Esas No: 2022/11734
Karar No: 2023/1698
Karar Tarihi: 13.02.2023

**4. Hukuk Dairesi         2022/11734 E.  ,  2023/1698 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2020/366 Değişik İş-2020/366 Karar

SAYISI :İHK-2020/21806

HÜKÜM/KARAR :Davalıların İtirazının Kabulüne ve Davanın Reddine

SAYISI :K-2020/21825

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazların kabulü ile başvurunun reddine karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 29.05.2016 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu otobüs ile plakası tespit edilemeyen aracın çarpışması sonucu meydana gelen kazada davacının malul kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000 TL sürekli iş göremezlik tazminatının Doğa Sigorta A.Ş.'den, 15.000 TL sürekli iş göremezlik tazminatının Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş.'den, 9000 TL sürekli iş göremezlik ve 1100 TL geçici iş göremezlik tazminatının Halk Sigorta A.Ş.'den ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talebini 129.069,69 TL sürekli iş göremezlik ve 1930,49 TL geçici iş göremezlik tazminatının Halk Sigorta A.Ş.'den ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 43.023,32 TL'nin Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş.'den, 35.000 TL'nin ...den tahsiline karar verilmesi şeklinde yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını, dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, kaza tarihinden itibaren avans faizi isteminin haksız olduğunu, tarifeye göre belirlenecek vekalet ücretinin beşte biri oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı defini ileri sürdüklerini, usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddini, sunulan maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, geçici iş göremezlik talebinden sorumlu olmadıklarını, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz esas alınarak yapılmasını, tarifeye göre belirlenecek vekalet ücretinin beşte biri oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddini, kusur durumunun tespitini, müterafik kusurun dikkate alınmasını, sunulan maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz esas alınarak yapılmasını, tarifeye göre belirlenecek vekalet ücretinin beşte biri oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; sunulan maluliyet raporunda belirlenen araz ile davacının geçirdiği trafik kazası arasında illiyet bağı bulunmadığını, illiyet bağını kuran maluliyet raporunun alınmasını, trafik kazasına sebebiyet verdiği aracın davacı tarafça ispatlanması gerektiğini, kusur oranının tespitini, emniyet kemerinin takılı olup olmadığının tespiti ile müterafik kusur indirimi yapılmasını, daha önce aynı talep ile komisyona başvurulduğunu, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri talebinin teminat dışı olduğunu, rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını, SGK ödemesi varsa tespitini, temerrüde düşülmediğini, avans faizi talep edilemeyeceğini, tarifeye göre belirlenecek vekalet ücretinin beşte biri oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; plakası ve sürücüsü belirlenemeyen araç sürücüsünün %75 oranında, davacının yolcu olarak bulunduğu otobüs sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu kazada, davacının maluliyet oranının %30 olduğu, ferdi kaza sigortası genel şartları gereği maluliyet oranının %20 olduğu, travma sonrası stres bozukluğu ile kaza arasında nedensellik bağının adli tıp bilirkişisi tarafından belirlendiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak davacının tazminat alacağının hesaplandığı, geçici iş göremezlik tazminatından davalı ... ve davalı ... A.Ş. 'nin sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 1.930,49 TL geçici iş göremezlik tazminatının Halk Sigorta A.Ş.'den ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 129.069,69 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı ...'ndan, 43.023,32 TL'nin Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş.'den, 35.000 TL'nin ...den 26.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ..., davalı ... A.Ş. ve Doğa Sigorta A.Ş. vekilleri ayrı ayrı itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı ... vekili itiraz dilekçesinde; sunulan maluliyet raporunda belirlenen araz ile davacının geçirdiği trafik kazası arasında illiyet bağı bulunmadığını, illiyet bağını kuran maluliyet raporunun alınmasını, maluliyet raporları arasındaki çelişkinin giderilmesini, trafik kazasına sebebiyet verdiği aracın davacı tarafça ispatlanması gerektiğini, plakası tespit edilemeyen araca %75 kusur atfedilmesinin hatalı olduğunu, emniyet kemerinin takılı olup olmadığının tespiti ile müterafik kusur indirimi yapılmasını, daha önce aynı talep ile komisyona başvurulduğunu, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri talebinin teminat dışı olduğunu, temerrüt tarihinin hatalı belirlendiğini, tarifeye göre belirlenecek vekalet ücretinin beşte biri oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili itiraz dilekçesinde; tahkim sürecindeki hiçbir evrakın tebliğ edilmediğini, maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, davacı ev hanımı olduğundan agisiz asgari ücret üzerinden tazminat hesabı yapılmasını, emniyet kemeri takmama nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmasını, geçici iş göremezlik talebinin teminat dışı olduğunu, tarifeye göre belirlenecek vekalet ücretinin beşte biri oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; sunulan raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, raporların birbiri ile çeliştiğini, araz ile kaza arasında nedensellik bağının bulunmadığını, ferdi kaza sigortası genel şartlarına uygun nitelikte sağlık kurulu raporu alınmasını, hatır taşıması indirimi yapılmasını, tarifeye göre belirlenecek vekalet ücretinin beşte biri oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; raporlar arasında çelişki bulunduğu, düzenleyen hekimler arasında Ruh ve Sinir Hastalıkları Uzmanının olmadığı, ayrıca ferdi kaza sigortası genel şartları gereğince de maluliyet belirlenmesi gerektiği, yeni rapor alınmasına ve kaza tespit tutanağının tüm sayfalarının sunulması için davacı vekiline 10 günlük kesin süre verildiği, verilen kesin sürede davacı vekilince ara kararın gereğinin yerine getirilmediği, maluliyetin ispat edilemediği gerekçesiyle, davalı ..., davalı ... A.Ş. ve Doğa Sigorta A.Ş. vekillerinin itirazının kabulü ile ... kararının kaldırılarak yeni hüküm kurulmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınmış olan maluliyet raporu varken aynı nitelikte maluliyet raporu istenmesinin usul ekonomisi ve ve makul yargılama hakkının ihlali niteliğinde olduğunu, davacının ekonomik acz içinde olması, yeniden rapor alınmasının usul ekonomisine aykırı olduğu ve salgın hastalık nedeniyle istenilen sürede raporun temin edilemeyeceğinin belirtildiği, davanın reddi halinde ise esastan değil usulden ret kararının verilmesi gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe:

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının yolcu olarak bulunduğu otobüs ile plakası tespit edilemeyen aracın çarpışması sonucu meydana gelen kazada davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114, 115, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci, 97 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme

1. Vekâletnamesinde davadan feragat yetkisi bulunan davacı vekili 06.11.2021 tarihli dilekçesi ile davalı ... A.Ş. yönünden davadan feragat ettiğini açıkça, kayıtsız ve şartsız olarak bildirmiştir.

7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 29 uncu maddesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 310 uncu maddesine eklenen üçüncü fıkrasına göre feragatin, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılması hâlinde, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.

Buna göre temyiz incelemesi aşamasında ortaya çıkan feragat hususunun değerlendirilmesi gerekir.

2-a. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-b. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru biçimde belirlenmesi gereklidir. Söz konusu belirlemenin ise haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporlar 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Dava şartları, davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için gerekli olan şartlar olup, davanın açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. Bu nitelikleri gereği de eksiklik bulunması halinde tamamlanabilir olup olmadıklarına göre ve 6100 sayılı HMK'nın 114 ile 115. maddelerindeki düzenlemeler kapsamında ele alınmaları gerekir. Davanın esasına girilmesine engel olacak nitelikteki dava şartı eksiğinin giderilmesinin her zaman mümkün olduğu durumlarda, HMK'nın 115/2. maddesi gereği eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilip sonucuna göre karar verilmelidir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi ile zorunlu mali sorumluk sigortasından faydalanmak isteyen hak sahiplerinin dava yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapması gerektiği düzenlenmiş olmakla birlikte, başvurunun yapıldığı; ancak, eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu savunmasının olduğu durumlarda usule uygun olmadığı savunulan belgedeki eksikliğin tamamlanabileceği açıktır.

Somut olayda; İtiraz Hakem Heyetince raporlar arasında çelişki bulunduğu, düzenleyen hekimler arasında Ruh ve Sinir Hastalıkları Uzmanının olmadığı, ayrıca ferdi kaza sigortası genel şartları gereğince de maluliyet belirlenmesi gerektiği, yeni rapor alınmasına ve kaza tespit tutanağının tüm sayfalarının sunulması için davacı vekiline 10 günlük kesin süre verildiği, verilen kesin sürede davacı vekilince ara kararın gereğinin yerine getirilmediği, maluliyetin ispat edilemediği gerekçesiyle davanın esastan reddine karar verilmiş ise de; davacı vekili tarafından usulüne uygun verilen kesin sürede ara kararın yerine getirilmemesi nedeniyle dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken esastan reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.

3.Davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili 11.06.2020 tarihli tavzih dilekçesi ile; ...'nin gerekçe kısmında açıkça Halk Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olmadığının tespit edilmesine karşın kararda sorumlu tutulduğunu, verilen hükmün tavzih edilerek ve Halk Sigorta A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... karar içeriğinde davalı Halk Sigorta A.Ş'.'nin ... kararına itirazı olmadığı, karara yönelik tavzih talebinde bulunduğu, sonuç olarak davanın esastan reddine karar verildiğinden tavzih talebinin değerlendirilmesine gerek görülmediği belirtilmiştir.

Davalı Halk Sigorta A.Ş. tarafından ... kararına yönelik olarak usulüne uygun itiraz ücreti yatırılmak suretiyle süresinde itiraz başvurusu yapılmaması halinde ... kararı davalı Halk Sigorta A.Ş. yönünden kesinleşecektir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu '' Madde 305- (1) Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir.

(2) Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez. '' hükmü mevcuttur.

Dosya kapsamına göre davalı Halk Sigorta A.Ş. ... kararına itiraz etmemiş, karara yönelik tavzih dilekçesi sunmuştur. ... kararına yönelik tavzih talebinde bulunulması nedeniyle tavzih talebinin Uyuşmazlık Hakem Heyetince değerlendirilmesi ve değerlendirme sonucu verilen karara yönelik itiraz olması halinde İtiraz Hakem Heyetince değerlendirilmesi gerekir.

Sonuç olarak; ... kararına yönelik davalı Halk Sigorta A.Ş. yönünden usulüne uygun itiraz edilmemesi halinde Uyuşmazlık Hakem Heyetince davalı Halk Sigorta A.Ş.'ye yönelik kurulan hükmün kesinleştiği, kaldı ki davalı Halk Sigorta A.Ş. aleyhine hükmedilen bedelin 1.930,49 TL olduğu dikkate alındığında miktar itibariyle de davalı Halk Sigorta yönünden ... kararının kesin olduğu gözetilmeksizin tüm davalıları kapsayacak şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekili 06.11.2021 tarihli dilekçesi ile davalı ... A.Ş. yönünden davadan feragat ettiğinden bu hususun İtiraz Hakem Heyetince değerlendirilmesine,

2. Değerlendirme bölümünün (2-a) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (2-b) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,

13.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi