Esas No: 2023/2965
Karar No: 2023/3209
Karar Tarihi: 28.03.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/2965 E.  ,  2023/3209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2677 E., 2022/2944 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Anadolu 29. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/232 E., 2021/60 K.

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali ile menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı SGK vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı şirketin borçları nedeniyle davacıya gönderilen ödeme emirlerine konu Kurum alacaklarının zaman aşımına uğradığını ileri sürerek, ödeme emirlerinin iptaline ve davacının Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama ve değerlendirmelere göre, davanın kısmen kabulü ile; Pendik SGM tarafından düzenlenen 13148 takip kart nolu 2015/11703, 2015/11702, 2015/11701, 2009/32234, 2009/32233, 2009/32232 ödeme emirleri yönünden davacı yanın toplam 4.675,71 - TL borçlu olduğunun tespitine, 6183 sayılı Kanun gereği yukarıda sayılı kurum alacağının %10 inkar tazminatı ile davacıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davaya konu borçların zamanaşımına uğradığını, öncelikle dava dışı şirkete gidilmesi gerektiğini, şirketin terkin edilmesinden sonra yapılandırmanın geçerli olmadığını, davacının en fazla kendi ortaklık payı (%10) ile sorumlu tutulabileceğini, 6111 sayılı Kanun'un 17/5 maddesine göre 100 TL'nin altındaki alacaklardan vazgeçildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; davacının 6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesine göre ortak olması nedeniyle Kurum alacaklarından sorumlu olduğunu, borcun zamanaşımına uğramadığını, davanın tümden reddinin gerektiğini belirterek, kararın ortadan kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; iptali talep edilen ödeme emirlerine konu Kurum alacaklarının 2008/2-2010/7.aylara ait olduğu, ödeme emirlerinin dava dışı Güneş Taşımacılık Kargo Hizmetleri Otomotiv Limited Şirketinin borçlarının tahsili için düzenlendiği, dava dışı şirketin 29.03.2011 tarihinde yapılandırma başvurusunda bulunduğu; 818 ve 6098 sayılı Borçlar Kanunu hükümleri arasında yapılandırma yasaları gereğince Kuruma başvurulmasının zamanaşımını keseceğine yönelik yasal bir düzenleme bulunmadığı gibi 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 51'inci maddesine göre prim borçlarından eksik müteselsil hükümlerine göre sorumlu olanların her biri bakımından zamanaşımı kesildiğinde diğerleri için kesilme sonucunu doğurmayacağı anlaşılmakla;

1- Mahkemece ödeme emirlerinin tebliğ edildiği 12.07.2019 tarihine göre 2008/2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11.aylar prim, işsizlik sigortası primi ve damga vergisi borçlarının zamanaşımına uğradığı, 2008/11.ayın priminin son ödenme günü 31.12.2008 olup 5510 sayılı Kanun'un 93'üncü maddesine göre vadesini takip eden 01.01.2009 gününden itibaren 10 yıllık zamanaşımını süresinin 01.01.2019 tarihinde dolduğu, ödeme emrinin tebliğ edildiği 12.07.2019 tarihine göre bu borçların zamanaşımına uğradığı,

2- 2008/12.aydan itibaren prim, işsizlik sigortası primi ve damga vergisi borcunun vadesini (2009 yılı) takip eden yılbaşı olan 01.01.2010 tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresinin 01.01.2020 tarihinde dolacağı ve ödeme emrinin tebliğ edildiği 12.07.2019 tarihine göre dolmadığı ancak Pendik SGM'nin 21.08.2019 tarih ve E. 12070263 sayılı yazısına göre %10 oranında düzenlenmesi gereken ödeme emrinin hatalı olarak borcun tamamı için düzenlendiğinin bildirildiği görülmekle, diğer aylar (2008/12.ay ve sonrası) bakımından davacının sorumluluğunun ortaklık payı olan % 10 ile sorumlu tutulması gerektiği,

3- 6158 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinde yer alan davanın reddi halinde %10 zamla tahsil düzenlemesinin Anayasa Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli ve E.: 2021/119, K.: 2022/48 sayılı Kararı ile ile iptal edilmesi ve iptal sonrasında oluşan hukuki durumun devam eden uyuşmazlıklara da uygulanması gerektiğinden, reddedilen kısım bakımından davalı Kurum yararına %10 zamla tahsile karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde yerinde olmayan gerekçe ile davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı ise de bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HMK'nın 355'inci maddesine göre istinaf sebepleri gözetilerek yapılan istinaf incelemesine göre, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 bendi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne ve fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı Kurumun istinaf isteminin ise 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine, HMK'nın 362/1-a ve 362/2 maddelerine göre miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

I) Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine,

II) Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ... Anadolu 29. İş Mahkemesi'nin 21/01/2021 tarihli, 2019/232 Esas - 2021/60 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına,

davanın kısmen kabulü ile:

A) Ödeme emirlerine konu 2008/2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11.aylar prim, işsizlik sigortası primi ve damga vergisi borçlarının zamanaşımına uğraması nedeniyle 2009/32232, 2009/32233, 2009/32234 takip numaralı ödeme emirlerinin bu aylar bakımından kısmen iptali ile davacının bu aylar bakımından Kuruma borçlu olmadığının tespitine,

B) Yukarıda (A) bendinde zamanaşımına uğrayan aylar dışında kalan ayların prim, işsizlik sigortası primi ve damga vergisi borçlarından davacının sorumluluğunun %10 ortaklık payı ile sınırlı olması nedeniyle, 2009/32232, 2009/32233, 2009/32234, 2015/11701, 2015/11702, 2015/11703 takip numaralı ödeme emirlerine konu diğer (2008/12.ay ve sonrası) aylar bakımından %10 ortaklık payını aşan kısım bakımından ödeme emirlerinin kısmen iptaline ve davacının bu miktar bakımından Kuruma borçlu olmadığının tespitine,

C) Fazlaya ilişkin istemin reddine,

D) Anayasa Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli ve E.: 2021/119, K.: 2022/48 sayılı iptal kararı gereğince reddedilen bölüm bakımından Kurum yararına %10 zamla tahsile karar verilmesine yer olmadığına,

Davacı tarafından dava açılırken başvurma ile karar ve ilam harcı olarak yatırılan toplam 88,80 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra ve talebi halinde davacıya iadesine,

Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Davacı tarafından yapılan toplam 565,05 TL yargılama giderinin yarısı olan 282,52 TL'nin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

Davalı Kurum tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Davacı kendisini vekili ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri gereğince 9.200,00 TL maktu avukatlık ücretinin, davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalı Kurum kendisini vekili ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri gereğince 9.200,00 TL maktu avukatlık ücretinin, davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine,

İstinaf kanun yoluna başvuru nedeniyle;

İstinaf başvurusu sırasında davacı tarafından yatırılan harçların kararın kesinleşmesinden sonra ve talebi halinde kendisine iadesine,

Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

İstinaf incelemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan 24,50 TL yargılama giderinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalı Kurum tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından istinafa başvurmayan taraflar lehine avukatlık ücreti verilmesine yer olmadığına,

Artan gider avansı var ise yatıran tarafa iadesine,

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; ödeme emrinin iptali ile menfi tespit istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanunun 80 inci maddesi, 5510 sayılı Kanunun 93 üncü maddesi, 6183 sayılı Kanunun 102 inci ve devamı maddeleri ile 818 sayılı Borçlar Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili maddeleri.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalı SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.