Esas No: 2023/1817
Karar No: 2023/2695
Karar Tarihi: 16.03.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/1817 E.  ,  2023/2695 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/801 E., 2022/1793 K.

...

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/738 E., 2021/316 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile ... arasında 02.06.2009 tarihinde İş Yeri Hekimi Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince ...'nın işyeri hekimi olarak çalıştığını, ...'nın hizmetlerinin Sosyal Güvenlik Destek Primine tabi olarak bildirildiğini, 02.06.2009-27.01.2016 tarihleri arasındaki çalışmasının tüm sigorta kollarına tabi olacak şekilde değiştirilmesi nedeniyle prim farklarının oluştuğunu, bu nedenle davalı kurum tarafından müvekkili 48.554,10 prim borcu çıkartıldığını, müvekkili tarafından söz konusu borcun ödendiğini ancak kurum tarafından yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili kurumun Kamu İktisadi Teşebbüsü olduğunu, ...'nın emekli çalışan olduğunu, müvekkili idarede 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur ya da sözleşmesi personel ya da işçi olarak çalıştırılmadığını, hizmet alımı niteliğinde bir çalışmasının olduğunu, davalı kurum tarafından yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek, dava konusu kurum işleminin iptalini, bu işlem nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitini, davacı tarafından davalı idareye ödenen 51.311,92 TL'nin faizi ile davacıya iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi 2 nci fıkrasına göre herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alan kişilerin, bu aylıkları kesilmeksizin kamu iktisadi teşebbüslerinde çalıştırılamayacağı ve göre yapamayacaklarının ifade edildiğini, müvekkili kurum tarafından yapılan tespit üzerine ...'nın hizmetlerinin davacı kurum tarafından Sosyal Güvenlik Destek Primine tabi olarak bildirildiğini, ...'nın 02.06.2009-27.01.2016 tarihleri arasındaki çalışmasının tüm sigorta kollarına tabi olarak değiştirildiğini ve bu değişiklik nedeniyle ortaya çıkan prim farkından davacıya yasa ve mevzuata uygun bir şekilde borç çıkartıldığını, ...'nın müvekkili kurum aleyhine açtığı 2017/390 Esas sayılı dosyada kurum işleminin iptali davasında 5335 sayılı Kanun'a göre kendisine yapılan yersiz ödemelerden sorumlu olduğunun tespiti yönünde karar verildiğini, bunun da davacının davasında haksız olduğunun göstergesi olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; " Davanın kabulü ile davacının 02.01.2009 - 28.02.2009 tarihleri arasında 1103605 sicil sayılı işyerindeki çalışmasının fiili çalışmaya dayalı olduğunun tespitine, aylıklarının kesildiği tarihten itibaren yeniden ödenmesi gerektiğinin tespiti ile ödenmeyen aylıklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine, " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın talepleri gibi kabulü gerektiğini, bilirkişi raporunda da kurumun kusurlu olduğunun açıkça belirtildiğini, kararın usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu belirterek, kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, eksik inceleme yapıldığını, kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu, davanın reddi gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraf vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 inci maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yaşlılık aylığı almakta iken 02.06.2009 tarihinde Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünde işyeri hekimi olarak çalışmaya başlayan dava dışı hekim ...'nın çalışmaları dolayısıyla, 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi uyarınca davacıya borç çıkaran Kurum işleminin iptali ile davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, dava dışı ...'ya, 30.09.2001 tarihli tahsis talebine istinaden 01.10.2001 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, yaşlılık aylığı alan dava dışı ...' adına 02.06.2009 – 27.01.2016 tarihleri arasında Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğüne ait ... sicil numaralı işyerinden, 2 koduyla sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışmaların Kuruma bildirildiği, fark prim borcu nedeniyle davacı adına borç bildirim belgesi düzenlendiği, tüm dosya kapsamından sabittir. Uyuşmazlığın yasal dayanağı; 5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun 25 inci maddesinin (f) fıkrasının ikinci ve üçüncü paragrafları ile 5335 sayılı Kanun'un 30/2 nci maddesi olup, “...Her hangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda her hangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar. Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun ek 11 inci maddesine göre alınmış Bakanlar Kurulu kararları 2005 yılında uygulanmaz” düzenlemesini içermektedir. Somut davaya ilişkin borcun kaynağı eksik ödenen primlerin tahsilinden kaynaklanmakla, 5510 sayılı Kanun'un 96/b maddesi esas alınarak hüküm kurulması isabetsizdir. 5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre tahsili gereken prim borcu hesaplanıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...