Esas No: 2023/14815
Karar No: 2024/15645
Karar Tarihi: 06.11.2024

**3. Ceza Dairesi         2023/14815 E.  ,  2024/15645 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2017/2131- 2018/803

SUÇ : Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme

HÜKÜM :Sanıkların; TCK'nın 309/1, 53, 58/9 maddeleri uyarınca mahkumiyetlerine dair istinaf başvurularının esastan reddi

Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesinin, 20.03.2019 tarihli ve 2018/3136 Esas, 2019/1937 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.07.2023 tarihli ve KD-2023/43858 Karar Düzeltme sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 308 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kanunî süresinde yapılan lehe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz başvurusu;

"Her iki sanığın eylemlerinin haklarında aynı birlikte görev alan ve olay gecesi gerçekleştirdiği eylemleri nedeniyle Anayasal Düzeni İhlal suçuna yardım suçundan ceza alan sanıkların eylemleri ile paralellik arz ettiği, somut olayda darbe girişiminin planlanmasına ilişkin faaliyetlerde yer aldıklarına ilişkin delil bulunmadığı, darbe girişimi esnasında gerçekleştirdikleri hazırlık faaliyetlerinin kışla içiyle sınırlı kaldığı, saat 02.00-03.00 arasında er ve erbaşın koğuşlarına gönderilip zırhlı araçların ve personelinin garaja çekildiği ve ayrıca kışla önünde toplanan halka yönelik cebir ve şiddet içeren herhangi bir eyleminin bulunmadığı nazara alınıp, sözde sıkıyönetim mesajında belirtilen hususların ve Alay Komutanı Kurmay Albay ...'nin yaptığı toplantıda verdiği emirlerin kanuna aykırı olduğunu konumları, eğitim düzeyi ve rütbeleri itibarıyla bilebilecek durumda olmalarınına rağmen söz konusu emirlere riayet etmek suretiyle zarar tehlikesi bakımından illi bir değer taşıyan ancak vahamet arz etmeyen ve fiilin işlenişi üzerinde hakimiyet kurduğunu da göstermeyen eyleminin, darbe girişimine ilişkin elverişli nitelikteki icra hareketlerinin işlenmesi sırasında yardımda bulunup icrasını kolaylaştırmaları nedeniyle TCK'nın 39/2-c maddesi kapsamında kalması karşısında yardım eden sıfatıyla TCK'nın 309 ve 39/2-c maddeleri uyarınca cezalandırılmaları gerektiği, bu nedenle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 13.04.2018 tarihli ve 2131-803 sayılı kararının, sanıklar ... ve ...'ın sübut bulan eylemi nedeniyle TCK'nın 39/2-c maddesi kapsamında yardım eden sıfatıyla TCK'nın 309 ve 39/2-c maddeleri uyarınca cezalandırılmasının gerekmesi nedeniyle istinaf isteminin kabulü yerine esastan reddine karar verilmesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmesi gerekirken düzeltilerek onama kararı verilmesi hukuka aykırılık oluşturduğundan, ..." bahisle düzeltilerek onama ilamının kaldırılmasına, sanıklar ve müdafiilerinin temyiz istemlerinin kabul edilerek Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi'nin kararının sanıklar yönünden bozulmasına karar verilmesi talebine ilişkindir.

II. GEREKÇE

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan temyiz incelemesinde;

İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemelerince Kabul Edilen Somut Olay:

15 Temmuz 2016 tarihinde FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne mensup bir kısım askerler tarafından gerçekleştirilen darbe teşebbüsü sırasında, İslahiye 106. Topçu Alay Komutanlığında da bir takım askeri hareketliliğin yaşandığı, buna göre, saat 23:04 sıralarında sistem üzerinden gelen "Harekat Yıldırım" kodlu sıkıyönetim direktifi konulu mesaj üzerine Kurmay Albay rütbesindeki Alay Komutanı dosya sanıklarından ...'nin emri ile aralarında bir kısım sanıkların da yer aldığı kışladaki üst rütbeli personelin katılımı ile bir toplantı düzenlendiği, söz konusu toplantıda dosya sanıklarından ...'nin kanunsuz emirler içeren yasadışı darbe mesajı içeriğini özetleyerek "yurtta sulh konseyinin yönetime el koyduğunu, saat 03:00 itibariyle sıkıyönetim ilan edileceğini, saat 06:00 itibariyle de sokağa çıkma yasağının başlayacağını okuduktan sonra toplantıdaki herkese hitaben bundan sonra tümen komutanını kastederek "artık ... dan emir almayacağını" ifade edip Gaziantep sıkıyönetim komutanı tuğgeneral Murat Soysal'dan emir alacağını, 81 ilin valisinin görevden alındığını, ayrıca kaymakamlar ve belediye başkanları dahil yerlerine başkalarının getirileceğini, bu olay içerisinde polis ve jandarmanın kendi emrine katılacağını söyleyerek, dosya sanıklarından ... ve ...'a ilçe emniyet müdürü ile Nurdağı ve İslahiye ilçe jandarma komutanlarını aramalarını ve emrine katılmalarını söylediği, devamında ana as birlik komutanlarından zırhlı araç sayıları hakkında bilgi alıp zırhlı araçların ve personelin hazır edilmesi, araçların garnizon içerisindeki anayol üzerinde çekilmesi emrini verip, ikinci bir emri beklemelerini söyleyip toplantıyı sonlandırdığı, dosya sanıklarından ...'nin bizzat ... Belediye Başkanını arayarak alaya davet ettiği, dosya sanıklarından ...'ün İslahiye İlçe Emniyet Müdürü ... ve Nurdağı İlçe Jandarma Komutanını, dosya sanıklarından ...'ın ise İslahiye İlçe Jandarma Komutanını arayarak ...'nin emri doğrultusunda alaya davet ettikleri, yine verilen emirler kapsamında birliklerdeki er/erbaşın bir kısmı kamuflajlı ve teçhizatlı olmak üzere içtimaya alındığı, zırhlı personel taşıyıcı araçların nizamiye yolunda çalışır vaziyette bekletildiği, saat 01:30 itibariyle araçların garaja çekildiği, saat 02:00 itibariyle de er/erbaşın koğuşlara istirahate gönderildiği şeklinde gerçekleşen olayda;

Olay tarihinde 106. Topçu Alay Komutanlığında topçu yarbay olarak görevli sanık ...'ın karargah binasında kurulu bulunan MEDAS sisteminden gelen "HAREKAT YILDIRIM" adlı konu kısmında sıkıyönetim direktifi yazılı mesajın muhabere merkezinde görevli astsubay tarafından kendisine bildirilmesi üzerine mesajı alay komutanı ...'ye bildirdiği, sonrasında alay komutanı ...'nin düzenlemiş olduğu toplantıya katıldığı, alay komutanının emri üzerine personelini birliğe çağırarak askerlerine içtima düzeni aldırılmasını ve zırhlı araçların hazırlanmasını emrettiği, kendisinin de hücum yeleği ve kompozit başlık giyerek hazır olduğu; yine olay tarihinde 106. Topçu Alay Komutanlığında 6. Mekanize Piyade Tümen Hava Savunma Tabur Komutanlığında hava savunma yarbay olarak görev yapan sanık ...'nın alay komutanı ...'nin düzenlemiş olduğu toplantıya katıldığı, toplantı sonrasında emir komutasındaki rütbelilere zırhlı araçların ve personelin hazırlanması konusunda talimat verdiği, Hava Savunma Taburundaki tüm personeli toplayarak alay komutanı ...'nin emirlerini kendi personeline ilettiği, şoför sayısı kadar kamyonların çıkartılması yönünde emir verdiği, kendisinin de hücum yeleği ve kompozit başlık giyerek hazır olduğu, anlaşılan sanıklar hakkında;

Oluş, iddia, mahkeme kabulü ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında; somut zarar tehlikesinin gerçekleşmesini sağlayacak şekilde -faillerle birlikte- fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurmalarını temin edecek fonksiyonel bir mahiyet taşımayan, suç organizasyonu içinde bir iş bölümünün gereği olarak önceden görevlendirilmeleri nedeniyle ika edildiği kanıtlanamayan sanıkların eylemlerinin, 5237 sayılı TCK'nın 309/1 ve 39/2-c maddeleri kapsamında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçuna yardım suçunu oluşturacağı gözetilmeden suç vasfında yanılgı sonucu yazılı şekilde karar verilmesi,

Nedeniyle itiraza konu ilam hukuka aykırı bulunarak itirazın kabulüne karar verilmiştir.

III. KARAR

1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ KABULÜNE,

2. 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesinin, 20.03.2019 tarihli ve 2018/3136 Esas, 2019/1937 sayılı düzeltilerek onama ilâmının KALDIRILMASINA,

3. Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 13.04.2018 tarihli ve 2017/2131 Esas - 2018/803 sayılı sanıkların mahkumiyetlerine yönelik esastan ret kararının 5271 sayılı Kanun'un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, oy birliğiyle BOZULMASINA,

4. Sanıkların tutuklulukta geçirdiği süre, bozma nedeni, atılı suç için kanun maddelerinde öngörülen ceza miktarı ve mevcut delil durumu gözetilerek tahliye talebinin reddi ile TUTUKLULUK HALLERİNİN DEVAMINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Gaziantep 7. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.11.2024 tarihinde karar verildi.