Esas No: 2023/12375
Karar No: 2023/12682
Karar Tarihi: 11.12.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/12375 E.  ,  2023/12682 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/420 E., 2023/1638 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 16. İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/346 E., 2021/285 K.

Taraflar arasındaki davacının maluliyetinin ilk işe giriş tarihinde mevcut olmadığının tespiti ile maluliyet aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının maluliyet tarihinin işe giriş tarihinden sonra olduğunun tespitine, tüm şartlarını sağlayan davacıya hak ediş tarihini takip eden aybaşından geçerli olarak maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile , davanın, davacının maluliyet tarihinin işe giriş tarihinden sonra olup olmadığının ve buna bağlı olarak maluliyet aylığı koşullarının bulunup bulunmadığının tespitine ilişkin olduğu, YSK raporu ile davacının malul olduğunun kabul edildiği ancak işyerine maluliyetini gerektiren hastalık ve arızası ile işe girdiğinden, maluliyet sigortası yardımlarından yararlanamayacağının belirtildiği, itiraz üzerine alınan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu ve çelişki oluşması üzerine alınan Adli Tıp İkinci Üst Kurulu raporlarında ise davacının işe giriş tarihinde maluliyetini gerektirecek bir hastalığının mevcut olmadığı, halihazırda bulunan Bipolar Duygulanım Bozukluğu hastalığının remisyon halinde olduğu dikkate alındığında, malul sayılmayacağının belirtildiği, bu durumda bir birine uyumlu adli tıp raporları ile davacının işe giriş tarihinde maluliyeti gerektirir bir hastalığı bulunmadığının ispat edildiği kanaati ile bu talep yönünden davanın kabul edildiği, davacının maluliyet aylığı talebi de olup, YSK raporunda malul olduğu kabul edilmiş ise de bir biri ile uyumlu adli tıp raporlar ile malul sayılmayacağı anlaşıldığından bu talep yönünden davanın reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davacının işe giriş tarihinde maluliyeti gerektirir bir hastalığı bulunmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili; Kurum işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının ilk defa 21.05.2021 tarihinde 4/1-a kapsamında çalışmaya başladığı, ... Kocatepe Sosyal Güvenlik Merkezinin 03.01.2017 tarihli kararı ile davacının malül olmakla birlikte, maluliyeti gerekten arıza ile işe girdiğinden malüllük sigortasına ilişkin hükümlerden yararlanamayacağına karar verildiği,Yüksek Sağlık Kurulu'nun 16.05.2018 tarihli raporu ile; sigortalının, 506 sayılı Kanun'a tabi işyerine maluliyetini gerektiren hastalık ve arızası ile işe girdiğinden, aynı kanunun 53/b maddesi hükmünce maluliyet sigortası yardımlarından yararlanamayacağına dair karar verildiği, itiraz üzerine Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu ve Adli Tıp 2. Üst Kurulundan alınan raporlarında ise; davacıda mevcut bipolar duygulanım bozukluğu arızasının işe girmeden önce mevcut olmamakla birlikte, çalışma gücünü en az %60 oranında kaybetmemiş olduğunun bildirildiği, Adli Tıp 3. İhtisas ve 2. Üst Kurul raporlarının birbiri ile uyumlu ve çelişkiyi giderir mahiyetteki raporlarına itibar edilerek davanın kısmen kabulüne dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili, Kurum işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, maluliyet tespiti ve malullük aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 25 ve 26 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 14 üncü maddesinde “ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur” hükmü öngörülmüştür. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 38 inci maddesinde “davaya ehliyet Medeni Kanun ile belirlenmiştir” hükmü yer almaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 51 inci maddesinde de “ (1) Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir.” denilmiş olup; kişinin kendisi tarafından veya yetkili kılacağı bir temsilci aracılığı ile bir davayı takip etme ve usul işlemlerini yapabilme ehliyeti olarak tanımlanan dava ehliyeti, medeni hakları kullanma (fiil) ehliyetinin medeni usul hukukunda büründüğü şekildir. Ayırt etme gücü bulunmayanlar kural olarak dava ehliyetine sahip olmadıkları için davada yasal temsilcileri tarafından temsil edilmeleri gerekir ve dava ehliyeti, dava şartlarından olduğundan, Mahkemece kendiliğinden gözetilir.

Somut olayda; dosyada mevcut raporlarda; davacının "şizofreni", "psikotik bozukluk", "bipolar bozukluk" hastalıkları bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dava ve taraf ehliyeti kamu düzenine ilişkin olup; mahkemece re’sen göz önünde tutulması gerektiğinden, davacının, dava tarihi ve sonrasında dava açma ehliyetinin bulunup bulunmadığı, dolayısıyla davacının vesayet altına alınmasının gerekip gerekmediği, vasi tayini gerekiyor ise, davaya vasi huzuru ile devam olunacağı ve Türk Medeni Kanunun 462/8 inci maddesi uyarınca dava açmaya (husumete izin) izin kararının alınması gerekeceği hususlarının tartışılıp gereği yapılmaksızın, sürdürülen yargılama ile yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının, sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.