Esas No: 2024/4275
Karar No: 2024/4606
Karar Tarihi: 29.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/4275 E.  ,  2024/4606 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/34 E., 2024/238 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 6. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/190 E., 2022/70 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının iptal edilen Ek-5 sigortalılığın ihyasını, 01.05.2014 tarihinden sonra verilen Tarım Bağ-Kur sigortalılığın iptaline, tahsis dilekçesinin verildiği 14.01.2020 tarihini takip eden aydan itibaren yaşlılık aylığının bağlanmasına, aksi yöndeki Kurum kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 6552 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesi ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddesine yeni fıkralar eklendiğini, Kuruma başvuru yapılmadığından ve 60 günlük süre beklenmeden dava açıldığından dava şartı yokluğu sebebiyle öncelikle davanın reddi gerektiğini, esasa girilmesi halinde ise davacının 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur hizmetleri tespit edildiğinden davacının Kurumca re’sen tescil işlemlerinin gerçekleştirildiğini ve Ek-5 tarım sigortalılık primlerinin tescil edilen sürelerle çakışması nedeniyle Ek-5 sigortalılığının iptal edildiğini, iptal edilen Ek-5 sigortalılık için davacı tarafça ödenen primlerin ise 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının b bendinin 4 numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılığına aktarıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının 01.05.2014-14.01.2020 tarihleri arasında Ek-5 sigortalılığı iptal edilerek, Tarım Bağ-Kur dosyasına aktarılması yönündeki Kurum işleminin iptali ile Ek-5 sigortalılığının ihyasına, 01.02.2020 tarihinden itibaren başlamak üzere yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur hizmetleri tespit edildiğinden Kurumca re’sen tescil işlemlerinin gerçekleştirildiğini ve Ek-5 tarım sigortalılık primlerinin tescil edilen sürelerle çakışması nedeniyle Ek-5 sigortalılığının iptal edildiğini, iptal edilen Ek-5 sigortalılık için davacı tarafça ödenen primlerin ise 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının b bendinin 4 numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılığına aktarıldığını, davacının Ek-5 statüsündeki sigortalılığı için Kuruma bildirim yaptığı dönemler için muafiyet belgesi sunmamış olması ve de Ziraat Odası kaydının halen devam ettiği gözetilerek başvurusunun kurumca reddedildiğini, mevcut haliyle kurumu işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, dosya kapsamında alınan çelişkili tanık beyanlarına göre davacının tarım işlerinde gündelik çalıştığına dair bir bulgu olmaması nedeniyle Ek-5 sigorta kolundan sigortalılığının iptal edilmesinde bir usulsüzlüğün olmadığını, zira dinlenen bir kısım tanık çelişkili beyanlarına göre davacının sadece fındık toplama işlerinde çalıştığının, yine dinlenen bir kısım tanık beyanlarına göre de davacının tarımsal faaliyetinin hiç bulunmadığının pazarcılık ve hurdacılık işlerini yaptığının ifade edildiğini, fındık toplama işlerinin maksimum 1 ay sürdüğü dikkate alındığında davacının tüm yılı kapsar şekilde Ek-5 tarım sigortalısı sayılabilmesine yasal olarak da imkanın olmadığını belirterek kararı istinaf etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının iptal edilen Ek -5 sigortalılığının ihyasını, Tarım Bağ-Kurluluğunun iptalini ve yaşlılık aylığı bağlanmasını talep ettiği, dava açılmadan önce Kuruma başvuru dava şartının gerçekleştiği; niza konusu dönemde davacının yıllık tarımsal faaliyetlerinin gelirlerinden faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarların aylık ortalamalarının prime esas günlük kazanç alt sınırlarının bilirkişi raporuyla belirlendiği ve Ziraat Odasınca davacının gelirinin muafiyet kapsamına girdiğinin bildirilmiş olması nazara alındığında 5510 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığın iptaline karar verilmiş olmasının yerinde olduğu; Mahkemece ek-5 sigortalılığı yönünden araştırma yapıldığı, tanık beyanlarına, Ek-5 giriş bildirgesinde davacının süreksiz tarım işinde hizmet akdiyle çalıştığının ilgili muhtar tarafından onaylanmış olmasına, Kurumca yaklaşık 3 yıl boyunca Ek-5 sigortalı olarak kabul edilmiş olmasına, Kurumca Ek-5 şartları taşımadığından değil çakışma nedeniyle Ek-5 sigortalılığının iptaline karar verilmiş olmasına göre ilgili dönem yönünden Ek-5 sigortalılığının ihyasına karar verilmiş olmasının yerinde olduğu, davacının 506 sayılı Kanun'un 81/B-ı maddesine göre yaşlılık aylığı şartlarının da mevcut olduğu anlaşılmakla; davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ek 5 inci maddesi ile 506 sayılı Kanun'un 81/B-ı maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.