Esas No: 2017/3550
Karar No: 2018/5812
Karar Tarihi: 20.09.2018

**20. Hukuk Dairesi         2017/3550 E.  ,  2018/5812 K.**

**"İçtihat Metni"**

.......

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin yöneticisi oldukları ...... sitesinde bağımsız bölüm sahibi olduklarını, davalıların bu bağımsız bölümlerinde mimari projesine aykırı ilaveler ve değişiklikler yapmak sureti ile sitenin mimari görünüşünü bozduklarını, sitedeki evlerin bahçe duvarlarından farklı bahçe duvarları yaptıklarını, bu ilave ve değişikliklerin 634 sayılı Kanunun 18/1, 19/1 ve 2 maddelerine aykırı olduğunu beyan ederek; davalıların bağımsız bölümlerini mimari projesine ve bahçe duvarlarını diğer bağımsız bölümlerin bahçe duvarlarına uygun hale getirmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; ana taşınmazdaki binaların farklı şekillerde yapıldığı, tek bir mimari proje tipi bulunmadığı, farklı uygulamaların mevcut olduğu, sitede bütün halinde uygulanan bir mimari proje olmadığından davalılar tarafından yapılmış olan tadilatların mimari güzelliği bozmadığı, site içinde farklı uygulamalar olmasına rağmen sadece davalılar aleyhine dava açılmasının hak ve nesafet kurallarıyla bağdaşmadığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca projeye aykırı yapıldığı bildirilen tadilat ve eklentilerin eski hale getirilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verilmesi yerinde değildir.

1-Dava dilekçesinin incelenmesinde tam olarak hangi bağımsız bölümlerdeki tadilat ve eklentilerin eski hale getirilmesinin talep edildiği açık değildir. Bu sebeple, dosya kapsamındaki bilirkişi raporlarının tamamında 23 ve 34 nolu bağımsız bölümler üzerinde inceleme yapılmış olmasına ve bilirkişiler tarafından da bu hatanın farkedilmesine ve mahkemeye bir ön rapor ile bildirilmesine rağmen sonraki tüm raporlarda da yine 23 ve 34 nolu bağımsız bölümler yönünden inceleme ve değerlendirme yapıldığı anlaşılmıştır. Dosyadaki tapu kayıtlarının incelenmesinden 23 nolu bağımsız bölümün davacılardan ...'a ve 34 nolu bağımsız bölümün ise dava dışı üçüncü bir kişiye ait olduğu, esasen davalıların maliki oldukları bağımsız bölümlerin 29 ve 35 nolu bağımsız bölümler oldukları anlaşılmış olmakla; bu nedenle öncelikle davacıya, hangi bağımsız bölüm/bölümlerdeki tadilat ve eklentilerin eski hale getirilmesinin talep ettiği açıklattırılarak, son tapu kayıtlarının, yönetim planının ve onaylı mimari projenin tapu müdürlüğünden getirtilmesinden sonra mahallinde keşif yapılıp, mimari proje, yönetim planı ve tapu kaydı yerinde uygulanarak, tarafların iddia ve delilleri doğrultusunda araştırma yapılıp konusunda uzman bilirkişilerden, davalıların hangi bağımsız bölümün/bölümlerin tam olarak neresine, ne şekilde bir müdahalede bulunduklarını her bir bağımsız bölüm yönünden ayrı ayrı tespit eden gerekçeli rapor alındıktan sonra, sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik ve yetersiz inceleme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

........

2- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre, onaylı mimari projeye aykırılıkların giderilmesi ve eski hale getirme istemleri yönünden dikkat edilmesi gereken en önemli husus, tapu siciline esas alınan onaylı mimari projenin mahalline uygulanmasıdır. Buna göre; mahkemece, kat irtifakı kurulmasına, ya da kat mülkiyetine geçilmesine esas olan onaylı mimari projenin ve varsa tadilat projelerinin de celbedilip, mahallinde uzman bilirkişilere inceleme yaptırılarak mimari projeye aykırı imalat ve yapılaşmaların neler olduğunun tek tek tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Zira; bir yapının onaylı mimari projesi, doğrudan kamu düzenini ilgilendirir ve bu aykırılık mahkemece kendiliğinden dikkate alınır. Somut olayda; tüm sitedeki fiili durum onaylı mimari projenin önüne geçemeyeceğinden, davalının bağımsız bölümü de dahil olmak üzere sitedeki tüm binalar projeye aykırı olmuş olsa bile, bu aykırı durum davalının bağımsız bölümünde/bölümlerinde yapmış olduğu projeye aykırılıkları hukuka, kamusal düzene uygun hale getiremeyecektir. Bu nedenledir ki; kat maliklerinin projeye uygun hareket etmek yönündeki yükümlülükleri kamu düzenindendir ve bu noktada projesine aykırı imalatın bulunduğu bağımsız bölüm malikinin iyi niyetli olup olmadığının eldeki dava yönünden hukuki bir değeri bulunmamaktadır.

İzah edilen nedenlerle; projesine aykırı imalatlara bütün bölüm maliklerinin açık veya zımni ortak bir rızaları bulunsa dahi, bu rıza onaylı mimari projenin önüne geçemeyeceğinden, projeye aykırılık halinde her bağımsız bölüm malikinin dava açabileceği dikkate alınarak, mahkemece onaylı mimari proje doğrultusunda karar verilmiş olması gerekirken; bunun aksine ana taşınmazdaki binaların farklı şekillerde yapıldığı, tek bir mimari proje tipi bulunmadığı, yapılmış olan tadilatların mimari güzelliği bozmadığı, sadece davalılar aleyhine dava açılmasının hak ve nesafet kurallarıyla bağdaşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi yerinde olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 20/09/2018 gününde oy birliği ile karar verildi.