Esas No: 2023/4136
Karar No: 2023/7037
Karar Tarihi: 01.06.2023

**5. Ceza Dairesi         2023/4136 E.  ,  2023/7037 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : İrtikap

İNCELEME KONUSU KARAR : Ara karara vaki itirazın kabulüne ilişkin

Gaziantep 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.09.2021 tarihli ve 2021/496 Değişik iş sayılı Kararıyla sanık müdafiinin itirazının kabulü ile sanık hakkında soruşturma izni verilip verilmeyeceğine dair Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğüne mahkemesince müzekkere yazılmasına ve cevap gelene kadar yargılamanın durmasına karar verilmiştir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesi gereğince itiraz üzerine verilen kararın kesin olduğu anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 08.02.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.03.2023 tarihli ve KYB-2023/26036 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.03.2023 tarihli ve KYB-2023/26036 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Kanunu'nun 17. maddesinde, "1-(Değişik birinci fıkra: 12/12/2003-5020/12 md.) Bu Kanunda ve 18.6.1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanununda yazılı suçlarla, irtikâp, rüşvet, basit ve nitelikli zimmet, görev sırasında veya görevinden dolayı kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarının açıklanması veya açıklanmasına sebebiyet verme suçlarından veya bu suçlara iştirak etmekten sanık olanlar hakkında 2.12.1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanmaz.

Yukarıdaki fıkra hükmü müsteşarlar, valiler ve kaymakamlar hakkında uygulanamaz.

Görevleri veya sıfatları sebebi ile özel soruşturma ve kovuşturma usulüne tabi olan sanıklarla ilgili kanun hükümleri saklıdır" şeklinde,

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 53/c-6.1.cümlesinde "Yükseköğretim Kurulu Başkanı ve rektörler hakkında 19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlarından dolayı yapılacak ceza soruşturmasında yukarıda belirtilen ceza kovuşturması usulü tatbik edilir. (Mülga cümle:15/4/2020-7243/7 md.) (...)(1)" şeklinde yer alan düzenleme,

Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 17/10/2016 tarihli ve 2015/11479 esas, 2016/8413 karar sayılı ilamında, "Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde öğretim üyesi olan sanık ve arkadaşları tarafından müştekinin diş tedavisi karşılığında fazla para istenip alınması ve/veya kurumda yapmaları gereken işlemi yapmak için ücret talep etmeleri iddiasının ikna suretiyle irtikap veya kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda belirtildiği şekilde rüşvet alma suçlarını oluşturabileceği, öğretim üyesi sanığın 2547 sayılı Yasanın 53/6. maddesinde yazılı Yükseköğretim Kurulu Başkanı veya rektör statüsünde olmadığı cihetle hakkında 3628 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanabilir olduğu ve aynı Yasanın 17/son maddesindeki özel soruşturma usulüne tabi bulunmadığı,..." şeklinde belirtildiği üzere,

Somut olayda,

1-Gaziantep Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nda kadrolu Öğretim Üyesi olarak görev yapan sanık hakkında, adı geçen Üniversite hastanesinde ameliyat ettiği hastaların zor durumlarından faydalanmak suretiyle, söz konusu hastalardan para alarak menfaat temin ettiği iddiasıyla, icbar suretiyle irtikap suçundan kamu davası açıldığı, sanığın Yüksek Öğretim Kurulu Başkanı veyahut rektör statüsünde olmadığı, bu halde hakkında 3628 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanabilir olduğu ve aynı Yasanın 17/son maddesindeki özel soruşturma usulüne tabi bulunmadığı gözetilmeksizin, itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde,

2-5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/8. madde ve fıkrasında "...soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir", aynı Kanun'un 272/2. madde ve fıkrasında ise "Hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya başkaca kanun yolu öngörülmemiş olan mahkeme kararlarına karşı da hükümle birlikte istinaf yoluna başvurulabilir

" hükümlerinin yer aldığı, bu düzenlemelere göre, sanık müdafiinin yargılamanın devamı için 2547 sayılı Kanun uyarınca izin alınmasına ilişkin talebinin reddine dair Gaziantep 5. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 07/09/2021 tarihli ve 2021/103 esas sayılı 1 numaralı ara karar ile Mahkemenin işten el çekmeyip yargılamaya devam ettiği ve bu kararın 5271 sayılı Kanun'un 267. maddesi uyarınca itiraz kanun yoluna değil asıl hükümle birlikte istinaf kanun yoluna tabi olduğu, itiraz mercince anılan gerekçeyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiği halde işin esasına yönelik değerlendirme yapılmasında isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1.Sanık ... hakkında irtikap suçundan görülmekte olan Gaziantep 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/103 Esas sayılı dosyasının 07.09.2021 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile sanık ve müdafiilerinin, irtikap suçu yönünden sanık özel soruşturma ve kovuşturma usulüne tabi olduğundan, yetkili merciden izin alınmasına dair taleplerinin reddine hükmolunmuştur.

2.Sanık müdafii 09.09.2021 tarihli dilekçe ile ara karara itiraz etmiş, Gaziantep 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.09.2021 tarihli ve 2021/496 Değişik iş sayılı Kararıyla itirazın kabulü ile soruşturma izni verilip verilmeyeceğine dair Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğüne mahkemesince müzekkere yazılmasına ve cevap gelene kadar yargılamanın durmasına karar verilmiştir.

3.5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası "...soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir", aynı Kanun'un 272 nci maddesinin ikinci fıkrası ise "Hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya başkaca kanun yolu öngörülmemiş olan mahkeme kararlarına karşı da hükümle birlikte istinaf yoluna başvurulabilir" şeklinde düzenlenmiştir.

4.Sanık müdafiinin yargılamanın devamı için 2547 sayılı Kanun uyarınca izin alınmasına ilişkin talebinin reddine dair Gaziantep 5. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 07.09.2021 tarihli ve 2021/103 Esas sayılı (1) numaralı ara karar ile mahkemenin işten el çekmeyip yargılamaya devam ettiği anlaşılmıştır.

5.Talebin reddine ilişkin ara karar 5271 sayılı Kanun'un 267 nci maddesi uyarınca itiraz kanun yoluna değil asıl hükümle birlikte istinaf kanun yoluna tabi olduğundan, itiraz merciince karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi yerine işin esasına yönelik değerlendirme yapılması Kanun'a aykırı olup, (2) numaralı kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

6.(2) numaralı istemin içeriğine nazaran, (1) numaralı kanun yararına bozma istemi ile ilgili bir değerlendirme yapılmamıştır.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının (2) numaralı kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.Gaziantep 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.09.2021 tarihli ve 2021/496 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3.(1) numaralı kanun yararına bozma istemi ile ilgili olarak bir karar verilmesine yer olmadığına,

5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.06.2023 tarihinde karar verildi.