Esas No: 2015/5499
Karar No: 2016/15788
Karar Tarihi: 17.11.2016

**8. Hukuk Dairesi         2015/5499 E.  ,  2016/15788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Mal Rejiminden Kaynaklanan Alacak

... ile ... aralarındaki mal rejiminden kaynaklanan alacak davasının kısmen kabulüne, bakiye taleplerinin reddine dair ... .... Aile Mahkemesi'nden verilen ....09.2014 gün ve 995/679 sayılı hükmün ...'ca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili taraflarından süresinde istenilmiş ise de, duruşma isteği pul yokluğundan red olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... vekili, dava dilekçesinde belirtilen malvarlıkları nedeniyle mal rejiminin tasfiyesi ile alacak isteğinde bulunmuştur.

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının eczanenin mülkiyeti bakımından talepte bulunma hakkının olmadığı ancak 2003 yılının tamamı ile 2004 yılının ... aylık süresi bakımından elde edilen eczane karının .../...'sini isteyebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davacının katılım alacağı olarak tespit edilen ....544-TL'nin davalıdan tahsiline, bakiye taleplerin reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili ile davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

...- Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; dava konusu 374 ada ... parselde bulunan ... nolu dükkanın tapusu her ne kadar ....03.2007 tarihinde davalı eş adına tescil edilmişse de, dosya içindeki belgelere göre söz konusu dükkan ........2000 tarihinde ihale yoluyla satın alınmak suretiyle davalı eşin mülkiyetine dahil olmuştur. Mal rejiminin tasfiyesi söz konusu malvarlığının edinildiği tarihte eşler arasında geçerli olan rejimin hükümlerine göre yapılır. ... nolu dükkanın davalı adına olan tapu kaydı ....03.2007 tarihinde tescil edilmiş ise de, gerçekte edinme tarihi, ihale satış bedelinin ödendiği ve eşler arasında mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu 08.01.2001 ve ....01.2001 tarihidir. Buna göre mahkemenin ... nolu dükkanın tasfiyesine ilişkin gerekçesi yerinde değildir.

Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 s.lı HMK 33 m). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, ... nolu dükkan yönünden katkı payı alacak isteğine ilişkindir.

01.01.2002 tarihinden önce 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin (TKM) yürürlükte olduğu dönemde, eşler arasında yasal mal ayrılığı rejimi geçerliydi (TKM 170 m). TKM'de, mal rejiminin tasfiyesine ilişkin düzenleme mevcut olmadığından, eşlerin bu dönemde edindikleri malvarlığının tasfiyesine ilişkin uyuşmazlık, aynı kanunun ....maddesi yollamasıyla Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri göz önünde bulundurularak "katkı payı alacağı" hesaplama yöntemi kurallarına göre çözüme kavuşturulmalıdır. Zira Borçlar Kanunu, Medeni Kanunun tamamlayıcısı olarak kabul edilmiştir (eBK 544, TBK 646 m).

Mal ayrılığı rejiminde; eşler kendi malları üzerinde tasarruf yetkisine ve intifa hakkına sahiptir ve mallarının idaresi kendisine aittir (TKM 186/... m). Her birinin malları, geliri ve kendi kazançları yine kendilerine ait kişisel mallarıdır(TKM 189 m). Kadın veya kocanın, mal rejiminin devamı sırasında diğerinin edindiği malvarlığına katkısı nedeniyle katkı payı alacağı isteğinde bulunabilmesi için mutlaka para ya da para ile ölçülebilen maddi veya hizmet değeriyle katkıda bulunması gerekir.

Mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde satın alınan tasfiyeye konu mala çalışma karşılığı elde edilen gelirlerle (maaş, gündelik, kar payı vs gibi) katkıda bulunulduğunun ileri sürüldüğü durumlarda; çalışarak, düzenli ve sürekli gelire sahip eşin, aksi kanıtlanmadıkça, yapabileceği tasarruf oranında katkıda bulunduğunun kabulü gerekir. ...'ın ve Dairemizin devamlılık gösteren uygulamaları da bu yöndedir.

Bu açıklamalar doğrultusunda; öncelikle evlenme tarihinden, malın edinildiği tarihe kadar, eşlerin çalışma sürelerine ve gelirlerine ilişkin belgeler bulundukları yerlerden eksiksiz olarak getirtilmelidir. Çalışmanın sabit olmasına rağmen, bir kısım döneme ilişkin belgelere ulaşılamaması durumunda, ilgili meslek kuruluşlarından ve/veya bilirkişilerden o döneme ilişkin yaklaşık gelir durumu sorulup öğrenilerek, malın edinildiği tarihe kadar ki eşlerin tüm gelirleri ayrı ayrı belirlenmelidir. Sonra, her bir eşin alışkanlıkları, ekonomik ve sosyal statüleri gözetilerek, kişisel harcamaları ile ayrıca kocanın 743 sayılı TKM'nun 152. maddesi gereğince evi geçindirme yükümlülüğü nedeniyle yapabileceği harcama, eşlerin kendi gelirlerinden düşülerek, gerçekleştirebilecekleri tasarruf miktarları ayrı ayrı tespit edilmeli, daha sonra her eşin tasarruf miktarının, birlikte yaptıkları toplam tasarruf miktarı içerisindeki oranı belirlenmelidir. Her bir eşin bulunan bu tasarruf oranı, çalışmaları karşılığı elde ettikleri gelirleriyle malın alımına yaptıkları katkı oranı olarak kabul edilerek, tasfiyeye konu malın dava tarihi itibariyle belirlenecek sürüm (rayiç) değeri ile çarpılmak suretiyle katkı payı alacak miktarları hesaplanır.

Sözü edilen değer tespiti, belirleme ve hesaplamaların yapılabilmesi için gerek görülmesi durumunda konusunun uzmanı bilirkişi veya bilirkişilerden de yardım alınmalıdır. Tasfiyeye konu birden fazla malın bulunması durumunda, her biri için aynı yöntem uygulanır.

Somut olaya gelince; eşler, 30.....1985 tarihinde evlenmiş, ....06.2004 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün, kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiştir (TMK 225/son). Sözleşmeyle başka mal rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden evlilik tarihinden 4721 sayılı TMK'nun yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı (TKM 170.m), bu tarihten mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar ise, edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (4722 sayılı yasanın ..., TMK 202/....m).

Tasfiyeye konu ... nolu dükkanın 743 sayılı TKM'nun 170. maddesi uyarınca mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde edinildiğine, davacının doktor davalının ise eczacı olarak çalıştığına, davacının çalışması ile elde ettiği kişisel malı olan gelirini başka bir yere harcadığı iddia edilip ispatlanmadığına göre ... nolu dükkanın edinilmesine katkıda bulunduğunun kabulü gerekir.

Mahkemece yapılması gereken iş, yukarıda belirtilen Dairemiz ilke ve esaslarına göre inceleme ve araştırma yapıp hasıl olacak sonuca göre katkı payı alacağı hakkında bir karar vermekten ibarettir.

...- Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; TMK'nun 235/.... maddesi hükmüne göre bir malvarlığının tasfiyeye dahil edilmesi için mal rejiminin sona erdiği anda mevcut olması gerekir. Dosya içerisinde toplanan delillere göre dava konusu yapılan eczanenin gelirinin mal rejiminin sona erdiği ....06.2004 tarihinde mevcut olduğu veya somut herhangi bir yatırıma dönüştürüldüğü kanıtlanamamıştır. Buna göre, davacının eczanenin gelirine yönelik olarak açtığı davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde usul ve yasaya aykırı olarak kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde olmamıştır.

SONUÇ: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının yukarıda (...) nolu bentte yazılı gerekçelerle kabulüyle hükmün ... nolu dükkana yönelik olarak, davalı vekilinin temyiz itirazlarının yukarıda (...) nolu bentte yazılı gerekçelerle kabulüyle hükmün eczanenin gelirine yönelik bölümünün 6100 sayılı HMK'nun Geçici .... maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 440/I maddesi gereğince ... Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı ... gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve ....213,50 TL peşin harcın istek halinde davacıya, 317,00 TL peşin harcın da istek halinde davalıya iadesine ........2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.