Esas No: 2017/2774
Karar No: 2019/73
Karar Tarihi: 07.01.2019

**11. Hukuk Dairesi         2017/2774 E.  ,  2019/73 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen15/09/2015 tarih ve 2014/366-2015/734 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin taraf vekilleri tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı–birleşen davada davalı vekili, taraflar arasında 31.03.2011 ve 31.05.2011 tarihli "... Taşıma Sözleşmesi" imzalandığını, davalı şirketten kaynaklanan sebeplerle yüklemelerde ve boşaltma işlemlerinde uzun süreli gecikmelerin yaşandığını, araçların sözleşmede yazılı sürelerin dışında davalı şirkete tahsisli vaziyette beklemek zorunda kaldığını, keza ...'den yükleme yapan bir araçta yükleme standartlarının dışına çıkıldığını, ...’de araç cinsine göre yüklenecek emtianın farklı çıktığını, hazır edilen bazı araçların yüklemelerinin davalıdan kaynaklanan nedenlerle iptal edildiğini, demuraj (gecikme-bekleme) ücretlerini kapsayacak şekilde davalı adına 15.07.2011 tarih ve 10.200 USD bedelli faturanın düzenlenerek tebliğ edildiğini, akabinde gerek 10.200 USD'nin ödenmesi, gerekse davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranışlarına son vermesi için 28.07.2011 tarihli bir ihtarname gönderildiğini ileri sürerek 10.200 USD demuraj bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Birleşen davaya ilişkin olarak, dava dışı ... firmasına ... A.Ş. tarafından yapılan ödemeyi kabul etmediklerini, böyle bir ödeme yapıldıysa dahi bu bedelin kendilerinden talep edilemeyeceğini, ... Ltd. Şti'nin taşımada bir kusurunun olmadığını savunarak birleşen davanın reddini istemiştir.

Asıl davada davalı–birleşen davada davacı vekili, ... Ltd. Şti'nin taşımanın bir kısmı için .../...’da bulunun ... firması ile anlaştığını, bu firmanın ... Ltd. Şti'den ücretini alamaması üzerine yükü beklettiğini, ... firmasının dava dışı işveren ... A.Ş'ye mail göndererek eşyaların bekletildiğini ve ... Ltd. Şti. yüzünden mağdur olduklarını ilettiğini, işveren ... firmasının kendilerine durumu bildirmesi üzerine hem işveren, hem de kendi itibarlarının zedelenmemesi ve sorunun çözümü için ... A.Ş.'nin .../... ile irtibata geçtiğini, .../... firmasının isteği üzerine malın alıcıya teslimi için mecburen 10.200 USD ve 5.700 USD ödeme yapıldığını, ... Ltd. Şti'nin olumsuz yaklaşımı üzerine bu işin çözümü

için bir çalışanlarını ...'ya göndermek zorunda kaldıklarını, bu çalışan için de 1.527,00 TL masraf yapıldığını bu ödemelerden alt taşıyan ile sorununu çözemeyen ... Ltd. Şti'nin soumlu olduğunu ileri sürerek ... A.Ş'nin dava dışı .../... firmasına ödemek zorunda kaldığı 15.900 USD ve sorunun çözümü amacıyla çalışanlarının ...'ya gidip gelmesi için yapılan 1.527,00 TL masrafın ... Ltd. Şti'den tahsiline karar verilmesini istemiştir. Asıl dava yönünden ... Ltd. Şti'nin kusurlu olduğunu, sözleşmeye göre asıl dava davacısının demuraj bedelini sözleşmede belirtilen belgelerle ispatlayamadığını, kaldı ki bu 10.200 USD bedelin sorunun çözümü için .../... firmasına ... A.Ş. tarafından ödendiğini, yaşananların mail yazışmaları ile sabit olduğunu savunarak asıl davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı ... Lojistik Ltd. Şti'nin Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden (..., ..., ... ve ...) ...’nın ... bölgesine feribot aktarması yapılarak karayolu ile taşıma işinin üstlenildiği, davacının üstlendiği işin bir kısmını yurt dışı firması ... şirketine yaptırdığı, ... firmasının davalıdan limanda bekleyen ... ve ...plakalı araçların 28 gündür parasızlıktan limanda beklediği ve hareket edebilmesi için 10.200 USD ödenmesini talep ettiği davalının da bu bedeli ödediği, bu firmanın taşımanın gerçekleşmesi için 5.700 USD daha talep etmesi üzerine bu bedelin de davalı-karşı davacı ... tarafından ödendiği, taşıma işini organize ettirenin üst taşıyıcı olarak ... olduğu, davacı tarafça düzenlenen 15/07/2011 ve 10.200 USD bedelli faturada “..., ..., ... ve ... navlun farkı” açıklamasının yer aldığı, demuraj ile ilgili herhangi bir ibare bulunmadığı, e-mail yazışmaları değerlendirildiğinde 10.200 USD ve 10.400 USD navlun ve bekleme ücretlerinin ödenmemiş olduğu gerekçesiyle davalıya ait yükün bekletildiği, davalının yükün teslim edilmesi şartıyla bu bedelleri ödemeyi kabul ettiği, davacının sözleşmenin 4.4 maddesine göre ispatlaması gereken belgelerle demuraj talebini ispatlayamadığı, ... Ltd. Şti. ile alt taşıyıcısı .../... firması arasında problem yaşanması nedeniyle yüklerin teslim edilmediği, .../... firmasının Türkiye’deki ihracatçı firma ... şirketine de ulaşarak durumu detaylandırdığı, onun da müdahil olması ile üst taşıyıcı davalı-karşı davacı ... A.Ş'nin devreye girmek suretiyle davalı ile sorunu çözmeye çalıştığı, olumlu bir sonuca varılamaması üzerine yükün teslimi için ... şirketinin talimatlarına istinaden 10.200 USD’lik demuraj ücretini bu şirkete ödemek zorunda kaldığı, bu şirketin talebi üzerine 5.700 USD daha ödeme yapmak durumunda kaldığı, davacı-karşı davalının alt taşıyıcı olan dava dışı ... firması ile aralarında çıkan sorunu basiretli bir tacir gibi davranarak yönetememesi, ihtilafın ihracatçı şirkete (...) yansımasına sebep olması ve bunun üzerine davalı-karşı davacının kabul ettiği 10.200 USD’lik demuraj ücretinin süresinden önce dava dışı alt taşıyıcı ... –... şirketine ödenmek zorunda kalması ve yine aynı şekilde 5.700 USD daha ödenmek zorunda kalınması hususları karşısında adı geçen dava dışı şirket tarafından yapılan ödemeler nedeniyle davacı-karşı davalının kusurlu olduğu, bu itibarla demuraj ücretini tekrardan davalı–karşı davacıdan talep etmesinin yerinde olmadığı, buna karşılık 18/07/2011 tarihli e-mail yazışmasında davalı karşı davacının da 10.200 USD ve 10.400 USD navlun ve bekleme ücreti ödemeyi kabul etmesi karşısında davalı-karşı davacı ... A.Ş'nin ... firmasına süresinden önce davacı-karşı davalı yerine ödemiş olduğu 10.200 USD’nin iadesini talep hakkının bulunmadığı, davalı-karşı davacının kabulünde olmayan, davacı-karşı davalı tarafından da taraflar arasındaki sözleşmenin yukarıda belirtilen 4.4.maddesi hükmünde belirtilen evraklar ile kanıtlanamayan ve davacı-karşı davalının kusuru ile dava dışı ... firmasına ödenmek zorunda kalınan 5.700 USD’yi ... A.Ş'nin talep hakkının bulunduğu gerekçeleriyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile 5.700,00 USD'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Asıl dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı bekleme ücretinin tahsili istemine ilişkin olup ... Ltd. Şti. âkidi olan ... A.Ş'den 10.200 USD bekleme ücreti talep etmiştir. Birleşen davada ... A.Ş. ise bekleme ücretini ... Ltd. Şti'nin alt taşıyıcısı ... firmasına malın teslimi için ödemek zorunda kaldıklarını, aslında gerek ... firmasının gerekse ... Ltd. Şti'nin bekleme ücreti talep etme haklarının olmadığını ileri sürerek malın teslimi için ... firmasına ödemek zorunda kaldıkları bedellerin ve sorunun çözümü için ...'ya gönderdikleri çalışanları için yapılan masrafın âkidi ... Ltd. Şti'den tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, ... A.Ş'nin 10.200 USD bekleme ücreti ödemeyi kabul ettiğinin taraflar arasındaki yazışmalardan anlaşıldığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davada bekleme ücreti ile ilgili hüküm kurulmuşsa da ... A.Ş. davanın başından beri aslında gerek ... firmasının gerekse ... Ltd. Şti'nin bekleme ücreti talep etme haklarının olmadığını, zira taşımada kendilerinden kaynaklı bir gecikme olmadığını, 10.200 USD'yi malın teslimini sağlayabilmek için mecburen ... firmasına ödemek zorunda kaldıklarını iddia etmiştir. Taraflar arasındaki yazışmalar incelendiğinde 3-4 aylık süreçte devam eden taşıma ilişkisi nedeniyle ... Ltd. Şti'nin gecikme bedeli talep ettiği, ... A.Ş'nin ise malın teslimini sağlamak için bu bedeli ödemeyi kabul ettiğini beyan ettiği ve ... Ltd. Şti'ye ihtarname göndererek ... firmasına 10.200 USD ödemek zorunda kalırsa bu bedeli ... Ltd. Şti'nden talep edeceğini bildirdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda ... A.Ş.'nin gecikme bedeli ödenmesi yönünde geçerli bir kabulü olmadığı dikkate alınarak sözleşme çerçevesinde ... Ltd. Şti'nin ... A.Ş'den gecikme bedeli talep edip edemeyeceği yönünde taraf delilleri toplanılıp ortaya çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp gerek asıl dava gerekse birleşen dava yönünden kararın ... A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir.

2- ... A.Ş. birleşen davada sorunun çözümü için ...'ya gönderdikleri çalışanları için yapılan 1.527,00 TL masrafın âkidi ... Ltd. Şti'den tahsilini istemiştir. Mahkemece bu taleple ilgili herhengi bir gerekçe yazılmamış ve hüküm kurulmamış olması da doğru olmayıp kararın bu yönden de ... A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir.

3- Asıl dava davacısı ... Ltd. Şti. aşamalarda kendisinden talep edilen 10.200 USD ve 5.700 USD bedelin kendi alt taşıyıcıları ... firmasına değil Yılmaz Balta isimli başka bir kişiye ödendiğini savunmuştur. Mahkemece bu ödemelerin ... firmasına yapıldığı kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de bu kişiye yapılan ödeme dekontlarında herhangi bir açıklama yer almadığı, ... Ltd. Şti'nin de ... firmasının bu husustaki yazılarını kabul etmediği dikkate alınarak bu kişinin ... firması adına para tahsil etmeye yetkili bir kişi olup olmadığı, ... firmasının ödemenin bu kişiye yapılmasını isteyip istemediği, dolayısıyla bu ödemenin ... firmasına yapılmış bir ödeme kabul edilip edilemeyeceği hususunda bir araştırma ve değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp kararın bu yönden de ... Ltd. Şti. yararına bozulması gerekmiştir.

4- Bozma sebep ve şeklinde göre taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle ... A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın ... A.Ş. yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan sebeplerle ... Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın ... Ltd. Şti. yararına BOZULMASINA, (4) numaralı bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 07/01/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.