Esas No: 2021/4966
Karar No: 2023/1282
Karar Tarihi: 17.04.2023

**12. Ceza Dairesi         2021/4966 E.  ,  2023/1282 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 23.01.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket, şirket ortağı, yetkilisi ve bir kısım çalışanları hakkında FETÖ silahlı terör örgütüne üye olma ve terörizmin finansmanının önlenmesi hakkındaki kanuna muhalefet suçları kapsamında yürütülen soruşturma kapsamında şirket yönetimine kayyum atandığını ve bu kayyumlara şirket bütçesinden maaş ödemesi ödemesi yapıldığını, yapılan soruşturma sonunda kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiğini, 5271 sayılı Kanunun 133 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince kayyımlara ödenen 76.521,51 TL net ücret toplamı ve 22.606,55 TL yasal yükümlülükler (vergi ve pirim) olmak üzere toplam 99.128,05 TL nin yasal faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmediğinden cevap dilekçesi sunulmamıştır.

3. ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.02.2018 tarihli ve 2018/171 Esas, 2018/56 Karar sayılı tensiben verilen kararı ile karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 25.06.2018 tarihli ve 2018/1619 Esas, 2018/1228 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik O yer Cumhuriyet savcısının ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 6100 sayılı Kanunun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 05.09.2021 tarihli ve 2018/76269 sayılı davanın 5271 sayılı Kanunun 133 üncü maddesinin ikinci ve beşinci fıkraları ile 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarında çözüme kavuşturulması gerektiğine ilişkin bozma görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi;

Davanın ağır ceza mahkemesinde görülmesi ve kabul edilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Şirkete kayyum atanmasına ilişkin koruma tedbiri el koymanın özel hali olarak değerlendirilerek koruma tedbiri nedeniyle doğan zararlar 5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca giderilebilecekse de, şirkete kayyum atanmasına ilişkin usul ve esasları belirleyen 133 üncü maddesi kayyuma ödenecek ücret ve kayyumun ... ve işlemlerine ilişkin iki farklı özel hüküm içerdiği, kayyuma ödenen ücrete ilişkin 133 üncü maddesinin ikinci fıkrası " Hakim veya mahkemenin kayyum hakkında takdir etmiş bulunduğu ücret, şirket bütçesinden karşılanır. Ancak, soruşturma veya kovuşturma konusu suçtan dolayı kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararının verilmesi halinde; ücret olarak şirket bütçesinden ödenen paranın tamamı, kanuni faiziyle birlikte Devlet Hazinesinden karşılanır" şeklinde hüküm getirirken, aynı beşinci fıkrasında "Bu madde uyarınca atanan kayyumların görevleriyle ilgili ... ve işlemlerinden dolayı tazminat davaları, 142 ila 144 üncü maddeler uyarınca Devlet aleyhine açılır" şeklinde düzenleme bulunduğu, ikinci fıkradaki hüküm sadece kayyuma ödenen ücrete ilişkinken, beşinci fıkra kayyumun şirketle alakalı ... ve işlemleri neticesinde şirkete verdiği zararlara ilişkin olduğu, bu düzenlemedeki ... ve işlemlerin kayyuma ödenen ücrete ilişkin olmadığı, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat taleplerinde Ağır Ceza Mahkemesi'nin temel fonksiyonun haksız koruma tedbiri nedeniyle zarar görenlerin zararını belirleyip tazminata hükmetmek olduğu, kayyum ücretinin ödenmesi 141 ve devamındaki maddelere ilişkin tazminata konu bir anlaşmazlığı oluşturmadığı, kayyuma ödenen ücretin beraat ya da kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla birlikte doğrudan hazine tarafından ödeneceğinin sabit olduğu, 133 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki özel hüküm gereği, 141 ve devamındaki maddeler uyarınca Ağır Ceza Mahkemelerinin bu konuda herhangi bir görev ya da yetkisinin bulunmadığı anlaşılmakla davacının istemi hakkında tensiben karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

5271 sayılı Kanun 133 üncü maddenin ikinci fıkrası gereğince, soruşturma konusu suçtan dolayı verilen kovuşturmaya yer olmadığına kararı nedeniyle Hakimin kayyum hakkında takdir etmiş bulunduğu şirket bütçesinden karşılanan ücrete ilişkin uyuşmazlığın hukuki nitelikte olduğu ve bu nedenle açılan davanın aynı Kanunun 142 ila 144 üncü maddeleri çerçevesinde Ağır Ceza Mahkemesinde tazminat talebine konu edilemeyeceği anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmesi gerekiyorken karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği gerekçesi ile hükümdeki karar verilmesine yer olmadığı ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine davanın reddi ibaresinin eklenmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Davacı şirket, yetkilileri ve bir kısım çalışanları hakkında FETÖ silahlı terör örgütüne üye olma ve terörizmin finansmanının önlenmesi hakkındaki kanuna muhalefet suçlarından yapılan ... Cumhuriyet Savcılığının 2016/80472 sayılı soruşturması kapsamında ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.07.2016 tarihli ve 2016/796 değişik ... sayılı kararı ile 5271 sayılı Kanun 128 inci maddesi gereğince mal varlıklarını elden çıkarmalarının önlenmesinin teminine yönelik olarak 'satılmamaları yönünde tedbir konulmasına karar verildiği, yine ... 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 26.06.2016 tarihli ve 2016/2535 değişik ... sayılı kararı ile 133 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince kayyım atanmasına karar verildiği akabinde yine ... 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 08.09.2016 tarihli ve 2016/3475 değişik ... sayılı kararı ile 01.09.2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 19 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince atanan kayyımların yetkilerinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilmesine karar verildiği, yapılan soruşturma üzerine 14.02.2017 tarihli ve 2017/80038 sayılı karar ile ortak, yönetici, genel koordinatör, genel müdür, yetkili müdür ve müdür yardımcısı şeklinde görev almış kişiler hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği, verilen karar üzerine Başsavcılıkca yapılan talep üzerine ... 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 15.02.2017 tarihli ve 2017/854 değişik ... sayılı kararı ile davacı şirket hakkındaki kayyım atama kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Şirket yönetimi için kayyum tayini 5271 sayılı Kanunun 133 üncü maddesinde;

(1) Suçun bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmekte olduğu hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılabilmesi için gerekli olması halinde; soruşturma ve kovuşturma sürecinde, hâkim veya mahkeme, şirket işlerinin yürütülmesiyle ilgili olarak kayyım atayabilir. Atama kararında, yönetim organının karar ve işlemlerinin geçerliliğinin kayyımın onayına bağlı kılındığı veya yönetim organının yetkilerinin ya da yönetim organının yetkileri ile birlikte ortaklık payları veya menkul

kıymetler idare yetkilerinin tümüyle kayyıma verildiği açıkça belirtilir. Kayyım tayinine ilişkin karar, ticaret sicili gazetesinde ve diğer uygun vasıtalarla ilan olunur.

(2) Hâkim veya mahkemenin kayyum hakkında takdir etmiş bulunduğu ücret, şirket bütçesinden karşılanır. Ancak, soruşturma veya kovuşturma konusu suçtan dolayı kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararının verilmesi halinde; ücret olarak şirket bütçesinden ödenen paranın tamamı, kanunî faiziyle birlikte Devlet Hazinesinden karşılanır.

(3) İlgililer, atanan kayyumun işlemlerine karşı, görevli mahkemeye 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 29.6.1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre başvurabilirler.

(4) Bu madde hükümleri ancak aşağıda sayılan suçlarla ilgili olarak uygulanabilir.

a) Türk Ceza Kanununda yer alan,

1. Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti (madde 79, 80),

2. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188),

3. Parada sahtecilik (madde 197),

4. Fuhuş (madde 227),

5. Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (madde 228),

6. Zimmet (madde 247),

7. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (madde 282),

8. Silahlı örgüt (madde 314) veya bu örgütlere silah sağlama (madde 315),

9. Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk (madde 328, 329, 330, 331, 333, 334, 335, 336, 337),

Suçları,

b) Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Kanunda tanımlanan silah kaçakçılığı

(madde 12) suçları,

c) Bankalar Kanununun 22 nci maddesinin (3) ve (4) numaralı fıkralarında tanımlanan zimmet suçu,

d) Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezasını gerektiren suçlar,

e) Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74 üncü maddelerinde tanımlanan suçlar.

(5) (Ek: 1/7/2016-6723/32 md.) Bu madde uyarınca atanan kayyımların görevleriyle ilgili ... ve

işlemlerinden dolayı tazminat davaları, 142 ila 144 üncü maddeler uyarınca Devlet aleyhine açılır. Devlet, ödediği tazminattan dolayı görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullanan kayyımlara bir yıl içinde rücu eder şeklinde düzenlenmiştir.

5271 sayılı Kanunun 133 üncü maddesinin beşinci fıkrasında kayyımların yapmış olduğu ... ve işlemlerden doğan zararlar yönünden 142 ilâ 144 üncü maddeler kapsamında Devlet aleyhine dava açılabileceğine ilişkin düzenleme dikkate alındığında, aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince kayyımlara ödenen ücretin iadesi için koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası açılamayacağı anlaşılmakla davanın reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesinin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 25.06.2018 tarihli ve 2018/1619 Esas, 2018/1228 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ... 5. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

17.04.2023 tarihinde karar verildi.