Esas No: 2021/8954
Karar No: 2023/1002
Karar Tarihi: 21.02.2023

**11. Hukuk Dairesi         2021/8954 E.  ,  2023/1002 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2018/3284 Esas, 2021/1096 Karar

HÜKÜM : Kısmen kabul-kısmen ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2015/126 E., 2018/351 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... Gıda ve Süt Ürünleri San. ve Dış. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ... Gıda ve Süt Ürünleri San.ve Dış Tic. A.Ş.'nin dava konusu çekte keşideci, diğer davacı Özışık Süt Ürünleri Yem Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'nin lehdar olarak görüldüğünü, çekteki cironun sahte olduğunu, ... Süt Ürünleri Yem Gıda San. Tic. Ltd. Şti. firmasına ait işyerinde meydana gelen hırsızlık olayında kasada bulunan çeklerin çalındığını, hırsızlık olayı ile ilgili soruşturma başlatıldığını, açılan çek iptali davasında hırsızlık konusu çeklerle ilgili dava sonuna kadar ödeme yasağı konulmasına karar verildiğini, davacı Özışık Süt Ürünleri Yem Gıda San. Tic. Ltd. Şti. namına yazılan çekin sahte kaşe ve imza ile ciro edildiğini, çekin son hamili ile çek cirantalarının iyi niyetli olmadıklarını, keşidecisi ... Gıda ve Süt Ürünleri San.ve Dış Tic. A.Ş. olan 31.01.2015 keşide tarihli, 250.000,00 TL'lik çekin 02.02.2015 tarihinde çekin son hamili davalı ... tarafından Yapı Kredi bankası Ümitköy şubesine ibraz edildiğini, çekte ciranta olan davalıların çeki icra takibine koymak suretiyle telafisi imkansız zaralara yol açabileceğini, banka şubelerinin çekler kendilerine sunulduğunda çeklerin çalıntı olduğunu ve ödeme yasağı bulunduğunu üzerlerine işlediklerini, davalıların çekin çalıntı olduğunu öğrendiklerini, bu nedenle kötü niyetli olduklarını, hırsızlık suretiyle ele geçirilen, hakkında suç duyurusu ve çek iptal davası ile ödeme yasağı bulunan 31.01.2015 keşide tarihli, 250.000,00 TL tutarlı çekle ilgili davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı iddiaların kötü niyetli, gerçek dışı, mesnetsiz ve kabul edilemez olduğunu, cirantanın imzasının sahte olduğunu iddiasına dayanarak borçtan ve kambiyo sorumluluğundan kurtulmanın, kambiyo senetlerinde geçerli olan "imzaların bağımsızlığın ilkesi" uyarınca mümkün olmadığını, içtihatların da bu yönde olduğunu, dava konusu çek bedelini tahsil edemeyen iyi niyetli üçüncü kişi olan davalının, davacı ... Gıda aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlattığını, söz konusu ödeme yasağı kararının ... Gıda tarafından değil, ciranta tarafından alındığını, keşideci ... Gıda'nın lehdar ve ilk cirantanın açmış olduğu çek iptali davasına ve alınan ödeme yasağı kararına dayanarak kambiyo sorumluluğundan kurtulmasının kabul edilmez olduğunu belirterek davanın reddine, ... Gıda' nın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile benimsenen bilirkişi raporu ile dava konusu çekin, davacılar defterlerinde ticari ilişki kapsamında keşide edilmiş ve alınmış olduğunun tespit edildiği, çek üzerinde yaptırılan imza incelemesinde lehtar olan Özışık Süt Ürün. Yem Gıda Tarım Hayv. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin birinci ciranta olarak atılan imzasının şirket temsilcilerine ait olmadığının tespit edildiği, davalılar ile davacılar arasında dava konusu çekin ödeme konusu yapılarak ticari ilişkide bulunulmaması nedeniyle davacıların takibe konu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığı sonucuna varıldığı, gerekçesiyle davanın kabulüne, davacıların İstanbul Anadolu 17. İcra Müdürlüğünün 2015/3236 E. sayılı takip dosyasında takibe konu, keşidecisi ... Gıda Süt Ürünleri San. ve Dış Tic. A.Ş., lehtarı Özışık Süt Ürün. Yem Gıda Tarım Hayv. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. olan 31.01.2015 keşide tarihli, 250.000,00 TL çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince dava konusu çekin keşidecisinin tanımadığı ve aralarında ticari ilişki bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, davacı ... Gıda Süt Ürünleri San. ve Dış Tic. A.Ş.'nin kendi imzasına değil cirantanın imzasının sahte olduğu iddiasına dayandığını, keşidecinin cirantanın imzasının sahte olduğu iddiasına dayanarak, borçtan ve kambiyo sorumluluğundan kurtulmasının imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca mümkün olmadığını, ciranta imzasının geçersiz olmasının sadece sahibi yönünden sonuç doğuracağını, davanın kötü niyetle icra takibini sürüncemede bırakmak amacı ile açıldığı ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile lehdar imzasının sahteliğinin keşideci açısından bir menfi tespit gerekçesi olmadığı, keşideci imzasının ikrar edildiği, hamile ödeme yapmakla borçtan kurtulunabileceği, bu nedenle davacılardan keşideci konumunda olan ... Gıda açısından açılan davanın açılış gerekçesine nazaran kabulüne karar verilmiş olmasının dosya kapsamına ve dava dilekçesindeki gerekçe ve iddiaya nazaran doğru görülmediği, lehdar imzasının ise lehdara ait olmadığının Adli Tıp Kurumu Başkanlığı raporundan anlaşıldığı, imza inkarına dayılı açılan menfi tespit davasında; davacılardan keşideci ... Gıda yönünden davanın reddi ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi, davacı Özışık Süt ürünleri yönünden davanın kabulü ile borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davacı ... Gıda ve Süt Ürünleri San. ve Dış Tic. A.Ş.'nin açtığı davanın yerinde görülmediğinden reddine; İhtiyati tedbir talebi işleme alınmış olmakla %20 icra inkar tazminatının bu davacıdan alınıp davalı ...'a verilmesine, davacı Özışık Süt Ürünleri Yem Gıda Tarım Hayvancılık İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin davasının kabulüne; İstanbul Anadolu 17. İcra Müdürlüğünün 2015/3236 E. sayılı takip dosyasında takibe konu Yapı ve Kredi Bankası Beylerbeyi Şubesinden verilme 7118800 çek nolu, keşidecisi ... Gıda Süt Ürünleri San. ve Dış Tic. A.Ş., lehtarı Özışık Süt Ürünleri Yem Gıda Tarım Hayv. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. olan 31.01.2015 keşide tarihli, 250.000,00 TL çekten dolayı borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ...vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... Gıda ve Süt Ürünleri San. ve Dış Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalılar hakkında yürütülen ceza soruşturma dosyasındaki gelişmelerin ve açılacak kamu davasının davaya konu maddi olayın tespitinde belirleyici olacağından beklenmesi gerektiğini, soruşturma dosyasındaki beyanların davalıların kötü niyetli olduğu konusunda belirleyici olacağını, açılacak kamu davası ve soruşturma dosyasının dikkate alınmamasının bozmayı gerektirdiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davacıların keşide ettikleri olan çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ... Gıda ve Süt Ürünleri San. ve Dış Tic. A.Ş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.