Esas No: 2023/83
Karar No: 2023/4406
Karar Tarihi: 25.04.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/83 E.  ,  2023/4406 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/559 E., 2022/963 K.

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının taraf vekillerince temyiz edilmesi ve de davalı T.C. ... vekili tarafından duruşma talep edilmesi üzerine yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin ve duruşma isteminin kabulüne karar verilmiş ve duruşma için 25.04.2023 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü murafaalı temyiz eden davalı ... adına Av. ... ile davacılar adına Av. ... ve davalı ... adına Av. ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar murisi ...'ın davalı ... Köy İşleri Bakanlığı İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı emrinde işçi iken, geçici görevle Kosova Türk Tabur Görev Kuvvet Komutanlığı emrine görevlendirildiğini ve geçici görev sırasında 04.07.2009 tarihinde Kosova'da görevli olduğu askeri tesiste kalp krizi geçirerek vefat ettiğini, bu ölümün 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Genel Sağlık Sigortası Kanun'un 13 üncü maddesine göre bir iş kazası olduğunun tespit edildiğini, olay nedeniyle davalıların kusur ve sorumluluklarının olduğunu beyanla neticeten asıl dava dosyasında eş için 48.875,27 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, çocuk Melike için 14.905,38 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, bozmadan sonra açılan birleşen dava dosyasında eş için 37.456,94 TL maddi, çocuk Melike için 679,89 TL maddi, asıl dava dosyasında davacı durumda olmayan diğer çocuk... için ise 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davacılar murisi ...'ın müvekkili Bakanlık İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı emrinde işçi olarak çalışmakta iken TBMM'nin 08.10.1998 tarihli ve 596 sayılı kararı gereğince geçici görevle K.K.K. Kosova Türk Tabur Görev Kuvvet Komutanlığı emrine Bakanlık Makamı'nın 23.02.2009 tarihli oluruna istinaden 6 ay süre ile görevlendirildiğini, 04.07.2009 Cumartesi günü (Cumartesi-Pazar resmi tatil günlerinde çalışılmadığını) 09:00-18:00 olan mesai saatleri dışında saat 20:50 de rahatsızlandığını ve saat 21:14'de kalp krizinden vefat ettiğinin raporlardan anlaşıldığını, açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, ayrıca yetki itirazında da bulunduklarını beyanla açılan davanın reddi talep edilmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, husumet ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın haksız ve yersiz açıldığını, kusur ve sorumluluklarının bulunmadığını beyanla haksız açılan davanın reddi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.07.2015 tarih, 2015/1002 Esas, 2015/419 Karar sayılı kararında özetle, mahkemece alınan kusur raporlarında davalılara kusur atfedilmemiş olmasına karşın davalılar resen %30 oranında kusurlu kabul edilmek suretiyle asıl dava dosyasında maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 50.000,00 TL, çocuk Melike lehine 15.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.25.04.2017 Tarihli Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesi'nin 15.07.2015 tarih, 2015/1002 Esas, 2015/419 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 25.04.2017 tarih ve 2016/726 Esas, 2017/3477 Karar sayılı kararı ile mahkemece kusur oranının resen %30 olarak belirlenmesinin hatalı olduğu, davaya konu olay incelendiğinde kazalının işyerine ait misafirhande bulunduğu sırada akciğer enfeksiyonuna bağlı gelişen ölüm olayının iş kazası olduğunun tartışmasız olduğu, sağlık durumunun kişinin yaşı, genetik özellikleri ve bünyevi yapısı, tütün bağımlılığı, egzersiz durumu gibi çeşitli faktörlerinin bir araya gelmesiyle bozulabileceği ve bu durumun olayın uygun illiyet bağını oluşturabileceği ve kısmi sebebi olabileceği gözetilerek kusurun ağırlığının değerlendirilmesinde dikkate alınması gerektiği, mahkemece yapılacak işin; işverenin sigortalının periyodik sağlık muayenelerini yaptırıp yaptırmadığı, bu muayenelerde akciğer rahatsızlığı ile ilgili bir bulguya rastlanıp rastlanmadığı, ölüm olayından önceki tarihlerde sigortalının bünyesini zorlayacak bir çalışma yaptırılıp yaptırılmadığı, olay günü sigortalıyı işyerinde rutin dışında bir gerginlik ve stres içine sokacak bir olayın cereyan edip etmediği, akciğer enfeksiyonu nedeniyle kazadan önce uygulanan tedavinin kazalının brokospazm geçirmesine neden olup olmayacağı araştırılmak, işyeri hekimliği, işgücü sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman olan bir kardiyolog, bir göğüs hastalıkları uzmanı bilirkişinin de yer alacağı bilirkişi heyetinden kusur raporu almak, verilen raporu dosyadaki bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirmek ve çıkacak sonuca göre, karar verilmekten ibaret olduğundan bahisle bozulmasına karar verilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen 26.09.2019 Tarihli Karar

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulduktan sonra verilen 26.09.2019 tarih ve 2017/419 Esas, 2019/646 Karar sayılı karar ile ölümün meydana gelmesinde davalıların %25 oranında kusurlarının bulunduğu, bünyesel faktörlerin ise zararlı sonucun ortaya çıkmasında %75 oranında etkili olduğundan bahisle asıl ve birleşen dosya yönünden davacılar eş ve çocuk Melike’nin maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 45.000,00 TL, çocuk Melike lehine 10.000,00 TL, çocuk... lehine 5.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

C.30.03.2021 Tarihli Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesi'nin 26.09.2019 tarih ve 2017/419 Esas, 2019/646 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemiz'in 30.03.2021 tarih ve 2020/7182 Esas, 2021/4262 Karar sayılı kararı ile somut olayda davacılar murisi sigortalının rahatsızlığının başlangıcı ve tedavi kapsamında birlik revirine başvuruları ile Alman Hastanesi’ne sevk süreci arasında geçen süre, 30.10.2018 tarihli bilirkişi kusur raporundaki, ilk hastalık ortaya çıktığında yeterli tedavi süreci uygulanmadığı, akciğer öyküsü olan işçinin daha kapsamlı bir sağlık kuruluşuna sevk edilmediği“ şeklindeki belirlemeler dikkate alındığında hükme dayanak alınan kusur raporlarında belirlenen oranların oluşa uygun olmadığı açık olduğu gibi hükme esas bu kusur raporlarında davalılar yönünden kusur oranları ayrıştırılmaksızın işveren adı altında genel bir ifade ile her iki davalıya birlikte kusur izafe edilmesinin doğru olmadığı, mahkemece müteveffa sigortalının rahatsızlığının başlangıcı, tedavi kapsamındaki başvuruları ve tedavi süreci dikkate alınarak kardiyoloji uzmanı, göğüs hastalıkları uzmanı ve işçi sağlığı ve iş güvenliği alanlarında uzmanlardan oluşan bilirkişi kuruluna somut olayı, her iki davalı yönünden kusur oranlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini de gözeterek, inceletip kusurun oran ve aidiyetini yeniden belirlemek ve oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibaret olduğundan bahisle bozulmasına karar verilmiştir.

Ç.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen 02.12.2021 Tarihli Karar

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulduktan sonra verilen 02.12.2021 tarih ve 2021/372 Esas, 2021/435 Karar sayılı karar ile ölümün meydana gelmesinde davalıların %25'er oranda kusurlarının bulunduğu, bünyesel faktörlerin ise zararlı sonucun ortaya çıkmasında %50 oranında etkili olduğundan bahisle asıl ve birleşen dosya yönünden davacılar eş ve çocuk Melike’nin maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 45.000,00 TL, çocuk Melike lehine 10.000,00 TL, çocuk... lehine 5.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

D.24.05.2022 Tarihli Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesi'nin 02.12.2021 tarih ve 2021/372 Esas, 2021/435 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemiz'in 24.05.2022 tarih ve 2022/124 Esas, 2022/7720 Karar sayılı kararı ile davalıların tüm temyiz itirazlarının reddine, davacının sair temyiz itirazlarının reddine ancak davacılar lehine hüküm altına alınan manevi tazminatların az olduğundan bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

E.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen 22.11.2022 Tarihli Karar

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulduktan sonra verilen 22.11.2022 tarih ve 2022/559 Esas, 2022/963 Karar sayılı karar ile ölümün meydana gelmesinde davalıların %25'er oranda kusurlarının bulunduğu, bünyesel faktörlerin ise zararlı sonucun ortaya çıkmasında %50 oranında etkili olduğundan bahisle asıl ve birleşen dosya yönünden davacılar eş ve çocuk Melike’nin maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 80.000,00 TL, çocuk Melike lehine 45.000,00 TL, çocuk... lehine 25.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi'nin 22.11.2022 tarih ve 2022/559 Esas, 2022/963 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; hüküm altına alınan manevi tazminatların az olduğunu, davalıların tam kusurlu olduklarını,

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kusur oranlarının hatalı tespit edildiğini, kendilerine kusur verilmesinin doğru olmadığını, birleşen dava yönünden zamanaşımının söz konusu olduğunu, bozmadan sonra alınan hesap raporunun tamamen hatalı ve yasaya aykırı olduğunu, zira bozulan kararın davacı vekilince icraya konulduğunu ve bozma öncesi hüküm altına alınan tutarların faizi ile birlikte diğer davalı MSB tarafından ödendiğini, çocuk... yönünden manevi tazminatın dayanaktan yoksun olduğunu, çocuk... için verilen manevi tazminatın fazla olduğunu, ıslahla manevi tazminat talep edilemeyeceğini, eş ve çocuk Melike’nin manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, bozmadan sonra alınan hesap raporunda kusurun azalmasına rağmen zararın artış gösterdiğini, bu çelişki nedeniyle ek rapor alınması taleplerinin kabul edilmediğini, faiz başlangıç tarihlerinin hatalı belirlendiğini,

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; ıslahla manevi talep edilemeyeceğini, eş ve çocuk Melike’nin manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, ıslahla istenen talebin zamanaşımına uğradığını, davacı çocuk... için ek dava ile manevi tazminat talep edilemeyeceğini, manevi tazminatların fazla olduğunu, dava ve ek davanın zamanaşımına uğradığını, faiz başlangıç tarihlerinin hatalı belirlendiğini, bozulan hükmün davacılar vekili tarafından icraya konulduğunu, kendilerinin de bunu ... 26. İcra Dairesi 2015/17176 sayılı dosyasına ödediklerini, bu durumun hesap raporlarında dikkate alınmadığını, yapılacak hesaplamada davalı ... tarafından tüm faizi ile birlikte yapılan ödemenin tenzil edilerek davalılar açısından kusur oranlarına göre ayrı ayrı hesap yapılması gerektiğini, kusur oranlarının hatalı tespit edildiğini, maddi tazminatların hatalı hesaplandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılara yükletilmesine,Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.