Esas No: 2022/1787
Karar No: 2023/2416
Karar Tarihi: 25.04.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/1787 E.  ,  2023/2416 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2016/575 Esas, 2021/284 Karar

HÜKÜM : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; Akbank A.Ş ... Şubesi tarafından, müvekkillerinden Farmet Tıbbi Gereçler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne 6 adet senet refakat föyü gönderilerek, bedelinin ödenmesinin istenildiğini, talep edilmesine rağmen senet asıllarına ulaşılamadığını, daha sonra, davalının bu bonoların 2 tanesine dayanarak, her iki müvekkili hakkında takip başlattığını, bonolardaki keşideci ve ciranta imzaların müvekkili şirket yetkililerine ait olmadığını ileri sürerek davaya konu toplam 109.000,00 TL bedelli 6 adet senet nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespitine ve davalı hakkında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ciro yoluyla hamil olan müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu savunarak davanın reddi ile davacılar hakkında kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 14.07.2015 tarih, 2009/417 E. ve 2015/607 K. sayılı kararı ile takibe konu edilen 2 senet üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda, bilirkişi tarafından keşideci imzasının, ...'in eli ürünü olmadığı, ... yönünden ise tespit yapılamadığı yönünde görüş bildirildiği, ispat yükü davalı tarafta olup, davalı yanca alacağın varlığını ispat edecek mahiyette delil sunulamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacıların ... İcra Müdürlüğünün 2009/757 E. sayılı dosyasına konu 25.10.2008 tanzim tarihli 14.000,00 TL ve 30.000,00 TL bedelli kambiyo senetlerinden dolayı ve Akbank ... Şubesi tarafından davacı Farmet Şirketine gönderilen 25.04.2009 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli, 30.04.2009 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli, 30.05.2009 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli, 30.06.2009 vade tarihli 20.000,00 TL bedelli senetlerden dolayı davacıların borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davalı ve davacı Sinmed Tıbbi Gereçler San. ve Tic..Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 01.06.2016 tarih, 2015/17240E., 2016/9854K. sayılı kararı ile“... 1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2- Davacılar, kendilerine gönderilen ihbarname uyarınca, 6 adet senetten dolayı imza inkarına dayalı menfi tespit isteminde bulunmuşlardır. Mahkemece, 2 adet senet üzerinde imza incelemesi yaptırılmış ise de, rapor usule uygun olarak düzenlenmemiştir. Mahkemece, dava konusu tüm senet asıllarının dosyaya ibrazı sağlanıp, imzaları bulunan şahısların şirketi temsile yetkili olup olmadığı da belirlenip isticvap yapıldıktan sonra, imza örnekleri de alınıp, imza tarihinden önceki döneme ve sonraki döneme ait resmi kurumlar huzurunda atılmış imzaları da getirtilip, usulüne uygun olarak imza incelemesi sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi ve imza incelemesi yaptırılmayan 4 adet senet hakkında da karar verilmesi doğru olmadığı...” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı taraf her ne kadar unsurlarını belirttiği ve senet refakat föyü ile bilgi sahibi oldukları bu senetlerden dolayı menfi tespit isteminde bulunmuş ise de, ilgili senetlerin aslı dosyaya celbedilemediğinden bu senetlerin unsurlarının tam olup olmadığı, senet üzerindeki imzanın davacılara ait olup olmadığı ve hatta böyle bir senedin mevcut olup olmadığının tespit edilemediği, dosya kapsamında ibraz edilemeyen, herhangi bir icrai işleme konu edilmeyen ve nerede olduğu da tespit edilemeyen davacı istemine konu 25.04.2009 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli, 30.04.2009 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli, 30.05.2009 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli, 30.06.2009 vade tarihli 20.000,00 TL bedelli senetler hakkında davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı, menfi tespit istemine konu senetlerin 25.10.2008 tanzim tarihli olduğu değerlendirildiğinde, davacı Farmed Tıbbi Gereçler A.Ş.'nin senet tanzim tarihindeki yetkilisinin ..., davacı Sinmed Tıbbi Gereçler Ltd. Şti.'nin senet tanzim tarihindeki yetkilisinin ise ... olduğu, menfi tespit istemine konu iki adet senet üzerindeki imzaların senet tanzim tarihinde şirket yetkilisi konumunda olan ...'in eli ürünü olmadığı, davanın niteliği ve davacılar iddiası birlikte değerlendirildiğinde ispat yükü davalı tarafta olup imzanın da davacıya ait olduğu ispatlanamadığı, ilgili senetlerin icra takibine konu edildiği, icra takibinin, davalı ... tarafından kendisine bonoları ciro eden borçlu hakkında yapıldığı, alacaklının, bonolardaki ciroya ilişkin imzaların, borçlu Sinmed Tıbbi Gereçler San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait olup olmadığını, bu bonoları kendisinden alması nedeniyle bilebilecek durumda olduğu, bonolardaki imzanın borçlunun eli ürünü olduğunu tesbit etmeden ya da imzanın huzurunda atılmasını sağlamadan bonoları alan alacaklının, imzaya itirazı hususundaki haklılığını ispat edene karşı başlatılan takipte en azından ağır kusurlu kabul edilmesi gerektiği, davacı Farmed A.Ş. açısından ise, ilgili şirket yetkilisi ...'in isticvabında dava konusu iki adet senet üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını beyan ettiği, ilgilinin imza örnekleri ve resmi kurumlardaki imza örnekleri toplanarak senet üzerindeki imzaların ...'in eli ürünü olup olmadığı hususunda aldırılan dosya kapsamındaki bozmadan önceki ve bozmadan sonraki her iki bilirkişi raporunda da imzaların ...'in eli ürünü olmadığının tespit edildiği, menfi tespit istemine konu iki adet senet üzerindeki imzaların senet tanzim tarihinde şirket yetkilisi konumunda olan ...'in eli ürünü olmadığından davanın niteliği ve davacılar iddiası birlikte değerlendirildiğinde ispat yükü davalı tarafta olup, davalının davaya konu 2 adet senetten dolayı alacaklı olduğunu ispat edemediği, her ne kadar davacı Farmed Tıbbi Gereçler San. ve Tic. A.Ş. kötü niyet tazminatı isteminde bulunmuş ise de, davalının senet üzerindeki ciro sıralaması dikkate alındığında bu davacıya yönelik kötü niyeti sabit olmadığından ayrıca ilk kararda davacıların kötü niyet tazminatı istemleri reddedilmiş olup bu karar yalnızca davalı ve davacı Sinmed Tıbbi Gereçler San.ve Tic. Ltd. Şti. vekillerince temyiz edildiğinden, usuli kazanılmış hak ilkesi de göz önünde bulundurularak bu davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacıların ... İcra Müdürlüğünün 2009/757 E. sayılı dosyasında takibe konulan 25.10.2008 tanzim tarihli, 25.03.2009 vade tarihli 14.000,00 TL ve 25.10.2008 tanzim tarihli, 25.02.2009 vade tarihli 30.000,00 TL bedelli olmak üzere toplamda 44.000,00 TL bedelindeki kambiyo senetlerinden dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davacıların talebine konu diğer senetler olan 25.04.2009 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli, 30.04.2009 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli, 30.05.2009 vade tarihli 15.000,00 TL bedelli, 30.06.2009 vade tarihli 20.000,00 TL bedelli senetler hakkında açılan davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine, davacı Sinmed Tıbbi Gereçler San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kötü niyet tazminatının kısmen kabulü ile Mahkemece kabulüne karar verilen asıl alacağın %40'ı olan 17.600,00 TL tazminatın davalıdan alınarak bu davacıya ödenmesine, davacı Farmed Tıbbi Gereçler San. ve Tic. A.Ş.'nin kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; her ne kadar takibe konulmayan 4 adet bono yönünden hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş ise de, aslında bu senetler açısından dava açmakta hukuki yararlarının bulunduğunu, müvekkil şirketler gerçeğe aykırı olarak düzenlenmiş 4 adet bononun her an icra takibine konu edilebilme tehlikesi ile karşı karşıya bulunduğunu, borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini istedikleri 4 adet bono davalı tarafça dosyaya sunulmadığını ve bu senetler üzerinde Mahkemece imza incelemesi yapılamadığını, davacı taraf olarak senetlerin ibrazını davalı yandan istemelerine karşın ve hatta Mahkemece de kesin mehil verilmesine rağmen davaya konu 4 adet bono dosyaya ibraz edilmediğini, buna karşın Sayın Mahkeme ibraz edilmeyen bonolar yönünden davalı aleyhine çıkarımda bulunmayarak dava açmalarında hukuki yarar olmadığına kanaat getirdiğini, oysa ki davalı tarafın elinde olduğu anlaşılan 4 adet gerçeğe aykırı bononun müvekkili şirketler aleyhine her an takibe konulması mümkün iken bu davanın açılmasında hukuki yarar görülmemesi hatalı bir hukuki değerlendirme olduğunu, ibraz edilmeyen davaya konu bu bonoları ibrazdan kaçınan davalı taraf aleyhine olarak ispat külfetinin yer değiştirdiğini, davalı yanın alacaklı olduğunu ispat edememesi nedeniyle borçlu olmadıklarının subuta erdiği, dolayısıyla dava konusu olan tüm bonolar yönünden borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi gerektiğini, davacı Farmed yönünden kötü niyet tazminatına hükmedilmemesinin de hatalı olduğunu, davalı tarafın müvekkil şirket aleyhine haksız takip yapması, müvekkil şirketi dava açmaya mecbur bırakması, açılan bu davanın müvekkil şirketleri mağdur eden uzun yargılama süreci, yargılama sırasında alınan rapor ile senet üzerindeki imzanın sahte olduğunun ortaya çıkmış olması, davalının bonolardaki imzanın borçlunun eli ürünü olup olmadığını tespit etmeden yada imzanın huzurunda atılmasını sağlamadan bonoları almış olması, yine davalının imza konusundaki tereddüte karşın davayı kabul yada sulh için hiçbir girişimde bulunmaması, böylelikle müvekkil şirketin mağdur edilmesi davalı tarafın kötü niyetinin göstergesi olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile değilde davacının davasını ispat edemediğinden davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, Yargıtay bozma kararına uyulmasına rağmen bozma kararı gereği yapılmayarak, üç ayrı görüş belirten bilirkişi raporları arasında çelişkinin giderilmesi talebinin yerine getirilmeyerek eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, senetteki imzaların inkarına dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup, imzaları bulunan şahısların şirketleri temsile yekili olup olmadıkları uyuşmazlık konusudur.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 220 ve 267'nci maddeleri ve 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 72'nci maddesinin beşinci fıkrası, 15.07.2018 tarih 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası.

3.Değerlendirme

Dava, bonolardaki imzaların şirket yetkililerine ait olmadığı iddiasına dayalı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece bozma ilamına uyularak bir kısım bonoların aslının dosyaya sunulmaması, söz konusu bonoların herhangi bir icrai işleme konu edilmeyip ve nerede olduğu da tespit edilemediğinden bu senetler hakkında davacıların dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı; diğer senetler yönünden ise tanzim tarihi itibariyle imzaların davacı Farmed ..A.Ş. şirket yetkilisi ... ile davacı Sinmed ... Ltd. Şti. şirket yetkilisi ...'in eli ürünü olmadıkları gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, dosya içerisinde bulunan Mahkemece farklı heyet ve kurumlardan alınan bilirkişi raporları üzerinde davacı Sinmed.. Ltd. Şti şirket yetkilisi ... yönünden yapılan incelemede, bozma öncesi 03.02.2015 tarihli Adli Tıp Kurumunca düzenlenen raporda davacı Sinmed.. Ltd. Şti. şirket yetkilisi ... açısından imzaların adı geçen şahsın eli ürünü olup olmadığı yönünde bir tespit yapılamadığı şeklinde görüş bildirildiği, bozma ilamı sonrası alınan 25.02.2021 tarihli Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümünden oluşan bilirkişi heyetinde davaya konu senetler üzerindeki imzaların şirket yetkilisi ...'in eli ürünü olduğunun belirtildiği, bilirkişi raporları arasındaki çelişkiyi gidermeye yönelik alınan 21.05.2021 tarihli Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliği görevlileri tarafından alınan raporda ise davaya konu senetler üzerindeki imzaların davacı Sinmed.. Ltd. Şti. Şirket yetkilisi ...'in eli ürünü olmadığı şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür. Mahkemece her ne kadar son alınan bilirkişi raporunu hükme esas alınmak suretiyle davacı Sinmed.. Ltd. Şti. yönünden de davaya konu bir kısım senetler yönünden borçlu olunmadığının tespitine karar verilmiş ise de, bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler ve davalının son bilirkişi raporuna ilişkin itirazları değerlendirilmeksizin karar verilmesi doğru olmamıştır. 15.07.2018 tarih 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Fizik İhtisas Dairesi ile diğer bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğundan Mahkemece ilgili ihtisas dairesinin en az yedi uzmanının katılımı ile oluşan genişletilmiş uzmanlar heyetinden oluşan kuruldan 25.02.2009 ve 25.03.2009 vade tarihli, icra takibine konu edilen her iki bonodaki keşideci Farmed A.Ş.'ye atfedilen imzaların yetkilisi ..., lehdar-ciranta Sinmed Ltd. Şti.'ye atfedilen imzaların da yetkilisi ...'e ait olup olmadığı konusunda rapor alınmak suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı ve hatalı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri halinde taraflara iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Yerel Mahkeme kararının dosya kapsamı itibariyle usul ve yasaya uygun olduğunu düşündüğümden sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşüne katılmamaktayım.