Esas No: 2023/1871
Karar No: 2023/1887
Karar Tarihi: 02.03.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/1871 E.  ,  2023/1887 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/752 E., 2022/1788 K.

...

...

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 13. İş Mahkemesi

SAYISI : 2014/2843 E., 2020/301 K.

Taraflar arasındaki tespit istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; avacı müvekkilinin, davalı ...Sosyal Hizmetler Yemek İnşaat Pet. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde ... Finansal Teknoloji Hizmetleri A.Ş. 'ne ait işyerinde tam zamanlı çalışırken yaptığı temizlik sırasında yoğun kimyasal maddelere maruz kaldığını, 08.11.2010 tarihinde ambulans ile hastaneye kaldırıldığını, olaydan sonra müvekkilinin sağlığını yitirdiğini solunum problemleri ile karşı karşı kaldığını, daha sonra kurum müfettişlerince düzenlenen sağlık raporunda işyerinin olumsuz şartları ve iş güvenliği kurallarının ihlali açık bir şekilde dile getirildiğini, meydana gelen olay nedeniyle müvekkili adına ... 10. iş mahkemesinin 2012/666 dosyası ile maddi ve manevi tazminat talepli dava açıldığını, kurumca verilen yanıtların mahkemece yeterli görülmeyerek olayın öncelikle iş kazası olup olmadığının tespitinin yapılmasının istenmesi nedeniyle iş bu tespit davasını açma zorunluluğunun doğduğunu, müvekkili davacının davalılar yanında çalışırken yoğun kimyasal maddelere maruz kaldığını belirterek, astım rahatsızlığı olayının iş kazası olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kuruma başvuruda bulunmaksızın dava açtığını, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacının hastalığının iş kazası değil meslek hastalığı olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ...Sosyal Hizmetler şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin işçi sağlığı ve iş güvenliği hükümlerine uygun davrandığını, kullanılan temizlik malzemesinin temininin ... şirketi tarafından yapıldığını, temizlik malzemesinin muhteviyatından ötürü müvekkili şirketin herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, davacının astım rahatsızlığının meslek hastalığı olduğuna ilişkin her hangi bir raporunun olmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

3.Davalı Ziraat Teknoloji Anonim Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin faaliyet alanının bilişim teknolojileri işi olduğunu, temizlik işlerini yürüten ...Sosyal Hizmetler şirketi ile müvekkili şirket arasındaki ilişkinin asıl işveren - alt işveren ilişkisi olarak tanımlanmasının mümkün olmadığını, ...şirketinin işçisinin işçilik haklarından dolayı müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "-Bir kimsenin maruz kaldığı kimyasallar sonucunda solunum yolu hastalığına yakalanması bütünüyle mesleki ve tekrarlanan bir nedene bağlı olarak gerçekleşebilecek nitelikte olup, davacının maruz kaldığı kimyasal maddeler nedeniyle solunum sıkıntısı yaşadığı ve hastalandığı iddiasının meslek hastalığı kapsamında tartışılabileceği açıktır. Bununla birlikte mesleki ve tekrarlanan bir sebebe bağlı olarak gerçekleşebilecek bu hastalığın iş kazası sonucu gerçekleştiğinden bahsetmek mümkün değildir." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

1-Mahkeme kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu,

2-Davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği,

3-Durumun iş kazası hükümlerince değerlendirilmesi gerektiği,

4-Mahkemece verilen hükmün bilimsel dayanaktan yoksun olduğu,

Gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "tüm bu açıklamalar ışığında, bir sigortalının maruz kaldığı kimyasallar sonucu solunum yolu hastalığına yakalanması bütünüyle mesleki ve tekrarlanan bir nedene bağlı olarak gerçekleşebilecek nitelikte olup, maruz kalınan kimyasal maddeler nedeniyle solunum sıkıntısı yaşanması ve dolayısıyla bu rahatsızlığın meslek hastalığı kapsamında tartışılabileceği ortadadır. Dolayısıyla mesleki ve tekrarlanan bir sebebe bağlı olarak gerçekleşebilecek bu rahatsızlığın iş kazası olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Çünkü iş kazasında, meydana gelmiş bir olay olmalı ve bu olayın etkisiyle sigortalının hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelle bir hale gelmesi gerekmektedir. Dolayısıyla davacıdaki rahatsızlığın iş kazası olarak değerlendirilmesi mümkün olmayıp, davanın reddine yönelik mahkeme kararı yerinde olmuştur.

Bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. "

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık ,davacıdaki rahatsızlığın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.İncelenen dava dosyasında, davacının temizlik yaptığı sırada yoğun kimyasal maddelere maruz kaldığını, bu nedenle rahatsızlanıp acilen hastaneye kaldırıldığını ve Kuruma müracaat ederek davacıda oluşan rahatsızlığın iş kazası olduğunun tespitini talep ettiği, Mahkemece olayın iş kazası olmadığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

2- Somut olayda, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulmuştur. Davacı dava dilekçesinde her ne kadar iş kazası tespiti talebinde bulunmuş ise de dosyadaki tüm beyanlarından isteminin meslek hastalığının tespitine yönelik olduğu anlaşılmakla hukuki nitelendirme hakime ait olduğundan, Mahkemece 5510 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesi kapsamında araştırma ve değerlendirme yapılarak bu yönde delil toplanıp karar verilmesi gerektiği halde 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında değerlendirme yapılarak sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

02.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi

...