Esas No: 2014/19588
Karar No: 2015/7496
Karar Tarihi: 09.06.2015

**16. Hukuk Dairesi         2014/19588 E.  ,  2015/7496 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan ve tapuda davacı ... ve ... adlarına kayıtlı bulunan eski 397 parsel sayılı 7900 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 108 ada 156 parsel numarasıyla ve 8.546,50 metrekare yüzölçümlü; davacı ... adına kayıtlı bulunan eski 398 parsel sayılı 60780 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 108 ada 177 parsel numarasıyla ve 62.335,11 metrekare yüzölçümlü olarak; davalılar ... ve arkadaşları adına kayıtlı bulunan eski 599 parsel sayılı 22730 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 108 ada 157 parsel numarasıyla ve 20.765,99 metrekare yüzölçümlü olarak komisyonca tespit ve tescil edilmiştir. Davacılar ..., ... ve ... adlarına tescilli bulunan 108 ada 156 ve 177 parsel ile davalılar adına tescilli olan 108 ada 157 parsel arasındaki sınırın zeminde bulunan taş duvar olup sabit sınır niteliğinde bulunduğunu, buna rağmen adlarına olan taşınmazların yüzölçümlerinin eksik belirlendiğini öne sürerek dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 108 ada 157 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişilerin 02.06.2014 havale tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen 430,94 metrekare yüzölçümündeki bölümünün 108 ada 177 parsel sayılı taşınmaza eklenerek 62.766,04 metrekare yüzölçümü ile, (B) harfi ile gösterilen 516,68 metrekare yüzölçümündeki bölümünün 108 ada 156 parsel sayılı taşınmaza eklenerek 9.063,18 metrekare yüzölçümlü olarak, çekişmeli 108 ada 157 parsel sayılı taşınmazın ise 19.818,38 metrekare yüzölçümlü olarak tapuya tescillerine karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uygulama kadastrosu yapılırken öncelikle zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait farklı amaçlarla üretilmiş haritalar ile benzeri verilerden yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, tesis kadastrosuna ait pafta haritaları ortofoto üzerine işlenmekte; haritanın zemine uygun olmaması halinde farklılıkların nerelerden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip varsa hatalar yöntemine uygun şekilde giderilmekte, düzenlenen ada raporu ile yapılan teknik çalışmalar ve gerekçeleri açıklanmakta; bundan sonra yukarıda sözü edilen yönetmelikte açıklanan ilkeler çerçevesinde taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirmeye tabi tutularak ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı düzenlenmekte ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmektedir. İşte, uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır. Bu nedenle mahkemelerce, uygulama faaliyetine eşdeğer ve amaca uygun bir araştırma yapılması zorunludur.

Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır. Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir. Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda; çekişmeli taşınmazların tesis kadastrosu, uygulama kadastrosu sırasında yapılan ilk tespit miktarı ile komisyon kararı ile belirlenen miktarları arasında fark bulunmaktadır. Alınan bilirkişi raporları, çekişmeli taşınmazların eski ve yeni yüzölçümleri ile uygulama kadastrosu sırasında ilk tespitte belirlenen zemindeki taş duvar ve sete göre sınırın sabit sınır tipinde mi yoksa komisyon kararında zeminde taş duvar bulunmadığı belirtilerek geçerli sınır tipinde uygulama yapılması arasındaki farkın nedenlerini açıklamak için yeterli değildir. Mahkemece, çekişmeli taşınmazlara ilişkin ve tesis kadastrosuna ait ölçü çizelgesi, ölçü krokisi ve hesap cetveli, eski tarihli hava fotoğrafları ve uydu fotoğrafları getirtilerek dosya keşfe hazırlanmamış, öte yandan çekişmeli taşınmazlara yönelik yapılan ilk uygulama kadastrosu tespiti ile mahkeme gözlemi ve yapılan keşif sırasında zeminde sabit sınır niteliğinde taş duvar ve devamında set bulunduğu bildirilmesine rağmen, komisyon kararında zeminde taş duvar bulunmadığı bildirilmiş, mahkemece ortaya çıkan bu çelişki usulünce zeminde taş duvar olup olmadığı, set/hendek bulunup bulunmadığı krokiye tam ve kesin olarak yansıtılmadığından, komisyon kararında "zeminde duvar olmadığına" dair belirtim keşif sırasındaki gözlemde açık ve kesin bir şekilde ortaya konmayıp fotoğraflarla desteklenmediğinden giderilememiştir. O halde doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece, öncelikle dosya yukarıda açıklanan şekilde keşfe hazır hale getirilmeli, bundan sonra mahallinde yöntemine uygun keşif yapılarak, harita mühendisi bilirkişiden yukarıda açıklanan niteliklere sahip, özellikle sabit sınır olarak nitelenen taş duvar veya setin zeminde bulunup bulunmadığını, tesis kadastrosunda taşınmazlar arasındaki sınırın var olduğu bildirilen taş duvar ve set sınırı esas alınarak oluşturulup oluşturulmadığı hususlarında rapor ve eki haritaları düzenlemesi istenmeli; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Davalılar vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere iadesine,

09.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.