Esas No: 2015/10025
Karar No: 2018/3325
Karar Tarihi: 21.05.2018

**16. Hukuk Dairesi         2015/10025 E.  ,  2018/3325 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan ... ada ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı sırasıyla 26.046.49, 249.41, 1.271.67, 5.232.19, 17.498,76 ve 17.826,02 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan ... ada ... parsel sayılı taşınmaz davalı ... adına, ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar bir kısım davalılar murisi ... adına, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz davalı ... adına, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz davalı ... adına, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz ise davalı ... adına, tapu kaydına, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, hibeye ve taksime dayanılarak, ayrıca ... tapusunun oluştuğu tarih itibariyle 3402 sayılı Yasa’nın 14 ve 46/1.maddelerindeki koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle tespit edilmiştir. Davacı ... temsilcisi, toprak tevzi çalışmaları sonucu oluşan tapu kaydına dayanarak her bir davalıya karşı ayrı ayrı dava açmıştır. Mahkemece dosyaların birleştirilmesi suretiyle yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli taşınmazların tespit gibi davalılar adına tapuya tescillerine karar verilmiş; hüküm, davacı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların bir kısmının davalı tarafın dayandığı tapu kaydının, bir kısmının ise davacı ... ait tapu kaydının kapsamında kaldığı ancak davacı ... tapusunun kapsamında kalan taşınmazlar yönünden tapunun oluştuğu tarih itibariyle davalı taraf lehine 3402 sayılı Yasa’nın 14 ve 46/1.maddelerindeki koşulların gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki, 3402 sayılı ... Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca tapu kaydının haritasının bulunması halinde kapsamının öncelikle haritasına göre belirlenmesi gerekir. Somut olayda, davacı Hazinenin dayandığı 17.05.1966 tarih ve 206 sayılı tapu kaydı 4753 sayılı Yasa uyarınca yapılan toprak tevzii çalışması sonucu oluşmuş olup, tapunun oluşumuna esas belgeler ile toprak tevzii haritasının bir örneği dosyasına konulmuş ve mahallinde yapılan keşifte de uygulanmıştır. Buna karşılık, davalı tarafın dayandığı 14.04.1942 tarih ve 248 sayılı tapu kaydı, 3667 sayılı Yasa uyarınca yapılan dağıtım çalışması sonucu oluşmasına rağmen bu tapu kaydının oluşumuna esas belge ve haritalar getirtilmemiş ve yöntemince mahalline uygulanmamıştır. Fen bilirkişisi tarafından hazırlanan krokide taraflara ait tapu kayıtlarının kapsadıkları alanlar gösterilmiş olup, krokinin incelenmesinden dava konusu taşınmazların bir kısmının davacı ... ait tapu kaydı ve tevzii parselinin, bir kısmının ise davalılara ait tapu kaydı ve tevzii parselinin kapsamında kaldığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olmasına rağmen taraflara ait tapu kayıtları ve tevzii parsellerinin kapsamında kalan kısımların yüzölçümleri bilirkişi raporunda ayrı ayrı belirtilmemiş, haritası bulunmayan ve mera, kayalık, tepe gibi gayrisabit sınırları bulunan tapu kayıtlarının miktarlarıyla geçerli olacağı kuralı da gözönüne alınmamıştır. Öte yandan, mahkemece yapılan zilyetlik araştırması da hüküm vermeye elverişli bulunmamaktadır. Bir taşınmazın niteliği ile kullanım şekli ve süresini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olduğu halde mahkemece hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır. Yine, dosyada mevcut toprak tevzii paftasının incelenmesinden, çekişmeli taşınmazların batısında ve güneyinde mera parselleri, doğusunda ise taşlık tepe bulunmasına ve ziraat bilirkişi raporunda da batıdaki mera parseline müdahale bulunulduğu belirtilmesine rağmen Mahkemece yöntemine uygun bir mera araştırması da yapılmamıştır. Ziraat bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazların üzerinde yaşları 8-20 arasında değişen muhtelif sayı ve cinste ağaç bulunduğu ve çekişmeli taşınmazların mevcut durumları itibariyle son 3-5 yıldır kuru tarım yapılan yerlerden olduğu belirtilmiş olup, gerek taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların yaşları, gerekse de tarım yapıldığı belirtilen süre zilyetlikle kazanım için yeterli bulunmamasına rağmen mahkemece ziraat bilirkişi raporundaki bu tespitlere değil soyut nitelikteki bilirkişi ve tanık beyanlarına itibar edilmiş ve bunun gerekçesi de karar yerinde açıklanmamıştır. Bu şekilde eksik ve yetersiz bir incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca öncelikle davalı tarafın dayandığı 14.04.1942 tarih ve 248 sayılı tapu kaydının oluşumuna esas tüm belge ve haritalar ilgili kurumlardan getirtilerek dosyasına konulmalı, toprak tevzii ve ... tespit tarihlerinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait farklı tarihlerde çekilmiş en az 3 adet yüksek çözünürlüklü stereoskopik hava fotoğrafı, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar, hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları ilgili kurumlardan getirtilerek dosyasına konulmalı, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra da mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, tespit bilirkişilerinin tümü, sağ olmaları halinde belirmelik tutanağında imzaları bulunan bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 1 fen, 1 jeodezi ve fotogrametri uzmanı ve 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulunun katılımıyla keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, taraflara ait tapu kayıtlarının haritaları zemine uygulanarak kapsamları 3402 sayılı ... Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca öncelikle haritalarına göre belirlenmeli, haritaların uygulanabilir olmaması halinde tapu kayıtlarının sınırları ayrı ayrı okunmak suretiyle yerel bilirkişilerce zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkânı sağlanmalı, sınırlar komşu parsel tutanak ve varsa dayanağı kayıt ve belgelerle denetlenmeli, bu şekilde tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığı ve kapsamlarının neresi olduğu kesin olarak belirlenmeye çalışılmalı, teknik bilirkişiye uygulanan tapu kayıtlarının kapsadıkları alanları gösterir ve keşfi takibe imkan verir ayrıntılı kroki düzenlettirilmeli, kayıtlara kapsam tayin edilirken haritası bulunmayan ve gayrisabit sınırlı olan tapu kayıtlarının miktarlarıyla geçerli olacağı dikkate alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazların toprak tevzii ve dava tarihinden önceki nitelikleri, mera olarak kullanılıp kullanılmadıkları, ilk zilyetlerinin kim olduğu, kimden kime nasıl intikal ettikleri, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldıkları hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde yüzleştirme yapılmak suretiyle, tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde ise tüm tespit bilirkişileri dinlenerek çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, ziraatçi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların toprak yapılarını, bitki örtülerini, önceki ve şimdiki niteliklerini, mera vasfı taşıyıp taşımadıklarını ve meradan elde edilip edilmediklerini, komşu mera parselleriyle aralarında doğal yada yapay ayırıcı bir unsur bulunup bulunmadığını, taşınmazların zirai durumlarını, kültür arazisi niteliğinde olup olmadıklarını, taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor aldırılmalı, çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden ve komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde çekilmiş yakın plan renkli fotoğrafları hakim tarafından onaylandıktan sonra dosyasına konulmalı, yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları, memleket haritaları ve uydu fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmazların toprak tevzii ve tespit tarihinden önceki ve şimdiki nitelikleri, ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadıkları ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, kullanıma ara verilip verilmediği hususlarında ayrıntılı rapor aldırılmalı, fen bilirkişisine çekişmeli taşınmazları ve tapu kayıtlarının kapsadıkları alanları birarada gösterir ve keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli, yapılacak değerlendirmede haritası bulunmayan ve gayrisabit sınırlı olan kayıtların miktarlarıyla geçerli olacağı ve aynı taşınmaza ilişkin birden fazla tapu kaydının bulunması halinde önceki tarihli tapu kaydına itibar edileceği hususları göz önünde bulundurulmalı, taraflara ait tapu kayıtlarının kapsamları dışında kalan taşınmazlar yönünden ... tespit tarihinden, davacı ... ait toprak tevzii tapusunun kapsamında kalan taşınmazlar yönünden ise tevzii tarihinden önce zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği kesin olarak saptanmalı, bundan sonra da toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz olup, davacı Hazinenin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 21.05.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.