Esas No: 2007/7517
Karar No: 2008/7375
Karar Tarihi: 16.12.2008

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2007/7517 E.  ,  2008/7375 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, BK’nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmakta olup, davacı ve birleşen davanın davalısı iş sahibince fazla ödenen iş bedelinin istirdadı talep olunmuş, davalı ve birleşen davanın davacısı yüklenici tarafından ise bakiye iş bedeli ile taraflar arasındaki sözleşmenin son bulması üzerine iş sahibinde kalan malzemelerin bedeli istenmiş, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın ise reddine dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu, bu sözleşme ile davalı yüklenici şirketin davacı iş sahibine ait evin onarım işlerini yüklendiği bir kısım imalâtlar yapıldıktan sonra akde eylemli olarak son verildiği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı iş sahibi dava dilekçesinde ve yargılama sırasında tekrar ettiği beyanlarında, davalı ile aralarında yazılı sözleşme bulunduğunu, işin bedelinin 60.000,00 YTL olarak kararlaştırıldığını bildirmiş, davalı yüklenici ise bu iddiaya karşı çıkmadığı gibi açtığı birleşen davasına verdiği dava dilekçesinde, taraflar arasında önce sözlü anlaşma yapıldığını, bilahare bu anlaşmanın yazılı hale getirilerek 30.05.2005 tarihli “inşaat tadilat sözleşmesi”nin düzenlendiğini, anılan sözleşmede yazılı olduğu gibi 20.000,00 YTL’yi tahsil ettikten sonra işe başladığını kabul ve beyan etmiştir. Şu halde dava konusu işe ait yazılı bir sözleşme yapıldığı ve sözleşmede belirtilen işlerin toplam 60.000,00 YTL götürü bedelle yapılacağı tarafların kabulündedir. Nevar ki davacı iş sahibinin delil listesinde bildirdiği bu sözleşme yargılama sırasında ibraz ettirilmemiş, ancak davacının temyiz dilekçesi ekinde fotokopi olarak dosyaya girmiştir. Sözleşme fotokopisi altında davalı yüklenicinin kaşe ve imzası bulunmakta, davacı da kendisini bu sözleşme ile bağlı saymaktadır. Bahsi geçen sözleşmede peşinat olarak 20.08.2004 tarihinde yükleniciye 20.000,00 YTL ödendiği yazılı olup yanlarca da bu hususta uyuşmazlık bulunmamakla birlikte aynı sözleşmede 26.05.2005 tarihinde ödeneceği kararlaştırılan 5.200,00 YTL taksit bedelinin ödenip ödenmediği konusunda ihtilâf bulunmaktadır.

İş bedelini ödediğini ispat yükü iş sahibine aittir. Davacı iş sahibi de bu amaçla 5.200,00 YTL ödemesini ispat için davalı şirket temsilcisi ... tarafından 25.05.2005 tarihinde imzalanan ve “...’dan 3.000 Euro elden aldım” kaydını içeren, ancak fotokopi olan bu belgeye dayanmıştır. Anılan belge Çaycuma Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2005/69 Değişik İş sayılı dosyasında mevcuttur. Fakat bu belgenin aslı ibraz ettirilmemiştir. Bu itibarla 25.05.2005 günlü ödeme belgesinin sıhhati konusunda HUMK’’nın 230 ve devamı maddeleri uyarınca tarafların mahkemece isticvap edilerek davalı yanca doğruluğunun kabulü halinde davacı alacağının hesabında nazara alınmalı, inkârı halinde ise aslının ibraz ettirilerek gerektiğinde imza incelemesi de yaptırılarak varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmek gerekirken HUMK’nın 354. maddesine aykırı şekilde sırf yemin delilinden hareketle eksik inceleme ile hükme varılması yerinde olmamıştır.

Bunun yanında tarafların dayandıkları sözleşmeye göre işin bedelinin 60.000,00 YTL götürü olarak kararlaştırıldığı açık olduğundan ihtilâfın buna göre çözümlenmesi, yani sözleşmede yazılı iş kalemleri nazara alınarak yapılan işin seviyesi belirlenip, bu seviyenin de götürü bedele oranlanması suretiyle bilirkişiden alınacak ek raporla yüklenicinin hakettiği bedelin saptanması, bundan da belirlenecek ödeme tutarının düşülerek fazla veya eksik ödeme yapılıp yapılmadığının tesbiti gerekirken, işin anılan yöntem dikkate alınmaksızın hesabını çıkartan ve özellikle de hesapta serbest piyasa rayiçleri yerine olayda taraflar arasında böyle bir anlaşma olduğu kanıtlanmadığı halde uygulama yeri bulunmayan bayındırlık birim fiyatlarının kullanılması suretiyle sonuca varan rapora değer verilerek hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Davalı ve birleşen davanın davacısı yüklenici ise diğer talebi yanında iş yerinde kaldığını iddia ettiği muhtelif malzemelerin bedelinin de ödetilmesini talep etmiştir. Bu isteme konu bazı malzemelerin davacı yedinde kaldığı ispat edilememiş ise de, iş sahibi verdiği yanıt dilekçesinde inşaatta 25 torba çimento ve 25 torba kireç arttığını belirttiği gibi aynı dosyada 24.11.2005 tarihinde yapılan tesbit sırasında da, iş sahibinin ustalarının çekilip kendi ustalarının inşaata girdiği zaman iş mahallinde 50 torba çimento, 50 torba kireç, 1 kamyon kum, su motoru, el arabası ve küreklerin bulunduğunu kabul etmiştir. O halde ek bilirkişi raporunda anılan malzemelerin bedelinin nitelikleri de gözönüne alınarak serbest piyasa rayiçleri ile hesaplattırılıp yüklenici lehine hüküm altına alınması gerekirken bu talebin reddi de usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Karar belirtilen nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda (1.) bendde açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2.) bent uyarınca hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, 16.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.