Esas No: 2023/8845
Karar No: 2023/8320
Karar Tarihi: 18.09.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/8845 E.  ,  2023/8320 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/295 E., 2022/1733 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bozüyük 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2021/22 E., 2021/460 K.

Taraflar arasındaki meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı sigortalı ...'in meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekiline, Mahkemenin 2020/448 Esas sayılı dosyasında sigortalı ile Kuruma karşı sürekli iş göremezlik derecesinin belirlenmesi için dava açmak üzere süre verildiği, davacı vekili tarafından da süresinde işbu davanın açıldığı, 2020/448 Esas sayılı meslek hastalığından kaynaklanan rücuan tazminat davasında temin edilen SGK sağlık kurulu raporlarında S.B ... Meslek Hastalıkları Hastanesinin 20.12.2012/1093 - 04.02.2014/141 sayılı sağlık kurulu raporuna istinaden SGKB ... SGK İl Müdürlüğünce sigortalının mesleki maluliyet oranının %26,38 olarak tespit edildiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun 10.07.2015 tarihli 53/8103 Karar sayılı raporunda sigortalının maluliyet oranının %14,2 olduğunun belirtildiği, ATK 3. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 18.11.2016 tarihli raporda maluliyetinin %19,0 olduğu maluliyetinin başlangıç tarihinin 28.11.2013 tarihinden itibaren geçerli olduğunun belirtildiği, ATK Genel Kurulu'nun 14.09.2017 tarihli 1297 Karar numaralı raporunda 21.12.2012 tarihinden itibaren artma kaydıyla %19,0 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının belirtildiği, ATK 2.Üst Kurulu'nun 07.10.2021 tarihli 1688 Karar tarihli raporunda sigortalının maluliyetinin 21.12.2021 tarihinden itibaren %14,1 olduğu, hastalığın yıllar içinde progrese ederek 11.03.2016 tarihinden itibaren %20,0 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağının belirtildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı ...'in 21.12.2012 başlangıç tarihli maluliyet oranının %14.1, artma kaydıyla 11.03.2016 başlangıç tarihli maluliyet oranının %20.0 olarak tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde, davalı sigortalının maluliyet oranının Kurumca belirlendiğini, Kurum tarafından davacı işveren aleyhine açılan rücu davasında işverenin maluliyet derecesine itiraz ettiğini, uyuşmazlığın o davada giderilebileceğini, bu nedenle iş bu davanın açılmasında hukuki yarar olmadığını, davanın reddi gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun 10.07.2015 tarih ve 53/8103 sayılı kararında; sigortalının, q/q 1/2 düzeyinde A (Hafif) opasite pnömokonyoz meslek hastalığından dolayı Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde maluliyet oranının azalma kaydıyla % 14,2 olduğuna ve karar tarihinden bir yıl sonrasında kontrol muayenesi gerektiğine karar verildiği; davalı sigortalının meslek hastalığı nedeniyle davacı işveren aleyhine tazminat istemiyle açtığı Bozüyük 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2014/370 Esas sayılı dosyasında alınan ATK 3. İhtisas Kurulunun 18.11.2016 tarih ve 21282 sayılı raporunda; sigortalının pnömokonyoz meslek hastalığı arızası sebebiyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde %19 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının, ATK Genel Kurulunun 14.09.2017 tarih ve 1297 sayılı raporunda ise sigortalının pnömokonyoz meslek hastalığı arızası sebebiyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde 21.12.2012 tarihinden itibaren artma kaydıyla %19 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının ve iyileşme ve maluliyet oranında azalma beklenmediğinin, eldeki dosyada alınan ATK İkinci Üst Kurulunun 07.10.2021 tarih ve 1688 sayılı raporunda ise; davalı sigortalının q1/2+A hafif pnömokonyoz meslek hastalığı nedeniyle Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre 21.12.2012 tarihinden itibaren %14.1 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının ve hastalığın yıllar içerinde progrese ederek ... Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyodiyagnostik Anabilim Dalının 11.03.2016 çekim tarihli grafisine ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre 11.03.2016 tarihinden itibaren %20.0 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının mütalaa edildiği, somut davada; kanuni prosedüre uygun olarak inceleme yapılması, ATK 2. Üst Kurulunun bu konuda son merci durumunda olması ve mütalaasının bağlayıcı nitelikte bulunması, meslek hastalığı nedeniyle davalı sigortalıya bağlanan gelirin ve yapılan ödemelerin rücuan tazmini istemiyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacı işveren aleyhine açılan Bozüyük 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2020/448 E. sayılı dosyasının yargılaması sırasında verilen süre üzerine eldeki davanın açılması ve dolayısıyla dava öncesi Kuruma başvuru dava şartının da yerine getirilmiş sayılmasının gerekmesi, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde; verilen kararda isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davacının bu davayı açmasında hukuki yararı bulunmadığı, rücuan tazminat dosyasında itirazların ileri sürüldüğü ve buna ilişkin yargılama yapıldığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı sigortalının pnömokonyoz meslek hastalığından kaynaklı meslekte kazanma gücü kayıp oranın belirlenmesine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 95 inci maddesi.

3. Değerlendirme

5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir. Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Sosyal Güvenlik Kurumu Bölge Sağlık Kurulunun 04.07.2014 tarihli kararı ile 20.12.2021 tarihinde meslek hastalığına yakalandığı tespit edilen davalı sigortalının meslekte kazanma gücü kayıp oranının %26,38 olduğuna ve kontrol muayenesi gerekmediğine karar verildiği; Bozoyük 1.Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/370 Esas sayılı dosyasında ... tarafından...Yapı A.Ş. aleyhine açılan tazminat davasında; Yüksek Sağlık Kurulu'nun 10.07.2015 tarihli kararında meslekte kazanma gücü kaybı oranının azalma kaydıyla %14,2 olarak bildirildiği ve kontrol muayene kaydı konulduğu, ATK 3.İhtisas Kurulunun 18.11.2016 tarihli raporu ile 11.10.2008 tarihli Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak E cetveline göre %19 meslekte kazanma gücü kaybı bulunduğu, maluliyetinin 28.11.2013 tarihinden itibaren geçerli olduğunun bildirildiği, ATK Genel Kurulunun 14.09.2017 tarihli kararında, 21.12.2012 tarihinden itibaren artma kaydıyla E cetveline göre %19 meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının bildirildiği; Bozöyük 1.AHM 2015/554 Esas sayılı rücu alacağı dosyasında, tazminat dosyasında alınan ATK Genel Kurul raporu dikkate alınarak hüküm kurulduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, sigortalıya %26.28 oranı üzerinden gelir bağlandığı, ancak ATK Genel Kurulunca sürekli iş göremezlik derecesinin %19 olarak belirlendiği, sürekli işgöremezlik oranının düşmesi halinde bu değişiklik sigortalının hak alanını ilgilendirdiğinden, sigortalı ile kuruma karşı iş göremezlik oranının belirlenmesi için dava açmak üzere süre verilmesi ve böylece, sürekli iş göremezlik oranının en başından beri mi, yoksa azalma kaydıyla mı değiştiğinin tespit edilmesi gerektiği husuna işaret edilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması üzerine rücuan alacak dosyasında ...Yapı ..AŞ vekiline meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti için dava açmak üzere süre verilmesi sonucu bu davanın açıldığı, bu dosyada alınan 07.10.2021 tarihli Adli Tıp 2.Üst Kurul raporunda, ...'in pnömokonyoz meslek hastalığı olduğu, hastalığının başlangıç tarihinin ... Meslek Hastalıkları Hastanesi'nin, 20.12.2012 tarihli sağlık kurulu raporu olduğu, bu raporda belirtilen q1/2+A hafif pnömokonyoz meslek hastalığı nedeniyle;11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak 21.12.2012 tarihinden itibaren E cetveline göre %14.1 (yüzdeondörtnoktabir) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, hastalığın yıllar içerinde progrese ederek 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak 11.03.2016 tarihinden itibaren E cetveline göre %20.0 (yüzdeoyirminoktasfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı yönünde mütalaa verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece Adli Tıp 2.Üst Kurulundan tazminat davasında alınan Adli Tıp Genel Kurulunun 14.09.2017 tarihli kararı ile tespit davasında alınan Adli Tıp 2.Üst Kurulunun 07.10.2021 tarihli kararları arasındaki çelişkinin nereden kaynaklandığını açıklayan ve bu çelişkiyi ortadan kaldıran yeni bir rapor alınarak (usuli kazanılmış hakların tazminat veya rücuan alacak dosyasında sürekli iş göremezlik oranına itiraz etmeyen taraflar yönünden o dosyalar kapsamında gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak) sonucuna göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle ;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.