Esas No: 2014/16496
Karar No: 2016/2870
Karar Tarihi: 07.03.2016

**14. Hukuk Dairesi         2014/16496 E.  ,  2016/2870 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 25.10.2013 gününde verilen dilekçe ile TMK'nın 724. maddesi gereğince tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 16.07.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Davacı vekili, davacının davalı ile davalının dava konusu 207 ada 1 parseldeki 617 m2 arsayı satın almak konusunda anlaştıkları, davalıya 7.250,00 TL haricen ödediğini, satmaya gerekli olan işlemleri yapmaya esas olarak davalı tarafından verilen 06.05.2013 tarihli vekaletnamenin 16.09.2013 tarihinde azilname ile sona erdiğini, haricen satın ve teslim aldığı taşınmaz üzerine iyi niyetli ev yaptığını beyanla TMK'nın 724. maddesine göre tapu iptali ve tescil istemiştir.

Davalı, davacının halası ile evli olduklarını aralarında satış için 7.250,00 TL üzerinden anlaştıklarını, ancak davacının bedeli kendisine ödemediğini, eşine ödeme yapıldığı iddia edilmiş ise de bizzat kendisine bir ödeme yapılmadığını ayrıca eşi ile boşanma davası bulunduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu 207 ada 1 sayılı parsel 617 m2 arsa cinsli taşınmazın keşif sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunda taşınmazın arsa değerinin 4.936,00 TL üzerindeki yapı değerinin 14.000,00 TL olduğu, davacının bu binayı iyiniyetli olarak yaptığı, anlaşmazlığın dava konusu satış değerinin davalıya ödenip ödenmediği konusunda olduğu, davacının sunduğu PTT dekontları, ekstre ve noter vekaleti yazılı delil başlangıcı olarak kabul edildiğinde tanık beyanlarıyla bu delil başlangıçlarının desteklendiği anlaşıldığından MK 2-3 ve 724. maddeleri şartları oluştuğundan davanın kabulü ile dava konusu 207 ada 1 parselin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

Dava, TMK'nın 724. maddesi gereğince temliken tescil istemine ilişkindir.

TMK'nın 684 ve 718. maddeleri hükümleri gereğince yapı, üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Ancak, kanun koyucu somut olaydaki taşınmazların durumunu genel hükümlere bırakmamış, bu konumdaki taşınmazların maliki ile yapıyı yapan kişi arasındaki ilişkiyi TMK'nın 722, 723 ve 724. maddelerinde özel olarak düzenlemiştir. Uyuşmazlığın bu kapsamda değerlendirilmesi gerekecektir.

Bir kimsenin kendi malzemesi ile başkasının tapulu taşınmazına sürekli, esaslı ve mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) niteliğinde yapı yapması halinde diğer koşullar da mevcutsa malzeme sahibi yapının bulunduğu alan ile yapının kullanılması için zorunlu arazi parçasının tescilini mülkiyet hakkı sahibinden isteyebilir.

TMK'nın 724. maddesinde yapı sahibine tanınan bu hak, kişisel hak niteliğinde olup, bina sahibi ve onun külli halefleri tarafından, inşaat yapılırken taşınmazın maliki kim ise ona ya da onun külli haleflerine karşı ileri sürülebilir. Hemen belirtmek gerekir ki, taşınmaza sonradan malik olan kişiye karşı da bu kişisel hak ancak yapı sahibini bu haktan mahrum bırakmak amacıyla arsa sahibi ile el ve işbirliği içinde olduğu iddiasıyla ileri sürülebilir.

Malzeme sahibinin TMK'nın 724. maddesine dayanarak tescil talebinde bulunabilmesi bazı koşulların varlığına bağlıdır;

a)Birinci koşul, malzeme sahibinin iyiniyetli olmasıdır.

TMK'nın 724. maddesi hükmünden açıkça anlaşılacağı üzere, taşınmaz mülkiyetinin yapı sahibine verilebilmesi için öncelikli koşul iyiniyettir. Öngörülen iyiniyetin TMK'nın 3. maddesinde hükme bağlanan sübjektif iyiniyet olduğunda da kuşku yoktur. Bu kural, malzeme sahibinin, elattığı taşınmazın başkasının mülkü olduğunu bilmemesini veya beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşılık bilebilecek durumda olmamasını ya da yapıyı yapmakta haklı bir sebebinin bulunmasını ifade eder.

Malzeme sahibinin tescil istemi ile açtığı davada iyiniyetin varlığı iddia ve savunmaya bakılmaksızın mahkemece re'sen araştırılmalıdır. Ne var ki, 14.02.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi olay ve karinelerden, durumun özelliklerine göre kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olduğu açık bulunan malzeme sahibinin temliken tescil talebinde bulunması mümkün değildir. Çünkü bu gibi durumlarda kötüniyet karşı tarafın ispatı gerekmeden belirlenmiş olur. Ayrıca iyiniyet inşaatın başladığı andan tamamlandığı ana kadar devam etmelidir. (Sübjektif koşul)

İyiniyet koşulunun gerçekleşmediği durumlarda diğer koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasına gerek bulunmamaktadır.

b)İkinci koşul, yapı kıymetinin taşınmazın değerinden açıkça fazla olmasıdır. (Objektif koşul)

c)Üçüncü koşul ise yapıyı yapanın (malzeme sahibinin), taşınmaz malikine uygun bir bedel ödemesidir.

d)Yukarıda değinilen üç koşulun yanısıra, yapının bulunduğu arazi parçası davalıya ait taşınmazın bir kısmını kapsıyor ise tescile konu olacak yer, inşaat alanı ile zorunlu kullanım alanını kapsayacağından mahkemece iptal ve tescile karar verebilmek için bu kısmın ana taşınmazdan ifrazının da mümkün olması gereklidir.

Somut olaya gelince; dava konusu 207 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davalı tarafından davacıya haricen satılıp teslim edildiği, davacının taşınmaz üzerine iyiniyetle bina yaptığı davalının da kabulündedir. Satış bedeli taraflarca 7.250,00 TL olarak belirtmiş olmakla iptale konu zemin bedeli olan 7.250,00 TL arsa sahibine ödenmek üzere depo ettirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken mahkemece, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 07.03.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.