Esas No: 2022/4591
Karar No: 2024/809
Karar Tarihi: 07.02.2024

**11. Hukuk Dairesi         2022/4591 E.  ,  2024/809 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1206 Esas, 2022/674 Karar

vekili Avukat ...

(Eski Unvan: Umpaş Seramik San. ve Tic. A.Ş.)

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ :

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 8. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/30 E., 2021/75 K.

Taraflar arasındaki ipoteğin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin satın aldığı mesken niteliğindeki taşınmazda dava dışı ... ... Şevik'in taşınmazı satmadan önce, yine dava dışı Karkas Seramik Ltd. Şti.'nin davalıyla olan ticari ilişkisi için davalı şirket lehine 1 ... derece ipotek tesis ettiğini ve müvekkilinin taşınmazı ipotekli şekilde satın aldığını, ancak ... ... Şevik'in ve de Karkas Seramik Ltd. Şti.'nin davalıya tesis edilen ipotek nedeni ile herhangi bir borcunun kalmadığını, ipoteğin kaldırılması için ... ... Şevik'in davalıya Adana 7. Noterliğinin 04.08.2017 tarih ve 14833 yevmiye nolu ihtarnameyi göndermesine rağmen davalının talebi haksız ve hukuka aykırı şekilde yerine getirmediğini ileri sürerek, Adana İli ... İlçesi Karalarbucağı Mahallesi 7911 ada, 9 parselde (3 parsel) tapuya kayıtlı mesken niteliğindeki taşınmaz üzerinde davalı lehine olan ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın müvekkili şirketin dava dışı Kare As Ltd. Şti.'den olan alacağını güvence altına almak amacıyla verildiğini ve söz konusu borcun sona ermediğini, davacının müvekkiline Kare As Ltd. Şti.'nin borcunun ... İnşaat Ltd. Şti.'ye devredilmesi talebini içerir ... İnşaat Ltd. Şti.'nin borcu üstlendiğine dair bir takım belgeler sunduğunu ancak müvekkilince bu hususun kabul edilmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte borcun ... İnşaat Ltd. Şti. hesabına kaydedildiği kabul edilse dahi anılan şirketin borcunun sona ermediğini, taşınmazın ... sahibi olduğunu iddia eden davacının da borçlu dava dışı Kare As Ltd. Şti.'nin ortaklarından olduğunu ve bu devir işleminin müvekkilinin hak ve alacaklarına halel getirmek amacıyla kötü niyetli olarak yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ipoteğe konu borcun ödendiğini iddia ederek ipoteğin kaldırılmasını talep etmişse de davalı şirketin muhasebe kayıtlarında Kare As Ltd.Şti. borçlu görünmese de bu şirketin borcunun ... İnşaat Ltd.Şti'ye devredildiğinin, Kare As Ltd.Şti.'nin 2010 dönemi öncesi borcunun ... İnşaat San.Tic.Ltd.Şti.'ye aktarıldığının ve ... İnşaat Ltd. Şti.'nin hala davalıya 503.428,44 TL borcu bulunduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla ipoteğin kaldırılmasının koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, sadece defterleri incelenen şirket çalışanı beyanına dayanarak raporun tanzim edildiğini, rapordaki tespit ve değerlendirmelerin dosya içeriğine uygun olmadığını, ayrıca denetime elverişli de olmadığını, davalının dava dışı şirketten halen alacaklı olduğuna veya bu alacağın dava dışı şirketle yapılan bir sözleşme gereğince ... İnşaat Ltd. Şti. unvanlı şirkete devredildiğine dair yazılı bir belge tespit edemeyen bilirkişinin sadece şirketin muhasebe yetkililerinin beyanını esas alarak yani tanık dinlemek sureti ile yetkisini aşıp rapor düzenlediğini, davalının 2008 kayıtlarına ulaşılamadığını, bu nedenlerle kayıtlarda borcun aktarıldığına dair bir belge de görülmediğini, bilirkişi raporunun sonuç kısmında davalının muhasebe kayıtlarında dava dışı Kare As Ltd. Şti.'nin borcunun görünmediğinin tespit edildiğini, borcun devrine ilişkin bir yazılı belge bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı ve dosyaya yansıyan bilgi, belge ve deliller dikkate alındığında davalı lehine tesis edilen ipotekle ilgili olarak borcun ödenmediğinin anlaşıldığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının satın aldığı taşınmaz üzerine tesis edilen ipoteğin güvence altına aldığı borcun sona erip ermediği ve dolayısıyla ipoteğin kaldırılması şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 883 ve 884 üncü maddeleri.

3. 818 sayılı Borçlar Kanun'unun (818 sayılı Kanun) 176 ncı maddesinin ikinci fıkrası.

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanu'nun (6098 sayılı Kanun) 198 ... maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

4721 sayılı sayılı Kanun'un 883 üncü maddesinde alacak sona erince ipotekli taşınmazın malikinin, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebileceği, aynı Kanun'un 884 üncü maddesinin birinci fıkrasında ise borçtan şahsen sorumlu olmayan rehinli taşınmaz malikinin, borçluya ait koşullar içinde borcu ödeyerek taşınmazın üzerindeki ipoteğin kaldırılmasını isteyebileceği düzenlenmiştir. Ayrıca 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 176 ncı maddesinin ikinci fıkrasında (6098 sayılı Türk Borçlar Kanu'nun (6098 sayılı Kanun) 198 ... maddesinin ikinci fıkrası) borcu temin için bir rehin tesis etmiş olan üçüncü şahsın ve kefilin sorumluluklarının ancak borcun nakline razı oldukları halde devam edeceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre İlk Derece Mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın reddine, Bölge Adliye Mahkemesince de davacı yanın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmişse de, somut olayda ipotek davalının dava dışı Kare As Ltd. Şti.'den olan alacağının temini için verilmiş olup, yargılama esnasında davalının ticari defterleri incelenerek düzenlenen bilirkişi raporunda davalının, lehine ipotek verilen Kare As Ltd. Şti'den ipotek kapsamında bir alacağı tespit edilememiş, Kare As Ltd Şti'nin davalıya olan borcunun dava dışı ... İnşaat Ltd. Şti.'ye nakledildiği savunulmuş ve Mahkemece de bu savunmaya itibar edilerek davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, davalının Kare As Ltd. Şti.'den olan alacağının borcun nakli veya üstlenilmesi sözleşmesi kapsamında ... İnşaat Ltd. Şti'ye aktarıldığına dair belge sunulmadığı gibi ipotek veren üçüncü kişinin bu devre razı olduğu da ispatlanamamıştır.

Şu halde, davalının dava dışı Kare As Ltd. Şti.'den alacağının bulunduğu kendi kayıtlarından da tespit edilememiş olduğuna göre, borcun nakli ya da üstlenilmesine dair sözleşme sunulmadığı gibi borcun nakli halinde taşınmazını ipotek veren üçüncü kişi konumundaki taşınmaz malikinin anılan Kanun maddesi çerçevesinde bu devre razı olduğuna dair belge de sunulmadığı gözetilerek, Bölge Adliye Mahkemesince ipotekle teminat altına alınan davalı alacağının son bulduğu kabulünden hareketle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararı hakkındaki istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş olması doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.