Esas No: 2020/8725
Karar No: 2023/2271
Karar Tarihi: 09.03.2023

**10. Hukuk Dairesi         2020/8725 E.  ,  2023/2271 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/1031 E., 2020/843 K.

...

KARAR : Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 33. İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/226 E., 2019/25 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Sincan Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Davacının, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Sincan Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğündeki işyerinde 31.08.2007 tarihine kadar çalıştığını, bu çalışmalar sonucunda emekli olduğunu, ancak kurumun yoğun isteği üzerine 05.09.2007 tarihinden itibaren yine işçi olarak çalışmaya başladığını, bu çalışmasının bilfiil ve aralıksız olarak on yıldan fazla olmak üzere 2017 yılı Eylül ayına kadar sürdüğünü, davalı kurum tarafından 05.09.2017 – 06.09.2017 tarihleri arasında yersiz ödeme yapıldığı iddia edilerek zamanaşımı dikkate alınarak 18.12.2011 – 17.05.2018 tarihleri arasında 89.616,47 TL ödeme yapıldığı iddiasıyla söz konusu bedel talep edilmekle birlikte 19.09.2017 – 17.05.2018 dönemi arası da borç çıkarılarak davacıdan tahsili için ödeme emri gönderildiğini, zamanaşımı itirazı ve definde bulunduğunu belirterek, dava konusu 89.616,47 TL yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine, buna ilişkin ödeme emrinin iptaline, SGK tarafından bu borçla ilgili olarak herhangi bir tahsilat yapıldığı takdirde, ödeme yapıldığı tarih itibariyle faizi ile birlikte ödeme miktarının davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı kurum vekili; kurum işleminin doğru olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece Mahkemesince “Davanın kabulü ile davacıya 18.12.2011 – 17.05.2018 tarihlerinde ödenen aylıkların yersiz aylık ödemesi kabul edilerek 20180615004876 sayı ile tahakkuk ettirilen 89.616,47 TL'lik borcun iptaline, davacının borçlu olmadığının tespitine” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurumca tesis edilen işlemin kanun ve mevzuat hükümlerine uygun olduğu, 31.08.2007 tarihli talebi üzerine yaşlılık aylığı bağlanan davacının 05.09.2017 - 06.09.2017 tarihleri arasında M.E.B Sporbank Sincan Öğretmenevi'nde işçi olarak çalışmaya devam ettiği, işveren kurumla yapılan yazışmalar neticesinde 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi kapsamında işyeri olduğu ve davacının yaşlılık aylığı bağlandıktan sonraki dönemde yapılan maaş ödemelerinin borç olarak tahakkuk ettirildiği, gerekçeleriyle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.İhbar olunan ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Husumet itirazlarının yerel mahkeme tarafından dikkate alınmadığı, Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okullarının 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlar arasında yer almadığı, Milli Eğitim Bakanlığının, davalı ...’nın yanında herhangi bir ödeme yapmakla yükümlü kılınmasının hukuken imkansız olduğu,

Gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle yerel mahkemece verilen kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 1- İhbar olunan ... vekilinin istinaf dilekçesinin reddine, 2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.3 üncü maddesi gereğince kabulüne, ... 33. İş Mahkemesinin 2018/226 E., 2019/25 K. sayılı kararının kaldırılmasına, 3-Davanın kısmen kabulü ile, a-Davacının, davalı kuruma 83.853,42 TL borçlu olduğu anlaşılmakla, borcun tebliğinden itibaren yirmidört ay içinde ödenmesi halinde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte tahsili gerektiğinin tespitine, b-Fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davacı vekili özetle; ... Bölge Adliyesi Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi Başkanlığının 09.06.2020 T., 2019/1031 E., 2020/843 K. sayılı ilamının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 15.09.2007 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı almakta iken 08.09.2007 tarihinden itibaren M.E.G. Sincan Öğretmenevi Müdürlüğünde çalışması nedeniyle davacıya 18.12.2011 – 17.05.2018 tarihleri arasında ödenen aylıkları 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi uyarınca borç çıkaran Kurum işleminin iptali ile davacının borçlu olmadığının tespiti, bu borca ilişkin ödeme emrinin iptali, SGK tarafından bu borçla ilgili olarak herhangi bir tahsilat yapıldığı takdirde, ödeme yapıldığı tarih itibariyle faizi ile birlikte ödeme miktarının davacıya iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

5335 sayılı Kanun'un 30/2 nci maddesine göre "Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar." Bu düzenlemeye göre, eldeki dava dosyası incelendiğinde, 01.08.1977 – 31.08.2007 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olan 25.02.1959 doğumlu olan davacıya, 31.08.2007 tarihli tahsis talebine istinaden 01.09.2007 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, yaşlılık aylığı alan davacı adına 08.09.2007 – 06.09.2017 tarihleri arasında davadışı M.E.B. Sincan Öğretmenevi Müdürlüğüne ait ... sicil numaralı işyerinden, 02.04.2018 – 21.06.2019 tarihleri arasında da davadışı ... ve Gıda A.Ş.’ye ait ... sicil numaralı işyerinden 2 koduyla sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışmaların Kuruma bildirildiği, ancak kurum tarafından 17.08.2017 tarih, 9656520 sayılı yazı ile davacının 05.09.2007 tarihinde çalışmaya başladığı Sincan Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü isimli iş yerinin 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi kapsamında olduğundan yaşlılık aylığı kesilerek, 89.616,47 TL yersiz aylıkların iadesi için tahakkuk düzenlenmiş ve ödenmesi talep edilmiştir. Mahkemece, davacının çalıştığı iş yerinin kamu kurumu olmadığı, genel bütçe kapsamı dışında ve tüm giderlerini kendi işletme geliri ile karşılayan, döner sermaye kapsamında olmayan, kurumlar vergisi mükellefi işletme niteliğinde olduğu ve 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi kapsamında sayılan iş yerlerinden olmadığı gözetilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...