Esas No: 2009/12161
Karar No: 2009/12255
Karar Tarihi: 05.11.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/12161 E.  ,  2009/12255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVALILAR : ....

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 16.11.1999, 17.11.1999 ve 28.04.2000 gününde verilen dilekçeler ile tapuya vakıf şerhinin yazılması istenmesi üzerine davalar birleştirilerek yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen 10.07.2002 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar ... ... ve ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davada, tapu kayıtlarına “Mazbut ... ... Vakfından” şerhinin yazılması istenilmiştir.

Cevap veren davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava kısmen kabul edilmiştir.

Hükmü, davalılardan ... ..., ... ve 10.09.2003 günlü dilekçesi ile davacı ... idaresi temyiz etmiştir.

1-Davacı ... 24.12.2008 tarih ve 18-777-788 sayılı Hukuk Genel Kurulu Kararı uyarınca yatırması gereken temyiz harcını yatırmadığı gibi temyiz dilekçesini deftere de kaydettirmeyerek yasal temyiz süresini geçirdiğinden temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Davalılardan ... ... ve ...’ün temyiz itirazlarına gelince;

Davalılardan ... ... 176 ada 3 parsel, davalı ... ise 176 ada 2 parsel sayılı taşınmazların malikidir. Bu parsellerin tapulama tutanaklarında mahkemenin kabul ettiğinin aksine vakıf şerhi bulunmamaktadır. Davada ... idaresi taşınmazların vakıfla ilişkili olduğunu iddia ettiğinden, iddianın yöntemine uygun araştırılması gerekir.

27.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5737 sayılı ... Kanununun 18. maddesi hükmü gereğince; miri arazilerden mukataalı hayrata tahsis

./..

2009/12161 - 12255 - 2 -

edilmeyenler ile aşar ve rüsumu vakfedilen taşınmazlar dışındaki icareteyn ve mukataalı vakıf şerhi bulunan gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde veya tasarrufundaki taşınmazlar taviz bedeline tabidir. Yasanın 3.maddesinde yapılan tanıma göre de, mukataalı vakıf; zemini vakfa üzerindeki yapı ve ağaçlar tasarruf edene ait olan ve kirası yıllık olarak alınan vakıf taşınmazlarını, icareteynli vakıf ise; değerine yakın peşin ücret ve ayrıca yıllık kira alınmak suretiyle süresiz olarak kiralanan vakıf taşınmazlarını ifade eder. Hal böyle olunca somut uyuşmazlığın çözümü için, kayda işlenen vakfın mukataalı veya icareteynli vakıflardan olup olmadığının veya miri arazilerde mukataalı hayrata tahsis edilmeyen ile aşar ve rüsumu vakfedilen taşınmazlardan bulunup bulunmadığının yöntemince araştırılması gerekir.

Vakfiye kapsamındaki her taşınmazın coğrafi konumu ve hukuki durumu ayrı olacağından bu taşınmazların kadim köy, kasaba ya da şehir içindeki mülk topraklar içinde olup olmadığının keşfen incelenmesi, taşınmazın konumunun düzenlenecek paftada kadim köy ve kasaba ya da şehirlere göre haritasında işaret edilmesi, vakfın niteliği hakkında bu belirlemeden sonra görüş bildirilmesi zorunludur.

Bütün bunlardan anlaşılacağı üzere vakıf türünün belirlenmesi ve belirlenen vakıf türüne göre çekişmeli taşınmazda vakfın bir hakkının kalıp kalmadığının, taviz bedeli ödenip ödenmeyeceğinin vakıf şerhinin doğrudan kaldırılması gerekip gerekmediğinin hiçbir kuşkuya yer bırakmadan saptanması bu tür davalarda önem kazanmaktadır.

Hal böyle olunca vakıflara ait tapu kaydı ilk tesisinden itibaren getirtilmeli, vakıf durumunu gösterir kayıtlar ve dayanılan diğer belgeler merciinden istenmeli, ... Genel Müdürlüğünden kayda işaret edilmiş vakfın türü hakkında bilgi alınmalı ve HUMK’nun 275. maddesi uyarınca yukarıdan beri sayılan ilkeleri kapsar biçimde bilirkişi görüşüne başvurularak sonucuna uygun bir hüküm kurulmalıdır.

Somut olayda; mahkemece bu yönler üzerinde durulmaksızın davanın yazılı olduğu şekilde reddi doğru değildir.

Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı ... idaresinin temyiz isteminin reddine, hükmün (2). bent uyarınca temyiz eden davalılar ... ... ve ... yararına BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatıranlara iadesine, 05.11.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.