Esas No: 2024/2116
Karar No: 2025/3007
Karar Tarihi: 12.06.2025

**1. Hukuk Dairesi         2024/2116 E.  ,  2025/3007 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2436 E., 2024/461 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/590 E., 2022/511 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ... ile davalı ...'in 1984 yılında evlendiklerini, bu evliliğin muris ile ...'in ikinci evliliği olup bu evlilikten olma müşterek çocuk bulunmadığını, müvekkillerinin murisin ilk evliliğinden olma çocukları olduğunu, murisin maddi geliri çok iyi konumda olan bir kişi olarak bilindiğini, davalının ise ev hanımı olup ... ile evlenirken de beraberinde hiçbir malı ve geliri bulunmadığını, murisin, ilk evliliğinden olma çocukları olan müvekkillerinden mal kaçırmak amacıyla gerçekte parasını kendisinin verdiği ve 3. şahıslardan alınan taşınmazları davalı adına kaydettirdiğini, davalının dava konusu bu taşınmazları satın alacak bir gelirinin olmadığını belirterek davanın kabulü ile Nevşehir ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi 1495 ada 6 parsel sayılı taşınmaz, Nevşehir ili, Merkez ilçesi, ... Mahalle 2676 ada 9 parsel sayılı taşınmazda bulunan B Blok 5. kat 10 ve 11 nolu bağımsız bölümler, Nevşehir ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi 2637 ada 17 parsel sayılı 2. Kat 4 nolu daire, Nevşehir ili, Merkez ilçesi, Sümer Mahallesi, 1997 ada 27 parsel sayılı dükkan, Nevşehir ili, Merkez ilçesi, Güzelyurt Mahallesi, ... mevkii 1552 ada 2 parsel, Nevşehir ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi 2827 ada 7 ve 8 parsel sayılı taşınmazda bulunan hisseler, Mersin ili, Mezitli Mahallesi, ... mevkii 536 ada 1 parseldeki 23 nolu yazlık dairenin tapu kaydının iptali ile miras payı oranında tapuya kayıt ve tesciline, bunun mümkün olmaması halinde mirastan kaçırılan saklı payların rayiç değerlerinin davalıdan alınarak davacı müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili 04.01.2021 havale tarihli beyan dilekçesinde özetle; davalıya ait olan Mersin ili, Mezitli ilçesi, ... mevkinde bulunan taşınmazın Mersin ili, Mezitli ilçesi, ... mevki 536 ada 1 parsel, A Blok 22 nolu daire olduğunu belirtmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekilleri cevap dilekçesinde özetle; davalının dava konusu edilen malları satın alacak mal varlığı/geliri bulunmadığına ilişkin davacı tarafın iddialarının hukuka aykırı olduğunu, yine taşınmazların bedelinin muris tarafından ödendiği iddiasının doğru olmadığını, dava konusu taşınmazların ...'in mal varlığı ile alındığını, diğer yandan gizli bağış bulunmadığı için tenkis talep edilemeyeceği gibi murisin 15.12.2015 tarihinde ölmüş olması karşısında tüm taşınmazların kirasını alıp murisin terekesini ve müvekkilinin malvarlığını müvekkilinin verdiği vekaletnameler ile yöneten ve mevcudiyetini bilen davacıların tenkis talebinin de hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle incelenemeyeceğini, ayrıca murisin kalan terekesi/malvarlığı karşısında davacıların saklı payına bir tecavüzden söz edilemeyeceğini, ayrıca murisin bedelini bizzat ödeyerek davacılara şirket hissesi kazandırdığını, yine bedelini ödeyerek aldığı birçok taşınmaz ve aracı davacılar adına kaydettirdiğini, murisin davacılar ile davalıya müşterek vasiyetname ile bıraktığı taşınmazlar da olduğunu, sağlığında en çok davacılara mal veren murisin ne mirasçılarından mal kaçırma amacı güttüğünü ne de davacıların saklı paylarının ihlal edildiğini, davanın tamamen kötü niyetli olarak Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/353 Esas sayılı şirketten ayrılma davası ve Nevşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/120 D.iş sayılı delil tespiti talebine mukabil olarak açılan bir dava olduğunu, müvekkilinin vesayet altına alınması konusundaki Nevşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/1158 Esas sayılı dosyasındaki haksız taleplerinin kabul görmemesi nedeniyle kendilerine miras kalacağını düşündükleri mallar üzerinde müvekkilinin tasarruf yetkisini kısıtlamak amacıyla açıldığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazların resmi senetlerinin incelenmesi ile davalının taşınmazları dava dışı üçüncü kişilerden devraldığı, ortak muris olan müteveffa ... tarafından yapılan devir işlemi olmadığı, muris muvazaası davalarının dinlenilmesi için dava konusu taşınmazın önce muris adına tapuda kayıtlı olması, ondan diğer mirasçılara zarar verme kastı ile diğer mirasçı veya aracıya intikal yapılmış olması gerektiği (Benzer yönde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 2020/180 Esas, 2022/55 Karar sayılı ilamı), tenkis talebi hususunda hak düşürücü sürelerin TMK'nın 571. madde de düzenlendiği, ilgili madde "Tenkis davası açma hakkı, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak bir yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden on yıl geçmek ile düşer" düzenlemesini içerdiği, tenkis için öngörülen hak düşürücü süre içerisinde davanın açılmadığı ve murisin saklı payı ihlal kastı da bulunmadığı gerekçesiyle muris muvazaası nedeni ile açılan tapu iptali ve tescil talebinin ve tenkis koşulları oluşmadığından tenkis talebinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; muris ...'in 15.12.2015 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davacılar ile davalının kaldığı, davaya konu edilen taşınmazların ise murisin mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak bedeli muris tarafından ödenerek davalı adına satın alındığının iddia edildiği ancak incelenen tapu kayıtlarından da anlaşılacağı üzere davaya konu taşınmazların dava dışı üçüncü kişiler adına kayıtlı iken tapuda satış suretiyle davalı ...'e devredildiği, dava konusu edilen taşınmazların doğrudan üçüncü kişilerden edinildiği, muristen davalıya doğrudan bir temlik işlemi bulunmadığından 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararının bağlayıcılığı bulunmadığı, gizli bağış şeklinde gerçekleştirildiği iddia edilen işlemler hakkında koşulları var ise tenkis istenebileceği, tenkis talebi yönünden yapılan değerlendirmede; tenkis davalarında hak düşürücü süreyi düzenleyen Türk Medeni Kanunu'nun 571. maddesinde iki ayrı ilkeye yer verildiği, birincisinin öğrenme gününü esas alan bir yıllık süre, diğerinin ise vasiyetnameler için açıldıkları günden, tenkise tâbi diğer bütün tasarruflar için de murisin ölüm tarihinden itibaren on yıllık süre olduğu, somut olayda murisin 25.12.2015 tarihinde öldüğü, eldeki davanın ise 24.12.2020 tarihinde açıldığı, tenkis isteminin bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığına yönelik ret gerekçesinin yerinde olduğu, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı tarafın, davalıdır şerhinin kaldırılmasına yönelik istinaf talebi bakımından ise; davalıdır şerhinin, dava konusu taşınmazın devir ve temlikini önleyici bir fonksiyonunun olmayacağı, 6100 sayılı HMK'nın 341/1. fıkrasına göre, İlk Derece Mahkemesince verilen istinaf kanun yoluna başvurulabilecek olan kararların; nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar olarak gösterildiği, davalıdır şerhi kararının ise HMK'nın 389 ve müteakip maddeleri kapsamında düzenlenen ihtiyati tedbir kararı niteliğinde bulunmadığından tapu kaydı üzerine davalıdır şerhi konulmasına ilişkin karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulamayacağı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341/1, 352. maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyada dinlenen mahalli bilirkişi ... ile diğer tanıkların beyanlarından anlaşılacağı üzere muris ...'in son derece varlıklı bir kişi olduğunu, galericilik yaptığını, sürekli olarak bankada parasının bulunduğunu, maddi durumunun çok iyi düzeyde olduğunu, davalı ...'in ise ev hanımı olduğunu, hiçbir geliri ile malının bulunmadığının ortaya çıktığını, dava konusu edilen taşınmazları davalının kendi parası ile alındığı iddia edilmiş ise de dava konusu taşınmazların dava tarihindeki değerlerinin 9.184.141,00 TL olduğu dikkate alındığında davalının ev hanımı olması sebebiyle bunun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalının da dava konusu taşınmazları kendi parası ile aldığını ispat edemediğini, dinlenilen tüm tanık beyanlarından dava konusu taşınmazların murisin parası ile alındığı ve davalı üzerine tescil ettirildiğinin ortaya çıktığını, dosya kapsamındaki tüm taşınmazların tapu kaydının davalı üzerine yapılmasının mal kaçırma amacıyla yapılan muris muvazaasının varlığını ispat etmeye yetecek nitelikte olduğunu, yine tenkis talebinin reddedilmesinin de yanlış ve hatalı olduğunu, gerekçeli kararın dosya kapsamına uymadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; muris ...'in 15.12.2015 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davacılar ile davalının kaldığı, dava konusu Nevşehir ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi (... Mahallesi, 1.mıntıka, Küçükdağ mevki), 1495 ada 6 parsel sayılı (318,09 m2- Bodrum-Zemin ve 2 normal katlı betonarme ev ve arsası) taşınmazın 158/318 hissesinin dava dışı ... adına, 160/318 hissesinin ise dava dışı ...adına kayıtlı iken 02.02.1989 tarih ve 528 yevmiye nolu işlem ile 3.180.000 ETL ile davalı ...'e satıldığı; Nevşehir ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi 2676 ada 9 parsel B blok 5. kat 10 ve 11 nolu bağımsız bölümlerin dava dışı ... adına kayıtlı iken 270.000,00'er TL bedel ile 11.12.2015 tarih ve 16013 yevmiye nolu satış işlemi ile davalı ...'e satıldığı; Nevşehir ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi (... 1.mıntıka mahallesi), 2637 ada 17 parselde kayıtlı 2. kat 4 nolu mesken nitelikli bağımsız bölümün dava dışı Tülün Gök (Balta) adına kayıtlı iken taşınmazın 21.04.2011 tarih ve 4167 yevmiye nolu satış işlemi ile 50.000,00 TL bedel ile davalı ...'e satıldığı; Nevşehir ili, Merkez ilçesi, Bekdik Mahallesi 1997 ada 27 parsel sayılı dükkan vasıflı taşınmazın dava dışı Turan Kula adına kayıtlı iken 21.000.000.000 ETL bedelle 18.03.2002 tarih ve 846 yevmiye nolu işlem ile davalı ...'e satıldığı; Nevşehir ili, Merkez ilçesi, ... 2. mıntıka Mahallesi 1552 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 09.05.2000 tarih ve 1616 yevmiye nolu işlem ile 3.400.000.000 ETL bedelle dava dışı Şuayip Atasever adına kayıtlı iken davalı ...'e satıldığı; Nevşehir ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi 2827 ada 7 ve 8 parsel sayılı taşınmazların geldisinin ... 1. Mıntıka Mahallesi 111 ada 25 parsel olduğu ve 111 ada 25 parselin tamamının dava dışı... adına kayıtlı iken 21.04.1994 tarih ve 1572 yevmiye nolu satış işlemi ile 1.000.000 ETL bedelle davalı ...'e satılarak devredildiği, daha sonrasında imar uygulaması görerek 2827 ada 7 ve 8 parsel sayılı taşınmazların oluştuğu, ... oluşan 2827 ada 7 parselde davalı ... dışında tarafların ortak murisi ...'in hissesinin bulunduğu ve muris ...'in hissesinin mirasçılarına intikal ettiği, yine 2827 ada 8 parselde davalı ... dışında dava dışı 3. kişilerin de hisselerinin olduğu, 2827 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 09.05.2022 tarihli açık artırma ihalesi sonucunda dava dışı ...'ye satıldığı ve taşınmazın ... adına tescil edildiği, 2827 ada 7 parsel sayılı taşınmazda ise davalı ...'in kendi hissesi ve muris ...'den gelen hissesinin bulunduğu, geriye kalan hisselere ise davacılar ... ve ...'in elbirliği ile malik olduğu; Mersin ili, Mezitli ilçesi, ... Mahallesi 536 ada 1 parselde kayıtlı A Blok 22 nolu mesken nitelikli taşınmazın evveliyatının ... Mahallesi 45 nolu parsel olduğu ve önceki malik Remzi Köybaşı'na ait 27/556 arsa payından 6/556'sının 30.01.1997 tarih ve 422 yevmiye nolu satış işlemi ile davalı ...'e satılarak devredildiği, 07.12.1998 tarih ve 5757 yevmiye nolu işlem ile kat irtifakı kurularak kat irtifak listesine göre ...'e isabet ettiği; murisin 25.12.2015 tarihinde öldüğü, eldeki davanın ise 24.12.2020 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.06.2025

tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.