Esas No: 2024/8290
Karar No: 2024/8988
Karar Tarihi: 25.09.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/8290 E.  ,  2024/8988 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/88 E., 2023/193 K.

KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Kütahya İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ... İlköğretim Okulunda 01.01.2002 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını ancak bu çalışmaların SGK'ya bildirilmediğini, müvekkilinin fiili çalışmalarının 01.01.2002 olmasına rağmen bu çalışmalarından dolayı sigortasının 01.12.2007 tarihinden itibaren başladığını, müvekkilinin hizmet akdine tabi olarak çalıştığını, okul nezdinde çalıştığını ve hizmet akdinin tarafının okul olduğunu belirterek davanın kabulü ile müvekkilinin 01.01.2002 - 14.06.2002, 16.09.2002 - 13.06.2003, 15.09.2003 - 15.06.2004, 13.09.2004 - 10.06.2005, 12.09.2005 - 12.06.2006, 18.09.2006 - 19.06.2007, 17.09.2007 - 30.11.2007 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı ... vekili, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, davacının Kütahya ili Simav ilçesi ... İlköğretim Okulunda 01.12.2007 tarihinden itibaren ana sınıfı öğrenci velilerinin ve öğretmenlerin talebi ile 2007-2008 öğretim yılında ... Temizlik Firmasından hizmet satın alınması yolu ile bu firma bünyesinde çalıştığını, ücreti velilerden karşılanmak kaydı ile 2008-2009 ve 2009-2010 yıllarında tam zamanlı sözleşme yapıldığını, daha sonraki yıllarda ücretin velilerden tam karşılanamaması nedeniyle kısmi zamanlı sözleşme yapıldığını ve kısmi zamanlı olarak çalıştırılmaya başlandığını, davacının çalışmalarına karşılık tüm bildirimlerin yapıldığını ve primlerinin ödendiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili, hak düşürücü süre itirazında bulunarak ve çalışma iddiasının yöntemince kanıtlanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 01.12.2016 tarihli ve 2013/1422 E., 2016/239 K., sayılı kararıyla; davacının davasının kabulü ile davacının davalı Bakanlığa bağlı ... İlköğretim Okulunda 01.01.2002-14.06.2002, 16.09.2002-13.06.2003, 15.09.2003-15.06.2004, 13.09.2004-10.06.2005, 12.09.2005-12.06.2006, 18.09.2006-19.06.2007, 17.09.2007-30.11.2007, tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 19.07.2017 tarihli ve 2017/251 E., 2017/1029 K., sayılı kararıyla; inceleme konusu davayla ilgili olarak tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, Mahkemece tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulan davacının çalıştığı okulda 19.08.2004-09.08.2012 tarihleri arasında anaokulu öğretmeni olarak çalıştığı resmi yazı ile anlaşılan tanık ...'in ve 1998 yılından 02.09.2005 tarihine kadar Kaymakamlık görevlendirme onayı ile 05.09.2005 tarihinden itibaren de görevde yükselme sonucu aynı okula memur olarak ataması yapılan ve 24.09.2007'ye kadar çalışan memur ...'ın aydınlatıcı ve net anlatımları karşısında, davacının, 2002 yılında engelli kızını okula kaydettiği, ders aralarında engelli çocuğuna yardımcı olmak için okulda bulunduğu, okul müdürünün 2002'de işe aldığı, ders zamanlarında okulun temizlik işlerini yapıp teneffüste çocuğu ile ilgilendiği, daha sonra gelen okul müdürlerinin de davacıyı çalıştırmaya devam ettiği yönündeki beyanları ile işyerinin kapsamı ve kapasitesinin işçi çalıştırmayı gerektirdiğinin gerek taşeron firmanın gerekse işveren adına açılan dosya üzerinden yapılan bildirimlerle sabit olduğu dikkate alınarak, aleyhe kanıt da sunulmadığından, 01.01.2002 - 14.06.2002, 16.09.2002 - 13.06.2003, 15.09.2003 - 15.06.2004, 13.09.2004 - 10.06.2005, 12.09.2005 - 12.06.2006, 18.09.2006 - 19.06.2007, 17.09.2007 - 30.11.2007 tarihleri arasında Kütahya İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ... İlköğretim Okulunda hizmet akdiyle çalıştığı yönünde hüküm tesis eden mahkeme kararının yerindeliği belirgindir gerekçesiyle istinaf istemlerinin esastan reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 05.02.2020 tarihli ve 2019/6518 E., 2020/728 K. sayılı kararıyla; davalı Bakanlığa bağlı okul müdürlüğünün davacının o dönemde okul velisi olduğu, ihtiyaçlarını karşılayamayan sürekli olarak birinin yardımına ihtiyaç duyan engelli bir çocuğu olduğu, davacının da her gün çocuğunu okula getirip okulda beklediği, teneffüslerde çocuğuyla ilgilendiği, ders bitiminde çocuğunu eve götürüp dönmediği, bu durumun çocuğu okuldan mezun olana kadar devam ettiği, 01.12.2007 tarihinden itibaren hizmet alımı yolu ile dava dışı firma üzerinden okulda çalışmaya başladığı, çalışmasınn kısmi olduğu ve firma tarafından sigorta bildirimi yapıldığı yönündeki savunmaları karşısında, Mahkemece yapılacak iş, davacının beyanı alınmak suretiyle, engelli çocuğunun adı geçen okula hangi tarihte başladığı, ne zaman okulu bitirdiği, davacı okulda çalışmasını sürdürdüğünü belirtmiş olduğundan çocuğu okuldan mezun olduktan sonra kendisinin çalışması sırasında çocuğuna kimin tarafından bakıldığı, kendisinin baktığını belirtmesi halinde çalışmasını bu durumda nasıl, hangi saatlerde yaptığı hususlarının açıklığa kavuşturulması, ayrıca dava konusu dönemdeki davacının çalışmasına dair okul müdürü ve öğretmenlerin de tanık sıfatıyla dinlenmesi ve beyanlar arasında çelişki var ise giderilmesi suretiyle varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir, gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan tanık beyanlarının değerlendirilmesi neticesinde okulda idareci sıfatı ile görev yapan bir kısım tanıklar dışında davacının hiçbir surette okulda çalışmadığı, davacıya yalnız yardımların ulaştırıldığı yönünde anlatımda bulunan başkaca tanıkların olmaması, idareci sıfatı ile çalışan tanıkların ise sigortasız işçi çalıştırdıklarının tespit edilmesi halinde amir pozisyonunda olmaları hasebiyle kendileri aleyhine bir durumun ortaya çıkmasından imtina ettikleri için bu yönde anlatımda bulunmuş olabilecekleri değerlendirilerek davacının anlatımları ve iddiası ile uyumlu şekilde sigortasız çalıştığını teftiş esnasında dahi dile getirdiğinin ...'nun alınan beyanı ile tespit edildiği, diğer yandan çok sayıda ana sınıfı ve ilkokul öğretmeninin de alınan beyanları ile davacının çalışmalarını doğruladıkları, tanık Meryem'in de mutemet memuru olarak davacının çalışmalarına ilişkin ayrıntılı beyanda bulunduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne davacının davalı Bakanlığa bağlı ... İlköğretim Okulunda 01.01.2002-14.06.2002, 16.09.2002-13.06.2003, 15.09.2003-15.06.2004, 13.09.2004-10.06.2005, 12.09.2005-12.06.2006, 18.09.2006-19.06.2007, 17.09.2007-30.11.2007 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-Davalı Bakanlık vekili temyiz dilekçesinde; davacının müvekkili idarede çalıştığını iddia ettiği tarihlerin hem lehe hem aleyhe tanık ifadelerinde tam ve kesin olarak tespit edilemediğini, varsayımsal beyanların ele alınarak kesin tarih olarak belirlenip hizmet tespiti yapılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, dinlenen bordro tanıklarının, davacının çalıştığını iddia ettiği okulda engelli kızına yardım maksadıyla bulunduğunu, öğretmen ve diğer personelin çeşitli zamanlarda davacıya maddi yardımda bulunduğunu açıkça ifade ettiğini, ayrıca davacı taraf çalışmasına dair herhangi bir belge sunamadığını, davacının kızını okula kaydettirdiği tarih itibariyle de çalışmasının olmasının mümkün olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2-Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum kayıtlarının esas alınması gerektiğini, çalışmanın ispat edilemediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, tanıkların beyanlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.