Esas No: 2022/5129
Karar No: 2024/1520
Karar Tarihi: 27.02.2024

**11. Hukuk Dairesi         2022/5129 E.  ,  2024/1520 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI :2022/594 Esas, 2022/1045 Karar

ASIL DAVADA DAVACI -

BİRLEŞEN DAVADA DAVALI :...

vekili Avukat ...

ASIL DAVADA DAVALI -

BİRLEŞEN DAVADA DAVACI :Yapısan ... Çocuk Oyun Parkı İm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ :03.09.2020 asıl dava, 22.03.2021 birleşen dava

HÜKÜM :Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ :Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI :2020/312 E., 2022/20 K.

BİRLEŞEN DAVA :Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/147 E.

Taraflar arasındaki asıl endüstriyel tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, ref'i ve birleşen haksız rekabetin tespiti, men'i, tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davalı - birleşen davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ... yıllardır kent mobilyaları/çocuk oyun grupları ve açık ... spor kondisyon aletleri alanında faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin de müvekkili ile aynı sektörde faaliyette bulunduğunu, müvekkil firmanın 2015/03983 ve 2015/08721 numaralı çoklu tasarım tescilleri olduğunu, 2019/08185 sayılı tasarım tescili ile ilgili lisans sözleşmesi bulunduğunu, davalı firmanın müvekkilinin lisans sahibi olduğu tasarım tesciline konu ürünleri web sitesinde tanıtarak satışa çıkardığını, ticari faaliyete konu ettiğini, müvekkilin tasarım tescilinden ... haklarını ihlal ettiğini, yapılan eylemlerin haksız rekabet teşkil ettiğini, Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/20 D.İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını ileri sürerek davalı firmanın davacının tasarımından ... haklarına tecavüz ettiğinin tespiti, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, müvekkilinin tasarım hakkından ... haklarını ihlal eden ürünlerin imalinin, satışının, dağıtımının, ithalinin, ihracının, yurt içinde ve yurt dışında satışa sunulmasının önlenmesine, tecavüz teşkil eden ürünler ile bu ürünlerin sergilendiği web sitesine erişimin engellenmesine, içeriğin kaldırılmasına, tecavüz eden ürünlere, imal edildiği kalıplara el konulmasına, imha edilmesine, davalı firmanın haksız rekabet teşkil eden faaliyetlerinin tespiti, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, mahkeme kararının tirajı yüksek bir gazetede kamuya ilan yoluyla duyurulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı 03.02.2021 tarihli dilekçesi ile 2015/08721 numaralı tasarıma yönelik açmış olduğu davadan feragat etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; davalının yurtdışında çocuk oyun parkları ve oyun grupları sektöründe dünya devi olan firmalar tarafından tasarlanıp, ar-ge, ür-ge, kalite, güvenlik çalışmaları yapılarak üretilmiş, kamuya arz edilmiş, yenilik vasfı olmayan, kimisi WIPO veya diğer yerel Avrupa, Japan, Amerika ofislerince tescile konu edilmiş, kimisi tescilsiz olup da koruma miladı dolan modelleri Türkiye’de haksız olarak tescil ettirerek tekeline aldığını, açılan kamu ihalelerinin teknik şartnamelerinde bu modellerin istenmesine göz yumup, akabinde kendisi ihaleyi alamadığı, başka bir firmanın aldığı durumda tecavüz iddiasında bulunduğunu ileri sürerek haksız rekabetin tespiti ve menine, davalı adına tescilli 2015/03983-2-3-4-6-7-8-16-17-18-20-22- 23-24-25-26-27-28-35-36-37-38-40-41-42-43 numaralı, 2015-08721 numaralı, 2019/08135-14 ve 2019/08135-15 numaralı tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili asıl dava cevap dilekçesinde; davacının tasarım tescillerinin yurtdışında davacının tescil başvurusundan önce kamuya arz edildiğini, taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının kötüniyetli olduğunu, müvekkilinin teknik şartname ile istenilen ürünü ürettiğini, şartname ilan edildiğinde davacının ses çıkarmadığını, tecavüz şartlarının oluşmadığını savunarak davanın husumet, zamanaşımı ve sessiz kalma yoluyla hak kaybı yönünden ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı vekili birleşen dava cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna göre asıl davada, davanın kısmen kabulüne, davacıya ait 2015/03983-2,-7,-15,-16,-17, -23,-24,-26,-28,-35,-36,-37 sıra numaralı tasarımlar ve 2019/08185-14, -15 sıra numaralı tasarımlar ile davalı ürünlerinin ayırt edilemeyecek kadar benzer oldukları, davalı tarafa ait ürünlerin, davacıya ait ürünler ile iltibas meydana getirdiğinden davacının haksız rekabetin tespiti, refi, meni, satışın önlenmesi ve imha taleplerinin kabulüne, dava konusu 2015/03983-18,-20,-22,-25 nolu tasarımlar ile davalı ürünleri arasında ayırt edici özellikler bulunduğu anlaşıldığından davacının talebinin bu tasarımlar yönünden reddine, davacının 2015/08721 numaralı tasarıma yönelik talebinin feragat nedeniyle reddine, birleşen davada, davanın kısmen kabulüne, 2015/03983-2,-3,-4,-6,-7,-8,-16,-17,-18,-20,-22,-23,-24,-25,-26,-27,-28

-35,-36,-37,-38,-40,-41,-42,-43 ve 2019/08135-14,-15 numaralı tasarım tescillerinin "yenilik" vasfını ihtiva ettiği, hükümsüzlük şartları gerçekleşmediğinden bu tasarımlara yönelik davacının hükümsüzlük talebinin reddine, davalı adına tescilli 2015/08721 numaralı tasarım ise başvuru tarihi olan 25.12.2015 tarihi öncesinde Swingseat ... olarak HAGS isimli yurtdışı firma tarafından 09.11.2015 tarihinde youtube'ye yüklendiğinden bu tasarımın hükümsüzlüğüne, davalının haksız rekabet teşkil eden bir eylemi bulunmadığından haksız rekabetin tespitine ilişkin talebinin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Asıl davacı-birleşen davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaların tespit, men ve ref taleplerini içerdiğini, ... vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Asıl davalı-birleşen davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ihaleye katılarak sessiz kalma yoluyla hakkını kaybettiğini, davacı taleplerinin muhataplarının idare olduğunu, malzemelerin ihale sonucu yerleştirildiğini, davacının tasarımlarının daha önceden Çinli firmalarca kataloglarda kullanıldığını, bu nedenle tasarımların hükümsüzlüğünün gerektiğini, daha önceden kamuya arz edilen tasarımlar üzerinde hak iddia edilemeyeceğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf delillerinin usulüne uygun olarak toplandığı, değerlendirilerek tartışıldığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu, tasarımların dava dışı firmalar tarafından daha önce kullanıldığının ispatlanamadığı, davacının talepleri karşısında, mahkemece verilen kararın dosyada mevcut deliller kapsamında usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davalı - birleşen davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davalı - birleşen davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; asıl davada davacının 2015/08721 numaralı tasarıma yönelik talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmesine rağmen bu talep yönünden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmediğini, davacının tecavüz iddiasında bulunduğu Elazığ Belediyesi 2017 yılı 2703 sayılı ihalesini takip eden, her ihaleye giren, tasarım takibi yapan bir firma olarak ihaleye çıkan tasarımları bildiği halde ses çıkarmadığı için sessiz kalma yoluyla hak kaybının gerçekleştiğini, müvekkilinin sırf idareye duyulan güvene istinaden ihale teknik şartnamesinde istenilen ürünleri birebir üretip satışını yaptığını, husumetin idareye yöneltilmesi gerektiğini, davadaki taleplerin ihale aşamasında ileri sürülmemesine rağmen yıllar sonra ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, asıl davada müvekkili ürünleri ile davacı tasarımları arasındaki farklılıklar belirtildiği halde benzer olduğunun tespit edildiğini, birleşen davada sadece 2015/08721 numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl davada endüstriyel tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, ref'i istemine, birleşen davada haksız rekabetin tespiti, men'i, tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 56 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl davalı - birleşen davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.