Esas No: 2022/7031
Karar No: 2024/3668
Karar Tarihi: 27.05.2024

**8. Hukuk Dairesi         2022/7031 E.  ,  2024/3668 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/97 E., 2021/150 K.

KARAR : Kısmen kabulü ile, sair istinaf itirazlarının reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : Söke Kadastro Mahkemesi

SAYISI : 2017/5 E., 2019/9 K.

Taraflar arasındaki uygulama kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl dosya davalıları-birleşen dosya davacıları ... ve arkadaşları vekili ile davalı ... ve arkadaşları vekili ve davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl dosya davalıları-birleşen dosya davacıları ... ve arkadaşları vekili ile davalı ... ve arkadaşları vekilitarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Uygulama kadastrosu sırasında çekişmeli İzmir ili Selçuk ilçesi Cumhuriyet Mahallesi davacı ... adına kayıtlı yeni 131 ada 12 (eski 9909) parsel sayılı taşınmaz 20.120,00 m²; davalı ... ... ve müşterekleri adına kayıtlı yeni 131 ada 11 parsel (eski 1789) 57.200,00 m²; davalı ... ve müşterekleri adına kayıtlı yeni 131 ada 13 parsel (eski 9908) 10.000,00 m²; birleşen davada davacı ... ve müşterekleri adına kayıtlı yeni 129 ada 1 parsel (eski 6363) parsel 43.692,00 m² yüzölçümü ile tapuda kayıtlı iken uygulama kadastrosu sırasında sırasıyla 17.281,76 m², 56.852,89 m², 9.969,52 m² ve 42.180,01 m² yüzölçümü ile tespit edilmiştir.

Asıl ve birleşen davada davacılar uygulama kadastrosunun hatalı yapıldığı iddiası ile tespite itiraz etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davacı-birleşen dosya davalısı ...’ın davasının kısmen kabul, kısmen reddine, İzmir ili Selçuk ilçesi Cumhuriyet Mahallesi ... Mevkii 131 ada 12 parsel sayılı taşınmazın yenileme kadastro tepsitinin iptaline, davacı ...’ın maliki olduğu İzmir ili Selçuk ilçesi Cumhuriyet Mahallesi ... Mevkii 131 ada 12 parsel sayılı taşınmazın 25.05.2018 havale tarihli ek rapor uyarınca 24.05.2016 havale tarihli bilirkişi raporu ekinde bulunan ölçü krokisi ve alan hesap cetvelinde belirtilen geometrik şekil ve yüzölçümü ile tapuya kayıt ve tesciline, davalı ... ... ve ...’nın maliki olduğu aynı yer 131 ada 13 parsel (eski 9908 parsel) sayılı taşınmazın yenileme kadastro tepsitinin iptaline, davalı ..., ... ve ...’nın maliki olduğu İzmir ili Selçuk ilçesi Cumhuriyet Mahallesi ... Mevkii 131 ada 13 parsel sayılı taşınmazın 25.05.2018 havale tarihli ek rapor uyarınca 24.05.2016 havale tarihli bilirkişi raporu ekinde bulunan ölçü krokisi ve alan hesap cetvelinde belirtilen geometrik şekil ve yüzölçümü ile tapuya kayıt ve tesciline, davalı ..., ... ...’in maliki olduğu aynı yer 131 ada 11 parsel (eski 1789 parsel) sayılı taşınmazın yenileme kadastro tespitinin iptaline, davalı ..., ... ...’in maliki olduğu İzmir ili Selçuk ilçesi Cumhuriyet Mahallesi ... Mevkii 131 ada 11 parsel sayılı taşınmazın 25.05.2018 havale tarihli ek rapor uyarınca 24.05.2016 havale tarihli bilirkişi raporu ekinde bulunan ölçü krokisi ve alan hesap cetvelinde belirtilen geometrik şekil ve yüzölçümü ile tapuya kayıt ve tesciline, davalı-birleşen dosya davacıları (2014/19 Esas, 2014/7 Karar) ..., ..., ..., ...’in davasının kısmen kabul, kısmen reddine, İzmir ili Selçuk ilçesi Cumhuriyet Mahallesi ... Mevkii 129 ada 1 parsel (eski 6363 parsel) sayılı taşınmazın yenileme kadastro tepsitinin iptaline, davalı-birleşen dosya davacıları ..., ..., ..., ...’in maliki olduğu İzmir ili Selçuk ilçesi Cumhuriyet Mahallesi ... Mevkii 129 ada 1 parsel (eski 6363 parsel) sayılı taşınmazın 25.05.2018 havale tarihli Ek rapor uyarınca 24.05.2016 havale tarihli bilirkişi raporu ekinde bulunan ölçü krokisi ve alan hesap cetvelinde belirtilen geometrik şekil ve yüzölçümü ile tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu taşınmazlardan aynı yer 131 ada 12 parsele komşu yol ile yine aynı yer 129 ada 1 parsele komşu yolun 25.05.2018 havale tarihli ek rapor uyarınca 24.05.2016 havale tarihli bilirkişi raporu ekinde bulunan ölçü krokisi ve alan hesap cetvelinde belirtilen geometrik şekil ve yüzölçümü ile yol olarak bırakılmasına, dava konusu taşınmazlardan aynı yer 131 ada 12 parsel ile aynı yer 129 ada 1 parsel sınırları arasında kalan dere yatağının 25.05.2018 havale tarihli ek rapor uyarınca 24.05.2016 havale tarihli bilirkişi raporu ekinde bulunan ölçü krokisi ve alan hesap cetvelinde belirtilen geometrik şekil ve yüzölçümü ile dere olarak bırakılmasına karar verilmiş; hüküm asıl dosya davalıları-birleşen dosya davacıları ... ve arkadaşları vekili ile davalı ... ve arkadaşları vekili tarafından istinaf edilmiş; Bölge Adliye Mahkemesince infazda tereddüte neden olmayacak şekilde, asıl ve birleşen dosya taraflarının karar başlığında ayrı ayrı gösterilip, asıl ve birleşen dosyalar bazında ayrı ayrı hüküm kurulmamasında; hüküm fıkrasında, uygulama kadastrosunun iptaline ve düzeltilmesine karar verilen dava konusu taşınmaz bölümlerinin, harf ve yüzölçümleri ile ayrı ayrı gösterilerek, anılan bölümlerin hangi parselden alınarak hangi parsele eklendiği hususlarının ve dava konusu taşınmazların tespit ve tapuya tesciline karar verilen sonuç yüzölçümlerinin açıkça gösterilmeyip, infazda tereddüte neden olacak şekilde, doğrudan bilirkişi raporlarına atfen hüküm kurulmasında isabet bulunmadığı gerekçesi ile istinaf isteminde bulunan asıl dosya davalıları-birleşen dosya davacıları ... ve arkadaşları vekili ile davalı ... ve arkadaşları vekilinin istinaf itirazlarının açıklanan yönlerden kısmen kabulü ile; sair istinaf itirazlarının reddine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.2 ve 355. maddeleri uyarınca; Söke Kadastro Mahkemesi'nin 14.06.2019 tarihli ve 2017/5 Esas, 2019/9 Karar sayılı kararının kaldırılmasına,

Asıl dosyada; davacı-birleşen dosya davalısı ...'ın davasının kısmen kabul, kısmen reddine, davacı-birleşen dosya davalısı ... adına kayıtlı İzmir İli Selçuk ilçesi ... Mevkii, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parsel; davalılar ... ... ve ...'e ait İzmir ili Selçuk ilçesi ... Mevkii, yeni 131 ada 11 (eski 1789) parsel; davalılar ..., ... ve ...'a ait İzmir ili Selçuk ilçesi ... Mevkii, yeni 131 ada 13 (eski 9908) parsel sayılı taşınmazların uygulama kadastrosu tespitlerinin ayrı ayrı iptali ile, İzmir ili Selçuk ilçesi ... Mevkii, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parsel sayılı taşınmazda, 25.05.2018 havale tarihli ek bilirkişi raporu uyarınca, 24.05.2016 havale tarihli bilirkişi raporu ekinde bulunan ölçü krokisi ve alan hesap cetvelinde gösterildiği şekilde;

Anılan ölçü krokisinde (A) harfi ile işaretlenen 670,03 m²'lik kısmın, yoldan ayrılarak, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parsele eklenmesine;

Ölçü krokisinde (B) harfi ile işaretlenen 739,41 m²'lik kısmın, yeni 131 ada 13 (eski 9908) parselden ayrılarak, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parsele eklenmesine;

Ölçü krokisinde (C) harfi ile işaretlenen 667,54 m²'lik kısmın, yeni 131 ada 11 (eski 1789) parselden ayrılarak, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parsele eklenmesine;

Ölçü krokisinde (D) harfi ile işaretlenen 423,29 m²'lik kısmın, yeni 129 ada 1 (eski 6363) parselden ayrılarak, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parsele eklenmesine;

Ölçü krokisinde (E) harfi ile işaretlenen 222,06 m²'lik kısmın, dereden ayrılarak, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parsele eklenmesine;

Ölçü krokisinde (F) harfi ile işaretlenen 157,44 m²'lik kısmın, dereden ayrılarak, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parsele eklenmesine;

Ölçü krokisinde (G) harfi ile işaretlenen 330,67 m²'lik kısmın, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parselden ayrılarak, dereye eklenmesine;

Ölçü krokisinde (H) harfi ile işaretlenen 58,83 m²'lik kısmın, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parselden ayrılarak, yeni 129 ada 1 (eski 6363) parsele eklenmesine;

Ölçü krokisinde (J) harfi ile işaretlenen 74,62 m² lik kısmın, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parselden ayrılarak, yeni 129 ada 1 (eski 6363) parsele eklenmesine;

İzmir ili Selçuk ilçesi ... Mevkii, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parsel sayılı taşınmazın neticeten; 19.697,95 m² yüzölçümü ile tespit ve tapuya tesciline,

Davalılar ... ... ve ...'e ait, İzmir ili Selçuk ilçesi ... Mevkii, yeni 131 ada 11 (eski 1789) parsel sayılı taşınmazın neticeten; 56.185,35 m² yüzölçümü ile tespit ve tapuya tesciline,

Davalılar ..., ... ve ...'a ait, İzmir ili Selçuk ilçesi ... Mevkii, yeni 131 ada 13 (eski 9908) parsel sayılı taşınmazın neticeten; 9.230,11 m² yüzölçümü ile tespit ve tapuya tesciline,

Birleşen Söke Kadastro Mahkemesi'nin 2014/19-7 Esas-Karar sayılı dosyasında; davalı-birleşen dosya davacıları ... ve arkadaşlarının davasının, davalı ... Kadastro Müdürlüğü yönünden pasif husumet ve dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,

Davalı-birleşen dosya davacıları ... ve arkadaşlarının davasının, diğer davalı ve dahili davalılar yönünden kısmen kabul, kısmen reddine,

Davalı-birleşen dosya davacıları ... ve arkadaşlarına ait İzmir ili Selçuk ilçesi ... Mevkii, yeni 129 ada 1 (eski 6363) parsel sayılı taşınmazın uygulama kadastrosu tespitinin iptali ile,

İzmir ili Selçuk ilçesi ... Mevkii, yeni 129 ada 1 (eski 6363) parsel sayılı taşınmazda, 25.05.2018 havale tarihli ek bilirkişi raporu uyarınca, 24.05.2016 havale tarihli bilirkişi raporu ekinde bulunan ölçü krokisi ve alan hesap cetvelinde gösterildiği şekilde;

Anılan ölçü krokisinde (D) harfi ile işaretlenen 423,29 m²'lik kısmın, yeni 129 ada 1 (eski 6363) parselden ayrılarak, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parsele eklenmesine;

Ölçü krokisinde (H) harfi ile işaretlenen 58,83 m²'lik kısmın, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parselden ayrılarak, yeni 129 ada 1 (eski 6363) parsele eklenmesine;

Ölçü krokisinde (I) harfi ile işaretlenen 547,05 m²'lik kısmın, dereden ayrılarak yeni yeni 129 ada 1 (eski 6363) parsele eklenmesine;

Ölçü krokisinde (J) harfi ile işaretlenen 74,62 m²'lik kısmın, yeni 131 ada 12 (eski 9909) parselden ayrılarak, yeni 129 ada 1 (eski 6363) parsele eklenmesine;

Ölçü krokisinde (K) harfi ile işaretlenen 118,15 m²'lik kısmın, yeni 129 ada 1 (eski 6363) parselden ayrılarak dereye terk edilmesine;

Ölçü krokisinde (L) harfi ile işaretlenen 1.209,23 m²'lik uygulama kadastrosunda yolda bırakılan kısmın, yoldan ayrılarak, yeni 129 ada 1 (eski 6363) parsele eklenmesine;

İzmir ili Selçuk ilçesi ... Mevkii, yeni 129 ada 1 (eski 6363) parsel sayılı taşınmazın neticeten; 43.528,30 m² yüzölçümü ile tespit ve tapuya tesciline karar verilmiş; hükme karşı asıl dosya davalıları-birleşen dosya davacıları ... ve arkadaşları vekili ile davalı ... ve arkadaşları ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Asıl dosya davalıları-birleşen dosya davacıları ... ve arkadaşları vekili ile davalı ... ve arkadaşları vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; somut olayda kontrol mühendisi ve kadastro teknisyeni bilirkişiler tarafından hazırlanan raporda taşınmazlar arasında bulunan derede tersimat hatasının olduğu belirilmiş olmasına rağmen bu hata yeterince açıklanmamış; ayrıca hava fotoğrafları üzerinde denetime elverişli bir biçimde inceleme yapılmamıştır.

Bölge Adliye Mahkemesince, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, dava konusu taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında dava konusu taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar teknik bilirkişi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, teknik bilirkişiden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Teknik bilirkişiden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır. Raporun denetime elverişli olması için teknik bilirkişiden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise dava konusu taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir. Teknik bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Hal böyle olunca, Bölge Adliye Mahkemesince amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için belirtilen eksik belgeler de ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmalı, dosya ikmal edildikten sonra, harita mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi sıfatına sahip üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle, yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak denetime elverişli rapor alınmalı, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Bölge Adliye Mahkemesince eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

S O N U Ç :

Yukarıda (1) no.lu bentte açıklanan nedenlerle, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

(2) no.lu bentte açıklanan nedenlerle, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.