Esas No: 2023/11662
Karar No: 2023/11029
Karar Tarihi: 09.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/11662 E.  ,  2023/11029 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/303 E., 2023/25 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen prime esas kazancın tespiti istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen karar verilmesine yer olmadığına kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı Feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesini özetle, müvekkilinin yıllarca davalı ... Başkanlığında çalıştığını, çalışmaları sırasında SGK’lı olan müvekkilinin prime esas ücretlerinin SGK'ya eksik bildirilerek eksik yatırıldığını, müvekkilinin kullanmadığı halde izin gösterilmek suretiyle ücretlerinin düşük olarak yansıtıldığını, prime esas alınması gereken kalemlerin eksik alınarak eksik bildirimde bulunulması nedeniyle müvekkilinin emeklilik durumunda yapılacak olan ve yapılan tahsiste emekli maaşının önemli oranda düşüşe maruz kaldığını, müvekkilinin çalışma süresi boyunca sendika üyesi olduğunu, tüm çalışmaları boyunca TİS kapsamında çalıştığını, müvekkilinin tüm çalışma dönemlerinde günlük sabah 07:30’dan gece 21:30'a kadar çalıştığını, gece çalışmalarının da olduğunu, fazla mesai yaptığını buna ilişkin ödeme almadığını, müvekkilinin davalı bünyesindeki Fen İşleri yol yapımında çalıştığını, emekli olduğunda kendisine TİS kapsamındaki alacaklarının ödenmediğini, kendisinin 2009 yılında emekli olduğunu, açıklanan nedenler ile; belirlenecek olan zararın yani hesap edilecek peşin sermaye değerinin ilk tahsisin yapıldığı andan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, ayrıca; 500 TL kıdemli zammı alacağı, 2.000 TL çocuk-aile-giyim-kira-yakacak yardımı alacağı, 1.000 TL gece zammı ücreti, 500 TL ücret zammı alacağı, 500 TL ilave tediye alacağı, 100 TL hafta tatili alacağı, 2.000 TL fazla mesai alacağı, 500 TL bayram tatili alacağı, 200 TL zorunlu tasarruf katkı payı alacağı, tüm alacak kalemlerine ilişkin her alacak kalemine ayrı ayrı olmak üzere ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak gecikme zammı alacağı 500 TL, gecikme zammı dışındaki alacaklarının iş akdinin feshi tarihinden itibaren işlemeyece başlayacak bankalar arasında uygulanan en yüksek mevduat faizi ile gecikme zammı alacağının ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, tüm yargılama giderleri ile vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle, eksik prim borçlarının 5510 sayılı Kanun'a göre 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğunu, prim borçlarına ve Hizmet Tespiti davalarına ilişkin 506 sayılı Kanunda zaman aşımının 5 yıl olarak uygulandığını, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde ve 506 sayılı Kanunda eksik bildirime ilişkin dava zaman aşımının 5 yıl olduğunun belitildiğini tüm bu zaman aşımlarının tek tek göz önüne bulundurulmasını talep ettiklerini, Davacının dava dilekçesinde ... Belediyesinin düzenlemiş oldugu bordrolar ile SGK ya yapılan bildirimler arasında fark olduğunu belirttiğini arada iddia edildigi gibi işçi aleyhine herhangi bir fark bulunmamakta olduğunu, işçinin almış oldugu sosyal yardımların bir kısmının 506 sayılı ve 5510 sayılı Kanun'a göre prime esas kazanca dahil olmadığını, işçilerin günlük yevmiyelerinin Toplu iş Sözleşmesi ile belirlenmis olduğunu bu yevmiyeler üzerinden ve bunun üzerine eklenen bazı sosyal yardımlar üzerinden SGK ya bildirimde bulunulduğunu, 5510 sayılı Kanun'un tanımlar başlıklı 3 üncü maddesin 28 inci bendinde 'Peşin sermaye degeri: Kurumca, bu Kanun'un ilgili maddelerinde belirtilen giderlerin yaş, kesilme ihtimali ve Kurumca belirlenecek iskonto oranı dikkate alınarak hesaplanan tutarı' olarak tanımlandığını, pesin sermaye değerlemesinin bu dava tarzına uyarlanmasının mümkün olmadığını, emekli işçinin maaşında iddia edildiği gibi ... Belediyesinin primleri eksik yatırmasından kaynaklanan bir düşüklük varsa bu durumun peşin değerleme ile giderilemeyeceğini, emekli işçinin primlerinde bir eksiklik varsa, bunun düzeltilmesi için geçmişe dönük zaman aşımına uğramış primler için SGK' ya ek ödeme yapılması gerektiğini, emekli aylığı bağlanırken nelerin dikkate alındığının SGK'nın 2011/58 sayılı genelgesinde açıkça anlatıldığını, fazla mesai alacağına ilişkin; davacının talep etmiş olduğu alacak kalemlerinin iş kanunu uyarınca zaman aşımına tabi olduğunu, alacakların zaman aşımına uğradığını, sosyal yardım alacaklarının maaş bordroları incelendiğinde ödendiğinin anlaşılacağını, davacı yıllık izinlerini düzenli olarak kullandığından kendisine ödenmesi gereken herhangi bir yıllık ücretli izin alacağı bulunmadığını, dava dilekçesinde belirtilen saatlerde davacının çalışmasının mümkün olmadığını, ... Belediyesinde yol bakım ve döküm araçlarının teknik özelliklerinin de buna müsağit olmadığını, giyecek yardımlarının ise TİS'de belirtilen miktarlar üzerinden tüm işçilere ödendiğini, taraflar arasındaki toplu sözleşmede ilave tediye alacağına ilişkin bir alacak kalemi ön görülmediğini, açıklanan nedenler ile ... Belediyesi Başkanlığına karşı açılmış eksik prime bağlı alacak davası açılış şekli ile eksik ve yanlış olduğunu, davanın reddine karar verilmesini, dava masraflarının ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; davanın kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen reddine dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bozma kararında özetle; “... somut uyuşmazlıkta; davacı davalı iş yerinde çalıştığı süre zarfındaki eksik prime esas kazancının tespitini talep ederek, bu sebeple oluşan zararının tazminini de talep ettiği, ancak davalı olarak sadece işverene husumet yönelttiği ve sonrasında ise davalı Kurumu davaya dahil ettiği, ancak talep sonucunu da değiştirmediği anlaşılmaktadır. HMK 31 inci madde gereğince, Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir. Davaya konu talebin somutlaştırılmaması halinde önce hâkim, HMK 31 inci maddesi ve 119/1-e maddesi gereğince davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini davacıdan istemeli, gerekirse tarafa açıklattırma yaptırmalı, bu eksiklik giderildikten sonra yargılamaya devam etmelidir. Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında; öncelikle davacının beyanı alınarak, dava konusu talep ve dönemler açık ve net bir biçimde belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.” gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; tespit talebine yönelik açılan davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, alacak talebine yönelik açılan davanın reddine, dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Feri müdahil Kurum vekili dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

09.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verild