Esas No: 2023/525
Karar No: 2023/3202
Karar Tarihi: 25.05.2023

**8. Hukuk Dairesi         2023/525 E.  ,  2023/3202 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

SAYISI : 2021/28 E., 2022/32 K.

KARAR : Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili, davalı ... vekili ve davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Kadastro sırasında; ... ilçesi, ... Köyü çalışma alanında bulunan 309 ada 4 parsel ... 2.820.53 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ..., ... ve ... adına tespit yapıldığı, itiraz üzerine kadastro komisyonunca Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek Kadastro Mahkemesine devredilmesine karar verilmiştir.

2. Davacılar ... ve arkadaşları tarafından davalılar aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası, davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Karayolları Genel Müdürlüğünce 35 m2'lik kamulaştırma sınırları dahilinde yol yapım çalışması yapıldığını, dava konusu taşınmazın bulunduğu kamulaştırma paftasının, planının idareden getirtilerek yapılacak keşifte planın uygulanmasını talep ettiklerini, kamulaştırma sınırına bir tecavüz olmadığının tespiti halinde açılan davaya bir diyeceklerinin olmadığını, aksi taktirde ise tecavüz olduğunun tespiti halinde tecavüz oranında davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın husumetten reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.11.2017 tarihli ve 2015/105 Esas, 2017/28 Karar ... kararı ile çekişmeli taşınmazın davacıların murisleri olan ... ... ... ve ...'e ait olduğunu, taşınmazın 1950'li yıllardan itibaren tarım yapılan sulu tarla olduğunu, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 üncü maddesinde belirtilen kazanma koşullarının davacılar lehine gerçekleşmiş olması nedeniyle davanın kabulüne, Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisi Sercan Aksoy tarafından hazırlanan 09.06.2016 tarihli rapor ve 13.04.2017 tarihli ek rapor ve krokilere göre, 09.06.2016 tarihli raporda 'B' harfi ile gösterilen kısmın 2.566,15 metrekare yüzölçümlü olarak, bahçe vasfı ile 1/3'er paylarla davacılar adına tesciline, aynı bilirkişi raporunda 'A' harfi ile gösterilen 254,38 metrekare yüzölçümlü yol ve dere olarak belirlenen bölümün haritasında bu niteliği ile gösterilmek üzere tescil harici bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarihli ve 2018/1040 Esas, 2020/6185 Karar ... kararında özetle; " çekişmeli taşınmazın (B) harfiyle gösterilen bölümü hakkındaki hükme yönelen davalılar Hazine vekili ile ... vekilinin sair temyiz itirazları yerinde olmadığı, ancak, Mahkemece hakkında hüküm kurulan taşınmaz bölümleri, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişinin 09.06.2016 tarihli asıl raporunda (A) ve (B) harfleriyle gösterilen bu harf kodlarıyla açıklama yapıldığı halde, Mahkemece, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişinin 13.04.2017 tarihli ek raporunun hükme esas alındığı belirtildiği gibi, anılan her iki raporda da, ... tarafından yapılan kamulaştırmaya ilişkin harita kadastro paftasıyla çakıştırılmadığından hatalı sonuca varıldığı, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporlarında, çekişmeli taşınmazın kuzey batı istikametinde kalan Erzurum – Artvin Karayolunun bir bölümü, davacılar adına tescil kararı verilen (B) ve tescil harici bırakılan (A) harfiyle gösterilen bölümlerin içinde kalmakta olup, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin raporlarında kamulaştırma haritası kadastro paftasıyla çakıştırılmadığından bu bölümün gösterilmediği, Mahkemece öncelikle, 17.06.2011 tarihli ve 2011/298 ... kamu yararı kararı alınmasına ilişkin kamulaştırma belgeleri ve kamulaştırma haritaları ... 12. Bölge Müdürlüğünden getirtilerek dosyasına konulması, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde, fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılması, fen bilirkişisinden 09.06.2016 tarihli jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine ait rapor ile kadastro paftası ve yol nedeniyle yapılan kamulaştırmaya ait kamulaştırma haritası ölçekleri eşitlenip çakıştırılmak suretiyle uygulama yapılmasının istenilmesi ve taşınmazın tescil harici bırakılmasına karar verilen (A) bölümü yönünden, davacıların hükmü temyiz etmemeleri nedeniyle, hükmü temyiz eden davalı Hazine ile ... lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilerek, taşınmazın (A) ve (B) harfiyle gösterilen bölümlerinin ne kadarlık bir kısmının kamulaştırma kapsamında yol içerisinde kaldığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahallinde keşif yapılarak bozma ilamında istenilen hususları kapsayacak şekilde usul ve Kanun'a uygun tanzim edilen bilirkişi raporuna göre dosya içindeki Karayolları 12. Bölge Müdürlüğünün 30.03.2017 tarihli ve E.94558 ... yazısı ve yazı ekindeki kamulaştırma planı kroki üzerine çakıştırıldığı ve krokide 474,33 metrekare olarak belirtilen kısmın kamulaştırılacak alan olup, bu kısmın kırmızı renkle gösterildiği, Karayolları kamulaştırma planı ile dava komusu parselin çakıştırılması sonucunda; karayolları kamulaştırma alanında kalan 474,33 m2'lik kısmın (a1) ile gösterdiği 111,52 m2'lik bölümün, dosya içindeki Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisi bilirkişisinin 09.06.2016 tarihli kök raporunda (A) harfi ile yol ve dere olarak gösterdiği 254,38 m2'lik alanın içinde kaldığı, karayolları kamulaştırma alanında kalan 474,33 m2'lik kısmın (b1) ile gösterdiği 362,81 m2'lik bölümü ise, dosya içindeki Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisi bilirkişisinin 09.06.2016 tarihli kök raporunda (B) harfi ile davacılar adına belirttiği 2.566,15 m2'lik alanın içinde kaldığı, buna göre karayollarının dava konusu 309 ada 4 nolu parselden kamulaştıracağı 474,33 m2'lik alanın krokide (al) ile gösterdiği 111,52 metrekaresinin (A) alanına isabet ettiği, (bl)'in 362,82 m2'lik kısmın ise (B) alanına isabet ettiği, tanzim ettiği krokide dava konusu 309 ada 4 nolu parselin mülkiyet sınırları siyah renkle gösterilerek jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin 09.06.2016 tarihli kök raporunda (A) ve (B) harfleri ile belirttiği sınırların ise ... renkle gösterildiği, ayrıca karayolları tarafından yapılacak kamulaştırma planına esas kamulaştırılacak alanın ise krokide kırmızı renkle gösterildiği, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin 13.07.2017 tarihli raporunda, dava konusu 309 ada 4 nolu parselde, (B) harfi ile gösterdiği 2.566,15 m2'lik kısmın, (bl) ile gösterdiği 362,82 m2'lik bölümü kamulaştırılacak alan olup, (B) alanından arta kalan ve krokide (b2) olarak gösterdiği bölüm ise 2.203,34 m2 olacağı, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin 13.07.2017 tarihli raporunda, dava konusu 309 ada 4 nolu parselde, (A) harfi ile gösterdiği 254,38 m2'lik kısmın (al) ile gösterdiği 111.52 m2'lik bölümü kamulaştırılacak alan olup, (A) alanından arta kalanı ve krokide (a2) olarak gösterdiği bölüm ise 142 86 m2 olduğuna yönelik tespitleri de dikkate alınarak davanın kabulüne, çekişmeli 309 ada 4 parsel ... taşınmazın Fen Bilirkişisi ... Çiçek tarafından hazırlanan 10.08.2022 tarihli rapor ve krokiye göre raporda "b2" harfi ile gösterilen 2.203,34 m2 kısım ve yine raporda "a2" harfi ile gösterilen 142,86 m2 kısımdan oluşan toplam 2.346,2 alanın aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle eşit paylarla davacılar adına tesciline, "b1" harfi ile gösterilen 362,82 m2 yüzölçümlü yol ve dere olarak belirlenen bölümün haritasında bu niteliği ile gösterilmek üzere tescil harici bırakılmasına, "a1" harfi ile gösterilen 111,52 m2 yüzölçümlü yol ve dere olarak belirlenen bölümün haritasında bu niteliği ile gösterilmek üzere tescil harici bırakılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili, davalı ... vekili ve davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; aleyhe karar verilen taşınmaz bölümü yönünden, çekişmeli taşınmazın zilyetlikle edinim koşullarının gerçekleşmediğini, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu ileri sürmüş ve re'sen belirlenecek hususlarla birlikte İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; aleyhe karar verilen taşınmaz bölümü yönünden, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleşmediğini, çekişmeli taşınmazın zilyetlikle kazanılamayacak taşınmazlardan olduğunu ileri sürmüş ve re'sen belirlenecek hususlarla birlikte İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; aleyhe karar verilen taşınmaz bölümü yönünden, fiilen el atılan taşınmaz bölümünün mülkiyetinin davacılara ait olduğunu, tapu kaydı kapsamında kaldığını, eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini ileri sürmüş ve re'sen belirlenecek hususlarla birlikte İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, genel mahkemeden aktarılan kadastro tespitine itiraz davası olup davacılar yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin ve çekişmeli taşınmazın kamulaştırma haritasında kalıp kalmadığının belirlenmesine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kanun'un 14, 17, 27 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Davacılar vekilinin tüm, davalılar Hazine ve ... vekillerinin (b2) bölümüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ... Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2.Ancak davalılar Hazine ve ... vekillerinin (a2) harfiyle gösterilen bölüm yönünden verilen hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Çekişmeli taşınmazın 09.06.2016 tarihli Fen Bilirkişisi Sercan Aksoy tarafından hazırlanan bozma ilamı öncesi raporda (A) harfiyle gösterilen taşınmaz bölümünün haritasında yol ve dere niteliği ile gösterilmek üzere tescil harici bırakılmasına dair verilen ilk karar, davacılar tarafından temyiz edilmemiş, davalılar tarafından taşınmazın aynı raporda (B) harfli bölümüne yönelik temyiz edilmiş ve hükmün yukarıda (IV.A.2) numaralı paragrafta açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiştir. Buna göre, taşınmazın önceki raporda (A) harfi ile bozma ilamından sonra hazırlanan ve (a2) ile gösterilen aynı taşınmaz bölümünün tescil harici bırakılmasına dair verilen önceki tarihli karar davacılar aleyhine kesinleşmiş bulunmaktadır.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan raporda (a2) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün de yol ve dere olarak haritasında gösterilmek üzere tescil harici bırakılmasına karar verilmesi gerekirken, kesinleşen hususlar gözardı edilip davalılar lehine oluşan usuli müktesep hak ihlal edilerek bu kısmın davacılar adına tesciline karar verilmesi isabetsiz olup hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacılar vekilinin tüm, davalılar Hazine ve ... vekillerinin taşınmazın (b2) bölümüne yönelik temyiz itirazlarının (V.C.3.1.) nolu bentte yazılı nedenlerle reddine;

2. 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalılar Hazine ve ... vekillerinin taşınmazın (a2) bölümüne yönelik temyiz itirazlarının (V.C.3.2.) nolu bentte yazılı nedenlerle kabulü ile hükmün 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek halinde peşin harcın temyiz eden davalı ... Başkanlığına iadesine,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 99,20 TL'nin temyiz eden davacılardan alınmasına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.