Esas No: 2023/3664
Karar No: 2023/4550
Karar Tarihi: 27.04.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/3664 E.  ,  2023/4550 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2018/15 E., 2022/556 K.

DAVA TARİHİ : 21.03.2013

HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki maluliyet durumunun tespitiyle, maluliyet aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, (kapatılan) 21.Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, bozma kararına karşı maddi hata olduğu isteminde bulunan davacı istemi (kapatılan) 21.Hukuk Dairesince değerlendirilerek bozma kararı verilmiştir.

Mahkemece bozma doğrultusunda yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;müvekkilinin 13.04.2009 tarihinde malul olması nedeniyle aylık bağlanması talebinde bulunduğunu, davalı Kurumun 05.08.2009 tarihli ve 113325 sayılı yazı ile müvekkilinin %23 iş ve güç kaybı olduğu gerekçesi ile talebinin reddedildiğini, oysa Mersin Devlet Hastanesinin 2000 yılı 00409955 sayılı Sağlık Kurulu raporunda müvekkilinin %45 oranında görme özürlü olduğunun belirtildiğini, bu nedenle müvekkilinin 5510 sayılı Kanun'un 28/4 üncü maddesi hükmündeki %40-%49 çalışma gücü kayıp oranını karşıladığını, yaşlılık sigortasından sağlanan haklardan faydalanması gerektiğini, ancak davalı kurumun usul ve yaysa aykırı olarak yeniden sağlık kuruluna sevk ettiğini bu nedenle Mersin Devlet Hastanesinin 2000 yılı 00409955 sayılı Sağlık Kurulu raporu kabul görülerek davalı Kurumun 05.08.2009 tarihli ve 113325 sayılı işleminin iptali gerektiğini ileri sürerek, davalı Kurumun 05.08.2009 tarihli ve 113325 sayılı işleminin iptaline, iptal edilen işlem olmasaydı müvekkilin dava tarihine kadar hak edeceği yaşlılık aylıkları toplamının tespiti ile hak kazanılan tarihlerden İtibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle;Davanın kurumlarının bir işlemine karşı yapıldığını, idarenin bir işleminin iptalini istediklerini, Mersin SGK'nın bu işlemine karşı davacının Mersin İdare Mahkemesi'ne dava açması gerektiğini, uyuşmazlık konusu işlemin yapıldığı yer Mersin İl Merkezi olduğundan yetkili ve görevli mahkemenin Mersin İş Mahkemesi olması gerektiğini, davanın esas bakımından reddinin gerektiğini, davacının 2000 yılında aldığı rapora değil en son tarihli rapora istinaden işlem yapılmadığını, davacının dayanak raporunun yerinde olmadığını, davacının iş ve güç kaybının taleplerini karşılamaya yetmediğini, yersiz açılan davanın reddini, istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 11.03.2015 tarihli ve 2013/261 -2015/119 Esas ve Karar sayılı kararıyla; somut olayda davacının sunmuş olduğu özürlü kimlik kartın göre %45 oranında özürlü olduğu, Mersin Devlet Hastahanesinin 23.01.2009 tarihli raporuna göre özür oranın %25 olduğu, bunun üzerine davacıya, davalı kurumdan 5520 sayılı Kanun'un 28 inci madde gereği maaş bağlanmadığı, Mersin Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Merkezinin 29.04.2009 tarihli raporuna göre özür durumunun %23 olduğu, Çukurova Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim dalı tarafından düzenlenen 09.05.2014 tarihli rapora göre davacının mevcut sağ göz persepsiyon düzeyinde görmesi için davacının tüm vücut fonksiyon kayıp oranının %20 olduğu, 16.07.2006 tarihli 26230 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında Yönetmelik hükümlerine göre çalışma gücündeki kayıp oranının %20 olması nedeni ile 5510 sayılı Kanun'un 28 inci maddesinin 5 inci fıkrası gereği davacıya yaşlılık aylığının bağlanmasının mümkün olmaması nedeni ile Av. A.Oğuz Bilecen'in 18.12.2014 tarihli bilirkişi raporuna da itibar edilerek davacının davasının reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İLK BOZMA KARARI

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 04.05.2016 tarih ve 2015/15649 -2016/8013 Esas ve Karar sayılı ilamı ile Somut olayda; mahkemece 5510 Sayılı Kanun'un 95 inci maddesinde belirtilen prosedüre uyulmadan verilen kararın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş; 5510 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinde öngörülen prosedür uyarınca ve 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesi gereğince, öncelikle Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan, davacıdaki hastalık ve arazların başvuru tarihinden, 01.10.2008 tarihine kadar Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde 01.10.2008–31.08.2013 tarihleri arası için Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde; 01.09.2013 tarihi sonrası için Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde malûl sayılmayı gerektirecek derecede bulunup bulunmadığı, malûl ise, malûllük halinin hangi tarihte oluştuğuna dair rapor almak, iş bu rapora davacının itiraz etmesi halinde ise; Adli Tıp Kurumundan aynı şekilde alınacak raporla; bu raporun Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan alınan rapora göre sigortalı lehine olması ve davalının itiraz etmesi halinde ise, Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan aynı şekilde alınacak raporla itirazın değerlendirilmesini sağlayarak sonucuna göre karar vermektir. ." denilerek kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İKİNCİ BOZMA KARARI

1. Yukarıda belirtilen bozma ilamına karşı süresi içinde davacı vekili maddi yanılgının düzletilmesi isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 09.11.2017 tarih ve 2017/2 - 2017/9351 Esas ve Karar sayılı ilamı ile "Somut olayda; mahkemece 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesinde belirtilen prosedüre uyulmadan verilen kararın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş; 5510 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinde öngörülen prosedür uyarınca ve 5510 sayılı Kanun'un 95’inci maddesi gereğince, öncelikle Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan, davacıdaki hastalık ve arazların ilk başvuru tarihi olan 18.12.2008 tarihinden 31.08.2013 tarihine kadar olan dönem bakımından Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde; 01.09.2013 tarihi sonrası için Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde dava dilekçesi de gözetilerek 5510 sayılı Kanun'un 28/5 maddesinin b) bendine göre % 40 ilâ % 49 arasında olup olmadığı, malûl ise, maluliyet oranı ve malûllük halinin hangi tarihte oluştuğuna dair rapor almak, iş bu rapora itiraz edilmesi halinde ise; Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas kurulundan aynı şekilde rapor almak; Yüksek Sağlık Kurulu raporu ile Adli Tıp Kurulu 3. İhtisas kurulu raporu arasında çelişki olması halinde söz konusu çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan aynı esaslara göre rapor almak ve 5510 sayılı Kanun'un 28/5 maddesinde yer alan diğer maluliyet aylığı koşullarınında değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir. " denilmek suretiyle Mahkemece verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.

C. MAHKEMECE BOZMA İLÂMINA UYULARAK VERİLEN KARAR

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "tüm dosya kapsamı alınan bilirkişi raporları, Sosyal Sigorta Yüksel Sağlık Kurulu'nun 05.11.2018 tarih 84/17649 Karar sayılı raporunda 5510 sayılı Kanun'un 28 inci maddesi ve Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğinin 13 üncü maddesi gereğince oranın %46 olduğu hususunda rapor düzenlendiği, söz konusu kurul raporlarının Kurumu bağlayacağı, ancak diğer ilgilileri bağlamayacağı yönünde Yargıtay Bozma ilamı, Adli Tıp Kurumundan alınan maluliyete ilişkin raporda tüm vücut fonksiyon kaybı oranının % 43 olduğu bu maluliyet Gülhane Askeri Tıp Akademisi raporunun düzenlendiği 14.12.1993 tarihinden itibaren başladığı tespit edilmiştir. Tüm deliller bir bütün olarak dikkate alınarak SGK tarafından verilen emeklilik başvurusu reddi kararının iptaline, bilirkişi raporu ile belirlenen alacaklarının hak ediş tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile;

1-SGK Mersin İl Müdürlüğü 05.08.2009 tarih 113215 sayılı malulen emeklilik talebinin reddine dair işlemin iptaline,

2- Toplam 32.933,72 TL olan ve aşağıda belirtildiği şekilde;

28.05.2009 tarihinde aylık tutarı 474,12 TL, ek ödeme tutarı 18,90 TL olmak üzere toplam 493,02 TL

28.05.2009 tarihinde aylık tutarı 526,89 TL, ek ödeme tutarı 21,08 TL olmak üzere toplam 547,97 TL

28.06.2009 tarihinde aylık tutarı 526,89 TL, ek ödeme tutarı 21,08 TL olmak üzere toplam 547,97 TL

28.07.2009 tarihinde aylık tutarı 536,53 TL, ek ödeme tutarı 21,46 TL olmak üzere toplam 557,99 TL

28.08.2009 tarihinde aylık tutarı 536,53 TL, ek ödeme tutarı 21,46 TL olmak üzere toplam 557,99 TL

28.09.2009 tarihinde aylık tutarı 536,53 TL, ek ödeme tutarı 21,46 TL olmak üzere toplam 557,99 TL

28.10.2009 tarihinde aylık tutarı 536,53 TL, ek ödeme tutarı 21,46 TL olmak üzere toplam 557,99 TL

28.11.2009 tarihinde aylık tutarı 536,53 TL, ek ödeme tutarı 21,46 TL olmak üzere toplam 557,99 TL

28.12.2009 tarihinde aylık tutarı 536,53 TL, ek ödeme tutarı 21,46 TL olmak üzere toplam 557,99 TL

28.01.2010 tarihinde aylık tutarı 596,53 TL, ek ödeme tutarı 23,86 TL olmak üzere toplam 620,39 TL

28.02.2010 tarihinde aylık tutarı 596,53 TL, ek ödeme tutarı 23,86 TL olmak üzere toplam 620,39 TL

28.03.2010 tarihinde aylık tutarı 596,53 TL, ek ödeme tutarı 23,86 TL olmak üzere toplam 620,39 TL

28.04.2010 tarihinde aylık tutarı 596,53 TL, ek ödeme tutarı 23,86 TL olmak üzere toplam 620,39 TL

28.05.2010 tarihinde aylık tutarı 596,53 TL, ek ödeme tutarı 23,86 TL olmak üzere toplam 620,39 TL

28.06.2010 tarihinde aylık tutarı 596,53 TL, ek ödeme tutarı 23,86 TL olmak üzere toplam 620,39 TL

28.07.2010 tarihinde aylık tutarı 617,95 TL, ek ödeme tutarı 24,72 TL olmak üzere toplam 642,67 TL

28.08.2010 tarihinde aylık tutarı 617,95 TL, ek ödeme tutarı 24,72 TL olmak üzere toplam 642,67 TL

28.09.2010 tarihinde aylık tutarı 617,95 TL, ek ödeme tutarı 24,72 TL olmak üzere toplam 642,67 TL

28.10.2010 tarihinde aylık tutarı 617,95 TL, ek ödeme tutarı 24,72 TL olmak üzere toplam 642,67 TL

28.11.2010 tarihinde aylık tutarı 617,95 TL, ek ödeme tutarı 24,72 TL olmak üzere toplam 642,67 TL

28.12.2010 tarihinde aylık tutarı 617,95 TL, ek ödeme tutarı 24,72 TL olmak üzere toplam 642,67 TL

28.01.2011 tarihinde aylık tutarı 677,95 TL, ek ödeme tutarı 27,12 TL olmak üzere toplam 705,07 TL

28.02.2011 tarihinde aylık tutarı 677,95 TL, ek ödeme tutarı 27,12 TL olmak üzere toplam 705,07 TL

28.03.2011 tarihinde aylık tutarı 677,95 TL, ek ödeme tutarı 27,12 TL olmak üzere toplam 705,07 TL

28.04.2011 tarihinde aylık tutarı 677,95 TL, ek ödeme tutarı 27,12 TL olmak üzere toplam 705,07 TL

28.05.2011 tarihinde aylık tutarı 677,95 TL, ek ödeme tutarı 27,12 TL olmak üzere toplam 705,07 TL

28.06.2011 tarihinde aylık tutarı 677,95 TL, ek ödeme tutarı 27,12 TL olmak üzere toplam 705,07 TL

28.07.2011 tarihinde aylık tutarı 705,07 TL, ek ödeme tutarı 28,20 TL olmak üzere toplam 733,27 TL

28.08.2011 tarihinde aylık tutarı 705,07 TL, ek ödeme tutarı 28,20 TL olmak üzere toplam 733,27 TL

28.09.2011 tarihinde aylık tutarı 705,07 TL, ek ödeme tutarı 28,20 TL olmak üzere toplam 733,27 TL

28.10.2011 tarihinde aylık tutarı 705,07 TL, ek ödeme tutarı 28,20 TL olmak üzere toplam 733,27 TL

28.11.2011 tarihinde aylık tutarı 705,07 TL, ek ödeme tutarı 28,20 TL olmak üzere toplam 733,27 TL

28.12.2011 tarihinde aylık tutarı 705,07 TL, ek ödeme tutarı 28,20 TL olmak üzere toplam 733,27 TL

28.01.2012 tarihinde aylık tutarı 752,94 TL, ek ödeme tutarı 30,12 TL olmak üzere toplam 783,06 TL

28.02.2012 tarihinde aylık tutarı 752,94 TL, ek ödeme tutarı 30,12 TL olmak üzere toplam 783,06 TL

28.03.2012 tarihinde aylık tutarı 752,94 TL, ek ödeme tutarı 30,12 TL olmak üzere toplam 783,06 TL

28.04.2012 tarihinde aylık tutarı 752,94 TL, ek ödeme tutarı 30,12 TL olmak üzere toplam 783,06 TL

28.05.2012 tarihinde aylık tutarı 752,94 TL, ek ödeme tutarı 30,12 TL olmak üzere toplam 783,06 TL

28.06.2012 tarihinde aylık tutarı 752,94 TL, ek ödeme tutarı 30,12 TL olmak üzere toplam 783,06 TL

28.07.2012 tarihinde aylık tutarı 767,62 TL, ek ödeme tutarı 30,70 TL olmak üzere toplam 798,32 TL

28.08.2012 tarihinde aylık tutarı 767,62 TL, ek ödeme tutarı 30,70 TL olmak üzere toplam 798,32 TL

28.09.2012 tarihinde aylık tutarı 767,62 TL, ek ödeme tutarı 30,70 TL olmak üzere toplam 798,32 TL

28.10.2012 tarihinde aylık tutarı 767,62 TL, ek ödeme tutarı 30,70 TL olmak üzere toplam 798,32 TL

28.11.2012 tarihinde aylık tutarı 767,62 TL, ek ödeme tutarı 30,70 TL olmak üzere toplam 798,32 TL

28.12.2012 tarihinde aylık tutarı 767,62 TL, ek ödeme tutarı 30,70 TL olmak üzere toplam 798,32 TL

28.01.2013 tarihinde aylık tutarı 799,40 TL, ek ödeme tutarı 31,98 TL olmak üzere toplam 831,38 TL

28.02.2013 tarihinde aylık tutarı 799,40 TL, ek ödeme tutarı 31,98 TL olmak üzere toplam 831,38 TL

21.03.2013 tarihinde aylık tutarı 612,87 TL, ek ödeme tutarı 24,51 TL olmak üzere toplam 637,38 TL hak ediş tarihlerinden itibaren yasal faiz işletilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz başvuru dilekçesinde; Kurumun yaptığı işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, kararın hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının Kurum işleminin iptali ile iptal edilen işlem olmasaydı hak edeceği aylıklarının toplamının tespiti ile hak kazanılan tarihlerden itibaren faiziyle tahsiline karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 95 inci maddesi

3. Değerlendirme

1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,27.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.