Esas No: 2008/12254
Karar No: 2010/7241
Karar Tarihi: 22.06.2010

**11. Hukuk Dairesi         2008/12254 E.  ,  2010/7241 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Eskeşehir 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13.05.2008 tarih ve 2007/28 - 2008/171 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 22.06.2010 gününde davacı ve karşı davalı ... Gıda ve Konsantre San. ve Tic.A.Ş. vekili Av. ...ile davalı ve karşı davacı vekili Av.... ile davalı avukatı gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına Türk Patent Enstitüsü nezdinde usul ve yasaya aykırı olarak tescil edilen; ancak 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 7/1 (h) maddesi gereğince kamuyu ilgilendiren, halka mal olmuş, tarihi ve kültürel bir değer olan «HİTİT GÜNEŞ KURSU» şekliyle beraber kullanılan 07.04.1992 tarih ve 134306 no ile uluslararası 05., 29. ve 30. sınıflara dahil emtialar için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU +ŞOKOCİN» ibareli; 07.04.1992 tarih ve 134318 no ile 05., 29. ve 30. sınıflara dahil emtialar için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + POPKEK» ibareli, 07.04.1992 tarih ve 135667 no ile uluslararası 05., 29. ve 30. sınıfa dahil emtialar için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + FORM» ibareli, 07.04.1992 tarih ve 134321 no ile uluslararası 05., 29. ve 30. sınıflara dahil emtialar için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU+TOPKEK» ibareli, 07.04.1992 tarih ve 134311 no ile uluslararası 05., 29. ve 30. sınıflara dahil emtialar için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + CAN KRAKER» ibareli, 07.04.1992 tarih ve 136410 no ile uluslararası 05., 29. ve 30. sınıflara dahil emtialar için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + CİN» ibareli, 07.04.1992 tarih ve 134213 no ile uluslararası 05., 29. ve 30. sınıflara dahil emtialar için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU +BURÇAK» ibareli, 07.04.1992 tarih ve 134184 no ile uluslararası 05., 29. ve 30. sınıflara dahil emtialar için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + AFRIGO» ibareli, 07.04.1992 tarih ve 134214 no ile uluslararası 05., 29. ve 30. sınıflara dahil emtialar için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + SULTANİ» ibareli, 07.04.1992 tarih ve 134296 no ile uluslararası 05., 29. ve 30. sınıflara dahil emtialar için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + PUF» ibareli, 14.07.2004 tarih ve 2004/21881 no ile uluslararası 16., 38. ve 42. sınıflara dahil mal ve hizmetler için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + BİSKÜVİ» ibareli, 14.07.2004 tarih ve 2004/21883 no ile uluslararası 16., 38. ve 42. sınıflara dahil mal ve hizmetler için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + ÇİKOLATA» ibareli, 14.07.2004 tarih ve 2004/21880 no ile uluslararası 16., 38. ve 42. sınıflara dahil mal ve hizmetler için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + KEK» ibareli, 14.07.2004 tarih ve 2004/21882 no ile uluslararası 16., 38. ve 42. sınıflara dahil mal ve hizmetler için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + KRAKER» ibareli, 15.09.2004 tarih ve 2004/29659 no ile uluşlararası 05., 29. ve 30. sınıflara dahil emtialar için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + lezzet uygarlığı» ibareli ve 19.01.2006 tarih ve 2006/01511 no ile uluslararası 16., 38. ve 42. sınıflara dahil mal ve hizmetler için tescilli «HİTİT GÜNEŞ KURSU + çölyak» ibareli 16 adet markadan «HİTİT GÜNEŞ KURSU» şeklinin çıkartılmasına, tüm sınıflar için hükümsüzlüğüne ve iptaline, bu iptal kararının TPE Resmi Marka Gazetesi’nde şerh ve ilanına karar verilmesini, Bu talebin kabul edilmemesi halinde ve/veya kamuyu ilgilendiren, halka malolmuş, tarihi ve kültürel değeri olan Hitit Güneş Kursunun anılan markalardan çıkartılması mümkün olmuyor ise anılan 16 adet markanın 556 Sayılı KHK’nin 42/1 (a) maddesi gereğince tüm sınıflar için hükümsüzlüğüne ve iptaline ve mezkur markaların TPE Markalar Sicilinden terkinine karar verilmesini ve yine mahkemece tespit edilecek ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. adına Türk Patent Enstitüsü nezdinde haksız ve hukuka aykırı surette tescil ettirilen ve 556 sayılı KHK’nin 7/1 (h) maddesi gereğince kamuyu ilgilendiren, halka mal olmuş, tarihi ve kültürel bir değer olan «HİTİT GÜNEŞ KURSU» şekliyle beraber kullanılan diğer markaların da 556 sayılı KHK’nın 42/1 (a) maddesi gereğince tüm sınıflar için hükümsüzlüğüne, iptaline ve mezkur markaların TPE Markalar Sicilinden terkinine kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, usul ve esas yönünden açılan davanın yerinde olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuş; karşı dava dilekçesi ile de markaların ayırt edici niteliği yüksek tanınmış markalar olduğunu, davacının kötü niyetle açmış olduğu bu davada müvekkilinin yıpratılmak ve yıldırılmak istendiğini ve bundan dolayı elem ve endişe duyduğunu belirterek, 100.000,00 YTL manevi tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi kurulu raporuna göre, dava konusu bu markaların tescilinden itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresinin bir hayli geçmiş olmasına rağmen bu davanın açılmış olmasının özellikle markaların çoğunluğu itibariyle davanın reddini gerektirdiği ve bunun dışında iki büyük şirket arasındaki bu ihtilaf ve öncesindeki ihtilaflar dikkate alındığında davacının ayrıca özel hukuk tüzel kişisi olarak heykel figürü logonun kullanılması yönünden doğrudan zarar gören kişi konumunda bulunmadığı, hükümsüzlüğü talep edilen konuların kamusal yarara ilişkin bulunması sebebiyle davacının dava açma yönünden yararının bulunmadığı, böylece zamanaşımı ve dava açma yönünden hukuki yarar itibariyle dava şartları bulunmadığı için davanın reddi gerektiği, ancak bazı markaların tescilinin 2004 yılında yapılmış olması ve dolaylı olarak davacının kamusal yarar düşüncesi ile hareket ettiği varsayımı üzerinden hareketle davanın esası yönünden de değerlendirme yapılması gerekeceği, (esasen davacının bu logoyu kullanan diğer firmalar itibariyle dava açmadığı dikkate alındığında kamu yararıyla hareket ettiği hususu dahi tartışmalı olduğu açıklaması ışığında) KHK'nin 7. maddesindeki şartlar değerlendirildiğinde, ... ibaresi ile Hitit Güneş Kursu logolarının gıda sektöründe davalı firma tarafından uzun zamandan beri tanıtıldığı, ayırt edici hale geldiği ve davalı yönünden inhisari bir hak oluştuğu, 7. maddenin g ve h bentlerinde belirtilen hususların tamamının davacı aleyhine gerçekleşmediği, söz konusu logonun anonimleşmek ve sahiplenmek anlamında eski bir uygarlıktan gelmesine rağmen halka mal olmadığı ve aksine davalı firmaya tanıtım sebebiyle mal olduğu, bu yön itibariyle maddeki şartların oluşmadığı, bunun dışında izin vermeye yetkili ilgili mercii hususunun da yeterli açıklıkta bulunmadığı, bu konuda herhangi bir izin bulunmamakla birlikte özellikle bu logoyu sonradan 2007 yılında tescil ...ren Ankara Üniversitesinin davalının bu kullanımını görmesi - bilmesine rağmen yıllarca sessiz kalmak sur...yle bu kullanıma zımnen izin verdiği varsayımı sebebiyle de 7. maddedeki şartların davalı ... A.Ş. lehine gerçekleştiği, n...ceten davalıya ait 16 marka içinde yer alan Hitit Güneş Kursu logosunu kullanımının bir aykırılık teşkil etmediği, hükümsüzlük ve iptal davalarının her bir marka yönünden ayrı ayrı reddine karar verilmesinin uygun bulunduğu, karşı davacı tarafından açılan manevi tazminat davasında ise açılan ana davanın çevrede duyulması nedeniyle kamu oyunda davalının imajı hakkında fiilen olumsuz intiba oluşması veya oluşma ihtimalinin gerçekleşmesi yönünde yeterli delil ibraz edilmediği gerekçeleriyle, her iki davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davacı vekili ile karşı davada davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, asıl davada davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Karşı davada davacı vekilinin temyizine gelince; hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümleri’nin 10/son madde hükmü uyarınca, manevi tazminat davalarının tamamının reddi durumunda avukatlık ücr...nin, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre maktu olarak hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde nispi olarak hüküm tesisi yerinde görülmediğinden, kararın bu nedenle karşı davacı yararına bozulması gerekmiş ise de, yapılan yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamaya gereksinim göstermediğinden, HUMK'nun 438/7. maddesi uyarınca kararın aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle karşı davada davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın (HÜKÜM) bölümünün 8. bendinde yer alan “9.100.000 YTL” ibaresi çıkartılarak, yerine, “1.200,00 YTL” ibaresinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, takdir olunan 750,00 TL duruşma vekalet ücr...nin davacı ve karşı davalı ... Gıda ve Konsantre San. ve Tic.A.Ş.'den alınarak davalı ve karşı davacı ... Gıda San. ve Tic.A.Ş.'ne verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 20,30 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacı ve karşı davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı ve karşı davacıya iadesine, 22.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.