Esas No: 2023/1092
Karar No: 2023/2036
Karar Tarihi: 06.04.2023

**7. Hukuk Dairesi         2023/1092 E.  ,  2023/2036 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen geçit hakkı kurulması istemiyle ilgili olarak verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; Aydın ili, .... ilçesi, .... Mahallesi, ..... mevkiinde bulunan 172 ada, 6 parselde kayıtlı 1200 m2'lik tarlanın maliki olduğunu, davalının taşınmazından başkaca gelip geçecek yerinin olmadığını, 2012 senesinden beri buradan gelip geçtiği bu taşınmazdan geçmesine davalının artık izin vermemesi nedeniyle geçit hakkı davası açmak zorunda kaldığını beyan ederek; bedeli ödenmek kaydıyla geçit hakkı tesis edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...; davacının yirmi beş senedir kullandığı yol bulunduğunu, ancak halen aynı yolu kullandığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ...; davacı ile aynı mahallede oturduklarını, 175 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın hissedarı olduğunu, davacı ile daha önceden karşılıklı olarak yol verme konusunda anlaştıklarını, ancak daha sonra davacının kendilerini yoldan geçirmemesi üzerine anlaşmanın bozulduğunu beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ... Hazinesi vekili; bilirkişi raporlarında belirlenen 3 numaralı güzergahtan Maliye Hazinesi aleyhine olacak şekilde geçit hakkı tesis edilmesini kabul etmediklerini, 3 üncü alternatif olarak belirlenen yolun çok uzun olup kot farkı nedeniyle de elverişli olmadığını beyan ederek; bilirkişi raporlarında belirlenen 1 ve 2 nci alternatiflerden geçit hakkı verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.06.2021 tarihli ve 2021/118 E., 2021/260 K sayılı kararıyla; "... Davanın kabulü ile 172 ada 6 parsel sayılı taşınmaz lehine; fen bilirkişilerinin 18.02.2019 havale tarihli rapor ve ekli krokisinde 4 numaralı alternatif olarak gösterilen güzergahta bulunan 172 ada 5 parsel sayılı taşınmaz aleyhine (J) harfi ile gösterilen 367,25 m2'lik alanda 3 metre genişliğinde geçit hakkı tesisi ile tapuya tesciline..." karar verilmiştir

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 14.02.2022 tarihli ve 2021/7330 Esas, 2022/993 Karar sayılı kararıyla; "... Mahkemece 4 numaralı güzergahta bulunan 172 ada 5 parsel sayılı taşınmaz aleyhine (J) harfi ile gösterilen alanda kurulan geçit irtifakının 25 metre yüksekliği bulan kot farkından dolayı geçite elverişli olmadığı dosyaya sunulan video kaydı ve fotoğraflardan anlaşılmaktadır. 12.11.2019 tarihli hükümde geçit irtifakı tesis edilen ve fen bilirkişilerinin 18.02.2019 havale tarihli rapor ve ekli krokisinde yer alan 3 numaralı mavi renkli işaretlenmiş alternatifte kuru dere bulunması nedeniyle kesintisizlik ilkesi ihlal edilmektedir. Ancak davacıya ait taşınmazın geçit ihtiyacı için elverişli başkaca güzergah bulunmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece bu kez bilirkişilerden ek rapor alınarak ve gerektiğinde mahallinde yeniden keşif yapılmak suretiyle 3 numaralı alternatifteki kuru dereden geçilebilmesi için kuru dere üzerinde yapılacak inşaat ve tedbirlerin neler olduğu araştırılmak suretiyle 3 numaralı güzergah üzerinden geçit hakkı kurulmak üzere hükmün bozulması gerekmiştir..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Temyiz İncelemesine Konu Karar

Mahkemenin 14.12.2022 tarih ve 2022/162 Esas, 2022/489 Karar sayılı kararı ile; "... Davanın kabulü ile Aydın ili, Nazilli ilçesi, Kızıldere Mahallesi Gökçelan mevki 172 ada 6 parselde kayıtlı taşınmaz lehine, aynı yer 175 ada 2 ve 1 parsel, 174 ada 3 ve 6 parseller aleyhine, bilirkişi heyetinin 04.10.2022 havale tarihli rapor ve krokisinde 3 nolu alternatif olarak gösterilen 175 ada 2 numaralı parselin Güneydoğusunda bulunan yoldan çıkış alınarak mavi ile taranan (F) harfi ile gösterilen 210,63 m²'lik yerden geçilerek, 175 ada 1 numaralı parselde mavi ile taranan (G) harfi ile gösterilen 44,68 m²'lik yerden geçilerek, kadastro paftasında mevcut bulunan (M1) harfi ile gösterilen 20,52 m²'lik kuru dere yatağına boyu en az 3 metre iç çapı en az 800 mm olacak şekilde beton baca (künt) koyularak dereden geçilmek suretiyle 174 ada 3 numaralı parselde mavi ile taranan (H) harfi ile gösterilen 32,04 m²'lik yerden geçilerek, 174 ada 6 numaralı parselde mavi ile taranan (I) harfi ile gösterilen 196,65 m²'lik yerden geçilerek kadastro paftasında mevcut bulunan (M2) harfi ile gösterilen 8,02 m²'lik kuru dere yatağına boyu en az 3 metre iç çapı en az 800 mm olacak şekilde beton baca (künt) koyularak dereden geçilmek suretiyle 3m genişliğinde 484,00m² alandan yol geçit hakkı tesisine..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... ve ... vekili; geçit kurulmasına hükmedilen 3 numaralı güzergah üzerindeki derenin kuru olmayıp keşif sırasında derede akarsu görüldüğünü, önceki kış yaşanan toprak kaymaları nedeniyle dere kenarlarına iki adet künk koymanın yeterli olmayacağı hususları keşifte sözlü olarak belirtildiği halde bu hususlara bilirkişi raporlarında hiç değinilmediğini, dere kenarından yol geçirilmesi halinde arazide kayma ve çökmeler meydana geleceğini itirazen de ileri sürdüklerini, oysaki kurulacak geçitin daimi ve kalıcı olması gerektiğini beyan ederek; hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Türk Medeni Kanunu'nun 747 nci maddesi gereğince geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Türk Medeni Kanunu'nun 747 nci maddesi gereğince; "Taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebilir.

Bu hak, ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılır. Zorunlu geçit iki tarafın menfaati gözetilerek belirlenir."

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

06.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.