Esas No: 2023/4282
Karar No: 2024/297
Karar Tarihi: 11.01.2024

**4. Hukuk Dairesi         2023/4282 E.  ,  2024/297 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1016 Esas 2023/201

DAVALILAR : 1. ...

2. ... 3. ... vekilleri Avukat ...

4. ... 5. ... Yipek

vekilleri Avukat ...

6. ... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 28.12.2017

HÜKÜM/KARAR : Ret/ İstinaf Talebinin Esastan Reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİH : 29.01.2020

SAYISI : 2018/6 Esas 2020/129 Karar

Taraflar arasındaki kurum zararına dayalı alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ihale, harcama yetkilisi ve komisyon üyesi olan davalıların 01.06.2014 tarihinde yapımı tamamlanması planlanan ...Gençlik Kampında kullanılmak üzere gerçekleştirdikleri tefrişat alımını Kamu İhale Kanunu'na aykırı şekilde pazarlık usulü ile yaptıklarını, 08.05.2017 tarihli ... Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından dava konusu alımların pazarlık usulü ile yapılmasının ihale mevzuatına aykırı olduğu, ihalede aralarında kabul edilebilir bir bağlantı bulunmadığı halde mal alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edildiği, yaklaşık maliyetin piyasa rayicine göre yüksek belirlendiği, ihale kapsamındaki teknik şartnamenin yeterli olmadığı, davalıların 397.398,00 TL kurum zararından sorumlu oldukları hususlarının tespit edildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere teftiş raporu ile belirlenen 397.398,00 TL kurum zararının 25.07.2016 tarihinden yasal faizi ile beraber davalılardan tahsili isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, dava konusu ihale tarihinde asıl üyelerden birinin raporlu olması nedeniyle ihaleye asıl üye olarak katıldığını, müvekkilinin ihale konusunda bilgi sahibi olmamasına ve bu durumu beyan etmesine rağmen ihale komisyonuna katılmak zorunda bırakıldığını, ihale usulünün belirlenmesinde herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, görevinin sadece ihalede sunulan tekliflerin değerlendirilmesi ile sınırlı olduğunu, teftiş raporunda alınan bilirkişi raporlarının denetime uygun olmadığını, fiyat analizine dayanmadığını, fiyat araştırması ile ihale sonucu yapılan ödeme farkının kurum zararı olarak değerlendirilemeyeceğini, zararın varlığı kabul edilse dahi bu zarardan ihale makamlarının sorumlu olduğunu, yaklaşık maliyetin usulsüz belirlenmesinden kaynaklanan bir zarar var ise bu zarardan da belirleyenlerin sorumlu olacağını, teknik şartnameye uygun olmayan malzemeler var ise yükleniciden istenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Yipek vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, davanın dayanağı olan soruşturma raporunu kabul etmediklerini, Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 09.04.2014 tarihli yazısı gereğince kampın 01.06.2014 tarihine kadar hazır ... getirilmesi için ihalenin pazarlık usulü ile yapıldığını, ihale usulünün seçilmesinde ihale yetkilisinin takdirinin bulunduğunu, ihaleye esas yaklaşık maliyetin usulüne uygun şekilde belirlendiğini, teftişte ihale konusu malzemelerin piyasa araştırmasını yapan bilirkişilerce fiyat araştırması yapılırken ürünlerin teknik özellikleri ve kullanılan aparatlar, montaj, nakliye gibi hususların göz ardı edildiğini, ihalede rekabet ortamının sağlanmadığı iddiasının doğru olmadığını, ihaleye 6 firmanın davet edildiğini ve 4 firmanın ihaleye katıldığını, müvekkilinin ihale yetkilisi görevinin bulunmadığını, kurum zararının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, davanın dayanağı olan soruşturma raporunu kabul etmediklerini, Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 09.04.2014 tarihli yazısı gereğince kampın 01.06.2014 tarihine kadar hazır ... getirilmesi için ihalenin pazarlık usulü ile yapıldığını, ihale usulünün seçilmesinde ihale yetkilisinin takdirinin bulunduğunu, ihaleye esas yaklaşık maliyetin usulüne uygun şekilde belirlendiğini, ihalede rekabet ortamının sağlanmadığı iddiasının doğru olmadığını, ihaleye 6 firmanın davet edildiğini ve 4 firmanın ihaleye katıldığını, müvekkilinin ihale yetkilisi görevinin bulunmadığını, kurum zararının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, ihale usulünün belirlenmesinde herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, görevinin sadece ihalede sunulan tekliflerin değerlendirilmesi ile sınırlı olduğunu, müvekkiline bu nedenle husumet yöneltilemeyeceğini, davanın dayanağı olan soruşturma raporunu kabul etmediklerini, kurum zararının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, ihale usulünün belirlenmesinde herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, görevinin sadece ihalede sunulan tekliflerin değerlendirilmesi ile sınırlı olduğunu, müvekkiline bu nedenle husumet yöneltilemeyeceğini, davanın dayanağı olan soruşturma raporunu kabul etmediklerini, kurum zararının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 09.04.2014 tarihli yazısı gereğince kampın 01.06.2014 tarihine kadar hazır ... getirilmesi için ihalenin pazarlık usulü ile yapıldığını, emsal Sayıştay kararlarında idare tarafından öngörülemeyen durumların ortaya çıkması halinde ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasının tek başına kamu zararına neden olmayacağının belirtildiğini, ihalede rekabet koşullarının sağlandığını, 6 firmanın davet edildiğini ve 4 firmanın teklif verdiğini, yaklaşık maliyetin il müdürlüğünce belirlendiğini, maliyet listesini değerlendirebilecek düzeyde teknik bilgi ve uzmanlığının bulunmadığını, kamu zararı iddiasına esas alınan bilirkişi incelemesinde hangi verilerin esas alındığı, hesaplama tekniğinin ne olduğu, zararın nasıl hesaplandığının anlaşılamadığını, mal alımıyla ilgili oluşturulan muayene ve kabul komisyonunda makine mühendisi, teknisyen ile birlikte bir antrenörün görevlendirilmesinin mevzuata aykırı olmadığını, ihale kapsamında alınan oyun konsollarının kampta kullanılmadığı, bir kısmının depoda muhafaza edilmesi nedeniyle kamu zararı oluştuğu iddiasının yerinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 09.04.2014 tarihli yazısı gereğince kampın 01.06.2014 tarihine kadar hazır ... getirilmesi için dava konusu alımın pazarlık usulü ile yapılmasında Kamu İhale Kanunu'na aykırı bir durum olmadığı, ihaleye 4 firmanın katılımının sağlandığı, denetime uygun bilirkişi heyet raporuna göre ihalenin mevzuata uygun şekilde yapıldığı, yaklaşık maliyetin doğru belirlendiği, davalıların kusur ve sorumluluklarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu alımların pazarlık usulü ile yapılmasının ihale mevzuatına aykırı olduğunu, davalıların keyfi uygulaması neticesinde açık ihale usulü ile alım yapılması gerekirken bunun yapılmadığını, usulüne uygun olmayan ihale neticesinde emsal rayicin üzerinde meblağ ile alım yapıldığını ve bunun kurum zararına sebep olduğunu, davalıların cezai sorumluluklarının bulunmamasının hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmayacağını, teftiş raporuna esas alınan bilirkişi raporlarının alanında uzmanlığı sahip kişiler tarafından düzenlendiğini, usulüne uygun teftiş raporuna dayalı olarak davanın kabul edilmesi gerekirken reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu ihalede yaklaşık maliyetin belirlenmesi ve ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasında Kamu İhale Kanunu'na aykırı bir hususun bulunmadığı, yüklenici tarafından ihale koşullarında teklif edilen birim fiyatlar üzerinden sözleşme imzalandığı dikkate alındığında 6 isteklinin davet edildiği ve 4 isteklinin teklif sunduğu; rekabet koşullarında gerçekleşen ihalede, yüklenici tekliflerine göre belirlenen sözleşme birim fiyatları ile ihale dışı ortamda ihaleye yaklaşık maliyet hesaplama yönteminden farklı yöntem kullanılarak yapılan inceleme sonucunda belirlenen mal bedelleri arasındaki farkın tek başına kurum zararı olarak nitelendirilemeyeceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu alımların pazarlık usulü ile yapılmasının ihale mevzuatına aykırı olduğunu, davalıların keyfi uygulaması neticesinde açık ihale usulü ile alım yapılması gerekirken bunun yapılmadığını, usulüne uygun olmayan ihale neticesinde emsal rayicin üzerinde meblağ ile alım yapıldığını ve bunun kurum zararına sebep olduğunu, davalıların cezai sorumluluklarının bulunmamasının hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmayacağını, teftiş raporuna esas alınan bilirkişi raporlarının alanında uzmanlığı sahip kişiler tarafından düzenlendiğini, usulüne uygun teftiş raporuna dayalı olarak davanın kabul edilmesi gerekirken reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; ihale, harcama yetkilisi ve komisyon üyesi olan davalıların ...Gençlik Kampında kullanılmak üzere alım yaptıkları tefrişata ilişkin yapılan ihalenin mevzuata aykırı yapıldığı iddiası ile oluşan kurum zararının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 09.04.2014 tarihli yazısı gereğince kampın 01.06.2014 tarihine kadar hazır ... getirilmesi bildirildiği için davalılar tarafından açık ihale yoluna başvurulmadığı, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunun gerekçeli ve denetime uygun olduğu, kurum zararının bulunmadığının anlaşılmasına göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/J maddesi uyarınca davacıdan harç alınmamasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.