Esas No: 2023/6574
Karar No: 2024/7554
Karar Tarihi: 12.09.2024

**4. Hukuk Dairesi         2023/6574 E.  ,  2024/7554 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/347 E., 2022/1160 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... AŞ vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait fabrikanın davalı ... şirketleri nezdinde düzenlenen sigorta poliçeleri ile teminat altına alındığını, fabrikada çıkan yangında işyerindeki birçok makinenin hasar gördüğünü, tespit dosyasında hasarlı unsurların ve bedellerinin tespit edildiğini, davalıların zarardan sorumlu olduklarını belirterek belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada makine ve ekipman hasarı- emtia hasarı- kar kaybı olmak üzere toplam 150.000,00 TL tazminatın davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; artırım dilekçesiyle toplam taleplerini 8.955.587,97 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; davaya konu edilen hasarın alevli yangın sonucu meydana gelmediğini, bu nedenle hasarın teminat dışı olduğunu, hasarın molten hasarı olduğunu ve davalının düzenlediği poliçede molten teminatının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... (Güneş) Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; sigortalıya ait cam eritme fırınındaki erimiş cam hammaddesinin sızarak çevreye yayılması ile oluşan molten hasarı için poliçede verilmiş teminat olmadığını, emtia hasarının dolaylı zarar olduğundan teminat dışında kaldığını, poliçedeki bakım klozu gereği bakımsızlıktan doğan hasar teminat dışı olduğu gibi bakımdan iki hafta önce davacı tarafın şirketlerine bildirim yapmakla yükümlü olduğu halde bunu yerine getirmediğini, istenen bedellerin fahiş olduğunu, her hasarda % 10 muafiyet uygulanması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III.BOZMA ÖNCESİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 19.04.2016 tarihli kararıyla, davaya konu edilen olayın alevli yangın olmadığı ve davalı ... AŞ tarafından düzenlenen sigorta poliçesinin kapsamında kalmadığı gerekçesiyle davalı ... AŞ aleyhine açılan davanın reddine; davalı Güneş Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile makine hasarı ve elektrik hasarı tamirat tutarı 8.932.547,97 TL, emtia tutarı 23.040,00 TL bedelin 28.04.2014 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalıdan tahsiline, davacıya TTK'nın 1427. maddesi gereğince ödenmesine karar verilen anayapı, makine ve tesisat hasar tutarı ile kimyasal ham madde ve emtia hasar toplamının avans olarak ödenen %50 tutarının tazminattan mahsubuna, mahsup edilen tazminata 28.04.2014 tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına, davacının kâr kaybı ile ilgili talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... (Güneş) Sigorta AŞ vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 23.12.2019 tarih, 2019/761 esas, 2019/123036 karar sayılı ilamıyla; "... Yargılamanın devamı sırasında avans olarak ödenmesine karar verilen bedelin tazminattan mahsubuna karar verilmesi yerinde olmakla birlikte; avans olarak ödenmesine karar verilen miktarın iki ayrı tarihte farklı biçimde belirlendiği, ilk olarak belirlenen bedelin bir kısmının sonradan (03.07.2015 tarihli arakararla) reddine karar verildiği, davacının talep edebileceği tazminat miktarından düşülecek avans ödemesi miktarının hükme açıkça yazılmadığı, hükümdeki ifadelerde karar verilen avans miktarının % 50'sinin tazminattan düşülmesi izlenimi yaratacak anlatıma yer verildiği dikkate alındığında, avans ödemesinin mahsubuna ilişkin mahkeme hükmü tereddüt yaratıcı mahiyettedir... mahkemece; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/2. maddesi gereği, hükmün tereddüt uyandırmayacak açıklıkta olması zorunluluğuna ilişkin yasal düzenleme de dikkate alınarak, TTK'nın 1427. maddesi kapsamında daha önce hüküm altına alınan avans ödemesi miktarının hükümde açıkça belirtilmesi; bu miktarın tazminattan düşülmesiyle belirlenecek davacının bakiye tazminat alacağı miktarının hükme açıkça yazılması; ayrıca, hem avans olarak ödenmesine karar verilen miktar hem de bakiye tazminat yönünden faiz başlangıç tarihlerinin tereddüte mahal vermeyecek biçimde (ayrı ayrı ve açıkça) hükümde gösterilmesi...kısmi hasarlı kabul edilen makinelerdeki hasarın onarımı için gerekli bedeller ile yeniden kullanımı mümkün parçaların sovtaj bedelini ayrı ayrı belirleyip tazminatı hesaplamak yerine; kısmi hasarlı makinelerdeki hasarın düzeyini yüzdesel olarak belirleyip, makinelerin alım faturalarındaki miktarlara bu yüzdeleri oranlayarak tazminat hesabı yapan ve hesaplanan bedellerden sovtaj indirimi de yapmayan bilirkişi raporu, hüküm kurmaya elverişli değildir... mahkemece; poliçe gereği gerçek zararı ödemekle yükümlü olan davalı ... şirketinin sorumlu olacağı zarar miktarının, taraflar arasındaki poliçe hükümleri (özellikle, her bir makinenin değerine göre farklı muafiyet miktarı ve oranı belirlenmiş olduğundan) ile yukarıda açıklanan MKSGŞ'nın 14. maddesindeki ilkeler dahilinde hesap edilmesi için, daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden, gerekçeli ve denetime elverişli bir ek rapor alınıp karar verilmesi...somut olay bakımından uygulama alanı bulan Yangın Sigortası Genel Şartları'nın B.8. maddesi gereği, "sigortacının kesinleşen tazminatı en geç 1 ay içinde ödemesi gerektiği" düzenlemesi dikkate alınarak davalı sigortacının temerrüt tarihinin saptanmasıyla faize karar verilmesi...Davanın her iki tarafının da tacir olduğu ve uyuşmazlığın ticari işletmelerini ilgilendiren sigorta sözleşmesinden kaynaklandığı dikkate alındığında, davalı ... için temerrüt faizi olarak ticari faize karar verilmesi..." gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davalı ... AŞ aleyhine açılan davanın reddine, davalı ... (Güneş) Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın kısmen kabulüyle davacıya ödenesi gereken 7.066.925,23 TL makine kırılma ve elektrik tesisatı hasarı ve 23.040,00 TL emtia tazminatı olan toplam 7.089.965,23 TL tazminattan 09/07/2015 tarihinde TTK 1427 maddesi gereği avans olarak ödenen 6.474.967,67 TL nin mahsubu ile bakiye 614.997,56 TL tazminatın davalı ... AŞ'den tahsiline, davacının tazminat alacağının avans olarak ödenen 6.474.967,67 lik kısmına yangın sigortası genel şartlar B-8 maddesi gereği belirlenen 30/05/2014 temerrüt tarihinden ödeme tarihi olan 09/07/2015 tarihine, bakiye 614.997,56 TL tazminat alacağına ise temerrüt tarihi olan 30.05.2014 tarihinden fiili ödeme tarihine kadar avans faizi yürütülmesine, davacının kâr kaybı ile ilgili talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; sovtaj hesabının hatalı olduğunu, bilirkişilerce fabrika görülmeden dosya üzerinden hesaplama yapıldığını, keşif sonucu düzenlenen ve labaratuvar tahlilleri içeren raporda fırının ve fırını fırın yapan hiçbir unsurun kullanılamayacağının belirlendiğini, hiçbir bilimsel kimyasal incelemeye atıf yapılmadan sovtaj oranı belirlendiğini, tesisin çökerek moloz yığınına dönüştüğünü, raporda 2. sayfanın başında yer alan hesaplama tablosunun çelişkili olduğunu, tablodaki “hasar oranlarına göre hasar masrafı” ve “gerçek hasar” rakamlarının dayanaksız olduğunu, savurma makinesi ve pres makinelerinde amortisman düşümünün mümkün olmadığını, çünkü hasara uğrayan kısmın amortismana tabi olmayan kısımlar olduğunu, keşif yapılarak ek rapor düzenlenmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... (Güneş) Sigorta AŞ vekili temyiz dilekçesinde; hasarın teminat dışında kaldığını, hesaplamanın hatalı olduğunu, hesaplanan tazminattan ömür tenzili ve sovtaj tenzili yapılması gerektiğini, faiz konusunda hatalı karar verildiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; işyeri sigorta sözleşmesine dayalı tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozma ilamı ile kesinleşen yönlere ilişkin yeniden temyiz incelemesinin yapılamayacak olmasına göre temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin ve davalı ... (Güneş) Sigorta AŞ vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davalıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

12.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.