Esas No: 2022/1709
Karar No: 2023/4729
Karar Tarihi: 27.09.2023

**8. Hukuk Dairesi         2022/1709 E.  ,  2023/4729 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

SAYISI : 2017/2 E., 2020/17 K.

KARAR : Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı-davalı ... ve ... vekili tarafından duruşma istemli olarak; müdahil davacılar Arap ve ... vekilleri tarafından ise duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 19.09.2023 Salı gününde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Duruşma için tayin edilen günde müdahil davacı ... ve müşterekleri vekili Avukat ... ile karşı taraftan davacı Hazine vekili Avukat ... geldi. Başka gelen olmadı. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 27.09.2023 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Kadastro sırasında Van ili Erciş ilçesi Yalındam (..."a ...) Köyü çalışma alanında bulunan 1 ve 3 parsel ... sırasıyla 60.800,00 ve 1.560.800,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydı nedeni ile ... oğlu ... mirasçıları adına tespit edilmiş; iş bu tespite ....., ... , ..., ... , Hazine ve ... Atmaca tarafından itiraz edilmesi üzerine Kadastro Komisyonunca 13.07.1971 tarihli komisyon kararı ile muterizlerin itirazının reddine ve taşınmazların tespitleri gibi tesciline karar verilmiştir. Bilahare komisyon kararına karşı Hazine tarafından dava açılması üzerine; Erciş Tapulama Mahkemesi'nin 18.09.1971 tarihli ve 1971/19 Esas, 1971/49 Karar ... (1 parsele dair) ve 18.09.1971 tarihli ve 1971/70 Esas, 1971/57 Karar ... (3 parsele dair) kararı ile tespit maliki mirasçılarına kararın tebliği gerektiği gerekçesi ile kadastro tutanaklarının tapu müdürlüğüne iadesine karar verilmiş; çekişmeli 3 parsel ... taşınmaza ilişkin 01.11.2017 tarihli komsyon kararı ile ise muteriz Hazinenin itirazının kabulüne, diğer muterizlerin itirazlarının reddine ve çekişmeli taşınmazın Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

2.Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; çekişmeli 1 parsel ... taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup, tespite esas tapu kaydının taşınmazı kapsamadığını ileri sürerek taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile Hazine adına tapuya kayıt ve tescilini istemiştir.

3.Müdahil davacılar ... ve müşterekleri müdahale dilekçelerinde, çekişmeli 1 parsel ... taşınmazın ... oğlu ... 'dan kendilerine intikal eden yer olup, davalı olarak kabul edilen ... Yok mirasçılarının bu yerde hakları bulunmadığını ileri sürerek davaya katılmışlardır.

4.Müdahil davacı ... vekili bozma ilamına uyulmasından sonra verdiği müdahale dilekçesinde; çekişmeli 1 parsel ... taşınmazın kök murisi ... 'den kaldığını ileri sürerek davaya katılmıştır.

5.Müdahil davacı ... vekili bozma ilamına uyulmasından sonra verdiği müdahale dilekçesinde; çekişmeli 1 parsel ... taşınmazın kök murisi ... 'den kaldığını ileri sürerek davaya katılmıştır.

6.Bozma ilamına uyulmasından sonra eldeki dosya ile birleşen dava dosyasında davacı ... ve ... vekili dava dilekçelerinde; çekişmeli 3 parsel ... taşınmazın murisleri adına kayıtlı Teşrini evvel 1327 tarihli ve 30 sıra numaralı tapu kaydının kapsamında kaldığını ileri sürerek taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile murisleri ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tescilini istemiştir.

7. Bozma ilamına uyulmasından sonra eldeki dosya ile birleşen dava dosyasında davacı ... dava dilekçelerinde; çekişmeli 3 parsel ... taşınmazın murisi ...'dan intikal ettiğini ve bu kişi ve mirasçılarının zilyetliğinde olduğunu ileri sürerek taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile murisleri ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tescilini istemiştir.

8.Bozma ilamına uyulmasından sonra eldeki dosya ile birleşen dava dosyasında müdahil davacı ... vekili müdahale dilekçesinde; çekişmeli 3 parsel ... taşınmazın kök murisi ... 'den kaldığını ileri sürerek davaya katılmıştır.

9.Bozma ilamına uyulmasından sonra eldeki dosya ile birleşen dava dosyasında müdahil davacılar ... ve müşterekleri vekili müdahale dilekçesinde; çekişmeli 3 parsel ... taşınmazın kamu orta malı-mera vasfında olduğunu ileri sürerek davaya katılmıştır.

II. CEVAP

Davalı taraf davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.İlk Derece Mahkemesinin 04.10.2013 tarihli ve 2005/175 Esas, 2013/285 Karar ... kararı ile çekişmeli 1 parsel ... taşınmaza yönelik olarak; tespite esas olup, davalı tarafın dayandığı tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uymadığı, dosya kapsamı ile taşınmazın yayla vasfında olduğunun sübuta erdiği gerekçesi ile davacı Hazinenin davasının kabulüne çekişmeli 1 parsel ... taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile taşınmazın yayla vasfıyla tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

2.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... ve ... vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 16.03.2016 tarihli ve 2015/11319 Esas, 2016/2714 Karar ... kararı ile hükmün "onanmasına" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... ve ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 09.02.2017 tarihli ve 2016/12698 Esas, 2017/714 Karar ... kararıyla dava konusu 1 parsel ... taşınmazın isim belirtilmeksizin “ oğlu ... mirasçıları” şeklinde tespit edildiği ve davacı Hazine tarafından da yine isim belirtilmeden “ oğlu ... mirasçıları” davalı gösterilmek suretiyle dava açıldığı, İlk Derece Mahkemesince önce tespit maliklerinin kim olduğunun belirlenemediği gerekçesiyle ilanen tebligat çıkarıldığı, akabinde ise karar başlığında da davalı olarak adları yazılı olan ve tespit maliki ile ne şekilde bağ kurulduğu anlaşılamayan ... ve ... oğlu ... Yok mirasçılarına tebligat çıkarılarak yargılama yapıldığı, öte yandan yargılama sırasında ise ... , ..., ... ve ...'ın, murislerine ait veraset ilamını dosyaya sunarak tespit maliki ...'in, kendi murisleri ... ve ... oğlu ... olduğunu, taşınmazın davalı oldukları kabul edilen ... Yok mirasçıları ile alakası olmadığını belirterek davaya katıldıkları, keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişinin ise, oğlu ...'in bekar ve çocuksuz öldüğünü belirttiği, dolayısı ile bu durumun tespit maliki olduğu öne sürülen ... ...'ın dosyaya sunulan veraset ilamı ile çelişkili olduğunun anlaşıldığı açıklanarak İlk Derece Mahkemesince gerçek tespit malikinin ... olup olmadığının detaylı şekilde araştırılıp bu konudaki çelişkiler ortadan kaldırılmaksızın ve tespit malikinin kim olduğu belirlenip usulünce taraf teşkili sağlanmaksızın hüküm kurulmasının isabetsizliğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çekişmeli taşınmazların yaylak vasfında olup, gerçek kişi tarafların dayandığı tapu kayıtlarının taşınmazlara uymadığı, öte yandan davacılardan ...'ın husumeti yanlış tevcih ettiği gerekçesi ile davacı Hazinenin davasının kabulüne, diğer davacı ve müdahil davacıların davasının reddine, çekişmeli taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile yaylak vasfı ile Hazine adına sınırlandırılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı-davalı ... ve ... vekili ile müdahil davacılar Arap ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı-davalı ... ve ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde; hükmün eksik inceleme ve hatalı değerlendirme çerçevesinde verildiğini, çekişmeli taşınmazların tespit maliki ... oğlu ... ile murisleri ... 'ın aynı kişiler olup, dosya kapsamı ile tespite esas tapu kaydının çekişmeli taşınmazları kapsadığının belirlendiğini, dolayısı ile aksi yöndeki gerekçenin isabetli olmadığını, taşınmazların tahsisli ya da kadim mera olduğunun ortaya konulamadığını ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle, hükmün bozulmasını istemiştir.

2. Müdahil davacılar ... ve ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde; davacılardan ... yönünden verilen husumetten ret kararının hatalı olup, davalı yanın hatalı gösterilmesinin temsilcide hata niteliğinde olduğundan düzeltme imkanı tanınması gerektiğini, çekişmeli taşınmazın kök muris ... 'den kaldığını ve bu hususta yeterli ölçüde araştırma yapılmadığını, taşınmazların tahsisli ya da kadim mera olduğunun ortaya konulamadığını ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazların evveliyatının ne olduğu, mera, yaylak ve ya kışlak gibi devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup olmadığı, davanın gerçek kişi taraflarının dayandıkları tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığı ve taşınmazların evveliyatı mera, yaylak ve ya kışlak gibi yerlerden değil ise hak iddiasında bulunan gerçek kişi taraflar yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14, 16, 17 ve 20 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ... Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup, aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.3402 ... Kanun'un 1 inci maddesi uyarınca kadastro hakimi doğru, infazı kabil, infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak ve taşınmaz hakkında sicil oluşturmaya elverişli şekilde karar vermek zorundadır. Çekişmeli taşınmazların kamu orta malı niteliğinde yaylak olduğu belirlendiğine ve bu kabule dayalı olarak karar verildiğine göre kadastro tespitlerinin iptali ile çekişmeli taşınmazların yaylak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline kaydına dair hüküm kurulmakla yetinilmesi gerekirken, hüküm yerinde "Hazine adına" denilmek suretiyle infazda tereddüt yaratılması isabetsiz olup, bu nedenle hükmün bozulması gerekmekte ise de, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 ... Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı-davalı ... ve ... vekili ile müdahil davacılar Arap ve ... vekilinin sair temyiz itirazlarının (V.C.3.1) nolu bentte yazılı nedenlerle reddine,

2. Davacı-davalı ... ve ... vekili ile müdahil davacılar ... ve ... vekilinin temyiz itirazının (V.C.3.2) nolu bentte yazılı nedenlerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinin hüküm yerinden çıkartılarak yerine “...Van İli Erciş İlçesi Yalındam (Yekmal Ma"a Kilise) Köyünde kain 1 ve 3 parsel ... taşınmazlara ilişkin komisyon kararlarının iptali ile, taşınmazların yaylak vasfı ile sınırlandırılarak özel siciline kaydına..." ibarelerinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3402 ... Kanun'un 36/A maddesi gereğince harç alınmasına mahal olmadığına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

27.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.