Esas No: 2024/4363
Karar No: 2024/7868
Karar Tarihi: 01.07.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/4363 E.  ,  2024/7868 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/254 Esas, 2023/256 Karar

Taraflar arasındaki adli yardım talepli alacak davasından dolayı yapılan yargılamada, mahkemece 26.11.2021 tarihli ara kararıyla davacının emeklilik kaydının bulunduğu gerekçesiyle adli yardım talebinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 334 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince reddine karar verilmiş, davacı tarafından karara itiraz edilmesi üzerine Sinop 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 10.12.2021 tarihli ve 2021/319 Değişik İş sayılı kararıyla itirazın reddine kesin olarak karar vermiştir. Devam eden yargılama neticesinde de, Mahkemece 24.01.2022 tarihli ve 2021/583 Esas, 2022/13 Karar sayılı kararıyla dosyada harç ve gider avansı bulunmadığı ve bu hususta davacı tarafa ihtaratlı davetiye tebliğ edildiği, ancak süresi içerisinde gider avansının ve harcın yatırılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından adli yardım talepli istinaf edilmesi üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 23.03.2022 tarihli ara kararıyla davacının Sosyal Sigortalar Kurumu emeklisi olarak emekli maaşı aldığı, davacı tarafça yatırması gerekli harç ve istinaf yargılama gideri miktarı nazara alındığında adli yardım talep etme koşulları oluşmadığından davacının adli yardım talebinin reddine karar verilmiş, davacı tarafından karar itiraz edilmesi üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 04.04.2022 tarihli ve 2022/2 Değişik İş, 2022/2 Karar sayılı kararıyla davacının istinaf dilekçesi ekinde ekonomik durumuna ilişkin sunmuş olduğu belgeler değerlendirildiğinde, adli yardım talebinde bulunan davacının kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama giderlerini kısmen ve tamamen ödeme gücünden yoksun olduğunun ispatına ilişkin şartın gerçekleştiği anlaşıldığından davacının itirazının kanun yolu incelemesiyle sınırlı olmak üzere kabulüne kesin olarak karar verilmiştir.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 05.04.2022 tarihli ve 2022/495 Esas, 2022/535 Karar sayılı kararı ile somut olayda adli yardım talebinin reddine ilişkin karara karşı itiraz yasa yolunun sonucu beklenmeden harç ve gider avansını yatırması hususunda gönderilen muhtıranın davacı aleyhine hukuki sonuç doğuracak şekilde yorumlanmasının hak arama özgürlüğü ve hukuki dinlenilme hakkına, usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiği ve bu haliyle davacının istinaf itirazlarının bu sebeple yerinde bulunduğu yerel mahkeme kararının 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi tarafından davanın yeniden görülerek, yerel mahkemece verilen davacının adli yardım talebinin reddine ilişkin kararına karşı davacının yaptığı itirazın kesin olarak reddedilmiş olması sebebiyle, adli yardım talebinin reddine ilişkin kararlara karşı itiraz etmek mümkün olup itiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesin olduğu, Adli yardım talebinin reddine ilişkin karara yapılan itirazın da reddedilmesi üzerine davacının artık dava değeri üzerinden dava tarihi itibarı ile hesaplanacak başvuru ve peşin harç ile gider avanslarını yatırması gerektiği de gözetilerek, adli yardım talebinin reddi kararına ilişkin itirazı da kesin olarak reddedilen davacıya işbu dosya yönünden hesaplanacak eksik başvuru harcı ile peşin nispi harç ve gider avansını yatırması hususunda usulünce süre verilip sonuçları da ihtar edecek şekilde usulüne uygun muhtıra tebliğ edilerek hasıl olacak sonucuna göre değerlendirme yapılarak karar verilmek üzere dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 23.08.2022 tarihli ve 2022/149 Esas, 2022/176 Karar sayılı kararıyla dosyada harç ve gider avansı bulunmadığı ve bu hususta davacı tarafa ihtaratlı davetiye tebliğ edildiği, ancak süresi içerisinde gider avansının ve harcın yatırılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karar adli yardım talepli olarak istinaf edilmiştir.

Davacı, 02.09.2022 tarihli dilekçesiyle, mahkemenin usulden reddi kararına karşı itirazda bulunduğu Bölge Adliye Mahkemesince taleplerinin yanlış ve eksik değerlendirildiği, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 04.04.2022 tarihli ve 2022/2 Değişik İş, 2022/2 Karar sayılı kararıyla adli yardım alması için gerekli şartları taşıdığının ortaya çıktığı, dosya içerisindeki beyan ve taleplerinin yok sayıldığını, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin talepleri hakkında tek tek hüküm kurmadığı, ödeme gücü olmamasına rağmen mahkeme masraflarının tekrar talep edildiği, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin kararına rağmen sunmuş olduğu belgelerin kabul edilmeme sebebinin gerekçeli kararda gösterilmediği, mahkemeye erişim hakkının engellendiğini ve davalının lehine karar verildiğini, adli yardım şartlarını taşıdığı halde reddedilmesinin yanlı ve karşı tarafı koruyan bir karar olduğunu belirterek hakimin çekilmesi aksi halde hakimin reddi talebinde bulunmuş, reddi hakim talebini inceleyen merci tarafından 18.10.2022 tarihli kararıyla hakimin reddi talebinin reddine, talepte bulunan hakkında 500,00 TL disiplin para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından adli yardım talepli istinaf edilmesi üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 21.11.2022 tarihli ara kararıyla istinaf yoluna başvuru sırasında alınması gereken harçların toplam tutarı ile talep edenin maaşına kıyaslandığında adli yardım talep etme koşulları oluşmadığından davacının adli yardım talebinin reddine karar verilmiş, davacı tarafından karara itiraz edilmesi üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 14.12.2022 tarihli ve 2022/2 Değişik İş , 2022/2 Karar sayılı kararıyla itirazın reddine kesin olmak üzere karar verilmiştir.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 22.12.2022 tarihli ve 2022/1500 Esas, 2022/1598 Karar sayılı kararı ile de 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakeme Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 344 üncü madde gereğince işlem yapılarak istinaf kanun yoluna başvuran davacı ...'e gerekli ihtaratlı tebligat yapılarak; istinaf yasa yoluna başvuru tarihinde alınması gerekli, başvurma harcı ve maktu karar ve ilam harcının yatırtılması, harcın yatırılmaması halinde sonucuna göre işlem yapılması gerektiği dolayısıyla eksiklerin tamamlatılarak, sonucuna göre işlem yapılması için dava dosyasının yerel mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece 18.01.2023 tarihli ve 2022/429 Değişik İş, 2022/432 Karar sayılı ek kararıyla, davacı ... Şimsek'in mahkemeye vermiş bulunduğu 02.11.2022 tarihli istinaf başvuru dilekçesinin, 6100 sayılı Kanun'un 344 üncü maddesi uyarınca, istinaf harç ve giderlerinin verilen bir haftalık kesin süre içerisinde mahkeme veznesine yatırmadığı gerekçesiyle başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından adli yardım talepli olarak istinaf edilmesi üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 23.02.2023 tarihli ve 2023/254 Esas, 2023/256 Karar sayılı kararı ile somut olayda; hükmü istinaf eden davacının yatırması gereken maktu 220,70 TL başvuru harcı ve 80,70 TL karar ilam harcını yatırmadığı, mahkemece kendisine istinaf başvuru harcı ve karar ilam harcını ve 300,00 TL gider avansını tamamlanması için verilen sürede dahi bahsi geçen giderleri süresinde tamamlamamış olduğu anlaşılmış olmakla davacının 18.01.2023 tarihli istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin ek karar da usul ve yasaya uygun olup söz konusu ek karar kaldırılmadan asıl karar incelenemeyeceği ve kararda kamu düzeni ile dahi olsa herhangi bir inceleme de yapılamayacağı gerekçesiyle davacının 18.01.2023 tarih 2022/428 Değişik İş, 2022/433 Karar sayılı ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.02.2023 tarihli kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Hükmü temyiz eden davacı tarafından verilen temyiz dilekçesinde adli yardım talebinde bulunulmuş, bu nedenle mahkemece temyiz harçları alınmadan dosya Dairemize gönderilmiştir.

Davacının adli yardım talebi Dairemizin 19.02.2024 tarihli ve 2023/12654 Esas, 2024/1789 Karar sayılı kararıyla reddedilmiş ve bu karara karşı davacı tarafça itirazda bulunulması üzere davacının itirazı Yargıtay 6. Hukuk Dairesi tarafından kesin olarak reddedilmiştir.

Davalının adli yardım talebi reddedildiğine göre yatırılması gerekli olan temyiz harçlarının tamamlattırılması için 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 434 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası uyarınca işlem yapılması gerekir.

Buna göre, temyiz harçlarının yedi günlük kesin süre içinde tamamlanması aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususunun temyiz edene yazılı olarak bildirilmesi verilen süre içinde temyiz harçları tamamlanmadığı takdirde mahkeme kararının temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilerek ilgilisine tebliğ edilmesi, verilen süre içinde temyiz harçlarının tamamlanması veya mahkeme kararının temyiz edilmemiş sayılmasına dair verilen tebliğden itibaren yedi gün içinde temyiz edilmesi halinde temyiz incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

01.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.