Esas No: 2022/16712
Karar No: 2024/516
Karar Tarihi: 16.01.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/16712 E.  ,  2024/516 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2093 E., 2022/2242 K.

DAVALILAR : 1.... vekilleri Avukat ..., Avukat ...,

2.... vekili Avukat ...,

3.Büyüyen Makine Mühendislik Tesisat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

DAVA TARİHİ : 11.02.2020

HÜKÜM/KARAR : Kabul/ İstinaf isteminin esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/85 E., 2022/458 K.

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ... ve ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... ve ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 16.01.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ..., davalı ... vekili Avukat ... geldiler. Tarafların vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 16.01.2024 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; borçlu... Makine Mühendislik Tesisat Sanayi ve Ticaret Limited Şirket hakkında yapılan takiplerin sonuçsuz kaldığını, borçluların alacaklılardan mal kaçırma amacı ile ,... 854 parsel 115 nolu bağımsız bölümü 27.02.2019 tarihinde davalı ...'a 32407 ada 3 parsel 13 nolu bağımsız bölümü 12.06.2019 tarihinde davalı ...'e sattığını belirterek, borçlular ile üçüncü kişiler arasındaki tasarrufların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin iyiniyetli olarak taşınmazı satın aldığını, borçlu ile aralarında muvazaanın söz konusu olmadığını, gerçek bir satış olarak bedeli ödenerek satın alındığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin dükkanı 1.026.550,00 TL'ye satın aldığını, dükkan bedelinin ödenmesi için ticari kredi kullandığını, davanın reddi gerektiğini savunmuş, 26.06.2020 tarihli dilekçesiyle cevap dilekçesini ıslah ettiklerini, dava dışı şirket ortağı Ahmet Arslan'ın 28.08.2017 tarihinde Anadolu Birlik Gayrimenkul A.Ş.'den satın aldığı...Mah. 32407 Ada 3 Parseldeki taşınmazı da diğer ödemelerin yanında dükkan ile takas ettiğini, bu takas neticesi dava dışı ...daire alacağından , diğer davalı... Makina Ltd.Şti. lehine 27.02.2019 tarihli temlik sözleşmesi ile feragat ederek ilgili dairenin tapu kaydının... Makina Ltd.Şti. üzerine çıkarıldığını, dolayısı ile müvekkilinin dava konusu dükkanı, söz konusu daire ile birlikte (daire değeri 147.420,00 TL'dir) toplam 1.173.970,00 TL'ye satın aldığını, temlik edilen dairenin şirket üzerine alındığının öğrenildiğini, bu sebeple cevap dilekçesini ıslah etmek gerektiğini, müvekkilinin ortağı olduğu firma ile diğer davalı... Makinanın ayrı iş kollarında olup, tarafların satış gününe kadar birbirlerini tanımadığını, müvekkilinin ticari işletmeyi satın almayıp sadece dükkanı satın aldığını, davanın reddini savunmuştur.

3.Davalı borçlu şirket , cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,

"...Yukarıda özetlenen tapu kayıtları, akit tabloları ve bilirkişi raporlarının birlikte incelenmesinden dava konusu Konya İli, Karatay İlçesi, Ulubatlıhasan Mah. 32407 Ada 3 Parsel A blok 1. Giriş 13 bağımsız bölüm nolu, depolu fırın vasıflı taşınmazın tam hisseyle davalı... Makine Ltd. Şti. adına kayıtlı iken şirketi temsilen Bilal Karadağ tarafından satış işlemiyle 17.06.2019 tarihinde 137.500,00 TL'ye davalı ...'e devredildiği, bilirkişi heyetinin raporunda taşınmazın devir tarihi itibariyle değerinin 335.000,00 TL, dava tarihi itibariyle değerinin 360.000,00 TL olarak bildirildiği; Konya İli, Karatay İlçesi, Fevziçakmak Mah. 854 Parsel 115 bağımsız bölüm nolu fuar teşhir salonu ve idari bina vasıflı taşınmazın tam hisseyle davalı... Makine Ltd. Şti. adına kayıtlı iken şirketi temsilen Bilal Karadağ tarafından satış işlemiyle 27.02.2019 tarihinde 770.000,00 TL'ye davalı ...'a devredildiği, bilirkişi heyetinin raporunda taşınmazın devir tarihi itibariyle değerinin 2.080.000,00 TL, dava tarihi itibariyle değerinin 2.340.000,00 TL olarak bildirildiği gerçek değerler ile devir değerleri arasındaki % 100 ü çok çok aşan fahiş farkların bulunması, bu satışların danışıklı olmadığını gösterir nitelikte somut ve kanaat uyandırıcı herhangi bir delil veya belgenin bulunmaması, davalı tarafın iptali istenen tasarrufların gerçek duruma uygun olduğu hususunda Mahkemeye kanaat verebilecek nitelikte delil sunamamış bulunması, dinlenilen davalı tanıklarının resmi senetlerdeki rakamlarla ve serbest piyasa rakamlarıyla bağdaşmayan objektif delillerle de desteklenmeyen soyut ve dayanaksız beyanlarına itibar etmeye imkan görülmemiş ve özellikle de gerçek bedeller ile satış bedelleri arasındaki % 100 ü çok çok aşan farkların bulunması çerçevesinde ortaya çıkan durum karşısında davalılar arasındaki iptali istenen tasarrufların alacaklıyı zarara uğratmak kastıyla yapıldığı sonuç ve kanaatine varıldığı..." ; gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili ile diğer davalı şirket arasında alacaklılardan mal kaçırma kastıyla yapılan bir muvazaalı işlemin mevcut olmadığını, davacı tarafın aksini ispat edemediğini, yerel mahkemenin salt bedelde muvazaa hususunu göz önünde bulundurarak tasarrufun iptaline karar verilmesinin yüksek mahkeme içtihatlarına aykırı olduğunu, yerel mahkemenin savunma kapsamında ileri sürülen deliller ve dayanılan vakıalar konusunda hiçbir değerlendirme yapılmadan eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesis edildiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemece verilen kararın yasaya aykırı olduğunu, delillerinin toplanılmadığını ve değerlendirilmediğini, mahkemece çeklerin kim tarafından tahsil edildiğinin araştırılmadığını, satın alınan dükkan karşılığı verilen 1 adet evin de görmezden gelindiğini ve değerlendirmede bulunulmadığını, dosyaya sunulan delil, tanık anlatımlarının dikkate alınmadan rapora karşı itirazlarının reddedilerek karar verildiğini beyan ederek yerel mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dosya kapsamından ve toplanan delillerden yapılan devrin İİK 280/son maddesi kapsamına giren bir devir olduğu,tanık beyanlarına göre ... 'in döküm işletmesi sahibi olduğu ve dava konusu taşınmazı devraldığı davalı... Şirketinin de döküm işi yapan döküm fabrikasının bulunduğu, aynı sektörde faaliyet gösteren ve borçlu şirketin mali durumu ile ilgili alacaklıları ızrar kasdını bilen veya bilmesi lazım gelen kişilerden oldukları anlaşıldığı, işyeri devrinin İİK'nın 280-3.maddesinde belirtilen şekilde yapılmadığı gerekçesi ile davalılar ... ve ... vekillerinin istinaf başvurusunun HMK.m.353/1-b/1 hükmü uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesindeki itirazlarını yineleyerek, çek ve sözleşmelerin dikkate alınmadığını, müvekkilinin işletme değil dükkan aldığını, borçlunun alınan yerde 1 yıl kira sözleşmesi ile kaldığını, devir sırasında makinelerin devir alınmadığından işletme devri sayılmayacağını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesindeki itirazlarını yineleyerek, satın alınan yerin fırın depolu vasfında olduğu ve inşaat halinde iken alındığını, henüz iskan izninin alınmadığını, bu hususun ve yapılan ödemelerin dikkate alınmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, İİK'nın 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277, 278, 279, 280, 281, 282, 283 ve 284 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, davalı ...'ın borçlu şirketin iş yerini devir aldığı ve devrin İİK'nın 280-son maddesi koşullarına uygun yapılmadığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. İİK'nun 280/son fıkrasında; ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın, borçlunun alacaklılarını ızrar kastını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kastıyla hareket ettiğinin kabul edildiği, bu karinenin, ancak iptal davasını açan alacaklıya devir, satış veya terk tarihinden en az üç ay evvel keyfiyetin yazılı olarak bildirildiğinin veya ticari işletmenin bulunduğu yerde görülebilir levhaları asmakla beraber Ticaret Sicili Gazetesiyle; bu mümkün olmadığı takdirde bütün alacaklıların ıttılaını temin edecek şekilde münasip vasıtalarla ilan olunduğunun ispatla çürütülebileceği hüküm altına alınmıştır.

Davalı borçlu şirkete ait 32407 ada 3 parsel 13 nolu bağımsız bölümde bulunan depolu fırın , 17.06.2019 tarihinde davalı ...'e devredilmiştir. Tapuda devir işlemi 137.500 TL karşılığı yapılmış, bilirkişi taşınmazın satış tarihindeki değerini 335.000,00 TL olarak belirlemiştir. Davalı ... 18.07.2019 ve 19.07.2019 tarihlerindeki banka kanalı ile yaptığı ödemeler dikkate alındığında ivazlar arasında önemli oransızlık olmadığı anlaşılmıştır. Salt aynı sektörde faaliyette bulunmuş olma da İİK'nın 280-1.maddesi anlamında borçlu şirketin içinde bulunduğu mali durumu bildiğinin kabulü için yeterli değildir. Ancak anılan davalı bu taşınmazı inşaat halinde aldığını iddia etmiş, dinlenen tanıklar bu iddiayı teyit etmiştir. Bu halde 32407 ada 3 parsel 13 nolu bağımsız bölümde bulunan depolu fırının 17.06.2019 tarihinde inşaat halinde olup olmadığı , inşaat ruhsatı , iskan izni gibi belgeler de dikkate alınarak, araştırılmalı , satış tarihinde inşaat halinde olduğu tesbit edilirse bu hali ile taşınmaz değeri belirlenerek, aksi durumda 335.000,00TL değer dikkate alınarak ve borçlu şirketin 17.06.2019 tarih itibari ile ticari işletmesinin önemli bir kısmını oluşturup oluşturmadığı şirket kayıtları üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile tesbit edilerek , dava konusu bu tasarrufun ; İİK’nın 280/son maddesi gereğince, ticari işletmenin mühim bir kısmının devri niteliğinde olup olmadığının mahkemece araştırılarak karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2)numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA ,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

17.100,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine,

17.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalı ...'e verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'a yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...'e iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine. Kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.