Esas No: 2022/9172
Karar No: 2022/13069
Karar Tarihi: 20.10.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/9172 E.  ,  2022/13069 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 6. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 21. ... Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Kuruma bağlı ... Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinde işçi olarak çalıştığını, 1997 yılında ... Belediyesine bağlı işçi olarak çalışmaya başladığını, belediyelerin kapatılması sonucu ihtiyaç fazlası personelin başka kurumlara devredildiğini, davacının da 2010 yılında davalı Kuruma devredildiğini, davacının Belediyede çalıştığı dönemde ... Sendikası üyesi olduğunu, 2010 yılında da ... Sağlık İşçileri Sendikasına üye olduğunu, üyeliğinin Sendika Yönetim Kurulu kararıyla kabul edildiğini, davacının devirden sonraki çalışma dönemine ilişkin ücretlerinin düşük gösterildiğini, davalı Kurumda daha düşük ücretle çalıştığını, devirden sonraki döneme ait ücret alacaklarını talep ettiğini ancak ücretlerinin ödenmediğini, Belediyeye yazı yazarak yevmiyelerinin düzeltilmesini talep ettiğini ancak herhangi bir olumlu cevap alamadığını, devirden sonra 17.10.2011 tarihinde sendikaya üye olduğunu, 14.10.2011 tarihinde de üyeliğini davalı Kuruma bildirdiğini, davacının Belediyede çalışırken toplu ... sözleşmesi hükümlerinden yararlanamadığını, 2010 yılında davalı Kuruma geçiş yevmiyesinin düşük gösterildiğini, davalı Kuruma eksik ücret bildirildiğini, davacının devirden sonra eksik ücret bildirilmesinden dolayı ücretinin, ikramiyesinin, ilave tediye alacağının, fazla çalışma ücretinin, ulusal bayram ve genel tatil ücretinin ve hizmet zammının eksik ödendiğini, aynı durumdaki işçiler adına açılan davaların olumlu şekilde sonuçlandığını ve kesinleştiğini iddia ederek toplu ... sözleşmesinden kaynaklı ücret zammı farkı alacağı, ikramiye farkı alacağı, ilave tediye fark alacağı ve hizmet zammı farkı alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde ve husumet itirazında bulunarak davanın belirsiz alacak davası olarak açılmayacağını ve hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, davacının ödenmemiş işçilik alacağı bulunmadığını ve faize ilişkin talebi kabul etmediklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...

Davacının dava dışı belediyede çalışmakta iken işyerinde uygulanmakta olan toplu ... sözleşmesinden taraf sendika üyesi olması nedeniyle yararlandığı, istihdam fazlası nedeniyle 17.08.2010 tarihinde davalı Bakanlığa nakledildiği, davalı Bakanlığa devredildikten sonra da davalı Bakanlığa ait işyerinde uygulanmakta olan ...'in tarafı olan sendikaya üye olduğu, üyeliğinin davalı işverene bildirildiği böyle olunca davalı işyerindeki ...'den yararlanmaya başladığı, dava tarihine kadar da yararlanmakta olduğu dosyada mevcut kayıtlardan anlaşılmaktadır.

Davacıya belediyede çalıştığı sürede ... ücret zamlarının tam olarak uygulanmadığı anlaşılmış, davalı işverence süresinde cevap dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunulduğundan, 13.11.2012 olan zamanaşımı tarihine kadar ücretine uygulanması gereken ...'ler ve ...'lerde yazılı ücret zamlarına göre alması gereken aylık ücret miktarı belirlenmiş olup davacıya ödenen aylık ücret miktarı mahsup edildikten sonra fark ücret alacağının kabulüne karar verilmiştir.

Aynı nedenden kaynaklanan fark akdi ve yasal ikramiye alacaklarının ve yine aynı nedenden kaynaklanan ... hizmet zammı alacağının da kabulüne karar verilmiştir.

Kabulüne karar verilen tüm alacaklarda ıslah sonrasında davalı işverence süresinde yapılan zamanaşımı itirazını dikkate alan 25.07.2019 günlü bilirkişi raporuna itibar edilmiştir.

Davacının hizmet süresi SGK kaydına, aylık ücret miktarı yukarıda anlatıldığı gibi ... hükümlerine göre belirlenmiş anlatılan esaslara göre hesaplama yapan bilirkişi raporuna, somut olaya ve hesap tekniğine uygun olmakla itibar edilmiştir.

..." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının nakil bildiriminde bildirilen yevmiyeye göre Bakanlık tarafından ödeme yapıldığını, belirtilen ücretin üstünde ödeme yapılamayacağını, belirtilen ücretin artırılması talebinin Bakanlıkça yerine getirilemeyeceğini, davalının ... Belediyesi olması gerektiğini, devre konu işçiler bakımından devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan davalının sorumlu tutulamayacağını, davacının Belediyede çalışmış olduğu dönemler açısından ... Sendikası ile ... Belediyesi arasındaki toplu ... sözleşmesi uygulanarak yevmiyenin bulunması ve buna göre hesaplama yapılarak verilen kararın kaldırılması gerektiğini, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 39 uncu maddesindeki koşulların davacı için oluşup oluşmadığının araştırılmadığını, sendika üyeliğinin başlangıç tarihi açısından üyelik fişinin sorulması gerektiğini, zira toplu ... sözleşmesinden taraf işçi sendikası üyelerinin yararlanacağını, davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte bu dava ile temerrüde düşürüldüklerinden faiz başlangıç tarihine ve talep edilen faiz türüne itiraz ettiklerini belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...

Dairemizce dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; davacının ... Belediyesi bünyesinde çalışmakta iken 29.09.1997 tarihinde ... Sendikası'na üye olduğu, belediyelerin kapatılması hakkındaki kanuna göre, çalıştığı ... Belediyesinin kapatılması nedeniyle 2010 yılında ...'na devredildiği, 17.08.2010 tarihinden beri Kamu Hastaneleri Kurumu'nda çalıştığı, davacının dosyada yer alan sendika üye kayıt fişinde davacının 17.10.2011 den itibaren ... Sağlık İşçileri Sendikası üyesi olduğu, toplu ... sözleşmesi hükümlerinden yararlandığı anlaşılmıştır.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, ... Sağlık İşçileri Sendikası ile ... Ağır Sanayi ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası arasında imzalanan ...'ler uyarınca yapılan hesaplama neticesinde davacı işçinin ücret fark alacağı, hizmet zammı fark alacağı, akdi ikramiye ve ilave tediye alacaklarının bulunduğu, davalı vekilinin husumet itirazının yerinde olmadığı, davacının talep ettiği alacaklardan davalının sorumlu olduğu, dava konusu alacaklar bakımından zamanaşımı itirazının mahkemece dikkate alındığı anlaşılmış, dava konusu alacaklar ...'ten kaynaklanmakta olup ilave tediye alacağı dışındaki alacaklara 6356 sayılı Yasa gereğince banka işletme kredisi faizi uygulanmasında ve belirlenen temerrüt tarihlerinde kanuna aykırılık görülmemiştir.

..." gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı işçinin 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (5747 sayılı Kanun) kapsamında davalı Bakanlığa devri tarihindeki toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan ücretinin tespiti ile bu doğrultuda toplu ... sözleşmelerinden kaynaklanan dava konusu ücret alacaklarının bulunup bulunmadığı hususundadır.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6356 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi.

2. 5747 sayılı Kanun'un geçici 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasının birinci cümlesi şöyledir:

"Bu Kanun uyarınca mahalleye veya köye dönüşen belediyelerin personel devri, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun ek 2 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarına göre yapılır. "

3. 5747 sayılı Kanun'un geçici 2 nci maddesinin altıncı fıkrası şöyledir:

"Tüzel kişiliği kaldırılan belediyelerden il özel idaresine veya belediyelere devredilmesi gereken personel, ihtiyaç duyulması halinde kazanılmış hak aylık dereceleri dikkate alınmak kaydıyla diğer belediyelere veya vali tarafından merkezi idare kuruluşlarının taşra teşkilatının boş kadrolarına atanabilir. Bu personelin atandıkları yeni kadroların aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğer mali hakları toplamının net tutarı, eski kadrosunda en son ayda almakta oldukları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğer mali hakları toplamı net tutarından az olması halinde, aradaki fark atandıkları kadrolarda kaldıkları sürece hiçbir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir."

4. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun ek 2 nci maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:

"Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen hizmet alanlarında ilgili mevzuatı uyarınca ihdası ya da vizesi yapılmış sürekli işçi kadrolarında veya geçici ... pozisyonlarında 4857 sayılı ... Kanununa göre çalışmakta olanlar ise mevcut kadro ve pozisyonları ile birlikte büyükşehir belediyesine veya ilgili bağlı kuruluşuna devredilir. Devredilen işçilerin ücret ile diğer malî ve sosyal hakları, devir işleminden önce haklarında uygulanmakta olan toplu ... sözleşmesi veya bireysel ... sözleşmesi hükümlerine göre belirlenmeye devam olunur. Pozisyon değişikliği hali dahil yapılacak bu devir işlemi, ücret ile diğer malî ve sosyal haklarda değişiklik yapılmasına hak kazandırmaz ve başka bir toplu ... sözleşmesinin uygulanmasını isteme hakkını vermez. Devir işleminden sonra yapılacak toplu ... sözleşmelerine ise bu işçilerin mevcut ücret ile diğer malî haklarında diğer işçiler için kararlaştırılacak artış oranı veya miktarını geçecek şekilde artış öngören ya da diğer işçilerden farklı yeni malî ve sosyal haklar verilmesini sağlayacak hükümler konulamaz."

5. Mülga 2822 sayılı Toplu ... Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu’nun (2822 sayılı Kanun) "Taraf sendika üyeliğinden ayrılma, çıkarılma veya üye olmamanın sonuçları:" kenar başlıklı 9 uncu maddesinin ilgili bölümü şöyledir:

"Toplu ... sözleşmesinin imzalanması tarihinde taraf sendikaya üye olanlar yürürlük tarihinden, imza tarihinden sonra üye olanlar ise üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanırlar.

Toplu ... sözleşmesinin imzası sırasında taraf işçi sendikasına üye bulunmayanlar, sonradan işyerine girip de üye olmayanlar veya imza tarihinde taraf işçi sendikasına üye bulunup da ayrılanlar veya çıkarılanların toplu ... sözleşmesinden yararlanabilmeleri, toplu ... sözleşmesinin tarafı işçi sendikasına dayanışma aidatı ödemelerine bağlıdır. Bu hususta işçi sendikasının muvafakatı aranmaz. Dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu ... sözleşmesinden yararlanma talep tarihinden geçerlidir.

..."

6. 6356 sayılı Kanun'un 39 uncu maddesinde de toplu ... sözleşmesinden yararlanmaya yönelik olarak 2822 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesiyle aynı yönde düzenlemeye yer verilmiştir.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının ücretinin devir işleminden önce hakkında uygulanmakta olan toplu ... sözleşmesinin yürürlük süresinin sonu olan 31.12.2010 tarihine kadar anılan toplu ... sözleşmesi hükümlerine göre belirlenmesi isabetlidir. Ancak devirden sonraki dönem için yapılan hesaplamada; dosya içerisinde yer alan sendika üye kayıt fişinde davacının 17.10.2011 tarihinden itibaren Sağlık ... Sendikası üyesi olduğunun görüldüğü, davacının nakil sonrası tüm ücret bordrolarında sendika aidat kesintisi olması nedeniyle 17.08.2010 nakil tarihinden itibaren Sağlık ... Sendikası üyesi olduğu kabul edilerek ve 01.01.2011 tarihinden itibaren davalı işyerinde yürürlüğe giren toplu ... sözleşmesi hükümlerinden yararlandırılması gerektiği belirtilerek sonuca gidilmiştir.

3. Davacı işçi devir işleminden önce ... Sendikası üyesidir. Devir sonrasında 17.10.2011 tarihinde Sağlık ... Sendikasına üyeliği bulunduğundan, bordrolarda mevcut bulunan üyelik öncesi kesintinin hangi sendika üyeliğinden kaynaklandığı açıklığa kavuşturulamamıştır. Belirtilen sebeple öncelikle davacının sendika üyeliğinden önceki dönem için bordrolarında yer alan kesintinin hangi sendikaya üyelik için olduğu netleştirilmelidir. Kesintinin ... Sendikası üyeliği için yapıldığının anlaşılması hâlinde, Sağlık ... Sendikası üyeliğinin işverene bildirildiği tarih belirlenmelidir. Mülga 2822 sayılı Kanun'un 9 uncu ve 6356 sayılı Kanun'un 39 uncu maddesi gereğince, toplu ... sözleşmesinin imza tarihinde taraf sendikaya üye olmayan işçilerin, üyeliğin işverene bildirildiği tarihten itibaren işyerindeki toplu ... sözleşmesinden yararlanabilecekleri de dikkate alınarak davacının 01.01.2011 yürürlük başlangıç tarihli toplu ... sözleşmesinden yararlanıp yararlanamayacağı değerlendirilmelidir. Yine üyelik öncesi aidat kesintilerinin Sağlık ... Sendikası için yapılmadığının anlaşılması hâlinde ise üyelik olmadan ancak dayanışma aidatı ödenerek toplu ... sözleşmesinden faydalanılabileceği de gözetilerek üye olmayan bir işçiden dayanışma aidatı yerine sendika üyelik aidatı kesilmesinin sebebi üzerinde durularak sonuca gidilmelidir. Bu hususlar gözetilmeksizin ve eksik araştırma ve inceleme neticesinde davacının 01.01.2011 yürürlük başlangıç tarihli toplu ... sözleşmesinden yararlandırılması isabetsiz olmuştur.

4. Kabul şeklinde göre de İlk Derece Mahkemesi kararında, fark ücret, ikramiye, hizmet zammı ve ilave tediye alacaklarının faiz başlangıç tarihlerine yönelik hatalı şekilde hüküm kurulduğu saptanmıştır. Somut olayda davacı dava dilekçesinde, tüm alacaklar bakımından kısmi dava açmış olup toplu ... sözleşmelerinde temerrüde ilişkin hüküm bulunmadığı anlaşılmakla; davalının da daha önce temerrüde düşürüldüğü ispat edilemediğinden, Mahkemece hüküm altına alınan fark ücret, fark ikramiye, fark hizmet zammı ve fark ilave tediye alacaklarına dava dilekçesinde talep edilen miktarına dava tarihinden, ıslah dilekçesi ile talep edilen miktarına ise ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de hatalı olmuştur.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.