Esas No: 2017/2379
Karar No: 2018/3483
Karar Tarihi: 15.02.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/2379 E.  ,  2018/3483 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, 6360 sayılı Kanunla tüzel kişiliği kaldırılan menkul ve gayrimenkulleri ile kurum ve kuruluşlara devredilen ... İl Özel İdaresine bağlı işyerlerinde teknik destek hizmetlerini üstlenen alt işverenler nezdinde çalıştığını, söz konusu yasal düzenleme sonucu iş ilişkisinin sona erdirildiğinden işçilik alacaklarından asıl işveren ...İl Özel İdaresini temsilen davalı ... Hazinesinin sorumlu olduğunu, yıllık ücretli izinlerin tam olarak kullandırılmadığını belirtip kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesinin 17.11.2015 tarihli kararı ile bozulmuş bozma ilamına uyan Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasında davalı taraf sıfatının belirlenmesi konusunda uyuşmazlık mevcuttur.

12.11.2012 tarihli 6360 sayılı Onüç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmialtı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 5. fıkrasında 2. fıkrada (... de bulunmaktadır.) sayılan illerdeki il özel idarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36. maddesinde de kanunun bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği beliritilmiştir. Anılan Kanunun kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile yürürlüğe girmesiyle İzmir İl Özel İdaresinin tüzel kişiliği sona ermiştir.

6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkarsıyla; mevzuatla İl Özel İdarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan İl Özel İdareleri için ilgisine göre Bakanlıklara, Bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hazineye, Valiliklere, Büyükşehir Belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya İlçe Belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan İl Özel İdarelerine 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği, söz konusu İl Özel İdarelerinin Mahkemelerde süren davaları ile İl Özel İdaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan İl Özel İdareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır. Somut uyuşmazlıklarda İl Özel İdaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara devredildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekir.

Tüzel kişiliği sona eren İl Özel İdarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzenleyen 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere Vali tarafından, bir Vali Yardımcısının Başkanlığında, Valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili Belediye Başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere Valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan İl Özel İdareleri; personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde Valiliğe bildireceği, bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve Toplu İş Sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları İçişleri Bakanlığının onayına bağlı olduğu, 5. fıkrasında ise tüzel kişilikleri kaldırılan İl Özel İdarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre Bakanlıklara, Bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Valiliklere, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına, Büyükşehir Belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya İlçe Belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işlemi, yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı Maliye Hazinesine devredilen taşınmazlar Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Maliye Bakanlığınca, bu Kanun'un 1. maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan İl Özel İdarelerine, Belediyelere ve Köy Tüzel Kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla; ilgisine göre Bakanlıklara, Bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarına, Büyükşehir Belediyelerine, Büyükşehir Belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve İlçe Belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı

düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler kapsamında devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda taraf sıfatının kime ait olduğu konusunda anılan kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Dava konusu olayda davacı işçinin alt işveren konumundaki şirkette çalışmaya başladığı ve çalışmasını 30/03/2014 tarihine kadar kesintisiz şekilde taşeron firmalarda ve İl Özel İdaresi’ne ait işyerinde devam ettirdiği, davalı İl Özel İdaresi’nin tüzel kişiliğinin 6360 sayılı yasa ile 30/03/2014 tarihinde kaldırılması üzerine davacının da son alt işveren tarafından iş sözleşmesinin sona erdirildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, ... Valiliği İl Mahalli İdareler Müdürlüğü’nün dava dilekçesi ekinde bulunan 19/06/2014 tarih, 15364 sayılı yazısında; 6360 sayılı yasanın, devir işlemleri bakımında taşeron firmalarda çalışan işçileri kapsamadığı, yüklenici işçileri tarafından açılacak davalarda 178 sayılı KHK’nin 9/g maddesi gereğince, Maliye Hazinesine izafeten ... Muhakemat Müdürlüğü’nün taraf gösterilmesi gerekeceğinin bildirildiği, davacının da husumeti bu cevaba uygun olarak yönelttiği belirtilerek dava Maliye Bakanlığı aleyhine görülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

659 sayılı KHK'nın ek madde l/b fıkrası ile değiştirilen 178 sayılı KHK'nın 9/g fıkrasında; mevzuatında başkaca bir takip mercii ve usulü öngörülmeyen alacaklar ile diğer kurumların taraf olamayacağı davaları açmak, takip etmek ve alacağı tahsil etmek Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü'nün görevlerinden olduğu belirtilmiştir. Söz konusu düzenlemenin Maliye Hazinesinin alacaklı olduğu takip ve davalara ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Bu halde anılan İl Özel İdaresinin aktiflerini ve alacaklarını devralanın borçlardan da sorumlu tutulması gerekeceği, borcun mahalli idare birimi olan İl Özel İdaresindeki çalışmalardan doğan bir borç olması ve devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yapacak komisyonu oluşturma yükümlülüğünün mülki idareye verildiği dikkate alındığında davanın İçişleri Bakanlığına yönetilerek sonuçlandırılması gerekir. Bu husus 17.11.2015 tarihli ilamda bozma sebebi yapılmamış ise de Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.02.1988 tarih 197/2-520 esas, 1988/89 karar sayılı kararında, Yargıtay'ca temyiz incelemesinin yapıldığı sırada dosyada bulunan bir belgenin gözden kaçırılması, maddi hata nedeni olarak açıklanmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kökleşmiş içtihatları maddi hataya dayanan bozma ya da onama ilamının usuli kazanılmış hak oluşturmayacağı yönündedir (Yargıtay HGK17.012007gün 2007/9-13 esas 2007/17 karar ve Yargıtay HGK 25.06.2008 gün 2008/11-448 esas, 2008/454 karar).

Ayrıca belirtmek gerekir ki, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 04.02.1959 gün ve 1957 /13 esas, 1959 karar ve 09.05.1960 gün 1960/21 esas, 1960/9 karar sayılı kararlarında açıklandığı üzere Yargıtay'ca maddi hata sonucunda verilen bir karara mahkemece uyulsa dahi usuli kazanılmış hak oluşmaz. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması gerekir. Bu nedenlerle davanın İçişleri Bakanlığına yönetilerek sonuçlandırılması gerektiği gözetilmeksizin yargılama yapılması hatalı olup bozma sebebidir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 15.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.