Esas No: 2012/26949
Karar No: 2013/5094
Karar Tarihi: 12.03.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/26949 E.  ,  2013/5094 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Taraflar arasındaki, kıdem, ihbar tazminatı, sendikal tazminat ve boşta geçen süre ücreti ile toplu iş sözleşmesi fark alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı sebeplerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 12.03.2013 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat ... ve .... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davalı işveren Arçelik Anonim Şirketinin alt işvereni ... Limited Şirketinin işçisi olarak çalışan davacının Nakliyat-İş Sendikasına üye olduğunu, üye sendika ile ... Ltd. Şti. arasında 26.12.2007 tarihli toplu iş sözleşmesinin imzalandığını, uzun yıllardan beridir süre gelen asıl işveren-alt işveren ilişkisinin, alt işverenin sendika ile toplu iş sözleşmesi imzalayacağını öğrenen davalı ...Ş. tarafından imzalanan toplu iş sözleşmesinin kendisine yükleyeceği külfetten kurtulmak amacıyla sonlandırıldığını, davacının iade kararına rağmen işe başlatılmadığını, davacının toplu iş sözleşmesinin yürürlüğe girdiği tarihten geçersizliğine karar verilen fesih tarihine kadar sözleşmeden kaynaklanan fark alacakları bulunduğunu, ayrıca işe başlatılmayan davacıya toplu iş sözleşmesinin uygulanmaması sebebi ile kıdem, ihbar ve işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının eksik ödendiğini belirterek, fark kıdem, fark ihbar, fark sendikal (işe başlatmama) tazminatı ile fark ücret ve fark boşta geçen süre ücret alacağının davalı işverenden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının fark talebinin ... Ltd. Şti. ile Nakliyat İş Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesine dayandığını, buna karşın kesinleşen işe iade davalarında ... Ltd. Şti. ile davalı ...Ş. arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayandığı ve ... Ltd. Şti. işçilerinin baştan itibaren işçisi olduğunun tespit edildiğini, bu sebeple ... Ltd. Şti ile sendika arasında imzalanan toplu iş sözleşmesine ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, taraflar arasında kesin hüküm niteliğinde olan Üsküdar 1. ve 2. İş Mahkemelerinin işe iade kararma göre dava dışı ... İnşaat Yükleme Boşaltma Ltd. Şti. ile davalı ...Ş. arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu, bu sebeple davacının ... İnşaat Yükleme Boşaltma Ltd. Şti. işçisi olarak kabul edilemeyeceği, toplu iş sözleşmesinin ise dava dışı ... İnşaat Yükleme Boşaltma Ltd. Şti ile Nakliyat-İş Sendikası arasında yapıldığı, davalı ...Ş.'nin faaliyet alanı metal iş olup, davalı metal iş kolunda örgütlü sendika ile toplu iş sözleşmesi imzalandığı, davacının işçisi olmadığı bir şirketin farklı iş koluna ait bir sendika ile imzaladığı toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanamayacağı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen bu karar süresi içerisinde davacı tarafça temyiz edilmiş ve yapılan inceleme sonucunda; Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 16.03.2012 tarih 2012/1143 esas, 2012/4495 karar sayılı ilamı ile davalı ...Ş. ile dava dışı alt işveren ... İnşaat Yükleme Boşaltma Ltd. Şti. arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun 14.12.2009 tarihinde kesinleşmiş işe iade davası ile belirlendiği, davacının üyesi olduğu Nakliyat-İş Sendikası ile dava dışı alt işveren ... İnşaat Yükleme Boşaltma Ltd. Şti. arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi ise, 15.03.2007-14.03.2009 dönemi için yürürlükte olduğu, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçersiz olması durumunda, alt işverenin imzaladığı sözleşmenin uygulanma kabiliyetini yitireceğinin kabul edilmesi 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununda kabul edilen temel esaslara uygun görülmekte ise de, asıl işveren-alt işveren konusunun düzenlenmesine hakim olan işçiyi korumak düşünceleri de dikkate alındığında, toplu iş sözleşmesinin hükümsüzlüğünün geçmişe etkili olmadığının, ileriye etkili olduğunun kabul edilmesi ve muvazaanın saptandığı tarihe kadar toplu iş sözleşmesinin geçerli sayılması gerektiği, öte yandan, toplu iş sözleşmesi baştan itibaren hükümsüz kabul edilse dahi, bir kimsenin kendi muvazaasından yararlanamayacağı, bu durumda, davacının Nakliyat-İş Sendikası ile dava dışı alt işveren ... İnşaat Yükleme Boşaltma Ltd. Şti. arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi hükümlerinden faydalandırılması gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve yapılan yargılama sonucunda 13.09.2012 tarihli ilam ile davanın kabulü yönünde hüküm oluşturulmuştur.

Hüküm süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşe iade davası sonunda işçinin başvurusu, işverenin işe başlatmaması ve buna bağlı olarak işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ait ücret, ihbar ve kıdem tazminatı konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin işe iade sonrasında başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde, işe başlatılmayacağının sözlü ya da eylemli olarak açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda iş sözleşmesi işverence feshedilmiş sayılır.

Kıdem ve ihbar tazminatları ile işe başlatmama tazminatının da fesih tarihindeki ücrete göre hesaplanması gerekir. Boşta geçen süreye ait en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklar için, feshi izleyen dönem ücretlerine göre hesaplama yapılmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta; hükme esas alınan bilirkişi raporunda işe iade kararı sonrasında davacının işe başlatılmadığı tarih itibari ile toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre hak kazandığı ücret miktarı denetime elverişli şekilde gösterilmemiştir. Ayrıca bilirkişi tarafından uyuşmazlık konusu kıdem, ihbar ve işe başlatmama tazminatları ile boşta geçen süre ücret fark alacaklarının hesaplanmasında izlenen yöntemde doğru değildir. Davacının işe başlatılmadığı tarihte hak kazandığı kıdem, ihbar ve işe başlatmama tazminatları ile boşta geçen süre ücret alacağı, tabi oldukları hukuki düzenlemelere göre ayrı ayrı hesaplanmalı, davalı tarafından bu alacaklara ilişkin yapılan ödeme miktarları mahsup edildikten sonra bakiye alacak miktarları belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Hatalı hesap yöntemi ile denetime elverişli şekilde düzenlenmeyen bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulması isabetsizdir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, davalı yararına takdir edilen 990,00 TL duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 12.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.