Esas No: 2024/553
Karar No: 2025/804
Karar Tarihi: 03.03.2025

**6. Hukuk Dairesi         2024/553 E.  ,  2025/804 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/725 E., 2023/1331 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/657 E., 2021/206 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı arasında Erzincan ili Üzümlü ilçesi...Belediyesi 190 Adet Tarımköy Konutu ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı İşine ilişkin ihale süreci sonunda 17.100.000,00 TL bedel ile sözleşme imzalandığını, davacı tarafından işin yapımına başlandıktan sonra geçici kabul komisyonu tarafından işe ilişkin eksikliklerin tespit edildiğini, davacının maddi imkânsızlıklar sebebiyle işi tamamlayamayacağının anlaşılması üzerine eksikliklerin davacının nam ve hesabına tamamlatılması için davalıya muvafakat verildiğini, bunun üzerine yapılan ikmal ihalesi sonucunda dava dışı ... Elk. İnş. Tic. Ltd. Şti. ile davalı arasında geçici kabul eksiklerinin tamamlanması, geçici kabul kesin kabul arası bakım dönemi ve kesin kabulün yapılması amacıyla 2.600.000,00 TL ile sözleşme imzalandığını, yapılan imalatlar sonucunda geçici kabul tutanağının düzenlenip davalı tarafından onaylanmasına rağmen usulsüz şekilde sözleşmenin feshedildiğini, fesihten sonra imalat eksiklerinin tespit edilmediğini, davalı tarafından yeniden ikmal ihalesine çıkılarak, kesin kabulün yapılmasının ve bakım dönemi ile ilgili eksikliklerin giderilmesi için dava dışı Er Bims Mad. İnş. Tic. Ltd. Şti. ile 1.000.000,00 TL bedel üzerinden sözleşme imzaladığını, SGK dosyalarının incelenmesi neticesinde dava dışı şirketin bakım dönemine ilişkin personel görevlendirmediğinin tespit edileceğini, işe ilişkin dava dışı şirkete sözleşme bedelinden 252.000,00 TL fazladan ödeme yapılıp 1.252.000,00 TL ödendiğini, fazla ödeminin hangi imalata ilişkin olduğunun tespit edilemediğini, dolap imalatlarının geçici kabul eksikliklerine ilişkin ödemenin işi tamamlayan dava dışı ... Elk. İnş. Tic. Ltd. Şti.’ne yapıldığını, dolap imalatları ile ilgili herhangi bir imalat yapmamasına rağmen dava dışı Er Bims Mad. İnş. Tic. Ltd. Şti.’ye mükerrer ödeme yapıldığını, bu durumun öğrenilmesi üzerine davacının 22.11.2017 tarihinde davalı idareye yazılı olarak başvurarak, mükerrer ödemeye muvafakat verilmediğinin bildirdiğini, diğer taraftan mukayeseli keşifte geçici kabuldeki eksik işlerden biri olan yol imalatlarının davacının nam ve hesabına yaptırılması gerekirken yaptırılmadığını, yaptırılmayan yol yapım işinin daha sonradan as built projesinde düzeltme yoluna gidilerek mukayeseli keşifte davacının hesabından hatalı olarak düşüldüğünü, davacının bütün bu imalatların ardından hala davalıdan alacağı bulunmasına rağmen davalı tarafından yapılan usulsüz işlemler sonucunda müvekkilinin kâğıt üzerindeki alacağının sona erdiğini, bütün bunlara rağmen davalı tarafından müvekkili şirket yetkilisinin kesin hesap ve kesin hak edişleri imzalamak zorunda bırakıldığını, hem kesin hesap hem de kesin hak ediş evraklarına atılan imzaların ardından müvekkilinin ayrı ayrı Ankara 10. Noterliği'nin 17.05.2018 tarih 09237 yevmiye numaralı ve Ankara 10. Noterliği'nin 14.03.2018 tarih 05380 yevmiye numaralı ihtarnameleri ile kesin hak ediş ve kesin hesap evraklarını özgür iradesi ile imzalamadığını beyan ettiğini, bu sebeplerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalı tarafından dolap imalatları nedeniyle Er-Bims Mad. İnş. Tic. Ltd. Şti.'ye yapılan mükerrer ödeme sonucunda uğranılan zararlar için 252.975,85 TL ile dava dışı şirketlerce yapılmayan yol imalat bedelinin davacının hesabından kesilmiş olması sebebiyle uğranılan zarar için 539.534,15 TL'nin ödenmesi gereken tarihten itibaren işletilecek ticari faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu işin ihalesinin 12.07.2012 tarihinde yapıldığını, 23.08.2012 tarihinde sözleşmesinin imzalandığını, 27.08.2012 tarihinde yer tesliminin yapıldığını ve iş bitim tarihinin 27.06.2014 olarak belirlendiğini, 10.09.2014 tarih ve 3718 sayılı olur ile yeni iş bitim tarihinin 10.10.2014 olarak belirlendiğini, 20.11.2014 tarihinde geçici kabul çalışmaları yapılarak eksikliklerin tespit edildiğini, davacının maddi imkânsızlıklar içerisinde olmasından dolayı verdiği muvafakatnamesine istinaden iş, davacının nam ve hesabına ihale edilerek, eksikliklerin giderilmesi için dava dışı ... Elek. İnş. Oto. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. ile 28.05.2015 tarihinde sözleşme imzalandığını, geçici kabul eksiklerinin tamamlanarak işin geçici kabulünün 07.12.2015 tarihinde onaylandığını ancak dava dışı yüklenicinin konut teslimlerini gerçekleştirmemesi sebebiyle sözleşmesinin usule uygun olarak feshedildiğini, ana yüklenici firma tarafından imzalanan bütün işlerin tamamlanması için eksiklikler tespit edilip işin yeniden ihale edildiğini, 01.06.2016 tarihinde davacının itirazı bulunmadığına dair yazıs alınarak, dava dışı Er-Bims Mad. İnş. Elk. Nak. Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti. ile 10.06.2016 tarihinde sözleşme imzalandığını, dava dışı yüklenicinin personel çalıştırdığını, bahse konu işin avan projesinde "Mutfak Dolabı yapılmayacaktık' ifadesinin yer aldığını, geçici kabul eksiklerinde mutfak dolabının sehven yazıldığını, ayrıca geçici kabuldeki eksikliklere ilişkin tespitlerin 25.11.2014 -27.11.2014 tarihleri arasında tespit edildiğini, İç işleri Bakanlığı tarafından Ahıska Türklerine tahsis edilecek konutlarda mutfak dolabının yapılmasının talep edilmesi ve davacının 23.10.2015 tarihli dilekçesinde acil ihtiyaçtan dolayı yapılması zorunluluğu sonradan ortaya çıkan 158 konutun mutfak dolabı imalatının yapılmasının, %10 keşif artışı içerisinde nam ve hesabına yaptırılmasına muvafakat verdiğini, buna istinaden mukayeseli keşifte değerlendirilerek yaptırılmasının karara bağlandığını, bu bağlamda mutfak dolaplarının geçici kabul eksik listesinde sehven yazıldığının davacı tarafından da teyit edildiğini, mutfak dolabı imalatının nam ve hesap yüklenicileri tarafından .............firmasına yaptırıldığını, 13.09.2017 tarih ve 4130 sayılı Başkanlık Olur'u ile dava dışı Er-Bims Mad. İnş. Elk. Nak. Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti. nin keşif bedeli 1.252.975,85 TL (KDV Dahil) olarak belirlendiğini, mutfak dolabı bedellerinin idare ve namı hesap yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin "ödenmesi gereken paraların ve işçiliklerin ödenmesi" hükmüne istinaden dava dışı Er-Bims Mad. İnş. Elk. Nak. Akaryakıt San.Tic. Ltd. Şti.'ne 4 nolu hakediş (Mukayeseli keşfe esas) ile ödendiğini, ayrıca dava dışı ... Elk. İnş. Tic. Ltd. Şti. 11.05.2016 tarihinde fesih edilmesinden yaklaşık 1,5 yıl sonra alınan 13.09.2017 tarihli keşif artış olurundan da anlaşılacağı üzere hak edişlerdeki mutfak dolabı ifadesinin geçici kabul eksiklerinden dolayı sehven yazıldığının anlaşıldığını, davacı tarafından imzalanarak davalı onayına sunulan mukayeseli keşfin onaylanarak 21.11.2017 tarih ve 7260 sayılı yazı ile Müşavir firmaya bildirildiğini, davalıca onaylanan As-Built yol projelerinde 3,6,23,27,28,29,30,31 ve 34 nolu yolların gösterildiğini, geçici kabul eksiklerinde belirtilen yolların yapılarak geçici kabulün onaylandığını, gerekçe raporunda da belirtildiği üzere mukayeseli keşfin kapsamına dahil edilmediğini, davalıca onaylanan 17 nolu hakedişte belirtilen ve davacı tarafından yapılan yaya yolu parke imalatlarının mukayeseli keşifte değerlendirildiğini, ayrıca geçici kabul eksiklerinde belirtilen yollarda yaya yolu imalatının da bulunmadığını, bu bağlamda bahsi geçen iddiaların gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafından imzalanarak İdarenin onayına sunulan kesin hesabın 11.05.2018 tarihinde ve kesin hak edişin ise 11.07.2018 tarihinde onaylandığını, davalıca davacıya baskı yapıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, dava dilekçesinde bahsedilen Ankara 10. Noterliği'nin gerek 14.03.2018 tarih ve 05380, gerekse 17.05.2018 tarih ve 09237 yevmiye numaralı ihtarnamelerin davalıya herhangi bir şekilde bildirilmediğini, davacı yüklenicinin tacir olduğunu ve kendisinden basiretli tacir gibi davranması gerektiğini, davacı şirket temsilcisinin tasfiye kesin hakedişini ve kesin hesap fişini itiraz etmeksizin imzaladığını, itiraz etmeyen, şerh düşmeyen davacının taleplerinin yersiz olduğunu, davacının nam ve hesabına yapılan 2.522.874,82 TL toplam harcamalara ait hem yükleniciye hem de nam hesabı tamamlayan firmalara yapılan ödeme tarih bilgilerinin yer aldığı istihkak takip föylerinin de dosya kapsamına sunulduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının kesin hesap tutanağını 11.05.2018 tarihinde, kesin hakedişe ilişkin tutanağı ise 11.07.2018 tarihinde imzaladığı, imza aşamasına kadar veya imza atılırken sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki usul ve sürelere uyarak, davalıya herhangi bir itirazda bulunmadığı ve ihtirazi kayıt da ileri sürmediği, evrakları imzaladıktan sonra noter marifetiyle 14.03.2018 ve 17.05.2018 tarihlerinden ikrah tutanağı düzenleyerek, hakediş ve kesin hesap evraklarını baskı altında imzaladığına ilişkin ihtarname göndermiş ise de, davacının tacir olduğu, inşaat ihaleleri aldığı, basiretli tacir gibi davranması gerektiği, ihale sözleşmesinin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 40 ve 41. maddelerinde geçici ve kesin kabul tutanaklarına, hak edişlere itirazın nasıl ve hangi sürede yapılacağının açık olarak düzenlediği, davacının bu prosedüre uymayarak evrakları kayıtsız ve şartsız olarak imzaladıktan sonra baskı altında imzaladığını gösterir ihtarnameyi davalıya çektiği, üstelik kendisi üzerinde oluşturulduğunu iddia ettiği baskıya dair delil de sunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı idarenin ilk ikmal ihalesi sonucunda düzenlenen geçici kabul tutanağında imal edilmiş olarak gözüken dolap bedellerini ikinci ikmal ihalesindeki şirkete de ödeyerek, mükerrer ödeme gerçekleştirdiğini, yapılan bu ödemenin davacıya iadesi gerektiğini, ayrıca davalının ikmal ihalesinde yer alan yol imalatlarını davacının nam ve hesabına iş yapan iki firmaya da yaptırmamış olmasına rağmen yol ücretini bu firmalardan düşmek yerine davacının hesabından düştüğünü, davalıdan yapılmayan yol ücretine ilişkin alacaklarının bulunduğunu, buna rağmen mahkemenin hatalı gerekçelerle davayı reddetmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu duruma istinaf incelemesinde de dikkat edilmediğini, davalının mükerrer ödeme yaptığının davacı tarafça öğrenildiği anda davacı tarafından ödemeye muvafakat verilmediğine dair ihtarname gönderildiğini, davacı şirket yetkilisi tarafından kesin hak ediş tutanağı ile kesin hakediş raporlarının da baskı altındayken imzalandığını, davalı idare tarafından kasten mükerrer ödeme yapıldığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere özellikle kesin hesap tutanağı ve kesin hakediş tutanağını ne surette bir baskı altında imzaladığını ispatlayamamış olmasına göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.03.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.