Esas No: 2024/11567
Karar No: 2024/13070
Karar Tarihi: 16.12.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/11567 E.  ,  2024/13070 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2021/47 E., 2023/81 K.

Taraflar arasında Mahkemesince görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum ve davalılar ..., ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 1991-12.08.2004 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, olayda 506 sayılı Kanun gereğince hak düşürücü süre olduğunu davacının çalıştığı sürelerin Kuruma bildirilmesi ile hukuksal yararının bulunmadığını, birden fazla işe giriş-çıkış bildirgelerinin bulunmasının aralı çalışmaya karine olduğunu, bunun yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğini resen araştırma yapılarak dava edilen dönemlerde işyerinin faal olup olmadığının, işyerinden ilgili kayıtların celbi ile askerlik süresinin dışlanmasını, 14 yaşında olan sigortalının bu süre itibarı ile de sigortalı olamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı iş veren cevap dilekçesinde özetle; 506 sayılı Kanun'un 79/10. maddesi gereğince olayda hak düşürücü süre olduğunu, birden fazla giriş ve çıkışların bulunması halinde çalışmanın aralıklı olduğunu bunun aksine çalışmanın yazılı kanıtlarla ispatlanmasının gerektiğini, yazılı kanıt dışında sadece tanık anlatımları ile yetinilmeyeceğini, davacının iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı olarak davacının 12.08.2004, 18.08.2004 tarihleri arasında devamsızlığı işyerine gelmemesi nedeniyle fesih edildiğini, davacının iş sözleşmesinin 4857 sayılı Kanun'un 25/11 g maddesi gereğince haklı olarak fesih edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2013 tarihli ve 2013/211 Esas-2013/335 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacının hizmet tespiti talebinin kısmen kabulü ile davacı 5501199612021 sigorta sicil no.lu ...'in davalı ... nezdinde; 01.03.1997-01.07.1997 tarihleri arasında eksik bildirilen 89 gün, 01.08.1999-31.12.1999 tarihleri arasında eksik bildirilen 75 gün, 01.09.2003-22.07.2004 tarihleri arasında eksik bildirilen 85 gün süre ile 506 sayılı Kanun'a tabi olarak sürekli ve kesintisiz hizmet aktine istinaden asgari ücret ile çalıştığının tespitine, davacının belirtilen tarihler arasındaki eksik çalışmalarının, davalı SGKB'na bildirilen diğer çalışmaları ile birleştirilmesine, davacının 1991-17.11.1996 tarihleri arasındaki dönem ile ilgili hizmet tespiti isteği ve askerlik sonrası 01.08.1999 öncesi sürede çalışması olmadığından (18.11.1996 - 31.12.1996), (01.03.1997 - 01.07.1997), (01.08.1999 - 18.02.2004) arası dönemler dışındaki süreler ile ilgili hizmet tespiti talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 26.05.2015 tarihli ve 2015/1564 Esas-2015/11941 Karar sayılı ilamı ile davacının şahsi sicil dosyası, hizmet cetveli, davalı işyerinin sicil dosyası ve ihtilaflı döneme ilişkin ücret ve dönem bordrolarının tamamı ile tanıkların hizmet cetvellerinin getirtilmesi, ihtilaflı dönemde davacının öğrenci olup olmadığının araştırılması, ondan sonra ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurulması, komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarının alınması, davacının başlangıçta çırak olup olmadığının, çıraksa hangi tarihe kadar çırak olduğunun, ihtilaflı dönemde öğrenci olduğu süre var ise çalışmalarının bu dönemde tam zamanlı mı (full time) yoksa kısmi zamanlı mı (part time) olduğunun tespit edilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece 01.04.2019 tarihli ve 2015/467 Esas - 2019/224 Karar sayılı kararla; davanın kabulüne, davacının hizmet tespiti talebinin kısmen kabulü ile davacı 5501199612021 sigorta sicil no.lu ...'in davalı ... nezdinde; 01.07.1991-01.07.1997 tarihleri arasında eksik bildirilen 2057 gün, 01.03.1999-31.12.1999 tarihleri arasında eksik bildirilen 225 gün, 01.09.2003-22.07.2004 tarihleri arasında eksik bildirilen 85 gün süre ile 506 sayılı Kanun'a tabi olarak sürekli ve kesintisiz hizmet aktine istinaden asgari ücret ile çalıştığının tespitine, davacının belirtilen tarihler arasındaki eksik çalışmalarının, davalı SGKB'na bildirilen diğer çalışmaları ile birleştirilmesine, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal tarihi olan 26.08.1995 olduğunun tespitine karar verilmiş, karara karşı davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2.Dairemizin 26.01.2021 tarihli ve 2020/5373 Esas - 2020/683 Karar sayılı ilamı ile davacının öğretim durumu, en son hangi okuldan mezun olduğu, kalfa ruhsatını ne zaman aldığı, mezun olduğu son okul ve öğrenim süreleri belirlenerek, talep tarihinde öğrenci olup olmadığının belirlenmesi, ücret ödeme belgelerinin araştırılması, Eczaneler ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 30. maddesi uyarınca, eczanelerde çalışan personelin, personel defterine kaydının mecburi olması karşısında, davacının davalı işverene ait eczanenin personel defterine kayıtlı olup olmadığının araştırılması, davacının çalışan olarak adının Eczacılar Odasına, hastanelere, kolluğa vs. bildirilip bildirilmediğinin, bildirilmiş ise hangi tarihten itibaren bildirildiğinin sorulması, ilgili Eczaneler Odasından dava konusu döneme ilişkin nöbetçi listesi istenilerek davacının nizalı dönemde çalışmasının olup olmadığının tespit edilmesi, ihtilaflı dönemde davalı Eczanenin teftişine ilişkin raporların getirtilmesi, bu raporlarda davacının çalışmasına ilişkin herhangi bir kayıt olup olmadığının araştırılması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hizmet tespit talebinin kısmen kabulüne, davacı 5501199612021 sigorta sicil no.lu ...'in davalı ... nezdinde, 01.07.1991-31.12.1991 tarihleri arasında eksik bildirilen 180 gün, 01.01.1992-31.12.1992 tarihleri arasında eksik bildirilen 360 gün, 01.01.1993-31.12.1993 tarihleri arasında eksik bildirilen 360 gün, 01.01.1994-31.12.1994 tarihleri arasında eksik bildirilen 360 gün, 01.01.1995-31.12.1995 tarihleri arasında eksik bildirilen 360 gün, 01.01.1996-31.12.1996 tarihleri arasında eksik bildirilen 318 gün, 01.01.1997-01.07.1997 tarihleri arasında eksik bildirilen 118 gün, 01.03.1999-31.12.1999 tarihleri arasında eksik bildirilen 225 gün, 01.01.2003-31.12.2003 tarihleri arasında eksik bildirilen 18 gün süre ile 506 sayılı Kanun'a tabi olarak sürekli ve kesintisiz hizmet akdine istinaden asgari ücret ile çalıştığının tespitine, davacının belirtilen tarihler arasındaki eksik çalışmalarının davalı SGK'ya bildirilen diğer çalışmaları ile birleştirilmesine, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal tarihi olan 26.08.1995 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalılar ..., ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadığını, davalılar ... ile ... vekilleri çalışmanın ispatlanamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 1991-12.08.2004 döneminde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79. maddesidir.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin 2. fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı Kurum ve davalılar ... ve ... vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı Kurum ve davalılar ... ve ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

16.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.