Esas No: 2014/2303
Karar No: 2014/7174
Karar Tarihi: 17.04.2014

**18. Hukuk Dairesi         2014/2303 E.  ,  2014/7174 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Salihli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 04/11/2013

NUMARASI : 2012/549-2013/793

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için aynı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 15. maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca, kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği gün itibarıyla o yıla ait dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Dairenin geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen Salihli Gıda, Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğü'nün 03.04.2013 tarih ve 1206 sayılı yazısı ile belirtilen veri listesindeki 2012 yılına ait sulu şartlardaki buğday, buğday samanı, mısır ve ası mısıra ait veriler ile aynı kamulaştırma kararı kapsamında Dairemizce daha önce incelenen Salihli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/252-2013/78 (Dairenin 2013/19611-2014/344) sayılı dosyasına getirtilen aynı ilçenin 09.10.2012 tarih 3088 sayılı yazısı ile belirtilen aynı ürünlerin 2012 yılına ait sulu verileri arasında çelişki bulunmaktadır.

Saptanan bu durum karşısında mahkemece her iki cetvel gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğüne gönderilip çelişkinin nereden kaynaklandığı sorularak, çelişkinin giderilmesinden sonra, bilirkişi kurulunca münavebeye alınan buğday, saman, mısır ve ası mısırın 2012 yılı itibarıyla sulu şartlardaki dekar başına ortalama verimi, üretim gideri ile kg başına ortalama toptan satış fiyatlarını gösteren veri cetveli getirtildikten sonra bilirkişi raporundaki değerlerin bu verilere uygunluk sağlayıp sağlamadığının denetlenmesi ve gerekirse verilere uygunluk sağlayan ek raporlar alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinin dikkate alınmaması,

2-Dava konusu net gelir hesabında bilirkişi heyeti tarafından 1. yıl buğday, mısır (bir yılda iki ürün) , 2. yıl ası mısır alınarak 1. yılda araziye ekileceği kabul edilen ürünlerin % 25'inin, 2. yıl ekileceği kabul edilen ürünün ise % 50'si alınmak suretiyle taşınmazın bedeli tespit edilmiştir. İklim koşullarının elverdiği bazı yörelerde bir ürün hasat edildikten sonra toprak yeniden hazırlanıp hemen akabinde ikinci uygun ürün ekilebilmektedir. Bir yılda birden fazla ürün alınma imkanı bulunan yerlerde ülke genelinde bir yıldaki ikinci ürünün hazırlık ve yetiştirme süreleri de dikkate alındığında yılı aşan süre gerektiği de gözetilerek iki yılda üç ürün veya üç yılda dört ürün münavebe esası uygulanarak değerlendirme yapılması gerekmektedir. Buna göre bilirkişi kurulu tarafından bir yılda iki ürün ekilebileceği dikkate alınarak iki yılda üç ürün münavebeye alınmak suretiyle değerlendirme yapıldığına göre, ürünlerin net gelirleri toplamının ikiye bölünerek hesaplama yapılması gerekirken 1. yılın % 25'i, ikinci yılın % 50'si alınarak değerlendirme yapılması,

3-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında yer alan ipotek şerhinin tespit edilen kamulaştırma bedeline yansıtılmaması,

4-Davada kendisini vekil ile temsil ettiren davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, bilirkişi heyetinden 1. ve 2. bentte yazılı bozma nedenlerini karşılayan ek rapor alınarak temyiz edenin kazanılmış hakları da gözetilerek karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 17.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.