Esas No: 2015/20401
Karar No: 2017/9214
Karar Tarihi: 21.12.2017

**16. Hukuk Dairesi         2015/20401 E.  ,  2017/9214 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : UYGULAMA KADASTROSU

KANUN YOLU : TEMYİZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sonucunda ..... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve tapuda davacılar muris ..... adına kayıtlı bulunan eski 2043 parsel sayılı 2200 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 535 ada 34 parsel numarasıyla ve 2.053,65 metrekare yüzölçümlü olarak; davalı ... adına tapuda kayıtlı bulunan eski 2049 parsel sayılı 1230 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 535 ada 33 parsel numarasıyla ve 1.279,88 metrekare yüzölçümlü olarak tespit ve tescil edilmiştir. Davacılar ... ve arkadaşları, uygulama kadastrosu sırasında kendilerine ait taşınmazın sınırının yanlış belirlendiği ve yanlışlığın davalıya ait 535 ada 33 parsel sayılı taşınmazdan kaynaklandığı iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve çekişme konusu 535 ada 33 ve 34 parsel sayılı taşınmazların sınırında Kadastro Kanunu'nun 22/a maddesi gereğince yapılan yenileme çalışmaları ile oluşturulan tapuların iptali ile iki parsel arasındaki sınırın 24.11.2014 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide kesik koyu siyah çizgilerle belirlenen hat boyunca (33 parselde 15.57 metrekarelik kısmın çıkarılıp 34 parsele eklendiği K1, K2, K3, K4, K5, K6 harfleri ile gösterilen) sınırın gösterildiği şekilde tapuların oluşturulmasına, karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, Kadastro Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca açılan uygulama kadastrosuna itiraz niteliğinde olup; davacı tarafından da uygulama kadastrosu sırasında kendisine ait taşınmazın sınırının yanlış belirlendiği iddiasıyla dava açıldığına göre, uyuşmazlığın bu çerçevede çözülmesi gerekir. Uygulama kadastrosu yapılırken öncelikle zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait farklı amaçlarla üretilmiş haritalar ile benzeri verilerden yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, tesis kadastrosuna ait pafta haritaları ortofoto üzerine işlenmekte; haritanın zemine uygun olmaması halinde farklılıkların nerelerden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip varsa hatalar yöntemine uygun şekilde giderilmekte, düzenlenen ada raporu ile yapılan teknik çalışmalar ve gerekçeleri açıklanmakta; bundan sonra ilgili yönetmelikte açıklanan ilkeler çerçevesinde taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirmeye tabi tutularak ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı düzenlenmekte ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmektedir. İşte, uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır. Bu nedenle mahkemelerce, uygulama faaliyetine eşdeğer ve amaca uygun bir araştırma yapılması zorunludur. Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır. Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir. Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Somut olaya gelince, mahkemece, yukarıda açıklanan ilke ve esaslar çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmamış, arazi kadastrosuna ait pafta, ölçü krokisi, hesap cetveli, ölçü cetveli, taşınmazın tesisinde esas alınan dayanak tapu kaydı, komşu parsellere ait kadastro ve uygulama kadastro tutanakları ve dayanakları getirtilip uygulanmamış, mahalli bilirkişi ve tanıklar taşınmazlar arasındaki sınırın zeminde bulunmayan toprak kanal ve sonrasında yapılan beton kanal olduğunu belirttikleri halde bu sınırın arazi kadastro sırasında taşınmazlar arasında bulunup bulunmadığı ve taraflar arasında ihtilaf konusu olup olmadığı, sorulmamış, teknik bilirkişi raporunda bu sınırın arazi kadastrosu ölçü krokisinde sınır olarak alınıp alınmadığı belirtilmemiştir. Eksik araştırma ve inceleme ile hüküm verilmesi isabetsizdir. Hal böyle olunca; mahkemece doğru sonuca varılabilmesi için, öncelikle denetime veri teşkil edecek orijinal ölçü krokisi, ölçü cetveli ve diğer belgeler getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde yeniden ve yukarıda açıklanan ilkelere uygun şekilde keşif yapılarak dava konusu taşınmazlar arasında bulunduğu belirtilen toprak kanalın tesis kadastrosu sırasında mevcut olup olmadığı, sınırlandırmaya esas alınıp alınmadığı ve sabit sınır niteliğinde olup olmadığı mahalli bilirkişi ve tanıklardan sorulup saptanmalı, ayrıca tesis kadastrosuna esas alınan ölçü krokisi ve diğer belgelerle de bu husus belirlenmeli, kısaca tesis kadastrosu sırasında ölçülen alanın neresi olduğu belirlenmeli, yapılacak keşfi ve uygulamaları denetlemek üzere üç kişilik uzman bilirkişi kurulundan denetime elverişli, gerekçeli ve yukarıda belirtilen şekilde ayrıntılı rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmelidir. Mahkemece, yetersiz bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olup, davalı ... vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine, 21.12.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.