Esas No: 2017/4544
Karar No: 2018/6743
Karar Tarihi: 27.03.2018

**9. Hukuk Dairesi         2017/4544 E.  ,  2018/6743 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 15.04.2008 tarihinde işe başlasa da 13.06.2008 tarihinde sigortasının başlatıldığını, ... kaydına göre 30.04.2011 tarihinde işten çıkarıldığını, her ne kadar 1061895 işyeri numarasından sigorta kaydı yürümüş ise de TOKİ Başkanlığının ... 200 yataklı Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinin yapımında sorumlu inşaat mühendisi olarak çalıştığını, her iki davalının işçi alacaklarına karşı müşterek ve müteselsil sorumlu olduklarını ileri sürerek; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı, gece çalışması ile Pazar çalışması ve fazla mesai ücreti ve maaş alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı TOKİ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin işveren sıfatı bulunmadığını, zira yüklenici firma ile idare arasında imzalanan eser sözleşmesinin 6. maddesinde sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedelle akdedildiğini, buna göre anahtar teslimi suretiyle yapılacak işin müteahhit firmaya devredildiği için 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun 1/son maddesi ve yeni İş Kanununun 2. maddesi uyarınca idarenin hiçbir şekilde tazminatla sorumlu tutulamayacağını, 4857 Sayılı İş Kanununun 36. maddesine istinaden...İnş. Taah. Tic.ve San. Ltd.Şti.'nin 12 nolu hakedişinde 15.06.2011 tarihinde ...'na 3 aylık toplamı olarak ödeme yapıldığını, ücret ödemesine ilişkin yükleniciden alınan 3 aylık onaylı ücret bordrosunun ve ... hizmet dökümünün dilekçe ekinde gönderildiğini savunarak; davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece özetle; ... kayıtları, celp olunan işçi özlük dosyası, dinlenen tanık beyanları, dosya ekinde bulunan iki klasör halindeki belgelerin,bilirkişi raporu ve toplanan delillerin değerlendirilmesinde; davacının gece çalışması ile ilgili talebinden vazgeçtiği, talebinin kıdem ihbar yıllık ücretli izin, fazla mesai ve net hafta tatili ücret alacağı ile ücret alacağı talebinden ibaret olduğu, davacının çalıştığı inşaatın götürü usulle ve ihale ile tib sözleşme uyarınca... İnşaata verildiği, yapılacak inşaatın konut inşaatı olmayıp ... Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinin inşaatının yaptırılması işi olduğu, inşaatın toki tarafından ...firmasına yaptırıldığı, kontrol elemanlarınca da sürekli kontrol edildiği, inşaatın Sağlık Bakanlığına ait olduğu, yapımının Toki Tarafından üstlenildiği, tokinin de bu işi ...Ltd. ye yaptırdığı, Toki yetkililerinin Al- Reş çalışanlarına emir ve talimat verdiği ve o ortada bizatihi Toki tarafından , bu gayeye uygun olarak toplu konut yapımının söz konusu olmadığı, iş yerinde başka firmalarında ...Proje A.Ş gibi çalıştırıldığı, bu itibarla davalılar arasında alt- üst işveren ilişkisinin mevcut olduğu, dosyadaki emsal içtihatların Toki tarafından yaptırılan toplu konut inşaatları için söz konusu olabileceği, davacının bu inşaatta 15 Nisan 2008- 30 Nisan 2011 tarihleri arasında 3 yıl 15 gün çalıştırılıp günlük son brüt ücretinin 116, 66 TL olduğunu, maaş ve fazla mesai ücretli ve diğer haklarının ödenmediği, kıdem ve ihbar tazminatı ile kullandırıldığı işverence kanıtlanmayan yıllık ücretli izin alacağının mevcut olduğu, yine fazla mesai yaptırılıp ücretin ödenmediği, hafta tatillerinde de çalıştırıldığı ücretinin ödenmediği, ayrıca maaş alacağının da mevcut olduğu, fazla mesai ve hafta tatili çalışmalarının tanık beyanlarıyla sabit olduğu anlaşılarak, hakkaniyet indirimine maruz bırakılması gerektiği, davacının günde 3.5 saat fazla mesai yaptığı, ayrıca 81 Pazar fiilen çalışmasının mevcut olduğu,...'in ...Proje Uluslararası A.Ş. gönderdiği yazıdan da anlaşılacağı üzere 27.957,96 TL maaş ve prim alacağının mevcut olduğu ve bakiye alacağının kaldığı,çalışma belgesine göre davacının işe başlama tarihinin 15/04/2008 olduğu davacının vazgeçtiği gece çalışması ücret alacağı talebinin reddinin gerektiği, davanın belirsiz alacak davası olması nedeniyle faizin kıdem tazminatı dışında dava tarihinden başlatılması gerektiği, ortada şeklen ve ifadelerde anahtar teslimi ihale dense de gerçek de ortada anahtar teslimi bir iş olmadığı görülerek alacaklar müştereken ve müteselsilen hüküm altına alınarak karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı ... vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut uyuşmazlıkta davalı TOKİ kamu kurumu olup,kamu kuruluşu niteliğinde bir kuruluşu olup,4857 Sayılı İş Kanunu'nun 36.maddesinde;

Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler.

Bunun için hakediş ödeneceği ilgili idare tarafından işyerinde şantiye şefliği işyeri ilân tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilân asılmak suretiyle duyurulur. Ücret alacağı olan işçilerin her hakediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmez.

Anılan müteahhitlerin bu işverenlerdeki her çeşit teminat ve hakedişleri üzerinde yapılacak her türlü devir ve el değiştirme işlemleri veya haciz ve icra takibi bu işte çalışan işçilerin ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.

Bir işverenin üçüncü kişiye karşı olan borçlarından dolayı işyerinde bulunan tesisat, malzeme, ham, yarı işlenmiş ve tam işlenmiş mallar ve başka kıymetler üzerinde yapılacak haciz ve icra takibi, bu işyerinde çalışan işçilerin icra kararının alındığı tarihten önceki üç aylık dönem içindeki ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.

“kapsamında ihlale makamı sıfatındadır. Bu nedenle davalı Toki'nin davadaki sorumluluğu bu madde kapsamında değerlendirilmelİdir.

Mahkemece karar gerekçesinde TOKİ ile diğer davalı şirket arasındaki ilişki asıl işveren-altişveren ilişkisi olarak değerlendirilmiş ise de; hükmün 1 numaralı bendinde TOKİ'nin sorumluluğu 36.madde kapsamında değerlendirilerek sonuca gidilmiştir.

Netice olarak davalı TOKİ'nin sorumluluğu hükmün 1 numaralı bendinde belirtildiği şekilde 5.610,15 TL ücret alacağı ile sınırlı olup, TOKİ hükmün 2 numaralı bendinde belirtilen işçilik alacaklarından ihale makamı olarak sorumlu değildir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 27.03.2018 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

K A R Ş I O Y

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumdan Dairemiz sayın çoğunluğunun bozma kararına katılamıyorum.27.03.2017