Esas No: 2024/1735
Karar No: 2024/4433
Karar Tarihi: 25.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/1735 E.  ,  2024/4433 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/311 E., 2023/575 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Niğde İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/281 E., 2021/245 K.

Taraflar arasındaki malullük aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığının kesildiği tarih itibariyle bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, 23.11.2017 tarihinde vergi indirim belgesinden yararlanarak emekli olmak için Niğde Devlet Hastanesinden aldığı %44 engelli raporunun Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca %36 ya düşürüldüğünü, yine 05.06.2018 tarihli %44 engelli raporunun Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca bu defa onaylandığını, 18.02.2019 tarihinde yaşlılık aylığı almaya başladığını, 26.04.2019 tarihinde kontrol muayenesinde ise bu oranın 20.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren yeni yönetmelik ölçümlerine göre %7 ye düşürülerek emekliliğinin iptal edildiğini, ayrıca genel sağlık sigortası yaptırılarak borçlu duruma düştüğünü, emekli olup işinden ayrıldığını, sağlık sorunları sebebiyle çalışamadığını, verilen iptal kararının hayatın olağan akışına ters olduğunu, telafisi mümkün olmayan sonuçlara mal olacağını, özellikle psikolojik rahatsızlığının daha da artacağının göz önünde bulundurulmadığını, en küçük olumsuzlukta dahi kaygı nöbetinin başladığını, çok ağır durumlarda ambulans çağırdığını yada komşularına haber verdiğini, ya da balkona çıkıp 5 yaşındaki oğlundan gizlice nöbetini atlatmaya çalıştığını, bu duruma komşularının şahit olduğunu, çocukluğundan bugüne devam eden Mevrotik, stresle ilgili ve somatoform bozukluklar hastalığının 2008 yılından beri ilaç kullanmasına rağmen halen devam ettiğini, son kontrolde ise yeni özür oran cetveline göre oranının düşürülmeye çalışıldığını, her ay 5-10 kez nöbet geçirdiğini, iptal kararından sonra acile gidişlerinin daha da arttığını, bu hastalığın sürekli olduğu açıkça belli iken ve de hastalık oranının ölçüm cetveline göre %50 iken bilinçli olarak düşürülme yoluna gidildiğini, bu hastalığın çocukluktan beri devam ettiğini ve 12 yıldır ilaç kullanmasına rağmen geçmediğini, sol gözünün görmediğini, sadece ışıkları hissettiğini, sağ gözünün derecesinin de gittikçe arttığını, göz kuruluğu rahatsızlığı nedeniyle ömür boyu günde 10 kez ... ve 1 kez de merhem kullandığını, astım ve alerji problemiyle ilgili de günlük ilaçlarını ve spreylerini kullandığını, ömür boyu bu ilaçları kullanacağını, nefes almakta zorlandığını, engelinden dolayı Devletin hiçbir kurumuna giremediğini, psikolojik rahatsızlığından dolayı hiçbir üniversiteye gidemediğini, kullandığı ilaçlardan dolayı kilo aldığını, tüm bu nedenlerle 23.11.2017 tarihinde almış olduğu %44 engelli raporunun dikkate alınarak sonraki kontrol muayenelerinin bu tarihte yürürlükte bulunan ölçüm cetveline göre değerlendirilmesini, 29.04.2019 tarihinde verilen %7 engelli raporunun 23.11.2017 tarihinde bulunan ölçüm cetveline göre değerlendirilmesini, yine 23.11.2017 tarihinden bugüne kadar haketmiş olduğu emekli aylıklarının ve sosyal yardımların tarafına ödenmesini, raporunun sürekli hale getirilmesini, emekli maaşının ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu yapılabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir idari işlemin bulunmadığını, emeklilik aylığının iptaline karşı açılan davanın muhatabının SGK Başkanlığı olması gerektiğini, bu nedenle davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülebilir bir idari işlemin bulunmadığını, davanın vergi mahkemesinde açılması gerektiğini, davacının engellilik oranının merkez sağlık kurulunca yapılan değerlendirme üzerine düşürülmediğini, dava konusu işlemde yetkili hastane tarafından verilen raporda davacının çalışma gücü kayıp oranının %7 olarak belirlendiğini, daha yüksek bir oran belirlenmiş olup da Başkanlık Merkez Sağlık kurulunca oranın düşürülmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle davacının iddialarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, 15852155 sigorta sicil ve 60643240072 TC kimlik numaralı davacı ...'in Gelir İdaresi Başkanlığının 26.12.2018 tarih ve 171660 sayılı kararı gereğince %44 engellilik derecesi üzerinden engellilik indiriminden faydalanarak 01.02.2019 tarihinden itibaren 2107498897 tahsis numarası ile yaşlılık aylığı almaya başladığını, Gelir İdaresi Başkanlığınca davacının 05.06.2019 tarihinde kontrol muayenesine tabi tutulması belirtildiğinden davacının Niğde ... Halisdemir Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiğini, Gelir İdaresi Başkanlığının 25.07.2019 tarih ve 106345 sayılı yazısı ile davacının engellilik derecesinin % 7 olduğunun belirlendiğini, davacının engellilik indiriminden faydalanabilmesi için çalışma gücünün en az % 40’ını kaybetmesi gerektiğinden ve davacının belirlenen engellilik derecesinin % 7 olması sebebiyle engelli indiriminden faydalanmasının mümkün olmadığını, Gelir İdaresi Başkanlığının 25.07.2019 tarih ve 106345 sayılı yazısı ile davacının engellilik derecesinin % 7 olarak belirlenmesi üzerine, davacının almakta olduğu yaşlılık aylığı kontrol muayene tarihi olan 05.06.2019 tarihi itibariyle durdurularak bu hususda davacıya gerekli bildirimin yapıldığını, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu madde 31 ‘’ Çalışma gücünün asgari %80'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece “engelli”, asgari %60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat, asgari %40'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece “engelli” sayılır ve aşağıda “engellilik”, dereceleri itibariyle belirlenen aylık tutarlar, hizmet erbabının ücretinden indirilir… ‘’ şeklindedir. İş bu madde hükmünden hareketle, üçüncü derece engelli sayılarak engelli indiriminden faydalanmakta olan davacının kontrol muayenesinde engelli derecesinin % 7 olarak belirlenmesi üzerine almakta olduğu yaşlılık aylığının durdurulması işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, açıklanan tüm bu durumlar karşısında davacının tüm taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının haksız ve kötüniyetli olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacı ...'in Gelir İdaresi Başkanlığının 26.12.2018 tarih ve 171660 sayılı kararı gereğince %44 engellilik derecesi üzerinden engellilik indiriminden faydalanarak 01.02.2019 tarihinden itibaren 2107498897 tahsis numarası ile yaşlılık aylığı almaya başladığı, Gelir İdaresi Başkanlığınca davacının 05.06.2019 tarihinde kontrol muayenesine tabi tutulması belirtildiğinden davacının Niğde ... Halisdemir Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği, Gelir İdaresi Başkanlığının 25.07.2019 tarih ve 106345 sayılı yazısı ile davacının engellilik derecesinin % 7 olduğunun belirlendiği, bunun üzerine davacının maaşının kesildiği, davacının işbu davayı açarak yeniden engellilik oranının belirlenerek maaşının tekrar bağlanmasını istediği, dosyada aldırılan raporlar neticesinde davacının maluliyetinin %7 olduğunun tespit edildiği, verilen bu oran doğrultusunda maaşının tekrar bağlanması için gereken yasal koşulların oluşmadığı, yapılan işlemin usul ve yasaya uygun olduğu değerlendirildiğinden davacının talebinin reddi yönünde Mahkemede kanaat oluştuğu gerekçesiyle davacının talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı, 08.01.2019 tarihinde maluliyeti sebebiyle davalı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kendisine emekli (yaşlılık) aylığı bağlandığını, dayanak maluliyet belgelerinde bir kısım maluliyetinin ... (değişmez) bir kısmının ise kontrole tabi olduğunu, sonrasında ilgili yönetmeliğin değişmesinden dolayı engellilik oranının düşürülmesinin kazanılmış hakka aykırı olduğunu, yaşlılık aylığına esas engel (malul) oranının emekli olduğu tarih itibariyle yürürlükte bulunan yönetmeliğe göre belirlenmesi gerektiğini, kendisi ile aynı durumda bulunan ancak 2010 yılı öncesinde emekli edilen (yaşlılık aylığı bağlanan) ilgili yeni yönetmelikten muaf olmalarının Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ileri sürerek davanın kabulü ile Kurum işleminin iptali gerektiğini istinaf konusu yapmıştır.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacı ... İş Mahkemesinin 04.11.2021 tarih ve 2020/281 Esas - 2021/245 Karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri

Davacı istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının malullük aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığının kesildiği tarih itibariyle bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 24, 25, 95 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.