Esas No: 2024/429
Karar No: 2024/1780
Karar Tarihi: 26.02.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/429 E.  ,  2024/1780 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/133 E., 2023/381 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 15.05.1987 tarihinde sigortalı olarak çalışmaya başladığını, bu güne kadar çeşitli sigorta kollarında sigortalılığının olduğunu, 04.01.2012 tarihinden 05.04.2013 tarihine kadar EK-5 Tarım sigortalısı olduğunu ve primlerini yatırdığını, bu tarihten sonra da ara ara Ek-5 tarım sigortalısı olduğu dönemlerin mevcut olduğunu, müvekkilinin 2012 yılında Suudi Arabistan'ın Mekke de inşaat firmasında işçi olarak çalıştığını.çalışma şartlarının ağır olması nedeni ile sadece 5,5 ay çalışıp işten ayrılarak Türkiye'ye geldiğini, müvekkilinin 08.04.2019 tarihinde emekli aylığı için Kuruma başvurduğunu, ancak davacının Ek-5 Tarım sigortalısı olduğu dönemde yurtdışında olduğu gerekçesi ile Ek-5 Tarım sigortalılığına karşılık gelen 1520 gün prim ödeme gün sayısının iptal edildiğini müvekkilinin yurt dışında çalıştığı 5,5 aylık döneme isabet eden prim ödeme gün sayısının tahminen 163 gün olduğunu ve çakışan bu 163 günün iptali gerekirken müvekkilinin 1520 günü iptal etmesinin hukuki dayanağının olmadığını beyan ederek; davacının Ek 5 prim ödeme gün sayısının iptali ve emekli aylığı tahsis edilmesi talebinin reddine dair 12.04.2019 tarih E.5709238 sayılı Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davalı Kurum kayıtlarına göre davacının 08.04.2019 tarihli ve 5368910 evrak kayıt numaralı dilekçesi ile emeklilik tahsis talebinde bulunduğunu, davalı Kurum yaptığı inceleme sonrasında; davacının 04.01.2012 tarihinde yani davacının EK-5 tescilinin başvuru tarihi olarak kabul ettiği dönemde davacının yurt dışında bulunduğunun yani usulüne uygun bizzat başvurusunun bulunmadığını tespit ettiğinden Ek-5 sigortalılığının iptal edildiğinin davacıya bildirildiğini, anılan nedenlerle Ek-5 madde kapsamındaki sigortalılığın tescil tarihinde ve başvuru tarihinde; davacının yurt dışında olmasından dolayı hukuka uygun bir başvurunun olmaması ve şartları taşımaması nedeni ile davalı Kurumun yaptığı işlemlerin hukuka uygun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.01.2021 tarihli, 2019/125 Esas, 2021/21 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne, Rize Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 16.04.2019 tarih E.5909555 sayılı işleminin iptaline, davacının 04.01.2012 - 08.06.2012 tarihleri arasında Ek-5 tarım sigortalısı olamayacağı ve bu tarihler arasındaki 155 günlük Ek-5 sigortalılığının iptali gerektiğinin, davacının 08.04.2019 tahsis talep tarihini takip eden aybaşı olan 01.05.2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.06.2021 tarihli, 2021/794 Esas, 2021/1080 Karar sayılı kararı ile davacının 4 yıldan fazla süre ek 5 inci primi ödemiş ve Kurumca ek 5inci maddeye tabi olarak sigortalı olduğunun kabul edilmiş olması, muhtar ve aza beyanları kapsamıyla Mahkemece iptal edilen dönem dışında ek-5inci madde şartlarını taşıdığı ve yaşlılık aylığı kazanım şartlarının tahsis talep tarihi itibariyle oluştuğu anlaşılmakla Mahkemece verilen kararın yerinde olduğu değerlendirilmiş ve istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 24.01.2022 tarihli ve 2021/9420 E. 2022/939 K. sayılı ilamında; somut dosyada; davacının 04.01.2012-08.06.2012 tarihleri arasında yurt dışında bulunması nedeniyle tarım işlerinde hizmet akdine dayalı olarak çalışmasının mümkün olamayacağı ve 04.01.2012 - 08.06.2012 dönemindeki Ek-5 sigortalılığının iptali gerektiği, bu kapsamda kurumun Ek-5 sigortalılık tescilinin ve Ek-5 sigortalılık kapsamındaki bütün sürelerin iptal edilmesi yönündeki işleminin yerinde olmadığı değerlendirmesi isabetli ise de davacının 01.05.2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığı irdelenmek suretiyle karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davanın kabulüne, Rize Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 16.04.2019 tarih E.5909555 sayılı işleminin kısmen kabulüne, davacının sadece 04.01.2012 - 08.06.2012 tarihleri arasındaki Ek-5 sigortalılığının iptali gerektiğinin tespitine, davacının 08.04.2019 tahsis talep tarihine istinaden prim gün sayısı koşulunu sağlamadığından yaşlılık aylığına hak kazanmadığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davacının aylığa hak kazandığını, yeterli inceleme yapılmadan hüküm kurulduğunu, davalı vekili, kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının EK-5 kapsamındaki sigortalılığının iptali ile aylık talebinin reddine dair Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un EK-5, 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

26.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.