Esas No: 2022/9859
Karar No: 2023/12063
Karar Tarihi: 29.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/9859 E.  ,  2023/12063 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2496 E., 2022/821 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : Batman 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/188 E., 2021/119 K.

Taraflar arasındaki iş kazasına dayalı maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin desteği ...'nun davalı işverene bağlı Yükseköğretim Kredi Yurtlar Kurumu Batman İl Müdürlüğünde işçi olarak çalıştığını, 13.04.2019 tarihinde ... Ana Kız Yurdu çamaşırhanesinde meydana gelen olayda şalının sanayi tipi ütü makinasına sarılması sonucu boğularak hayatını kaybettiğini, meydana gelen olayda davalı işverenin kusurlu ve sorumlu olduğunu, müvekkillerinin ...'nun ölümü nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 5.000 TL, ... için 5.000 TL olmak üzere 10.000,00 TL maddi ve tüm davacılar yönünden toplam 280.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar murisinin ölümü nedeniyle Kurum nezdinde Rehberlik ve Denetim Başkanlığınca inceleme yapıldığını, ilgili raporda; "sanayi tipi ütü makinelerinden sorumlu personelin ... olduğu, müteveffa ...'nun büyük çamaşırhanedeki hiçbir makineyi çalıştırmayı bilmediği, müteveffanın ölümünden bir ay önce öğrenci kullanımına sunulan küçük çamaşırhanedeki çamaşır makinelerinin kontrolünü sağlamak ve belirtilen tarihlerde nevresim değişikliği yapmak üzere sözlü biçimde görevlendirildiği" hususlarının tespit edildiğini, ayrıca söz konusu olayla ilgili düzenlenen 06.05.2019 tarihli bilirkişi raporunda hayatını kaybeden temizlik personelinin tali kusurlu olduğunun belirtildiğini, kaza olayında müteveffanın da kusuru bulunduğunu, olayın gerçekleştiği tarihte ve yerde müteveffanın herhangi bir görevinin bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere hükme bağlanacak tazminat miktarının hesabında bu hususların göz önüne alınması gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; ...'nun 15.11.2018 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle vefat ettiği, meydana gelen kazada işveren Kurumun %80 oranında kusuru bulunduğu, alınan aktüerya bilirkişi raporunda alınan 15.02.2019 tarihli bilirkişi kusur raporu ile 15.04.2021 tarihli aktüerya bilirkişi raporunda davacı anne ... yönünden SGK tarafından bağlanan peşin sermaye değerli gelir mahsup edildikten sonra 69.629,87 TL, davacı baba ... yönünden ise 118.320,42 TL destekten yoksun kalma zararı hesaplandığı, somut olayın özelliğine göre davacı baba yararına, anne ve babanın birbirlerinden gördükleri destek, diğer çocuklarından alabilecekleri destek dikkate alınarak hakkaniyete uygun makul bir maddi tazminata hükmedilmesi gerektiği, davacı babanın kaza tarihindeki yaşı, geliri, müteveffa dışındaki çocukları olan diğer davacıların aylık geliri, anneye bağlanan aylık gelir hususları birlikte dikkate alınarak davacı baba ... için 20.000 TL maddi tazminata hükmedildiği, anne ... yönünden 69.629,87 TL maddi tazminat talebinin kabul edildiği, yine müteveffanın kaza tarihindeki yaşı, davacıların sosyal ve ekonomik durumu, kazanın niteliği dikkate alınarak davacılar anne ve baba yararına ayrı ayrı 50.000,00 TL ve davacı kardeşler yönünden ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği belirtilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesi ile işverenin 6331 sayılı Kanun'dan kaynaklanan sorumluluklarını yerine getirmediğini, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini vermediğini, özel tehlike içeren alana karşı gerekli tedbirleri almadığını, işveren tarafından organizasyon yapısı gereğince oluşturulmadığını, denetim ve gözetim görevinin ihmal edildiğini, bu nedenle Mahkemece davalı yönünden kusur oranının düşük belirlendiğini, diğer taraftan davacı anne ve baba yönünden hükmedilen tazminat miktarının da oldukça düşük olduğunu, babanın kaza tarihindeki yaşı, geliri, müteveffa dışındaki çocuklarının aylık geliri ve anneye bağlanan aylık gelir hususları gerekçe gösterilerek 20.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, müteveffanın davacı anne ve babanın ihtiyaçlarını sürekli ve düzenli karşıladığı hususunun tazminat takdirinde göz önünde bulundurulmadığını, bununla birlikte Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre hükmedilen tutarla uğranılan manevi zararın orantılı olması gerektiğini, ancak Mahkeme kararının bu orantıyı sağlamadığını, manevi tazminat yönünden mahkeme kabulünün de yerinde olmadığını ifade ederek, kararı istinaf etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile söz konusu olaya ilişkin düzenlenen 06.05.2019 tarihli bilirkişi raporu ile müvekkili Kurum personelinin kolluk kuvvetlerince ve Rehberlik ve Denetim Başkanlığınca alınan ifadeleri birlikte göz önüne alındığında meydana gelen olayda hayatını kaybeden ...'nun da kusurunun bulunduğunu, söz konusu olayın gerçekleştiği tarihte müteveffa ...'nun olayın gerçekleştiği yerde herhangi bir görevi bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda müteveffanın gelirlerinin TİS hükümleri esas alınarak belirlenmesinin de hatalı olduğunu, müteveffanın belirlenen tahmini yaşam süresinin tamamı boyunca TİS hükümlerinden faydalanacağının kabulünün varsayıma dayalı olacağını, kaldı ki kabul anlamına gelmemekle beraber söz konusu TİS hükümleri çerçevesinde tanınan ücret ve zamların müteveffanın tabi olduğu TİS süresince geçerli olacağını, yine kazalının ve zarar görenlerin ortalama yaşam sürelerinin fazla hesaplandığını, müteveffanın davacı anne babasına destek süresinde de hatalı hesaplama yapıldığını iddia ederek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile son alınan kusur raporunun yerinde olduğu, TİS hükümleri dikkate alınarak hesap yapılmasının uygun olduğu, bakiye ömür yönünden davalı lehine PMF-1931 tablosuna göre hesaplama yapıldığı, manevi tazminat miktarlarının da yerinde olduğu ne var ki, Mahkemece davacı baba yönünden kaza tarihindeki yaşı, geliri, müteveffa dışındaki çocukları olan diğer davacıların aylık geliri, anneye bağlanan aylık gelir hususları birlikte dikkate alınarak hakkaniyet düşüncesi ile tazminat miktarından indirim yapılarak 20.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğu, hükme esas alınan 08.01.2020 tarihli aktüerya bilirkişi raporunun istinaf sebepleri ile bağlı kalınarak yapılan irdelemede dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilerek, davacı baba ...'nun 118.320,42 TL maddi tazminata hak kazandığı gerekçesiyle

"I-Davalı Bakanlık vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine,

II-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince, düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

III-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE,

1-Davacı anne ... yönünden 69.629,87 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 13.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı ...'ya verilmesine,

2-Davacı baba ... yönünden 118.320,42 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 13.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı ...'ya verilmesine,

3-Davacı ... yönünden 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 13.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

4-Davacı ... yönünden 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 13.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

5-Davacı ... yönünden 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 13.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

6-Davacı ... Filiz yönünden 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 13.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı ... Filiz 'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

7-Davacı ... yönünden 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 13.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

8-Davacı ... yönünden 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 13.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine," dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde öne sürülen hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasına dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 83 ncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.