Esas No: 2022/12798
Karar No: 2023/1009
Karar Tarihi: 09.02.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/12798 E.  ,  2023/1009 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1079 E., 2022/1785 K.

DAVALILAR : 1- ...

2-... ... Tahmil Tahliye Nakliye

vekilleri Avukat ...

3- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 15.09.2020

HÜKÜM/KARAR : Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/407 E., 2022/131 K.

Taraflar arasındaki itibari hizmet süresi tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ... Ambalaj San. Tic. AŞ, ... ... Tahmil Tahliye Nakliye vekili ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı şirketlerin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... Ambalaj San. Tic. A.Ş., ... ... Tahmil Tahliye Nakliye vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işverenlere ait ambalaj fabrikası işyerinde granür makinesi (ekstruder) operatörü olarak ambalaj üzerine baskı yapılan makinelerle aynı ortamda üretimde çalıştığını belirterek, bu çalışmalarından dolayı yapılan bildirimlerine karşılık 506 sayılı yasanın ek 5. Maddesi kapsamında itibari hizmet süresi verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. ve ... ... vekili; davanın hakdüşürücü süre geçtikten sonra açıldığını; işyerinin, 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesindeki koşullara sahip olmadığını; İTÜ öğretim görevlileri tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda da, işyeri koşullarının itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir durumda olmadığının tespit edildiğini; emsal kararların kesinleşmediği ve eldeki dava yönünden kesin hüküm oluşturmayacağını; basın iş kolunda olmayan ve maddenin aradığı etkenlere maruziyetin bulunmadığı işyeri ortamındaki çalışmaya ilişkin istemin reddi gereğini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili, basım ve gazetecilik işyerinde geçen çalışmaya dayalı talep yönünden, 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi koşullarının davacı yönünden gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddi gereğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Ambalaj San. Tic. A.Ş., ... ... Tahmil Tahliye Nakliye ve davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi koşullarının davacı yönünden gerçekleştiğinin kanıtlanmadığı, kanıtlar toplanmadan eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğu, beyan ve itirazlar konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadan hüküm oluşturulduğunu beyanla, re'sen gözetilecek nedenlerle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş., ... ... vekili, hakdüşürücü süre ve husumet itirazlarını tekrar ederek; bilirkişi raporuna yönelik itirazlar değerlendirilmeyerek hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini; hükme dayanak bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu; aynı konudaki istemlerin reddine ilişkin kararların Yargıtayca onandığını; davanın reddi gereğine ilişkin emsal Yargıtay HGK ve özel Daire içtihatlarının gözetilmediğini; davacının çalıştığı dönemde havalandırma sistemi mevcut olduğundan olumsuz etkenlere maruz kalmadığı; Anayasa Mahkemesi iptal kararı gereğince, 27.03.2007 tarihi öncesi için tespit hükmü kurulmasına yasal olanak bulunmadığını; işyerinin basım işyeri niteliğinin bulunmadığının Yargıtay kararlarıyla tespit edildiğini; çalışma dönemindeki denetim ve incelemelerde olumsuzluk tespit edilmediğinin raporlarla belirgin bulunduğunu; hiçbir çalışanın meslek hastalığına yakalanmadığını; davacı yönünden itibari hizmetten yararlanma koşullarının gerçekleşmediğini beyanla istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının, granül makinesi operatörü konumunda geçen çalışmasının, itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda geçip geçmediğinin tespiti amacıyla, bilirkişi kurulu katılımıyla işyerinde keşif yapılarak tarafların bildirdiği tanıklar da dinlenip; bilirkişi kurulundan, konuya ilişkin yargısal denetime elverişli irdeleme içeren rapor alındığı; hükme dayanak alınan rapor içeriğinde, dava konusu uyuşmazlık yönünden; işyerinin kapsamı, çalışma düzeni ve koşulları ile bölümleri ve bu bölümlerin taşıdıkları özellikler, hangi bölümlerdeki çalışmalarda söz konusu yasal düzenlemede sayılan fiziksel dış etkenlere maruz kalındığı ve buna bağlı olarak itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir işlerden olup olmadığı yönlerinin teknik özellikleri ortaya konularak belirlendiği; bu kapsamda, kesinleşen mahkeme kararları uyarınca matbaa işyeri sınıfında değerlendirilmesi gereken işyeri kapalı alanında, ekstruder, matbaa, kesme, laminasyon bölümlerinin bulunduğu ve bilirkişi raporundaki tespit uyarınca % 90-95 oranında sadece baskılı ambalaj malzemesi üretildiği; çeşitli gıda malzemelerinin değişik ebatta ambalajlanmasını sağlayan metaryaller üzerine baskı ve laminasyon işi yapılması esnasında, mürekkep, etil alkol, izopropil alkol, etil asetat, etilen glikol, metoksi ve etoksi propil alkol, laminasyon tutkalı, selülozik ve sentetik lak gibi kimyasallar kullanıldığı; baskı işinin gravür tekniği ile silindir üzerine uygulandığı, makina temizliğinin solventle yapıldığına ilişkin tespitler ışığında; dava konusu dönemde granül makinesi operatörü olan davacının, solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışarak, işyeri ortamındaki etkenlere maruz kaldığı için itibari hizmet süresinden yararlanma koşullarına sahip olduğu tespit edildiğinden, davacının itibari hizmet saresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda çalıştığına yönelik ilk derece mahkemesi yaklaşımı usul ve yasaya uygun ancak davalı Kurumun fer'i müdahil konumunda kabulüne yönelik hatanın giderilmesi için kararın düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiğine dair gerekçeyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. ve ... ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Ambalaj San. Tic. A.Ş., ve ... ... Tahmil Tahliye Nakliye vekili, davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... Ambalaj San. Tic. A.Ş., ... ... Tahmil Tahliye Nakliye ve davalı Kurum vekili istinaf gerekçeleri ile temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. 506 sayılı Kanun'un Ek madde 5 inci hükmüdür.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... Ambalaj San. Tic. A.Ş.,... ... Tahmil Tahliye Nakliye ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıdaki yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...