Esas No: 2022/5650
Karar No: 2024/2589
Karar Tarihi: 28.03.2024

**11. Hukuk Dairesi         2022/5650 E.  ,  2024/2589 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1247 Esas, 2022/1049 Karar

DAVALILAR :1-... vekili Avukat ...

2-Bahçeşehir Üniversitesi Medeniyet Araştırmaları Merkezi (Medam) adına Prof. Dr. ... vekili Avukat ...

HÜKÜM : Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2016/130 E., 2018/462 K.

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı ... vekili ve katılma yoluyla davalı Medam vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ilk baskısı İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kültür A.Ş tarafından Ağustos 2008'de yapılan Kitabı Cihannüma (Katip Çelebi) adlı eserde müvekkili tarafından çekilen fotoğrafların kullanıldığı ve telif ücretinin ödendiğini, ancak bu eserin büyük ilgi görmesi üzerine bu defa Bahçeşehir Üniversitesinin bir kuruluşu olan Medam tarafından davacıya danışılmadan davacının haberi olmadan Cihannüma (Katip Çelebi) adlı eseri iki cilt halinde, Medam adına yeniden bastırıldığını, 2 ciltte de davacıya ait fotoğrafların izin alınmadan ve telif ücreti ödenmeden kullanılması nedeniyle 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 68 inci maddesi kapsamında talep edeceği bedelin 3 katı 75.000,00 TL maddi, 75.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, söz konusu fotoğrafların eser olarak kabulünün mümkün olmadığını, davacının fotoğraflarının kullanılması konusunda bilgisinin olduğunu, kendisine 1.355,00 TL ödeme yapıldığını, fotoğrafların eser niteliğinde olduğu kabul edilse bile talep edilen maddi tazminatın fahiş olduğunu, manevi tazminat koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Medam adına Prof. Dr. ... vekili cevap dilekçesinde; 2013 yılı baskısında davacının fotoğraflarının kullanılmadığını, davacının 2013 yılı baskısında isminin sehven yer aldığını, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu fotoğrafların eser niteliğinde olduğu, söz konusu kitabın 2008 yılı baskısında kullanılan davacıya ait fotoğrafların, davacıdan izin alınmaksızın 2013 yılında basılan kitapta da kullanıldığı, taraflar arasında bir mali hak devrinin bulunmadığı, raporda belirlenen maddi tazminata esas rayiç bedelin 2.000,00 TL olarak dosya kapsamına uygun düştüğü, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca bu bedelin üç katı olan 6.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsili gerektiği, davaya konu kitapta davacının ismine fotoğrafların sahibi olarak yer verildiği, fotoğrafların 5846 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesi anlamında değiştirilmediği, bu nedenle davacının manevi tazminata hak kazanmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabülüne, 6.000,00 TL maddi tazminatın 28.02.2013 tarihinden itibaren ticari faiz ile birlikte hesaplanarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, manevi tazminatın şartları oluşmadığından manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İBB Kültür A.Ş. tarafından 2008 yılında fotoğraflar için ödenen bedelin 1.350,00 TL değil dosyaya mübrez belgelerle 1.735,00 TL olduğunun dikkate alınmadığını, yapılan iş için 7 yıl önce İBB rakamları ile yapılan ödemenin taraflar arasında olduğunu, davalıların burada taraf olmadığını, İBB'nin de yayma ve çoğaltma hakkı bulunmadığını, müvekkilinin bu haklarını devretmediğini, kitabın piyasada 111,00 TL gibi yüksek bir bedelle satıldığını, bu değeri kazandıranın, müvekkilinin çektiği fotoğraflar olduğunu, buna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken hatalı olarak 1.350,00 TL baz alınarak 7 yıllık süre sonunda çok az bir değer artışı ile maddi tazminat yönünden 2.000,00 TL gibi düşük değer saptandığını, kitapların ne kadar değerde olduğu, kaç adet basıldığı ve davalıların bundan dolayı ne kadar kazanç elde ettikleri incelenerek izinsiz kullanımdan dolayı maddi tazminat değerlendirmesi yapılması talep edilmesine rağmen böyle bir değerlendirme de yapılmadığını, hakkının tecavüze uğradığı kabul edilen eser sahibinin manen zarara uğramadığının ve üzüntü duymadığının kabul edilemeyeceğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu fotoğrafların eser niteliğinde olmadığını, müvekkilinin fotoğraflar üzerinde proje sahibi olarak hak sahibi olduğunu, davacının günlük ücretli işçi olarak çalıştığını, çalışmasının karşılığını da aldığını, bu durumun dosyaya mübrez ödeme dekontuyla sabit olduğunu, meydana çıkan çalışma üzerinde de müvekkilinin kanundan doğan hakkı bulunduğunu, müvekkilinin bu yetkisini kullandığını, davacıya ödenen 1.350,00 TL bedelin mahsubu gerekirken dikkate alınmamasının hukuka aykırı olduğunu, alacağa uygulanan faizin hatalı olduğunu, taraflar tacir olmadığı gibi işin de ticari olmadığını, müvekkilinin 2547 sayılı Kanun uyarınca kurulmuş kamu tüzel kişiliğini haiz bir vakıf Üniversitesi olduğunu, tüm yargı harçlarından muaf olduğunu, buna rağmen aleyhe hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı Medam vekili istinaf dilekçesinde özetle; Medam Medeniyet Araştırmaları Merkezinin tüzel kişiliği bulunmadığından ve müvekkilinin Medam nezdinde herhangi bir resmi görevinin bulunmaması nedeniyle taraf ehliyeti yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu fotoğrafların sanat eseri niteliğinin bulunmadığını, tarafların tacir olmadığını, aralarındaki işin de ticari iş niteliğinde olmadığını, temerrüt tarihi kararda belirtildiği gibi olmadığından, faiz türü ve başlangıç tarihi yönünden Mahkemece verilen kararın hatalı olduğunu, dava konusu kitabın 2008 basısıyla 2013 basısı arasındaki sahifelerin benzerlik ve farklılıklar yönünden incelenmediğini, yani iki eserdeki sahifelerin aynı yada farklı, fotoğraf veya tarama olup olmadığının değerlendirilmediğini, maddi tazminat şartlarının oluşmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu ancak yasal faize hükmedilmesi gerektiği ve davalı ... Üniversitesinin harçtan muaf olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6.000,00 TL maddi tazminatın 28.02.2013 tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte hesaplanarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, manevi tazminatın şartları oluşmadığından manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve katılma yoluyla davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekilince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen ve ayrıca ticari faize hükmedilmesi gerektiğini, davalılar yararına hükmedilen vekalet ücretlerinin hak arama özgürlüğüne ve Anayasaya aykırılık teşkil ettiğini ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

2.Davalı ... vekilince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

3.Davalı Medam vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle; aşamalarda ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacıya ait fotoğrafların izni olmaksızın davalılar tarafından kullanıldığı iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat davasıdır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan, harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.