Esas No: 2016/14018
Karar No: 2017/3730
Karar Tarihi: 27.04.2017

**20. Hukuk Dairesi         2016/14018 E.  ,  2017/3730 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

2010 yılında yapılıp kesinleşen kadastro sırasında ... ilçesi, ... mahallesi 591 ada 1 parsel sayılı 857,76 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, 16.01.1950 tarih 47 sıra nolu tapu kaydı ve gittileri uygulanarak, tapu dışı satış ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla niteliği ile ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... Yönetimi vekili 10.10.2014 tarihli dilekçe ile; 591 ada 1 parsel sayılı taşınmazın eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarına göre öncesi itibariyle ... sayılan yerlerden olduğunu, taşınmazın geldisi olan 23.09.1980 tarih 14 sıra nolu tapu kaydının malikleri... ve F... aleyhine ... sayılan yer iddiasıyla açtıkları davanın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.1993 gün 1983/177 E - 1993/129 K sayılı ilamıyla kabul edilerek tapu kaydının iptaline karar verildiğini, kadastro çalışmaları sırasında anılan mahkeme kararına uyulmayarak 591 ada 1 parselin davalı adına tespit edildiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ve ... niteliğiyle ... adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece; ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.1993 gün ve 1983/177 E. - 1993/129 K. sayılı kararının kesinleşmediği, ancak anılan dava dosyası zayii olduğundan ihya edilmeye çalışıldığı, her iki dosyanın konusu ile davalıları farklı olduklarından derdestliğin sözkonusu olmayacağı, çekişmeli taşınmazın ... sayılmayan yerlerden olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu iptali ve tescil niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 6831 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılıp 07.03.2007 tarihinde ilân edilerek kesinleşen ... kadastrosu ve 2/B uygulaması vardır.

Mahkemece yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hükme yeterli değildir. Dosya kapsamı ve geri çevirme kararı üzerine getirtilen belgelerden; ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.1993 gün ve 1983/177 E. - 1993/129 K. sayılı kararıyla iptaline karar verilen 23.09.1980 tarih 14 sıra nolu tapu kaydının kökünün Eylül 319 daimi 1 sıra nolu 10 dönüm yüzölçümlü tapu olduğu, anılan tapunun satış yoluyla ... çocukları ... ve ... adlarına eşit paylarla kayıtlı Haziran 927 tarih 11 sıra numarasına gittiği, ... çocukları ... ve ... tarafından açılan yüzölçüm arttırılması davası sonucu ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 25.08.1950 gün ve 205-135 sayılı kararıyla yüzölçümünün 20 hektar 6.400 m2 olarak belirlendiği ve Eylül 1950 tarih 47 sıra nolu tapu kaydının oluştuğu, anılan tapunun malikleri olan ... ve ....'ın 20 hektar 6.400 m2 yüzölçümlü tapuyu dört parçaya ayırdıkları, iki parçayı üzerlerinde bıraktıkları ve Eylül 1950 tarih 65 nolu 3 hektar yüzölçümlü tapu ile Eylül 1950 tarih 64 sıra nolu 11 hektar 6.400 m2 yüzölçümlü tapu kayıtlarının ... ve ... ... adlarına 1/2'şer paylı mülkiyet üzere oluştuğu, iki parçayı da ... ve ...'e sattıkları böylelikle 3 hektar yüzölçümlü Eylül 1950 tarih 62 sıra nolu tapu ile 3 hektar yüzölçümlü Eylül 1950 tarih 63 sıra nolu tapu kaydının 1/2'şer paylı mülkiyet üzere ... ve ... adlarına oluştuğu, ... ve...'in ise Eylül 1950 tarih 62 nolu tapu kaydını iki parçaya ayırdıkları, 19.500 m2 yüzölçümlü kesimini üzerlerinde bıraktıkları

ve 23.09.1980 tarih 14 sıra nolu tapunun 1/2'şer paylarla ... ve ... adlarına oluştuğu, 10.500 m2 yüzölçümlü yeri ise Özel İdare Müdürlüğüne sattıkları ve bu satışa istinaden 23.09.1980 tarih 13 sıra nolu tapunun Özel İdare Müdürlüğü adına oluştuğu, anılan tapunun kadastro sırasında 594 ada 17 parsele revizyon gördüğü Eylül 1950 tarih 63 ve 23.09.1980 tarih 14 sıra nolu tapu kayıtlarındaki...'a ait ½ payın satışlar yoluyla 09.08.1996 tarih 2 ve 3 sıra nolu tapu kayıtlarının ...'a geçtiği, 09.08.1996 tarih 2 ve 3 sıra nolu tapularında 539 ada 11, 12 ve 13 parsellere revizyon gördüğü, ... ile...'ın üzerlerinde bıraktıkları 2 parça taşınmaza ilişkin oluşan Eylül 1950 tarih 65 nolu 3 hektar yüzölçümlü tapu ile Eylül 1950 tarih 64 sıra nolu 11 hektar 6.400 m2 yüzölçümlü tapu kaydının 1/2'şer paylarla ... ... ve ...adlarına tescil edildiği, Eylül 1950 tarih 64 sıra nolu tapudaki ...'a ait ½ payın ... İcra Müdürlüğünün 1983/164 takip dosyasında yapılan cebri satış yoluyla ... ...'a (davalının akdi bayii) geçtiği ve 12.08.1985 tarih 6 sıra nolu ½ pay tapusunun ... ... adına oluştuğu, 12.08.1985 tarih 6 sıra nolu tapu kaydının 539 ada 3 ila 8, 10, 14 ila 16, 591 ada 1 ila 3, 592 ada 1 ila 4, 593 ada 1, 2 ve 3 parsellere revizyon gördüğü, Eylül 1950 tarih 65 sıra nolu tapu kayıt maliklerinden ...'ın 9000/30000 payının ... İcra Müdürlüğünün 1985/164 takip dosyasında yapılan cebri satış yoluyla ... ... (davalının akdi bayii) ile ...'ya geçtiği ve 18.11.1985 tarih 2 sıra nolu pay tapusunun ... ... ve ... adlarına oluştuğu, ... ...'ın anılan tapu kayıtlarına istinaden 539 ada 3 ilâ 10, 14, 15 ve 16, 591 ada 1 ilâ 4, 592 ada 1 ilâ 4, 593 ada 1 ilâ 5 parselleri kullandığı, çekişmeli yeri kadastro tespit tarihinden önce tapu dışı satış yoluyla davalı Murat oğlu ...'e sattığı, ... Yönetiminin 22.06.1983 tarihli dilekçe ile; ... ve ... adlarına kayıtlı olan 23.09.1980 tarih 14 sıra nolu tapu kaydının kapsadığı sahanın ... yüksek mühendisi ..., ..., muhafaza memuru ... ve mahalli bilirkişi ... tarafından düzenlenen 18.11.1981 tarihli tapu tatbik tutanağıyla ... sayılan yerlerden olduğunun belirlendiğini ileri sürerek Eylül 1950 tarih 62 sıra nolu sicilden gelen Eylül 1980 tarih 14 sıra nolu tapu kaydı ile geldi ve gittilerinin iptaline karar verilmesi istemiyle ... ve ... aleyhine dava açtığı, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.1993 gün ve 1983/177 E. - 1993/129 K. sayılı kararıyla "...Dava edilen yerin tapu miktarından çok fazla olduğu, davalı yer üzerinde ...'ın ... Kanununa muhalefet suçundan cezalandırıldığı yine ... Sulh Ceza Mahkemesinin 1982/46 E. - 1986/72 K. sayılı dosyasında ... ve ... hakkında açılan davada...'ın cezalandırılmasına karar verildiği, temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, anılan dosyalarda sanıkların iptali istenen tapu kaydına dayandıkları, ... bilirkişinin davalı yerin ... sayılan yerlerden olduğu yönünde rapor verdiği, fen bilirkişi raporunda sarı olarak gösterilen yerin ... sayılmayan yerlerden olduğu belirtilmiş isede tapu kaydının geniş ... sahasını kapsadığı, davanın elatmanın önlenmesi isteğini içermediği, tapu kapsamında kalan yerlerin 4785 sayılı Kanun kapsamında kaldığı gerekçesiyle ... ve ... adlarına kayıtlı olan 23.09.1980 tarih 14 sıra nolu tapu kaydının tüm geldi kayıtlarıyla birlikte iptaline karar verildiği, ancak kararın kesinleşmediği, anılan dava dosyasının zayii olduğundan ihya edilmeye çalışıldığı, iptaline karar verilen 23.09.1980 tarih 14 sıra nolu tapudaki ...'a ait payın satışlar yoluyla son olarak 09.08.1996 tarih 3 nolu tapu ile ...n'a geçtiği ve kadastro sırasında 539 ada 11, 12 ve 13 parsellere revizyon gördüğü, Eylül 1950 tarih 64 ve 65 sıra nolu tapuların paylı maliki olan ...'ın, Eylül 1980 tarih 14 sıra nolu tapunun paylı maliki ...ın eşi olduğu anlaşılmaktadır.

... Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.1993 gün ve 1983/177 E. - 1993/129 K. sayılı dosyasında bulunan fen bilirkişi ... ... ... tarafından düzenlenen 30.10.1991 tarihli krokili raporda; Eylül 1950 tarih 47 sıra nolu tapunun sınırları içinde kalan yerin davaya konu olduğu, anılan tapunun ifraz edildiği, (C) harfi ile işaretlenen 19.500 m2 yüzölçümlü taşınmazın 23.09.1980 tarih 14 sıra nolu tapunun malikleri olan ... ve ...'in, (B) harfi ile işaretlenen 10.500 m2 yüzölçümlü kesimin 23.09.1980 tarih 13 sıra nolu tapunun maliki Özel İdare Müdürlüğünün uhdesinde kaldığı, ... bilirkişi raporuna göre (A) harfi ile işaretlenen yerin kültür arazisi olduğu belirtilmiş, (A) ve (D) harfi ile işaretlenen yerlerin kim veya kimlerin kullanımında bulunduğu yönünde açıklama yapılmamıştır. İhya edilmeye açılışan dosyadaki ... bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 07.11.1991 tarihli raporda da; Eylül 1950 tarih 47 sıra nolu tapunun sınırları içinde kalan yerin davaya konu olduğu, fen bilirkişi raporunda kültür arazi olarak belirtilen yerin dışında kalan kesimlerin memleket haritasına göre ... sayılan yerlerden olduğu, doğru taraftaki kesimde (fen raporunda (D) harfi ile işaretlenen yerde) 100 - 150 yaşlarında kızılçam ağaçlarının bulunduğu

açıklanmıştır. Geri çevirme kararı üzerine fen bilirkişiden alınan ek raporda ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.1993 gün ve 1983/177 E. - 1993/129 K. sayılı dosyası içinde bulunan fen bilirkişi tarafından düzenlenen 1/5000 ölçekli krokide köşe koordinatları ve karelaj bulunmadığından kadastro paftası ile çakıştırılamadığı, yine ... bilirkişi raporu ekinde kroki bulunmadığı, iptaline karar verilen tapuya ait ifraz haritasının tapu müdürlüğünce gönderilmediğinden uygulanamadığı belirtilmiştir. ... Tapu Müdürlüğü de Eylül 1950 tarih 47 sıra nolu tapudan ifraz yoluyla oluşan Eylül 1950 tarih 62, 63, 64 ve 65 sıra nolu tapu kayıtlarına ilişkin ifraz haritalarının bulunmadığını bildirmiştir. Bu durumda ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.1993 gün ve 1983/177 E. - 1993/129 K. sayılı ilamının gerekçesi ile hüküm fıkrası örtüşmediğinden fen bilirkişi ... tarafından düzenlenen 30.10.1991 tarihli 1/5000 ölçekli krokili raporda (A), (B), (C) ve (D) harfi ile işaretlenen yerlerin mi yoksa ... ve ...'in uhdesinde kaldığı belirtilen (C) harfi ile işaretlenen yerin mi davaya konu olduğu duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenememiştir.

Davacı ... Yönetimi; çekişmeli taşınmazın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.1993 gün ve 1983/177 E. - 1993/129 K. sayılı kararının kapsamı içinde kaldığını ve öncesi itibariyle ... sayılan yerlerden olduğunu iddia etmektedir. Bu durumda ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.1993 gün ve 1983/177 E. - 1993/129 K. sayılı kararının neticesinin eldeki davanın sonucuna etkili olacağı kuşkusuzdur.

6100 sayılı HMK'nın 165. maddesinde " Bir davada hüküm verilebilmesi başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir" hükmü yer almaktadır. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.1993 gün ve 1983/177 E. - 1993/129 K. sayılı dava dosyasının sonucu görülmekte olan davanın esası yönünden önem arz etmektedir. Bu sebeple o davanın eldeki dava bakımından bekletici sorun olarak kabul edilmesi gereklidir.

O halde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.1993 gün ve 1983/177 E. - 1993/129 K. sayılı dava dosyasının sonucu bekletici mesele yapılmalı, anılan davanın çekişmeli yere ilişkin olduğunun belirlenmesi halinde ihya aşamasında bulunan davanın yörede yapılan arazi kadastrosunun ve ... kadastrosunun kesinleşmesini önleyeceği, bu durumda, davanın aynı zamanda kadastro tespitine ve ... kadastrosuna itiraza dönüşeceği, 6831 sayılı ... Kanununun 11. maddesi ve 3402 sayılı Kadastro Kanunun 25, 26 ve 27. maddeleri uyarınca uyuşmazlığın çözümünde Kadastro Mahkemesinin görevli olacağı gözetilmeli, delillerin tamamı birlikte değerlendirilip oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı ... Yönetimi vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 27/04/2017 günü oy birliği ile karar verildi.