında kalacağına dair ihtaratın bulunduğu ve bu hususta Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün internet sitesinde resmi bir duyurunun da yapıldığı halde, hükümlü olan sanığın 48 saatlik ek süreyi de geçirerek 17.08.2023 tarihi saat 17.00 itibariyle kuruma dönmeyerek atılı suçu işlediğinin anlaşılması karşısında, sanık hakkında kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin 18.12.2023 tarihli, 2023/2559 Esas ve 2023/2633 Karar sayılı kararında Cumhuriyet savcısı tarafından ileri sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Söke 4. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.02.2024 tarihinde karar verildi.