Esas No: 2021/11913
Karar No: 2023/6293
Karar Tarihi: 05.12.2023

**8. Hukuk Dairesi         2021/11913 E.  ,  2023/6293 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Kadastro

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalılar Orman İdaresi ile bir kısım davacılar ve asli müdahiller tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Mahkemece verilen karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, bozma ilamında özetle "Mahkemece eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulmuştur. Davacı ...'nun 106 ada 1 ... parsele ilişkin davasından keşif mahallindeki imzalı beyanı ile feragat etmesine; yine aslî müdahil ...'ın 26.09.2012 tarihinde davasından feragat etmesine rağmen feragate uygun olarak herhangi bir karar verilmemiş, aslî müdahil ... ölü olmasına rağmen onun adına tescil hükmü kurulmuş, dava konusu taşınmazlara komşu parsel tutanakları ve ekleri ilgili yerlerden getirtilmemiş, adına tescil isteyen kişiler ve mirasbırakanları adına senetsiz araştırması yapılmamış ve aslî müdahil ... mirasçılarının dayandığı 15.12.1994 tarihli ve cilt 80, sahife 58, sıra 2 nolu tapu kaydı tüm tedavülleri ile birlikte getirtilerek keşif mahallinde uygulanmamıştır.

Mahkemece, aslî müdahil ... mirasçılarının dayandığı 15.12.1994 tarihli ve cilt 80, sahife 58, sıra 2 nolu tapu kaydının ilk oluşumdan itibaren tüm tedavüllerinin, dava konusu taşınmaza komşu taşınmazlara ait kadastro tespit tutanak örnekleri ile kadastro sonucu oluşan tapu kayıtlarının ve varsa dayanak tapu ve vergi kayıtları ile davalı iseler dava dosyaları, tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise ilgili mahkeme hükümlerinin, tarafların dayandığı vergi kayıtlarının bulunduğu yerlerden getirtilerek önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir fen elemanı marifetiyle yapılacak keşifte eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafı ile amenajman planı çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; asli müdahil ... mirasçıların dayandığı tapu kaydının dava konusu yere uyup uymadığı belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 ... Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 ... Kanun'un 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 tarihli ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 tarihli ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 tarihli ve 7/25 E.K. ... kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5304 ... Kanun'un 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı; öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafı ve amenajman planı fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.

Yukarıda açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazın orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, asli müdahil ... mirasçılarının dayandığı tapu kaydı sabit sınırlı değilse miktarı ile geçerli kabul edilerek uygulanmalı, aslî müdahil ... mirasçılarının dayandığı tapu kaydının kapsamı dışında kalan yerlere ve diğer tarafların dava ettiği yerlere ilişkin olarak bu kez zilyetlik yolu ile kazanma (Türk Medenî Kanunu'nun 713. maddesi, 3402 ... Kanun'un 14 ve 17. maddelerindeki) koşullar araştırılmalıdır. Bu cümleden olarak, yapılacak keşifte, 1980-1990 yılları arasında hava fotoğrafları ve memleket haritasında taşınmazların o yıllarda ziraat alanı olarak kullanılıp kullanılmadığı, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, taşınmazın toprak yapısı ve taşınmaz üzerindeki ağaçlarının kapalılık oluşturup oluşturmadığı incelenmeli, çekişmeli taşınmazın fiili durumunu da belirtir şekilde rapor alınmalı, imar ve ihya üzerinde durulup, bu konuda ve zilyetliğin tespiti yönünden tanık beyanlarına başvurulmalı, tarafların bildirecekleri zilyetlik tanıkları HMK’nin 259 ve 261. maddeleri gereğince taşınmaz başında dinlenip; taşınmazın öncesi itibariyle niteliğinin ne olduğu, kime ait olduğu, zilyetliğin nasıl meydana geldiği, ne kadar süre ile ne şekilde devam ettiği, bunun ekonomik amacına uygun olup olmadığı, tanıkların bilgi ve görgülerinin hangi eylemli olaylara dayandırıldığı belirlenmeli, yerel bilirkişinin imar ve ihya ile zilyetlik olgusunu hangi olaylarla nasıl hatırladıkları saptanmalı, davanın dayanağını oluşturan 3402 ... Kadastro Kanunu'nun 14/son maddesi hükmüne göre davacı taraf ile ortak miras bırakanı ölmüş ise ortak miras bırakanın varsa, dava dışı mirasçılarının onaylı nüfus kayıt örnekleri ilgili Nüfus Müdürlüğünden getirtilerek kimlikleri bu yolla sağlıklı biçimde belirlenip ilgililer adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden salt kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği, tapu, ilgili kadastro ve hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulup saptanmalı, toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyularak yargılamaya devam edilmiş, yargılama sırasında ..., ..., ..., ... ..., ... ve ... zilyetlik ve satın almaya dayanarak davaya katılmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda ana dosya olan 2016/40 Esas ... dosyada, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 101 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan, harita mühendisi bilirkişileri ... yüksek mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında B harfi ile gösterilen 25.960,65 metrekarelik kısmın tespit gibi tapuya tesciline, davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 101 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan harita mühendisi bilirkişileri ... yüksek mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında C harfi ile gösterilen 8.209,70 metrekarelik kısmın (Orman Sınrlandırılmasına Dair) tespitinin iptali, bu parselden ifrazı ve ayrı bir parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tarla vasfı ile tespit ve tapuya tesciline, davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 101 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan harita mühendisi bilirkişileri ..., ..., ziraat yüksek mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında D harfi ile gösterilen 9.269,94 metrekarelik kısmın (Orman Sınrlandırılmasına Dair) tespitinin iptali, bu parselden ifrazı ve ayrı bir parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına tarla vasfı ile tespit ve tapuya tesciline, davacı ...'nun dava dilekçesinde 4. sırada gösterdiği davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 106 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan taşınmaza yönelik davasının bu taşınmaz yönünden feragat nedeniyle reddine, taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline, davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 101 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan harita mühendisi bilirkişileri ... yüksek mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında A harfi ile gösterdikleri 100.626,76 metrekarelik kısmının yapılan (Orman Sınrlandırılmasına Dair) tespitinin iptali,bu parselden ifrazı ve ayrı bir parsel numarası verilmek suretiyle ...'in mirastaki payı 16 sehim kabul edilerek 4 Payının eşi ... ve 3'er payının da ..., ... Devret, ... ve ... adlarına tarla vasfıyla tespit ve tapuya tesciline, davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 101 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan harita mühendisi bilirkişileri ..., ..., Ziraat Yüksek Mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında E Harfi ile gösterilen 8.643,03 metrekarelik kısmının yapılan (Orman Sınrlandırılmasına Dair) tespitinin iptali, bu parselden ifrazı ve ayrı bir parsel numarası verilmek suretiyle müdahil davacı ... adına tarla vasfıyla tespit ve tapuya tesciline, müdahil davacı ...'ın davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 106 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan taşınmaza yönelik davasının feragat nedeniyle reddine, taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline, davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 101 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan, harita mühendisi bilirkişileri ... yüksek mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında F harfi ile gösterilen 30.351,59 metrekarelik kısmın tespit gibi tapuya tesciline, birleşen 2015/18 Esas ... dosyada davanın kabulü ile, davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 101 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan harita mühendisi bilirkişileri ... yüksek mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında G harfi ile gösterilen 10.977,36 metrekarelik kısmın yapılan (orman sınırlandırılmasına dair) tespitinin iptali, bu parselden ifrazı ve ayrı bir parsel numarası verilmek suretiyle ... adına tarla vasfı ile tespit ve tapuya tesciline, davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 183 ada 27 nolu parsel içerisinde kalan harita mühendisi bilirkişileri ... yüksek mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında H harfi ile gösterilen 2.804,19 metrekarelik kısmın yapılan tespitinin iptali ile ... adına tarla vasfı ile tespit ve tapuya tesciline, birleşen 2015/14 Esas ... dosyada davanın kabulü ile davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 101 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan harita mühendisi bilirkişileri ... yüksek mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında I harfi ile gösterilen 9.673,53 metrekarelik kısmının yapılan (Orman Sınrlandırılmasına Dair) tespitinin iptali, bu parselden ifrazı ve ayrı bir parsel numarası verilmek suretiyle ... adına tarla vasfı ile tespit ve tapuya tesciline, birleşen 2017/12 Esas ... dosyada davanın kabulü ile davaya konu ... İli, ... İlçesi,... Köyü ... Mevkiinde kain 101 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan harita mühendisi bilirkişileri ... yüksek mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında J harfi ile gösterilen 47.333,02 metrekarelik kısmının yapılan (Orman Sınrlandırılmasına Dair) tespitinin iptali, bu parselden ifrazı ve ayrı bir parsel numarası verilmek suretiyle ... adına tarla vasfı ile tespit ve tapuya tesciline, birleşen 2016/48 Esas ... dosyada davanın kabulü ile davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 106 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan harita mühendisi bilirkişileri ... yüksek mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında K harfi ile gösterilen 3.615,62 metrekarelik kısmının ve L harfi ile gösterilen 5.715,25 metrekarelik kısmının yapılan (Orman Sınrlandırılmasına Dair) tespitinin iptali, bu parselden ifrazı ve ayrı birer parsel numaraları verilmek suretiyle ... adına tarla vasfı ile tespit ve tapuya tesciline, birleşen 2016/49 Esas ... dosyada davanın reddi ile davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 106 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan harita mühendisi bilirkişileri ... yüksek mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında M harfi ile gösterilen 9.008,97 metrekarelik kısmının tespit gibi tapuya tesciline, birleşen 2016/50 Esas ... dosyada davanın reddi ile davaya konu ... İli, ... İlçesi, ... Köyü ... Mevkiinde kain 106 ada 1 nolu parsel içerisinde kalan harita mühendisi bilirkişileri ... yüksek mühendisi ... ve orman yüksek mühendisleri ... Karaduman, ... ...ve ...'in ortak olarak dosyaya ibraz ettikleri 05.09.2019 tarihli krokili raporlarında N harfi ile gösterilen 13.598,21 metrekarelik kısmının tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalılar Orman İdaresi ve Hazine tarafından, A, C, D, E, G, I, J, H, K ve L harfleri ile gösterilen taşınmazlara yönelik, davacılar ... tarafından M harfi ile gösterilen taşınmaza yönelik, ... tarafından N harfi ile gösterilen taşınmaza yönelik, ... tarafından B harfi ile gösterilen taşınmaza yönelik olarak temyiz edilmiştir.

1. Davacılar ... tarafından M harfi ile gösterilen taşınmaza yönelik, ... tarafından N harfi ile gösterilen taşınmaza yönelik temyiz itirazları yönünden;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, temyiz edenin sıfatına, 6100 ... Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup Davacılar ... tarafından M harfi ile gösterilen taşınmaza yönelik, ... tarafından N harfi ile gösterilen taşınmaza yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalılar Orman İdaresi ve Hazine tarafından A, C, D, E, G, I, J, H, K ve L harfleri ile gösterilen taşınmazlara yönelik, davacı ... tarafından B harfi ile gösterilen taşınmaza yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece yazılı olduğu şekilde davanın kısmen kabul kısmen reddine dair hüküm kurulmuş ise de, ... mirasçılarının dayandığı tapu kaydının tüm geldi gitti kayıtları ile krokisi dosya arasında getirilmeden ve mahkemece verilen ilk kararı ... mirasçılarının temyiz etmediği gözetilmeksizin usuli kazanılmış hakka riayet edilmeden hüküm kurulmuş, taşınmazların bir kısmının eski tarihli hava fotoğraflarında koyu renkte göründüğü, bir kısmının kayalık vasfında olduğu gözetilmemiş ve usuli kazanılmış haklara riayet edilmemiş, tespit tarihinden 20 yıl önceki hava fotoğrafları getirtilmemiş, davacıların dayandıkları vergi kayıtları ile dava konusu taşınmazlara komşu parsellere ait vergi ve tapu kayıtları getirtilip uygulanmamış, 183 ada 27 parsel ... taşınmazın tamamının malik hanesi boş olduğu halde yalnızca H harfi ile gösterilen bölümü yönünden hüküm kurulmuş, yine 101 ada 1 parsel ve 106 ada 1 parsel ... taşınmazların kalan bölümleri yönünden infaza elverişli bir hüküm tesis edilmemiş ve bu suretle eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak açıkça usul ve yasaya aykırı bir hüküm kurulmuştur.

Mahkemece, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve kadastro tutanaklarının dayanakları olan vergi kayıtları ile tapu kayıtları ile tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilmeli, davacıların dayandığı vergi kayıtları dosya arasına alınmalı, davacı ... mirasçılarının dayandığı 1994 tarihli ve 2 sıra numaralı tapu kaydı ilk tesis tarihinden itibaren tüm geldi ve gittleri ile birlikte getirtilmeli, tapu kaydının ilk oluşumu ve sonrasında düzenlenmiş bulunan harita plan ve krokiler temin edilmeli, tapu kaydının kadastro sırasında revizyon görüp görmediği araştırılmalı, revizyon görmüş ise revizyon gördüğü kadastro parsellerine ait kadastro tespit tutanakları getirtilmeli ve bu tapu kaydına dayanılan ve çekişmeli taşınmaza komşu olan taşınmazlara ilişkin açılmış bulunan başkaca dava bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bu dava dosyaları tespit edilerek dosya arasına alınmalı, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişi, üç ziraat mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 ... Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (... veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazın 6831 ... Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığı irdelenmeli, hükme esas alınan orman bilirkişi raporuna ekli hava fotoğraflarında B harfli taşınmazın batısı ve kuzeyinde, E harfli taşınmazın güneyinde, K harfli taşınmazın batısında, L harfli taşınmazın doğusunda görünen koyulukların sebepleri açıklattırılmalı, müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Yapılacak araştırma sonucu çekişmel A harfli taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu belirlendiği takdirde, davacıların dayandığı tapu kaydının 3116, 4785 ve 5658 ... Kanunlar karşısında hukuki kıymetinin olup olmadığı tartışılmalıdır. Şayet orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde ise bu kez davacıların dayandığı tapu kaydının kapsamında kalıp kalmadığı belirlenmelidir. Bu cümleden hareketle; taşınmazın bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi, tespit bilirkişileri ve aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları huzuru ile dava konusu taşınmazlar başında yapılacak keşifte 3402 ... Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi hükmü uyarınca öncelikle davacı tarafın dayanağını oluşturan tapu kaydı yerel bilirkişi yardımı ile zemine uygulanmalı, uygulamada tapu kaydının haritası; haritası yoksa tapu kaydında tarif edilen sınır yerleri esas alınmalı; yerel bilirkişice bilinemeyen sınırlar yönünden taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, uzman bilirkişiye tapu kaydında tarif edilen sınır yerleri düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaret ettirilmeli, kaydın sabit sınırlı sayılıp sayılmayacağı değerlendirilmeli, buna göre tapu kaydının kapsamı kesin olarak belirlenmeli, taşınmazın tapu kaydı dışında kalan bölümleri var ise 6831 ... Kanun'un 17/2. maddesi kapsamında orman içi açıklık vasfında olup olmayacağı değerlendirilmelidir

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları olan vergi ve tapu kayıtları uygulanmalı ve dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; yine davacıların dayandığı vergi kayıtları getirtilerek dava konusu taşınmazlara uyup uymadıkları belirnelerek denetlemeye elverişli şekilde fen bilirkişisi raporuna yansıtılmalı, yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat bilirkişisinden taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 ... Kanun'un 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır. Hüküm kurulurken Mahkemece verilen önceki hükmün A, B, C, D ve E harfli taşınmazlar yönünden davacı gerçek kişiler tarafından temyiz edilmediği ve davalılar yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu da gözetilmeli, dava konusu 183 ada 27 parsel ... taşınmazın tamamının malik hanesi boş olduğu dikkate alınarak gerçek hak sahibi belirlenmek suretiyle tamamı hakkında tescil hükmü kurulmalı, dava konusu 101 ada 1 parsel ve 106 ada 1 parsel ... taşınmazların kalan bölümleri hakkında da infaza elverişli şekilde tescil hükmü kurulmalıdır.

SONUÇ:

1. Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle Davacılar ... tarafından M harfi ile gösterilen taşınmaza yönelik, ... tarafından N harfi ile gösterilen taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının reddine,

2. Yukarıda 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle Davalılar Orman İdaresi ve Hazine tarafından A, C, D, E, G, I, J, H, K ve L harfleri ile gösterilen taşınmazlara yönelik, davacı ... tarafından B harfi ile gösrterilen taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, istek halinde peşin harcın temyiz eden ... ve ...'ya ayrı ayrı iadesine, 1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 05.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.