Esas No: 2014/5333
Karar No: 2015/13024
Karar Tarihi: 23.12.2015

**20. Hukuk Dairesi         2014/5333 E.  ,  2015/13024 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi ... ve ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

1995 yılında yapılan kadastro sırasında ... mevkiinde bulunan 130 ada 1 ilâ 11 ve 138 ada 5 nolu, ... mevkiinde bulunan 191 ada 48, 66, 67, 68, 69 ve 165 nolu, ... mevkiinde bulunan 221 ada 46 ilâ 53, 64, 66 ilâ 69 nolu, ... köyü 152 ada 184 nolu parseller hakkında ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1970/275 Esas sayılı dosyasında davalı oldukları belirtilerek 3402 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca malik haneleri açık olarak tespit edilmişlerdir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1963/73 sayılı dosyasında; davacılar ... Alan ve ... tarafından açılan davada ... ... köyü Eresul, ... mevkiinde bulunan ... ... ... ... le çevrili tahminen 20 dönüm; aynı köy ... mevkiinde bulunan ... ... ... sahibi mülk, ... ... ... ile çevrili tahmini 8 dönüm, aynı köy ... mevkiinde bulunan ... esik ve yol, ... ... ... esik ve ... yol ile çevrili tahmini 4 dönüm, aynı köy ... köyü hududu ... (Kapaklı) mevkiinde bulunan ... ... ... ... ... kaş ve ... koyak ile çevrili tahmini 20 dönüm taşınmazın tarafların müşterek murisleri... ... Koca’nın tasarruf ve zilyetliğinde iken ölümü ile mirasçılarına kaldığı ve zilyetliğin nizasız fasılasız devam ettiği, taşınmazların hisseleri oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı ..., cevap dilekçesinde, taşınmazların murisin ölümünden sonra 1957 yılında taksim edildiğini, ... mevkiindeki tarlanın kuzey kısmındaki bölümünün ...’a verildiğini, miktarının 30 dönüm kadar olup vergi kaydının da onun üzerine olduğunu, 24.10.1936 tarihli senetteki parayı alarak diğer miras alacaklarından vazgeçtiğini, davacı ... Alan’ın davalının kız kardeşi Zöhre’nin kızı ve davalı ...’in de babası olduğunu, ikisinin paylarının birlikte mütalaa edilerek iki göz ev, yarım dönüm hefkere ve ... Eresil mevkiindeki tarlanın yarısını aldıklarını, murisin karısı ...’in hissesini 07.12.1956 tarihli senetle davalıya devir ve temlik ettiğini ileri sürerek, davacıların taşınmazlarda haklarının bulunmadığını davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın temyizi üzerine, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 10/01/1969 tarih ve 1968/7073-1969/79 saylı kararı ile, taşınmazların hududunda çalılık olması nazara alınarak ... Yönetiminin davaya dahil edilmesi, ayrıca ...'e ait senedin tanıklarının dinlenerek satışı teyit edip etmedikleri, satış var ise hangilerinin satıldığı hususlarının araştırılması gerekliliğinden bahisle bozulmuştur.

Bozma kararından sonra 1970/275 Esasını alan dosyada yapılan yargılama sonucunda mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın temyizi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 12/11/1991 tarih 1990/18842-1991/15593 sayılı kararı ile Kapaklı mevkiinde bulunan krokide (D) harfi ile gösterilen 29.960 m2, ... mevkiinde bulunan krokide (C) harfi ile gösterilen 17.100 m2’lik ve ... mevkiinde bulunan ve krokide (A) ve (B) harfleri ile gösterilen toplam 27.216 m2'lik kısımlar yönünden hükmün onanmasına ve ...u mevkiinde bulunan ve krokide (B) harfi ile gösterilen 12.280 m2 lik kısım yönünden ise ...’in 07.12.1956 tarihli senette kocasından kalan yeri satmış olması nedeni ile taşınmazın öncesinin ...’e mi yoksa... ... ’a mı ait olduğunun belirlenmesi gerekliliğinden bahisle bozulmuştur.

Bozma kararından sonra 2005/260 Esasını alan dosyada verilen görevsizlik kararı ile dosya kadastro mahkemesine gönderilmiş olup kadastro mahkemesinde 2006/4 Esasını alıp aralarındaki bağlantı nedeni ile 1995/158 ile birleştirilmiştir. Yine, ... köyü 152 ada 178 parsel yönünden de davalı olduğundan bahisle ... Kadastro Müdürlüğünce tutanağı gönderilmiş ve 1994/396 Esasına kaydedilen dosya da mahkemenin 1995/158 esas sayılı dosyası ile birleştirilmiştir.

Dosyalar birleştirildikten sonra askı ilânı yaptırılmış yargılamaya devam edilmiştir.

Mahkemece, davacıların davasının kısmen kabulüne,

... ili ...köy köyü ... mevkiinde bulunan 191 ada 48 numaralı parselin tamamının, 191 ada 66 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (H) harfi ile gösterdiği 6390,39 m2 miktarlı kısmının, 191 ada 67 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (J) harfi ile gösterdiği 6544,46 m2 miktarlı kısmının, 191 ada 68 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (P) harfi ile gösterdiği 228,76 m2 miktarlı kısmının, 191 ada 69 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (N) harfi ile gösterdiği 619,77 m2 miktarlı kısmının,

... köyü Kapaklı mevkiinde bulunan 152 ada 178 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (Y) harfi ile gösterdiği 1642,14 m2 ve (Z) harfi ile gösterdiği 138,56 m2 miktarlı kısmının,152 ada 184 parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (R) harfi ile gösterdiği 599,55 m2, (T) harfi ile gösterdiği 1755,27 m2, (U) harfi ile gösterdiği 60359,82 m2, (AB) harfleri ile gösterdiği 1682,04 m2, (AC) harfleri ile gösterdiği 5732,91 m2 ve (AD) harfleri ile gösterdiği 6472,17 m2 miktarlı kısmının, kadastro tespit tutanağındaki vasıfları ile ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.05.1960 gün ve 1960/93/206 sayılı veraset ilâmına göre 64 payda 50 payının (ölü) ..., 11 payının ...(Mehmet oğlu) ve 3 payının ... Alan (... kızı,... ... kızı ... kızı) adlarına tespit ve tesciline,

...köy köyü ... mevkiindeki 221 ada 52 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterdiği 3132,49 m2 miktarlı kısmının, 221 ada 53 numaralı parselin tamamının, 221 ada 64 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (E) harfi ile gösterdiği 1912,99 m2 miktarlı ve (G) harfi ile gösterdiği 82,29 m2 miktarlı kısmının, 221 ada 65 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (C) harfi ile gösterdiği 1399,23 m2 miktarlı kısmının kadastro tespit tutanağındaki vasıfları ile ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.05.1960 gün ve 1960/93-206 sayılı veraset ilâmına göre ölü... ... mirasçıları adlarına tespit ve tesciline,...köy köyü ... mevkiinde bulunan 191 ada 165 numaralı 4075,28 m2 miktarlı parselin kayalık ve çalılık vasfı ile ... adına tespit ve tesciline,

...köy köyü ...u mevkiinde bulunan 221 ada 46, 221 ada 47, 221 ada 48, 221 ada 49, 221 ada 50 ve 221 ada 51, 221 ada 66, 221 ada 67, 221 ada 68 ve 221 ada 69 numaralı parsellerin tamamının teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli Ek 6 başlıklı tablodaki miktarları ve ... vasfıyla, 221 ada 52 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterdiği 3132,49 m2 miktarlı kısmının, 221 ada 64 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (F) harfi ile gösterdiği 2817,51 m2 miktarlı kısmının, 221 ada 65 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (D) harfi ile gösterdiği 79,35 m2 miktarlı kısmının ... vasfıyla,...köy köyü ... mevkiinde bulunan 191 ada 66 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.11.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (I) harfi ile gösterdiği 2420,46 m2 miktarlı kısmının, 191 ada 67 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (K) harfi ile gösterdiği 2695,69 m2 miktarlı kısmının, 191 ada 68 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (L) harfi ile gösterdiği 471,94 m2 miktarlı kısmının, 191 ada 69 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (M) harfi ile gösterdiği 2375,70 m2 miktarlı kısmının ... vasfıyla, ... köyü Kapaklı mevkiinde bulunan 152 ada 178 numaralı parselin teknik bilirkişinin 27.11.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (V) harfi ile gösterdiği 16143,68 m2 miktarlı kısmının, 152 ada 184 parselin teknik bilirkişinin 27.1.2009 havale tarihli raporuna ekli krokide (S) harfi ile gösterdiği 110778,95 m2, (AF) harfi ile gösterdiği 436347,98 m2, miktarlı kısmının, ... vasfıyla ... adına tespit ve tesciline, fazlaya dair taraf taleplerinin reddine, karar verilmiş, daha sonra tavzih kararı ile hükmün 4. bendinin (a) alt bendinde yer alan 5 satırdaki "...ekli krokide..." ibaresinden sonra gelen "...(B) harfi ile gösterdiği 3132,49 m2 miktarlı kısmının.." ibaresinin çıkarılarak yerine "...(A) harfi ile gösterdiği 4800,40 m2 miktarlı kısmının..." ibaresinin yazılması şeklinde düzeltilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı ... mirasçıları ... ve arkadaşları vekili tarafından dayanılan veraset ilâmının hatalı olduğu, müvekkillerine eksik pay verildiği, ... yapılan yerlerin de artık ... vasfını kaybettikleri, 2/B olarak ayrılmaları gerektiği gerekçesiyle temyiz edilmiş, ... ve ... Yönetimi tarafından da esasa yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde 3402 sayılı Kanun çalışmalarına esas olmak üzere 6831 sayılı Kanun gereğince 1992 yılında yapılan ... kadastrosu ve 3302 sayılı Kanunla değişik 2/B uygulaması arazi kadastrosu ile birlikte ilân edilmiş, ancak eldeki dava nedeniyle kesinleşmemiştir.

Mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yetersiz olduğu gibi kurulan hüküm de usul ve kanuna aykırıdır.

Şöyle ki; mahkemece, asliye hukuk mahkemesinde davalı olduğu belirtilerek 3402 sayılı Kanun'un 30/2 maddesi gereğince malik hanesi açık olarak gönderilen bütün parseller hakkında araştırma yapılarak hüküm kurulmuştur. Halbu ki, dava konusu taşınmazlarla ilgili ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/10/1989 tarih 1970/275 E., 1989/678 K. sayılı kararı ile verilen hüküm Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 12/11/1991 tarih 1990/18842-1991/15593 sayılı kararı ile Kapaklı mevkiinde bulunan krokide (D) harfi ile gösterilen 29.960 m2, ... mevkiinde bulunan krokide (C) harfi ile gösterilen 17.100 m2’lik ve ... mevkiinde bulunan ve krokide (A) ve (B) harfleri ile gösterilen toplam 27.216 m2'lik kısımlar yönünden ... Yönetimi ve ...nin temyiz itirazlarının reddine karar verilerek onanmış, ...u mevkiinde bulunan ve krokide (B) harfi ile gösterilen 12.280 m2 lik kısım yönünden ise ...’in 07.12.1956 tarihli senette kocasından kalan yeri satmış olması nedeni ile taşınmazın öncesinin ...’e mi yoksa... ... ’a mı ait olduğunun belirlenmesi gerekliliğinden bahisle bozulmuştur.

Bu durumda, mahkemece yapılması gereken iş: ... bilirkişiden, anılan asliye hukuk mahkemesi kararında hükme esas alınan kroki ile kadastro paftası çakıştırılması istenerek Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin onama-bozma kararına konu edilen bölümlerin hangi kadastro parsellerine isabet ettiği belirlenmeli, onanarak kesinleşen bölümler dışında kalan ve bozmaya konu edilen ...u mevkiinde bulanan (B) harfi ile gösterilen 12820 m2 lik bölüme isabet eden kadastro parsellerinin 3402 sayılı Kanunun 30/2 maddesi gereğince tamamı hakkında ... ve zilyetlik araştırması yapılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, böyle bir araştırma yapılmaksızın Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin onama-bozma kararı dikkate alınmaksızın bütün parseller davalıymış gibi uygulama yapılması doğru değildir.

O halde; mahkemece doğru sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmazların bulunduğu yöreye ait en eski tarihli hava fotoğrafı, memleket haritası ile dava tarihinden 15 - 20 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş ...ik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal ... memleket haritaları ve varsa amenajman planları ile uydu fotoğrafları bulunduğu yerlerden istenip getirilerek dosya keşfe hazırlanmalı, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve ... Bakanlığı (... ve ... ... Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman ... yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir ... yüksek mühendisi veya mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir harita mühendisi bilirkişi yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, öncelikle ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/10/1989 tarih 1970/275 E., 1989/678 K. sayılı dosyasında hükme esas alınan kroki ile kadastro paftası çakıştırılarak Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin onama - bozma kararına konu edilen bölümlerin hangi kadastro parsellerine isabet ettiği belirlenmeli, onanarak kesinleşen bölümler dışında kalan ve bozmaya konu edilen ...u mevkiinde bulanan (B) harfi ile gösterilen 12820 m2 lik bölüme isabet eden kadastro parsellerinin 3402 sayılı Kanunun 30/2 maddesi gereğince tamamının dava konusu olduğu göz önünde bulundurularak, getirtilen belgeler çekişmeli taşınmazlar ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ...dan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ...dan yer kazanılamayacağı, öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü, ağaçların yaşı, cinsi, sayısı, kapalılık durumu, ...si, incelenmeli, çekişmeli taşınmazların eylemli durumu incelenerek değerlendirilmeli; yukarıda değinilen belgeler ... ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-... (... fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri, hava fotoğraflarında çekişmeli taşınmazlar ve ...sinin ... aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve kullanım şekli ile memleket haritasındaki durumunun ne olduğu ve ... içi açıklık olup olmadığının açıklandığı, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.

Yukarıda açıklanan yönteme göre yapılacak araştırma sonunda, taşınmazların ... olmadığı ve zilyetlikle iktisap edilecek yerlerden olduğu anlaşılırsa, bu defa 3402 sayılı Kanunun 14 ve 17. maddelerindeki koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı; imar ve ihya üzerinde durulup, bu konuda ve zilyetliğin tesbiti yönünden tanık beyanlarına başvurulmalı; taşınmazların öncesinin ne olduğu, imar ve ihyanın kim tarafından ve hangi tarihte tamamlanıp bittiği, zilyetliğin hangi tarihte başlayıp kimler tarafından ne biçimde sürdürüldüğü, kullanımın ekonomik amacına uygun olup olmadığı, tanıkların imar ve ihya ile zilyetlik olgusunu hangi olaylarla nasıl hatırladıkları saptanmalı; taşınmazların öncesinde ne şekilde tasarruf edildiği ayrıntılı biçimde açıklattırılmalı, zilyet olduğu belirlenen kişilerin belgesiz zilyetlik yoluyla kazandıkları toprak olup olmadığı, varsa cinsi ve miktarı tapu ve ilgili kadastro müdürlüklerinden çekişmeli taşınmazlar dışında, başka taşınmazlar için salt zilyetlik nedenine dayalı olarak açtıkları tescil davalarının bulunup bulunmadığı mahkemeler yazı işleri müdürlüğünden sorulup tesbit edilmeli ve Yargıtay bozma ilâmında belirtilen hususlarla ilgili araştırma yapılarak, 3402 sayılı Kanunun 30/2. maddesi gereğince tarafların iddiaları doğrultusunda gösterecekleri deliller ile mahkemece re'sen lüzum görülen diğer deliller de toplanıp, dava konusu taşınmazların gerçek hak sahibi adına tesciline karar verilmesi gerekir.

Ayrıca, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 12/11/1991 tarih 1990/18842-1991/15593 sayılı kararı ile onanmasına karar verilen bölümde kaldığı belirlenen parsellere ilişkin malik hanesi açık olarak kadastro tutanak asılları dosya içinde bulunan parsellerin bu davanın konusu olmadıkları göz önünde bulundurularak olağan yollardan kesinleştirme işlemlerinin yapılması için ilgili birime gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.

SONUÇ :Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı ... ve arkadaşları vekili ile davalılar ... ve ... Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 23/12/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.