Esas No: 2017/2065
Karar No: 2017/14495
Karar Tarihi: 24.10.2017

**3. Hukuk Dairesi         2017/2065 E.  ,  2017/14495 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki kiracılığın tespiti-tahliye davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, duruşmalı olarak incelenmesi davacı ve davalı tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen,26.09.2017 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine; temyiz eden davalı-karşı davacı vekili Av. ... geldi. Karşı taraf davacı-karşı davalı vekili Av.... geldi. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin daha derinlemesine incelenmesi ve bu konuda bir araştırma yapılması gerektiği heyetçe zorunlu görüldüğünden, Yargıtay Kanununun 24/1 ve Yargıtay İç Yönetmeliğinin 21/3 maddeleri uyarınca görüşmenin 24.10.2017 günü saat 10.00’a bırakılması uygun görüldü.

Belirli gün ve saatte dosyadaki bütün kâğıtlar okunarak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı-karşı davalı; 04.08.2004 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile termal otelin kiralandığını, davalı kiraya veren tarafından davacı kiracıya gönderilen 28.04.2014 tarihli yazıda 04.08.2014 tarihinde sözleşmenin sona ereceğinin, yeni kiracının tespiti için ihaleye çıkılacağının bildirildiği, kiralanan taşınmazın çatılı olduğu ve TBK gereğince kiraya verenin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedemeyeceği bu sebeple taraflar arasıdaki çekişmenin giderilmesi ve taraflar arasındaki kira ilişkisinin süre bitimi olan 04.08.2014 tarihinden itibaren yenilenerek devam ettiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı- birleşen dosya davacısı; asıl davanın reddini dilemiş, birleşen dosyada ise; kira sözleşmesinin çatılı konut ve işyeri hükümlerine tabi olmadığını, ürün kirası sözlemesi olduğunu, sözleşme ile davacı şirkete tesisin tüm malzeme ve demirbaşlar işletilmek üzere teslim edildiğini, ayrıca ruhsatı ve mülkiyeti kiraya verene ait ... ve ... sıcak su kuyularının kullanım ve işletme hakkı da devir edildiğini, davacı sözleşmenin 4.maddesine göre tesislerdeki eksik bir takım yatırımları tamamlayarak hizmete açacak ve 11.maddeye göre sözleşme sona erdikten sonra tüm demirbaş ve malzemeler ile tesisi müvekkil şirkete devredeceğinin belirlendiğini, bu nedenle davacı kiracı ile davalı kiraya veren arasında imzalanan kira sözleşmesi Türk Borçlar Kanunu'nun 357 v.d. Maddelerinde düzenlenen ürün (hasılat) kirası sözleşmesi mahiyetinde olduğunu, Türk Borçlar Kanunu'nun 367. Maddesinde belirli süreli kira sözleşmesinin, sürenin bitiminde kendiliğinden sona ereceği hükmolunduğunu, sözleşmenin yenilenmeyeceği yazılı olarak bildirilmiş olmasına rağmen, davalının halen tesisi kullanmaya devam ettiğini belirterek birleşen davanın kabulü ile davalının tahliyesini istemiştir.

Mahkemece, sözleşme hükümlerine göre termal su kuyularının da kiraya verildiğinden sözleşmenin hasılat kirası hükümlerine tabi olduğundan asıl davanın reddine ve karşı davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı vekilinin asıl davadaki davalı lehine hükmedilen vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

Asıl dava maktu harç yatırılarak açılmıştır. 492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi hükmü gereği davanın başında alınmış olan karar ve ilam harcının noksan olduğunun sonradan anlaşılması halinde karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunamaz. Bu durumda mahkemenin harcın tamamlanması için uygun süre vermesi ve ondan sonra yargılamaya devam olunması gerekirken bu husus göz ardı edilerek davanın reddine karar verilmiştir. Davalı nispi harç yatırılması/tamamlatılması gerektiği konusunda herhangi bir müdahalede bulunmamış ve dava eksik harçla sonuçlandırılmış olduğuna ve yargılama sırasında harç tamamlatılmadığına göre, davalı lehine 750, TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücreti olarak 20.952 TL vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değil ise de; bu nedenle hükmün bozularak yeniden duruşma yapılmasında fayda görülmediğinden hüküm fıkrasının B/3 nolu bendinden “Mahkememizin 2014/939 Esas sayılı dosyası için açılan davada kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdiren 20.952 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davacı ... ... ... Termal Turizm ve Tic.A.Ş.'ye verilmesine,” ibaresinin çıkartılarak yerine “2014/939 Esas sayılı dosyası için açılan davada; davalı kendisini vekili ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre belirlenen 750 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,” ibaresi eklenmek sureti ile hükmün düzeltilmesine karar vermek gerekmiştir.

3-Davalı vekilinin birleşen davada vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Karar tarihi itibariyle geçerli olan AAÜT 13. maddesine göre "(1) Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin İkinci Kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (yedinci maddenin ikinci fıkrası, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile onuncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla,) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Ancak hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez. " hükmü yer almaktadır. Davanın tamamen veya kısmen kazanılması ya da reddedilmesi halinde ise, nispi vekalet ücreti kabul ya da reddedilen müddeabihin değeri üzerinden hesaplanır.

Somut olayda; birleşen davada, davacı vekili, dava dilekçesinde dava değerini 10.000 TL göstermiş ise de, davacı tarafından 02.04.2015 tarihinde 17.858,06 TL başvuru harcı daha yatırılarak yıllık kira bedeli üzerinden harcın tamamlandığı anlaşılmıştır. Mahkemece, birleşen davanın davalısı hakkında tahliye kararı verildiği halde davacı lehine 20.952 TL vekalet ücretine hükmedilmiştir. Bu durumda davalı lehine eksik harcın tamamlatılmış olması da dikkate alınarak yıllık kira bedeli olan 1.045.707,36 TL üzerinden hesaplanacak nispi vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

4. Birleşen davada, davalı- karşı davacı vekilinin yargılama giderlerine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Mahkemece birleşen davada; 222,30 TL yargılama giderinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine hükmedilmiş ise de, davalı-karşı davacı tarafından yargılama sırasında 02.04.2015 tarihli makbuz ile yatırılan tamamlama harcı 17.858,06 TL'nin yargılama giderleri kısmında davacıya iadesinin hüküm altına alınmamış olması doğru değildir.

5. Birleşen davadaki hükmedilen harca ilişkin olarak; Karar ve ilam harcı, maktu ve nispi olmak üzere iki çeşittir. (492 sayılı Kanun'un 15.,21. maddeleri). Bu anlamda davanın maktu veya nispi harca tabi olup olmaması, kural olarak dava konusunun para ile değerlendirilebilir olup olmamasına göre değişmektedir. Nispi harç, konusu belli bir değerle (para veya para ile değerlendirilebilen bir şey) ilgili davalarda, hüküm altına alınan değer üzerinden tarifedeki belli nispete göre alınan harçtır (1 Sayılı Tarife, madde III/1-a). Maktu harç ise, konusu belli bir değerle tespit edilemeyen davalarda ve davanın reddine ilişkin kararlardan alınan harçtır (1 Sayılı Tarife, madde III/2-a). Harçlar Kanunu'nun 16/1. maddesinde değer ölçüsüne göre harca tabi işlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin; tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün değerinin esas alınacağı öngörülmüştür.

Dava niteliği itibariyle konusu para ile değerlendirilebilen davalardan olduğundan yukarıda açıklandığı üzere Harçlar Kanun'unun 30.maddesi uyarınca tahliye davası yönünden yıllık kira bedeli üzerinden hesap edilerek nispi harç yatırılması zorunludur.

Mahkemece, hükümde 17.706 TL ilam harcı alınmasına karar verilmiştir. Dava nisbi harca tabi olduğu ve 08.08.2014 tarihinde açılan davada, 04.08.2014 tarihinden itibaren yıllık kira bedelinin 1.045.707,36 TL olduğu halde, eksik harç alınmıştır. Mahkemece tahliye davasının kabulü halinde son dönemde ödenen 1 yıllık kira bedeli üzerinden nisbi harcın tahsiline karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde eksik harca hükmedilmesi doğru görülmemiş ise de;

Ne var ki yapılan bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması HUMK 438/7. maddesi gereğidir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının ve davalının sair temyiz itirazlarının reddine,

İkinci bentte açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının B/3 nolu bendinden “Mahkememizin 2014/939 Esas sayılı dosyası için açılan davada kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdiren 20.952 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davacı ... A.Ş.'ye verilmesine,” ibaresinin çıkartılarak yerine “2014/939 esas sayılı dosyası için açılan davada; davalı-karşı davacı kendisini vekili ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre belirlenen 750 TL vekalet ücretinin davacı ... A.Ş.'den alınarak davalı ... A.Ş'ye verilmesine,”,

Üçüncü bentte açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının A/3 nolu bendinden “Mahkememiz dosyası ile birleştirilen ... 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/1271 Esas 2014/1983 Karar sayılı dosyası için Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı ... ... ... Termal Turizm ve Tic.A.Ş. lehine bir yıllık kira bedeli üzerinden hesaplanan takdiren 20.952 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.'den alınarak davacı ... A.Ş. 'ye verilmesine," ibaresinin çıkartılarak yerine “Birleşen 2014/1271 esas sayılı dosyası için açılan davada; davacı kendisini vekili ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre belirlenen 53.971,21 TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalı ... A.Ş.'den alınarak davalı-karşı davacı ... A.Ş'ye verilmesine,”,

Dördüncü bentte açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının A/2 nolu bendinden "Mahkememiz dosyası ile birleştirilen ... 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/1271 Esas 2014/1983 Karar sayılı dosyası için davacı ... ... Termal Turizm ve Tic.A.Ş. tarafından yapılan 222,30.-TL yargılama giderinin davalı ... A.Ş.'den alınarak davacı ... A.Ş.'ye verilmesine," ibaresinin çıkartılarak yerine “Birleşen 2014/1271 esas sayılı dosyası için açılan davada; davacı-karşı davalı tarafından yapılan, 170,80 TL peşin harç, 18.028,86 TL tamamlama harcı, 51.50 TL posta gideri olmak üzere toplam 18.080,36 TL yargılama giderinin davacı-karşı davalı Kurşunlar... A.Ş.'den alınarak davalı-karşı davacı ... A.Ş'ye verilmesine,”,

Beşinci bentte açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının A/1 nolu bendinden "Mahkememiz dosyası ile birleştirilen ... 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/1271 Esas 2014/1983 Karar sayılı dosyası için davacı ... A.Ş. tarafından açılan tahliye davası için bir yıllık kira bedeli üzerinden hesaplanan 17.706 TL karar ve ilam harcından başta alınan 170,80 TL Harcın mahsubu ile bakiye 17.535,20 TL Harcın davalı ... A.Ş.'den tahsil edilerek hazineye irat kaydına," ibaresinin çıkartılarak yerine “Birleşen 2014/1271 esas sayılı dosyası için açılan davada; tahliye davası için bir yıllık kira bedeli üzerinden hesaplanan 71.432,26 TL karar ve ilam harcından dava açılırken ve yargılama sırasında yatırılan 18.028,86 TL Harcın mahsubu ile bakiye 53.403,40 TL Harcın davalı ... A.Ş.'den tahsil edilerek hazineye irat kaydına,”,

İfadelerinin yazılarak hükmün düzeltilmesine ve hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 1.480 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin yek diğerinde alınıp yek diğerine verilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.10.2017 günü oybirliğiyle karar verildi.