Esas No: 2014/8188
Karar No: 2015/40734
Karar Tarihi: 20.05.2015

**6. Ceza Dairesi         2014/8188 E.  ,  2015/40734 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Suç işlemek amacıyla örgüt kurma veya yönetme, kurulan örgüte üye olma ve yardım etme, yağma, yağmaya kalkışma, dolandırıcılık, hırsızlık, 6136 sayılı Yasaya aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm sanıklar ...., ...., ... (...), ...., ...., ... ....

.., savunmanları tarafından duruşmalı olarak da temyiz edilmekle; tayin edilen günde yapılan duruşma sonunda sanık ...'ın vefat ettiği nüfus kaydından anlaşılmakla duruşma gününü bildiren

tebligat çıkarılmadığı, sanıklar ....,.. ve ... (....) savunmanlarının duruşma gününden usulen haberdar edildikleri halde duruşmaya gelmedikleri ve bir mazeret de bildirmedikleri anlaşılmakla, adı geçen sanıklar yönünden duruşmasız yapılan inceleme sonunda; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre tayin edilen günde yapılan duruşma sonunda dosya okunarak gereği görüşülüp düşünüldü;

I-Sanık ... savunmanı ile sanık ...’nun temyiz itirazları;

Sanık .... hakkında “çıkar amaçlı suç örgütü kurma ve yönetme” suçundan, sanıklar .... (...), ...., .., ...., ..., ..., ..., .... hakkında “çıkar amaçlı suç örgütüne üye olmak” sanıklar .., ....... ve .... hakkında “çıkar amaçlı suç örgütüne yardım etmek” suçundan mahkumiyetlerine,

Olay 1’deki yakınan ....’a yönelik eylem nedeniyle sanıklar ... ve ... (...) hakkında da “nitelikli yağma” suçundan mahkumiyetlerine,

Olay 2’deki yakınan...’a yönelik eylem nedeniyle sanıklar ... ve ... hakkında da “nitelikli yağmaya kalkışma” suçundan mahkumiyetlerine,

Olay 5’teki katılan ....’ya yönelik eylem nedeniyle sanıklar ...., .... ve ... hakkında “nitelikli yağma” suçundan mahkumiyetlerine,

Olay 6’daki yakınan ...’e yönelik eylem nedeniyle sanıklar ... ve .. hakkında “nitelikli yağma” suçundan mahkumiyetlerine,

Olay 8’deki katılanlar... ve ...’a yönelik eylemler nedeniyle sanıklar ...., .... (...), ...., ...., .... ve .... hakkında iki kez “dolandırıcılık” ile katılanlar ... ve ...’a yönelik eylemler nedeniyle sanıklar .... ve .... hakkında iki kez “nitelikli yağmaya kalkışma” suçlarından mahkumiyetlerine,

Olay 9’daki yakınan ....’a yönelik eylem nedeniyle sanıklar..., .... (...) ve .... hakkında “nitelikli hırsızlık” suçundan mahkumiyetlerine,

Sanık ... hakkında “6136 sayılı Yasaya aykırılık” suçundan mahkumiyetine dair hükümlerin incelenmesinde;

Soruşturmanın sonuçlarını içeren tutanaklar, belgeler ve sanık ... hakkında yakınan ....’a karşı yağma, yakınan ...’ya karşı yağma, yakınan ...’e karşı yağma; sanıklar .... ve ... hakkında yakınan ...’ya karşı yağma suçundan duruşmalı

inceleme sırasında ileri sürülen savunmalar doğrultusunda yapılan incelemede;

Sanık ... hakkındaki, “suç örgütü üyesi” olduğuna dair iddianın kaynağı, sanık ....’nın kurucusu olduğu çıkar amaçlı suç örgütünün eylemleri kapsamında iştirak halindeki diğer sanıklarla hareket ederek olay 9’daki katılan ....’a karşı işlediği sabit olan “hırsızlık” suçundan başka, dosya arasında bulunan telefon görüşme kayıtlarının içeriği ve özellikle adı geçen sanığın, kollukta, müdafisi eşliğinde alınan özetle ikrara dayalı savunmaları ile irtibatlı olduğu diğer örgüt mensubu sanıkların benzer yöndeki ifadeleri bir arada değerlendirildiğinde; sanık...’ın,.. ve ... takma adıyla, örgüt mensuplarından ... (..) .... .... ve ...isimli şahıslarla birlikte, kimliği tespit edilemeyen ..’li bir şahsa, .... ve... ile de; ... ili, .. ilçesi, ... köyü’nden ....’a karşı örgütün faaliyetleri arasında yer alan evlenme vaadiyle dolandırıcılık suçunu planladıkları ancak çeşitli nedenlerle henüz icrai aşamaya geçemeden görüşme aşamasında kaldığının anlaşılması karşısında, sanık ....’in, örgütün hiyerarşik yapılanmasına dahil olarak, sadece katılan ....’a karşı hırsızlık suçu ile yetinmeyip, örgütün amacı doğrultusunda başka yakınanlara karşı da suç işleme planlarının içerisinde hareket ettiğinin anlaşılması karşısında, Mahkemece, adı geçen sanığın “örgüte üye olma” suçundan cezalandırılmasına dair karar ve gerekçesinde bir isabetsizlik bulunmadığından;

Sanıklar ...., .... ve .... hakkındaki, “suç örgütüne yardım” ettiklerine dair iddianın kaynağı, sanık ...’nın kurucusu olduğu çıkar amaçlı suç örgütünün eylemleri kapsamında iştirak halindeki diğer sanıklarla hareket ederek olay 8’deki katılanlar .... ve ...’a karşı işledikleri sabit olan “dolandırıcılık ve yağma” suçlarından başka, dosya arasında bulunan telefon görüşme kayıtlarının içeriği ve özellikle adı geçen

sanıkların, kollukta, müdafileri eşliğinde alınan özetle ikrara dayalı savunmaları ile irtibatlı olduğu diğer örgüt mensubu sanıkların benzer yöndeki ifadeleri bir arada değerlendirildiğinde; sanıklar... ve ...’ın birlikte, açık kimliği tespit edilemeyen ...’l.... isimli bir şahsa, sanıklar ..., ... ve ...’nın birlikte; ...ili, ...lçesi,... köyü’nden ..’a karşı, sanık ..’un, örgüt mensuplarından .. ile birlikte, açık kimliği tespit edilemeyen ...’ye, sanık...’un, örgüt mensuplarından ...... ve ... isimli şahıslarla birlikte, kimliği tespit edilemeyen ...’li bir şahsa, sanık ...un, örgüt mensuplarından ... ile birlikte, kimliği tespit edilemeyen bir şahsa, sanık ...’un, örgüt mensuplarından... ile birlikte, açık kimliği tespit edilemeyen ... isimli şahsa, sanıklar ... ve..’un, örgüt mensuplarından .... ile birlikte, açık kimliği tespit edilemeyen D.’li 55 yaşındaki bir kişiye karşı örgütün faaliyetleri arasında yer alan evlenme vaadiyle dolandırıcılık, cinsel ilişki vaadiyle senet gaspı suçlarını planladıkları ancak çeşitli nedenlerle henüz icrai aşamaya geçemeden görüşme aşamasında kaldığının anlaşılması karşısında, sanıklar...., ... ve ....’ın, örgütün hiyerarşik yapılanmasına dahil olarak, sadece katılanlar ..., ... ve ....’a karşı işledikleri sabit olan “dolandırıcılık ve yağma” suçları ile yetinmeyip, örgütün amacı doğrultusunda başka yakınanlara karşı da suç işleme planlarının içersinde hareket ettikleri, ayrıca olay 5’teki katılan ....’ya karşı sanık....’ın yağma suçunu işlemek suretiyle örgüt adına suç işlediğinin anlaşılması karşısında; Mahkemece, adı geçen sanıkların “örgüte üye olmak” suçundan cezalandırılmaları gerekirken “örgüte yardım etmek” suçundan hükümlülüklerine karar verilmesi, aleyhe temyiz olmadığından, yukarıda belirtilen gerekçeler karşısında da sanıklar .... ve ... hakkındaki tebliğnamede bozma isteyen düşünce benimsenmemiştir.

Olay 5’teki katılan ....’ya yönelik eylem nedeniyle sanıklar ..., .... ve ...’ın, yağma suçunu, sanık .....’a ait ...,... Caddesi, ... İşhanı, Kat.. No:. adresindeki...Yapı Kooperatifi isimli işyerinde, silahla, birden fazla kişi ile birlikte, suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla ve suç örgütünün oluşturduğu korkutucu güçten yararlanarak işlediklerinin anlaşılması karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 149. maddesinin 1. fıkrasının (a), (c), (f) ve (g) bentlerinin yanı sıra (d) bendinin de uygulanması gerektiği gözetilmeden anılan bentler ile uygulama yapılması,

Olay 6’daki yakınan ....’e yönelik eylem nedeniyle sanıklar .... ve ....’ın, yağma suçunu, gece vakti, silahla, birden fazla kişi ile birlikte, suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla ve suç örgütünün oluşturduğu korkutucu güçten yararlanarak işlediklerinin anlaşılması karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 149. maddesinin 1. fıkrasının (a), (c), (f) ve (g) bentlerinin yanı sıra (h) bendinin de uygulanması gerektiği gözetilmeden anılan bentler ile uygulama yapılması,

Olayda birden fazla nitelikli halin gerçekleşmiş olması ve aynı Yasanın 61. maddesi gereğince temel ceza belirlenirken alt sınırdan uzaklaşılarak ceza tayin edilmesi nedeniyle sonuca etkili görülmediğinden;

Olay 8’deki; sanık....’nin, sanık ....’nın lideri olduğu suç örgütü adına, katılan ...’dan tehdit ve cebirle para istediği, neticesinde de katılan ...’ın, kolluktaki iddiasına göre 240 TL, telefon görüşme kayıtlarına göre ise, 100 TL parayı sanık ...’a verdiğinin anlaşılması karşısında; yağma suçunun tamamlanmış olduğu gözetilmeksizin, kalkışma aşamasında kaldığından bahisle sanıkların cezalarından 5237 sayılı TCK'nın 35/2. maddesi uyarınca indirim uygulanması, karşı temyiz olmadığından,

Olay 9’daki sanıklar ..., ... ve ...’in, katılan ...’a yönelik eylemi, ........../...,.. Beldesi’ndeki... Pansiyon isimli işyerinin havuzuna ait soyunma odasında bulunan dolap içindeki pantolonun sağ arka cebindeki parayı çalarak gerçekleştirdiklerinin anlaşılması karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesi ile ceza tayin edilmesi gerekirken yazılı şekilde 142/1-e maddesi ile hüküm kurulması, sonuca etkili bulunmadığından;

Bozma nedeni yapılmamıştır.

Sanıklara yükletilen suçların yasada öngörülen suç tiplerine uygun olarak nitelendirildiği,

İddiaya, savunmalara ve toplanıp karar yerinde gösterilen yeterli kanıtlara göre belirtilen suçların sanıklar tarafından işlendiği,

Soruşturma aşamalarında ileri sürülen iddia, itiraz ve savunmaların incelenip tartışıldığı ve kanıtlara uygun olarak değerlendirildiği,

Yasal ve takdiri arttırıcı ve indirici nedenlerin gözetildiği,

Duruşma sonunda oluşan vicdani kanı ve uygulama maddeleri uyarınca cezaların doğru olarak belirlendiği,

Anlaşıldığından, sanık..., sanık .... savunmanı, sanık .... (...) ve savunmanı, sanık .... ve savunmanı, sanık ...., sanık ... ve savunmanı, sanıklar ..., ..., ., ....,...., .... savunmanlarının temyiz dilekçelerinde, sanıklar..., ... ve... savunmanlarının temyiz dilekçeleri ve duruşmada ileri sürdükleri tüm itiraz ve savunmaların reddiyle, eleştiriler dışında diğer yönleri usul ve Yasa'ya uygun bulunan 27.12.2012 tarihli asıl kararının isteme kısmen, sanık ... hakkındaki 23/10/2013; sanık... hakkındaki, 24/10/2013 tarih, 2008/436 Esas - 2012/361 Karar sayılı temyizin reddi ek kararlarının ise isteme uygun olarak ONANMASINA,

II-Sanık ... hakkında “çıkar amaçlı suç örgütüne yardım etmek” suçundan mahkumiyetine dair hükmün incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanık ...’ün, suç örgütü kurucusu ve üyesi olmayıp suç örgütüne bilerek ve isteyerek yardım eden konumunda olup, eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 220/7.maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 220/2. maddesi kapsamında kaldığı kabul edilip, anlaşılmasına karşın, hakkında 5237 sayılı TCK'nun 58/6-9. maddesi gereğince uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından sanık ... hakkında “örgüte yardım etme” suçundan kurulan hükümden “5237 sayılı Yasa'nın 58/9.maddesi yollaması ile aynı yasanın 58/6. maddesinin uygulanmasına” ilişkin bölümün tamamının çıkartılması suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

III-Sanık.... savunmanının temyiz itirazları, Olay 3’deki alacaklı katılan ....’a karşı, tehdit yoluyla toplam 74.000 TL meblağlı senetlerin icra takibinden vazgeçerek, kendilerine teslimini istemeleri şeklindeki eylemleri nedeniyle sanıklar....,...., ... ve .... hakkında “nitelikli yağmaya kalkışma”; katılan ...’a karşı, tehdit yoluyla 600 TL parasının gasp edilmesi şeklindeki eylemi nedeniyle sanık .... ve ... hakkında “nitelikli yağma”, katılanlar ... ve ....’a karşı, tehdit yoluyla 12.000 TL meblağlı senetlerin gasp edilmesi

şeklindeki sanıklar .... ve .... hakkında yağma; katılan ...’a karşı, tehdit yoluyla 300 TL parasının gasp edilmesi şeklindeki sanıklar... ve ... hakkında yağma; Olay 4’teki katılan....’a yönelik eylem nedeniyle sanıklar...., .... ve ... hakkında “nitelikli yağma” suçundan mahkumiyetlerine, sanıklar .... ve ... hakkında “6136 sayılı Yasaya aykırılık” suçlarından mahkumiyetlerine dair hükümlerin incelenmesine gelince;

Soruşturmanın sonuçlarını içeren tutanaklar, belgeler ve sanıklar .... ve .... hakkında olay 3’teki suçlardan duruşmalı inceleme sırasında ileri sürülen savunmalar doğrultusunda yapılan incelemede;

1-) Sanık.... hakkında yüklenen yağma suçunun gerektirdiği cezanın alt sınırı bakımından, 5271 sayılı CMK’nın 150/3. maddesi uyarınca, sanığın savunmanı hazır bulundurulmadan sorgusunun yapılamayacağı ve aynı Yasanın 196/2 maddesi, alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, istinabe yoluyla sanığın savunmasının alınamayacağı emredici kuralını taşımaktadır.

Somut olayda; sanık.... hakkında düzenlenen iddianame ile TCK’nın 220/2-3; 37/1, 149/1-a,c,f,g (üç kez); 37/1, 107/2, 43/1. maddeleri gereğince cezalandırılması istemiyle ..Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde kamu davası açılmıştır. Açılan dava nedeniyle yapılan yargılama sırasında, sanık....’ın savunması,.. Asliye Ceza Mahkemesince, 08.09.2009 tarihinde müdafisi olmaksızın istinabe yoluyla alınmıştır. Yapılan açık yargılama neticesinde,adı geçen sanık hakkında, “yağma” suçu yönünden dört kez mahkumiyetine karar verilmiş ve esas mahkemesinde yokluğunda atanan ve haberdar olmadığı zorunlu savunman tarafından mahkumiyet hükümlerinin temyiz isteminde bulunulduğu anlaşılmıştır. Sanığın, temyize konu yağma suçunu gerçekleştirip gerçekleştirmediğinin saptanabilmesi için yapılacak temyiz incelemesinde, işin esasına girilebilmesi için, her şeyden önce CMK’da açıkça düzenlenmiş emredici usul hükümlerine uyulup uyulmadığı denetlenmelidir. Bu bağlamda, nitelikli yağma suçunun alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezasını gerektirmesi nedeniyle, sanık Hidayet’in, yargılamayı yapan mahkeme önünde ve zorunlu savunmanı hazır bulunduğu bir halde, sorgusunun yapılması zorunludur. Aksi davranış, emredici usul kurallarına aykırılık oluşturacak ve savunma hakkının kısıtlanması neticesini doğuracaktır ve bu durum kabul edilemez.

Yüklenen yağma suçun gerektirdiği cezanın alt ve üst sınırları bakımından sanık Hidayet’in, istinabe yoluyla ve savunmanı bulundurulmaksızın savunmasının alınmak suretiyle 5271 sayılı CMK’nın 150/3, 196/2, 289/1-e maddelerine aykırı davranılması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

2-) UYAP sisteminden alınan sanık ....’a ait nüfus kayıt örneğine göre, sanığın hükümden sonra 28.04.2013 tarihinde öldüğünün anlaşılması karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 64/1. maddesinin uygulama olanağının değerlendirilmesi zorunluluğu,

3-) Her ne kadar iddianamede, sanık ...’nin; 6136 sayılı Yasa’nın 15/1 maddesi gereğince cezalandırılması talep edilerek, Mahkeme tarafından da isnat edilen bu suçtan hükümlülüğüne karar verilmiş ise de, adı geçen sanığın, bu soruşturma kapsamında, ev ve aracında yapılan aramada; 1 adet job, 1 adet masonet kelepçe ve 1 adet dürbünün elde edilmesi haricinde, herhangi bir bıçağın ele geçirilmemiş olması, buna karşın, hakkındaki suçlardan beraat kararı verilen temyiz dışı sanık...’nın, ......,... Mahallesi, ... Sokak, No: .., Daire:. adresindeki evinde yapılan aramada, kolluk görevlilerince düzenlenen 25.06.2008 tarihli bıçak inceleme tutanağına ve ...Kriminal Polis Laboratuarı’nın 03.11.2008 tarihli ekspertiz raporuna göre; “metal üzerinde plastik kaplama saplı, sol yan yüzeyinde “.... ibaresi bulunan 8,5 cm. uzunluğunda, tek ağızlı, sivri uçlu ve sırtı küt namluya sahip bıçağın, 6136 sayılı Yasa kapsamında kaldığı, ancak vahamet arzetmediği” belirtilmiş olmasına rağmen adı geçen sanık... hakkında 6136 sayılı Yasa’ya aykırılıktan bir dava açılmamış olması bir arada değerlendirildiğinde; sanık ...’nin 6136 sayılı Yasa’ya aykırılıktan mahkumiyetine dair özellikle suça konu bıçak ve kanıtların neler olduğu gösterilmeden, yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde sanığın mahkumiyetine karar verilmesi,

4-) Sanık ...’nun evinde yapılan aramasında sayı itibariyle vahamet arz etmeyen "25 adet" mermi bulundurmaktan ibaret eyleminin, 6136 sayılı Yasanın 13/4. madde ve fıkrasında belirtilen suçu oluşturduğu gözetilmeden, aynı Yasanın 13/3. madde ve fıkrası uygulanmak suretiyle fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve savunmanı, sanık ... ve savunmanı, sanıklar ..., .., ... ve ... savunmanlarının temyiz dilekçelerinde, sanıklar ... ve ... savunmanlarının temyiz dilekçeleri ile duruşmada ileri sürdükleri itiraz ve

savunmaları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sanık ... ile olay 3’deki sanıklar .., ...,... .., ..., ... ve olay 4’teki sanıklar ..., ... ve .... hakkındaki suçlar açısından diğer yönleri incelenmeyen, sanıklar... ve ... hakkında “6136 sayılı Yasaya aykırılık” suçu yönünden ise esastan olmak üzere hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, ilişkin oybirliğiyle alınan karar 20.05.2015 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ...'ün katıldığı oturumda sanıklar ve savunmanlarının yokluklarında açıkça ve yöntemince okunup anlatıldı.