Esas No: 2023/11283
Karar No: 2024/8918
Karar Tarihi: 24.09.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/11283 E.  ,  2024/8918 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/247 E., 2023/1466 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 33. İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/26 E., 2019/338 K.

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalılardan ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve davalılardan ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi Betül Sönmez tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı şirketler nezdinde iş makinesi operatörü olarak 20.01.2006 – 15.10.2014 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen sürelerde ve en son 3.000,00 TL ücretle çalıştığını, primlerinin asgari ücret üzerinden ödendiğini, işçilik alacaklarının tahsiline yönelik açılan Ankara 18. İş Mahkemesinin 2014/956-2017/68 E.K. sayılı dosyasında alacaklarının ödenmesine hükmedildiğini ileri sürerek, davacının Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin ve tüm çalışma dönemi boyunca yatırılan primlerinin gerçek ücret üzerinden düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İhbar olunan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Yapılan yargılama, toplanan deliller, işçilik alacağı dosyası, dinlenen tanık anlatımları ve bilirkişi raporu esas alınarak, davanın kısmen kabulü ile

1-Davacının 27.12.2008 - 29.01.2009, 26.01.2010 - 05.04.2010, 01.02.2011 - 02.02.2011 ve 01.02.2012 - 07.03.2012 tarihleri arasında davalı işverenlik bünyesinde hizmet akdi ile çalıştığının tespiti isteminin reddine,

2-Davacının 1090359 sicil sayılı işyerinde; 2006/1. ayında 297,36 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 84,96 TL prim ödenmesi gerektiğinin,

-2006/2, 2006/3, 2006/4, 2006/5, 2006/6, 2006/7, 2006/8, 2006/9, 2006/10, 2006/11, 2006/12. aylarında 743,40 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 212,40 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2007/1, 2007/2, 2007/3, 2007/4. aylarında 787,50 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 225,00 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2007/5, 2007/6. aylarında 787,50 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 217,50 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2007/7, 2007/8. aylarında 819,00 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 169,00 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2007/9. ayında 819,00 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 199,00 TL prim ödenmesi gerektiğinin,

-2007/10, 2007/11, 2007/12. aylarında 819,00 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 169,00 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2008/1, 2008/2, 2008/3, 2008/4, 2008/5, 2008/6. aylarında 851,76 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 241,76 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2008/7, 2008/8, 2008/9, 2008/10. aylarında 894,18 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 254,18 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2008/11. ayında 894,18 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 254,17 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2008/12. ayında 774,96 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 223,29 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2009/1. ayında 62,16 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 17,49 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2009/2, 2009/3, 2009/4. aylarında 932,40 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 262,40 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

1090359 ve 1016685 sicil sayılı işyerlerinde; 2009/5. ayında 932,40 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 39,06 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

1016685 sicil sayılı işyerinde; 2009/6. ayında 932,40 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 262,40 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin, 2009/7. ayında 970,20 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 270,20 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

1090359 ve 1016685 sicil sayılı işyerlerinde; 2009/8. ayında 970,20 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 246,86 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

1090359 sicil sayılı işyerinde; 2009/9, 2009/10, 2009/11, 2009/12. aylarında 970,20 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 270,20 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2010/1. ayında 850,50 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 242,17 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2010/4. ayında 850,50 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 242,17 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2010/5, 2010/6. aylarında 1.020,60 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 290,60 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2010/7, 2010/8, 2010/9, 2010/10, 2010/11, 2010/12. aylarında 1.064,70 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 299,70 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2011/1. ayında 1.115,10 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 315,10 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

1197358 sicil sayılı işyerinde; 2011/2. ayında 966,42 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 273,09 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2011/3, 2011/4, 2011/5, 2011/6. aylarında 1.115,10 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 315,10 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2011/7, 2011/8, 2011/9, 2011/10, 2011/11, 2011/12. aylarında 1.171,80 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 331,80 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

1090359 sicil sayılı işyerinde; 2012/1. ayında 1.241,10 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 341,10 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2012/3. ayında 992,88 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 272,88 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2012/4, 2012/5, 2012/6. aylarında 1.241,10 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 341,10 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2012/7, 2012/8, 2012/9, 2012/10, 2012/11, 2012/12. aylarında 1.316,70 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 356,70 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2013/1. ayında 1.370,04 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 380,04 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2013/2. ayında 1.370,04 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 204,04 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2013/3, 2013/4, 2013/5. aylarında 1.370,04 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 104,64 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2013/6. ayında 1.370,04 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 112,04 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2013/7, 2013/8, 2013/9. aylarında 1.430,10 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 104,10 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2013/10. ayında 476,70 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 86,70 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

1197358 sicil sayılı işyerinde; 2013/10. ayında 953,40 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 134,40 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2013/11, 2013/12. aylarında 1.430,10 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 260,10 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2014/1, 2014/2, 2014/3, 2014/4. aylarında 1.499,40 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 329,40 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2014/5. ayında 1.499,40 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 212,40 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2014/6. ayında 1.499,40 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 173,40 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2014/7. ayında 1.534,68 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 286,68 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2014/8, 2014/9. aylarında 1.587,60 TL prime esas kazançla çalıştığının ve her ay için 173,20 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin,

-2014/10. ayında 3.685,50 TL prime esas kazançla çalıştığının ve ek 3.061,50 TL ek prim ödenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılardan ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının prime esas kazancının asgari ücretin 1,4 katı olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, Mahkemece verilen kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, bilirkişi raporunun hüküm vermeye elverişli olmadığını, davacının davalı işverenler nezdinde fasılasız çalıştığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı ... İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde; davacının davalı şirkette asgari ücretle çalıştığını, iddiaların yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini, Mahkemece yeterli ve gerekli araştırma yapılmadan verilen kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davacının iş makinası operatörü olarak çalıştığı sabit olup, operatör olarak çalışan bir kişinin asgari ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, TÜİK verileri dikkate alınarak belirlenen ücretle çalışabileceğine yönelik Mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılardan ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Vekilinin Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekilinin Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespit ve prime esas kazanç tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 7201 sayılı Kanun'un 7/a ve 11 nci maddeleri.

3.Değerlendirme

1.Dosya kapsamı incelendiğinde, İlk Derece Mahkemesi hükmünün ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının fer'i müdahil ... vekiline usulüne uygun tebliğ edilmediği anlaşılmıştır.

2.7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “elektronik tebligat” başlıklı 7/a maddesi; “Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.

...

11. İdareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birim…” düzenlemesini, aynı Kanun’un 11 inci maddesi ise; “Vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır. Vekil birden çok ise bunlardan birine tebligat yapılması yeterlidir. Eğer tebligat birden fazla vekile yapılmış ise, bunlardan ilkine yapılan tebliğ tarihi asıl tebliğ tarihi sayılır…” düzenlemesini içerdiğinden, İlk Derece Mahkemesi hükmünün, vekil adı tebliğ mazbatasında belirtilmek suretiyle Kurumun ilgili birimine tebliğ edilmesi gerekmektedir.

3.Belirtilen mevzuat çerçevesinde somut olay incelendiğinde, gerek İlk Derece Mahkemesi hükmünün ve gerekse Bölge Adliye Mahkemesi kararının fer'i müdahil ... vekiline usulüne uygun tebliğ edilmediği, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının fer'i müdahil SGK Başkanlığına usulüne uygun tebliğ edilmesi yönünden bir karar verilmesi gerekirken, usulsüz tebliğ gözetilmeden diğer istinaf incelemelerinin yapıldığı anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesi kararının fer'i müdahil SGK Başkanlığının ilgili birimine yukarıda belirtilen şekilde usulüne uygun şekilde tebliği ile fer'i müdahil ... vekili tarafından istinaf dilekçesinin süresinde verilmesi durumunda, dosyanın diğer istinaf başvuruları ile birlikte esas yönünden incelenmesi gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve Kanun'a aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.