Esas No: 2021/409
Karar No: 2021/2189
Karar Tarihi: 01.03.2021

**15. Ceza Dairesi         2021/409 E.  ,  2021/2189 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından sanıklar ... ve diğerleri haklarında yapılan yargılama sırasında mahkemenin görevsizliğine dair Niğde 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 24/10/2019 tarihli ve 2019/668 esas, 2019/638 sayılı kararına karşı sanıklar müdafiileri tarafından yapılan itirazın kabulü ile anılan görevsizlik kararının kaldırılmasına ilişkin Niğde 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 18/12/2019 tarihli ve 2019/1323 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 11/11/2020 gün ve 94660652-105-51-15027-2020-Kyb sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 15/12/2020 gün ve 2020/103352 sayılı tebliğnamesiyle Dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Dosya kapsamına göre, Niğde Cumhuriyet Başsavcılığının 07/10/2019 tarihli iddianamesi ile sanıklar hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 157/1, 158/3-a ve 207/1. maddeleri uyarınca cezalandırılmaları istemiyle açılan kamu davasının, Niğde 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 24/10/2019 tarihli kararı ile, "şüphelilerden ...'nın galeri sahibi olduğu, ...'nün ise çalışanı olduğu, satımını yaptıkları araçların kilometresini ...'ya yaptırdıkları, eksper işlemlerini ise Pilot Oto Ekspertiz sahibi ... ile Niğde Oto Ekspertiz sahibi ...'a yaptırdıkları, diğer şüphelilerden ...'ın galeri sahibi olduğu, ...'ın ise Nano Oto Eksper isimli iş yerinin sahibi olduğu, bu şahısların satımını yaptıkları araçların kilometresini ...'ya yaptırdıkları, eksper hizmetini ise kendilerinin verdikleri, akabinde aracı sattıkları, kilometre düşürme işlemleri ile aracın hata boya durumunu alıcılardan gizlemek suretiyle alıcıları kandırdıkları, bu hususların tape kayıtları ile şüphelilerin dijital materyallerinin incelenmesi neticesinde tanzim edilen raporlar ile tespit edildiğinin iddia edildiği somut olayda; ...bu hali ile sanıkların fikir ve eylem birliği içerisinde eylemlerinin TCK 158/1.h kapsamında öngörülen tacir veya şirket yöneticisi olan kişilerin ticari faaliyetleri sırasında dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delillerin takdiri ve değerlendirme yetki ve görevinin üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu" gerekçesiyle görevsizliğine karar verildiği,

Anılan karara itiraz edilmesi üzerine Niğde 1. Ağır Ceza Mahkemesi 18/12/2019 tarihli kararı ile, "...yüksek mahkeme Yargıtay'ın ve Bölge Adliye Mahkemelerinin birçok kararında görüldüğü üzere; 158/1-h bendinde, ticari faaliyeti meslek olarak icra eden kişilerin güvenilirliğini sağlamak amacıyla, dolandırıcılık suçunun tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında işlenmesi bu suçun temel şekline nazaran daha ağır cezayı gerektiren bir nitelikli unsur olarak kabul edilmiş, bu hükmün uygulanabilmesi için öncelikle bir şirketin olması, faalin ise o şirketin yöneticisi veya şirket adına hareket etmeye yetkili temsilcisi, şirket müdürü olması ve suçun şirketin faaliyeti sırasında ve yine bu faaliyetle ilgili olarak işlenmesi gerekmekte olup, dosya kapsamında sanıkların galerici olduğu, tacir veya şirket yöneticisi olmadıkları, bu haliyle eylemin TCK'nın 157/1. maddesi kapsamında kalabileceği" gerekçesiyle itirazın kabulü ile görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de,

Somut olayda, otomobil galerisi sahibi olan sanıkların hasarlı veya kilometresini düşürdükleri araçları, anlaşmalı oldukları oto eksperlerinden sahte ekspertiz raporu alarak piyasaya sürmeleri ve müştekilere satarak menfaat temin etmeleri şeklinde gerçekleşen eylemlerini, otomobil galerisi sahibi (tacir) olarak müştekilerin kendilerine duydukları güveni kullanarak gerçekleştirdikleri yönünde kuvvetli deliller bulunduğundan, bu haliyle sanıkların eylemlerinin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158/1-h maddesi kapsamında kalıp kalmadığını değerlendirme görev ve yetkisinin Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilmeksizin yapılan itirazın reddi yerine kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158/1-h bendinde, tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında işledikleri nitelikli dolandırıcılık suçu düzenlenmiş olup, dosya münderecatından sanıkların oto galeri ve ekspertiz işleriyle iştigal ettikleri anlaşılmakla beraber tacir sıfatlarının bulunup bulunmadığı hususunda yeterli araştırma ve inceleme yapılmadığı görüldüğünden, bu araştırmayı yaparak sanıkların eylemlerinin anılan maddedeki suçu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delilleri takdir ve değerlendirme görevi üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait olduğundan, itirazın kabulüne ilişkin Niğde 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 18/12/2019 tarih ve 2019/1323 D.İş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi gereğince BOZULMASINA, aynı maddenin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca müteakip işlemlerin mahallinde merciince yerine getirilmesine, 01/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.