Esas No: 2023/1420
Karar No: 2023/1649
Karar Tarihi: 23.02.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/1420 E.  ,  2023/1649 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/336 E., 2022/1746 K.

DAVALILAR : 1- ...Madencilik ve Tic. A.Ş.

vekili Avukat ...

2- Sosyal Güvenlik Kurumu vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 23.03.2019

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gümüşhane Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2019/101 E., 2021/672 K.

Taraflar arasındaki meslek hastalığının tespiti aksine kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin ... SGK sicil numarası ile SGK kayıtlarıyla da sabit olduğu üzere, davalılardan ...Madencilik ve Ticaret A.Ş.'nin ... Köyündeki Maden işletmesinde 01.06.2012 tarihi ile 29.03.2016 tarihleri arasında yer altı Kazıma ve Yükleme (Yükleyici Loder) İş Makinesi Operatörü olarak çalıştığını, çalışmış olduğu süre içerisinde yer altındaki çalışma koşulları ile ilgili olarak, maskelerin kumaş maske olması nedeniyle son derece kalitesiz oluşu, galerilerde fon sisteminin olmayışı, mazotun son derece kalitesiz oluşu, patlamada zehirli gazda çalıştırılması, çalışma saatlerinin fazla olması, fazla mesaiye zorlama, emici fonların sık sık arızalanması ve yetersiz olması, kepçelerde filtrelerin zamamında değiştirilmemesi, kış aylarında yeterince sıcaklığın sağlanmaması, kışlık ekipmanların zamanında verilmeyişi, aşırı toz ve dumanda çalışmaya zorlanması, yeraltı kamyonlarının zamamında filtre değişiminin yapılmaması, son derece havasız bir ortamda çalışmaya zorlanması, fere sisteminin olmaması, nem, toz, duman ve zehirli gaz ortamında hava yeterince temizlenmeden operatörlerin çalışılmaya zorlanması ve çalıştırılması, kör galerilerde operatörlerin çalışmaya zorlanması, kabinsiz kepçelerde çalıştırılması, amirlerin operatörleri ve çalışanları yanlış ve tecrübesiz olarak yönlendirmesi ve yeterli sağlık taramasının yapılmaması gibi nedenlerle gencecik yaşında sağlığının bozulduğunu ve kronik böbrek yetmezliği sonucu malulen emekliye ayrıldığını, müvekkilinin tedavi gördüğü Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, KTÜ Farabi Hastanesi ve Gümüşhane Devlet Hastanesinde yapılan tedavilerinde kendisinin bu denli malül olmasına çalışmış olduğu işyerindeki olumsuz şartların sebep olduğunu öğrendiğini, müvekkilinin şu an Gümüşhane Devlet Hastanesi Diyaliz Bölümünde haftanın 3 günü diyalize bağlandığını, Gümüşhane Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016 / 696 E. sayılı dosyasında görülen tazminat davasının verilen ara kararı gereği SGK Gümüşhane Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne meslek hastalığı ile ilgili olarak müracaatta bulunulduğunu ancak iş bu kurumun 19.11.2018 tarihli cevap dilekçesinde kronik böbrek yetmezliği hastalığının mesleki olmadığının bildirildiğini, mahkemece taraflarına “Meslek Hastalığının Tespiti” davası açmak için süre verilmesi nedeniyle, davacı müvekkilin davalılardan ...Madencilik ve Ticaret A.Ş.'ye ait işyerinde çalışma koşullarının olumsuzluğu nedeniyle genç yaşta ağır hastalığa yakalanarak akabinde malulen emekliye ayrılmasına neden olan hastalığının meslek hastalığı olduğunun tespiti için iş bu davanın açılması zorunluluğunun doğduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle davalarının kabulü ile, davacı müvekkilinin davalılardan ...Madencilik ve Ticaret A.Ş.'ye ait ... ili ... Köyündeki Maden işletmesindeki işyerinde çalışma koşullarının olumsuzluğu nedeniyle genç yaşta ağır hastalığa yakalanarak akabinde malulen emekliye ayrılmasına neden olan hastalığının Meslek Hastalığı Olduğunun Tespitine, aksi yöndeki davalı kurumun 17.09.2018 tarih ve 06285 sayılı kurum işleminin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde; davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde müvekkilinin ...Madencilik ve Ticaret A.Ş. firmasında 01.06.2012 ile 29.03.2016 tarihleri arasında kazıma ve yükleme iş makinesi operatörü olarak çalıştığını, buradaki kötü çalışma koşullarından dolayı müvekkilinin böbrek hastalığına yakalandığını belirttiğini, bunun bir meslek hastalığı olduğu gerekçesiyle 28.11.2017 tarihinde Kuruma başvuran davacının talebinin Kurum Sağlık Kurulu tarafından 17.09.2018 tarihinde reddedildiğini, meslek hastalığının 5510 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde: ”Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir.” biçiminde tanımlandığını, davacının dosyaya sunduğu belgelerden de anlaşılacağı üzere ... hakkında Gümüşhane Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 25.05.2018 tarihli belgede böbrek rahatsızlığının nedeninin tam olarak belirlenemediğinin belirtildiğini, Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi tarafından 30.05.2018 tarihinde düzenlenen raporda da hastanın hastalığına ilişkin veriler verilmekle birlikte bunun meslek hastalığına ilişkin olduğuna dair bir ibare bulunmadığını, ... Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi de bu belgelere dayanarak verdiği 17.09.2018 tarih ve 06285 sayılı kararında davacıda meslek hastalığı bulunmadığına karar verildiğini, nitekim davacının Kurum dosyası incelendiğinde diğer davalı şirket tarafından iş sağlığı ve güvenliği programlarına sokulduğunu, yine davalı şirket kayıtları ile Kurum denetmenlerince hazırlanan rapordan anlaşılacağı üzerine kendisine gerekli ekipmanın verildiğinin anlaşıldığını, davacının şirketteki çalışmasını sürdürdüğü süre boyunca böbrek hastası olduğunu gösterir bir durumunun bulunmadığını, davacının 29.03.2016 tarihinde işten ayrıldığını, kuruma başvurarak kendisine yaşlılık aylığı tahsis edildiğini, işten ayrıldıktan yaklaşık 2 yıl sonra sağlık kurumlarına başvurduğunu, hastalığın işten ayrıldıktan sonra ortaya çıktığının düşünülse bile 5510 sayılı Kanun 14 üncü maddesi uyarınca, işten ayrılma ile hastalanma arasında belirli bir sürenin bulunması gerektiğini, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde bu sürelerin 1 yıl olarak belirtildiğini, yukarıda açıklanan ve mahkemece dikkate alınacak nedenlerle davacının davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ...Maden ve Ticaret A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde; Sosyal Güvenlik Kurumunun davacının meslek hastalığı olmadığına karar verdiği ve bu kararın iptali istendiğine göre asli davalının sosyal güvenlik kurumu olduğunu, bu dava sonunda açılabilecek tazminat davasının davalı şirketi ilgilendireceği için şirketin ancak müdahil davalı konumunda olması gerektiğini, bu sebep ile husumet itirazında bulunduklarını, esasa ilişkin itirazlarının dava dilekçesinin 3 üncü bendinde “kendisinin bu denli malül olmasına çalışmış olduğu iş yerindeki olumsuzlukların sebep olduğu” denildiğini, oysaki tüm bu hastanelerde verilen raporlar da hastalığın meslek hastalığı olmadığının belirlendiğini, ayrıca maluliyet raporunda da meslek hastalığının söz konusu olmadığını, davacının aşırı alkol kullanan bir kişi olup 14.02.2014 tarihinde iş yeri dışında içkili vaziyette kavga ettiğini kafasına ağır darbe alıp yoğun bakımda kaldığını, ayrıca böbrek yetmezliği ve diyaliz hastalığının meslek hastalığı olarak kabulünün mümkün olmadığını, kaldı ki 3,5 yıllık çalışma ile meslek hastalığına yakalanmasının mümkün olmadığını, çalışma koşullarına dair ileri sürülen tüm hususların gerçek dışı olduğunu, meslek hastalığı tespit edilmeden müvekkil şirket aleyhine Gümüşhane Asliye (İş) Mahkemesinin 2016/696 esas sayılı dosyasında açılan tazminat davasında sundukları delilleri aynen tekrar ettiklerini ve bu dosyasının celbini istediklerini, yukarıda sayılan sebepler ile hiçbir hukuku esasa dayanmayan davanın reddine masraf ve avukatlık ücretinin davacıya tahmilini karar verilmesini talep etmiştir. Davalı SGK cevap dilekçesinde özetle;

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Davanın, davacının meslek hastalığının tespiti ve aksi yöndeki davalı kurum işleminin iptali taleplerine ilişkin olduğu, davacı tarafça, davalılardan ...Madencilik ve Ticaret A.Ş. bünyesindeki maden işletmesinde, 01.06.2012-29.03.2016 tarihleri arasındaki dönemde, yer altı kazıma ve yükleme iş makinesi operatörü olarak çalıştığının ve çalışma şartları nedeniyle kronik böbrek yetmezliği hastalığına yakalanması nedeniyle malulen emekliye ayrılmış olduğunun iddia edildiği, davacı tarafça sağlık probleminin meslek hastalığı niteliği taşıdığı yönünde davalı kuruma başvuru yapılması üzerine, ... SGK İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin 17.09.2018 tarihli raporunda davacının hastalığının mesleki olmadığının tespit edildiği ve akabinde eldeki davanın açılmış olduğu anlaşılmakla, mahkememizce davacıya ilişkin tüm teşhis tedavi evrakları ile sağlık raporları celp edilerek dosya ATK ya tevdi edilmiş ve davacının sağlık problemlerinin meslek hastalığı vasfı taşıyıp taşımadığı hususunda rapor tanzim ettirilmiş olup, ATK 3 üncü Adli Tıp İhtisas Kurulunun 16.08.2021 tarihli raporunda, davacının hastalıklarının mesleki olmadığının tespit edildiği anlaşıldığından, davacı tarafça yaşamış olduğu sağlık sorunlarının mesleki hastalık niteliği taşıdığı iddiasının ispat edilemediği sonuç ve kanaatine varıldığından, "Davacı tarafça ispat edilemeyen davanın esastan reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; her bir davalı için ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken davalılar yararına tek bir vekalet ücretine hükmedildiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 'nin 3/2 maddesinde; "Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur." şeklindeki düzenleme gereğince red sebebi ortak olan davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçelerine dayalı olarak "Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi nin 1 numaralı alt bendi gereğince esastan reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, meslek hastalığının tespiti aksine kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...