Esas No: 2024/2231
Karar No: 2024/3942
Karar Tarihi: 29.04.2024

**4. Hukuk Dairesi         2024/2231 E.  ,  2024/3942 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/307 E., 2023/147 K.

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacılar vekili; davalı ... şirketine sigortalı olup davalı ... adına kayıtlı olan aracın davalı ... sevk ve idaresinde iken 24.11.2004 tarihinde müvekkilerinin eşi/oğlu/kardeşi ve babaları olan ...'ye çarpması neticesinde vefatına neden olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davalının %100 kusurlu olduğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile toplam 53.000,00 TL manevi ve 21.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinden sigorta poliçesi şartları, kapsamı ve limitleri dahilinde olmak üzere tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen ve kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında 04.02.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini davacı eş ... yönünden 73.949,37 TL, davacı anne ....., yönünden 7.807,00 TL'ye yükseltmiştir.

Birleşen davada davacılar vekili; aynı olay ile ilgili olarak malik ...'nın aracı 23.02.2001 tarihinde davalı ...'ya sattığını bildirdiğini bu nedenle bu davayı açtıklarını ve birleştirme talep ettiklerini belirterek toplam 53.000,00 TL manevi ile 21.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.04.2014 tarihli ve 2009/332 Esas, 2014/157 Karar sayılı kararıyla; ... yönünden 73,949,37 TL, Yeter Demirci yönünden 7.807,00 TL ve ... yönünden 2.944,22 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ..., ... ve diğer davalı ...'dan olay tarihi 24.11.2004 tarihinden itibaren, davalı ...Ş. yönünden dava tarihi 20.11.2006 tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte (sigorta şirketinin sorumluluğu 40.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek bu davacılara verilmesine, ... ve ...'nin maddi tazminat talebinin reddine, fazla istenen maddi tazminatının reddine,davacıların manevi tazminat taleplerinin kabulü ile davacılar; ... için 15.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL manevi tazminaının olay tarihi 24.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve diğer davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ile birleşen davanın davalısı ... vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 18.04.2017 tarih 2014/23433-2017/4188 sayılı kararı ile; ''1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar Aksigorta A.Ş. ve ... vekillerinin aşağıdaki bentlerin dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava trafik kazası nedeniyle ölüme dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davaya konu kaza 24.11.2004 tarihinde gerçekleşmiştir. Asıl dava 20.11.2006 ve birleşen dava ise 03.04.2008 tarihinde açılmış olup maddi tazminata ilişkin ıslah ise 04.02.2014 tarihinde yapılmıştır. Davacılar desteğinin ölümü nedeni ile sürücü ... hakkında 765 Sayılı TCK'nın 455/1 inci gereğince mahkumiyet hükmü verilmiş olup aynı Yasanın 102/4 üncü maddesi uyarınca olaya 5 yıllık ceza zamanaşımı süresi uygulanacaktır. Bu nedenle kaza tarihinin 24.11.2004 olması ıslahın ise ceza zamanaşımı süresinden sonra 04.02.2014 tarihinde yapılmış olması nedeni ile ıslah edilen maddi tazminat yönünden davanın zamanaşımından reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde aksine karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

3-Mahkemece davalı ... manevi tazminattan sorumlu tutulmamış olmasına rağmen manevi tazminattan doğan harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden davalı ... şirketinin de sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.

4-Davacılardan ......, yönünden maddi tazminat istemi kısmen kabul kısmen reddedilmiş olup reddedilen kısım yönünden davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olması doğru görülmemiştir.

5-Hüküm fıkrasının 12. bendinde, davacılar Kemal ve ...'nin reddedilen maddi tazminat talepleri ile ilgili olarak davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekiren sehven "davacıya verilmesine" ibaresi yazılmak suretiyle hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Kabule göre de; davalı ... maddi tazminattan poliçe limiti ile sorumlu tutulmuş olmasına göre maddi tazminat yönünden yargılama giderleri ve vekalet ücretinden de limitin tazminata oranı belirtilerek bu şekilde sorumlu tutulması gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.'' gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1. Bozmaya uyan mahkemece asıl ve birleşen dava yönünden davacı ...'nin maddi tazminat talebinin 73.949,37 TL üzerinden kabulü ile bu bedelden 5.000,00 TL''den davalı ...Ş ve ...'nın sorumlu olmak kaydı ile davalılardan Ak Sigorta A.Ş'nin dava tarihini 20.11.2006'den, davalılar ..., ..., ...'dan 24.11.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, davalı ... ve Ak Sigorta A.Ş hakkındaki ıslah edilen talebin zamanaşımı nedeniyle reddine, ...'nin maddi tazminat talebinin 7.807,00 TL üzerinden kabulü ile bu bedelden 1.000,00 TL'den davalı ...Ş ve ...'nın sorumlu olmak kaydı ile davalılardan Ak Sigorta A.Ş'nin dava tarihini 20.11.2006'den, davalılar ..., ..., ...'dan, 24.11.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, davalı ... ve Ak Sigorta A.Ş hakkındaki ıslah edilen talebin zamanaşımı nedeniyle reddine, ...'nin maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 2.944,22 TL'nin davalılar Ak Sigorta A.Ş., ..., ..., ...'dan Ak Sigorta A.Ş'den dava tarihi itibariyle, diğer davalılar yönünden olay tarihinden itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazla talebin reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kabulü ile davacılar; ... için 15.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL, ... için 3.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi 24.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve diğer davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir. Karara karşı, süresi içinde asıl ve birleşen davada davacılar vekili, asıl davada davalı ...Ş. vekili ile birleşen davada davalı ... vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 24.03.2021 tarih 2021/2393-2021/3214 sayılı kararı ile;

''1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ...Ş. ve davacılar vekillerinin aşağıdaki bentlerin dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava trafik kazası nedeniyle ölüme dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde;

Uyulmasına karar verilen bozma ilamında ıslah edilen maddi tazminat yönünden davanın zamanaşımından reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiş, mahkemece bozma sonrası kurulan hükümde hükmü temyiz eden ve zamanaşımı definde bulunan davalı ...Ş. ve davalı ... yönünden ıslah edilen kısım yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Diğer davalılar ... ve ... (vefatı ile mirasçı davalılar ..., ...) tarafından karar temyiz edilmemiş olup, bu davalılar hakkında karar kesinleşmekle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yeniden hüküm kurulması isabetli değildir.

3-Maddi ve manevi tazminat yönünden her bir davacı yönünden kabul ve reddedilen miktarlar gözetilerek davacılar ve davalılar lehine HMK ve AAÜT hükümlerine göre (bozma konusu yapılmayarak kesinleşen hususlar ve kazanılmış haklar gözetilerek) vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Asıl davada davalı ...Ş. vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde;

4-Uyulmasına karar verilen bozma ilamında da belirtildiği üzere mahkemece davalı ... manevi tazminattan sorumlu tutulmamış olmasına rağmen manevi tazminattan doğan harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden davalı ... şirketinin de sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.

5-Islah edilen kısım yönünden zamanaşımı nedeniyle redddedilen maddi tazminat miktarı yönünden vekille temsil edilen davalı ...Ş. lehine AAÜT'ye göre hesaplanacak nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

6-Davalı ...Ş. aleyhine hükmedilen toplam maddi tazminat miktarı 8.944,22 TL olmasına karşın davacılar lehine davalı ...Ş. aleyhine 9.526,05 TL vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değildir.

Davalı ... vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde;

7-Islah edilen kısım yönünden zamanaşımı nedeniyle redddedilen maddi tazminat miktarı yönünden kendilerini vekille temsil edilen davalı ... lehine AAÜT'ye göre hesaplanacak nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

8-Davalı ...'nın yargılama sırasında vefat etmesi üzerine mirasçıları ..., ... ve ... davaya dahil edilerek yargılamaya devam edilmiş, bu kez yargılama devam ederken dahili davalı ... vefat etmiştir. Ancak mahkemece gerekçeli karar başlığında ölü ... yazılmış, davalı ...'nın yazılmamış olması mahallinde düzeltilebilir hata olması sebebiyle bozma konusu yapılmamıştır.'' gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar ... ve ... (mirasçıları) hakkında daha önce verilen 10.04.2014 tarihli karar kesinleşmiş olduğundan bu davalılar hakkında yeniden hüküm kurulmasına gerek olmadığına karar verilmesi gerektiği ve Yargıtay bozma ilamında Ak Sigorta AŞ yönünden bu davalı manevi tazminattan sorumlu tutulmadığından davalının manevi tazminat talebinden doğan harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu olmadığı, ıslah edilen kısım zamanaşımı nedeniyle reddedildiğinden Ak Sigorta AŞ lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, ayrıca Ak Sigorta AŞ aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin sorumlu tutulduğu maddi tazminat miktarından daha fazla hükmedildiği ve bunun da hükümde değerlendirildiği ayrıca ıslah edilen ve zamanaşımı nedeniyle reddedilen miktar üzerinden ... ya vekalet ücretinin belirlendiği gerekçesiyle davalılar ...-... (mirasçıları) hakkında verilen hükmün kesinleşmiş olduğu nedenle bu davalılar hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, asıl ve birleşen dava yönünden davacı ...'nin maddi tazminat talebinin 73.949,37 TL üzerinden kabulü ile, bu bedelden 5.000,00 TL'den davalı ...Ş. ve ...'nın sorumlu olmak kaydı ile davalılardan Ak Sigorta A.Ş.'nin dava tarihi 20.11.2006'den, davalı ...'dan, 24.11.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, davalı ... ve Ak Sigorta A.Ş. hakkındaki ıslah edilen talebin zamanaşımı nedeniyle reddine, ...'nin maddi tazminat talebinin 7.807,00 TL üzerinden kabulü ile bu bedelden 1.000,00 TL'den davalı ...Ş ve ...'nın sorumlu olmak kaydı ile davalılardan Ak Sigorta A.Ş'nin dava tarihini 20.11.2006'den, davalı ...'dan 24.11.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, davalı ... ve Ak Sigorta A.Ş. hakkındaki ıslah edilen talebin zamanaşımı nedeniyle reddine, ...'nin maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 2.944,22 TL'nin davalılar Ak Sigorta A.Ş. ve ...'dan, Ak Sigorta A.Ş.'den dava tarihi itibariyle diğer davalı yönünden olay tarihinden itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazla talebin reddine, davacılar Sinan ve Kemal Demircinin maddi tazminat taleplerinin reddine, davacı ...'nin manevi tazminat talebinin kabulü ile 15.000,00 TL, davacı ...'nin manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000,00 TL, davacı ...'nin manevi tazminat talebinin kabulü ile 5.000,00 TL, davacı ...'nin manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 3.000,00 TL, davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kabulü ile 3.000,00 TL, davacı ...'nin manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; ıslah talebinin yasal süre içerisinde olduğunu, ıslah edilen kısım yönünden zamanaşımına uğradığından bahisle reddedilmesinin yerinde olmadığını, yine davanın belirsiz alacak davası olduğunu, dolayısıyla zamanşaımı süresinin dolmadığını, davalılardan ... tarafından yasal süre içerisinde zamanaşımı def'inde bulunulmadığını, vekalet ücretleri ile yargılama giderlerinin müvekkilleri aleyhine hatalı hesap edildiğini, davalı yararına hükmedilen vekalet ücretinin davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceğinden, mahkeme kararında davalı ... lehine 3.000,00 TL vekalet ücreti yerine 7.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmiş bulunmasının haksız olduğunu, davacılardan ... yönünden talep edilen maddi tazminatın ıslah edilen 68.949,37 TL kısmının zamanaşımı nedeniyle reddedildiğini, reddedilen bu kısım için karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre hesap edilen 11.031,90 TL vekalet ücretinden ...' nin sorumlu olması gerektiğini, tüm davacıların sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı bulunduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın davacılar desteğinin vefatına sebep olması nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53, 56 ncı maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı, 19.09.2023 tarihli tavzih kararı ile davacılar vekilinin temyize konu ettiği vekalet ücretine yönelik hususların düzeltilmiş olmasına göre; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine

29.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.