Esas No: 2024/11826
Karar No: 2024/12717
Karar Tarihi: 10.12.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/11826 E.  ,  2024/12717 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2022/208 E., 2023/50 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkeme kararı, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 15.04.2013 - 15.11.2015 tarihleri arasında davalı kooperatifte kesintisiz ve sürekli olarak ... Mahallesi bölgesinde civarcı olarak çalıştığı, davalı kooperatif yöneticileri davacıya sigortalı olarak çalışacağını söylemiş ise de bu yükümlülüklerini yerine getirmedikleri, sigorta primlerinin yatırılmadığı iddiasıyla davacının 15.04.2013 - 15.11.2015 tarihleri arasında davalı kooperatifte çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının doğru olmadığı, davacının davalı kooperatifte 06.06.2013 tarihinde civarcı olarak işe başladığı, bu hususun defterde mevcut olup tutanak altına alındığı, ancak o zamanki kooperatif yönetimi tarafından davacı için işverence Kuruma verilmesi gereken belgelerin verilmediği, davacının 30.12.2013 tarihli istifa ve alacak durumun bildirir yazılı dilekçe verdiği, davacının 06.06.2013 - 30.10.2013 tarihleri arasında çalıştığı, bu tarihler dışında asla çalışmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesine özetle; öncelikle davanın Kurum açısından husumetten reddinin gerektiği, Kurumun davada davalı sıfatının bulunmadığı, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceği, davacının davalı kooperatife ait iş yerinde davaya konu tarihte hizmetine rastlanmadığı, davacının tespitini istediği dönemde başka bir iş yerinde 01.10.2014 - 09.10.2014 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığının tespit edildiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEMESİ İLK KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından 12.04.2021 tarihli ve 2022/509 Esas, 2022/1015 Karar sayılı kararla davacının davalı kooperatifte 15.04.2013 - 15.11.2015 tarihleri arasında kesintisiz şekilde civarcı olarak çalıştığı ancak sigortasının gösterilmediğini ileri sürdüğü, davalı aksini savunduğu, dosya kapsamına davacının sigorta sicil dosyasına dair belgeleri, işverenin karar defteri, SGK tarafından yapılan denetime dair bilgi ve belgeler celp edilmiş, davacının tanıkları dinlenmiş, kamu tanığı olarak kooperatif çalışanlarının da dinlendiği, davalı kooperatifin tarım sulaması üzerine kurulu olup karar defteri gözetildiğinde başkan ... zamanında davacının 1.000,00 TL net ücretle 11.06.2013 tarihinde sulamanın düzgün ve düzenli olması için civarcı olarak işe alındığı, 30.10.2013 tarihinde işten ayrıldığı, yine kooperatif tarafından sunulan 30.12.2013 tarihli evrakta davacı, başkan ... ve önceki başkan ...'ın imzası bulunduğu, bu belgeye göre davacı bir kısım işçilik alacağını aldığı, toplam çalışma süresini 10 ay olarak belirttiği, imzasını ihtirazi kayıtlı attığı, aynı belge altına işveren yönetimi tarafından da ihtirazi kayıt konulduğu, dinlenen dönem başkanı ve kamu tanığı ..., sadece kendi dönemi için beyanda bulunduğu, o sıra davacının çalıştığını, kendisinden önce veya sonra çalışmasının bulunup bulunmadığını bilmediğini, ekonomik durumdan dolayı davacıya sigorta yapamadıklarını belirttiği, ...'dan önce görev yapan kamu tanığı ... beyanına göre davacı iş olduğu zaman çalıştırıldığını, yine aynı döneme dair kamu tanığı ... beyanına göre davacı diğer tanık ...'ın başkan olduğu sezon boyunca çalışmış ancak ekonomik durumdan dolayı pek işi olmamış dediği, dosya kapsamından davacının, davalı kooperatifte 2013-2015 yılları arasında tek civarcı olarak çalıştığı, civarcı olarak çalışan birinin mesai kavramının olmadığı, üyelerin taleplerine ve sıraya göre hareket ettiği, sürekli talimata hazır konumda olduğu, tüm tanıkların ortak beyanına göre sulama döneminin nisan ayının ortalarında başlayıp eylül, ekim aylarına kadar devam ettiği, davacının çalıştığı süreçte sigorta bildirimlerinin yapılmadığı, ilk dönem için 15 nisanda başlayan sezonun karar defterine göre 30.10.2013 tarihinde sona erdiği, davacının bu dönem için işten kendi isteğiyle ayrıldığına dair tek taraflı karar alındığı, oysa davacının sezona bağlı işinde devam ettiği, 2014 yılında aynı dönem başladığı işinde bir başka işe giriş tarihi olan 01.10.2014 tarihine kadar çalıştığı, bu çalışmanın 09.10.2014 tarihine kadar devam ettiği, davacının en son 15.04.2015 - 30.09.2015 sezonunda çalıştığının içerisinde davalı kooperatif yönetiminde de bulunan, tanık beyanları ile sabit olduğu, her ne kadar bir dönem davalı kooperatif elektrik borcu sıkıntısı yaşamış ise de bu durumun davacının işe hazır vaziyette bekleyerek emir ve talimat almasına engel derecede olmadığı, bu nedenle ADM'ye yazılan müzekkere akıbetinin beklenmesine gerek görülmediği, sezon dışında civarcı çalıştırıldığına dair tanık beyanı veya delil bulunmadığından ve yapılan işin niteliği mevsime bağlı olduğundan davacının fazlaya dair taleplerinin reddine karar verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının, S.S. ... Sulama Kooperatifi ünvanlı davalı işyerinde 15.04.2013 - 30.10.2013; 15.04.2014 - 30.09.2014; 15.04.2015 - 30.09.2015 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli olarak aylık net 1.000,00 TL ücret üzerinden hizmet akdi ile çalıştığının, bu tarihler arasında SGK'ya bildirilmeyen toplam 525 gün hizmeti bulunduğunun ve bu hizmet süresine ait primlerin davalı işveren tarafından ödenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 12.04.2021 tarihli ve 2022/509 Esas, 2022/1015 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi tarafından 05.04.2022 tarihli ve 2022/509 Esas, 2022/1015 Karar kararı ile dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 12.04.2021 tarihli ve 2022/509 Esas, 2022/1015 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuş ve Dairemizce 20.06.2022 tarihli ve 2022/6778 Esas, 2022/9443 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur:

"...Mahkemece verilen hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup, davalının savunmasında geçen elektrik idaresinden kooperatife enerji verilip verilmediği; hangi süreler zarfında verildiği; dava konusu dönem olan 2013 – 2015 tarih aralığında elektrik enerjisi verilen süreler ilgili kurumdan istenilerek; davacının iddia ettiği çalışma süresi ve dönemi somut olarak belirlenmeli; öte yandan sulama dönemi araştırması kapsamında, ekilen mahsul, bitkiye göre de araştırma yapılarak; iş bu dönemler ve bu kapsamda davacının çalıştığının iddia edildiği dönemler tereddütsüz olarak belirlenmek suretiyle; elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir..."

2. İlk Derece Mahkemesi tarafından bozma ilamına uyularak yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı kooperatifte 2013-2015 yılları arasında tek civarcı olarak çalıştığı, civarcı olarak çalışan birinin mesai kavramının olmadığı, üyelerin taleplerine ve sıraya göre hareket ettiği, sürekli talimata hazır konumda olduğu, tüm tanıkların ortak beyanına göre sulama döneminin nisan ayının ortalarında başlayıp eylül, ekim aylarına kadar devam ettiği, davacının çalıştığı süreçte sigorta bildirimlerinin yapılmadığı, ilk dönem için 15 nisanda başlayan sezonun karar defterine göre 30.10.2013 tarihinde sona erdiği, davacının bu dönem için işten kendi isteğiyle ayrıldığına dair tek taraflı karar alındığı, oysa davacının sezona bağlı işinde devam ettiği, 2014 yılında aynı dönem başladığı işinde bir başka işe giriş tarihi olan 01.10.2014 tarihine kadar çalıştığı, bu çalışmanın 09.10.2014 tarihine kadar devam ettiği, davacının en son 15.04.2015 - 30.09.2015 sezonunda çalıştığının içerisinde davalı kooperatif yönetiminde de bulunan tanık beyanları ile sabit olduğu, bir dönem davalı kooperatifin elektrik borcu sıkıntısı yaşadığı anlaşılmakla Yargıtay bozma ilamında belirtildiği şekilde ilgili kuruma müzekkere yazıldığı ve verilen cevapta davacının çalıştığını beyan ettiği dönemlerde elektriğin olduğunun anlaşıldığı, İlçe Tarım Müdürlüğü cevabında mahalle bazında çalışma yapılmadığının belirtildiği, davacının sezon dışında civarcı çalıştırıldığına dair tanık beyanı veya delil bulunmadığından ve yapılan işin niteliği mevsime bağlı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının S.S ... Sulama Kooperatifi unvanlı davalı işyerinde 15.04.2013 - 30.10.2013; 15.04.2014 - 30.09.2014; 15.04.2015 - 30.09.2015 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli olarak aylık net 1.000,00 TL ücret üzerinden hizmet akdi ile çalıştığının, bu tarihler arasında SGK ya bildirilmeyen toplam 525 gün hizmeti bulunduğunun ve bu hizmet süresine ait primlerin davalı işveren tarafından ödenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiği, davada taraf olmadıkları, tanık beyanlarının yetersiz olduğu, hatalı ve eksik araştırma ile karar verildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının davalı işveren nezdinde hizmet akdine tabi olarak 15.04.2013 - 15.11.2015 tarihleri arasında kesintisiz ve tam çalıştığının tespitine ilişkindir.

1.Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın, bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Fer'i müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

10.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.