Esas No: 2014/12280
Karar No: 2014/17461
Karar Tarihi: 15.09.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/12280 E.  ,  2014/17461 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İstanbul 20. İş Mahkemesi

Tarihi : 27.03.2014

No : 2013/672-2014/205

Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece,davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı SGK vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 13.04.1998 tarihinde kesinleşen davalı D.. B..'e 13.03.1991 günü yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davalı Kurumca gerçekleştirilen işlemle 17.10.2008 tarihi itibarıyla kesilerek 17.10.2008 –16.12.2011 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği, borcun kuruma ödenmemesi sebebiyle davalı hakkında 17.10.2008-16.12.2011 tarihleri arası yersiz ödendiği belirtilen aylıkların tahsili için Pendik 2. İcra Müdürlüğünün 2012/8111 sayılı dosyası üzerinden icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalıya 12.06.2012 tarihinde tebliği edildiği ve davalının süresi içerisinde 15.06.2012 tarihinde borca itiraz ettiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin ikinci fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, özellikle Anayasa'nın 20., 5510 sayılı Kanunun 59., 100., 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 28., 45., 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 3., 45 – 53., 4857 sayılı İş Kanununun 32., 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6., 24 – 33., 189., 190., 191., 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 6., 19., 20., maddeleri ve diğer ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, medula sisteminde kayıtlarda görülen adresler ilgili sağlık kuruluşlarından araştırılmalı, eşlerin boşanma sebebi, boşanma ilamında velayet, çocukla kişisel ilişki, nafaka, tazminat hükümleri varsa nasıl yerine getirildikleri belirlenmeli, boşanılan eş 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yer almakta ise ödeme için adına açılan banka hesabında kayıtlı yerleşim yeri saptanmalı, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı Emniyet Müdürlüğü/Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahallelerde görev yapmış/yapmakta olan muhtar ve azalardan istem hakkında düşünce edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle boşanılan eşle fiilen birlikte yaşamanın gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

İnceleme konusu davaya ilişkin olarak ; Sosyal Güvenlik Kurumu denetmenlerince M. Mahallesi Y. Sokak No:. R. adresinde yapılan incelemede Kezban Çalışkan'ın beyanları ve davalının beyanlarını içerir dilekçesi dikkate alındığında Rize Emniyet Müdürlüğü Tophane Polis Merkez Amirliğince yapılan araştırmada saptanan hususlarla çeliştiği, bu sebeple ev sahibi olduğu anlaşılan Emine Çalışkan'ın " boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği ilişkin" beyanları alınarak çelişkinin giderilmesi gerektiği, davalının ikamet ettiği anlaşılan anılan mahallelerde görev yapmış/yapmakta olan muhtar ve azalardan istem hakkında düşünce edinmeye yetecek kadarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmayıp davalı tanığı S.. K.. ve tutanakta ismi geçen K. Ç.'ın beyanlarıyla yetinildiği, davalı D.. B..'in hangi tarihlerde kayıtlı olduklarını belirtir şekilde muhtarlık senedi, beyan tarihlerini içerir adres değişikliği ve nakillerine ilişkin bilgi ve belgelerin getirtilmediği, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğü’nden adres hareketlerinin tarihleriyle birlikte istenilmesi ve gelen belgelerle beyanların denetlenmesi gerektiği, davalı ve boşandığı eşinin talep konusu dönemde medula sisteminde kayıtlarda görülen adreslerinin ve hangi aile hekime kayıtlı olduklarının ilgili sağlık kuruluşlarından araştırıp getirtilmediği, Üsküdar 1. İlçe Seçim Kurulu Başkanlığından davalı ve eski eşi Sabri Emiroğlu'nun mevcut sistemdeki adreslerinin bildirildiği, uyuşmazlık konusu dönemi kapsar şekilde öncesi ve sonrasına ilişkin mahalli idareler, milletvekilliği, halk oylaması vb seçimlerde kayıtlı olduğu sandık, oy kullandığı adres ve seçmen sandık listesinin ilgili seçim kurullarından getirtilip, mevcut delillerle değerlendirilmesi ayrıca müşterek çocuk O.E.'nun ilgili ilçe milli eğitim müdürlüklerinden okuduğu ve kayıtlı olduğu okullar tespit edilerek hangi okullarda hangi tarihlerde okuduğu, öğrenci velisinin kim olduğu sorularak tüm eksikliklerin giderilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının isteği durumunda davacıya geri verilmesine, 15.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.