Esas No: 2023/3697
Karar No: 2023/3652
Karar Tarihi: 04.04.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/3697 E.  ,  2023/3652 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI :

Taraflar arasındaki 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin (ı) bendinde yer alan teşvikten faydalandırılması gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf isteminin esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, müvekkili şirketin ... Merkezinde 1271528 006 işyeri sicil sayıları ile işlem gördüğünü, söz konusu işyerlerinde yürütülen faaliyeti katı atık ayrıştırma, depolama ve bertaraf faaliyeti ile elektrik enerjisi üretimi işlerini kapsadığını, ... ... Belediyesi ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında imzalanan ve yap-işlet-devret modeli özelliklerini taşıyan sözleşmeye istinaden işyeri faaliyetlerinin yürütüldüğünü, idare ile imzalanan sözleşme gereği, katı atık bertaraf ve enerji üretim tesisleri işveren tarafından kendi nam ve hesabına 40 yıl işletildikten sonra işler vaziyette idareye teslim edileceğini, idareye devri söz konusu olan tesisler, 2886 sayılı Kanun kapsamında yapılan yapım işleri olup, bu tesisler ihale kodu ile açılan ayrı bir işyeri dosyası ile yapıldığını, bu işyeri dosyaları için müvekkili işverenin zaten hiçbir şekilde sigorta prim teşviki talebinde bulunmadığını, müvekkilinin üstlendiği işin, salt yapım veya alım işi niteliğinde olmadığını, halihazırda işletme aşaması devam etmekte olduğunu, işletme aşamasında teşvikten yararlandırılmasının kanuni bir hak olduğunu, 5510 sayılı Kanun 5 puanlık indirim teşviki ile 6111 sayılı Kanun işveren hissesi prim teşviki tutarlarının hesaplanarak yasal faizi ile müvekkili şirketin faydalandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 01.03.2011 tarihinden itibaren 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen gene! bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurutan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumlan,bütçeden yardım atan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurut ve kuruluşları, kamu İktisadı teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ife müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50‘sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıkların 5510 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinde yer alan beş puanlık indirimden yararlanmasına İmkan bulunmadığı^eklinde talimat verildiğini.gelen talimat doğrultusunda da davacı tarafa 04.10.2018 tarihli yazı ile 5510 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan beş puanlık indirimden yararlanmasının mümkün olmadığını,davah kurum işlemlerinin mevzuata uygun olduğu, davacının mevzuata aykırı talebinin ve davanın reddi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5510 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (ı) bendi kapsamındaki prim desteğinin uygulanmayacağı işyerleri 6111 sayılı Kanun'un 38 inci maddesi ile eklenen hüküm ile tek tek sayılmış, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işleri ile 4734 sayılı Kanun'dan istisna olan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerleri olarak belirtilmiş olup, söz konusu hükümde 3996 sayılı Kanun kapsamındaki işyerleri sayılmamıştır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, konu ile ilgili yasal mevzuat ve alınan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin 5510 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (ı) bendi kapsamındaki prim desteğinin yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı şirket vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekili, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne dair karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 5510 sayılı Kanun'un 81-(ı) maddesinde düzenlenen "(5) puanlık işveren teşvik primi" Kanun'a ilk kez 5763 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesi ile eklenmiş olup ve yürürlük tarihi 01.10.2008 olduğundan bu tarihten öncesi için uygulanmaz.

Kanun'un ilk halinde teşvik kapsamında yer almayan hususlar "Bu fıkra hükümleri Kamu idareleri işyerleri ile bu Kanuna göre sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz." düzenlemesi ile açıklanmış iken 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanun'un 38 inci maddesi ile yapılan değişiklik sonrasında "Bu bent hükümleri; 21.04.2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri ile 08.09.1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa, 04.01.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işleri ile 4734 sayılı Kanun'dan istisna olan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerleri, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz." biçiminde düzenlenmiştir.

5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarih ile 6111 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 01.03.2011 tarihleri arasına ilişkin olarak ise; 27.03.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7103 sayılı Kanun'un 70 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen Ek 17 nci maddenin 2 nci fıkrasının dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan haline göre, maddenin yürürlük tarihini takip eden aybaşından itibaren bir ay içinde Kuruma başvurulması gerektiği halde 31.10.2018 tarihinde başvuruda bulunduğundan teşvikten yararlanma hakkını kaybettiği açıktır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında davanın reddine dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyizinde davalı Kurumun kendisi hakkında yaptığı işlemin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı şirketin 5510 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinin (ı) bendinde yer alan teşvikten faydalandırılması gerekip gerekmediğine ve Kurumca yapılan işlemin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 81 inci maddesi ile birlikte 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.