Esas No: 2015/57
Karar No: 2015/12521
Karar Tarihi: 26.10.2015

**16. Hukuk Dairesi         2015/57 E.  ,  2015/12521 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ÇAMARDI ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/10/2014

NUMARASI : 2014/44-2014/131

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu M.Köyü çalışma alanında bulunan 103 ada 103 parsel sayılı 1994471,14 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle ham toprak vasfıyla H.. H.. adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın bir kısmı hakkında tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kadastro öncesi sebebe dayalı tapu iptal ve tescil davasıdır. Dava konusu taşınmaz, ham toprak niteliği ile davalı H.. H.. adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki nedenlerine dayanarak tapu iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur. Davalı H.. H.. davanın reddini istemiştir. Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerinde bilirkişi raporları esas alınarak kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının davacı yararına gerçekleşmediği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Ziraat, fen ve jeoloji bilirkişilerince ortaklaşa düzenlenen rapor yetersiz olduğu gibi hava fotoğraflarının incelemesi de uzman olmayan bilirkişi kurulu eliyle yapılmıştır. Hal böyle olunca; en az üç ayrı zaman dilimine, kural olarak dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır. Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; taraf tanıkları, 3 kişilik zirai bilirkişi kurulu, jeolog bilirkişi, fen bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında; yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığına ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, jeodezi ve fotogrametri mühendisi uzman bilirkişiye yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları ile taşınmazın niteliği değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, 3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü, tarımsal niteliği ve üzerindeki zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları irdeler şekilde ilgili taşınmazın her yönden çekilmiş fotoğraflarını içerir ayrıntılı rapor alınmalı, fen

bilirkişisine keşfi izlemeye elverişli ve denetime açık gerekçeli rapor hazırlatılmalı, jeolog bilirkişiden ise taşınmazın dere yatağı olup olmadığı, dere yatağından kazanılıp kazanılmadığı, derenin etkisi altında bulunup bulunmadığı hususlarında gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece, bu yönler göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı H.. H.. vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine, 26.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.