Esas No: 2022/6141
Karar No: 2023/7709
Karar Tarihi: 26.12.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/6141 E.  ,  2023/7709 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2019/554 Esas, 2022/305 Karar

ASIL DAVADA DAVACILAR : 1....

2.... ... ... Mob. San. Tic. Ltd. Şti.

3.... ... ... Mob. San. Tic. Ltd. Şti.

vekilleri Avukat ...

ASIL DAVADA DAVALI-

BİRLEŞEN DAVADA DAVACI : Mercansoy Day. Türk. Mal. Tic. San. A.Ş.

vekili Avukat ...

BİRLEŞEN DAVADA DAVALI : ... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ :

HÜKÜM : Asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine

asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili

BİRLEŞEN DAVA : İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2005/241 E.

Taraflar arasındaki asıl menfi tespit birleşen alacak davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde; davacı asıl borçlu ... ... ... Mobilya Sanayi Ltd. Şti. ile davalı arasında süregelen bir ticari ilişki bulunduğunu, cari hesap ilişkisi içerisinde davacıdan 27 adet müşteri senedinin davalı tarafından teminat olarak alındığını, 07.08.2001 tarihli taahhütname ile alınan senetlerin teminat senedi olduğunun ve başka bir amaçla kullanılamayacağının taahhüt edildiğini, davacı ... ... ... Elektronik Dayanıklı Tüketim Malları Ltd. Şti.'nin asıl borçlu şirketin borcuna karşılık 07.08.2001 tarihli kefaletname ile 30.000,00 TL bedelle kefil olduğunu, diğer davacı ...'ın ise sahte imzalarla kefaletname imzalamış gibi gösterilerek 30.000,00 TL borçlandırıldığını, davalı tarafından davacılar aleyhine teminat olarak verilen müşteri senetlerine dayalı olarak icra takibine girişildiğini, davacı asıl borçlu ... ... ... Mobilya San. Ltd. Şti.'nin davalı şirkete ödemeler yaptığını, borcunun bulunmadığını, davalı tarafından davacıları ibra ettiğine ilişkin belgelerin düzenlendiğini, buna rağmen teminat olarak verilen senetlerin iadesi için keşide edilen ihtarnamenin semeresiz kaldığını ileri sürerek icra takiplerinden dolayı davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine ve %40 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı Mercansoy Dayanıklı Tüketim Malları A.Ş. vekili birleşen dava dilekçesinde; davacı tarafından davalının kefili olduğu alacakların tahsil edilememesi üzerine girişilen icra takibinin davalının itirazı sonucu durduğunu, davalının imzalı kefaletnameler dolayısıyla müşterek ve müteselsil borçlu sıfatı ile borçtan sorumlu olduğunu, itirazın kaldırılması talebinin icra mahkemesince reddedildiğini ileri sürerek 16.680,00 TL alacağın icra takip talebinden itibaren işleyecek aylık %10 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, icra inkar tazminatına ve icra mahkemesince aleyhe hükmedilen %40 icra inkar tazminatının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili asıl davada cevap dilekçesinde; davalının alacağını tahsil edememesi üzerine borçlular hakkında icra takibi başlattığını, davacıların iddialarının yasal dayanağının bulunmadığını savunarak davanın reddine, %40 kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... vekili birleşen dosyada cevap dilekçesinde; davacı tarafından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, davacı tarafından açılan itirazın kaldırılması davasının retle sonuçlandığını, takibin dayanağı kefalet sözleşmesindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 11.04.2012 tarih, 2005/58 E. ve 2012/61 K. sayılı kararı ile asıl davada, asıl borçlu davacı ... ... ... Mobilya Sanayi Ltd. Şti. ile davalı Mercansoy Dayanıklı Tüketim Malları San. A.Ş. arasında kurulan ticari ilişkide diğer davacılar ... ... ... Elektronik Dayanıklı Tüketim Malları Ltd. Şti ile ...'ın kefaletnameler imzalamak suretiyle kefil oldukları, asıl borçlu davacı şirketin davalı yana borcunun olmadığı, birleşen davada, davacı Mercansoy Dayanıklı Tüketim Malları San. A.Ş.'nin ticari defterlerlerinde vade farkı faturası düzenlenmiş ise de; taraflar arasında bu konuda yazılı anlaşmanın ya da teamülün bulunmadığı, asıl davanın davacısı asıl borçlu ... ... ... Mobilya Sanayi Ltd. Şti.'nin 9.950,00 TL tutarındaki ödemesinin davacı/asıl davanın davalısı şirketin ticari defter ve kayıtlarında yer almadığı, asıl borçlu davacı ... ... ... Mobilya Sanayi Ltd. Şti 'nin davalı/birleşen dava davacısı Mercansoy Dayanıklı Tüketim Malları San. A.Ş.'ne borçlu olmadığı için diğer davacı kefiller ... ... ... Elektronik Dayanıklı Tüketim Malları Ltd. Şti. ile ...'ın da taahhütnamelerden dolayı borçlu olmadıkları gerekçeleriyle asıl dava yönünden davanın kabulüne, davacıların İstanbul 12. İcra Müdürlüğü'nün 2002/624 E. ve 2002/625 E. sayılı dosyalarından dolayı (16.680,00 TL) borçlu olmadıklarının tespitine, koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, birleşen davanın reddine karar verilmiş, karar asıl davanın davacılar vekili ve asıl davanın davalı birleşen davanın davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 15.05.2013 tarih, 2013/3688 E. ve 2013/8830 K. sayılı kararı ile asıl davanın davacılarından ... ... ... Elektronik Dayanıklı Tüketim Malları Ltd. Şti. yetkilisi ... ...'ın 02.07.2008 havale tarihli dilekçesinden de açıkça anlaşılacağı üzere asıl borçlu olan davacı ... ... ... Mobilya Sanayi Ltd. Şti.'nin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi gerekirken kefil durumundaki ... ... ... Elektronik Dayanıklı Tüketim Malları Ltd. Şti.'nin ticari defterleri incelenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi asıl davanın davalı/birleşen davanın davacı vekilince, dosyaya sunulan 25.02.2002 ve 07.08.2001 tarihli belgelerin sahte olduğu iddia edilerek itiraz edilmiş olmasına rağmen bu yöndeki itirazları üzerinde durulmadan ve herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmaksızın eksik inceleme ile karar tesisinin doğru görülmediği gerekçesiyle karar asıl davanın davalısı birleşen davanın davacısı yararına bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece 06.03.2017 tarih, 2016/1056 E. ve 2017/291 K. sayılı karar ile taraf defterleri üzerinde yapılan incelemede söz konusu senetler sebebiyle asıl dosyada davacıların borçlu olmadığı, taraflar arasındaki hukuki ilişkide vade farkı düzenleneceğine dair açık bir sözleşme olmadığı, buna yönelik bir teamülün de bulunmadığı, bu bakımdan davalı defterlerine işlenen vade farkına dayalı fatura sebebiyle davacıların borçlu addedilemeyeceği, yine davacı ... ... ... tarafından ödenen 9.950,00 TL tutarındaki ödemenin de davalı şirket kayıtlarına işlenmediği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacıların takibe konu senetler ve takipler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, bu takiplerin ayrı ayrı davacılar yönünden iptaline, davalının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davacıların tazminat taleplerinin reddine, davaya konu teşkil eden kefaletnameler altındaki imzaların davalı ...'a ait olmadığı, bu nedenle davalının söz konusu kefaletname nedeniyle borçlu olmadığı gerekçesiyle birleşen davanın reddine, icra hukuk mahkemesi tarafından davalı lehine %40 icra inkar tazminatına hükmedildiğinden bir alacak ve takip dosyası nedeniyle ancak ... bir icra inkar tazminatına hükmedilebileceğinden, mükerrer olmaması nedeniyle davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiş, karar asıl davanın davacılar vekili ve asıl davanın davalı -birleşen davanın davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 17.04.2019 tarih, 2018/3511 E. ve 2019/2676 K. sayılı kararı ile davalı karşı davacının sahtelik iddiasına konu olan 07.08.2001 tarihli taahhütname ve 25.01.2002 tarihli ödeme belgesi (dekont) ile buna atıfta bulunan aynı tarihli ibra belgesi üzerinde durulmak suretiyle sahtelik yönünden inceleme yapılıp varılacak uygun bir sonuç çerçevesinde karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar asıl davalı-birleşen davacı yararına bozulmuştur.

E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada takibe konu edilen senetlerin teminat senetleri olduğu, ticari defter ve belgeler üzerinde yapılan bilirkişi incelemelerinde davalının davacıdan bir alacağı tespit edilemediğinden asıl davanın kısmen kabulüne, davacıların İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün 2002/624 E. ve 2002/625 E. sayılı dosyaları ile takibe konu olan senetler nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine, birleşen dava yönünden ise; yaptırılan imza incelemelerinde 07.08.2001 tarihli kefaletnamede ... adına atılı imzaların ...'ın ... ürünü olmadığı, inceleme konusu 14.02.2002 tarihli ibranamede "Mercansoy" kaşe izi üzerine atılı imza ile ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği, inceleme konusu 25.01.2002 tarihli nakit-çek tahsilat bordrosunda imza bulunmadığı, davaya konu teşkil eden kefaletnameler altındaki imzaların davalı ...'ın ... ürünü olmadığından davalının söz konusu kefaletname sebebiyle borçlu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, icra hukuk mahkemesi tarafından davalı lehine %40 icra inkar tazminatına hükmedildiğinden bir alacak ve takip dosyası nedeniyle ancak ... bir icra inkar tazminatına hükmedilebileceğinden, mükerrer olmaması nedeniyle davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davanın davacılar vekili ve asıl davanın davalı -birleşen davanın davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Asıl davacılar - birleşen davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; asıl ve birleşen dava yönünden ayrı ayrı %40 tazminat taleplerinin reddi yönündeki kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Asıl davalı - birleşen davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; asıl davada, asıl davanın davacılarından ... ... ... Elektronik Dayanıklı Tüketim Malları Ltd. Şti. yetkilisi ... ...'ın 02.07.2008 havale tarihli dilekçesinden de açıkça anlaşılacağı üzere asıl borçlu olan davacı ... ... ... Mobilya Sanayi Ltd. Şti.'nin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi gerekirken kefil durumundaki ... ... ... Elektronik Dayanıklı Tüketim Malları Ltd. Şti.'nin ticari defterleri incelenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi davacının verilen kesin süre içinde defter ve belgelerini sunmadığından, bilirkişi ücretini yatırmadığından kesin süre içinde yerine getirilmeyen bir işlemin bu süre geçtikten sonra yerine getirilmesine olanak bulunmadığını, Yargıtay bozma doğrultusunda incelenmesi gereken belgelerin müvekkilince düzenlendiği iddiası ile karşı taraf davacı/ birleşen davalı tarafından sunulmuş olan 25.01.2002 tarihli ve 07.08.2001 tarihli taahhütname başlıklı belgeler olduğunun mahkemeye bildirildiğini, mahkemece belge asıllarının sunulması yönünde kesin mehil verildiğini, ancak belge asıllarının sunulmadığını, sahte olduğunu ileri sürdükleri belgelerin asıllarının müvekkilinde bulunmayacağını, davacı-karşı davalının asıl diye ısrar ettiği bu belgeler süresi içerisinde sunulmadığının mahkemece dikkate alınması gerektiğini, birleşen dava yönünden dosya içerisinde davalı ...'a ait 2 adet kefaletname yer aldığını bunlardan birinin 06.03.2001 tarihli diğerinin 07.08.2001 tarihli olduğu davalı ...'ın davanın 28.04.2010 tarihli celsesinde 06.03.2001 tarihli 25.000,00 TL tutarlı kefaletname üzerindeki imzanın kendisine ait olduğunu açıkça ikrar ettiğini, Adli Tıp Kurumunca 07.08.2001 tarihli kefaletname başlıklı belge incelenmişse de incelemeye esas tutulan 17 adet belgenin 16 tanesinin imza tarihi olan 07.08.2001 tarihinden sonraki tarihli olduğu, belgelerden sadece 1 tanesi önceki tarihli ise de (05.07.2001 tarihli sirküler fotokopisi) bu belgenin de asıl olmayıp fotokopi olduğu bu sebeple imza incelemesinin sıhhatli olduğundan bahsedilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl dava yönünden icra takipleri nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine, birleşen dava yönünden alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci ve 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davalı-birleşen davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş olmasına rağmen bozma gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Dairemizce 17.04.2019 tarihli bozma ilamında davalı karşı davacının sahtecilik iddiasına konu 07.08.2001 tarihli taahhütname ve 25.01.2002 tarihli ödeme belgesi (dekont) ile buna atıfta bulunan aynı tarihli ibra belgesi üzerinde durulmak suretiyle sahtecilik yönünden inceleme yapılıp varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gereğine işaret edilmiştir. Dairemiz bozma ilamı sonrasında dosya İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Başkanlığı'na gönderilmiş, Mahkemece İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Başkanlığı'na hitaben yazılan 04.03.2020 tarihli üst yazıda 07.08.2001 tarihli kefaletname ... ve dökümü yapılan bir kısım belge asıllarının gönderildiği belirtilerek, 07.08.2001 tarihli taahhütname ile 25.01.2002 tarihli ödeme belgesi (dekont) ile buna atıfta bulunan aynı tarihli ibra belgesi üzerindeki ...'a ait olduğu iddia edilen imzaların ...'a ait olup olmadığının denetime elverişli gerekçeli ve ayrıntılı olarak tanzim edilecek raporla tespiti istenilmiştir. Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nin 18.11.2020 tarihli raporunda 07.08.2001 tarihli kefaletnamede ... adına atılı imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'ın ... ürünü olmadığı belirtilmiştir. Ancak uyuşmazlık konusu 07.08.2001 tarihli taahhütname tarihinden çok sonraki yıllara ait belge asılları ve taahhüt tarihinden önceki tarihlere ilişkin fotokopi belgeler getirtilmiş, Adli Tıp Kurumunca da bu belgeler esas alınarak rapor düzenlenmiştir. Oysa isabetli ve doğru bir grafolojik inceleme yapılabilmesi için davalı ...'a ait sözleşme tarihinden önceki tarihli belge asılları getirtilip bu belge asılları da dikkate alınmak suretiyle taahhütname altındaki imzanın davalı ...'a ait olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Yine Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nin 18.11.2020 tarihli raporunda sağ alt köşesinde "MERCANSOY" anteti bulunan, "25.01.2002 tarih itibarıyla ... ... ... ..." ibaresi ile başlayıp, "...Saygılarımızı sunarız" ibaresi ile biten, 14.02.2002 tarihli ibranamenin incelendiği belirtilmiş olup, söz konusu belgenin aslının mı fotokopisinin mi incelendiği belirtilmemiştir. Ayrıca Mahkemece Adli Tıp Kurumuna hitaben yazılan yazıda söz konusu ibranamede Mercansoy Dayanıklı Tüketim Malları San. A.Ş. kaşesi üzerine atılan imzanın ...'a ait olup olmadığının tespiti istenilmişse de asıl davacılar ve birleşen davalı ... söz konusu ibraname ile asıl davalı birleşen davacının kendilerini ibra ettiğini belirttiğinden, davalı-birleşen davacı tarafça ibranamede Mercansoy Dayanıklı Tüketim Malları San. A.Ş. kaşesi üzerine atılan imzanın sahteliği iddia edildiğinden, ibranamenin düzenlendiği tarihteki Mercansoy Dayanıklı Tüketim Malları San. A.Ş.'nin imza yetkililerinin tespit edilerek imza örneklerinin alınması ve belge tarihine yakın tarihteki ıslak imzaların bulunduğu belge asıllarının celbedilerek imza incelemesi yapılmak üzere Adli Tıp Kurumuna gönderilmesi gerekmektedir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada taraflara bozma ilamında belirtilen belge asıllarını sunmak üzere süre verilmiş, asıl davacılar ve birleşen davalı söz konusu belgelerin avukatları tarafından mahkemeye sunulduğunu bildirmiş, APS ile belgeleri mahkemeye gönderdiklerini gönderilen belgelerin ... ... imzasına tebliğ edildiğini belirtmişlerdir. Ancak APS ile gönderildiği iddia edilen belgelerin bozma ilamında belirtilen belgeler olup olmadığı tespit edilememiştir. Asıl davalı birleşen davacı tarafça sahte olduğunu ileri sürdükleri ibra belgesinin uhdelerinde olamayacağı belirtilmiştir. Bu durumda mahkemece yapılacak iş, 07.08.2001 tarihli taahhütname tarihinden önceki tarihli davalı ...'a ait belge asılları getirtilip bu belge asılları da dikkate alınmak suretiyle taahhütname altındaki imzanın davalı ...'a ait olup olmadığının tespiti ile sağ alt köşesinde "MERCANSOY" anteti bulunan, "25.01.2002 tarih itibarıyla ... ... ... ..." ibaresi ile başlayıp, "...Saygılarımızı sunarız" ibaresi ile biten, 14.02.2002 tarihli ibraname aslının mahkeme kasasında olup olmadığı araştırılarak aslının temini ile ibraname tarihi itibarıyla Mercansoy Dayanıklı Tüketim Malları San. A.Ş.'nin imza yetkililerinin tespit edilerek imza örneklerinin alınması ve belge tarihine yakın tarihteki ıslak imzalarının bulunduğu belge asıllarının celbedilerek sahtelik yönünden inceleme yapılıp varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar vermektir. Söz konusu ibraname aslının temin edilememesi halinde dosyadaki mevcut delil durumuna göre bir karar verilmesi gerekir. Açıklanan nedenlerle hükmün asıl davalı-birleşen davacı yararına bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Asıl davalı-birleşen davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre asıl davacılar ve birleşen davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

26.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.