Esas No: 2012/7598
Karar No: 2013/22339
Karar Tarihi: 06.12.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/7598 E.  ,  2013/22339 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret (Kadıköy 3. Asliye Ticaret) Mahkemesi’nce verilen 29/12/2011 tarih ve 2005/561-2011/901 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalı ...Ş. Vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 06.12.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili asıl ve birleşen davalarda, müvekkilinin İstanbul ili Ümraniye İlçesi Yukarı Dudullu Atyazısı mevkiinde 770 ve 771 numaralı Ada üzerindeki parsellerde inşa ettiği Aqua Manor's sitesinin 192 adet residence daire ve 126 adet villadan oluşan bağımsız bölümlerinin yerden ısıtma sistemlerinin boru tesisatının Dizayn Teknik, Plastik Boru ve Elemanları San.ve Tic.A.Ş.tarafından üretilen PEX – B Crosling yerden ısıtma boruları ile döşendiğini ve üzerinin kapatılarak kaplamasının yapıldığını, Dizayn tarafından üretilen ısıtma borularının müvekkili şirket tarafından davalılardan Mirioğlu Detay İnşaat Ltd.Şti.den satın alındığını ayrıca boruların diğer davalı ... Şirketi tarafından 01.10.2003 tarih 0001-1310-000 64 709 numaralı ürün sorumluluk sigortası ile sigorta edildiğini, müvekkilince inşası tamamlanarak alıcılara teslimi yapılan bağımsız bölümlerde sistem kullanılmaya başlar başlamaz ısıtma borularının patladığını ve borularda akıntı ve sızıntılar oluştuğunu, bu haliyle yerden ısıtma sisteminin kullanılamaz olduğunun anlaşıldığını, teslimi yapılan her bağımsız bölümde aynı durum ortaya çıkınca olayın münferit bir olay olmayıp, üretilen ve sitenin yerden ısıtma sisteminde kullanılan ürünlerde bir hasarlar serisiyle karşılaşıldığının anlaşıldığını, gerek üretici firmanın laboratuarında gerek İstanbul Teknik Üniversitesine gönderilen numunelerde gerekse başka firmalara gönderilen numunelerde kullanılan Dizayn marka PE-XB yerden ısıtma borularının çapraz bağ oranlarının testinin yapıldığını ve TS 10762 ile ifade edilen standartta en az %65 oranında çapraz bağ olması gerekirken bu oranın düşük olması nedeniyle boruların kullanılmaya başlandığında ısınmaya bağlı olarak patladığının anlaşıldığını, müvekkilinin dava tarihine kadar uğradığı zararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 880.783,05 TL olduğunu ileri sürerek, bu tutarın ve 13.045,00 TL’nin davalılara ihbar tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte ayrıca müvekkilinin sitenin yerden ısıtma sisteminin tamamını yenileyeceği ve kullanım kayıpları da dikkate alınarak 6.076.505,30 TL'nin şimdilik 5.000 TL'sini davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Dizayn Teknik Tic. A.Ş.vekili, müvekkilinin plastik boru imalatçısı olduğunu, davacının dayanağı Ümraniye 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2005/41 D.İş dosyasında alınan bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, davacı yanın iddiasının aksine meydana gelen hasarın üretim hatasından kaynaklandığı ve bu hususta taraflar arasında ihtilaf bulunmadığının doğru olmadığını, her tür basınca göre boru üreten müvekkilinin üretilen boruların fiilen uygulamasını yapmadığını, hatalı boru seçimi veya hatalı uygulama yahut başka dış etkenlerden kaynaklanan bir nedenden dolayı müvekkilinin sorumlu olamayacağını, müvekkili firmanın boru üreticisi olup, satışlarının yerinde satış şeklinde olduğunu, Borçlar Kanununda satım akdini düzenleyen genel kurallara göre satıştan sonra muhafaza ve hasar sorumluluğunun alıcıya ait olduğunu, davacı şirketin şikayetleri üzerine yerinde inceleme yapılarak numunelerin laboratuarda teste tabi tutulduğunu, davacı yanın var olduğunu iddia ettiği sorunların adedinin davacı talebinin onda birini dahi bulmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı Mirioğlulları Detay Teknik Ltd.Şti. vekili, olay nedeniyle davacının müvekkiline herhangi bir başvurusu olmadığı gibi kendilerine ihbar da yapılmadığını, davacı tarafça kendilerine kusur atfedilmediğini, bu nedenle müvekkili yönünden davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, davalı Dizayn A.Ş.nin davacıya yaptığı ürün satışını Dizayn A.Ş.nin distribütörü olan müvekkili şirket üzerinden yaptığını, distribütörlüğün gerektirdiği tüm yükümlülüklerin davacı ve davalı firmaya karşı yerine getirildiğini, müvekkilinin dava konusu olayda ve ortaya çıkan hasarda herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili ile davacı arasında imzalanan sözleşmeye göre müvekkilinin sözleşme konusu alanda malzemesiz, işçilik ve uygulama yaptığını, malzemelerin davacı tarafından temin edildiğini, davacının belirlediği proje doğrultusunda ve davacı şirkete ait mekanik tesisat proje ve uygulama biriminin gözetiminde işçilik ve uygulama yapıldığını, davacı tarafından hakediş raporlarının düzenlendiğini, bunun da müvekkili tarafından işin eksiksiz ve zamanında yapıldığının göstergesi olduğunu, davaya konu hasarın davalı Dizayn A.Ş.tarafından üretilen borulardaki üretim hatasından kaynaklanmakta olup, müvekkilinin bir kusuru olmadığını belirterek müvekkili hakkında açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... şirketi vekili, dava konusu ısıtma borularının davacıya Aralık 2002 ila Mart 2003 ayları arasında teslim edildiğini, davacının ise davasını 05.08.2005 tarihinde açtığını, gerek TTK.25/4 gerekse BK.60. maddeleri uyarınca davanın zamanaşımına uğradığını, davacının oluştuğunu iddia ettiği hasarın teminat dışı kaldığını, müvekkili sigorta şirketi ile davalılardan Dizayn A.Ş.arasında imzalanan 01.10.2003 tarihli poliçede her iki tarafın ortak rıza ve iradesi ile '' ürün mali mesuliyet klozu'' başlıklı bir kloz konularak klozun 9.maddesi ile tarafların poliçe başlangıç tarihinden önce sigortalının kontrolünden çıkmış ürünlerden doğan sorumlulukların sigorta teminatı dışında tutulmasına karar verildiğini, sigorta poliçe başlangıç tarihinin 01.10.2003 tarihi olması, dava konusu boruların poliçe başlangıç tarihinden çok önce davacıya teslim edilmiş olması karşısında iddia edilen hasarın poliçe teminatı dışında kaldığını, bu nedenle hasar tazmin talebinin reddedildiğini, eğer bir zarar söz konusu ise bu zararın oluşumuna ve artışına davacının bizzat kendisinin sebebiyet vermesi nedeniyle de davanın reddi gerektiğini, gerek dava dilekçesinde gerekse müvekkili şirkete yapılan ayıp ihbarında dava konusu ısıtma borularının muayenesinin yapılıp yapılmadığı ve yapılmış ise kim tarafından yapıldığı hususlarında açıklayıcı bilgi bulunmadığını, muayene yükümlülüğünün davacı ya da davalı Dizayn şirketinden hangisine ait olduğunun dosyada belli olmadığını, davacı yanın muayene külfetini yerine getirmediği gibi boruları daireye döşeyip zemin kaplamalarını yaparak inşaatı tamamlayıp alıcılara teslim ettiğini, bundan sonrasında ortaya çıkan şikayetler nedeniyle yaptıklarını kırarak boruları değiştirip yeniden inşaatı tamamladığını, basiretli bir işadamı gibi hareket etme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, zararın meydana gelmesine ve artmasına bizzat kendi kusuruyla yol açtığını, bu nedenle BK.44.maddesi hükmü gereği hiçbir hak ve talepte bulunamayacağını, bulunsa dahi aynı madde icabı ağır ihmal ve kusuru nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, davacının dolaylı zararlarından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, davalı Dizayn şirketinin de poliçeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zararın poliçe kapsamında olmadığını, henüz doğmamış zararlar için tazminat talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacının uğradığı gerçek zararın da tespiti gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının inşa ettiği Aqua Manor's sitesinin 192 adet recidence daire ve 126 adet villadan oluşan bağımsız bölümlerinin yerden ısıtma sistemlerine ait boru tesisatını Dizayn A.Ş.tarafından üretilen PEX-B Crosling yerden ısıtma borularını kullanmak suretiyle döşediği ve üzerinin kaplamasının yapıldığı, Dizayn A.Ş.tarafından üretilen boruların yine davalı Mirioğulları Teknik Ltd.Şti.den davacı tarafça satın alındığı, davaya konu yerden ısıtma sisteminin döşeme işinin de bu firma tarafından yapıldığı, söz konusu boruların davalı ... şirketi tarafından 01.10.2003 tarihli ürün sorumluluk sigortası ile sigorta edildiği, alınan bilirkişi raporları ile davalılardan Dizayn A.Ş.tarafından üretilen ve dava konusu olan boruların laboratuar ortamında yapılan ölçümleri neticesinde gizli ayıplı olduğu, teknik ve kalite bakımından kusurlu bulunduğu, davalı Dizayn A.Ş.nin de boruları test ettiği ve bir kısmının standartlarda belirtilen ÇBD değerini sağlamadığının tespit ederek ilgili raporu dosyaya sunduğu, bu şekilde davalının da boruların bir kısmının kalite dışı olduğunu kabul ettiği, yerden ısıtma amacıyla satın alınan davaya konu boruların tesisat tekniği açısından

hatalı ve yanlış bir seçim olmadığı, sistemin yeniden tesisat yapılmak suretiyle çalışır duruma getirilmesinin her bakımdan gerekli olduğu, davacının dosyada belgelendirdiği ve uygulama yaptığını bildirdiği 172 adet daire için yapmak zorunda kaldığı ve talep ettiği (kira kaybı hariç) 880.783,00 TL harcamanın yeterli ve geçerli miktarda olduğu, davacı ile davalılardan Mirioğulları arasında yapılan mekanik işler şartnamesinin test işlemleri bölümünde yapılacak testler arasında basınç testinin de yer aldığı ve bu testlerin zamanında yapıldığına dair raporların dosya içerisinde mevcut olduğu, hasarın oluşmasında veya artmasında davacının müterafık kusurunun bulunmadığı, davalılar Dizayn A.Ş.ile sigorta firması arasında düzenlenen ürün sorumluluk sigorta poliçesinin 01.10.2003 – 01.10.2004 tarihleri arasında meydana gelen olaylar için geçerli olup, poliçenin ürün mali mesuliyet klozu 9.maddesi ile poliçe başlangıç tarihinden önce sigortalının elinden çıkmış ürünlerden doğan sorumlulukların istisna olarak belirlendiği, bu kapsamda yapılan inceleme ile davacıya yerden ısıtma sisteminde kullanılmak üzere satılan boruların teslim tarihlerinin bir kısmının poliçe dönemi öncesine, bir kısmının ise poliçe dönemine girdiği, bilirkişi heyetinin 04.10.2010 tarihli raporunda davacıya teslimi yapılan borulara ilişkin fatura içeriklerine göre sigorta dönemi içinde davacıya teslimi yapılan faturaların belirlendiği ve 13 adet fatura karşılığı 178.400 m/tül borunun davacıya satışının gerçekleştirildiği saptanarak yine alınan 09.05.2011 tarihli rapor ile davalı sigortanın gerek dava gerekse birleşen dava yönünden sigorta dönemi itibariyle sorumlu olabileceği tutarların belirlendiği, davalılardan Dizayn A.Ş.nin imalatçı sıfatıyla sorumlu olduğu, davalı Mirioğulları Ltd.Şti.bakımından ise davacının yerden ısıtma sisteminin uygulanmasına yönelik herhangi bir talebinin olmadığı, bu davalıya karşı satış yükümleri uyarınca talepte bulundukları beyanı karşısında satıcının ayıba karşı tekeffül hükümleri uyarınca dava konusu borulardaki ayıbın gizli ayıp olup, borular bakımından garanti süresinin 50 yıl olduğu, dolayısıyla muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getiren alıcının ayıba karşı tekeffülden doğan seçimlik hakkını kullanabileceği ancak davacının bu davalıya karşı yasanın aradığı şekilde ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiğini gösteren herhangi bir belge bulunmadığı, bu nedenle davacının bu davalıya karşı satım akdi nedeniyle ayıba karşı tekeffül hükümlerinden yararlanamayacağı, davalı Dizayn A.Ş.ile yine davalı ... şirketi arasındaki poliçe hükümleri nazara alındığında da boruların teslim tarihleri itibariyle sigortanın teminatı içinde kalan tutarın belirlendiği, davalı ... Sigortanın zamanaşımı savunması, imalatçının sorumluluğunun haksız fiil sorumluluğu olup, BK.60.maddesi hükmü gereğince zarar ve failin öğrenildiği tarihten itibaren sürenin başlayacağı gözetildiğinde reddedilmesinin gerektiği gerekçesiyle asıl davada, davacının 880.783,05 TL tazminat talebinin kabulü ile davalı sigortanın bu tutarın 452.282,10 TL sinden sorumlu olması kaydıyla davalılar Dizayn Teknik A.Ş. ile davalı ...Ş.’den müteselsilen tahsiline bu tutara dava tarihinden itibaren reeskont faizi yürütülmesine, davalı Mirioğulları Ltd. Şti. ne yönelik davanın reddine, atiye bırakılan kısma yönelik esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davada 13.045,00 TL tazminat talebinin kabulü ile davalı sigortanın bu tutarın 6.698,61 TL sinden sorumlu olması kaydıyla davalılar Dizayn Teknik A.Ş. ile davalı ...Ş.’den müteselsilen tahsiline, davalıların sorumlu oldukları tutarlara birleşen dava tarihinden itibaren reeskont faizi yürütülmesine, diğer davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ile davalı ...Ş. vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekili ve davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dava, davacı ile davalı Mirioğulları Teknik Ltd. Şti. arasında yapılan satım sözleşmesi sonucunda davacıya teslim edilen boruların ayıplı olduğu iddiası ile tazminat ve sigorta tazminatı istemlerine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkiliyle Mirioğulları Teknik Ltd. Şti. arasında yapılan satım sözleşmesi sonucunda müvekkili tarafından yapılan inşaatlarda kullanılmak üzere yerden ısıtma borularının teslim alındığını, buna karşın boruların üretim hatası sebebiyle patladığını, boruların üretiminin davalı Dizayn Plastik A.Ş. tarafından yapıldığını, davalı ... şirketinin ise iki Dizayn Plastik A.Ş.’nin sorumluluk sigortacısı olduğunu ileri sürmüş, mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda değinilen gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamı itibariyle davacı ile davalılardan Mirioğulları Teknik Ltd. Şti. arasında yapılan iki ayrı sözleşmenin bulunduğu, bunlardan birincisinin satım sözleşmesine diğerinin ise hizmet sözleşmesine yönelik olduğu, davacının adı geçen davalıya karşı olan iddialarını satım sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluk temeline dayandırdığı ve mahkemece bu davalı yönünden verilen ret kararında, ayıp ihbarının yapılmaması gerekçesine değinildiği anlaşılmaktadır. Buna karşın davalılardan Dizayn Plastik A.Ş. tarafından üretilen davaya konu boruların elli yıl süre ile kullanım garantisinin bulunduğu, bu kapsamda üretici firma tarafından verilen garanti süresinin satıcıyı da bağlayacağı, eldeki davanın açılması ile davalı Mirioğulları Teknik Ltd. Şti. yönünden de ihbar şartının yerine getirilmiş olduğu göz önünde bulundurularak, davalı Mirioğulları Teknik Ltd. Şti. hakkında açılan davanın esası hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, ayıp ihbarının süresi içerisinde yapılmadığından bahisle ret hükmü kurulması doğru görülmemiş kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Davalı ... şirketinin temyiz itirazların incelenmesine gelince; mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davalı ... şirketinin davaya konu faturalara dayalı olarak kısmen sorumluluğu cihetine gidilmişse de, davacı tarafça talep olunan hasar bedeli içerisinde sigorta şirketinin sigortalısı tarafından üretilen borular dışında başkaca dolaylı zararlara da yer verildiği, bu suretle davalı ... şirketi yönünden, sigorta poliçesinde yer alan istisnalar klozu değerlendirilmeksizin hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece davalı ... şirketinin sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu göz önüne alınmak suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekili ile davalı ...Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı ...Ş. yararına BOZULMASINA, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı Miroğulları Detay Teknik Tesisat Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak Sinpaş Yapı End. ve Tic. A.Ş.'ye verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 06.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.