Esas No: 2023/10601
Karar No: 2024/11729
Karar Tarihi: 17.12.2024

**7. Ceza Dairesi         2023/10601 E.  ,  2024/11729 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hâkimliği

SAYISI : 2021/713 Değişik iş

SUÇ : Emre itaatsizlikte ısrar

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığının 14.01.2021 tarihli ve 2021/57 Soruşturma, 2021/82 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Şanlıurfa 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 23.02.2021 tarihli ve 2021/713 Değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 23.02.2021 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309/1. maddesi uyarınca, 29.03.2023 tarihli ve 94660652-105-63-6560-2021-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.05.2023 tarihli ve KYB-2023/40723 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.05.2023 tarihli ve KYB-2023/40723 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 21/10/2019 tarihli ve 2019/33095 esas, 2019/13121 sayılı kararında belirtilen; ''Askeri Yargıtay Daireler Kurulunun 06.06.2013 tarihli, 2013/78 esas ve 2013/70 karar sayılı kararı ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin 13.03.2014 tarihli, 2013/770 esas ve 2014/358 karar sayılı kararlarında da belirtildiği üzere, "Emre İtaatsizlikte Israr" suçunun oluşması için; 1-) Üst veya amir tarafından hizmete ilişkin bir emrin verilmesi, 2-) Astın ise bilerek ve isteyerek; a) Emri hiç yapmaması veya b) Emrin yerine getirilmesini söz veya fiiliyle açıkça reddetmesi yada c) Emir tekrar edildiği halde emri yerine getirmemesi gerekli'' şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre,

1)Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığının 14/01/2021 tarihli ve 2021/57 soruşturma, 2021/82 sayılı kararı ile şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, 21/01/2017 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen ve 16/04/2017 tarihli halk oylaması ile kanunlaşarak yürürlüğe giren 6771 sayılı Kanun ile askeri mahkemelerin kaldırılması ve teşkilatında askeri mahkeme bulunan kıta komutanı bulunmaması nedeniyle 7. Kolordu Komutanının, Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen karara itiraz etme hak ve yetkisinin bulunmadığı, ayrıca suçtan zarar gören sıfatının da bulunmadığı cihetle, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yönelik 7. Kolordu Komutanının itirazının usulden reddine karar verilmesi gerekirken, esastan reddine kararı verilmesinde,

Kabule göre de,

2) Kara Kuvvetleri Komutanlığı 11. Komando Tugay 1. Komando Tabur Komutanlığının ikmal konvoyunun dönüşünde 19/09/2020 tarihinde yapılan kontrolde .... plaka sayılı araç içerisinde kaçak olduğu tespit edilen Xiaomi marka telefon ve 5 karton sigaranın şüpheliye ait olduğunun anlaşılması üzerine başlatılan soruşturmada, atılı suçun ancak şüphelinin yazılı ikinci emri de yerine getirmemesi durumunda oluşacağı, bu suretle suçun unsurlarının oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair Akçakale Cumhuriyet Başsavcılığınca 14/01/2021 tarihli karar verilmiş ise de, 25/08/2020 tarihli ve 861 sayılı günlük emirlerin 19. maddesinde; ''Tel Zikero meskeninden kaçak sigara ve cep telefonu alınmayacak'' şeklinde açıkça belirtildiği ve şüpheli tarafından anılan emir listesinin imzalandığı halde, şüphelinin söz konusu eşyaları almak suretiyle fiili olarak emre aykırı hareket etmesi nedeniyle anılan suçun unsurlarının oluştuğu gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde, isabet görülmemiştir." şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1) numaralı istem yönünden;

Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

B.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı istem yönünden;

Bozma nedenine göre, kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı istem bakımından inceleme yapılması sonuca etkili olmayacağından bu husus inceleme dışında bırakılmıştır.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1) numaralı istem yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE,

2. Şanlıurfa 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 23.02.2021 tarihli ve 2021/713 Değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesi için dosyanın, Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, bozma nedenine göre; kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı istem bakımından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 17.12.2024 tarihinde karar verildi.