Esas No: 2022/12494
Karar No: 2024/468
Karar Tarihi: 23.01.2024

**10. Hukuk Dairesi         2022/12494 E.  ,  2024/468 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/1247 E., 2020/3031 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Nallıhan Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2012/136 E., 2018/583 K.

Taraflar arasındaki meslek hastalığı iddiasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; müvekkilinin davalı şirket tarafından işletilen linyit madeni işyerinde tozlu ortamda çalışması nedeniyle meslek hastalığına yakalandığından bahisle 1.700,00 TL maddi, 40.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle davacıda meslek hastalığı tespit edilemediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, müvekkilinin iş yerinde çalışırken meslek hastalığına yakalandığını, Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesinde yapılan tahliller neticesinde müvekkile konulan pnömokonyoz teşhisinin dikkate alınmadığını, davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, dava dosyası Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde incelemedeyken, müvekkilinin Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesine giderek Mesleki Sağlık Kurulu raporu aldığını, müvekkili hakkında verilen mesleki sağlık kurulu raporundan sonra Kocatepe Sağlık ve Sosyal Güvenlik Merkezine 01.03.2021 tarihinde meslekte kazanma gücü kayıp oranının tespiti amacıyla başvuru yapıldığını, ilgili başvurunun Beypazarı Sosyal Güvenlik Merkezine yönlendirildiğini, müvekkili hakkında meslekte kazanma gücü kayıp oranının tespiti amacıyla yapmış oldukları başvuruya ilişkin işlemlerin devam ettiğini, meslek hastalığının zaman içinde meydana gelen kayıplar olduğunu, müvekkilinin istinaf aşamasındayken almış olduğu mesleki sağlık kurulu raporu göz önüne alınarak dosyanın bozulması ve Kurum tarafından yapılacak işlemlerin bekletici mesele yapılmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık meslek hastalığı iddiasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 8 inci ve 31 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamından, İlk Derece Mahkemesince Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi ve Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu tarafından düzenlenen raporlara itibar edilerek, anılan raporlarda davacıda meslek hastalığı tespit edilemediğinin belirtildiğinden bahisle davanın reddine karar verildiği, İlk Derece Mahkemesince uyuşmazlık hakkında karar verilene kadar dosyaya davacının Kuruma meslek hastalığı yönünde bir başvurusunun bulunup bulunmadığı, başvurusu var ise Kurum tarafından bu meslek hastalığı iddiası doğrultusunda sürekli iş göremezlik oranı tespiti yapılıp yapılmadığına ilişkin herhangi bir bilgi/belgenin celp edilmediği, Dairemizin 13.09.2022 tarih, 2021/5958 Esas, 2022/10436 Karar sayılı geri çevirme kararı ile Sosyal Güvenlik Kurumuna müzekkere yazılarak davacının hastalığının meslek hastalığı olarak kabul edilmesi ve sürekli iş göremezlik oranının tespiti yönünde herhangi bir başvuruda bulunup bulunmadığının, başvurmuş ise Kurumun davacının hastalığının meslek hastalığı olduğu yönünde bir karar verip vermediğinin, meslek hastalığı olduğu yönünde bir karar verilmiş ise sürekli iş göremezlik oranının tespit edilip edilmediğinin, edilmiş ise oranının sorulması ve alınacak cevabi yazılar ve eklerinin dosyaya eklenmesinin istendiği, bu doğrultuda dosyaya giren iki sayfadan ibaret Kurum cevabından Kurum Sağlık Kurulunun 09.09.2022 tarihli bir karar verdiği, anılan kararda sigortalıda “tespit edilen” p/s 1/1 Pnömokonyoz Meslek Hastalığı sonucu değişmeksizin sürekli iş göremezlik oranının %0 olduğuna, sigortalıda amfizem ve kronik bronşit tanılarının mesleki olmadığına, yardıma muhtaç olmadığına, kontrol muayenesi gerekmediğine karar verildiğinin anlaşıldığı, dosya kapsamında Dairemizin geri çevirme kararında önce mevcut olan tıbbi raporların Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesinin 27.09.2010 giriş, 07.10.2010 çıkış tarihli, sağlık kurulu raporu: hastanın mesleki anemnezi varsa pnömokonyoz lehine düşünülebilir: Pnömokonyoz ILO p/s 1/1, Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesinin 12.05.2011 tarihli raporu, Tanı: pnömokonyoz. kesin karar Maluliyet ve Sağlık Kurulları Daire Başkanlığı Tarafından verilecektir, Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 04.10.2013 tarihli raporu Tanı: Pnömokonyoz /belirgin solunum fonksiyon kaybı, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Araştırma ve Uygulama Hastanesinin 13.05.2015 tarihli raporu: kişide meslek hastalığı saptanamadı şeklinde olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararından sonra davacı vekili tarafından iki adet sağlık raporunun ibraz edildiği, anılan raporlardan Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 28.06.2019 tarihli raporunda Pnömokonyoz (Mesleki)(Eski Vaka), Mesleki Slikosis, Mesleki Toza Maruz Kalma, Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 22.12.2020 tarihli raporunda hastanın Toraks BT bulguları değerlendirildiğinde pnömokonyoz ile uyumlu bulgu saptanmamıştır, Amfizem (Mesleki), kronik bronşit tanımlanmamış (Mesleki) bulgularının belirtildiği anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir. Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır."

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Somut olayda, davacının davalıya ait iş yerindeki çalışmaları nedeniyle meslek hastalığına yakalanıp yakalanmadığı, böyle bir durum söz konusu ise sürekli iş göremezlik oranının tespiti noktasında yukarıda açıklanan prosedür gereği gibi işletilmeden sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; Kuruma müzekkere yazılarak davacı sigortalının meslek hastalığı başvurusu nedeniyle oluşturulan dosya içeriğinin tüm tıbbi rapor ve belgeler ile Kurum Sağlık Kurulu ve varsa Yüksek Sağlık Kurulu raporlarını içerecek şekilde eksiksiz olarak celp edilip tetkik edilmesinden sonra henüz Yüksek Sağlık Kurulu tarafından davacının davalıya ait iş yerindeki çalışmalarından dolayı meslek hastalığına yakalanıp yakalanmadığı, yakalanmış ise oranı konusunda bir karar verilmediğinin anlaşılması halinde Yüksek Sağlık Kurulu'ndan bu yönde rapor almak, daha önce alınan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinin 10.08.2016 tarihli, Adli Tıp Genel Kurulunun 14.12.2017 tarihli mütalaalarında Kurum tarafından bu hususta düzenlenmiş rapor ve verilmiş kararların değerlendirilmediği dikkate alınarak Yüksek Sağlık Kurulu kararına itiraz edilmesi halinde Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden, raporlar arasında çelişki oluşması ve itiraz halinde ise Adli Tıp Kurumu İkinci Üst Kurulundan raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde rapor almak ve çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.