Esas No: 2023/5946
Karar No: 2023/6864
Karar Tarihi: 14.06.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/5946 E.  ,  2023/6864 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2016/543 E., 2017/237 K.

KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat istemli davasından dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... vekili ve davalı ... Japan Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle, kurum sigortalısı olan Kazım Karaboğa'nın 06.01.2010 günü içinde bulunduğu sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı kamyonun ...- ... Karayolunun D750-11 35+400 km'sinde seyir halindeyken asfalt yol ile banket arasına reflektör yakmadan park etmiş bulunan davalı ... yönetimindeki ... plakalı kamyonun sol arka kısmına çarpması nedeniyle yaralandığını, kaldırıldığı ... Devlet Hastanesinde aynı gün vefat ettiğini, kurum sigortalısı Kazım Karaboğa'nın hak sahiplerine ödenen 102.177.04 TL.ilk peşin değerli ölüm aylığı yardımının ilk peşin sermaye değerinin yarısına karşılık gelen 51.088,52 TL. tutarındaki kurum zararının sigorta şirketleri açısından poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere tahsis onay ve ödeme tarihlerinden itibaren işlemeye başlayacak yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediğini, hakkında bu kaza nedeni ile açılan ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/191 Esas sayılı dosyasında verilen kararın Yargıtayda olduğunu henüz kesinleşmediğini, bu kararın sonucunun beklenmesi gerektiğini, kazaya karışan ve maliki bulunduğu ... plaka sayılı aracın Axa Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını, bu nedenle aracı ile üçüncü kişilere verdiği tüm zararlardan sigorta şirketinin sorumlu bulunduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

2. Davalı ... vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; dava konusu tazminat alacağının zamanaşımına uğradığını, müvekkili hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesinde açılan davada cezalandırılmasına karar verildiğini, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

3.Davalı ...Ş. vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket tarafından Trafik sigortası kapsamında 26912425 numaralı poliçe ile azami 150.000 TL. ile teminat altına alındığını, teminat kapsamında 113.273,28 TL.ödeme yapıldığını ve bakiye 36.726,72 TL sorumluluklarının bulunduğunu, dosyada kusur tespitinin yaptırılması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatının belirlenmesi gerektiğini, beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

4. Davalılardan Karaboğa Gıda Maddeleri Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd.Şti. mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; kendilerine ait aracın sürücüsünün kusurunun bulunmadığını ... plaka sayılı aracın sürücüsünün ve işleteninin kusurunun bulunmadığını, kazada şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, kazada vefat eden Kazım Karaboğa'nın şirketin ortağı olması nedeni ile 3 üncü kişi konumunda bulunmadığını, beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalılardan Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; ... plaka sayılı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile teminat altına alındığını, müvekkili şirket sigortalısının kusurunun bulunmaması nedeni ile müvekkili şirketin sorumlu bulunmadığını, hak sahiplerine yapılan ödemenin fahiş olduğunu, müvekkili şirketin poliçe limiti dahilinde sorumlu bulunduğunu, müvekkiline ihbar yapılmadığından temerrüde düşürülmediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

25.09.2013 günlü, 2012/50 Esas 2013/315 Karar sayılı karar ile; davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin bozma öncesi kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... tarafından temyiz temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 07.04.2016 tarih 2014/27900 Esas 2016/5023 Karar sayılı ilamı ile "...Somut olayda; davaya konu zararlandırıcı sigorta olayı bir trafik kazası ve olaya maruz kalan da 5510 sayılı Kanunun 4/1-b maddesi kapsamında sigortalı ise de; olayın bir iş kazası olup olmadığı, dolayısıyla yasal dayanağı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Bu nedenle; Mahkemece, öncelikle davanın yasal dayanağı davacı Kurum nezdindeki sigorta müfettişi raporu, sigortalı şahsi sicil dosyası ve tüm belgeler celbedilerek belirlenmelidir. Olayın iş kazası olduğunun anlaşılması durumunda yukarıda izah edilen hukuki olgular çerçevesinde 5510 sayılı Kanun'un 21/4 üncü maddesi kapsamında kusur ve zarar ve bağlı olarak davalıların sorumlu oldukları tutar tespit edilmelidir. Zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası olmadığının anlaşılması durumunda; davalıların olayın meydana gelmesinde kastının bulunduğuna dair herhangi bir iddia ve delil bulunmadığından, 5510 sayılı Kanun'un 39 uncu maddesi kapsamında kasta dayanmayan kusura göre sorumluluklarına gidilemeyeceği nazara alınmalıdır. Ayrıca; davayı temyiz etmeyen davalılar yönünden miktar itibariyle davacı Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak bozma sonrası yapılacak yargılamada dikkate alınmalıdır..." gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; ... tarafından verilen cevabi yazıda iş kazası olmadığı bildirildiğinden meydana gelen kazanın iş kazası olmaması nedeniyle ve davacı kurum lehine usuli kazanılmış hak dikkate alınarak;

Davalılar ... ve ... hakkında açılan davanın reddine, 51.088,52 TL' nin tahsis onay tarihi olan 27.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Axa Sigorta A.Ş, Sompo Japon Sigorta A.Ş., Karaboğa Gıda A.Ş. ve Fiba Sigorta A.Ş.' den müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine, (sigorta şirketlerinin sorumluluklarının sigorta limiti ile sınırlı olduğunun tespitine) karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili ve davalı ... Japan Sigorta Anonim Şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Japan Sigorta Anonim Şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle, Yerel Mahkeme kararına göre ödeme yapıldığını, davacı ...'nın ise söz konusu kazanın iş kazası olmadığını bildiği halde bu yönde beyanda bulunmayıp, kararı icraya konu ettiğini, böylece taraflarınca ödeme yapıldığını. ödenen bedelin müvekkil şirkete iadesini talep ettiklerini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinde hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; davacı ... vekili ve davalı ... Japan Sigorta Anonim Şirketi vekilinin temyiz dilekçeleri kararın bozmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı ... vekili ve davalı ... Japan Sigorta Anonim Şirketi vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

14.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.