Esas No: 2021/308
Karar No: 2024/358
Karar Tarihi: 20.11.2024

**Ceza Genel Kurulu         2021/308 E.  ,  2024/358 K.**

**"İçtihat Metni"**

İTİRAZ

HÜKÜMLÜ

İtirazname No : 2020/88505

KARARI VEREN

YARGITAY DAİRESİ : 6. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ :Ağır Ceza (TMK 10. madde ile görevli)

SAYISI : 224-3

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık ...'in, mağdur ...'e karşı nitelikli yağma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 149/1-c-d maddesi uyarınca beş kez 12 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 149/1-c maddesi uyarınca üç kez 12 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, yağma suçundan TCK'nın 148/1. maddesi uyarınca üç kez 8 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, mağdur ...'a karşı alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit suçundan TCK'nın 150/1. maddesi delaletiyle aynı Kanun'un 106/2-c ve 43/1. maddeleri uyarınca 6 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve tefecilik suçundan TCK'nın 241, 43/1 ve 52. maddeleri uyarınca 8 yıl 9 ay hapis ve 140.000 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına; sanık ...'ın, mağdur ...'e karşı nitelikli yağma suçundan TCK'nın 149/1-c-d. maddesi uyarınca beş kez 12 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 149/1-c maddesi uyarınca üç kez 12 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, mağdur ...'a karşı alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit suçundan TCK'nın 150/1. maddesi delaletiyle aynı Kanun'un 106/2-c ve 43/1. maddeleri uyarınca 6 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, katılan ...'e yönelik teşebbüs aşamasında kalan yağma suçundan TCK'nın 148/1 ve 35. maddeleri uyarınca 4 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, mağdur ...'ye yönelik tehdit suçundan TCK'nın 106/1-1. maddesi uyarınca 1 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına, katılan ...'a yönelik tehdit suçundan TCK'nın 106/1-2 ve 43/1. maddeleri uyarınca 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve tefecilik suçundan TCK'nın 241, 43/1 ve 52. maddeleri uyarınca 8 yıl 9 ay hapis ve 140.000 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına, sanıklar hakkında tüm suçlar yönünden TCK'nın 53 ve 63. maddeleri uyarınca hak yoksunluğuna ve mahsuba ilişkin (TMK 10. madde ile görevli) Adana (Kapatılan) 8. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 14.01.2014 tarihli ve 224-3 sayılı hükümlerin, sanıklar müdafileri, katılanlar vekilleri ve Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 03.06.2015 tarih ve 245-41181 sayı ile tefecilik ve katılan ...’a yönelik tehdit suçları yönünden kurulan hükümlerin katılanlar hakkında vekâlet ücreti hükmedilmesi yönünden düzeltilerek onanmasına, diğer hükümlerin ise onanmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 24.05.2021 tarih ve 88505 sayı ile; "Yüksek Ceza Genel Kurulu'nun 17.01.2019 gün ve 2016/6-1257 E. ve 2019/12 sayılı kararında saptadığı gibi, tüm sanıklar yönünden mahkemenin gerekçesinin yetersiz olması nedeniyle, haklarında ilk derece mahkemesince mahkûmiyet kararı verilip Yüksek Dairenizin 03.06.2015 tarihli kararı ile hükümleri onanan/düzeltilerek onanan sanıklar yönünden de söz konusu kararların bozulmasının gerektiği değerlendirilmektedir. Bu nedenle, sanık ... hakkında mağdur ... ...'a yönelik tehdit, mağdur ...'a yönelik tehdit, mağdur ...'a yönelik yağmaya teşebbüs, mağdur ... ...'e yönelik tehdit, mağdur ... ...'a yönelik yağma ve yine sanık hakkında tefecilik suçundan verilen mahkûmiyet, sanık ... hakkında mağdur ... ...'e yönelik tehdit, mağdur ... ...'a yönelik yağma ve yine sanık hakkında tefecilik suçundan verilen mahkûmiyet kararlarının da bozulması gerektiği," görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 6. Ceza Dairesince 28.06.2021 tarih ve 18842-12359 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU VE KAPSAMI

İtirazın kapsamına göre inceleme sanık ... hakkında tefecilik, mağdur ...'a karşı alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit, mağdur ...'e karşı nitelikli yağma ve yağma suçlarından; sanık ... hakkında tefecilik, mağdur ...'e karşı nitelikli yağma, mağdur ...'a karşı alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit, katılan ...'e yönelik teşebbüs aşamasında kalan yağma, mağdur ...'ye yönelik tehdit ve katılan ...'a yönelik tehdit suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklar ... ve ...'e isnat edilen nitelikli yağma, tehdit ve tefecilik suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin Anayasa’nın 141 ve CMK'nın 34, 230 ve 232. maddelerinde öngörülen şekilde yasal ve yeterli gerekçe içerip içermediğinin belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Sanık ...'in, tefecilik ve mağdurlar ... ile ...'a yönelik eylemleri nedeniyle nitelikli yağma; sanık ...'ın, tefecilik, mağdurlar ... ve ...'a yönelik eylemleri nedeniyle nitelikli yağma, katılan ...'e yönelik eylemi nedeniyle teşebbüs aşamasında kalan nitelikli yağma, mağdur ...'ye yönelik eylemi nedeniyle tehdit ve katılan ...'a yönelik eylemi nedeniyle tehdit suçlarından cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı,

Yapılan yargılama sonucunda Yerel Mahkemece kararın "Kanıtların değerlendirilmesi ve gerekçe" bölümünde, önce bütün delillere yer verildiği, ardından "Böylece iddiaya, katılan ve mağdurların beyanlarına, savunmalara, bir kısım katılana gönderilen ve yukarıda içerikleri belirtilen mesajla, tanık beyanlarına, teşhis tutanaklarına, bir kısım katılanın ibraz ettikleri tapu kayıtları, senet fotokopileri, ortaklık senedi ve ek protokol örneği, bir kısım sanığın iş yerleri, evleri ve araçlarında ele geçen senetler, tapu senetleri, ortaklık protokolü, ek protokol, mağdurların iddialarına konu olan olaylarla ilgili olarak güvenlik güçlerince elde edilen banka ödeme dekontları ve kambiyo senedi örnekleri, mağdur ... ...'a karşı işlenen yağma suçu kapsamında sanık ...'in suçta kullandığı... plakalı aracı için aldırdığı akaryakıtla ilgili 7 adet mazot alım fişi aslı, koruma ücreti adı altında mağdur ... ...'dan alınan paralara ilişkin not kağıdı ve tüm dosya kapsamına göre; sanık ...'in tefecilik, mağdurlar ... ve ... ...'a karşı tehdit suçunu, mağdur ...'a karşı yağmaya teşebbüs suçunu, mağdure ...'a karşı dolandırıcılık ve yağma suçlarını, mağdurlar ... ... ve ... ...'a karşı yağma suçlarını, sanık ...'in tefecilik, mağdurlar ..., ... ... ve ... ...'a karşı yağma suçlarını, mağdure ...'a karşı şantaj suçunu, sanıklar ... ve ...'ın tefecilik ve mağdur ... ...'a karşı yağma suçunu, sanık ...'in mağdur ... ...'a karşı yağma suçunu işledikleri kanaatine varıldığından, sanıkların bu suçlardan cezalandırılmalarına karar vermek gerekmiştir." şeklindeki gerekçe ile sanık ... hakkında tefecilik, mağdur ...'a karşı alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit, mağdur ...'e karşı nitelikli yağma ve yağma; sanık ... hakkında tefecilik, mağdur ...'e karşı nitelikli yağma, mağdur ...'a karşı alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit, katılan ...'e yönelik teşebbüs aşamasında kalan yağma, mağdur ...'ye yönelik tehdit ve katılan ...'a yönelik tehdit suçlarından mahkûmiyet hükümleri kurulduğu,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise sanıklar ... ve ... hakkında kurulan mahkûmiyet hükümlerinin gerekçesinin yetersiz olduğu düşüncesiyle itiraz yoluna başvurduğu,

Anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Duruşmaların açık ve kararların gerekçeli olması" başlıklı 141. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır." şeklinde düzenlenmiştir.

CMK'nın "Kararların gerekçeli olması" başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında;

"Hâkim ve mahkemelerin her türlü kararı, karşı oy dahil, gerekçeli olarak yazılır. Gerekçenin yazımında 230. madde göz önünde bulundurulur. Kararların örneklerinde karşı oylar da gösterilir.”,

"Hükmün gerekçesinde gösterilmesi gereken hususlar" başlıklı 230. maddesinde de;

"(1) Mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde aşağıdaki hususlar gösterilir:

a) İddia ve savunmada ileri sürülen görüşler.

b) Delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilmesi; bu kapsamda dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi.

c) Ulaşılan kanaat, sanığın suç oluşturduğu sabit görülen fiili ve bunun nitelendirilmesi; bu hususta ileri sürülen istemleri de dikkate alarak, Türk Ceza Kanunu'nun 61 ve 62. maddelerinde belirlenen sıra ve esaslara göre cezanın belirlenmesi; yine aynı Kanun'un 53 ve devamı maddelerine göre, cezaya mahkûmiyet yerine veya cezanın yanı sıra uygulanacak güvenlik tedbirinin belirlenmesi.

d) Cezanın ertelenmesine, hapis cezasının adlî para cezasına veya tedbirlerden birine çevrilmesine veya ek güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına veya bu hususlara ilişkin istemlerin kabul veya reddine ait dayanaklar.

(2) Beraat hükmünün gerekçesinde, 223. maddenin ikinci fıkrasında belirtilen hâllerden hangisine dayanıldığının gösterilmesi gerekir.

(3) Ceza verilmesine yer olmadığına dair kararın gerekçesinde, 223. maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen hâllerden hangisine dayanıldığının gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen hükümlerin dışında başka bir karar veya hükmün verilmesi hâlinde bunun nedenleri gerekçede gösterilir.",

Hükümlerine yer verilmiştir.

Yüksek Ceza Genel Kurulunun 2003/7-223, 2003/239 ve 2004/4-23, 2004/38 sayılı kararlarında da açıklandığı üzere;

Karar; sorun, gerekçe ve sonuç bölümlerinden oluşur. Sorun bölümünde, somut olay ile suçun işlenmesindeki özellikler ve suçun ne şekilde işlendiği açıklanmalı, gerekçe kısmında mevcut deliller irdelenmeli, delillerle sonuç arasındaki bağ, diğer bir söylemle neden bu sonuca varıldığı anlatılmalı ve hukuki nitelendirme yer almalıdır. Sonuç, hüküm kısmında ise CMUK'un 268. maddesi uyarınca, verilen kararın ne olduğu, uygulanan yasa maddeleri, hükmolunan ceza miktarı, yasa yollarına başvurmanın mümkün olup olmadığı duraksamaya yer vermeyecek biçimde açıkça gösterilmelidir.

Gerekçe/esbabı mucibe; tarafların esasa müessir iddia, savunma ve taleplerinin dinlendiğini, hangisinin hangi nedenle makbul addedilip üstün tutulduğunu, hangi beyan ya da delilin niçin kabul edilmediğini (İHAM Kuznetsov/Rusya, B. No: 184/02, 11/4/2007, §§ 84, 85,Boldea/Romanya, B. No: 19997/02, 15/2/2007, § 30; Hiro Balani/İspanya, B. No: 18064/91, 9/12/1994, § 27.), bu cümleden olarak; maddi vakıanın kabulüne hangi delillere dayanılarak ulaşıldığını açıklamalıdır. Karar mahkûmiyete ilişkin ise; eylemin hangi suçu oluşturduğuna dair hukuki değerlendirmeler ile cezanın belirlenmesi ve kişiselleştirilmesine ilişkin kriterlerin, somut olaya özgü hangi olgusal temellere göre belirlendiğini gösterilmelidir.

Yargılama faaliyeti sonucunda ortaya çıkan vicdani kanaatin oluşum sürecinin inikâsı olan gerekçe; akla, bilime, hukuka ve dosya kapsamına uygun, tarafların ve kamuoyunun ikna ve güveni ile kanun yolu mahkemelerinin denetimine elverişli yeterlilikte (Hadjianastassiou/Yunanistan, B. No: 12945/87, 16/12/1992, § 33.) olduğunu açıkça ortaya koymalı, gerek kendi içinde gerekse hüküm fıkrası ile çelişki oluşturacak ifade ve unsurlar barındırmamalıdır.

Nihayet bir cihette hükmün meşruiyetini tahkim eden hukuki ve edebi bir metin olması itibarıyla insan onuruna, mahkemenin mehabetine, hukuk biliminin gerekleri ile temel kavramların da özgün anlamları ile kullanıldığı Türkçenin belagat ve selasetine yaraşır bir üslupla kaleme alınmalıdır.

Gerekçeli karar hakkı, kişilerin adil bir şekilde yargılanmalarını sağlamayı ve denetlemeyi amaçlamakta, tarafların muhakeme sırasında ileri sürdükleri iddialarının kurallara uygun biçimde incelenip incelenmediğini bilmeleri ve ayrıca demokratik bir toplumda, kendi adlarına verilen yargı kararlarının sebeplerini toplumun öğrenmesinin sağlanması için de gerekli olmaktadır (Sencer Başat ve diğerleri [GK], B. No: 2013/7800, 18/6/2014, §§ 31, 34.).

Hükmün gerekçeyi ihtiva etmemesi, CMK'nın 289/1-9 ve 1412 sayılı CMUK'nın 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 308/7. maddeleri uyarınca hukuka kesin aykırılık hâllerinden birini oluşturacaktır.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde:

Gerekçeli kararın "Kanıtların değerlendirilmesi ve gerekçe" bölümünde, öncelikle bütün delillere yer verildiği ardından "Böylece iddiaya, katılan ve mağdurların beyanlarına, savunmalara, bir kısım katılana gönderilen ve yukarıda içerikleri belirtilen mesajla, tanık beyanlarına, teşhis tutanaklarına, bir kısım katılanın ibraz ettikleri tapu kayıtları, senet fotokopileri, ortaklık senedi ve ek protokol örneği, bir kısım sanığın işyerleri evleri ve araçlarında ele geçen senetler, tapu senetleri, ortaklık protokolü, ek protokol, mağdurların iddialarına konu olan olaylarla ilgili olarak güvenlik güçlerince elde edilen banka ödeme dekontları ve kambiyo senedi örnekleri, mağdur ... ...'a karşı işlenen yağma suçu kapsamında sanık ...'in suçta kullandığı... plakalı aracı için aldırdığı akaryakıtla ilgili 7 adet mazot alım fişi aslı, koruma ücreti adı altında mağdur ... ...'dan alınan paralara ilişkin not kağıdı ve tüm dosya kapsamına göre; sanık ...'in tefecilik, mağdurlar ... ve ... ...'a karşı tehdit suçunu, mağdur ...'a karşı yağmaya teşebbüs suçunu, mağdure ...'a karşı dolandırıcılık ve yağma suçlarını, mağdurlar ... ... ve ... ...'a karşı yağma suçlarını, sanık ...'in tefecilik, mağdurlar ..., ... ... ve ... ...'a karşı yağma suçlarını, mağdure ...'a karşı şantaj suçunu, sanıklar ... ve ...'ın tefecilik ve mağdur ... ...'a karşı yağma suçunu, sanık ...'in mağdur ... ...'a karşı yağma suçunu işledikleri kanaatine varıldığından, sanıkların bu suçlardan cezalandırılmalarına karar vermek gerekmiştir." şeklindeki gerekçe ile sanıklar hakkında mahkûmiyet hükümlerinin kurulduğu, kararda; delillerin bir bütün hâlinde sayıldığı ve fakat sanıklara isnat edilen suçlar ile delillerin her bir sanık yönünden ilişkilendirilip tartışılmadığı, olay kabulünün yapılmadığı, mahkûmiyet hükümlerine esas alınan ve reddedilen delillerin neler olduğuna, hangi delillerin makbul addedilip üstün tutulduğuna, maddi vakıanın kabulüne hangi delillere dayanılarak ulaşıldığına yer verilmediği, böylece vicdani kanaatin oluşum sürecinin, hukuka ve dosya kapsamına uygun olarak kararda ayrı ayrı gösterilmemiş olmasına nazaran, sanıklar hakkındaki mahkûmiyet hükümlerine ilişkin gerekçenin Anayasa’nın 141 ve CMK'nın 34, 230 ve 232. maddelerinde öngörülen şekilde kanuni ve yeterli gerekçeyi içermediği kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 03.06.2015 tarihli ve 245-41181 sayılı, sanık ... hakkında tefecilik, mağdur ...'a karşı alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit, mağdur ...'e karşı nitelikli yağma ve yağma; sanık ... hakkında tefecilik, mağdur ...'e karşı nitelikli yağma, mağdur ...'a karşı alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit, katılan ...'e yönelik teşebbüs aşamasında kalan yağma, mağdur ...'ye yönelik tehdit ve katılan ...'a yönelik tehdit suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerine ilişkin onama ve düzeltilerek onama kararlarının KALDIRILMASINA,

3- (TMK 10. madde ile görevli) Adana (Kapatılan) 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.01.2014 tarihli ve 224-3 sayılı, sanık ... hakkında tefecilik, mağdur ...'a karşı alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit, mağdur ...'e karşı nitelikli yağma ve yağma; sanık ... hakkında tefecilik, mağdur ...'e karşı nitelikli yağma, mağdur ...'a karşı alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit, katılan ...'e yönelik teşebbüs aşamasında kalan yağma, mağdur ...'ye yönelik tehdit ve katılan ...'a yönelik tehdit suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin, Anayasa'nın 141 ve CMK'nın 34, 230 ve 232. maddelerinde öngörülen şekilde kanuni ve yeterli gerekçeyi içermemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

4- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı kabul edilip Özel Dairenin sanık ... hakkında tefecilik, mağdur ...'a karşı alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit, mağdur ...'e karşı nitelikli yağma ve yağma; sanık ... hakkında tefecilik, mağdur ...'e karşı nitelikli yağma, mağdur ...'a karşı alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit, katılan ...'e yönelik teşebbüs aşamasında kalan yağma, mağdur ...'ye yönelik tehdit ve katılan ...'a yönelik tehdit suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerine ilişkin onama ve düzeltilerek onama kararlarının kaldırılarak Yerel Mahkemenin mahkûmiyet hükümlerinin bozulmasına karar verilmesi nedeniyle sanıkların cezalarının İNFAZLARININ DURDURULMASINA ve yüklenen suçlardan sanıkların cezaevine alınmış olmaları hâlinde TAHLİYELERİNE, başka bir suçtan hükümlü veya tutuklu olmadıkları takdirde derhal salıverilmeleri için YAZI YAZILMASINA,

5- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.