Esas No: 2024/7455
Karar No: 2024/8409
Karar Tarihi: 11.09.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/7455 E.  ,  2024/8409 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/348 E., 2023/597 K.

KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili ile davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 1995 Ekim ayından 2004 yılına kadar davalı iş veren yanında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığını, bu dönem çalışmalarının ve sigorta başlangıç tarihinin 1995 Ekim ayı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesi ile yetkisizlik itirazında bulunarak yetkili yerin Kartal İş Mahkemeleri olduğunu savunmuştur.

Davalı ... Ticaret ve San. Adi Kom. Şti. ye T.K. 35 inci maddesine göre tebligat yapıldığı, duruşmalarda hazır olmadığı gibi bir cevap vermediği görülmüştür.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 06.02.2014 tarih, 2011/99 Esas, 2014/68 Karar sayılı ilamı ile davacının davalı işverenlikte 1995 yılı Ekim ayından itibaren 2004 yılına kadar devam eden çalışmaların tespitini talep ettiği davada, hak düşürücü süre yönünden ve işverenlik faaliyet durumu yönünden tespite engel bir durumun bulunmadığı, ... Genel Müdürlüğünden temin edilen ...'na ait vadesiz hesaba ait ekstre ve cd ortamında gönderilen hesap bilgilerinden davacının işverenlik adına işlem gerçekleştirdiği, ayrıca dinlenen tanıklar ..., ..., ... beyanlarında davacının çalışmasının fiili ve gerçek olduğu anlaşılmakla; davacının SGK Pendik Sosyal Güvenlik Merkezinin 4 7111 08 08 1091433 034 16- 51 sicil sayılı dosyasında işlem gören davalı işyerinde 01.10.1995 30.06.1996 arası 270 gün günlük 282.000 TL ücretle, 01.07.1996 31.07.1996 arası 30 gün günlük 504.900 TL ücretle, 01.08.1996 31.12.1996 arası150 gün günlük 567.000 TL ücretle, 01.01.1997 28.02.1997 arası 60 gün günlük 723.000 TL ücretle, 01.03.1997 30.06.1997 arası 120 gün günlük 854.165 TL ücretle, 01.07.1997 31.12.1997 arası 180 gün günlük 1.231.371 TL ücretle, 01.01.1998 30.06.1998 arası180 gün günlük 1.668.400 TL ücretle, 01.07.1998 30.09.1998 arası 90 gün günlük 2.103.611 TL ücretle, 01.10.1998 31.12.1998 arası 90 gün günlük 2.336.625 TL ücretle, 01.01.1999 30.06.1999 arası 180 gün günlük 3.112.200 TL ücretle, 01.07.1999 31.12.1999 arası180 gün günlük 3.790.000 TL ücretle, 01.01.2000 31.03.2000 arası 90 gün günlük 4.000.000 TL ücretle, 01.04.2000 31.03.2001 arası 360 gün günlük 5.000.000 TL ücretle, 01.04.2001 31.12.2001 arası 270 gün günlük 7.000.000 TL ücretle, 01.01.2002 31.03.2002 arası 90 gün günlük 7.400.025 TL ücretle, 01.04.2002 30.06.2002 arası 90 gün günlük 9.262.400 TL ücretle, 01.07.2002 31.03.2003 arası 270 gün günlük 10.919.443 TL ücretle, 01.04.2003 30.06.2003 arası 90 gün günlük 13.103.332TL ücretle, 01.07.2003 31.12.2003 arası 180 gün günlük 15.267.194 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1.Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 19.03.2015 tarihli ve 2014/24932 Esas, 2015/5670 Karar sayılı kararı ile

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı işyerinin 25.01.1979 tarihinde Ticaret Sicil Memurluğuna kaydedildiğini, 1995 tarihinden itibaren vergi kaydının bulunduğu ancak 25.09.2006 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, davacı adına davalı işyerinden işe giriş bildirgesinin verilmediği ve hizmet bildiriminde bulunulmadığı, Mahkemece davalı işyerinin 2006 yılında Kanun kapsamına alınması nedeniyle talep edilen aralığa ait dönem bordroları olamayacağı için komşu işyeri tanığı bulunup bulunmadığı araştırılmadan, bulunuyorsa bu tanıkların da beyanları alınmadan sonuca gidilmesinin isabetsiz olduğu, öncelikle dinlenilen komşu işyeri tanığı ...'in 2002 yılından sonraki döneme dair bilgisinin bulunması nedeniyle talep edilen 1995-2002 yıllarında çalışması bulunan komşu işyeri çalışanları zabıta marifetiyle veya Kurumdan sorulup belirlenerek komşu işyeri tanıklarının da beyanları alınarak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle verilen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen 2. Karar

Mahkemenin 11.02.2020 tarih, 2015/240 E., 2020/228 K. sayılı ilamı ile toplanan tüm deliller değerlendirildiğinde; Pendik SGM, Maltepe İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Kartal İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Orhantepe Mahallesi Muhtarlığına, Kartal Vergi Dairesine müzekkereler yazılmış davalı ... Tic. ve San. Adi Kom. Şti. Yük. Müh. Kerim Mutlu Memişoğlu ve Ort. na komşu işyerlerinin ünvan ve adreslerinin, bu işyerlerinde 1995-2004 yılları arasında çalışan işçilerin isim, adres ve kimlik bilgilerinin bildirilmesi istenmiş, müzekkere cevaplarında davalı işyerine komşu işyerlerinin ve dava konusu dönemde çalışanların tespit edilemediğinin bildirildiği, ... Genel Müdürlüğünden temin edilen ...'na ait vadesiz hesaba ait ekstre ve cd ortamında gönderilen hesap bilgilerinden davacının işverenlik adına işlem gerçekleştirdiği, ayrıca dinlenen tanıklar ..., ..., ... beyanlarında davacının çalışmasının fiili ve gerçek olduğu, anlaşılmakla; davacının SGK Pendik Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 4 7111 08 08 1091433 034 16- 51 sicil sayılı dosyasında işlem gören davalı işyerinde 01.10.1995-30.06.1996 arası 270 gün günlük 282.000 TL ücretle, 01.07.1996-31.07.1996 arası 30 gün günlük 504.900 TL ücretle, 01.08.1996-31.12.1996 arası 150 gün günlük 567.000 TL ücretle, 01.01.1997-28.02.1997 arası 60 gün günlük 723.000 TL ücretle, 01.03.1997-30.06.1997 arası 120 gün günlük 854.165 TL ücretle, 01.07.1997-31.12.1997 arası 180 gün günlük 1.231.371 TL ücretle, 01.01.1998-30.06.1998 arası 180 gün günlük 1.668.400 TL ücretle, 01.07.1998-30.09.1998 arası 90 gün günlük 2.103.611 TL ücretle, 01.10.1998-31.12.1998 arası 90 gün günlük 2.336.625 TL ücretle, 01.01.1999-30.06.1999 arası 180 gün günlük 3.112.200 TL ücretle, 01.07.1999-31.12.1999 arası 180 gün günlük 3.790.000 TL ücretle, 01.01.2000-31.03.2000 arası 90 gün günlük 4.000.000 TL ücretle, 01.04.2000-31.03.2001 arası 360 gün günlük 5.000.000 TL ücretle, 01.04.2001-31.12.2001 arası 270 gün günlük 7.000.000 TL ücretle, 01.01.2002-31.03.2002 arası 90 gün günlük 7.400.025 TL ücretle, 01.04.2002-30.06.2002 arası 90 gün günlük 9.262.400 TL ücretle, 01.07.2002-31.03.2003 arası 270 gün günlük 10.919.443 TL ücretle, 01.04.2003-30.06.2003 arası 90 gün günlük 13.103.332TL ücretle, 01.07.2003-31.12.2003 arası 180 gün günlük 15.267.194 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

C. 2.Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 03.04.2023 tarihli ve 2022/12786 Esas, 2023/3556 Karar sayılı kararı ile dava konusu olayda, davalı ... San. Tic. Şti. ye usulüne uygun tebligat yapılıp taraf teşkili yapılmadığı anlaşılmakta olup dava dilekçesinin davalıya yöntemince tebliği ve taraf teşkili sağlanarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle, Dairenin 11.10.2021 tarihli ve 2021/7973 Esas, 2021/11976 Karar sayılı bozma ilamının ortadan kaldırılmasına, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan tüm deliller değerlendirildiğinde; Pendik SGM, Maltepe İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Kartal İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Orhantepe Mahallesi Muhtarlığına, Kartal Vergi Dairesine müzekkereler yazılmış davalı ... Tic. ve San. Adi Kom. Şti. Yük. Müh. Kerim Mutlu Memişoğlu ve Ort. na komşu işyerlerinin ünvan ve adreslerinin, bu işyerlerinde 1995-2004 yılları arasında çalışan işçilerin isim, adres ve kimlik bilgilerinin bildirilmesinin istenmiş, müzekkere cevaplarında davalı işyerine komşu işyerlerinin ve dava konusu dönmede çalışanların tespit edilemediğinin bildirildiği, ... Genel Müdürlüğünden temin edilen ...'na ait vadesiz hesaba ait ekstre ve cd ortamında gönderilen hesap bilgilerinden davacının işverenlik adına işlem gerçekleştirdiği, ayrıca dinlenen tanıklar ..., ..., ... beyanlarında davacının çalışmasının fiili ve gerçek olduğu, anlaşılmakla; davacının SGK Pendik Sosyal Güvenlik Merkezinin 4 7111 08 08 1091433 034 16- 51 sicil sayılı dosyasında işlem gören davalı işyerinde 01.10.1995 30.06.1996 arası 270 gün günlük 282.000 TL ücretle, 01.07.1996-31.07.1996 arası 30 gün günlük 504.900 TL ücretle, 01.08.1996-31.12.1996 arası 150 gün günlük 567.000 TL ücretle, 01.01.1997-28.02.1997 arası 60 gün günlük 723.000 TL ücretle, 01.03.1997-30.06.1997 arası 120 gün günlük 854.165 TL ücretle, 01.07.1997-31.12.1997 arası180 gün günlük 1.231.371 TL ücretle, 01.01.1998-30.06.1998 arası 180 gün günlük 1.668.400 TL ücretle, 01.07.1998-30.09.1998 arası 90 gün günlük 2.103.611 TL ücretle, 01.10.1998-31.12.1998 arası 90 gün günlük 2.336.625 TL ücretle, 01.01.1999-30.06.1999 arası 180 gün günlük 3.112.200 TL ücretle, 01.07.1999-31.12.1999 arası 180 gün günlük 3.790.000 TL ücretle, 01.01.2000-31.03.2000 arası 90 gün günlük 4.000.000 TL ücretle, 01.04.2000-31.03.2001 arası 360 gün günlük 5.000.000 TL ücretle, 01.04.2001-31.12.2001 arası 270 gün günlük 7.000.000 TL ücretle, 01.01.2002-31.03.2002 arası 90 gün günlük 7.400.025 TL ücretle, 01.04.2002-30.06.2002 arası 90 gün günlük 9.262.400 TL ücretle, 01.07.2002-31.03.2003 arası 270 gün günlük 10.919.443 TL ücretle, 01.04.2003-30.06.2003 arası 90 gün günlük 13.103.332TL ücretle, 01.07.2003-31.12.2003 arası 180 gün günlük 15.267.194 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı şirket vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; davanın reddinin gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı şirket vekili; hak düşürücü süreden davanın reddi gerektiğini ve tanık beyanlarını kabul etmediğini beyan ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının davalı işyerinde 1995/Ekim ile 2004 yılları arasında çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 200 ve 202 nci maddeleri,

2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 72 nci maddesi uyarınca, 01.10.2008 tarihi öncesi isteme ilişkin davanın yasal dayanağı mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle davalı Kurum vekillinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

11.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.