Esas No: 2024/8020
Karar No: 2024/9686
Karar Tarihi: 08.10.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/8020 E.  ,  2024/9686 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/143 E., 2024/540 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/98 E., 2023/245 K.

Taraflar arasındaki aksi Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ilk olarak 28.03.2018 tarihinde davalı Kurum tarafından "miatlı tıbbi malzemenin miadı bitmeden tekrar temin edilmiş olması" sebebiyle 17.708,79 TL borç tahakkuk edildiğine ilişkin tebliğ yapıldığını, borca itiraz edildiğini, ancak itirazın 13.09.2010 ve 01.12.2011 tarihinde ödenen protezin garanti süresi dolmadan ödendiği, ayrıca sağlık raporunda garanti süresi içerisinde protezin yenilenmesine imkan sağlayacak olan amputasyon seviye değişikliği veya hastanın büyüme-gelişme çağında olduğunu gösterir herhangi bir bilgiye rastlanılmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, Kocaeli 2. İş Mahkemesinin 2018/132-2018/242 E.K. sayılı Mahkeme kararı ile davacı adına 12.682,54 TL borç kaydı oluşturulduğunun belirtildiğini, anılan davanın taraflarının, davacının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan tıbbi malzemeleri satın aldığı medikal firmasının sahibi olan ... ... ve SGK olduğunu, karar gerekçesinde davacı ... ...'in dava dışı sigortalı olan davacı adına ödenmesi gereken protez bedelini sadece vekaleten tahsil ettiği, sigortalıdan protez miadı dolmadan ve koşulları oluşmadan değiştirildiğinin anlaşılması halinde bile fatura bedelinin davacıdan değil sigortalıdan talep edilmesi gerektiğine yani davacıdan tahsil edilmesi gerektiğine karar verildiğini, bunun sonucunda anılan davada davacı ... ... tarafından, davalı Kurum tarafından 10.04.2019 tarihinde tebliğ alınmış olan tebligatla 12.713,90 TL olan "miatlı tıbbi malzemenin miadı bitmeden tekrar temin edilmiş olması" sebebiyle fatura bedelinin ödenmesinin talep edildiğini, bunun neticesinde davalı Kuruma süresi içerisinde bu borca itiraz edildiğini, ancak Kurumun itirazı reddettiğini, gerekçe olarak 01.12.2011 ve 01.08.2012 tarihinde ödenen protezin garanti süresi dolmadan ödendiğinin görüldüğü ayrıca sağlık raporunda garanti süresi içerisinde protezin yenilenmesine imkan sağlayacak olan amputasyon seviye değişikliği (örneğin; diz altı amputasyonun diz dezartikülasyonu ya da diz üstü şeklinde değişmesi) veya hastanın büyüme ve gelişme çağında olduğunu gösterir herhangi bir bilgiye rastlanılmadığının gösterildiğini, son olarak davacının 16.09.2015 tarihinde 007580 fatura ile temin edilen" aktif vakum sistemli modül er dizaltı protezi" ve "karbon ayak farkı" isimli tıbbi malzemelerin geri ödenmesi belgelerinin incelenmesi sonucunda, Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesince düzenlenen 04.09.2015 tarihli 13933 sayılı sağlık raporunda protez/ortezi oluşturan ara ürünlerin hangilerinin bakım ve onarım bedelinin protez/ortez bedelinin %75'ini geçip geçmediğinin tespit edilmediği aynı zamanda sağlık raporunda amputaston seviye değişikliği veya hastanın büyüme ve gelişme çağında olduğunu gösterir herhangi bir bulguya da rastlanılmadığından davacı tarafından Kuruma yapılan itirazın reddedildiğini, davacının, 1999 Marmara depreminde göçük altında kalarak sol bacağını diz altından kaybetmesi sebebiyle ampute olduğunu, ilk olarak 2000 yılında protez kullanmaya başladığını, yaşı gereğiyle aktif çalışan bir kişi olması ve fiziki olarak iri yapılı bir kişi olması sebebiyle sürekli olarak protezinde sorunlar yaşadığını, bu sebeplerden dolayı özellikle silikon soket ve ayağın fazla dayanmadığını, protez temin ve miadı içerisinde protezin yeniden temin işlemlerinin tamamen ilgili hastaneler, ilgili personeller ve davalı Kurumun bilgisi ve onayı dahilinde gerçekleştirdiğini, "miatlı tıbbi malzemenin miadı bitmeden tekrar temin edilmiş olması" durumunun 03.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan SUT'un 7.1 Tıbbi malzemeler temim esasları 10 ve 1 1. maddesinde belirtildiği üzere "erişkinlerde malzemenin bakım ve onarımı mümkün olmaması halinde, kullanılamadığı ve yenilenmesi gerektiğinin sağlık kurulu raporu ile belgelenmesi koşuluyla, süresinden önce yenilenir" ve "Kurum ihtiyaç duyduğunda bu tespiti teknik servis raporu veya hekim raporu ile de yapabilir" şeklinde bir hüküm bulunduğunu, davacının 15.09.2010 ve 16.11.2011 tarihinde yaptırmış olduğu silikon liner pin sistemli modüler protez, davalı Kurumun lüzumu üzerine bünyesinde protez ortez atölyesi bulunan Kocaeli Üniversitesi Hastanesinden almış olduğu sağlık kurulu raporuna istinaden ödendiğini, davacının 01.08.2012 tarihinde yaptırmış olduğu aktif vakum sistemli diz altı protezini de Kocaeli Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinin raporu ve Türkiye genelinde yetkili hastanelerden biri olan İstanbul Fizik Tedavi Reh. Eğt. ve Arş. Hastenesinin protez ortez atölyesinde kontrol edilmiş olup sağlık kurulunun onayı ile kurum tarafından bedelinin karşılandığını, bu süre aralıklarında garanti süresi dolmadan davacının protezinin sık değiştirilmesinin asıl nedeninin 12.08.2009 tarihinde Düzce Üniversitesi Eğt. ve Arş. Hastanesinde Güdük Revizyonu adında bir operasyon geçirmesinden kaynaklandığını, bu operasyonun diz ile bilek arasında meydana gelen değişikler amacıyla yapıldığını, ameliyatın ilk yapıldığı zamanlarda Güdük diye adlandırılan bu yerin şişik bir vaziyette bulunuyor olması sebebiyle 2011 yılında bir protez yaptırdığını, ancak zamanla güdük diye adlandırılan operasyon geçirdiği bölgenin şişkinliğinin inmesi ve yerine oturması için biraz zaman gerektiğini, bu protezin sürekli kullanılmasından dolayı ayakta bir zayıflığın oluşması ve var olan ödemin yok olması sebebiyle protezin kullanılamaz ... gelmiş olması sebebiyle 2012 yılında gerekli kurumlardan almış olduğu onay ve raporlar neticesinde protezin bir kez daha yaptırıldığını, davacının 2010-2011 ve 2012 senelerinde yaptırmış olduğu protezler için ödenen bedelin protezin garanti süresi dolmadan ödendiği, ayrıca sağlık raporunda garanti süresi içerisinde protezin yenilenmesine imkan sağlayacak olan amputasyon seviye değişikliği (Örneğin; diz altı amputasyonun diz dezartikülasyonu ya da diz üstü şeklinde değişmesi) veya hastanın büyüme ve gelişme çağında olduğunu gösterir herhangi bir bilgiye rastlanılmaması sebebiyle söz konusu protez bedellerinin davacıdan alınması gerektiğinin belirtildiğini, davacının bu süreçte gerekli bütün sağlık raporlarını ve izinlerini aldığı gibi bununla birlikte davalı Kurumun onayını da aldığını ileri sürerek, 22.03.2018 tarih 2018/387 sıra numaralı borç bildirim belgesi ile tebliğ edilen 17.780,79 TL borç tahakkuk işlemi, 04.04.2019 tarih, 2019/39 sıra numaralı borç bildirim belgesi ile tebliğ edilen 12.713,90 TL borç tahakkuk işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumca yapılan işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Yapılan yargılama, toplanan deliller, istinaf kaldırma kararı doğrultusunda ikmal olunun bilgi ve belgeler, dosya kapsamındaki müzekkere cevapları ile Kurumdan tamamlanan evrak ve alanında uzman bilirkişilerden oluşan heyetten alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, SUT açısından bakım onarım masrafı protez masrafının %75'ini geçer ise yeni bir protez ödemesi yapılacağı, hastanın iri bir kişi olması ve güdük revizyon ameliyatı olduğu düşünülür ise, protezlerin miat süresi dolmadan kullanılamaz ... gelmesinin mümkün olduğu, hastanın her reçetesinde de protezin onarılamaz şekilde hasar gördüğü ibaresinin mevcut olduğu, ilgili tebliğin (9) c bendinde onarım bedelinin, protez bedelinin %75'ini geçip geçmediğinin tespitinin bünyesinde protez/ortez ünitesi bulunduran resmi kurumlar/resmi sağlık hizmeti sunucularının sağlık kuruluna havale edildiği, hastanın raporunu aldığı Kocaeli Üniversitesi Hastanesinin bu niteliklere sahip bir üniversite hastanesi olduğu, bu hastanenin verdiği her üç reçetede de protezin onarılamaz halde olduğunun belirtildiği, onarılamaz halde demenin muhtemel tamir masrafının %75'den fazla tutacağı anlamına geldiği anlaşıldığından,

Davanın kabulü ile

Davacının 22.03.2018 tarih, 2018/387 sıra numaralı borç bildirim belgesi ile tebliğ edilen 17.780,79 TL borç tahakkuk işleminin iptaline,

Davacının 04.04.2019 tarih, 2019/39 sıra numaralı borç bildirim belgesi ile tebliğ edilen 12.713,90 TL borç tahakkuk işleminin iptali ile davacının borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; delil avansının kesin süreye rağmen yatırılmaması halinde davanın usulden değil esastan reddinin gerektiğini, 01.08.2012 tarihinde yürürlükte bulunan SUT'un "7.1 Tıbbi Malzeme Temin Esasları" başlıklı maddesinin 11 inci ve 12 nci fıkraları ile Ek-5/C listesinin "Özel Koşullar" bölümünün 4 üncü maddesinde konuya ilişkin mevzuat hükümlerinin yer aldığını, İzmit Ortopedi firmasından 01.08.2012 tarihli ve 7443 numaralı fatura ile temin edilen ve müvekkili kurumca ödemesi yapılan 222610 SUT kodlu ve "Aktif Vakum Sistemli Modüler Diz Altı Protezi" isimli tıbbi malzemenin geri ödeme belgelerinin incelenmesi sonucunda; söz konusu protez bedelinin adı geçen sigortalıya daha önce 01.12.2011 tarihinde ödenen protezin garanti süresi dolmadan ödendiğinin görüldüğünü, ayrıca sağlık raporunda garanti süresi içerisinde protezin yenilenmesine imkan sağlayacak olan amputasyon seviyesi değişikliği (örneğin; diz altı amputasyonun diz dezartikülasyonu ya da diz üstü şeklinde değişimesi) veya hastanın büyüme ve gelişme çağında olduğunu gösterir herhangi bir bilgiye rastlanmadığını, 16.09.2015 tarihinde yürürlükte bulunan SUT'un "3.1.2 Ayakta Tedavide Kullanılan Tıbbi Malzemeler " başlıklı maddesinin 12 nci fıkrası ve Ek-3/C-2 listesinin "Özel Koşullar" bölümünün 4 üncü maddesinde konuya ilişkin mevzuat hükümlerinin yer aldığını, İzmit Ortopedi firmasından 16.09.2015 tarihli ve 007580 numaralı fatura ile temin edilen ve müvekkili Kurumca ödemesi yapılan ... kodlu “Aktif Vakum Sistemli Modüler Dizaltı Protezi ” ve ... kodlu "Karbon Ayak Farkı" isimli tıbbi malzemelerin geri ödeme belgelerinin incelenmesi sonucunda; Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesince düzenlenen 04.09.2015 tarihli 13933 sayılı sağlık raporunda protez/ortezi oluşturan ara ürünlerin hangilerinin bakım ve onarımının mümkün olmadığının ayrıntılı olarak belirtilmediği; bu nedenle de toplam bakım onarım bedelinin protez/ortez bedelinin %75’ini geçip geçmediğinin tespit edilmediğinin görüldüğü, ayrıca sağlık raporunda amputasyon seviyesi değişikliği (örneğin; diz altı amputasyonun diz dezartikülasyonu ya da diz üstü şeklinde değişimesi) veya hastanın büyüme ve gelişme çağında olduğunu gösterir herhangi bir bilgiye de rastlanılmadığından davanın reddinin gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, İlk Derece Mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitleri ile uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, aksi Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.