Esas No: 2009/13428
Karar No: 2010/654
Karar Tarihi: 27.01.2010

**1. Hukuk Dairesi         2009/13428 E.  ,  2010/654 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : TEKİRDAĞ 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/05/2009

Taraflar arasında görülen davada;Davacılar, miras bırakan A. Ç.’nın maliki olduğu taşınmazlarını davalılar H., S.ve Ş.’e temlik ettiğini, onlardan da diğer davalılara danışıklı olarak devredildiğini, yapılan işlemlerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek payları oranında tapu iptal ve tescile ya da tenkise karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, eksik harcın kesin süre içinde tamamlanmadığı gerekçesi ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Karar, davacılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .......raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde tenkis isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mahkemece 3.3.2008 tarihli oturumda “davacı vekiline eksik harcı ikmal etmek üzere gelecek oturuma kadar kesin mehil verilmesine, mehilin kesin olduğu hususu ihtar olundu” şeklinde ara kararı oluşturulduğu, kesin süreye rağmen eksik harç tamamlanmadığı için davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; davaların kısa zamanda sonuçlandırılması, adaletin bir an önce tecellisi için, taraflarca veya Mahkemelerce yapılması gereken bir kısım adli işlemler sürelere bağlanmıştır. Bilindiği üzere bu sürelerin bazılarını kanun bizzat belirlerken bir kısmını işin özelliğine, tarafların durumlarına göre belirlemesi için hakime bırakmıştır. Kanuni süreler açıkca belirtilen ayrıcalıklar dışında kesindir. Bu nedenle  HUMK.nun l59. maddesi açık hükmünde belirtildiği gibi kanunun tayin ettiği süreler hakim tarafından azaltıp çoğaltılamaz. Buna karşın, aynı yasanın l63. maddesine göre hakimin belirlediği süreler ise kural olarak kesin değildir. Hakim tayin ettiği süreyi henüz dolmadan azaltıp çoğaltacağı gibi, süre geçtikten sonra da tarafın isteği üzerine yeni bir süre tanıma yoluna da gidebilir. Bu takdirde verilen ikinci süre kesindir. Ancak, hakim kendi belirlediği sürenin kesin olduğuna da karar verebilir. Kesin sürenin tayin edilmesi halinde, karşı taraf yararına usulü kazanılmış hak doğacağı da kuşkusuzdur. Hemen belirtmek gerekir ki, ister kanun, isterse hakim tarafından tayin edilmiş olsun kesin süre içerisinde yerine getirilmeyen bir işlemin bu süre geçtikten sonra yerine getirilmesine yasal olanak yoktur. Böylece kesin sürenin kaçırılması; o delile veya hakka dayanamamak gibi ağır sonuçları birlikte getirmekte, bazen davanın kaybedilmesine  dahi  neden  olmaktadır.  Bu  itibarla  geciken  adaletinde  bir  adaletsizlik  olduğu

Düşüncesinden hareketle, davaların yok yere uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere konan kesin süre kuralı, kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır. Öncelikle, kesin süreye ilişkin ara kararı her türlü yanlış anlaşılmayı önleyecek biçimde açık ve eksiksiz yazılmalı, yapılacak işler teker teker belirtilmelidir. Bunun yanında verilen süre yeterli, emredilen işler, gerekli ve yapılabilir nitelik taşımalı, ayrıca hakim süreye uyulmamanın sonuçlarını açıkça anlatmalı, tarafları uyarmalıdır. Öte yandan, kesin süre tarafların yanında hakimi de bağlayacağından uyulmaması halinde gereği hakim tarafından hemen yerine getirilmelidir.

Somut olaya gelince; yukarıda açıklandığı anlamda bir ara kararı kurulduğu ve kesin süre tayin edildiği söylenemez.

Davacıların temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,  27.01.2010  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.