Esas No: 2021/5594
Karar No: 2023/6016
Karar Tarihi: 09.11.2023

**8. Hukuk Dairesi         2021/5594 E.  ,  2023/6016 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/11 E., 2020/94 K.

...

...

...

...

KARAR : Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasında görülen tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı duruşma istemli olarak davacı vekili, duruşma istemsiz olarak davalılar ..., Orman İdaresi ve... Belediye Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, tarafların temyiz dilekçelerinin kabulüne, davacı vekilinin duruşma isteminin değerden reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde sınırlarını bildirmiş olduğu... ilçesi ... Köyünde bulunan yaklaşık 27-28 dönüm miktarındaki tescil harici taşınmazın kadimden beri duvarla çevrili olduğunu, vekil edeninin babası tarafından kullanıldığını, babasının ölümüyle ve eklemeli zilyetlik yoluyla 40 yıldan fazla bir zamandır vekil edeni tarafından kullanıldığını, halen zeytinlik, bahçe ve otlakiye olarak kullanıldığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşulları yararına oluşan müvekkili adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, cevap dilekçesi ile dava konusu taşınmazın 1953 yılında yapılan kadastro çalışmalarında çalılık, kayalık olarak tespit harici bırakıldığını belirterek davacının davasının reddini savunmuş ve dava konusu 27-28 dönüm tapusuz taşınmazın yasalar gereği ... adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.10.2014 tarihli ve 2013/107 Esas, 2014/420 Karar ... kararı ile davanın 6100 ... Kanun'un 150/5. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 15.09.2015 tarihli ve 2015/387 Esas, 2015/7286 Karar ... kararıyla davalı ... vekilinin 30.09.2014 havale tarihli dilekçesi ile 3 aylık yasal süresi içerisinde mahkemeye yenileme dilekçesi sunduğu, 03.04.2013 havale tarihli cevap dilekçesinde tescil talebinde bulunduğu ve 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 713 üncü maddesinin 6. bendindeki düzenleme gözönüne alındığında, davalı Hazinenin yenileme talebinde bulunmasında hukuki yararı olduğu ve İlk Derece Mahkemesince ... vekilinin yenileme talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, davanın 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 150/5 inci maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usûl ve kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 14.03.2016 tarihli ve 2015/427 Esas, 2016/95 Karar ... kararı ile davanın kısmen kabulü ile ... ili... ilçesi ... Mahallesi tapulu 334, 325, 324, 323 parsel ... taşınmazların güneyinde bulunan harita mühendisi O.K ve fen bilirkişisi M.A.O'nun 06.05.2014 havale tarihli bilirkişi raporunda ve teknik bilirkişilerin 14.05.2014 havale tarihli raporunda ve ekli krokilerinde A harfi ile gösterilen 4.531,93 metrekare zeytinliğin davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, davacının diğer kısımlara ilişkin talebinin reddine; aynı rapor ve krokilerde B harfi ile gösterilen 25.358,78 metrekare alanın davalı ... adına orman vasfı ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı ve davalılar ..., Orman İdaresi ve... Belediye Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 14.11.2018 tarihli ve 2016/11128 Esas, 2018/7388 Karar ... kararı ile davalı ... Köyünün bağlı bulunduğu ilgili büyükşehir belediye başkanlığının davaya katılımı sağlanarak taraf teşkilinin sağlanması ve ondan sonra davanın esası hakkında bir karar verilmesi gereğiyle İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davacı lehine zilyetlikle kazanım şartlarının A ile gösterilen kısım yönünden gerçekleştiği, B ile gösterilen kısım yönünden gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile ... ili... ilçesi ... Mahallesi tapulu 334, 325, 324, 323 parsel ... taşınmazların güneyinde bulunan harita mühendisi O.K ve fen bilirkişisi M.A.O'nun 06.05.2014 havale tarihli bilirkişi raporunda ve teknik bilirkişilerin 14.05.2014 havale tarihli raporunda ve ekli krokilerinde A harfi ile gösterilen 4.531,93 metrekare zeytinliğin davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, davacının diğer kısımlara ilişkin talebinin reddine; aynı rapor ve krokilerde B harfi ile gösterilen 25.358,78 metrekare alanın davalı ... adına orman vasfı ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı ve davalılar ..., Orman İdaresi ve... Belediye Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ... adına orman vasfıyla tesciline karar verilen B ile gösterilen kısmın orman olmadığını, bu kısım yönünden de müvekkili lehine zilyetlikle kazanım şartlarının gerçekleştiğini, vekalet ücreti takdirinin hatalı olduğunu belirterek ve resen belirlenecek nedenlerle, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davacı adına tesciline karar verilen kısım yönünden de zilyetlikle kazanım şartlarının gerçekleşmediğini ve dava konusu taşınmazın tamamının müvekkili İdare adına tescilinin gerektiğini belirterek ve resen belirlenecek nedenlerle, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3. Davalı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; davacı adına tesciline karar verilen A ile gösterilen kısım yönünden de davacı lehine zilyetlikle kazanım şartlarının gerçekleşmediğini belirterek ve resen belirlenecek nedenlerle, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

4. Davalı ... Başkanlığı temyiz dilekçesinde; öncelikle aleyhlerine açılan davanın husumetten reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da davacı adına tesciline karar verilen A ile gösterilen kısım yönünden de davacı lehine zilyetlikle kazanım şartlarının gerçekleşmediğini ve vekalet ücreti yönünden de kararın hatalı olduğunu belirterek ve resen belirlenecek nedenlerle, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı lehine zilyetlikle kazanım şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 713 üncü maddesi, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14, 17 nci maddeleri, 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 1. maddesi.

3. Değerlendirme

1. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ... Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Davalılar ..., Orman İdaresi ve... Belediye Başkanlığı vekillerinin davacı adına tesciline karar verilen kısma yönelik temyiz itirazlarına gelince; İlk Derece Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulmuştur. Şöyle ki; alınan raporda dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde seri bazda orman kadastrosu yapıldığı ve dava konusu taşınmazın orman dışında bırakıldığının belirtildiği ancak, dava konusu taşınmazın seriye bitişik olmadığı halde, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde başka bir orman kadastro çalışmasının yapılıp yapılmadığının araştırılmadığı, yapılan orman kadastro çalışmalarına ilişkin belgelerin ve en eskisinden başlayarak memleket haritası ve hava fotoğraflarının eksiksiz şekilde dosyaya getirtilmediği ve yöntemince orman araştırması yapılmadığı ayrıca hükme esas alınan raporda 1961 ve 1996 basım memleket haritası, 1993 hava fotoğrafı, 2003, 2011 ve 2013 uydu görüntülerinin incelendiği ancak bahsi geçen belgelerde dava konusu taşınmazın durumunun raporun farklı bölümlerinde farklı şekilde belirtildiği ve böylece raporun kendi içerisinde çelişki oluşturulduğu ve bu çelişkinin giderilmediği anlaşılmıştır. Öte yandan; dava konusu taşınmazın komşu taşınmazlarının kadastro tutanakları ve dayanakları getirtilip dava konusu taşınmazı ne okuduğu üzerinde durulmamış, taşınmazda bulunan zeytin ağaçlarının dikim mi aşılama mı olduğu, aşılama ise aşı yaşının ne olduğu hususları net olarak ortaya konmamış, taşınmazın fiili durumunun eski belgeler üzerinde yapılan inceleme ile örtüşüp örtüşmediği denetlenmemiş ve neticeten yöntemince orman araştırması yapılmadığı gibi zilyetlik araştırması da yapılmamıştır.

O halde İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde yapılan orman tahdidi, varsa aplikasyon ve 2/B uygulama çalışmalarına ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilân tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneklerinin eksiksiz olarak, çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir orijinal kadastro paftasının, yöreye ait eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi bilirkişi, bir ziraat mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşifte orman tahdit harita ve tutanakları yönteminde uygulanıp dava konusu taşınmazın orman kadastrosu karşısındaki durumu tereddüde yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Ayrıca keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116 ... Orman Kanunu (3116 ... Kanun), 4785 ... Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4785 ... Kanun) ve 5658 ... Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanunlar (5658 ... Kanun) karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak)denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazın 6831 ... Orman Kanunu'nun 17/2 nci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı, taşınmaz üzerindeki zeytin ağaçlarının dikim ile mi aşılama ile mi meydana geldiği, aşılama yoluyla gelmiş ise aşı yaşının ne olduğu hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat bilirkişisinden taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 ... Kadastro Kanunu'nun 3402 ... Kanun) 14 üncü maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanunun 03.07.2005 tarihli ve 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu (5403 ... Kanun) ile değiştirilen 14/2 inci maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

VI. KARAR

Yukarıda (V.C.3.1) no.lu bentte açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

V-C-3-2 nolu bentte açıklanan sebeplerle davalılar ..., Orman İdaresi ve... Belediye Başkanlığı vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

09.11.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

...