Esas No: 2023/3646
Karar No: 2024/7155
Karar Tarihi: 07.10.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/3646 E.  ,  2024/7155 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2428 Esas, 2023/681 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2019/246 E., 2022/656 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 24.09.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp, hazır bulunan davacılar vekili Avukat ..., ..., ... ve davalılar ... ve ... Yapı A.Ş. vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin dava dışı ... ile birlikte davalı ......A.Ş.'nin ortakları olduklarını, davalı ...'a ait olan Fikirtepe Kentsel Dönüşüm alanında yer alan adalar üzerinde ... ... ile birlikte dava konusu Fikirtepe projesinin yürütüldüğünü, Fikirtepe Projesinin gerçekleştirileceği taşınmazların tevhit/ifraz işlemi öncesi davalı ... adına tapuda kayıtlı olduğunu, aynı zamanda Fikirtepe Projesi kapsamında kalan taşınmazların diğer malikleriyle de ... tarafından gayrımenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin yapıldığını, inşaat için gerekli tüm izinlerin ... tarafından alındığını, projenin ... ait olduğunu, ... ...'nın davacılardan mal kaçırmak için ... yönetim kurulu başkanı sıfatıyla yönetim yetkisini kötüye kullanıp genel kurulda karar almadan Fikirtepe projesinin uygulanacağı tapuları, diğer maliklerin imzaladığı sözleşmeleri topluca davalıların oluşturduğu ortaklığa devrettiğini, davalılardan ... AŞ'nin ortak ve yetkilisinin ... ...'nın oğlu ... ... olup bu durumun da muvazaayı gösterdiğini, taşınmazların 3.430.396,99 TL bedelle devrinin gerçekleştirildiğini, devir bedelinin ... ... ve onun kontrolündeki şirketlere aktarıldığını, tüm bu işlemlerin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 408 inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendine aykırı olup, ...'ın önemli miktarda mal varlığının genel kurul kararı olmaksızın gerçekleştirilen işlemle devrinin sağlandığını ileri sürerek; öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı ... tarafından diğer davalılar ... - ...’ya devri yapılan Fikirtepe Projesi’nin ve bu proje kapsamında alınan izin ve ruhsatların devrinin, davalı ...’tan diğer davalı şirketlere yönelik yapılan tapuların devrine yönelik işlemlerin, Fikirtepe Projesi kapsamında bölgede bulunan taşınmazlara malik kişiler ile ... arasında yapılan sözleşmelerin davalılar ... - ...’ya devrine yönelik ... 8. Noterliğinin 29.05.2015 tarih 8376 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Yapım Ek Sözleşmesi ile bu mahiyetteki Mahkemece tespiti talep edilen diğer devir sözleşmelerinin batıl/geçersiz olduğunun tespitine, İstanbul ili ... İlçesi Merdivenköy Mahallesi 3424 ada nolu 4, 5, ve 6 sayılı parsellerde bulunan davalı ... tarafından diğer davalılar ... - ...’ya devri yapılan taşınmazların ve bu taşınmazlar üzerinde inşa edilen ve kat irtifakı tesis edilen binalarda bulunan bağımsız bölümlerde ve ticari alanlarda davalılar ... - ... adına kayıtlı tapuların iptali ile ... adına tesciline, Fikirtepe Projesi kapsamında ve/veya malikler ile imzalanan düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri veya benzer mahiyetteki sözleşmeler uyarınca davalılar ... - ...’nın payına düşen bağımsız bölümlerin ve ticari alanlardaki payların tespiti ile bu bağımsız bölümlerin ve ticari alanlardaki payların tapularının iptali ile ... adına tesciline, Fikirtepe Projesi ile ilgili Çevre İl Müdürlüğü, ... Belediye Başkanlığı ve ilgili kurumlar nezdindeki tüm inşaat ve diğer izin ve ruhsatların ... adına tesciline ve vaki durumun eski haline getirilmesine; bu talebin kabul edilmemesi halinde İstanbul ili ... İlçesi Merdivenköy Mahallesi 3424 ada no’lu 4, 5, ve 6 sayılı parsellerde bulunan davalı ... tarafından diğer davalılar ... - ...’ya devri yapılan Fikirtepe Projesi’nin ve bu proje kapsamında alınan izin ve ruhsatların devrinin, davalı ...’tan diğer davalı şirketlere yönelik yapılan tapuların devrine yönelik işlemlerin, Fikirtepe Projesi kapsamında bölgede bulunan taşınmazlara malik kişiler ile ... arasında yapılan sözleşmelerin davalılar ... - ...’ya devrine yönelik ... 8. Noterliğinin 29.05.2015 tarih 8376 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Yapım Ek Sözleşmesi ile bu mahiyetteki mahkemece tespiti talep edilen diğer devir sözleşmelerinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 19 uncu maddesi uyarınca muvazaalı olduğunun tespitine ve İstanbul ili ... İlçesi Merdivenköy Mahallesi 3424 ada no’lu 4, 5, ve 6 sayılı parsellerde bulunan davalı ... tarafından diğer davalılar ... - ...’ya devri yapılan taşınmazların ve bu taşınmazlar üzerinde inşa edilen ve kat irtifakı tesis edilen binalarda bulunan bağımsız bölümlerde ve ticari alanlarda davalılar ... - ... adına kayıtlı tapuların iptali ile ... adına tesciline, Fikirtepe Projesi kapsamında ve/veya malikler ile imzalanan düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri veya benzer mahiyetteki sözleşmeler uyarınca davalılar ... - ...’nın payına düşen bağımsız bölümlerin ve ticari alanlardaki payların tespiti ile bu bağımsız bölümlerin ve ticari alanlardaki payların tapularının iptali ile ... adına tesciline, Fikirtepe Projesi ile ilgili Çevre İl Müdürlüğü, ... Belediye Başkanlığı ve ilgili kurumlar nezdindeki tüm inşaat ve diğer izin ve ruhsatların ... adına tesciline ve vaki durumun eski haline getirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Yapı Turizm Enerji İnşaat San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı gerçek kişilerin ABD vatandaşı olduğunu ve teminat yatırması gerektiğini, ayrıca davacıların 11.06.2010 tarihli mutabakat anlaşması uyarınca diğer davalı ...'a proje bazlı ve sınırlı olarak ortak olduklarını, davacıların dava konusu Fikirtepe Projesine destek vermediklerini, ... tarafından Fikirtepe Projesi kapsamında 2015 yılına kadar arsa sahipleriyle satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin akdedildiğini, yaşanan ekonomik zorluklar nedeniyle sözleşmelerin tamamlanamadığını, projenin devam ettirilemeyeceğinin anlaşılması imzalanan sözleşmelere aykırılık nedeniyle tazminat ödenmesinin gerekmesi nedeniyle şirketi zarara uğratmamak adına projeyi devir zorunluluğunun doğduğunu, inşaat ruhsatlarının ...-... Adi Ortaklığı adına düzenlendiğini, davalı ... adına kayıtlı devre konu olabilecek önemli miktarda mal varlığının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacıların aktif husumetinin bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, ayrıca davacı gerçek kişilerin teminat yatırması gerektiğini, dava konusu iddiaların 6102 sayılı Kanun'un 408 inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi kapsamında değerlendirilemeyeceğini, ... adına kayıtlı hiçbir taşınmazın müvekkiline yahut ... Yapı...A.Ş'ye devredilmediğini, bu yüzden tapu iptal ve tescil talebinde bulunulamayacağını, kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin iki tarafa borç yükleyen sözleşmeler olup davalı ...'ın bu sözleşmedeki edimlerini yerine getirememiş olması nedeniyle tüm hak ve yükümlülüklerini ...-... Adi Ortaklığına devrettiğini, bu devre arsa sahiplerinin de muvafakatının bulunduğunu, ayrıca tüm ruhsat, izin ve inşaat faaliyetlerinin de adi ortaklık eli ile yürütüldüğünü, adi ortaklığın tüm edimlerini yerine getirerek proje kapsamında meydana getirilen birçok bağımsız bölümün üçüncü kişilere devrinin yapıldığını, ayrıca ... hakkında İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/276 E. sayılı dosyasında tasfiye davasının görüldüğünü, bu davanın tasfiye neticesinden etkilenecek olması nedeniyle tasfiye davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... İnşaat ve San. A.Ş. davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; şirket ortağı olan davacıların aktif husumetinin bulunduğu, geçersizlik ve muvazaa iddiaları bakımından kanunda öngörülmüş bir zamanaşımının bulunmadığı, davalı ...'ın bir kısım arsa sahipleriyle kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığı, bu sözleşmelerin diğer davalılara devredildiği, geri kalan arsa sahipleriyle davalı ...-... adi ortaklığı tarafından sözleşme imzalandığı, ... tarafından imzalanan sözleşmelerin devri için arsa sahiplerinin muvafakatlerinin alındığı, devir karşılığı ... tarafından yapılan masrafların ve devir bedelinin fatura edilmek suretiyle ...'a ödendiği, ...'ın o günkü finansal yapısı itibariyle davaya konu projeyi tamamlama yeterliliğine sahip olmadığı, kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin şirket açısından bir finansal değer taşımadığı, davalı ...'ın projeyi tamamlama imkanının bulunmadığı, yüklenilen tazminatlar nedeniyle finansal risk altında olduğu, devir ile bu risklerin sonlandırıldığı bilgilerine yer verildiği, anılan kanuni düzenleme uyarınca şirketin önemli mal varlığının yönetim kurulunca devri için genel kurul kararı gerekli olduğu, somut olayda ise ...'a ait mal varlığının ya da taşınmazların devrinin söz konusu olmayıp ...'ın arsa malikleri ile yaptığı kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin arsa sahiplerinin de muvafakatleri de alınmak suretiyle devredilmesine ilişkin olduğu, bu nedenle devir için şirket genel kurulundan karar alınmasına gerek olmadığı, bu hukuki sebebe dayalı geçersizlik iddiasının bu nedenle yerinde görülmediği, davacılar vekilinin terditli olarak ileri sürdüğü ikinci talebin ise muvazaa iddiasına dayalı olup kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin devrine ilişkin bu işlemler bakımından muvazaanın söz konusu olmadığı, çünkü bu devir karşılığı davalı şirkete tüm masraflarının ve ayrıca devir bedelinin fatura karşılığı ödendiği, muvazaanın koşullarının somut olayda mevcut olmadığı, salt devir bedelinin düşük olmasının muvazaa iddiasını kabule yeterli olmadığı, davalı ... tarafından belediye ya da diğer kuruluşlardan alınmış ruhsat veya izin bulunmadığı, dolayısıyla davacılar vekilinin taşınmazlara ilişkin ruhsatların devrinin muvazaalı olduğu iddiasının yerinde görülmediği, ...'a ödenmiş olan masraf bedelinin ve devir bedelinin ... ... tarafından onun kontrolündeki şirketlere aktarılmış olmasının şirket yöneticisinin sorumluluğunu doğuracak nitelikte olabilirse de davalı şirketlerin muvazaa yaptığına dair kanıt oluşturmadığı gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ve davalılar ... Yapı... A.Ş. ve ... İnşaat... A.Ş. vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı ...'ın ..., Merdivenköy Mahallesi 3424 Ada, 4-5 ve 6 parsellerde bulunan taşınmaz maliklerinden büyük bir kısmıyla kat karşılığı inşaat sözleşmeleri imzaladığı, ancak proje kapsamında yer alan tüm arsa sahipleriyle sözleşme imzalayamadığı, sözleşme örneklerine göre, davalı ...'ın projesine göre inşaat yapmayı üstlendiği, yapılacak inşaat sonucu ortaya çıkacak bağımsız bölümlerin tamamının %43'ün ...'a, diğer bağımsız bölümlerin ise arsa sahiplerine ait olacağının kararlaştırıldığı, ...'ın inşaat yapım sürecinde bir kısım kiraları ödemeyi ve bazı yan edimler yüklendiği, arsa malikleriyle sadece kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin imzalandığı, ...'a herhangi bir tapu devrinin yapılmasının söz konusu olmadığı, ...'ın bir kısım arsa malikleriyle anlaşma sağlayamadığı, mevcut sözleşmeleri de Adi Ortaklığa devrettiği, kalan bu arsa malikleriyle kat karşılığı inşaat sözleşmelerini ise arsa sahipleriyle ...- ... Adi Ortaklığının yaptığı, ... tarafından alınmış bir inşaat ruhsatının bulunmadığı, sözleşme devirlerinin yapıldığı sırada henüz ...'ın arsa maliklerinden talep edeceği bir alacak hakkının doğmadığı, dolayısıyla kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin davacının aktifinde yer alan bir mal varlığı olmadığı, bu devirlerin yapılması için şirket yönetiminin genel kurul kararı almasına gerek bulunmadığı, imzalanan sözleşmelerin ... ve ortakları bakımından "beklenen haklar" niteliği de kazanmadığı, Mali Müşavir tarafından düzenlenen raporda davalı ...'ın mali tablolarının incelendiği, ...'ın davaya konu inşaat projesini yapmaya yeterli aktifinin bulunmadığı, projeyi yapacak aktife ve sermayeye sahip olmayan şirket yönünden davacılar vekilinin bahsettiği şekilde beklenen hakların varlığından söz edilemeyeceği, ticaret sicil kayıtları incelendiğinde her iki davacının davalı ...'ın münferit yetkili yöneticileri oldukları, 2015-2016 yıllarında yapılan devir işlemlerine ve 2017 yılında davalılar ...- ... tarafından inşaat ruhsatı alınıp inşaatların bitme aşamasına geldiği dava tarihine kadar yapılan inşaat çalışmalarına karşı herhangi bir girişimde de bulunmadığı, davalı ... ile ...- ... Adi Ortaklığını oluşturan şirketler arasında, kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin devri konusunda açık bir irade olduğu, davalı ......A.Ş.nin ortağı ve yetkilisinin, davalı ... yetkilisiyle baba-oğul olması ya da ... ortakları arasında husumet ve başka bir davanın bulunması yahut şirket ortağının başka bir davada tazminata mahkum olmasının muvazaayı ispata yeterli olmadığı, nitekim bu devir işlemlerini takiben ...- ... Adi Ortaklığı tarafından inşaata başlandığı, tamamlanma aşamasına getirildiği, bağımsız bölüm tapuları oluşturulduğu, sözleşmelerindeki edimlerin büyük oranda yerine getirildiği, bu haliyle tarafların devir iradesinin gerçek olduğu anlaşılmakla davalılar arasında mutlak muvazaa bulunduğundan söz edilemeyeceği, devir bedelinin de fatura karşılığı ...'a ödenmiş olduğu, ödemelerin yeterli olup olmadığı hususu, muvazaa iddiası kapsamında değil ancak bir sorumluluk davası içinde tartışılabilecek hususlar olup aksi yöndeki istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı, keşif sonucu alınan raporda belirlenen değerin, inşaatın büyük oranda bitirilmiş hâldeki değeri olduğu ve bu değerin sözleşme devir bedeliyle kıyaslanarak sonuca gidilmesinin mümkün olmayacağı, davalı ... Yapı... A.Ş. ve ... İnşaat... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun sadece ihtiyati tedbire yönelik olduğu, yargılama sürecinde dava konusu bir kısım bağımsız bölümler üzerine ihtiyati tedbir konulduğu, ihtiyati tedbir kararının istinaf denetiminden de geçtiği, ihtiyati tedbir kararının etkisinin mahkeme kararında aksi belirtilmediği takdirde, nihai kararın kesinleşmesine kadar devam edeceği, İlk derece mahkemesi nihai hükmünü verirken tedbirin kaldırılması yönünde bir karar vermediğinden ihtiyati tedbirin hüküm kesinleşinceye kadar devam edeceği, ilk derece mahkemesince tedbirin kaldırılmamış olmasında usul ve yasaya aykırılık görülmediği gerekçesiyle her iki taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tapu iptali ve tescili istemine ilişkin olup, uyuşmazlık şirketin malvarlığının devri hususunda genel kurul kararına ihtiyaç olup olmadığı ve muvazaa şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 33, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un 408 inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi,6098 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalılardan ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile ... Yapı Turizm Enerji İnş. San. ve Tic. A.Ş.'ne verilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, 07.10.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.