Esas No: 2024/1937
Karar No: 2025/601
Karar Tarihi: 10.02.2025

**7. Hukuk Dairesi         2024/1937 E.  ,  2025/601 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/768 E., 2024/825 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2016/51 E., 2022/82 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, davanın değeri itibarıyla duruşma talebinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; ... ilçesi, ... mevkiinde kain ... yaylası ismi ile anılan 14 tahrir No.lu ... yaylası, 24 tahrir No.lu ... ... Tepesi, 25 tahrir No.lu ... ... Tepesi, 26 ve 27 tahrir No.lu ... ..., 32 Tahrir No.lu ... ve 35 tahrir No.lu ... ... olan yayla yurt yerlerinin dedesinden beri 100 yılı aşkın süredir nizasız fasılasız zilyedi olduğunu bildirerek taşınmazların adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Tüzel Kişiliği cevap dilekçesinde; davacının dayandığı krokinin eldeki davada kullanılmak üzere adına çizdirildiğini, dava konusu yerlerin yayla olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eldeki davanın yayla aidiyetinin tespiti istemine ilişkin olduğu, somut olayda dava konusu edilen taşınmazların dava tarihi itibarıyla tapusuz olduğu, yargılama sırasında kadastro tespiti yapıldığından Tokat Kadastro Mahkemesinin 2013/30 Esas ve 2015/1 Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmazların yayla olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline kaydına, yayla aidiyetinin istemi yönünden ise Mahkemenin görevsizliğine dair karar verildiği, bu kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, 27.09.2022 tarihli celsesinde davacılar vekilinin "müvekkilim yargılama sırasında vefat eden ...'in hu davadaki talebi öncelikle mülkiyet, olmadığı takdirde aidiyet istemliydi" yönünde beyanda bulunduğu, gerçek kişi olan davacıların yayla olarak tespit gören taşınmazlar hakkında kullanım hakkının kendilerine ait olduğunu ileri sürerek yaylanın aidiyetinin tespiti iddiası ile açtıkları davanın aktif husumet ehliyetleri bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkillerince dava konusu taşınmazın kadimden beri malik sıfatıyla tarla ve otlak olarak kullanılageldiğini, müvekkillerinin taşınmazın emlâk vergilerini ödediğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının müvekkili lehine bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil, olmazsa yayla aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

1. Dosya kapsamında; davacı ..., Asliye Hukuk Mahkemesinde verdiği 26.07.2005 tarihli dava dilekçesinde dava konusu taşınmaz hakkında vergi kayıtları ve zilyetliğe dayanarak tescil talebinde bulunmuş, taşınmaz hakkında kadastro tutanağı düzenlendiğinden Mahkemece görevsizlik kararı verilmiştir. Tokat Kadastro Mahkemesinin 2013/30 Esas sayılı kararında davacı ...'in talebinin yayla aidiyet istemine ilişkin olduğu gerekçesiyle davacı ...'in davasında Mahkemenin görevsizliğine, karar kesinleştiğinde talep hâlinde dosyanın görevli ve yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. Görevsizlik kararı sonrası İlk Derece Mahkemesince gerçek kişi olan davacıların yayla olarak tespit gören taşınmazlar hakkında kullanım hakkının kendilerine ait olduğunu ileri sürerek yaylanın aidiyetinin tespiti iddiası ile açtıkları davanın aktif husumet ehliyetleri bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, davacının tescil talebi hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmemiştir. Nitekim davacı vekilinin 27.09.2022 tarihli celsede "bu davadaki talebin öncelikle mülkiyet, olmadığı takdirde aidiyet istemliydi" yönünde beyanda bulunduğu, Mahkemece bu yönde bir karar verilmeksizin hüküm sonucuna gidildiği anlaşılmıştır.

3. Mahkemece yapılması gereken iş taşınmaz başında komşu köylerden seçilecek yaşlı, tarafsız ve bilirkişiliğe engel hâli olmayan en az 3 mahalli bilirkişi, ziraat, harita ve jeodezi mühendisi bilirkişinin hazır bulunacağı bir keşif yapılarak yerin öncelikle eski tarihli hava fotoğraflarındaki durumunun tespiti ile vergi kaydının taşınmaza uygulanması, komşu kayıtlarından da yararlanılarak dava konusu yerin ne olarak gösterildiğinin belirlenmesi, öncesi mera olan yerin zilyetlikle iktisabının da mümkün olamayacağı da gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken hiç bir araştırma yapılmaksızın davacının tescil talebi yönünde herhangi bir karar verilmemesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.02.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.