Esas No: 2021/933
Karar No: 2023/5667
Karar Tarihi: 14.12.2023

**12. Ceza Dairesi         2021/933 E.  ,  2023/5667 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/280 E. 2016/357 K.

SUÇ : 2863 sayılı Kanun'a aykırılık

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Tefenni Asliye Ceza Mahkemesinin, 30.06.2016 tarihli ve 2015/280 Esas, 2016/357 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

2. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 10.01.2021 tarihli ve 2016/376833 sayılı, bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdii olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Mahalli Cumhuriyet savcısının temyiz isteği;

1.Sanıklar ... ve ...'in cezalandırılması gerektiğine,

2.Diğer temyiz sebeplerine,

İlişkindir.

B. Katılan vekilinin temyiz isteği;

1.Sanıklar ... ve ...'in cezalandırılması gerektiğine,

2.Beraat kararının usul ve yasaya aykırı olduğuna,

3.Diğer temyiz sebeplerine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Yerel Mahkemenin Kabulü

1."Sanıklar ... ve ...'in 2863 sayılı Kanun'un 74. Md ihlalde kasıtlarının bulunmadığı zira suça konu bu eylemi sanık ...'in planladığı, ...'un kendilerine inşaat var diye olay yerine araba ile götürdükleri, olay yerine ulaştıklarında bir araç olmadan oradan dönmelerinin mümkün olmadığı anlaşılmış, sanık ...'un savunmasında da kaçak kazıyı planladığı, diğer sanıkları eleman olarak tuttuğu, diğer sanıkları tanımadığı beyanı ile sanıklar ... ve ...'in suç kasıtları bulunmaması nedeniyle beraatlerine karar verilmiştir. Sanık ...'un savunmasında da suçunu ikrarı, dosyada mevcut emanet ve arkeolog raporu ile de suçunun oluştuğu anlaşıldığından eylemine uyan 2863 sayılı Yasanın 74/1 md gereğince de cezalandırılması, sonuç olarak hakkında 1 yıl 8 ay hapis cezasına hükmedilmiş ve hakkında hagb uygulanmıştır. Diğer 3 sanık olan ..., ... ve ...'in savunmalarında, ...'ın gözcülük yaptığı, ...'in de ... ile beraber gözcülük yaptığı, ...'in de kaçak kazı yaptığını ikrarı ile her üçünün ayrı ayrı sonuç olarak 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve haklarında hagb uygulanmasına karar verilmiştir." denilmektedir.

2. Sanık ... savcılıktaki ifadesinde; "Ben yukarıda vermiş olduğum adreste ikamet etmekteyim. Ben daha önce Tefenni İlçe Jandarma Komutanlığında ifade vermiştim, o ifademi aynen tekrar ederim. Çarşamba günü ... yaşadığımız Pınar Mahallesine işçi arıyorum bahanesiyle geldi, bulunduğumuz yerde çokça Suriyeli bulunduğu için başkalarıda işçi bulmak için geliyor, ... bana inşaat işi olduğunu söyledi. 4 kişi bulup bulamayacağımı söyledi. Ertesi gün tekrar geldi bende ikisi Suriyeli olmak üzere benimle beraber 4 kişi ayarladım, geldiğinde bana yevmiyesi 200 TL'den küp altın bulmak için kazı yapacağımızı söyledi. Kendisinin güvenlik önlemleri aldırdığını, istihbarattan 4 araba yerleştirdiğini, sadece kazı yapılıp çıkartılacağını söyledi. Daha sonra benim arabamla iki Suriyeli (... ve ...), ben ve ... ile beraber Tefenni'ye geldik. Geldiğimiz gece arabada yattık. Sabah ... gelip bizi aldı, kazı alanına götürdü, biz kazı yapmaya başladık. Kazı alanında bizden başka bir kişi daha vardı. Kaçak kazı yapacağımızı biliyordum ancak böyle tehlikeli bir yerde yapacağımızı bilmiyordum " demiştir.

3. Sanık ... savcılıktaki ifadesinde; "Ben yukarıda vermiş olduğum adreste ikamet etmekteyim. Ben daha önce Tefenni İlçe Jandarma Komutanlığında ifade vermiştim, o ifademi aynen tekrar ederim. Ben yalnızca ... ile iki Suriyeliyi tanıyorum, diğerlerini tanımıyorum, ... bana yevmiyeli iş olduğunu söyledi, ne iş olduğunu sormadım. Oefenni'ye geldiğimizde ... ile tanıştık, 200 TL yevmiyeye anlaştık.Tefenni'ye geldiğimizde kazı yapacağımızı öğrendik, devletin işi olduğunu söyledi, kaçak olduğunu söylemedi. Küp altın bulunduğunu ve bu altınları arayacağımızı söylediler, Tefenni'ye geldiğimizde arabada kaldık, sabah ... geldi bizi kazı alanına götürdü. Biz kazmaya başladık. Kazıda herhangi bir şey bulmadık daha sonra yakalandık. Benim herhangi bir suç kastım yoktur, ben yevmiye ile çalışırım, iş olduğunu duyunca geldim. Kazı olduğunu buraya geldikten sonra öğrendim, ancak daha sonra vazgeçemedik." demiştir.

4. Sanık ... savunmasında; " İddianamede geçen olay doğru değildir, ben gündelikçi olarak işe giderim, yanımda huzurda bulunan diğer sanık ... ile kahvede oturduğumuz bir gün ... isminde bir şahıs inşaat işi olduğunu bizede günlük 100 TL'ye çalışıp çalışmayacağımızı sordu, bizde işi kabul ettik, bu işin arkeolojik bir bölgede olduğunu bilmiyorduk, sonra çalışmak için olay yerine gittik, gittiğimizde bir kişi daha vardı ancak ismini hatırlamayamıyorum, ortada büyük bir kazı vardı, bütün aletler oradaydı, sonrasında biz diğer sanık arkadaşım ile birbirimize baktık, bir şeylerin doğru olmadığını anladık ve burada çalışmayacağımız söyledik, ... bize "çalışın kardeşim biz devletiz, biz herşeyi ayarladık" dedi ancak biz çalışmak istemedik, gitmek istedik, ... bize "şimdi sizi götüremeyiz 3-4 saat sonra işimiz bitince sizi götürürüz" dedi, bizde mecburen çalışma yerine onların aracı ile geldiğimiz için beklemek zorunda kaldık, daha sonra Jandarma geldi, ... bütün sorumluluğun kendisine ait olduğunu söyledi, bizim bir suçumuz yoktur, ben kazı yapmadım, olay yerindeki aletler ban ait değildir, ben onları kullanmadım, suçsuzum beraatimi talep ediyorum, hakkımda ceza verilirse kamuda yararlı bir işte çalışmayı kabul ediyorum, hakkımda ceza verilirse ertelenmesini istiyorum dedi.Sanık ... beyanında; ben talimat mahkemesinde savunmamı vermiştim, oradaki savunmamı tekrar ederim, ben hiç bir surette kazı işleri yapmadım, ... bizi inşaat var diye götürmüştü, oraya gittiğimizde bir kişi daha orada idi, o kazı yapıyordu, biz bu işin yasak işlem olduğunu görünce ben ve ... karışmadık, 4-5 saat orada minübüsün bizi götürmesini bekledik, paramızıda alamadık, sonra Jandarmalar geldi, Jandarmaların yanında iki kişi daha vardı, biz sanki oraya esir geldik, sanırım onlarda gözçülük yapıyorlardı". Demiştir.

5. Sanık ... savunmasında; "Olay diğer sanık arkadaşımın anlattığı şekilde olmuştur, benim ve diğer huzurda bulunan sanık olan arkadaşımın olayla bir ilgisi yoktur, suçsuzum beraatimi talep ediyorum, hakkımda ceza verilirse kamuda yararlı bir işte çalışmayı kabul ediyorum, hakkımda ceza verilirse ertelenmesini istiyorum, dedi. Sanık ... beyanında; ben talimat mahkemesinde savunmamı vermiştim, oradaki savunmamı tekrar ederim, ben hiç bir surette kazı işleri yapmadım, ... bizi inşaat var diye götürmüştü, oraya gittiğimizde bir kişi daha orada idi, o kazı yapıyordu, biz bu işin yasak işlem olduğunu görünce ben ve ... karışmadık, 4-5 saat orada minübüsün bizi götürmesini bekledik, paramızıda alamadık, sonra Jandarmalar geldi, Jandarmaların yanında iki kişi daha vardı, biz sanki oraya esir geldik, sanırım onlarda gözçülük yapıyorlardı, beraatimi talep ederim." demiştir.

6.Temyiz dışı sanık ... savunmasında; "24/10/2014 tarihinde Tefenni Cumhuriyet Başsavcılığında verdiğim ifadem doğrudur, aynen tekrar ederim, ben Tefenni'ye inşaat işinde çalışmak için gittim, kazı yapılacağını bilmiyordum, kazının yapılacağını oraya gidince öğrendim, kazının yapıldığı dağda ... ile birlikte gözetmenlik yaptık, kazı yapıldığı esnada jandarmalar geldi, ... ile ben kazının yapıldığı dağın arka tarafından ana yola çıktık, bizi yolda jandarmalar durdurdu ifademizi almak üzere karakola götürdüler, yaptığımdan pişmanım, ... İznik de çalıştığı yerde kaza geçirmiş bu nedenle duruşmaya gelemedi." demiştir.

7. Temyiz dışı sanık ... savunmasında; "Ben 24/10/2014 tarihinde Tefenni Cumhuriyet Başsavcılığında verdiğim ifademi aynen tekrar ederim, kazı yapmak için ..., ... ve ... ile birlikte Tefenni'ye kazı yapmaya gittiğimiz doğrudur, ancak ben kazı işi yapmadım, ... ile birlikte gözcülük yaptım, biz gözcülük yaparken jandarmalar kazının yapıldığı yere geldiler oradaki şahısları yakaladılar, biz de kazının yapıldığı dağın arka tarafından ana yola çıktık, bizi jandarma anayolda durdurdu, bizimde ifademizi almak üzere jandarma karakoluna götürdüler, yaptığımdan pişmanım." demiştir.

8. Temyiz dışı sanık ... savunmasında; "2012 yılında iflas etmiştim, ekonomik sıkıntılarım vardı, bu sıkıntılara çare olarak kazı yapmayı düşündüm, sit alanı veya tümülüsün ne olduğunu bilmiyordum, yeğmeye ile eleman tuttum ve buradan bir buçuk metre kadar kazı yaptım, o sırada jandarma geldi, bizi yakaladı, diğer sanıkları tanımıyorum, gündelik işçi olarak onları getirtmiştim, pişmanım." demiştir.

9. Temyiz dışı sanık ... savunmasında; "Diğer sanıkları tanırım. Olay tarihinde diğer sanıklarla izinsiz kazı yaptığımız doğrudur ancak ben kazı yaptığımız yerin sit alanı olduğunu bilmiyordum ve kazı işi yapmamız üzere ... bana günlük 200 TL yevmiye veriyordu. Pişmanım. Lehime olan hükümler uygulansın. Mahkeme hakkımda HAGB kararı verirse bunu da kabul ederim." demiştir.

10. Müze Müdürlüğü raporunda, dava konusu yerin I. derece arkeolojik sit alanı içerisindeki tümülüs olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Olay günü saat 16.00 sıralarında tümülüsün içerisinde bir kaç şahsın iş makinesi ile kazı yaptığının görüldüğü yönünde gelen ihbar üzerine kolluk ekiplerince olay yerine intikal edildiği, tümülüsün tepe üzerinde ortası kazı alanı olarak iskele ile çevrili alan olduğu, tümülüsün girişine 10 m mesafede Müze Müdürlüğü'ne ait, kazı alanı hakkında bilgi veren görünür tabela olduğunun görüldüğü, toplam altı sanıktan ikisinin kazı alanının içerisinde, diğer sanıkların kazı alanındaki çukurun çevresinde olduğu, kuyu içinde kazma, kürek, kova, olay yerinde hilti, çekiç, testere, murç vb kazıya yarar aletler bulunduğu kazı çukurunun 2,5- 3 m derinliğinde, kazı toprağının taze ve nemli olduğunun tespit edildiği dosya kapsamında, sanıklar ... ve ...'in de diğer sanıklar ile birlikte fikir ve eylem birliği içerisinde kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapma suçuna iştirak ettikleri ... olmakla, sanıkların mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, beraatlerine ilişkin hüküm tesisi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Tefenni Asliye Ceza Mahkemesinin, 30.06.2016 tarihli ve 2015/280 Esas, 2016/357 Karar sayılı kararına yönelik mahalli Cumhuriyet savcısının ve katılan vekilinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.12.2023 tarihinde karar verildi.