Esas No: 2016/4005
Karar No: 2018/783
Karar Tarihi: 26.02.2018

**15. Hukuk Dairesi         2016/4005 E.  ,  2018/783 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, kesin hesap hakedişinde %9.18 oranında keşif artışı verilmesine rağmen ödenmeyen 36.304,56 TL hakediş alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın 1.087,78 TL üzerinden kısmen kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacının diğer temyiz itirazları ve davalının temyiz itirazlarına gelince, 05.06.2007 tarihli davacı yüklenicinin de imzasını taşıyan tutanakta eksik imalâtlar belirlenmiştir. Bu tarihten sonra davalı idare elemanlarınca düzenlenen tutunakta davacının işe başladığı ve işçilerinin çalıştıkları tesbit edilmiştir. Bu tutanaktan sonra geçici kabul tarihine kadar davacı yüklenicinin işi bırakıp gittiği ve 05.06.2007 tarihli tutanaktaki eksiklerin başka bir yükleniciye yaptırıldığına dair bir delil ve belge bulunmamaktadır. 13.05.2008 tarihli geçici kabul tutanağında geçici kabule engel olabilecek eksik ve kusur bulunmadığı belirtilerek tutanak imzalanmıştır. Bu halde 05.06.2007 tarihli tutanaktan sonra yüklenicinin işe devam ettiği anlaşıldığı ve aksi kanıtlanamadığından 05.06.2007 tarihli eksiklerin yüklenici tarafından tamamlandığının kabulü zorunlu olup, geçici kabul tutanağına göre eksik bulunmadığı belirtildiğinden eserin eksiksiz ve kusursuz teslim edildiğinin kabulü gerekir. Yine 05.11.2012 tarihli tutanakta bir kısım eksiklerin köy muhtarlığı tarafından tamamlandığı belirtilmiş ise de, davacı yüklenicinin kabul etmediği, imzasını taşımayan ve

....

mahkemece yaptırılmış bir delil tesbiti de bulunmadığından bu tutanak eksiklerin bulunduğu ve bunun köy muhtarı tarafından giderildiğinin kabulü için yeterli bir delil vasfında değildir. 04.02.2013 tarihli kesin kabul tutanağında 4 adet yangın söndürme musluğu ile 2 adet enjektörlü tip klorlama cihazının takılmadığı yazılı olup yüklenici tarafından ihtirâzi kayıt konulmaksızın imzalandığı ve yüklenici geçici kabul aşamasında bu musluklar ve klorlama cihazlarını takmış olsa dahi kesin kabul tarihine kadar eseri kontrol ve muhafaza sorumluluğu yükleniciye ait olduğundan bu eksikliklerden davacı yüklenicinin sorumlu tutulması gerekir.

Davacı davasında, ilave işler nedeniyle keşif bedelinin %9,18 oranından iş artışı yapıldığı ve bu artış oranında imalâtlar yaptığınıda ileri sürmüştür. İdare kontrol mühendisince düzenlenen kesin hesap raporu ve sözleşmeyi imzalayan ... Köye Yönelik Hizmetler Müdürlüğü'nün 20.04.2006 gün 0604-4752 yazısı ile sözleşme bedelinin %9,18'i oranında iş artışına olur verildiği anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 9. 2. 1. maddesinede eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 22. maddesine göre sözleşme, birim fiyatlı olduğundan %20'sine kadar fazlası iş artışının sözleşme fiyatlarıyla aynı yükleniciye yaptırılması mümkündür. İş artışı bedelinin talep edilebilmesi için iş sahibinin onayının bulunması zorunlu değildir. İş artışı olurundan sonra yüklenici tarafından iş artışı nedeniyle iş ve imalât yapılmış ve iş sahibi yararına ise, %20'yi aşmayan iş artış bedelini sözleşme fiyatlarıyla istenebilir.

Davacının dava dilekçesinde terfi binalarına ulaşım yolları, mevcut yol-depo ulaşım, beton merdiven ve yolları ile ilgili sözleşme dışı fazla imalât olduğu iddiası ve bedel talebi bulunmamaktır. Bu imalâtlar sözleşme dışı imalât olup iş artışı kapsamında değildir. Davacının talebi keşif bedelinin %9,18 oranındaki iş artışı ve eksikler nedeniyle yapılan eksik ödemeye ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 26. maddesi hükmünce hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğu ve aksine bir yasal düzenleme bulunmadığından talepten fazlasına karar verilmesi mümkün değildir.

Bu durumda mahkemece hükme esas alınan raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan davacının sözleşme dışı fazla imalâtlarla ilgili talebi bulunmadığı ve talebi sözleşme kapsamındaki ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 22. maddesinde ifade edilen iş artışı ile ilgili olduğundan, sözleşme kapsamındaki işle ilgili keşif artışı niteliğinde iş yapıp yapmadığı, bunun sözleşme bedelinin yüzdelik oranının ne olduğu, iş sahibinin yararına olup olmadığı, yapmış ve iş sahibi yararına ise Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 22. maddesini göz önünde tutarak %20'ye kadar olan iş artışının sözleşme fiyatlarıyla fazlasının vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleri ile bedeli ve sözleşme bedeline göre yüklenicinin hakettiği toplam bedel ile iş sahibinin tahakkuk ettirip kesmekte haklı olduğu ceza miktarı ve yüklenicinin sorumlu olduğu kesin kabul tutanağında yazılı eksik imalâtların kesin kabul tarihindeki piyasa fiyatlarıyla giderim bedeli ve iş sahibince yapılan ödemeler hesaplattırılıp, sözleşme kapsamı ve iş artışı nedeniyle hakettiği toplam iş bedelinden ceza kesintisi, kesin kabul eksikleri giderim bedeli ve yapılan ödemeler mahsup

.....

edildikten sora yüklenicinin varsa istemekte haklı olduğu alacak miktarı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınıp sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken bu husus üzerinde duruşmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının reddine 2. bent uyarınca kabulü ile hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 26.02.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

....