Esas No: 2020/267
Karar No: 2021/7373
Karar Tarihi: 25.10.2021

**4. Hukuk Dairesi         2020/267 E.  ,  2021/7373 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ....Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün temyizen tetkiki davacı vekili ve davalı ...İnşaat Taaahhüt/... vekili tarafından talep edilmiş, davalı ... İnşaat Taaahhüt/... vekilince duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 19.10.2021 Salı günü davacı vekili Av. .... ile davalı ... İnşaat-... adına gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı vekili dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davacı şirkete ait aracın, bina otoparkında bulunduğu sırada, yan parselde yapılan inşaat çalışmaları sırasında kırılan yağmur suyu ve kanalizasyon hattından kaynaklı su baskını nedeniyle, yaklaşık 1,50 m - 2,00 m. derinliğinde kirli ve çamurlu suyun içinde kaldığını, araçta hasar ve değer kaybı oluştuğunu ayrıca aracın kullanılamaması nedeniyle de zarar meydana geldiğini belirterek, uğranılan zararın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili isteminde bulunmuştur.

Davalı ... İnşaat Taahhüt /... vekili; su baskınının 12.09.2015 tarihinde meydana geldiğini, müvekkilinin inşaatındaki çökme ve künkün parçalanma olayının yaklaşık 40 gün önce gerçekleştiğini, baskın günü şiddetli bir yağışın meydana geldiğini, 17 parselin sınırındaki yağmur ve kirli su hattının belediye ve ... kayıtlarında bulunmadığını, inşaatın yapım öncesi proje ve ruhsat aşamalarında bu hatla ilgili bir bildirimin olmadığını, ilgili idarelerin kanalın çökme olayından sonra bu hattın olduğunu öğrendiklerini, mevcut hasarın ve hattın deplasesinin ...'nin sorumluluğunda olduğunu, ilgili idarece hasar giderilmeyince inşaatın devamı için meydana gelen hasarların giderilmesi yönünde önlem ve iyileştirmelerin müvekkilince yerine getirildiğini, ancak şiddetli yağış nedeniyle su baskını oluştuğunu belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili; idarenin eylem ve işlemlerine karşı idari yargı yerinde dava açılması gerektiğini, parsel sınırındaki hattın çökmesi sonucunda bir kısım maddi hasarın oluştuğunu, diğer davalı tarafın ...'ye yazılı olarak başvurduğunu, kanalın acil olarak kaldırılması ve körlenmesinin talep edildiğini, sonrasında 12/09/2015 tarihinde kısa süreli ve çok şiddetli yağmur yağdığını, ilçe genelinde birçok haneyi su bastığını, belediye yetkilileri tarafından düzenlenen tutanaklar neticesinde söz konusu baskına neden olarak bu kanalın kapatılmış olduğunun görüldüğünü, toprak kaymasının 01/08/2015 tarihinde meydana geldiğini ve, bunun sebebinin yetersiz güvenlik önlemleri olduğunu belirterek, davanın usul ve esastan reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili; müvekkili idare elemanlarınca yerinde yapılan teknik incelemede , .... Genel Müdürlüğü’nün işletme sorumluluğunda herhangi bir atık su kolektör hattının bulunmadığını, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde yağmur suyu toplama ve uzaklaştırma hattının bulunduğunu, ilçe belediyelerinin sorumlulukları sahasında bulunan yağmur suyu toplama ve uzaklaştırma sistemlerinin işletilmesi, bakım ve onarımlarının ilgili belediyenin sorumluluğunda olduğunu belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince, davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeni ile reddine, davalılar ... İnşaat Taahhüt /... ve ...Belediye Başkanlığı aleyhine açılmış olan davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı istinafa başvurulması üzerine de bölge adliye mahkemesince ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, esas hakkında yeniden hüküm kurulmuş ve davalı ... Belediye Başkanlığı’na yönelik davanın yargı yolunun caiz olmaması sebebiyle usulden reddine, davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeni ile reddine, davalı ... İnşaat Taahhüt/... yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı ... İnşaat Taahhüt/... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle HMK 355. maddesindeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş olmasına, dava şartları, delillerin toplanması ve hukukun uygulanması bakımından da hükmün bozulmasını gerektirir bir neden bulunmamasına özellikle; davalı ... Belediye Başkanlığı’nın yürütmekte olduğu kamu hizmetinin gereğini yerine getirmemesinden kaynaklanan tazminat istemine yönelik davanın idari yargı yerinde görülmesi gereği ve yağmur suyu toplama ve uzaklaştırma hattının bakım ve onarımının davalı ... Genel Müdürlüğü’nün sorumluluk alanı dışında kalmasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı ... İnşaat Taahhüt /... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde olmayan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalı ... İnşaat Taahhüt/... vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, davalılardan .../... İnşaat Taahhüt tarafından 17 numaralı parselde yapılan inşaatın zemin çalışmaları sırasında, 29 numaralı parsel sınırında yer alan kirli su ve yağmur su kanalı olarak tanımlanan hattın künklerinin parçalanması, usulüne uygun onarılmaması ve sonrasında gerçekleşen yoğun yağış nedeniyle meydana gelen su baskınında 30 nolu parseldeki binanın kapalı otoparkında bulunan davacı şirkete ait aracın zarar görmüş olması nedeniyle oluşan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 266. maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hakimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hakimlik mesleğinin gereği olarak hakimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her halde seçilecek bilirkişinin mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir. HMK’nun 281. maddesinde, tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme yaptırabileceği açıklanmıştır. Bilirkişiler, raporlarını hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. Bilirkişi raporu aynı zamanda Yargıtay denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.

Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir.

Davaya konu olayda; davalı ... İnşaat Taahhüt /... tarafından yürütülen inşaat çalışmaları sırasında oluşan çökme nedeniyle yağmur suyu ve atık sularının toplanması ve uzaklaştırılmasını sağlayan künk boru hasarlanmış, davalının başvurusuna rağmen hasar idare tarafından giderilmeyince, davalı kendi imkanlarıyla hasarı gidermeye çalışmıştır. Sonrasında 12.09.2015 tarihinde kısa süreli ve çok şiddetli yağmur yağışı yaşanmış ve davaya konu yerdeki künk borulardaki geçici tamirat usulüne uygun ve gerektiği gibi yapılmadığından taşma meydana gelmiştir. Dosya içerisinde bulunan Meteoroloji Genel Müdürlüğü fevk raporunda, 12.09.2015 cumartesi 04:30 ile 13.09.2015 pazar 01:00 saatleri arasında İstanbul il genelinde oraj ile birlikte görülen kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış, kuvvetli rüzgar ve zaman zaman fırtına olduğu, şiddetli yağışın taşkınlara sebep olduğu bildirilmiştir. Dosyada bulunan ve hükme esas bilirkişi raporunda, davalı inşaat firmasının kırılan hatta müdahale ederek yaptığı onarımın fen ve sanat kurallarına aykırı olduğu, 1.000 mm. çapındaki hattın yine 1.000 mm. çapındaki borular ile onarılması gerektiği, şiddetli yağış altında küçük çaplı borunun işlevsiz kaldığı, ... Paşa sokakta bulunan 1000 mm.’lik yağmur suyu hattından gelen suyun deşarj edilemediği, bölgede biriktiği, yol seviyesinin altındaki kısımların suyla dolduğu ve inşaat parselindeki kırık hattın açık olan kesimlerinin sel sularıyla sürüklenen serbest malzeme (inşaat sahasında bulunan yapı malzemesi) ile tıkandığı ve su baskınının şiddetini önemli ölçüde artırdığına değinilmiş, ancak şiddetli yağışın meydana gelen gelen zararın oluşması ya da artmasına etkisi olup olmadığı tartışılarak davalının sorumluluğu yönünden değerlendirilme yapılmamıştır. Şu halde; dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi edilerek şiddetli yağışın olayın medana gelmesindeki ve zararın oluşumuna etkisi de değerlendirilmek üzere ek rapor düzenletilmesi ve dosya kapsamı ve rapor sonucuna göre belirlenen maddi zararın tazminine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiş, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.

Davalı ...Genel Müdürlüğü’nün gerekçeli karar başlığında doğru olarak gösterilmesine rağmen hüküm fıkrasında “İBB” olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak görülmekle bozma sebebi yapılmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı ... İnşaat Taahhüt /... vekilinin sair temyiz istemlerinin REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın BOZULMASINA, bozma gereği işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine, Dairemiz karar örneğinin ise İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, duruşmada vekille temsil olunmayan ... yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, aşağıda dökümü yazılı 4,90 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ...'ye geri verilmesine, 25/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.