Esas No: 2013/4407
Karar No: 2013/2777
Karar Tarihi: 13.03.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/4407 E.  ,  2013/2777 K.**

**"İçtihat Metni"**

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı ...-İş Sendikası, 24.12.2011 tarih ve 28152 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, ortak girişim tarafından hizmet alım ihalesi yoluyla faaliyet yürütülen İzmit Seka Devlet Hastanesi işyerinde yapılan işlerin İşkolları Tüzüğünün 24 sıra numaralı "Sağlık" işkoluna girdiğine dair Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2011/135 sayılı iş kolu tespit kararın iptali ile Yazar Sosyal Hizmetler Ltd. Şirketi-... Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tekstil İmalat Sanayi Ticaret Ltd. Şirketi Ortak Girişimi isimli şirketlerin Seka Devlet Hastanesi işyerinde yaptığı işin İşkolları Tüzüğü’nün 28 sıra numaralı “Genel İşler” işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., İzmit Seka Devlet Hastanesi hizmet alım ihalesi adı altında hasta bakıcı, tıbbi sekreter, veri elemanı, otomasyon elemanı, bilgi işlemci, raportör, bilgi yöneticisi çalıştırıldığını, işin yapıldığı yerin hastane olması nedeniyle bu işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işlerin de asıl işin dahil olduğu işkolundan sayıldığını belirterek davanın reddini, davalı ..., İzmit Seka Devlet Hastanesinde ihale ile hizmet alımı sonucu, ortak girişim tarafından yürütülen işlerin hastane ve bağlı polikliniklerde

../..

2013/4407-2777 S.2

her türlü yönlendirme, bilgilendirme, şikayet, karşılama, danışma, halkla ilişkiler, özürlü ve yaşlı hastaların hizmet alımına yardımcı olma, konuyla ilgili çeşit kayıt ve raporları tutma, ilgili birimlere ulaştırma, doğru faturalandırma, veri hazırlama ve kontrol işlemleri olduğunu, İşkolları Tüzüğünün 24 sıra numarasında sayılan “Sağlık” iş kolunda yer aldığını ve buna ilişkin tespitin Resmi Gazete'de yayımlandığını belirterek davanın reddini talep etmiş; Yazar Sosyal Hizmetler Limitet Şirketi ve ... Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tekstil İmalat Sanayi Ticaret Limitet Şirketi’ne dava dilekçesi ve duruşma gününü bildirir davetiyeler tebliğ edilmiş, bu davalılar cevap vermemiştir.

Mahkemece, Seka Devlet Hastanesi ve bağlı polikliniklerde Yazar Sosyal Hizmetler Limitet Şirketi ve ... Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tekstil İmalat Sanayi Ticaret Limitet Şirketi Ortak Girişimi'nin işçisi olarak 29.12.2010 tarihinde imzalanan ve 2011-2012 yıllarını kapsayan veri giriş hizmeti sözleşmesine dayalı olarak çalışan işçilerin yaptığı işin hastane ve bağlı polikliniklerde yapılan asıl işe yardımcı iş niteliğinde olduğu, bu nedenle asıl iş olan sağlık işkoluna girdiği, davalı Bakanlık tarafından yapılan işkolu tespitinin yasaya ve gerçek duruma uygun olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, tespite konu işyerinin hangi işkolunda bulunduğu ve sonucuna göre işkolu tespit kararının iptal edilip, edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

İşkolu tespitine ilişkin işlemler kamu düzenine ilişkin olup, buna ilişkin yasal düzenlemeler emredicidir.

6356 sayılı Yasa 07.11.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş ve anılan Yasanın 4.maddesine ekli (1) nolu cetvelde işkolları sayısı 20 olarak belirlenmiş ve 4.madde gereğince Bakanlıkça çıkarılan İşkolları Yönetmeliği 19.12.2012 tarihli RG yayımlanarak yürürlüğe girmiş böylece 2821 sayılı Yasanın 60.maddesi gereğince çıkarılan İşkolları Tüzüğündeki işkolu sayısı 28'den 20'e indirilmiştir.

6356 sayılı Yasanın geçici 6/4.maddesinde bu kanunun yürürlük tarihinden önce başlamış Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde ve Toplu İş Uyuşmazlıklarında mülga 2822 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayalı Tüzük ve Yönetmeliklere göre sonuçlandırılacağı konusunda bir düzenleme yapıldığı halde işkolunun tespiti ile ilgili uyuşmazlıklarda 2821 sayılı Yasanın ve bu Kanuna dayalı Tüzüğün uygulanacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

İşkolu tespiti ile ilgili işlemler teknik anlamda Toplu İş Uyuşmazlığı olmadığından 6356 sayılı Yasanın Geçici

../..

2013/4407-2777 S.3

6/4.maddesinin kıyas ve yorumu ile işkolları ile ilgili uyuşmazlıklarda 2821 sayılı Yasa hükümlerinin ve buna bağlı olarak İşkolu Tüzüğü’nün uygulanacağının kabulü de mümkün değildir.

6356 sayılı Yasanın geçici 1.maddesinde Sendikaların faaliyet göstereceği İşkolunu bu Kanunun 4/3.maddesinde belirtilen yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir ay içerisinde yönetim kurulu kararı ile belirleyecekleri bildirilmekle Sendikaların 19.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren İşkolları Yönetmeliğinde örgütlendikleri iş yerlerinin girdiği işkoluna uyarlamaları sağlanmış, İşkolları Yönetmeliğinin 4/3.maddesinde de 10.11.1983 tarihli İşkolları Tüzüğüne göre belirlenmiş olan iş yerlerinin işkolunun en son yetki belgesi olan sendikanın kurulu bulunduğu işkolundan sayılacağı bildirilmek suretiyle eski Tüzüğe göre işkolu belirlenmiş iş yerinin işkolunu; 6356 sayılı Yasanın geçici 1.maddesine göre kendisini İşkolları Yönetmeliğine uyarlayan en son yetki belgesi alan Sendikanın işkoluna uyarlaması sağlanmıştır.

Böylece gerek sendikalar gerekse yetki belgesi aldıkları iş yerlerinin yönetmeliğe uyarlaması sağlanmakla İşkolları Yönetmeliğinin yürürlüğe girer girmez uygulanması ile doğabilecek sakıncalar giderilmiştir.

Birçok Yargıtay kararında da açıkça vurguladığı üzere bu tür yeni yasaların ünlü hukukçu Roubier'in açıkladığı üzere yürürlüğe girmeleri ile görülmekte olan tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği başka bir anlatımla yeni yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren derhal tesirini göstereceği ve tamamlanmamış tüm hukuki işlemlere uygulanacağı tartışmasızdır. Bu gibi durumlarda kanunların geriye yürümesinin değil, zaman içerisindeki ani etkileri söz konusu olmaktadır. Esasen HUMK'nun 578.maddesi nedeniyle Yargıtay'ın 07.12.1964 günlü Tevhidi İçtihadı ile Hukuk Genel Kurulunun 09.03.1988 gün 1987/860 Esas, 1988/232 Karar sayılı kararında da bu görüşe yer verilmiştir.

Uyuşmazlığa konu bu olayda hukuksal ve maddi alanda etkisini göstermiş hukuk kuralları uyarınca tamamlanmış ve sonuçlarını doğurmuş bir kazanılmış hak söz konusu değildir. “İşkolu Tespitine” ilişkinin işlemlerin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle ihtilafa uygulanması gerekmektedir.

Aksinin kabulü 6356 sayılı Kanunun geçici 1.maddesine göre faaliyet göstereceği işkolunu İşkolları Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği 19.12.2012 tarihinden itibaren bir ay içinde yönetim kurulu kararı ile belirleyip İşkolları Yönetmeliğindeki yirmi işkolundan birini seçen

../..

2013/4407-2777 S.4

sendikalar ile en son yetki belgesi alan sendikanın kurulu bulunduğu işkolundan sayılan iş yerleri açısından kaos yaratacaktır. İşkolu Yönetmeliği yürürlüğe girene kadar işkolu mahkeme kararı ile belirlenmemiş olan iş yerleri açısından da İşkolları Yönetmeliğinin uygulanacağı izahtan varestedir.

Bu hukuki olgu ve tespitler karşısında İşkolları Yönetmeliğinin görülmekte olan tüm “İşkolu Tespiti” davalarında uygulanacağının kabulü gerekmektedir.

Somut olayda; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca Yazar Sosyal Hizmetler Ltd.Şti. ve ... Tem.İnş.Pet.Ürn.Teks. İmalat San. ve Tic.Ltd.Şti. Ortak Girişiminde yapılan incelemede; şirket tarafından İzmit Seka Devlet Hastanesinde hizmet alım sözleşmesi ile hastane ve bağlı polikliniklerinde her türlü yönlendirme, bilgilendirme, şikayet, karşılama, danışma, halkla ilişkiler, özürlü ve yaşlı hastaların hizmet almasına yardımcı olmak ve konuyla ilgili çeşitli kayıt ve raporları tutmak, ilgili birimlere ulaştırmak, doğru faturalandırma ve veri hazırlama kontrol işletmenliği işlerinin yapılması nedeniyle İşkolları Tüzüğü’nün 24 sıra numaralı “Sağlık” işkolunda yer aldığı tespit edilmiştir.

Davacının iddiası işyerinin İşkolları Tüzüğü’nün 28 sıra numaralı “Genel İşler” işkoluna girdiği yönündedir. Mahkemece ortak girişim işçilerinin yaptığı işin hastane ve bağlı polikliniklerde yapılan asıl işe yardımcı iş niteliğinde olduğu, bu nedenle asıl iş olan sağlık işkoluna girdiği kabul edilmiş ise de, işkolu tespit davalarında her işverenin işyerinin bağımsız işyeri olarak kabul edilip o işyerinde yapılan işlerin niteliği itibarıyla işkolu tespiti gerekir. Alt işverenin işkolu tespiti asıl işverenin yaptığı işe göre belirlenmez. Alt işverenin işkolu tespiti asıl işverenden ayrı olarak yapılmalıdır. Alt işverene ait işyerinde yapılan işlerin, asıl işverene ait işyerinde yapılan işlere yardımcı iş olarak değerlendirilmesi de doğru olmaz. 6356 sayılı Kanunu'nun 4/2. maddesinde bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır kuralı, bir işyeri sınırları ve organizasyonu içerisinde yürütülen işler için önem taşır. Yoksa birbirinden ayrı işyerlerinde asıl iş yardımcı iş kavramı geçerli olmaz. Çünkü İşkolu tespitinde birim olarak “işyeri“ esas alınır. İşyeri organizasyonu içerisinde asıl işin gerçekleşmesini sağlayan diğer işler ise yardımcı işlerdir.

Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere ihale sözleşmesinde işin “Veri Giriş Hizmetleri olarak, Hastaneye başvuran hastaların daha iyi hizmet alabilmelerini sağlamak

../..

2013/4407-2777 S.5

için hastane içerisinde idarece uygun görülen birimlerde, her türlü yönlendirme bilgilendirme, şikayet karşılama, danışma, halkla ilişkiler, özürlü ve yaşlı hastaların hizmet almasına yardımcı olma ve konuyla ilgili çeşitli kayıt ve raporları tutma, ilgili birimlere ulaştırma, doğru faturalandırma ve veri hazırlama kontrol işletmenliği işlerinin yapılması işi olarak” tanımlanmış olması ve keşifte edinilen bilgiler ile yapılan gözlemlere göre işçilerin hem hasta karşılama ve yönlendirme işi yaptıkları gibi, polikliniklerde tıbbı sekreter olarak doktora yardım ettikleri, hastaların yattığı servislerde hastaların giriş çıkış kayıtlarını tuttukları, kullanılan malzemeleri kayıt altına aldıkları, hastalara istirahat raporu düzenledikleri, taburcu işlemleri yaptıkları, gelen hastaları doktorlara yönlendirdikleri, hastalara ait fatura bilgilerinin giriş çıkışı ile saymanlığa götür getir işlerinin yapıldığı, hastaların yattıkları servislerde ve polikliniklere tıbbi sekreterlerin yaptıkları işleri yerine getirdikleri açıklanmıştır.

O halde alt işverenlerin işyerlerinde yapılan işlerin hangi işkoluna girdiğinin tespiti, asıl işveren işyerinin girdiği işkolundan bağımsız olarak tespit edilecek olması karşısında ihale kapsamında çalışan ortak girişim işçilerinin yaptıkları tıbbi sekreterlik, hastaların giriş ve çıkısının yapılması, kayıtların tutulması, raporların düzenlemesi, faturalandırılması gibi yaptıkları işlerin, İşkolları Tüzüğü 24 sıra numarasında sayılan “sağlık“ ve İşkolları Yönetmeliği 17 sıra numarasında sayılan “Sağlık ve Sosyal Hizmetler” işkolunda yer almadığı, bizatihi sağlık işkoluna giren faaliyetlerden olmadığı ve bu işkolunda sayılan işlerden olmadığı, İşkolları Tüzüğü 17 sıra numarasında sayılan ve İşkolları Yönetmeliği 10 sıra numarasında düzenlenen “Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar” işkoluna girdiği anlaşılmıştır.

24.12.2011 tarihli 28152 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2011/35 Karar Nolu Bakanlık işkolu tespit kararının iptaline, ortak girişime ait işyerlerinin İşkolları Yönetmeliği’nin 10 sıra numaralı “Ticaret Büro Eğitim ve Güzel Sanatlar” işkoluna girdiğinin tespitine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Kocaeli iş Mahkemesinin 18.12.2012 gün ve 2012/8-2012-505 sayılı kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Yazar Sosyal Hizmetler Ltd.Şti. ve ... Tem.İnş. Pet.Ürn.Teks. İmalat San. ve Tic.Ltd.Şti. Ortak Girişiminin

../..

2013/4407-2777 S.6

İzmit Seka Devlet Hastanesinde hizmet alım sözleşmesi ile hastane ve bağlı polikliniklerinde yaptığı işlerin İşkolları Tüzüğü’nün 24 sıra numaralı “Sağlık ” işkoluna girdiğine dair 24.12.2011 tarihli 28152 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2011/35 karar nolu Bakanlık işkolu tespit kararının iptaline,

3-Yazar Sosyal Hizmetler Ltd.Şti. ve ... Tem.İnş.Pet.Ürn.Teks. İmalat San. ve Tic.Ltd.Şti. Ortak Girişimine ait işyerinin İşkolları Yönetmeliğinin 10 sıra numaralı İşkolları Tüzüğünün 17 sıra numaralı “Ticaret Büro Eğitim ve Güzel Sanatlar” işkoluna girdiğinin tespitine,

4-Bakanlık harçtan muaf olduğundan davacı tarafından yatırılan 169,7 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan harç dışındaki toplam 888,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.320,00 TL. avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 13.03.2013 gününde oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.