Esas No: 2013/21604
Karar No: 2014/9674
Karar Tarihi: 03.04.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/21604 E.  ,  2014/9674 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Arhavi Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/05/2013

NUMARASI : 2012/64-2013/66

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1) Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesine göre arsa niteliğindeki taşınmazlara değer biçilirken dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça yakın bölgelerde olması ve değerlendirme tarihine yakın satışların emsal alınması zorunludur.

Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endeksi uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

Dosyada mevcut 11.12.2012 tarihli yazı cevabına göre; davalı idarenin kıymet takdir komisyonunca dava konusu taşınmazın m2'sine 2011 yılı için 164,00-TL değer belirlendiği aynı bölgeden Dairemize intikal eden dava dosyalarında ise 2009 değerlendirme yılı itibariyle aynı mahalledeki taşınmazların m2'sine 189,06-TL değer biçildiği halde; hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmaza 2012 yılı itibariyle 169,62-TL/m2 değer biçildiğinden rapor inandırıcı olmadığı gibi, dava konusu taşınmaz ile emsal kabul edilen taşınmazın Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerleri ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden istenip, dava konusu taşınmazın emsal taşınmaza göre üstünlük oranı yönünden bilirkişi raporu denetlenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması da doğru değildir.

Bu durumda; taraflara dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazın,

değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazların ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Sicil Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Kabule göre de;

2) Arhavi Belediye Başkanlığı'nın 11.10.2012 tarihli yazısına göre tünel yapımından önce taşınmazın imar planında Arhavi-Hopa yoluna bakan kısmı 6 kat, diğer kısma 4 kat konut alanı olduğu, tünelden sonra tünel alanı ve yaklaşma alanı olarak belirlenen kısma inşaat izni veya ruhsatı verilmediği, davalı idarenin tarihsiz yazısına göre taşınmazın yapılaşma yasağı getirilen koridoru bulunan kısımlarında su kuyusu açılmaması kaydıyla tarım arazisi olarak kullanılabileceği bildirilmiştir. Mahkemece bu yazılar dikkate alınarak davacının irtifak hakkı isteyip istemediği sorularak mülkiyet bedelinin mi yoksa irtifak bedelinin mi verilmesi gerektiği tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulmuş olması,

3) Davanın kabulüne karar verildiği halde, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davacılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 03.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.