Esas No: 2023/13997
Karar No: 2024/744
Karar Tarihi: 05.02.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/13997 E.  ,  2024/744 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/130 E., 2023/2 K.

KARAR : Ret

Taraflar arasında görülen sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemenin kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ilk işe giriş tarihinin 08.07.1981 olarak tespiti ile davacının 01.08.2015 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 25.05.2016 tarihli 2015/243 Esas- 2016/160 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca sigortalılık başlangıcının 18 yaşını doldurduğu 13.05.1982 tarihi olduğunun tespitine, bu tarihten önce ödenen MYÖ sigortaları primlerinin prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilmesine, davacının 01.08.2015 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairece, "davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp, işveren tarafından bordro verilmediği de gözetilerek, ..., zabıta, maliye ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak,daha önce dinlenen tanıklardan ...’ın hizmet cetvelinde gözüken 1981 yılındaki çalışmasının geçtiği 22082 sicil numaralı işyerinin hangi işverene ait olduğunu, komşu işyeri niteliğinde olup olmadığını araştırmak, davacının göstereceği diğer tanıkları dinleyerek, bunların komşu işyeri çalışanı niteliğinde olup olmadığını hizmet cetvelleri veya vergi kayıtlarını getirterek denetlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermek" gereklerine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 17.04.2019 tarihli 2018/110 E. -2019/193 K. sayılı kararı ile davacının 08.07.1981 tarihinde dava dışı Ahi Ticaret Kollektif Şirketinde fiilen çalışmadığına kanaat getirildiği, yaşlılık aylığı almaya hak kazanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları, yoksa işyeri sahiplerini araştırıp tespit etmek, ... Başkanlığı tarafından Mahkemenin müzekkeresine cevaben komşu işyeri tanığı olarak dosyaya bildirilen tanıklardan sadece iki tanesinin dinlendiği anlaşıldığından ulaşılabilen diğer tanıkları da dinlemek, işe giriş bildirgesi üzerindeki sigortalı fotoğraf ve imzasının davacıya aidiyeti hususunda bilirkişi incelemesi yapmak, sigorta sicil kartı bulunup bulunmadığını araştırmak, hizmet cetveli veya vergi kayıtları ile komşu işyeri tanığı niteliğinde olduğu ispatlanacak şekilde fiili çalışma olgusunu doğrulayabilecek davacının başka tanık veya delilleri varsa bunları araştırmak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermek gerektiği gerekçesi ile karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tanığının beyanın somut ve tarafsız olmadığı, tanığın beyanına itibar edilmediği, davacının her ne kadar işe giriş bildirgesi bulunmuş ise de; işe giriş bildirgesindeki imzanın kendisine ait olduğunu ispatlayamadığı bununla birlikte işe giriş bildirgesinde belirtilen tarihte adı geçen dava dışı işyerinde fiilen çalıştığını da ispatlayamadığı kanaatine varıldığı, davalı SGK'nın yaşlılık aylığı talebinin reddine dair Kurum işleminin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle ispatlanmayan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davacı adına verilmiş işe giriş bildirgesi bulunduğu, işyerinin kanun kapsamında olduğunu, üzerinden çok zaman geçmesi nedeniyle o dönemdeki belgelere ve kişilere ulaşmanın zor olduğunu, tanıkların da bu nedenle davacıyı hatırlayamamasının doğal olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının ilk işe giriş tarihinin 08.07.1981 olarak tespiti, davacının 01.08.2015 itibariyle yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası 506 sayılı Kanun'un 79 ve geçici 81/B maddeleridir.

3. Değerlendirme

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de bozma ilamının gereğinin tam olarak yerine getirilmediği, bozma ilamında belirtilen şekilde araştırma yapılmadan karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyulmasına karar verilen önceki bozma ilamında "... tarafından Mahkemenin müzekkeresine cevaben komşu işyeri tanığı olarak dosyaya bildirilen tanıklardan sadece iki tanesinin dinlendiği anlaşıldığından ulaşılabilen diğer tanıkları da dinlemek, işe giriş bildirgesi üzerindeki sigortalı fotoğraf ve imzasının davacıya aidiyeti hususunda bilirkişi incelemesi yapmak," gerektiği belirtilmiştir. SGK tarafından komşu işyeri tanığı olarak bildirilen ...,.., ve ....'ın vefat ettiği, ... ve ...'nin, bozmadan önce dinlediği, ancak diğer bordro tanıklarının Mahkemece dinlenmediği; ayrıca, işe giriş bildirgesi üzerindeki sigortalı imzasının davacıya aidiyeti hususunda bilirkişi incelemesi yapılmış ise de, bildirge üzerinde bulunan fotoğrafın davacıya ait olup olmadığının incelenmediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, dönem bordrosunda kayıtlı diğer üç tanığın beyanı alınmalı; bildirge üzerinde bulunan fotoğrafın aidiyeti konusunda bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak, hizmet cetveli veya vergi kayıtları ile komşu işyeri tanığı niteliğinde olduğu ispatlanacak şekilde fiili çalışma olgusunu doğrulayabilecek davacının başka tanık veya delilleri varsa bunlar da araştırılmak suretiyle sonucuna göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.