Esas No: 2020/9591
Karar No: 2021/5302
Karar Tarihi: 14.06.2021

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2020/9591 E.  ,  2021/5302 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMES : ... 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarıda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi ... ve diğerleri, Hazine, ... ve diğerleri tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 119 ada 73 parsel sayılı 30.885,01 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 3402 sayılı Yasa'ya 5831 sayılı Yasa'nın 9. maddesi ile eklenen Ek-8 maddesi gereği davalı Hazine adına tescil edilmiş ve üzerinde bulunan ahırın ...’a ait olduğu beyanlar hanesinde gösterilmiştir. Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, tapu iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır. Davacı ... ve arkadaşları ile ... ve diğerleri tarafından ayrı ayrı açılan davalar eldeki dosya ile birleştirilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 119 ada 73 parselde kain taşınmazın tapusunun kısmen iptaline, dosyada mevcut 13.04.2015 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (C) harfi ile gösterilen 4.415,39 metrekare taşınmazın ifrazı ile krokide (G) harfi ile gösterilen 14.010,90 metrekare taşınmazın ifrazı ile aynı ada içerisinde 1 nolu bentte aynı taşınmaz hakkında (C) harfine verilecek olan son parsel numarasından sonraki parsel numarası verilmek suretiyle davacılar adına (dosyaya sunulan ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/130 Esas 2016/136 Karar sayılı ilamında belirtilen hisseleri oranında) tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hükmün, davalı Hazine vekili tarafından esasa, davacılar vekili tarafından ise yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden temyiz edilmesi üzerine onanmasına karar verilmiş ve bu kez de yine aynı taraflarca karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Mahkemece, davacılar adına tesciline karar verilen (G) ve (C) bölümleri yönünden davacılar yararına imar-ihya ve zilyetlikle taşınmaz mal edinimi koşullarının oluştuğu kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece taşınmaz başında yapılan 18.09.2014 tarihli keşif sonucu düzenlenen teknik bilirkişi kurulu raporunda; taşınmazın (C) ve (G) ile gösterilen bölümünün 1990 tarihli hava fotoğraflarında açık alan ve tarım amaçlı toprak işlemesinin yapıldığı yerler olarak görüldüğü; (C) bölümünün imar-ihyasının 25-30 yıl önce tamamlandığı belirtilmiş; 02.04.2015 tarihli keşif sonucu düzenlenen teknik bilirkişi kurulu raporunda da (C) bölümü ile ilgili olarak aynı görüşler tekrar edilmiş; (G) ile gösterilen bölüm de de büyük bir kısmında örtü altı çilek yetiştiriciliği yapıldığı geriye kalan kısımda ise hububat tarımı yapıldığı belirtilmiş ise de; bu rapora ekli fotoğraflar ile (G) bölümüne ilişkin bu değerlendirme çeliştiği gibi; temyize konu (C) ve (G) bölümleri ile taşınmazın taşınmazın temyiz dışı bölümleri olan ve (C) ve (G) bölümlerine bitişik olup meyilinin çok yüksek ;erozyon tehdidi fazla ve imar-ihyasının henüz tamamlanmadığı bildirilen (A), (B) ve (F) ile gösterilen diğer bölümleri arasında sınır, kot farkı, bitki örtüsü, eğim vs. ayırıcı unsur olup olmadığı değerlendirilmemiş; keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıklardan imar-ihya çalışmalarının ne zaman başlayıp ne zaman tamamlandığı, tarımsal amaçlı işlemenin ne zaman başladığı hususu da ayrıca ve açıkça sorulmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra; mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf ve zilyetlik tanıkları, öncekinden farklı 3 kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulunun katılımı ile keşif yapılmalıdır. Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne surette kullanıldığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini belirtir; (C) ve (G) bölümlerinin diğer bölümlerden nasıl ayrıldığını açıklar tarzda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisinden stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazın incelenen 3 adet fotoğrafa göre sınırları ve niteliği belirlenmeli, taşınmaz üzerinde belirtilen tarihli hava fotoğraflarında imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığını ve tamamlanmış ise tamamlanma tarihini belirten rapor alınmalı, taşınmaz bölümlerini her yönden gösterir renkli fotoğrafları da çektirilmek suretiyle teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi davaların birleştirilmesi, sadece birleştirilen davaların tahkikat safhalarının müştereken yürütülmesi dışında birbirinden bağımsız ve müstakil davalar olmaları nedeniyle tüm davalar hakkında esas, vekalet ücreti ve yargılama giderlerini gösterir tarzda ayrı ayrı hüküm kurulması gerekirken; sadece asıl dosya davacısı yönünden yapılan yargılama giderlerinin hüküm altına alınması dahi isabetsiz olup hükmün bu nedenlerle bozulması gerekirken sehven onandığı anlaşılmakla; karar düzeltme istemleri bu nedenlerle yerinde görülmekle; Dairemizin 06.07.2020 tarih ve 2016/14460-2020/2669 Esas, Karar sayılı onama ilamının bozularak ortadan kaldırılmasına ve hükmün açıklanan bu nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan karar düzeltme harcının istek halinde yatıranlara ayrı ayrı iadesine, 14.06.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.