Esas No: 2024/10918
Karar No: 2024/9281
Karar Tarihi: 01.10.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/10918 E.  ,  2024/9281 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/291 E., 2024/188 K.

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı apartman nezdinde 08.08.1996 – 17.11.2015 tarihleri arasında Kuruma bildirimi yapılmayan çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, 25.08.1996 tarihinde davacının eşi ile kapıcılık sözleşmesi akdedildiğini, davacı tarafça sunulan evrakın iş ilişkisini kanıtlamaya elverişli ve yeterli olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.12.2019 tarih ve 2016/1036 - 2019/352 E.K. sayılı kararıyla, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil ... vekili, katılma yoluyla davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili, sözleşmenin davacının eşi ... tarafından davacı adına imzalandığını, kapıcılık hizmetlerinin fiilen davacı tarafından yerine getirildiğini, tanıkların davalı ile menfaat birliği içerisinde hareket ettiklerini, davacının tam zamanlı çalıştığını belirterek, kararın reddedilen yönlerden davacı yararına kaldırılarak, talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının söz konusu dava ile amacının muvazaalı olarak emeklilik işlemlerini gerçekleştirmek, haksız kazanç sağlamak ve sebepsiz zenginleşmek olduğunu, davacı ile davalı arasında iş ilişkisi bulunmadığını, davacının eşi ile kapıcılık sözleşmesi akdedildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

3.Fer'i müdahil ... vekili, kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı verildiğini belirterek, kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.12.2021 tarih ve 2020/747 - 2021/1902 E.K. sayılı kararı ile dosya kapsamına göre, davalı apartmanda yapılan keşif ve keşif sonucu alınan bilirkişi raporu, davacının eşinin başka işyerlerinde çalışması, dinlenen tanıkların davacının davalı apartmandaki çalışmasını doğrulamaları, davacının yaptığı işler nazara alındığında çalışmasının kısmi çalışma olarak tespit edilmesinde isabetsizlik olmadığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, Mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri ve fer'i müdahil ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2.Dairemizin 18.04.2022 tarih ve 2022/2496 E.-2022/5791 K. sayılı kararı ile eldeki davada, kapıcılık hizmetini asıl olarak kimin yaptığı, bu hizmetlerin davacı mı, eşi mi tarafından yerine getirildiği, davacının bu hizmetleri asli olarak mı yoksa eşine yardım şeklinde mi yaptığı ortaya konulmadan, davacı tarafından yapılıyorsa başlangıç tarihi, çalışma şekli, süresi, günlük kaç saate haftada ve ayda kaç güne tekabül ettiği, işin kapasitesi, niteliği, apartmanın ve bahçenin büyüklüğü, asansör bulunup bulunmadığı, ne gibi işlere bakıldığı etraflıca araştırılmadan eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidildiği belirtilerek, yapılacak işin; söz konusu apartmanda oturan kişileri resen tespit ederek ve komşu apartmanda çalışan civar kapıcılar ve varsa market, eczane, kasap vs. işyeri çalışanları, komşu daire sakinlerini resen tespit ederek tekrar beyanlarına başvurup, kapıcılık hizmetinin kim tarafından yerine getirildiğini somut şekilde ortaya koyduktan sonra, davacının hizmetinin eşe yardım kapsamında kalıp kalmadığını değerlendirerek, bu nitelikte değilse yine tanıklardan sorularak yapılan hizmetlerin niteliğinin, hangi işlerin yapıldığının (çöplerin alınması, temizlik, bahçe bakımı vs.) ve günlük çalışma süresinin belirlenmesi gereğine işaret edilerek hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 14.05.2024 tarih ve 2022/291 E.-2024/188 K. sayılı kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, dinlenen tanık anlatımları, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde, davanın kısmen kabulü ile davacının 11.12.2001-30.06.2015 tarihleri arasında kısmi zamanlı olarak ayda 7 gün hizmet sözleşmesi ile prime esas alt kazanç üzerinden davalı işverenlik bünyesinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini, lehe tanık beyanlarının nazara alınmadığını, hatalı ve yanılgılı değerlendirme ile usul ve yasaya aykırı karar verildiğini belirterek, hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil ... vekili, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, çalışma olgusunun yöntemince ortaya konulamadığını belirterek, kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ve fer'i müdahil ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

01.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.