Esas No: 2022/4478
Karar No: 2023/3927
Karar Tarihi: 27.11.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/4478 E.  ,  2023/3927 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/751 E., 2022/938 K.

DAVA TARİHİ : 02.10.2019

HÜKÜM/KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/610 E., 2021/507 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 27.11.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir..

Belli edilen günde taraf vekillerine yapılan tebligata rağmen gelen olmamış, davalılardan ... İnş. Mlz. San. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ...'un mazeret dilekçesi verdiği, mazeret dilekçesinde olumsuz hava şartları ve mesleki yoğunluk sebebiyle duruşmaya katılamayacağını bildirdiği görüldü. Gereği düşünüldü temyiz incelemesinin evrak üzerinden yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; hissedar olduğu taşınmaz için davalılardan yüklenici ... ile 13.04.2004 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, yüklenici ...'nun sözleşmeyi 06.01.2006 tarihli sözleşme ile davalılardan ... İnş. Mlz. San. Tic. Ltd Şti'ye devrettiğini, davalı ... İnş. Mlz. San. Tic. Ltd Şti’nin de 18.12.2007 tarihli protokolle sözleşmeyi davalı ...’ya devrettiğini, sözleşmesinin 8.maddesinde, belirtilen süre içinde ev teslimi yapılmadığı takdirde, yüklenici firmanın geçen her ay için daire başına 100,00 Euro kira bedeli ödeyeceğinin hüküm altına alındığını, müvekkiline verilmesi gerekli olan bağımsız bölümlerin 29.11.2011 tarihinde teslim edilmesi gerekirken henüz teslim edilmediğini iki daire için ilk bir yıl maktu kira bedeli üzerinden, diğer yıllar ile dükkanlar açısından emsal kira bedellerinin bilirkişi marifetiyle belirlenmek üzere şimdilik daireler için 16.000,00 TL ve dükkanlar için de 4.500,00 TL olmak üzere toplam 20.500,00 TL’nin ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 01.07.2021 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 360.543,94 TL’ye çıkartmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; 13.04.2004 tarihli sözleşmede imzasının olmadığının sözleşmede açık ve net olduğunu, kendisinin davalı ... İnş. Mlz. San. Tic. Ltd. Şti’nin yetkilisi ... ile yapılan protokolden bahsedildiğini ama davalı ... İnş. Mlz. San. Tic. Ltd. Şti’nin protokole uymadığını, inşaatın yapımı için gerekli vekaletnamenin verilmediğini, davacıdan aldığı arsayı başkasına sattığını, alan şahsın da vekalet vermesinin sağlanmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... İnşaat Turz.Otom Mad. Gıda Ltd Şti yetkilisi cevap dilekçesinde; 18.12.2007 tarihinde protokol başlıklı sözleşmedeki bütün edimleri diğer davalı ...'ya devrettiğini, sözleşmenin bütün sorumluluklarının ... tarafından yerine getirileceğinin belirtildiğini, bu yüzden da arsa sahiplerinin sözleşmedeki kira maddesinin yerine getirilme şartının ...'ya ait olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.07.2016 tarih ve 2012/370 E., 2016/347 K. sayılı dosyasında tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, yine verilmesi kararlaştırılan üç dükkanın bedeli olan 195.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın 30.10.2019 tarihinde kesinleştiği, davalılardan ... İnş. Mlz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin kira bedeli olarak davacıya 1200 Euro verdiği, davalılardan ... vekilinin, davacının 165 m² daire yerine 250 m² daire aldığını, davacıya her bir dairede 85 m² fazladan verildiğini, davacı tarafın zenginleştiğini, bu konuda Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/12 E. sayılı dosyası ile dava açtıklarını, bu davanın bekletici mesele yapılmasını talep etmiş ise de, davacının eldeki iş bu davayı kira alacağı talebiyle açtığı, ortada Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/370 E., 2016/347 K. sayılı kararıyla verilen ve kesinleşen bir kararın bulunduğu, davalı ...'nın sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacağı bakımından açtığı davanın bekletici mesele yapılmasının gerekmediği, dava tarihi ile sözleşmede kararlaştırılan teslim tarihi olan 29.11.2011 arası gecikilen süre yönünden sözleşmenin 10. maddesine göre gecikilen her ay için 100 Euro gecikme tazminatının ödenmesi gerektiği, buna göre 2 adet daire ve 3 adet dükkan yönünden gecikme tazminatının 360.543,94 TL olduğu, davacıya 1200 Euro kira ödemesi yapıldığı ve ödenilen 1200 Euro kira bedelinin düşülmesi sonucu davacının toplamda 346.738,06 TL kira alacağına hak kazandığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, 346.738,06 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; yapılan sözleşmenin askıda olduğunu, davacı tarafın asli yükümlüğü olan vekaletname verme yükümünü yerine getirmediğini, sözleşmeyi protokol ile devredenlere vermiş oldukları vekaletnameyi de azlettiklerini, arsada bulunan halen kullanılan eski evlerin yıkımının dahi yapılmadığını, açık bir şekilde ruhsat tarihinden itibaren 1100 günlük süre öngörüldüğünü, ancak davacı vekaletname vermediği için asla bu parselde ruhsat alınamadığını, bu davanın sonucunu temelden etkileyecek karar ve dosyaların yargılamalarının bekletici mesele yapılıp verilecek karara göre bu dosyada haklı bir hüküm tesisinin mümkün olacağını, 13.04.2004 tarihli sözleşmeye konu 417 ada 70 parselde bir çok hissedar olduğunu, onlardan bir tanesinin de davacı ve kardeşleri olduğunu, 70 parselin ifraz ve taksim sonucu 3 tane parsele ayrıldığını ve 6576 ada 1 parsel şeklinde davacı adına hissesi olan ve tek inşaatın yapılamadığı parsel olan parselin kaldığını, bilirkişi raporunda tevhidden bahsedildiği halde tevhid yapılmadığını ve bu işlemleri tapuda davacı adına ... ve ...'ın o zaman var olan vekaletnameye istinaden yapıldığını,sözleşmelerde davacıya 2 adet 165m2 daire, 3 tane de m² si 30 m² olan dükkan verilmesi konusunda anlaşıldığını, işin süresinin de ruhsat tarihinden itibaren 1100 gün olduğunu, davacının ilgili vekaletnameyi müvekkiline hiç vermediğini, diğer davalılara vermiş olduğu vekaletnameyi ise azlederek vekaletname verme edimini yerine getirmediğini, itirazlarının hiç bir zaman değerlendirilmediğini,müvekkilinin Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/12 E. sayılı dosyası ile tapuların iadesini ve fazladan kazanımlarının sebepsiz zenginleşme nedeniyle ödenmesi talebinde bulunduğunu ve dosyanın derdest olduğunu, bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkili ile davacı arasında daha önce hükme bağlanan ve kesinleşen ancak yargılamanın yenilenmesi talep ettikleri Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/370 E.,2016/347 K. sayılı dosyası ile bir kısım tapuların taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği iptal edilerek davacı adına tescil edildiğini, ayrıca yine davaya konu sözleşmede geçen dükkan karşılığında 195.000 TL tazminata hükmedildiğini, bu bedelin tazminat adı altında 500.000 TL'yi aşan bir miktarda davacıya ödendiğini dükkan konusunda ayrıca kira ve de yeniden bir tazminat ödenmiş olmasının da haklı bir kaldırma nedeni olduğunu, davacının bu dairelerden birini ilk sözleşmeyi yaptığı ... ’a 40.000,00 Euro bedelle sattığını ve parasını aldığını, bedelini satarak aldığı daire için kira bedeli tazminatı da almış olmasının hukuka aykırı olduğunu, toplamda beş adet daireyi ve üç adet dükkanı ...’a satarak parasını aldığını, üç adet 165 m² ve üç adet dükkan tapusunu devir ve temlik etmeyerek ve mülkiyetinde tutarak hukuka aykırı bir şekilde 1m² dahi tapu vermeden ve 1 kuruş dahi harcamadan ve vermeden sebepsiz zenginleştiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, mahkeme kararının tapu kayıtlarına, taraflar arasındaki sözleşme ve protokol hükümlerine uygun olduğu, kira bedelinin yasal hükümlere ve müstekar içtihatlara uygun olarak belirlendiği, davalının kendisine husumet düşmeyeceği yönündeki iddiasının kök sözleşmede, devir sözleşmesinde ve protokolde yer alan sözleşmenin devri hükümlerine aykırı olduğu, davalının kendisine vekaletname verilmediği yönündeki savunmasının, protokolde devredilen ...'ya vekaletnamenin, devreden ... tarafından verileceği hükmünün yer almasına ve sözleşme akidi arsa sahibi davacıya bu yönde herhangi bir ihtar yapılmamış olmasına göre yerinde olmadığı, sebepsiz zenginleşmeye ilişkin dava dosyasının bu dava ile birleştirilerek görülmesinde hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekilince istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklı gecikme tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

818 sayılı Türk Borçlar Kanununun 355 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/370 E., 2016/347 K. sayılı dosyasında, davacıya sözleşme gereği verilmesi gereken üç adet dükkanın yapılmaması nedeniyle tapu iptal ve tescilinin talep edilemeyeceği, bedellerinin talep edilebileceği gerekçesiyle, üç adet dükkan bedeli olan 195.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan tahsiline karar verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür. Bu durumda, davacının üç adet dükkan bedelini anılan dosyanın dava tarihi olan 10.08.2012 tarihinden itibaren yasal faiziyle almış olduğu, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre teslim tarihinin 29.11.2011 tarihi olduğu, davacının üç adet dükkan yönünden, kararlaştırılan teslim tarihi 29.11.2011 ile anılan 2012/370 E. sayılı dosyanın dava tarihi olan 10.08.2012 tarihleri arası için gecikme tazminatı talep edebileceği gözetilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

Yukarıda 2. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILARAK, İlk Derece Mahkemesi kararının davalı ... yararına BOZULMASINA,

Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunmayan davalı ... yararına duruşma vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.