Esas No: 2022/3916
Karar No: 2023/6218
Karar Tarihi: 26.10.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/3916 E.  ,  2023/6218 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı ... Ming Marine Transport Corp. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı ... Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 24.10.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı ... Marine Transport Co Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş. vekili Avukat Bağcan Öz ile diğer davalı ... vekili Avukat Canberk Tuygan dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalısı dava dışı Papiks Plastik A.Ş.'nin 14.05.2015 tarihli, SK 400120 numaralı fatura ile Japonya'da bulunan AOKİ Tech. Lab. İnc. firmasından 1 adet ısı ayarlı enjeksiyon pet şişirme makinesi ve ekipmanlarını satın aldığını, bu yükün davalı ... Ming Marine Transport Co. Ltd.'nin düzenlediği YMLUM266900308 nolu konşimento ve AG82015000021773-AG82015000021774 nolu navlun faturaları ile davalı şirkete ait YMLU6420597 nolu konteynırla Japonya'nın Yokohama Limanı'ndan İzmir Türkiye'ye taşınması için M/V Hansa Century isimli gemiye 23.05.2015 tarihinde hasarsız yüklendiğini, geminin Japonya'dan XİAMEN/ÇİN Limanı'na geldiğini ve 31.05.2015 tarihinde tahliye edildiğini, 09.06.2015 tarihinde Yunanistan'ın Pire Limanı'na nakledilmek üzere M/V CosCo Glory Gemisi'ne yüklendiğini, 01.07.2015 tarihinde Pire Limanı'nda tahliye edildiğini ve İzmir Alsancak Limanı'na getirilmek için M/V Electra A isimli gemiye yüklendiğini, 07.07.2015 tarihinde İzmir Alsancak Limanı'nda tahliye edildiğini, 13.07.2015 tarihinde konteynır üzerindeki brandanın yırtık olduğunun ve makinenin hasarlı olduğunun tespit edilip tutanak tutulduğunu, 13.07.2015 tarihli, 516558 nolu sevk irsaliyesine bu durumun şerh edildiğini, makinenin fabrikaya getirildiğinde hasarlı teslim yapıldığının konşimentoya şerh edildiğini, makinenin tamirinin mümkün olmadığı belirtilmekle 75.000,00 TL avans bedeli ile 20.08.2015 tarihinde yeni makine sipariş edildiğini, tüm masraf ve zarar bedeli olarak 609.223,38 TL'nin bakiyesi 534.223,38 TL'nin 14.10.2015 tarihinde sigortalıya ödendiğini, müvekkilinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1472 nci ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 183 üncü maddeleri gereğince sigortalının haklarına halef olduğunu, taşıma konusu emtianın taşıyanın yedinde iken hasar gördüğünü iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla şimdilik 609.223,38 TL'nin ilk 75.000,00 TL'lik kısmının ödeme günü olan 20.08.2015, geri kalan 534.223,38 TL'lik kısmının da ödeme günü olan 14.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş. vekili acente adına asaleten ve Yang Ming Marine Transport S.A.'ya izafeten cevap dilekçelerinde; 23.05.2015 tarihli konşimento kapsamında sigortalı Papiks A.Ş.'ye ait 1 adet ısı ayarlı enjeksiyon pet şişirme makinesi ve ekipmanlarının YMLUM266900308 nolu konşimento ile Yokohoma Limanı'ndan ÇİN'e taşındığını, 31.05.2015 tarihinde tahliye edildiğini, 09.06.2015 tarihinde CosCo Glory Gemisi'ne yüklendiğini ve 01.07.2015 tarihinde Yunanistan'ın PİRE Limanı'nda tahliye edildiğini, daha sonra bu malın M/V Electra A Gemisi ile İzmir Alsancak Limanı'na taşındığını, yükü taşıyanın Yang Ming Marine Transport Co. olduğunu, Yang Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş., bu şirketin acentesi olduğundan asaleten dava açılamayacağından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının konşimentonun arkasında yer alan yetki şartı nedeniyle davayı İngiltere'de açması gerektiğini, yetkili mahkemenin İzmir Mahkemeleri olmadığını, sigorta konusu malın tamamen hasar görüp görmediğinin belirlenemediğini, söz konusu makinenin 115.000,00 TL sovtaj bedeliyle sigortalıya satıldığının belirtildiğini, sigortalı tarafından makinenin kullanılıp kullanılamadığının belirlenmediğini, bu haliyle makinenin tam zıyaa uğradığı hususunun kabul edilemeyeceğini, taşıyanın sorumluluğunun üst sınırının parça başına 666,67 ÖÇH olduğunu, kilo başına ise 2 ÖÇH ile sınırlı olduğunu, bu nedenle 6102 sayılı Kanun'un 1186 ncı maddesine göre sorumluluğunun sınırlı olduğunu, yine faiz talebinin de fahiş olduğunu savunarak davanın pasif husumet, yetki ve esas yönünden reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile genel işlem koşullarına ait hükümler gereğince somut olayda yetki itirazına dayanak yapılan konşimento kaydının geçerli olmadığı, bu yöndeki yetki ilk itirazının reddine karar verildiği, davacının davasını asıl taşıyıcı olan Yang Ming Marine Transport Co. Ltd.'e izafeten Yang Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş.'yi davalı göstererek açması gerekirken doğrudan acenteye karşı ve onu hasım göstererek açmış olması, somut olayda düzenlenen fatura nedeniyle eser sözleşmesi kapsamında doğrudan sorumlu olmadığı, taşıyanın tahliyeden sorumlu olduğu tespit edilmekle bu davalı hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, bilirkişilerin 19.04.2017 ve 07.11.2017 tarihli ana ve ek raporlarıyla belirlendiği üzere taşıma konusu emtianın davalı ... Ming Marine Transport Co. Ltd. tarafından 23.05.2015 tarihli, YMLUM 266900308 nolu konşimento ile Japonya 'nın Yokohama Limanı'ndan İzmir Limanı'na taşınması konusunda anlaşıldığı, yükün YMLU 6420597 numaralı konteynır ile M/V Hansa Century Gemisi'ne yüklendiği, 31.05.2015 tarihinde Xiamen/ÇİN limanında tahliye edildiği, 09.06.2015 tarihinde M/V CosCo Glory Gemisi'ne tekrar yüklendiği ve 01.07.2015 tarihinde Pire/Yunanistan Limanı'nda tahliye edildiği, bu limandan 03.07.2015 tarihinde M/V Electra A Gemisi'ne yüklendiği ve konteynırın 08.07.2015 tarihinde Alsancak Limanı'na getirildiği, 13.07.2015 tarihinde araç üzerine alınarak yapılan kontrolde üst brandanın 30-40 cm yırtık olarak makinenin hasarlandığının tespit edildiği, durumun 14.07.2015 tarihinde Yang Ming Anadolu Gemi Acenteliği'ne bildirildiği, her üç gemide de ambar içinde üstten ikinci sıraya konteynırın yüklendiği, meydana gelen hasarın aktarma limanlarında elleçleme vincinin makine tavan sacına çarpmasıyla veya üzerine başka bir konteynır konulmasıyla meydana geldiğinin belirtildiği, hasarın gemilerde meydana gelme ihtimalinin bulunmadığı, elleçleme yapılırken konteynırı kaldırmakta kullanılan vincin üst tavan sacına çarpma ihtimalinin bulunduğu, makinenin ana metal parçalarında bazı çatlamalar meydana geldiği, makinenin mikron seviyesinde (1/100000 mm) hassasiyetle çalıştığı, bu çatlamaların makineyi kullanılmaz hâle getirdiği ve bu nedenle tam zayi olduğunun tespit edildiği, Yang Ming Anadolu Acentesi'nin Yang Ming Marine Co. isimli yabancı şirketin Türkiye'deki acentesi olduğu, taşımanın acente vasıtasıyla Yang Ming Marine Co. tarafından yapıldığı, taşıyanın Yang Ming Marine Transport Co., acentenin Yang Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş., konşimentoyu tanzim eden acentenin ise Yang Ming Japan Co. Ltd., taşıtanın Orkide Küçükbay Yağ Sanayi A.Ş., yükletenin Aoki Tecnical Lab Inc. ve gönderilenin de Papiks Plastik A.Ş. olduğu, taşıma konusu emtianın teknik yönden yapılan incelemesinde tam ziyaya uğradığı, malın bedelinin 709.169,40 TL olarak tespit edildiği, sovtaj bedelinin de 115.000,00 TL olarak tespit edildiği, bu bedelden sovtaj bedelinin düşülmesiyle sigortacının tazmin edebileceği gerçek zararın 594.169,40 TL olduğu, sigortacının sigortalıya 609.223,38 TL ödeme yaptığı, bu ödemenin ilk 75.000,00 TL'lik kısmının 20.08.2015 tarihinde, geri kalan 534.223,38 TL'lik kısmının da 14.10.2015 tarihinde ödendiği gerekçesiyle davacının davalı ... Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş.'ye karşı doğrudan husumet göstererek açtığı davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının davalı ... Ming Marine Transport Co. Ltd.'e izafeten Yang Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş.'ye karşı açmış olduğu davanın kısmen kabulü ile 143.741,74 TL'nin ilk 75.000,00 TL'si için ödeme tarihi olan 20.08.2015 ve geri kalan 68.741,74 TL'nin ise 14.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... Ming Marine Transport Corp. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hasarın son limanda elleçleme aşamasında gerçekleştiğinin teknik raporla sabit olduğunu, dosyada bulunan iki adet faturanın davalı ... Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş. tarafından sigortalıya kesildiğini, 3.800,00 USD bedelli navlun faturasında Yang Ming firması adına acente sıfatıyla tanzim edildiğine ilişkin açık şerh bulunduğunu, 545,36 USD bedelli tahliye faturasında ise Yang Ming firması adına acente sıfatı ile şerhi bulunmadığını, her iki ücret de davalı acentelik hesabı üzerine yatırıldığından aynı hesap nosunun yazılı olduğunu, dolayısıyla faturaların taşıma işinin davalı şirket tarafından yapıldığını ve iş bedellerinin sigortalıya fatura edildiğini, ücretlerinin davalı ... Ming Gemi Acenteliği A.Ş.'ye ait hesaplara ödendiğini ortaya koyduğunu, bu anlamda acente şerhi düşmeksizin tahliye işini acentenin kendi yerini aldığı, Elektra Gemisi'nin liman için tahliye işlemlerini gösterir çözüm çizelgelerinden geminin vagon sahasındaki tüm hizmetlerinin acente makinesi tarafından yapıldığının açıkça belli olduğunu, acentenin tahliye işini üstlendiği açıkça belli olduğundan tüm zarardan sorumlu olduğunu, davalı acentenin hasarın karada gerçekleştiğinin kabulü halinde asil olarak ücret tahsili sağladığından yine acentenin taşıma işlemlerindeki rolü ve navlun ücretlerini kendi hesabına alması ile taşıyan olarak da sorumlu olduğunu, Mahkemenin hasarın hangi aşamada gerçekleştiğinin bilinemediğini belirterek taşıyanın sınırlı sorumluluğa gitmesinin çelişkili olduğunu, Mahkemenin hasarın ve konteynerdeki zararın oluş şeklini dikkate almaksızın sınırlı sorumluluğa gitmesinin ve hesaplama yapmasının kabul edilemeyeceğini, zararın tahliye aşamasında gerçekleştiği kabul edilir ise zararın karada olduğu tespit edilmekle 6102 sayılı Kanun'un 1186 ncı maddesi uyarınca taşıyanın sınırlı sorumluluğuna gidilemeyeceğini, hükmün bu yönden hatalı olduğunu, davalı acentenin de ifa yardımcısı ve taşıma komisyoncusu olarak zararın tamamından sorumlu tutulması gerektiğini, hasar bedeli hesaplanmasında emtianın tam zayii oluşunun sigorta hukuku ve gerçek zarar zemininde incelenmesi gerektiğini, davanın her iki davalı yönünden tam kabulüne, aksi kanaatte ve taşıyanın sınırlı sorumluluğuna gidilecek ise bu kez de davalı taşıyan Yang Ming Transport Corp. Ltd. firmasının sınırlı, diğer davalının tam sorumluluğu ile müşterek ve müteselsilen sorumlulukları şeklinde kabulüne, yeniden inceleme yapılması gerektiği kanaatinde ise hasar bedeli sorumluluklar ve sorumluluk zemininde deniz taşıma hukuku ve sigorta taşıma hukuku konusunda uzman öğretim üyelerinden rapor alınması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı ... Ming Marine Transport Corp. vekili istinaf dilekçesinde özetle; konişmentoda kararlaştırılan tahkim şartı gereğince uyuşmazlığın İngiliz Hukukuna tabi olacağını, iki davalı arasında menfaat çatışması doğmuş olduğundan Yang Ming Gemi Acenteliği'nin asaleten vekilliği görevinden istifa ederek Yang Ming Marine Transport Corp. Şirketi'nden almış olduğu vekâleti dosyaya sunduklarını, kararda lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmedilmediğini, vekâlet ücretinin sehven acente A.Ş. vekiline hükmedildiğini, huzurdaki davanın iki davalısı olduğunu, lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davacının pervasızca hareket iddiasını kabul etmediklerini, hasarın aktarma limanlarında yapılan boşaltma ve yükleme işlemleri sırasında meydana gelmiş olabileceğini, İlk Derece Mahkemesinin müvekkilinin sorumluluğunu sınırlandırma yönünde vermiş olduğu kararın hukuka uygun olduğunu belirterek davacı istinafının reddine, yetki itirazının kabulüne ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu, davanın bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, somut olayda taraflar arasında düzenlenen konişmentolardaki yetki şartı geçersiz olduğundan davalı şirketin yetkiye yönelik istinafının yerinde olmadığı, emtianın aldığı darbe sonucu hasar görmüş olmasına ve brandadaki mevcut yırtığa rağmen ekspertiz raporunda makinenin yapmış olduğu deniz nakliyesinde metal parçalarda oluşması muhtemel herhangi bir paslanma olayından bahsedilmemiş olması nedeniyle hasarın, varma limanında gerçekleştiğinin kabulü gerektiği, buna göre hasarın konteynırın geminin bordasından alınıp istif sahasına götürülmesi sırasında veya gemi bordasından istif sahasına indirilen konteynırın CFS sahasına götürülürken oluşabileceği, boşaltma faaliyetini ifa edenin konşimentoda yer alan free out klozu nedeniyle gönderilenin görev sahasında onun hakimiyeti ile gerçekleştiği, gönderilene yükün teslim anının, boşaltma faaliyetini taşıyan yapmayacağı için boşaltmayı başlatan vincin kancasının yüke takıldığı andan itibaren taşıyanın sorumluluğunun sona ereceği, icapta navlun ve boşaltma hizmet bedelinin ayrı ayrı düzenlendiği, acentenin müvekkili ad ve hesabına navlun faturası, ayrıca tahliye hizmetleri için de kendi ad ve hesabına tahliye faturası düzenlediği, taşıyanın boşaltma faaliyetini üstlenmediği, gemi acentesinin bizatihi kendisinin tahliyeyi yaptırdığı, Yang Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş. 'nin navlun faturasını müvekkili adına kestiğini faturaya derc ettiği, ancak tahliye faturası için böyle bir ibarenin bulunmadığı, gönderilene yapılan bu hizmetin Yang Ming Anadolu Gemi Acenteliği tarafından bizzat yapıldığı, bu haliyle davalı ... Ming Marine Co. şirketinin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, husumet hususunun re'sen değerlendirilmesi gereken hususlardan olduğu, Yang Ming Marine Co. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği, konteynırın gemi bordasından vinç klipslerine takıldığı anda ve limandaki CFS sahasına alındığı ana kadar oluşacak zarardan Yang Ming Anadolu A.Ş.'nin sorumlu olacağı, bu zararda taşıyanın sorumluluk sahasının bulunmadığı, buna göre Yang Ming Anadolu A.Ş.'nin taşıyanın sorumluluğunun sınırlandırılması hükümlerinden yararlanamayacağı, sigortacı davacının talep edebileceği gerçek zararın bilirkişi heyeti marifetiyle sovtaj bedelinin düşülmesiyle tespit edilen 594.169,40 TL olduğu, sigortacının sigortalıya yaptığı 609.223,38 TL ödemenin ilk 75.000,00 TL'lik kısmının 20.08.2015 tarihinde, geri kalan kısmının da 14.10.2015 tarihinde ödendiği, buna göre toplam zarar bedelinin 594.169,40 TL olması nedeniyle bunun ilk 75.000,00 TL'lik kısmının 20.08.2015, geri kalan 519.169,40 TL'lik kısmının ise 14.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... Ming Anadolu A.Ş.'den tahsiline karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı ve davalı ... Ming Marine Transport Co. Ltd. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile davacının davalı ... Ming Marine Transport Corp. aleyhine açtığı davasının pasif husumet yokluğundan reddine, davacının davalı ... Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş.'ye karşı açmış olduğu davanın kısmen kabulü ile 594.169,40 TL'nin 75.000,00 TL'sinin ödeme tarihi olan 20.08.2015 ve geri kalan 519.169,40 TL'sinin ise 14.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile kendi adına asaleten davalı ... Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ... Ming Marine Transport Corp. yönünden pasif husumete dayalı red kararının hukuka aykırı olduğunu, davanın her iki davalı açısından kabulü gerektiğini, hasarın, son limanda elleçleme aşamasında gerçekleştiğinin teknik rapor ile sabit olduğunu, davalı ... Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş.’nin taşıma işleri komisyoncusu olarak ve tahliye işlemlerini kendi nam ve hesabına yapması sebebi ile sorumlu olduğunun açık olduğunu, diğer yandan taşıyıcı Yang Ming Marine Transport Corp. Firması'nın da hangi aktarım aşamasında olduğu belirlenemeyen emtia hasarı sebebi ile tüm taşıma işini üstlenmesinden kaynaklı olarak sorumlu olduğunu, sınırlı sorumluluğa da gidilemeyeceğini, davalı taşıyıcının pervasız davranışının bulunduğunu, her ne kadar konşimentoda “free out” kaydı var ise de taşıyanın sorumluluğunun devam ettiğinin sabit olduğunu, bilirkişi raporundaki teknik kısımda, konteynere “son boşaltma limanında istifleme esnasında elleçleme de kullanılan vinç spreaderi veya vinçle istif sahasında üzerine bırakılan veya konulmaya çalışılan başka bir konteyner tarafından zararın verildiği” belirtilmiş olup incelendiğinde, gemiden tahliye esnasında yükseltici kullanılmaması sebebi ile konteynerin taşan bölümünün zarara sebep olduğunu, boşaltma aşamasında zararın gerçekleştiğini, yani 6102 sayılı Kanun'un 1091 ve devam eden maddeleri uyarınca kaptanın müşterek sorumluluğunun devam ettiğinin açıkça görüldüğünü belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını ve davanın her iki davalı yönünden kabulünü istemiştir.

2.Kendi Adına Asaleten davalı ... Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesinin kabulünde olduğu şekilde davacının hasarın boşaltma limanında olduğunu ispat edemediğini, Bölge Adliye Mahkemesinin araştırma yapmadan ve itiraz ettikleri bilirkişi raporuna dayanarak müvekkili aleyhine esastan hüküm kurduğunu, hükme dayanak bilirkişi raporuna karşı itirazlarının karşılanmadığını, davaya konu hasarın müvekkili şirketin sorumluluğu başlamadan önce oluştuğunu, CIR incelendiğinde söz konusu brandanın hasarlandığının görüldüğünü, bunun da konteynerin üst tarafından bir darbe aldığını gösterdiğini, yükün İzmir’de gemiden tahliye edilmeden önce hasarlandığını ve bunun liman işletmesi tarafınca tespit edildiğini ve tutanak altına alındığını, Bölge Adliye Mahkemesinin yeni bir bilirkişi raporu aldırması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini, duruşma yapılmadan inceleme yapılmasının doğru olmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, deniz yoluyla uluslararası yapılan zincirleme taşımada hasarın, taşıma sırasında mı oluştuğu, öyleyse hangi aşamada olduğu ile davalı acenta ve taşıyıcıların mı yoksa elleçleme yapanın mı sorumlu olduğu noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6102 sayılı Kanun'un 1472 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Dava konusu uyuşmazlıkta, Yang Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş.'nin, Yang Ming Marine Co isimli yabancı şirketin Türkiye'deki acentesi olduğu, taşımanın acente vasıtasıyla Yang Ming Marine Co tarafından yapıldığı, taşıyanın Yang Ming Marine Transport Co, acentenin Yang Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş, konşimentoyu tanzim eden acentenin ise Yang Ming Japan Co Ltd, taşıtanın Orkide Küçükbay Yağ Sanayi A.Ş., yükletenin Aoki Tecnical Lab Inc. ve gönderilenin de Papiks Plastik A.Ş. olduğu anlaşılmaktadır. Navlun sözleşmesini müvekkili ad ve hesabına akdeden Yang Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş., kestiği navlun faturasına, "İşbu fatura, taşıyan Yang Ming adına acente sıfatıyla tanzim edilmiştir" ibaresini eklemiştir. Dosyada alınan bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, hasarın taşıma esnasında meydana geldiği, ancak taşımanın hangi aşamasında oluştuğunun belli olmadığı, taşıma esnasında meydana gelmediğini ispat yükünün davalı taşıyan üzerinde olduğu gibi kendisinin yaptığı taşıma aşamasında meydana gelmediğini ispat yükünün de kendi üzerinde olduğu, taşıyanın tüm dosya kapsamı ile bu yönde bir ispatının söz konusu olmadığı dikkate alındığında davalı taşıyıcı Yang Ming Marine Co'nun meydana gelen hasardan dolayı sınırlı olarak sorumlu olduğu, davacı ... şirketinin de rücu hakkının doğduğu, davalı ... Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş.'nin navlun faturasını düzenlediği ve ancak akdi taşıyıcı sıfatının bulunmadığı, zira somut olayda acentenin taşıyıcı komisyoncusu olarak hareket etmediği ve dolayısıyla sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle davalı ... Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş. hakkındaki davanın pasif husumetten reddine karar verilmesi gerekirken Bölge Adliye Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın temyiz eden davacı ve davalı ... Ming Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri hâlinde temyiz edenlere iadesine,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Marine Transport Co Anadolu Gemi Acenteliği A.Ş.'ye verilmesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.