Esas No: 2020/10798
Karar No: 2023/5248
Karar Tarihi: 30.11.2023

**12. Ceza Dairesi         2020/10798 E.  ,  2023/5248 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/510 E, 2015/694 K

SUÇ : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Pazar (Rize) 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 23.12.2015 tarihli ve 2015/510 Esas, 2015/694 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan 2863 sayılı Kanun 65 inci maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 52 nci maddesinin birinci, ikinci fıkraları ve 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2 yıl 6 ay hapis ve 2000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz nedenleri; Hakkında verilen kararı temyiz ettiğine ilişkin.

III. OLAY VE OLGULAR

A.Yerel mahkemenin kabulü; "İddia, sanık savunması, katılan kurum vekilleri yakınması, keşif tutanağı bilirkişi raporları, nüfus kaydı, adli sicil kaydı ve tüm dosya kapsamından; suç yerinde 02.06.2015 tarihinde kontrol görevi yapan Çamlıhemşin İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerinin sanığın yukarıda belirtilen mevkide sit alanı içerisinde kalan alana herhangi bir kurumdan izin almaksızın yapı yaptırdığından bahisle sanığın cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır. Katılan kurum sanıktan şikayetçi olmuştur. Müştekilere davetiye çıkarılmıştır. Sanık savunmasında söz konusu yapıyı tapulu arazisi üzerinde bal satmak için büfe olarak yaptırdığını savunmuştur.

2863 sayılı Kanun'un 65 inci maddesinin birinci fıkrası ''Tescil edilen sit alanları ve korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarının bu Kanuna göre tebliğ veya ilan edilmiş olmasına rağmen yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarar görmesine kasten sebebiyet verenler ile koruma bölge kurullarından izin alınmaksızın inşaî ve fiziki müdahale yapanlar veya yaptıranlar, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. '' hükmüne amirdir.

Yapılan yargılamalar esnasında kurul kararları, sit haritası, tapu kayıtları getirtilmiş, mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılmış ve dava konusu taşınmazın Trabzon kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulunun 31.10.1991 tarihili kararı ile sit alanı ilan edilmiş, 31.10.1991 tarih ve 1185 sayılı kararı ile tescilli doğal sit alanı içerisinde kaldığı ve sanığın tavsif edilen eyleminin 2863 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde tanımlanan inşai ve fiziki müdahale niteliğinde bulunduğu hususu keşfen tespit edilmiştir.

Dosya tümü ile incelendiğinde sanığın tescil edilen sit alanları ve korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarının yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarar görmesine sebebiyet verdiği, ayrıca koruma bölge kurullundan izin almadan inşai ve fiziki müdahalede bulunduğu anlaşılmıştır. Bu nedenlerle sanığın üzerine atılı suç sübuta ermiştir.

Yasa koyucu bu suç için iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası öngörmüştür. Adli para cezası 5237 sayılı Kanunun 52 nci maddesinin birinci fıkrası ''Adlî para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde yediyüzotuz günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir'' hükmü uyarınca alt sınırı 5 tam gün olarak kabul edilmek zorundadır. Üst sınırı ise beş bin tam gün karşılığıdır.

Sanığın mahkememizce duruşmada yapılan gözlemle tespit edilen durumu, sanığın mahkememizdeki saygılı tutum ve davranışları ile toplumda da böyle bir kişi olarak kabul edilmesi gerektiği, adli sicil kaydı, mahkememizce sanığın kimlik bilgileri alınırken tespit edilen ve yine kollukça tespiti yaptırılan sosyal ekonomik durumu, fiil ile cezada orantılılık ilkesi, işlenen fiilin haksızlık içeriği, cezadan beklenen amaç, suç nedeniyle bozulan kamu düzeninin bozulmuşluk durumu diğer bir ifade ile toplumdaki infial, suçun işlendiği yerin korunmaya değer doğal güzelliği olan yer olması ve suçun işlendiği zamanın bu gibi doğal güzelliklerin tahrip edilmeye ve yok edilmeye sistemli şekilde başlandığı zaman olması ve failin saiki, suç konusunun önemi, sanığın bilirkişi raporlarına göre meydana getirdiği zarar ve tehlikenin ağırlığı nazara alınarak nazara alınarak 5237 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi uyarınca temel ceza belirlenirken (2 yıl ilâ 5 yıl hapis ve 5 ila 5.000 tam gün adli para arası) alt sınırdan uzaklaşılarak 3 yıl hapis ve 120 tam gün karşılığı adli para cezası olarak belirlenmiştir. Sanığın duruşmadaki tutum ve davranışları, sanığın geleceği üzerindeki etkisi ve cezanın sanığın geleceği üzerindeki etkileri göz önünde bulundurularak lehine takdiri indirim uygulanmıştır.

Sanığa verilen hapis cezasının miktarı itibari ile 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesinin altıncı ve 5237 sayılı Kanun'un 51 inci ve 1 yıl ve daha az hapis cezaları için uygulanan 5237 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin tatbikine kanunen yer olmadığına, karar kesinleştiğinde Çamlıhemşin Belediyesi Başkanlığı'na ve İl idare Kuruluna 3194 sayılı Kanun'un 32 nci maddesi kapsamında işlem yapılmak üzere bildirimde bulunmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde karar verilmiştir.

B.Sanık savunmasında; "Üzerime atılı suçlamaları kabul etmiyorum. Ben tapulu arazimde 2 metre eninde ve 2 metre boyunda bal satmak için büfe yaptım. Büfeyi ben yaptırdım. Söz konusu yerin sit alanı olduğunu bilmiyordum. Diyeceklerim bundan ibarettir. Dedi " şeklinde beyanda bulunmuştur.

C.Mahkemece 15.09.2015 tarihinde suç mahallinde keşif yapılmış, akabinde fen bilirkişisi ve inşaat bilirkişisi tarafından rapor tanzim edilmiştir.

IV. GEREKÇE

02.06. 2015 tarihli yapı tatil zaptı ile sanığın doğal sit alanı olarak tescil edilmiş alanda izinsiz 1.50x2.90 metre ebatlarında büfe yaptırdığının tespit edilmesi üzerine hakkında 2863 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan kamu davası açıldığı, sanığın aşamalarda alınan savunmalarında uzun yıllardır yol kenarında bal sattığını, soğuktan korunmak maksadıyla suça konu kulübeyi yaptırdığını beyan ettiği, mahkemece yapılan keşif akabinde alınan fen bilirkişi raporunda suça konu alanın orman parseli içerisinde kaldığının ve III. Derece doğal sit alanı içerisinde kaldığının tespit edildiğinin bildirildiği, inşaat bilirkişi raporunda suça konu yapının bina vasfında olduğunun ve bina için Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulundan izin alınması gerektiğinin bildirildiği anlaşılmakla, dosya kapsamı, toplanan deliller dikkate alındığında mahkemenin kabulünde hukuka aykırılık görülmemiştir

Ancak ;

UYAP üzerinden alınan adli sicil kayıtlarına göre sabıkası olmayan ve 05.06.1940 doğumlu olup suç tarihinde 65 yaşından büyük olan sanık hakkında, erteleme kararı verilebilmesi için altmış beş yaşını bitirmiş olan kişiler bakımından ceza süresinin üst sınırının üç yıl olduğu hususu göz ardı edilerek "sanığa verilen hapis cezasının miktarı itibariyle" şeklinde yerinde olmayan gerekçe ile 5237 sayılı Kanun'un 51 inci maddesinin uygulanmamasına karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Pazar (Rize) 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 23.12.2015 tarihli ve 2015/510 Esas, 2015/694 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.11.2023 tarihinde karar verildi.