Esas No: 2022/13052
Karar No: 2023/10151
Karar Tarihi: 24.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/13052 E.  ,  2023/10151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/208 E., 2022/510 K.

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nakliyat Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 23.05.2013 günü meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... .. Ltd Şti vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin çalışanı davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla Cizre 'den Nusaybin 'e seyrederken aracın hakimiyetini kaybederek yoldan çıkıp devrildiği ve yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiği, olay akabinde Jandarma tarafından tutulan kaza tespit tutanağına göre araç sürücüsü ... 'ın kusurlu olduğu, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirkete kusur atfedilemeyeceği, kazanın davacının kendi kusurundan kaynaklandığının açık olduğu, davacının kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermesi ve tehlikeyi öngörmesi beklenirken tam aksine olayda tedbirsiz ve kontrolsüz davrandığı, bunun illiyet bağını kestiği belirtilerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.09.2019 tarihli ve 2013/496 Esas, 2019/526 Karar sayılı kararıyla, kazalı sigortalının 23.05.2013 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda % 61 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, hükme esas alınan kusur raporunda kazanın meydana gelişinde, davalı Erdemler Petrol Ürünleri Taşımacılık Turizm Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin kusursuz, kazalının %70 oranında, davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nakliyat Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin %30 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, sürekli iş göremezlik oranı, tarafların kusur oranı, Kurum tarafından yapılan ödemeler ve dosya kapsamı nazara alınarak davacı kazalının 231.956,76 TL maddi zararının olduğunun tespit edildiği ancak taleple bağlı kalarak 149.518,04 TL maddi tazminat ve 30.000,00 TL manevi tazminat takdir edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulune karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nakliyat Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.07.2020 tarihli ve 2019/4091 E- 2020/1061 K

sayılı kararıyla; dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile kamu düzeni dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesi kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nakliyat Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nakliyat Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Kapatılan Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 30/03/2021 tarih ve 2020/11687 E- 2021/4203 K sayılı kararıyla; kazalı sigortalının, davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nakliyat Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nde tanker şoförü olarak çalıştığı, Cizre-Nusaybin karayolunda, sevk ve idaresinde bulunan, 06 JSD 16 plakalı çekici ve ona bağlı 06 JSC 44 plakalı tankerle Kuzey Irak’tan aldığı akaryakıtı Mersin’e götürdüğü esnada, kullandığı aracın hakimiyetini kaybedip aracın yolun sağ kenarından çıkıp banketi aşarak boş araziye devrilmesi ve takla atması suretiyle yaralandığı, kazalının ifadesinde “plakasını alamadığı kırmızı Volvo marka tırın kendisini sıkıştırdığını, kendisinin de yanıcı madde taşıdığı ve sürtünmenin yangın çıkarma ihtimali olduğu için bankete yanaştığını, tekerin banketten aşağı düştüğünü, araç ağır ve sıvı yüklü olduğu ve banketin altı toprak olduğu için banketten aşağı devrildiğini” belirttiği, bu olay nedeniyle %61 oranında sürekli işgöremezliğe uğradığı, mahkemece 3 farklı heyetten kusur bilirkişi raporları aldırıldığı, hükme esas alınan 07.04.2019 tarihli kusur bilirkişi raporunda olayın meydana gelmesinde davalı Erdemler Petrol Ürünleri Taşımacılık Turizm Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin kusursuz, kazalının %70 oranında, davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nakliyat Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin %30 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği ancak bahse konu raporlarda kazalının kazanın gerçekleştiği gün kaç saat çalıştığı, bu çalışma saatleri içinde birden fazla yere sefer yapıp yapmadığı, ne kadar süre istirahat yapması gerektiği, kazanın gerçekleştiği an itibariyle yorgun olup olmadığı, aracın teknik bakım ve kontrollerinde eksiklik olup olmadığı, yapılan işin niteliğine göre, iş ile ilgili ve işyerinde uygulanması gereken İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün ilgili maddelerine göre işverenin işyerinde alması gerekli önlemleri alıp almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ile 3.kişinin olaya etkisinin varlığı gibi hususların ayrıntılı incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranının hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmadığı, Mahkemece yapılacak işin, yukarıda belirtilen eksiklikler tamamlanarak, hüküm altına alınacak tazminat miktarlarına etkisi bakımından, aynı olaya ilişkin ceza dosyası ile rücu dava dosyasındaki kusur raporunun da dosya kapsamına getirtilerek verilen kararların kesinleşip kesinleşmediğinin gözetilerek, trafik - işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman 3 kişilik bilirkişi heyetine konuyu yukarıda açıklandığı biçimde incelettirmek, özellikle kazada 3. kişinin kusurunun değerlendirilmesi suretiyle tarafların iş kazasının gerçekleşmesindeki kusur oranlarını her türlü şüpheden uzak şekilde tespit ettirmek, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek, maddi ve manevi tazminat istemleri hakkında bir karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı, davacı tarafın iddiası, davalı tarafın savunması, tanık beyanları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi ve belgeler bütün olarak değerlendirilmek suretiyle yapılan yargılama neticesinde, bozma ilamı doğrultusunda davacının geçirmiş olduğu iş kazası ile ilgili varsa dosyaları bildirmek üzere taraflara süre verildiği, dosyanın yeniden kusur bilirkişilerine tevdi edildiği, meydana gelen iş kazasında iş veren Lokal 'in %30, davacının %70 kusurlu olduğu, Erdemler 'in ise kusursuz olduğu kanaatine varıldığı gerekçesiyle,

Mahkemeye ait 2016/382 Esas, 2016/373 Karar nolu birleşen dosya ile birlikte kısmen kabul kısmen reddi ile

1-Davanın davalı Erdemler Petrol Ürün. Taş. Tur. Kuy. San. ve Tic. Ltd. Şti yönünden kusuru bulunmadığı anlaşıldığından esastan reddine,

2-149.518,04 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 23/05/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin 82.438,72 TL tazminat hakkının saklı tutulmasına,

3-Davacının manevi tazminat talebinin meydana gelen iş kazasının ağırlığı, davacının %70 oranında kusurlu olması, sosyal ve ekonomik durumları, davacının kaza tarihinde 46 yaşında olması, davacının duymuş olduğu elem, ızdırap, olayın ağırlığı, olay tarihi, hükmedilecek manevi tazminat tutarının zenginleşme aracı olmamasının yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması da gerektiği gözetilerek 30.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.05.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B .Temyiz Sebepleri

Davalı davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti vekili temyiz dilekçesinde özetle; iş kazasının meydana gelmesinde müvekkili şirketin hiçbir kusuru bulunmadığını, hesap raporunu kabul etmediklerini, davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sigortalının geçirdiği iş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 74 ve 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 nci Maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 ncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1.6100 sayılı HMK’nın 166 ncı maddesi uyarınca; davaların birleştirilmesi sadece birleştirilen davaların yargılama safhalarının müşterek devam etmesi sonucunu doğurur ve birleştirmeye konu davalar bağımsız niteliklerini korurlar. HMK nın 297 nci maddesine göre ise; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir düzenlemesi yer almaktadır.

2.Belirtilen yasal düzenlemelere göre; eldeki dava gibi aralarında var olan bağlantı nedeniyle birlikte görülen her bir dava için ayrı ayrı, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde birbiriyle çelişik olmayan hüküm kurulması gerekirken; asıl ve birleşen davalar hakkında ayrı ayrı hüküm kurulmamış olması, yapılan ıslahların ayrı ayrı değerlendirilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup, isabetsizdir.

3. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

4. O halde, davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti. vekilininbu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bu aşamada bozma sebebine göre temyiz eden davalı vekilinin temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2.Bozma sebebine göre davalı ... İnşaat Enerji Petrol Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

3.Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

4.Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

24.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.