Esas No: 2022/17074
Karar No: 2023/9198
Karar Tarihi: 14.09.2023

**4. Hukuk Dairesi         2022/17074 E.  ,  2023/9198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/51 Esas – 2021/20 Karar

HÜKÜM/KARAR : Davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine

Davanın bir kısım davalılar yönünden kısmen kabulüne

Taraflar arasında görülen haksız ... nedeniyle uğranılan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalılar Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Digor Belediye Başkanlığı yönünden davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine, davalı ...Ş. aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı ... İnş. Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, duruşma talebinin miktardan reddine ve temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılardan ... ve ...'nin müşterek çocukları, diğer davacıların kardeşi olan ... Kuşari'nin olay tarihinde evlerinin önünden geçen Digor deresi kenarında bulunan taşın üzerine çıkması ve bu taşın devrilerek dereye düşmesi sonucu meydana gelen kazada hayatını kaybettiğini, davacı anne ve babanın şikayeti sonucunda başlatılan soruşturma aşamasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Öğretim Üyeleri tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; Digor deresi kenarında gerek kanalizasyon inşaatı, gerekse kamyon yolu açılmasına ilişkin yapılan iş sonunda yamaçta her an kayma tehlikesi altında bulunan büyük kayaç bloklarının tehlike oluşturabileceğine dair herhangi bir uyarı levhasının veya koruma yapısının olmadığı ifade edilerek ... Kuşari'nin ölümünde davalıların kusurlu ve sorumlu oldukları yönünde rapor hazırlandığını, davacı anne ve babanın oğullarının ölümü nedeniyle hayatları boyunca oğullarının desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek açılan belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... ve ... için 2.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının, çocuklarını ve kardeşlerini kaybeden davacıların manevi olarak sarsılmalarından kaynaklı çektikleri acı ve ızdıraptan dolayı davacı anne ... için 50.000,00 TL, davacı baba ... Kuşarı için 50.000,00 TL, vefat eden ... Kuşari'nin kardeşleri ..., ... ve Helin Kuşari için ayrı ayrı 15.000'er TL manevi tazminatın olay tarihi olan 09.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş; 13.04.2016 tarihli dilekçesiyle maddi tazminat talebini davacı ... için 26.896,78 TL'ye davacı ... için 45.515,54 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; açılan davada görevli yargı yerinin idari yargı olduğunu, dava konusu olayda davalı idareye atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmaması nedeniyle davanın müvekkili davalı yönünden husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, Digor Belediye Başkanlığı tarafından DSİ Genel Müdürlüğü'ne 19.03.2012 tarihinde söz konusu dere yatağının temizlenmesi için başvuru yapıldığını, bu kapsamda dere yatağında gerekli çalışmaların yapıldığını, ancak meydana gelen olayda idarelerinin herhangi bir ihmali yada kusuru olmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; davalı müvekkili İller Bankası A.Ş tarafından yapılan Digor Deresi kanalizasyon işinin ihalesinin davalılardan ... İnş. Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne verildiğini, 03.02.2012 tarihinde İller Bankası A.Ş ile davalı şirket arasında sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre işin yapımı ile ilgili meydana gelebilecek her türlü zarardan işi alan davalı şirketin sorumlu olacağının kararlaştırıldığını, DSİ Genel Müdürlüğü'nün 2012 yılı Mayıs ayında dere yatağının temizlenmesi işi ile ilgili kamyon yolu açtığını ancak bu yolu kapatmadığını, bundan dolayı da DSİ Genel Müdürlüğü'nün ve kamyon yolunun kapatılmamasından dolayı da gerekli özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen Digor Belediye Başkanlığı'nın sorumlu olacağını, İller Bankasının meydana gelen olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 25.05.2016 tarihli, 2013/72 Esas ve 2016/66 Karar sayılı kararı ile; hükme esas alınan kusur raporunda davalılardan Digor Belediye Başkanlığı ve İller Bankası AŞ'ye herhangi bir kusur atfedilmediği gerekçesiyle anılan davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiş, raporda tarafına 6/8 oranında kusur atfedilen ... İnş. Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. ile 1/8 oranında kusur atfedilen DSİ Genel Müdürlüğü yönünden davanın kısmen kabulü ile davacı ... yönünden 23.534,69 TL ve davacı ... yönünden 39.826,10 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihi olan 09.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnş. Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. ile ile DSİ Genel Müdürlüğü'nden müştereken ve müteselsile tahsiline, davacılardan ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 7.500,00 TL, ... için 7.500,00 TL ve Helin Kuşari için 7.500,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 09.10.2012

tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnş. Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. ile ile DSİ Genel Müdürlüğü'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalılar ... İnş. Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 22.09.2020 tarihli, 2017/3554 esas ve 2020/2919 karar sayılı ilamı ile, davalılardan ... İnş. Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin temyiz itirazlarının reddine karar verilerek ''...Davalı ... Genel Müdürlüğü ile kararı aleyhine temyiz ettiği Digor Belediye Başkanlığı bir kamu tüzel kişiliği olup, kural olarak işlem ve eylemleri kamusal nitelik taşır. Somut olayda, davalı ... Genel Müdürlüğü ve Digor Belediye Başkanlığı'nın yasa ile kendisine verilmiş bulunan görevi gereği gibi yerine getirmediği ileri sürülmüştür. Görevin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hizmet kusuru niteliğindedir. İdare’nin hizmet kusurundan doğan zararlardan dolayı, İdari Yargılama Usulü Yasası’nın 2/1-b maddesi gereğince İdare’ye karşı idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerekir. Görev sorunu, açıkça veya hiç ileri sürülmese de kendiliğinden (re’sen) dikkate alınır. Şu durumda, davalı Devlet Su İşleri ve Digor Belediye Başkanlığı yönünden dava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.'' gerekçesiyle hükmün davalı ... Genel Müdürlüğü yararına bozulmasına, bozma nedenlerine göre davalı ... Genel Müdürlüğünün diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; davalılar Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Digor Belediye Başkanlığı yönünden davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine, hükme esas alınan kusur raporunda davalılardan İller Bankası AŞ'ye herhangi bir kusur atfedilmediği gerekçesiyle davalı ...Ş. aleyhine açılan davanın reddine, raporda tarafına 6/8 oranında kusur atfedilen ... İnş. Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın kısmen kabulü ile davacı ... yönünden 23.534,69 TL ve davacı ... yönünden 39.826,10 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihi olan 09.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnş. Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'nden tahsiline, davacılardan ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 7.500,00 TL, ... için 7.500,00 TL ve Helin Kuşari için 7.500,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 09.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnş. Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'nden tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davalılar Digor Belediye Başkanlığı ve DSİ Genel Müdürlüğü yönünden görevli yargı yerinin adli yargı olduğunu, davalı ...Ş'nin olayda kusurlu olduğunu, bu nedenle hakkındaki davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, mahkemece hükmedilen manevi tazminat tutarlarının düşük olup, hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, haksız ... nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu, 53 üncü ve 56 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacıların adli yardım talebi Mahkemece kabul edilmiş ise de 6100 sayılı Kanun'un 339 uncu maddesi gereğince temyizde haksız çıktıklarından aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,

14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.