Esas No: 2013/11910
Karar No: 2014/15921
Karar Tarihi: 17.10.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/11910 E.  ,  2014/15921 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 21.03.2013 tarih ve 2011/317-2013/111 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 10.10.2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacılar vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalılar ..., ... ve ...'ın 08.11.1999 tarihinde vefat eden ...'ın kanuni mirasçısı olduklarını, muris ...'ın davalı ...'nin hissedarlarından hisse satın-devir almak suretiyle şirkete ortak olduğunu, murisin davalı şirkete hissedar olduktan sonra ilk genel kurul toplantısında idare meclisi reisi seçildiğini, müvekkillerinin 1983 yılına kadar şirkette ortak iken, bu tarihten sonra babalarının isteğine uyarak şirketteki ortaklık ve yöneticilik görevlerinden ayrıldıklarını, murisin isteği üzerine, şirketin 15 milyar liralık nominal sermayesine %50'lik payla yeni eşinin kardeşi ..., ... ve ortağı bulundukları ... Ticaret Limited Şirketi'nin davalı şirkete ortak edildiklerini, ... 'ın, muris ...'ın ikinci eşi ...'ın kardeşi olduğunu, Muris ...'ın şirketteki hissesinin % 50 payını devrettiğini, pay değerinin 1/10'undan daha düşük bedelle önce kayınbiraderinin ortağı olduğu şirkete ve diğer kardeşi ...'a devir ettiğini, % 50'lik payın ... 'a geçtiğini, ... 'ın muvazaa yoluyla devraldığı % 50 hissesinin % 1 'ini diğer davalı eşi ...'a devrettiğini, bu aşamada muris ...'ın şirketteki hisse oranının %50 olduğunu, murisin davalı ... ile evlendikten ve bu evliliğinden yeni çocukları olduktan sonra ilk eşinden olan müvekkillerini muris muvazaası suretiyle zarara uğratmaya ve mal varlığından ve bu arada şirketin müstakbel hisselerinden mahrum bırakma iradesi ile bu defa uhdesindeki % 49'luk hisseyi de devrettiğini, şirketin % 29 hissesine tekabül eden 4.350.000.000 liralık hissesini davalı eşi ...'a, şirketin % 10 hissesine tekabül eden 1.5000.000.000 liralık payı davalı ...'a ve şirketin % 10 hissesine tekabül eden 1.500.000.000 liralık payı da diğer davalı ...'a devrettiğini, şirketin % 1'lik payını ise uhdesinde bıraktığını, ikinci eşi ...'ın muris muvazaası suretiyle aldığı % 29 luk hissesini üç çocuğu ..., ... ve ...'a devrettiğini, muristen hisse devralan davalıların, murisin yeni eşi ve yeni eşinden olma çocukları olduğunu ve diğerlerinin de yeni eşinin kardeşi olduğunu, muris ...'ın yeni eşine ve bu eşinden doğan çocuklarına muris muvazaası yoluyla mallarını devrettiğini, diğer mirasçılardan mal kaçırdığı iddiası ile ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne dava açıldığını, dava sonucunda dava konusu taşınmazın 2/8 payının muris muvazaası nedeni ile iptaline ve müvekkilleri adına tesciline karar verildiğini ve bu kararın Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nce de onandığını, bu nedenlerle davalı şahısların gerçek bedellerini ödeyerek babalarından hisse satın almalarının mümkün olmadığını ileri sürerek, davalı ... 'ın davalı şirketteki %49'a tekabül eden payının 1/8'inin iptali ile müvekkili ... adına ve aynı miktardaki payının iptali ile müvekkili ... adına, davalı ...'ın şirketteki % 1'e tekabül eden payının 1/8'inin iptali ile müvekkili ... adına ve aynı miktardaki payının iptali ile müvekkili ... adına, davalı ...'ın şirketteki % 20'ye tekabül eden payının 1/8 payının iptali ile ... adına ve aynı miktardaki payının iptali ile ... adına, davalı ...'ın şirketteki % 20 ye tekabül eden payının 1/8'i payının iptali ile ... adına ve aynı miktardaki payının iptali ile ... adına, davalı ...'ın şirketteki % 10'a tekabül eden payının 1/8'inin iptali ile müvekkili ... adına ve aynı miktardaki payının iptali ile müvekkili ... adına tesciline ve kaydedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, şirketin 1970'lerin sonlarına doğru gün geçtikçe zarar etmeye, çalışamaz ve asgari giderlerini ve çalışanların ücretlerini karşılayamaz bir duruma düştüğünü, bu durumun davacıların da şirkette paydaş oldukları dönemlerde gerçekleştiğini, 14.08.1979 tarihinde şirket yönetiminin yaptığı toplantıda, sermayesinin 2.250.000 TL artırılması teklifi getirildiğini, ancak hiçbir paydaşın içinde bulunduğu ekonomik sıkıntı nedeniyle buna yanaşamadığını ve toplantıda şirketin faaliyetinin devamına, olanak kalmadığına, bu nedenle işçilere süresiz ve ücretsiz izin verilmesine, fabrikada sadece bekçinin bırakılmasına, mevcut cari hesap ve senetli borçların mevcut imkanlarla ödenmesine çalışılmasına karar verildiğini bu karar altında davacılarında imzasının bulunduğunu, böylece şirket faaliyetlerine son verildiğini bunun üzerine davacıların miras bırakanı olan babalarına şirket paylarını 1983 yılında devrettiklerini, zaten şirkette artık bir gelecek göremedikleri için paylarını devretmek suretiyle ayrıldıklarını, şirketin 1979 yıllarından başlayan ve yaklaşık geçen 5-6 yıllık süre içinde sadece bir tabela şirketi olarak ayakta kalabildiğini ancak yeni ortakların alımı ile durumunu biraz olsun düzelttiğini ve paylarının normal değerine ulaşabildiğini, davacıların muvazaalı olarak payların müvekkillerine devredildiğini iddia ettikleri payların bu şirketin payları olduğunu, anonim şirketlerdeki payların nama ve hamiline pay senetlerinden oluştuğunu, bu senetlerinde zilyetliğinin geçirilmesi payın ve pay üzerindeki hakkın geçmesi nedeniyle, bu konuda yasada başkaca bir şekil koşulunun aranmaması nedeniyle muvazaadan söz edilemeyeceğinden davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacılar tarafından daha önce ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açıldığını, bu davada şirketin ayni sermayesini oluşturan taşınmaza ait tapu kaydının iptalinin istendiğini ayrıca pay iptali için de bu davanın açılmasının aynı konuya ve amaca yönelik olması nedeniyle dinlenemeyeceğinden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların şirket paylarına yönelik olan iptal talebinin hali hazırdaki payları kapsamadığını, 1984 yıllarındaki pay ve bu payların bir an için bedelsiz devredildiği düşünülse dahi, o tarihteki değeri esas alındığında davacılara fazla değer içerecek taşınmazlar satın alındığı gözetilerek istemlerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, özellikle davalı şirket aleyhine daha önce aynı konuda bir davanın açılmış olması ve o davanın da henüz derdest bulunması nedeniyle ve diğer davalılar ... Ünsal ile ... aleyhine açılan davanın da somut olayın seyri ve mevcut olgular itibariyle tamamen hukuki dayanaktan yoksun bulunması nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ... Tic. A.Ş'nin 18/04/1974 tarihinde kuruluşunda, kurucu ortaklar arasında ...'ın bulunmadığı, davacı ...'ın %20 hisse ile kurucu ortaklar arasında bulunduğu, ... Ticaret Sicil Memurluğu'ndan celp edilen yazı içeriklerinden, şirket kurucularından sonraki hissedarları ve hisse miktarlarında meydana gelen değişikliklerin tespit edilemediği, bunun tespitinin ancak yıllık yapılan genel kurul hazirun cetvellerinde toplantıya katılan ortakların tespiti ile mümkün olduğu ve şirketin pay defterinin de zayi olduğu belirtilerek dosyaya sunulmadığı, şirket ortaklarından ... imzası ile verilmiş "... Tic. A.Ş'ye taahhüt etmiş olduğu ve her biri 1.000,00 TL'lik nominal değerli hisse senetlerinden 100.000,00 TL'lik nama yazılı payını ve 140.000,00 TL'lik hamiline yazılı payını ...'a devirle temlik ettim" şeklindeki tarihsiz devir sözleşmesi fotokopisinin dosyaya ibraz edildiği, 24/05/1975 tarihli 120 sayılı ticaret sicil gazetesi ilanına göre idare meclisi üyesi ..., reis vekilliğine ..., üyeliklere ise ..., ..., ...'ın seçildikleri, 14/08/1979 tarihinde şirket ortaklarından ..., ... ...'nun şirket merkezinde "şirketin faaliyetinin devamına olanak kalmadığına, bu nedenle işçileri süresiz izin verilmesine, fabrikada sadece ...'in bekçi olarak bırakılmasına, mevcut cari hesap ve senetli borçların mevcut imkanlarla ödenmesine çalışılmasına" şeklinde karar alındığı, davacılar ... ve ...'ın kararın içeriğini kabul etmemekle birlikte, kararın altındaki imzanın kendilerine ait olduğunu, 21/03/2013 tarihli duruşmada beyan ettikleri, 27/12/1982 tarihinde 1979-1980-1981 yıllarına ait olağan genel kurul toplantısı yapıldığı ve hazirun cetveline göre ortaklık yapısının ... % 48,33, ... % 16,67 ... %11, ... %12 ... %11 ... %1 şeklinde olduğu, davalı ... Tic. A.Ş. ile dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. arasında 01/10/1983 tarihinde el yazısı ile düzenlenmiş ortaklık protokolünün yapıldığı, protokolün incelenmesinde şirket sermayesinin 3.000,00 TL olup, %50'sinin 6.500,000.00 TL bedelle ... Tic. Ltd. Şti. çalışanlarına satıldığının, ... Tic. A.Ş'ye daha önce ..., ... ve ... Holding A.Ş. adına verilmiş olan toplam 9.432.000,00 TL'lik parayı ... Tic. Ltd. Şti'nin de aynen koyacağının ve alacaklı olarak her iki tarafın gözükeceğinin, ayrıca ... ve ... Şirketi'nin işletme sermayesi olarak 2.500,00 TL koyacaklarının ve ...'ın adına kayıtlı ...'deki 14500 m/2'lik araziyi ... Tic. A.Ş'ye devir ve tescil ettireceğinin kararlaştırıldığı, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/828 Esas, 2007/229 sayılı kararı ile edimler arasındaki fahiş fark nedeniyle protokolün son maddesinde de belirtilen ...'a ait taşınmazın ... Tic. Ltd. Şti. adına devir ve tesciline ilişkin hükmün ve taşınmazın tapu kaydının iptaline karar verildiği, davacı tarafın bu protokol gereğince yapılan hisse devirlerinin de muvazaalı olduğunu iddia ettiği, ancak ... Şirketi'ne satışı yapılan %50 hissenin 6.500.000,00 TL'ye satıldığı, hisse değerleri 1.500.000,00 TL'nin 5 katı fazlasına satılmış olduğu, bu nedenle hisse devirlerinin muvazalı olduğundan bahsedilemeyeceği, sadece devralan şirkette yeni eşin akrabalarının bulunmasının muvazaanın varlığı için yeterli olmadığı, tapu kaydının iptali ile düşük bedelden gayri menkulün devrine ilişkin işlemin düzeltildiği, şirket hisselerinin 5 katı fiyatına ... Şirketi'ne devredildiği dikkate alındığında bu hisselerin iptali halinde bu defa davacıların iki defa zenginleşeceği, dolayısıyle, ...'a sonrasında devredilen % 50'lik hissenin iptali ve davacının dava dilekçesinde sözünü ettiği ... (%49) ve davalı ... (% 1)'lik hissenin de iptalinin söz konusu olmayacağı, 02/06/1989 tarihinde yapılan genel kurul hazirun cetveline göre ... hissesinin 800 hisse ve 800.000,00 TL olduğu, %26,67'ye düştüğü, diğer hisse durumunun ... %16 ,67 ... % 6,667 ... Şirketi %41,67 ... %4,167 ... vekili % 4,167 şeklinde olduğu, 12/06/1990 tarihinde yapılan genel kurul hazirun cetveline göre ...'ın hissenin 100 hisse ve 100.000,00 TL ile %3,33 olduğu, ...'ın %26,7 ... ve ...'ın hisselerinin %10'ar olduğu, 16/06/1995 tarihli genel kurul toplantısı ile 3 milyon TL olan şirket sermayesinin 15 milyon TL'ye çıkartıldığı ve bilirkişi raporunda belirtildiği üzere ... hissesinin %1'e düştüğü, diğer hissedarların ... %29, ...-... %10'ar, ... %1 olduğu muris ...'ın ölümü sonrası hisse durumunun ise ... %49, ... %29,25, ...-... % 10,13 ..., ..., ... % 0,13'er, ... % 1 şeklinde olduğu, 11/11/1981 tarihli ticaret sicil gazetesinde yayınlanan imza sirküleri ilanı ve hazirun cetveline göre, ...'ın 3000 hisse içinde 800 hissesinin olduğu anlaşılmaktadır. ...'ın hisse oranı 12/06/1990 tarihli hazirun cetvelinde 100 hisseye düştüğü, artan hisselerin ise ... (300), ... (100) ve ... (300) hisse olduğu anlaşılmış, bu hisseler karşılığında ...'a bir ödeme yapıldığının dava dosyasında tespit edilemediği, ancak, ...'ın ikinci eşi ve ondan olma iki çocuğuna verdiği bu hisselerin, davacı çocuklarına verilen hisse oranlarına yakın hisseler olduğu, davacıların 330 ve 360 hisse sahibi oldukları ve bu hisselerin karşılığında da bir bedel aldıkları, davacılardan ...' ın hisselerini babası muris ...'ın baskısı ile bedelsiz devrettiği iddiasının dava dosyası içine sunulan hisse devir beyanı ve 240 hisse karşılığında verilen 20/12/1983-24/11/1983 ve 15/01/1984 tediye tarihli bonolar dikkate alındığında yerinde olmadığı, ...'ın da şirketten ayrılırken hisselerinin karşılığının gayri menkul alınmak suretiyle ödendiği, dolayısıyla murisin mirasçıları arasında sağlığında mal varlığını paylaştırma amacıyla hareket ettiği ve muvazaadan bahsedilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacılar vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 0,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacılardan alınmasına, 17.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.