Esas No: 2023/1048
Karar No: 2023/5979
Karar Tarihi: 08.11.2023

**8. Hukuk Dairesi         2023/1048 E.  ,  2023/5979 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

SAYISI : 2021/3 E., 2021/19 K.

...

...

...

KARAR : Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki uygulama kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Uygulama kadastrosu sırasında, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında ve tapuda ... ve müşterekleri adına kayıtlı bulunan eski 1502 parsel ... 16.750,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 259 ada 16 parsel numarasıyla ve 16.939,43 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 1505 parsel ... 4.100,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 259 ada 18 parsel numarasıyla ve 3.820,58 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 1479 parsel ... 5.300,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 259 ada 60 parsel numarasıyla ve 5.136,50 metrekare yüzölçümlü olarak; davacı ...’ın murisi olan babası ... adına kayıtlı bulunan eski 1504 parsel ... 2.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 259 ada 17 parsel numarasıyla ve 1.256,68 metrekare yüzölçümlü olarak; eski 1771 parsel ... 472,50 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 259 ada 21 parsel numarasıyla ve 361,77 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

2. Davacı ... dava dilekçesinde; uygulama kadastrosu sırasında murisi adına kayıtlı bulunan 259 ada 17 ve 21 parsel ... taşınmazların yüzölçümlerinin azaldığını, eksikliğin komşu 259 ada 16, 18 ve 60 parsel ... taşınmazlardan kaynaklandığını ileri sürerek uygulama kadastrosunun iptalini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; uygulama kadastrosunun usul ve kanuna uygun olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde, davacının yerinin etrafının duvarla çevrili olup, sınır uyuşmazlığı bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.03.2016 tarih ve 2014/9 Esas, 2016/27 Karar ... kararı ile; davanın kabulüne, 259 ada 16, 17, 18, 21 ve 60 parsel ... taşınmazlarının uygulama tespitinin iptaline, 02.10.2015 havale tarihli teknik bilirkişi raporuna ekli krokide (17/B) rumuzuyla gösterilen 780,52 metrekare ve (18/A) rumuzuyla gösterilen 1.061,75 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümlerinin toplam 1.842,27 metrekare olarak 259 ada 17 parsel numarası ile tapu kütüğünde olduğu gibi kayıt ve tesciline, (17/C) rumuzuyla gösterilen 173,83 metrekare ve (18/B) rumuzuyla gösterilen 2.758,83 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümlerinin toplam 2.932,66 metrekare olarak 259 ada 18 parsel numarası ile tapu kütüğünde olduğu gibi kayıt ve tesciline, (17/A) rumuzuyla gösterilen 302,32 metrekare yüzölçümündeki bölümün 259 ada 16 parsel ... taşınmaza eklenerek bu taşınmazın 17.241,75 metrekare yüzölçümlü olarak tapu kütüğünde olduğu gibi kayıt ve tesciline, (60/B) rumuzuyla gösterilen 166,03 metrekare yüzölçümündeki bölümün 259 ada 21 parsel ... taşınmaza eklenerek bu taşınmazın 527,80 metrekare yüzölçümlü olarak tapu kütüğünde olduğu gibi kayıt ve tesciline, (60/A) rumuzuyla gösterilen taşınmaz bölümünün 4.970,47 metrekare yüzölçümlü olarak 259 ada 60 parsel numarasıyla tapu kütüğünde olduğu gibi kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili ile davalı Hazine temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 29.06.2020 tarihli ve 2016/13374 Esas, 2020/2290 Karar ... kararıyla; "davanın 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 22 nci maddesinin 2 nci fıkrasının (a) bendi uyarınca yapılan uygulama kadastrosuna karşı, açıldığı ve bu nedenle kayıt maliklerinin tamamının hukukunu ilgilendiren nitelikte bir dava olduğu, ne var ki, davacının yüzölçümünde eksilme olduğunu iddia ettiği taşınmazların, davacının murisi ... adına kayıtlı olup, murisin davacı dışında başkaca mirasçılarının da bulunduğu halde davacı dışındaki diğer mirasçıların davada taraf olmadıklarının anlaşıldığı açıklanarak İlk Derece Mahkemesince davacıya diğer mirasçıların da davaya katılımlarını sağlaması için süre ve imkan tanınması, verilen süre içerisinde bu eksikliklerin giderilmesi halinde yargılamaya devamla sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "taşınmazların ara sınırının tesis kadastrosundan evvelinden beri değişmeyen ve kadim nitelikte olduğu ve bu sınırların esas alınması gerektiği" gerekçesi ile davanın kabulüne, 259 ada 16, 17, 18, 21 ve 60 parsel ... taşınmazlarının uygulama tespitinin iptaline, 02.10.2015 havale tarihli teknik bilirkişi raporuna ekli krokide (17/B) rumuzuyla gösterilen 780,52 metrekare ve (18/A) rumuzuyla gösterilen 1.061,75 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümlerinin toplam 1.842,27 metrekare olarak 259 ada 17 parsel numarası ile tapu kütüğünde olduğu gibi kayıt ve tesciline, (17/C) rumuzuyla gösterilen 173,83 metrekare ve (18/B) rumuzuyla gösterilen 2.758,83 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümlerinin toplam 2.932,66 metrekare olarak 259 ada 18 parsel numarası ile tapu kütüğünde olduğu gibi kayıt ve tesciline, (17/A) rumuzuyla gösterilen 302,32 metrekare yüzölçümündeki bölümün 259 ada 16 parsel ... taşınmaza eklenerek bu taşınmazın 17.241,75 metrekare yüzölçümlü olarak tapu kütüğünde olduğu gibi kayıt ve tesciline, (60/B) rumuzuyla gösterilen 166,03 metrekare yüzölçümündeki bölümün 259 ada 21 parsel ... taşınmaza eklenerek bu taşınmazın 527,80 metrekare yüzölçümlü olarak tapu kütüğünde olduğu gibi kayıt ve tesciline, (60/A) rumuzuyla gösterilen taşınmaz bölümünün 4.970,47 metrekare yüzölçümlü olarak 259 ada 60 parsel numarasıyla tapu kütüğünde olduğu gibi kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine temsilcisi temyiz başvuru dilekçesinde, kararın usul ve kanuna aykırı olup, eksik inceleme sonucunda verildiğini ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 3402 ... Kanun'un 22 nci maddesinin 2 inci fıkrasının (a) bendine göre yapılan uygulama kadastrosunun usul ve kanun hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kanun'un 22 nci maddesinin 2 inci fıkrasının (a) bendi.

3. Değerlendirme

1. Eldeki dava, 3402 ... Kanun'un 22 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (a) bendine göre yapılan uygulama kadastrosuna itiraza ilişkindir.

2. Bu tür davalarda husumetin, itiraz edenin taşınmazı aleyhine yapılan tespit sonucunda yüzölçümü artan ya da lehine ortak sınırı değiştirilen taşınmazın malikine yöneltilmesi gerekir.

3. Ancak; uygulama kadastrosu sonucunda lehine sınır değişikliği yapılan veya yüzölçümü artan taşınmaz veya taşınmazların bulunmaması halinde ise Kadastro Müdürlüğüne husumet yöneltilerek de dava açılabilmesi mümkün bulunmaktadır.

4. Davacı ..., dava dilekçesinde, Hazineye de husumet tevcih etmek suretiyle murisi adına kayıtlı bulunan 259 ada 17 ve 21 parsel ... taşınmazların yüzölçümlerinin azaldığını, eksikliğin komşu 259 ada 16, 18 ve 60 parsel ... taşınmazlardan kaynaklandığını ileri sürerek dava açmış olup, sözü edilen taşınmazlarda davalı olarak gösterilen Hazinenin malik olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısı ile Hazine yönünden pasif husumet bulunmadığı kuşkusuzdur.

5. Öte yandan, 6100 ... Kanun'un 125 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; davanın açılmasından sonra, davalı tarafın, dava konusunu üçüncü bir kişiye devretmesi halinde davacının isterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam edeceği, isterse de davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştüreceği düzenlenmiş olup, çekişmeli taşınmazlardan 259 ada 18 parsel ... taşınmazın yargılama sırasında 08.07.2019 ...'a, bu kişi tarafından ise 09.07.2019 tarihinde ...'a satılarak taşınmazın tapuda bu kişi adına kayden intikal ettirildiği anlaşıldığı halde davacıya sözü edilen madde uyarınca seçimlik hakkı hatırlatılmadığı gibi, kabule göre de çekişmeli 259 ada 18 parsel ... taşınmazın yeni malikinin yokluğunda yargılamaya devamla aleyhine olacak şekilde karar verilmesi cihetine gidilmiştir. Taraf teşkili dava şartlarından olup, bu şart sağlanmadan davanın esasına girilmesi mümkün bulunmamaktadır.

6. Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince öncelikle 6100 ... Kanun'un 125 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca davacı taraftan seçimlik hakkı sorulmalı, yeni malike karşı davaya devam etmek istemesi halinde yeni malik davaya dahil edilerek taraf teşkili yerine getirilmeli, davalı Hazine iddia konusu taşınmazlarda malik olmadığına göre Hazine yönünden davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ve özellikle temyiz etmeyen taraflar yönü ile oluşan usuli müktesep haklar da korunmak sureti ile sonucuna göre bir karar verilmelidir.

7. İlk Derece Mahkemesince bu hususlar göz ardı edilmek sureti ile karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

08.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi

...