Esas No: 2023/8449
Karar No: 2023/12360
Karar Tarihi: 04.12.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/8449 E.  ,  2023/12360 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1976 E., 2023/1130 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 36. İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/278 E., 2018/495 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı nezdinde 01.05.1991-31.12.1992, 01.05.1993-31.12.1993, 01.01.1995-01.01.2004 ve 31.12.2012-14.01.2015 tarihleri arasında çalışmışlığının tespitine ve prime esas kazançlarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; fiili çalışmanın ve kazancın yöntemince ispatlanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının şube müdürü, genel müdür yardımcısı ve yönetim kurulu üyesi olarak çalıştığını, sadece yönetim kurulu üyeliği yaptığı dönemlerde bildirimlerin yapılmadığını, kıdem ve ihbar tazminatının ödendiğini, 10.000 TL ücret ile çalışmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu edilen tarihlerin 01.10.2008 tarihi öncesinde 506 sayılı Kanun kapsamında, 01.10.2008 sonrası ise 5510 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, 01.10.2008 tarihi öncesi hizmet tespiti istenen 01.05.1991-31.12.1992, 01.05.1993-31.12.1993, 01.01.1995-01.01.2004 tarihlere ilişkin, 1479 sayılı Kanun 24 üncü maddesinde, anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının bu kanuna göre sigortalı sayıldıkları, davacının 17.09.1993 tarihli gazetede genel müdür yardımcısı olduğu, 26.10.1993 tarihli ticaret sicil gazetesinde yönetim kurulu üyesi katip olduğu, 26.04.1994 tarihli gazetede yönetim kurulu üyesi, 05.05.1995 tarihli gazetede divan heyeti başkanı 05.01.1996 tarihli Ticaret Sicili gazetesinde şirket ortağı olduğu, davacının şirket ortağı ve yönetim kurulu üyeliğinin 23.07.2017 tarihine kadar devam ettiğinin görüldüğü, 01.10.2008 tarihi öncesi davacının şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğu, 05.01.1996-31.12.2003 tarihleri arasında kalan dönemde 1479 sayılı Kanun 24 üncü maddesi kapsamında sigortalı olacağından 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılması mümkün olmadığı, davacının yönetim kurulu üyesi ve aynı zamanda şirket ortağı olduğu 05.01.1996 tarihi öncesinde kalan 01.05.1991-31.12.1992, 01.05.1993-31.12.1993, 01.01.1995-04.01.1996 tarihleri arasındaki dönemlere ilişkin 01.05.1993-31.12.1993 tarihlerine ilişkin dönem davalı işyerinden Kuruma bildirilmiş olduğundan bu tarihler arasındaki çalışmaların tespitinde hukuki yarar bulunmadığı, 01.05.1991-31.12.1992, 01.01.1995-04.01.1996 tarihlerine ilişkin davacının dinlenen tanık beyanları da dikkate alındığında davalı işyerinde 506 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdine bağlı çalışmasının olduğu, 01.10.2008 tarihi sonrasındaki 31.12.2012-14.01.2015 tarihlere ilişkin dönemde şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğu anlaşıldığından davacının 5510 sayılı Kanun 4/b kapsamında sigortalı olabileceğinden 4/a kapsamında sigortalı olması mümkün olmayacağı, davacının 05.01.1996-31.12.2003 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı tespitinin mümkün olmadığı, 31.12.2012-14.01.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin "a" bendi kapsamında sigortalılığının mümkün görülmediği, 01.05.1993-31.12.1993 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitinde hukuki yarar bulunmadığı, 01.05.1991-31.12.1992, 01.01.1995-04.01.1996 tarihleri arasında davalıya ait işyerlerinde bir hizmet akdine bağlı çalışmaları olduğu ve davalıya ait Başkent Menkul Değerler Tic. A.Ş. unvanlı ...sigorta sicil numaralı işyerinden 964 gün daha sigortalı bildirilmesi gerektiği, miktar itibarı ile davacının prime esas kazanç ücret talebinin tanıkla ispat sınırı üzerinde olduğu, bu nedenle tanıkla ispatının mümkün olmadığı ve yazılı delille kanıtlanması gerektiği, davacı tarafça yazılı delil ya da yazılı delil başlangıcı sayılabilecek herhangi bir belgenin dosya içerisine sunulmamış olduğundan prime esas kazanca ilişkin talebin reddedilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin taleplerin reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; genel müdürün asgari ücretle çalışmayacağını, bildirim yapılmayan tüm çalışmanın gerçek ücret üzerinden 4/a kapsamında geçtiğinin kabulü gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; fiili çalışmanın yöntemince ispat edilemediğini, dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini beyanla kararın kaldırılmasını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 17.09.1993 tarihinde genel müdür yardımcısı, 26.10.1993 tarihinde yönetim kurulu üyesi katip , 26.04.1994 tarihinde yönetim kurulu üyesi, 05.05.1995 tarihli gazetede divan heyeti başkanı, 05.01.1996 tarihli ticaret sicili gazetesinde şirket ortağı olduğu, davacının şirket ortağı ve yönetim kurulu üyeliğinin 23.07.2017 tarihine kadar devam ettiği anlaşıldığı, talebe konu 31.12.2012- 14.01.2015 döneminde davacının şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olması nedeniyle 4/b kapsamında sigortalı sayılacağı anlaşıldığından 4/a kapsamında sigortalılığının mümkün olmadığı, hizmet tespiti istenen 01.10.2008 tarihi öncesi dönem yönünden; 1479 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesinde, anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortakları bu kanuna göre sigortalı sayıldığı, 01.10.2008 öncesi şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğu, 05.01.1996-31.12.2003 tarihleri arasında da 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılamayacağı, 01.05.1993-31.12.1993 tarihlerine ilişkin dönem davalı işyerinden Kuruma bildirim yapıldığından bu tarihler arasındaki çalışmaların tespitinde hukuki yarar bulunmadığı, şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olmadığı, 01.05.1991-31.12.1992, 01.01.1995-04.01.1996 tarihlerinde (18.04.1994-31.12.2013 tarihleri arasında davalıya ait işyerinden bildirimleri bulunan) tanık ...'nin beyanına göre 506 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdine bağlı çalışmasının olduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmesinin yerinde olduğu, mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olmadığı ve hukuki yararı bulunan dönem yönünden hizmetin tespiti ile fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesinin usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla istinaf taleplerinin esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki taleplerle temyiz isteminde bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki taleplerle temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının davalı işyerinde 01.05.1991-31.12.1992, 01.05.1993-31.12.1993, 01.01.1995-01.01.2004 ve 31.12.2012-14.01.2015 tarihleri arasında çalıştığının ve prime esas kazançlarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.