Esas No: 2022/1157
Karar No: 2023/1186
Karar Tarihi: 14.02.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/1157 E.  ,  2023/1186 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2586 E., 2021/400 K.

DAVALILAR : 1- ... Akaryakıt İnşaat Otom. Nakl. vekili Avukat ...

2- .... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 25.08.2015

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/52 E., 2021/291 K.

Taraflar arasındaki iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının yakınının maddi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı .... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı .... vekili tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacının oğlu ...'nın davalı ... şirketine ait ve davalı ... Şirketi’ne sigortalı ... plakalı otobüsün işletilmesi sırasında meydana gelen 15.07.2015 tarihindeki kazada otobüs içerisinde vefat ettiğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili 19.11.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini toplam 110.055,65 TL'ye çıkarmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı .... vekili cevap dilekçesi ile; zararın taşıyıcı mali mesuliyet sigortası kapsamında olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu aracın 4295 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’na tabi olduğunu, bu kanun uyarınca yolcu taşıyan araçların ZKTMM sigortası yapmak zorunda olduklarını, meydana gelen zararın öncelikle bu sigortadan karşılanması gerektiğini, davacının sigortalılarının kusurunu ve zararı ispat etmeleri gerektiğini, davacıya SGK'dan gelir bağlanıp bağlanmadığının saptanması, bağlanmış ise tazminat miktarından düşülmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili hakkında açılan davanın reddinin gerektiğini, kaza yapan ... plakalı aracın ihbar olunan ... tarafından keşide edilen 09.07.2015-2016 vadeli ... numaralı ZKTMM poliçesi ile sigortalı olduğunu ve davacının destekten yoksun kalma talebinden sigorta şirketinin sorumlu olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

Davanın kabulü ile,

1-) Usulü kazanılmış hak ve talebe bağlılık ilkesi nazara alınarak, 110.055,65 TL maddi tazminatın, davalı şirket yönünden 15.07.2015 tarihi, davalı ... yönünden ise 25.08.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı ... yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı .... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; zararın zorunlu taşıyıcı mali mesuliyet sigortası teminatı kapsamında olduğunu, davalı şirketin sorumluluğunun olmadığını, dava konusu aracın zorunlu taşıyıcı mali mesuliyet sigortacısının ... Sigorta A.Ş. olduğunu, bu nedenle söz konusu şirketin sorumlu olduğunu belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı şirkete ait otobüste muavin olarak çalışan davacının oğlunun 15.07.2015 tarihinde meydana gelen kaza sonucu vefat ettiği, mahkemece bilirkişi heyetinden alınan raporda; olayda vefat eden otobüs şoförünün %75, davalı ... şirketinin %25 kusurlu olduğunun bildirildiği, taraflar arasındaki tek uyuşmazlığın aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı ... şirketinin maddi zarardan sorumlu olup olmadığı hususu olduğu, davalı şirketlerce; 19.06.2015 – 19.06.2016 tarihleri arasında ... plakalı araç için geçerli “ Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ( TR4 ) ”, davalı ... şirketi ile ihbar olunan ... arasında 09.07.2015 – 09.07.2016 tarihleri arası için geçerli “ Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Poliçesi ” düzenlendiği, davalı ... şirketinin, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 19 uncu maddesi gereği, maddi tazminatın öncelikle aracın zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasından karşılanması gerektiğini ileri sürdüğü, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasında, sigortacının, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahi olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'ndan doğan sorumluluğunu poliçede yazılı limitlere kadar sigorta kapsamına almakta olduğu, 4985 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanun'un 17 nci maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorunda olduğu, anılan Kanun'un 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8 inci maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılandığı, ancak bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta tazminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısmı için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulacağı, yasa koyucunun, yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmediği, sıralı bir sorumluluk düzenlendiği, başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararların, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu doğmayacağını, ancak somut olayda trafik iş kazasında vefat eden sigortalı ...'nın araçta yolcu değil yardımcı personel (muavin) olarak çalışmakta olduğu, davalı ... şirketinin kazaya karışan... plakalı aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olarak sorumlu olduğu, Mahkemece davalı ... şirketinin poliçe limitiyle sınırlı olarak sorumluluğuna hükmedilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle;

Davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı .... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı .... vekili temyiz dilekçesinde özetle; zararın zorunlu taşıyıcı mali mesuliyet sigortası teminatı kapsamında olduğunu, davalı şirketin sorumluluğunun olmadığını, dava konusu aracın zorunlu taşıyıcı mali mesuliyet sigortacısının Anadolu Sigorta A.Ş. olduğunu, bu nedenle söz konusu şirketin sorumlu olduğunu, müteveffanın emniyet kemeri takmamasının, yaralanmasına ne derece etkisi olduğunun belirlenmesi için, dosyanın Adli Tıp Kurumu’na gönderilmesini talep etmekte olduklarını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının yakınının maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalı .... vekilince temyiz sebebi olarak ileri sürülen sebeplerin aynı zamanda istinaf sebebi olarak daha evvelce ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde açıklandığı şekilde incelenerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği bu yönle Bölge Adliye Mahkemesince oluşturulan gerekçenin de yerinde olduğu dikkate alındığında kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı .... vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, kararın bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,

14.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...