Esas No: 2015/18399
Karar No: 2016/10284
Karar Tarihi: 20.06.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/18399 E.  ,  2016/10284 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı kalmak kaydıyla, 18/04/2006 ile 01/05/2006, 07/09/2006 ile 31/10/2006, 02/10/2007 ile 20/10/2008 ve 20/05/2011- ile 15/12/2012 tarihleri arasında yasadışı olarak başka işverenlerde gözüken hizmet kayıtlarının iptali ile bu dönemlerde davalı işveren yanında çalıştığının tespiti, Kurum'a eksik olarak bildirilen hizmet sürelerinin tespiti ile en son 1.950TL ücreti üzerinden çalıştığının tespiti istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmişse de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına 01.07.2003-01.03.2006 tarihleri arasında davalı işyerince, 18.04.2006-01.05.2006 ve 07.09.2006-31.10.2006 tarihleri arasında dahili davalı ... ünvanlı işyerince, 02.10.2007-20.10.2008 tarihleri arasında dahili davalı ... ünvanlı işyerince, 20.05.2011-15.12.2012 tarihleri arasında dahili davalı ... ünvanlı işyerince Kurum'a kesintili olarak ve 30 günün altında hizmet bildiriminde bulunulduğu, 17/07/1992 tarihinden itibaren davalı ... Ayakkabıcılık San.Tic.Ve Pazaralama Ltd.Şti.nin Kanun kapsamına alınmış olduğu, gerek davalı şirketin gerek ise dahili davalı işyerlerinin Kurum'da kayıtlı adreslerinin aynı adres olduğu, ilgili davalı ve dahili davalı işyerlerine ait uyuşmazlık konusu dönem bordrolarının getirtildiği, davacıya ait işyeri şahsî dosyasında 09.12.2006-31.07.2007 tarihleri arası ile 13/03/2009-14/05/2011 tarihleri arasında davacının davalı işyerinde çalıştığı belirtilmek suretiyle tanzim olunan ve davacının imzasını havi işyerinden ayrılış dilekçeleri , yine bir kısmında davacının imzasının yer aldığı ücret bordrolarının ve bir kısmında ( 2003/ 07- 2006/03 ve 2006/12-2007/04 . ayları arası ) davacının imzasının yer aldığı puantaj kayıtlarının, sezonluk çalışma nedeni ile davalı işyerinde faaliyetlere ara vermeye dair kararın yer aldığı, yargılama esnasında emsal ücret araştırmasının yapıldığı, alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, duruşmalarda bir kısmı davalı işyerinin bordrolu çalışanı olan davacı tanıklarının dinlendiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; dosya içeriğinde yer alan davacının imzasının yer aldığı işyerinden ayrılma dilekçeleri, bir kısmı imzalı ücret bordroları, puantaj kayıtlarının bulunmasına ve imzasına inkar edilmemesine rağmen, Mahkemece bu hususları irdelemeyen yetersiz ve denetime elverişsiz bilirkişi raporunun hükme esas alındığı anlaşılmaktadır. Gerçekten, davacının, işyerindeki bir kısım çalışmaları aylık bordrolara dayanılarak Kurum'a kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak da primleri ödenmiştir. İmzalı bordrolar davacı çalışmalarının işyerinde otuz günün altında geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise, eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Başka bir anlatımla, yazılı belgelerin varlığı halinde tanık sözlerine itibar edilemez. Dairemizin, giderek Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşleri de bu doğrultudadır. Davalı işveren tarafından bir kısım imzalı ücret bordroları, puantaj kayıtları ibraz edilmiştir. Bu bordroların, puantaj kayıtlarının ibranamelerin imzalı olduğu görülmüştür. Davalı tarafından yazılı belge olarak ibraz edilen, ancak davacı tarafından aksi yazılı delil sunulamayan bu aylardaki bildirilmeyen süreler yönünden ret kararı vermek gerekmektedir.

Bununla birlikte, dahili davalı işyerlerindeki faaliyetlerin asıl olması halinde başka işyerinden bildirim yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu göz önünde bulundurularak, davalı ve dahili davalı işyerlerinin yapmış oldukları faaliyetlerin mahiyeti de dikkate alınıp dahili davalı işyerlerinin muvazaalı işyeri kayıtlarının olup olmadığı hususunun araştırılarak dahili davalı işyerlerince Kurum'a bildirilen ve davalı işyerinde geçtiği iddia olunan davacının çalışmaları yönünden fiili ve gerçek çalışma olgusunun her türlü şüpheden uzak bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.

Yapılacak iş, dava konusu yapılan çalışma döneminin tamamında imzalı ücret bordrosu, puantaj kaydı, ibranameler gözönünde bulundurularak imzalı ücret bordrolarında, puantaj kayıtlarında belirtilen süreler kadar, imzalı ücret bordrosu, puantaj kaydı olmayan veya olup da itiraz edilen imzaların davacıya ait olmadığı anlaşılan dönemlerde ise dönem bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını alıp dahili davalı işyerlerince Kurum'a bildirilen ve davalı işyerinde geçtiği iddia olunan davacının çalışmaları yönünden fiili ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı Kurum ve davalı ... Ayakkabıcılık San ve Paz Ltd Şti vekillerini bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ... Ayakabcılık San.Tic.Ve Pazaralama Ltd. Şti'ye iadesine 20/06/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.