Esas No: 2023/9638
Karar No: 2023/8683
Karar Tarihi: 25.09.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/9638 E.  ,  2023/8683 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/48 E., 2023/247 K.

HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen iş kazası tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 2013 yılı Nisan ayında davalı işyerinde ürünleri kontrol edip yüksek kasa kamyondan aşağı inerken basamağın dar olması sebebiyle 2, 5-3 metre yükseklikten sert beton zemine düştüğünü ve her iki dizinden yaralandığını belirterek olayın iş kazası olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.04.2016 tarihli ve 2015/990 Esas 2016/451 Karar sayılı kararıyla; davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 21.Hukuk Dairesince, davacının 2013 yılında geçirdiği iş kazası ile ilgili 17.11.2015 tarihinde Kuruma başvurduğu, Kurumun 01.02.2017 tarihli yazısında halen iş kazası ile ilgili tespit işlemlerinin devam ettiğini belirttiği, Sosyal Güvenlik Kurumuna ve hak alanını etkileyeceğinden dolayı işveren aleyhine açılan iş kazası tespiti davasının, sigortalının da hak alanını ilgilendirdiği, nitekim, bu karar ile davalı Kurumun (tespit kararı verildiğinde) iş kazası sonucu iş göremez duruma giren sigortalıya gelir bağlayacağı, öte yandan, davacının iş kazası tespiti talebinin Kurumca reddedilmediği veya reddedilmiş sayılmadığı belirtilmişse de, dosyadaki belgelerden davacının iş kazası tespiti için Kuruma yaptığı başvuruya makul bir sürede olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmediğinin açık olduğu, buna göre 5510 sayılı Kanun'da belirlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve iş kazası olup olmadığı hususunun belirlenmesi ve uyuşmazlığın tüm taraflar yönünden kesin surette çözülmesi için esasa girilerek olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, davacının hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesinin bozma nedeni olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının ustabaşı olarak sevkiyat bölümünde görev yaptığı, davacının beyanına göre 2013 yılının Nisan ayındaki bir cumartesi günü iş kazası geçirdiği, fabrikada binaların çelik profillerinin üretilerek kamyona yüklendiği, yükleme yapılan tır veya kamyonların hem yüklemeden önce ve hem de yüklemeden sonra kontrol edildiği, davacının da kontrol amacıyla kamyon kasasına çıktığının iddia edildiği, düştüğü iddia edilen kamyon kasasının yaklaşık 2,5 - 3 metre yüksekliğinin olduğu, davacının geçirdiğini iddia ettiği iş kazası sonrasındaki rahatsızlığı nedeni ile uzun bir süre raporla ve yıllık izin ile idare edilerek istirahat etmesinin sağlandığı, iş güvenliği ekipmanı olarak kamyona yükleme yaparken iş elbisesi, iş ayakkabısı ve eldiven kullandıkları, davacının iş kazasını geçirdiğini iddia ettiği tarih sonrasında ...Tıp Merkezi 28.10.2013, 06.11.2013, 13.11.2013, 26.11.2013 ve 18.12.2013 tarihli muayene sonuçlarının düşme sonucu sağ ayakta şiddetli ... hareketlerde kısıtlılık; sol dizde ..., şişlik, zaman zaman kitlenme, hareketlerde kısıtlılık; sağ ayakta ..., hareketlerde kısıtlılık; düşme sonucu sağ ayakta ..., hareketlerde kısıtlılık olarak notlandığı, kaza ile muayene kayıtlarının uyumlu olduğu, heyet raporunda kaza ile sağlık raporlarının uyumuna ilişkin yapılan değerlendirmede; iddia edilen iş kazası sonrasında ... Fatih Devlet Hastanesi 14.02.2014 tarihli başvurusunda diz (anterior) (posterior) çapraz ligamnet burkulma ve gerilmesi, menisküs yırtığı tanı koduyla opere teşhisi konduğu, Çapraz bağ yırtılması, Menisküs yırtığının, bir darbe, burkulma veya atlama sonucu oluşabileceği, ayrıca yüksekten düşme sonucu oluşabilecek burkulma ile de çapraz bağların yırtılması ve menisküs yırtığının oluşabileceği, dolayısıyla davacının dizindeki ortopedik rahatsızlığın iddia edilen kamyon kasasından düşme olayı ile uyumlu olduğu yönünde değerlendirme yapıldığı, davacının iddia ettiği iş kazasından yaklaşık 1 yıl önce davalı şirkette işbaşı yaptığı ve 01.08.2012 tarihli Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışanlara ait İşe Giriş/Periyodik Muayene formundan davacı ...'ın kas iskelet sistemi muayenesi de yapılarak ...Prefabrike Yapılar A.Ş.'de çalışmaya elverişli bulunduğu, davacının iş kazasından önce herhangi bir diz ağrısı şikâyetinin bulunmadığı, buna ilişkin bir sağlık kaydının da olmadığı, taraf vekillerinin beyanları, sağlık kayıtları, tanık beyanları (özellikle davacı tanıklarının düşme anını görmemekle birlikte kazanın hemen sonrasına şahitlik ettikleri yönündeki beyanları) Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinin maluliyete ilişkin raporu ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinden; (davacının 2013 yılı Nisan ayında bir Cumartesi günü kaza geçirdiğini beyan ettiğinden) 27.04.2013 Cumartesi günü davacının işyerinde yüklemesi biten kamyonu kontrol etmek için görevi gereği kamyona çıktığı, kontrolü yaptıktan sonra kamyondan aşağıya inerken düşerek iki dizinden yaralandığı ve kazanın işyerinde meydana geldiği hususu sabit olmakla; olayın 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 13/1-a maddesi uyarınca iş kazası olduğunun tespitine karar vermek gerektiği gerekçesi ile "davanın kabulü ile, davacının davalı ...Prefabrike Yapılar Sanayi Ticaret Anonim Şirketi işyerinde 27.04.2013 tarihinde meydana genel olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi uyarınca iş kazası olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-SGK vekili, tanık beyanlarına dayanarak ispatın mümkün olmadığını belirterek temyiz etmiştir.

2-Davalı işveren vekili, SGK müfettişleri tarafından düzenlenen inceleme raporunda davacının maruz kaldığı kazanın iş kazası olmadığı yönünde tespit yapıldığını, tanıkların kazaya şahit olmadıklarını beyan ettiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, meydana gelen kaza olayının iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13 üncü maddesi

3. Değerlendirme

Davaya konu tespiti istenen "iş kazası" mevzuatımızda 506 sayılı Kanun'un 11-a ve 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, her iki Kanun'da da iş kazası tanımlanmamış, kazanın hangi hal ve durumlarda iş kazası sayılacağı yer ve zaman koşulları ile sınırlandırılarak belirlenmiştir.

Eldeki davaya konu olayın meydana geldiği tarih itibari ile davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu olup, Kanun'un 13 üncü maddesinde iş Kazası;

a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır." şeklinde belirlenmiştir.

Olayın, işkazası olarak kabul edilebilmesi için olaya maruz kalan kişinin 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi anlamında sigortalı olması, olayın, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

Somut olayda, davacının kaza tarihinde davalı işyerinden sigortalı olduğu, 20.03.2018 tarihli SGK Komisyon kararı ile, işverence iş kazası bildirimi, polis ve şahit tutanağı, tedavi evrakı mevcut olmaması nedeniyle kazanın iş kazası sayılmamasına karar verildiği, Adli Tıp Kurumu 3 İhtisas Kurulunun 5.5.2021 tarihli kararında , Mahkemece 06 Nisan, 13 Nisan, 20 Nisan, 27 Nisan 2013 tarihlerinin olay tarihleri olarak bildirildiği ve maluliyet oranı sorulduğu, ancak dosyanın incelenmesinde bu tarihlere ait herhangi bir tıbbi belge mevcut olmadığı, olay tarihindeki yaralanmasının ne olduğu anlaşılamadığı cihetle; maluliyet tayini yapılamadığının mütalaa olunduğu, mevcut belgelere göre, diz eklem hareket kısıtlılığı arızası nedeniyle E cetveline (yaşına) göre %10,3(yüzdeonvirgülüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının, kişinin maruz kaldığı iddia edilen kazanın/ kazaların iş kazası olup olmadığı hususunun Kurulun görev tanımı içinde olmadığının bildirildiği, davacının kaza sonrası başvurduğunu dava dilekçesinde beyan ettiği ...Tıp Merkezi kayıtlarında Nisan'da omuzda göğüste ... harekette kısıtlılık şikayeti ve miyalji tanısı ile 23.05.2013 bel ağrısı harekette kısıtlılık şikayeti ve lumbago tanısı, 28.10.2013 ve 6.11.2013 düşme sonucu sağ ayakta şiddetli ... şikayeti ile başvurusu bulunduğu, ... Fatih Devlet Hastanesi kayıtlarına göre 18.04.2013 itibaren bel ağrısı şikayeti ile başvuru yaptığı, 14.02.2014 tarihli epikrizde "1 ay önce işyerinde dizi dönmüş " şeklinde belirtildiği, mahkemece davacı ve davalı tanıklarının dinlendiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, iş kazasının olduğu iddia edilen 2013 /Nisan ayında fabrikanın kazanın olduğu belirtilen alanında, işin niteliği dikkate alınarak sevkiyat, yükleme bölümünde görevli personel ve yetkili amirleri, varsa kamyonu kullanan şoför

tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, davacıdan kaza anında kendisinin kamyondan düştüğünü gören kimse olup olmadığı sorulmalı ve göstereceği tanıklar dinlenmeli, toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.