Esas No: 2022/3086
Karar No: 2023/3377
Karar Tarihi: 30.05.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/3086 E.  ,  2023/3377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/106 Esas, 2022/7 Karar

HÜKÜM : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili ve davalılar ..., ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 30.05.2023 günü hazır bulunan davacılar vekili Avukat ... ile davalılar vekili Avukat Seden Tekin dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ve davalıların dava dışı Alfa Dericilik A.Ş’nin ortağı olduklarını, şirketin yönetim kurulu başkanı olan ...'nın tek imza ile şirketi temsile yetkili olduğunu, bu şahsın şirketi keyfi olarak yöneterek yaptığı işlemlerden ortaklarına bilgi vermediğini, şirketin ticari faaliyetini sürdürebilmesi için hayati öneme haiz olan ve şirketin tek mal varlığı olan fabrikanın (arsası, üzerindeki binası, tesisat ve makineleriyle birlikte) satıldığını, bu durumun müvekkili tarafından öğrenilmesinden sonra 2007 yılı Haziran ayında karşı tarafla görüşüldüğünü ve 28.04.2003 tarihli 495,00 USD bedelli faturanın gösterildiğini, yapılan araştırma sonucunda fabrikanın bir bütün halinde davalı Alkan Deri San. ve Tic. Ltd. Şti'ne 15.03.2005 tarihinde satıldığının tespit edildiğini, 1983 yılında S.S. İzmir Deri İmalatçıları Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'ne üye olunmak suretiyle fabrika arsasının alındığını, Kooperatifler Kanunu'nun 9 uncu maddesi gereğince o tarihte şirketlerin kooperatiflere üye olması imkanı olmadığından Alfa A.Ş. adına Benjamin Dalva'nın kooperatife üye yapıldığını, yapılan parselasyon sonucunda 167 ada 7 parsel sayılı taşınmazın Benjamin Dalva adına tahsis edildiğini, Benjamin Dalva'nın vefatı sonrasında mirasçıları ..., ..., ...'nın kooperatifteki üyelik hakkını 01.05.2002 tarihinde ...'ya devrettiklerini, bu şahsın da üyelik hakkını 04.04.2003 tarihinde ...'a devrettiğini, sonrasında ...'ın üyelik hakkını ortağı ve yöneticisi olduğu Alkan Deri San. ve Tic. Ltd. Şti'ye 15.03.2005 tarihinde devrettiğini, 06.04.2006 tarihinde kooperatif tarafından yapılan ferdileşme işlemi sonrasında fabrikanın tapu kaydının Alkan Deri Ltd. Şti. adına oluştuğunu, şirketin tek mal varlığı olan fabrikanın arsasının 04.04.2003'de kooperatif üyeliği devredilmek suretiyle satıldığını, daha sonra 28.04.2003 tarihinde düzenlenen faturayla fabrikanın bina, tesisat, makinelerinin satıldığını, genel kuruldan izin ve yetki almadığından tüm bu işlemlerin geçersiz olduğunu, kooperatif üyeliğine ilişkin aidatların Alfa A.Ş. tarafından ödendiğini, bu yöndeki ödemelerin şirket defterinde kayıtlı olduğunu, kooperatif arsası üzerine yapılan binanın ve içerisindeki tesisat ile makinelerin bedelinin yine Alfa A.Ş. tarafından ödendiğini, buna ilişkin kayıtların da mevcut olduğunu, Alkan Deri Ltd. Şti'nin sadece fabrika üzerindeki makineleri satın almasının ticari hayata ve mantığa aykırı olduğunu, bu şirketin temsilcisi ...'ın kooperatif hissesinin gerçekte Alfa A.Ş'ye ait olduğunu bildiğini, 25 yıldan fazla bir süredir Menemen Deri Serbest Bölgesinde faaliyet gösteren tüm şirket sahiplerinin birbirlerini tanıdığını, tacir ve şirket yöneticisi olan ...'ın yönetim kurulu ve genel kurul kararı olmaksızın bir fabrikanın satın alınamayacağını bildiğini, tescil işleminin dayanağını oluşturan sözleşmenin geçersizliği halinde tescilin de geçersiz olduğunu, yapılan işlemlerin yok hükmünde olduğunu, fabrika arsası ve üzerindeki tesisat ile makinelerin gerçek değerinin çok altında bir değere devredilmesi nedeniyle davacının zarara uğratıldığını, satış bedelinin Dalva ailesine aktarıldığının açık olduğunu, 28.04.2003 tarihli satış faturasının Vergi Usul Yasa'sına aykırı olarak düzenlendiğini, her bir makinenin tek tek belirtilmediğini, bu faturanın Alfa A.Ş’nin defter ve kayıtlarında bulunmadığını, faturada gösterilmeyen malların 31.12.2001 tarihli sigorta poliçesinde bulunduğunu, fabrikanın yönetim kurulundan ve genel kurulundan karar alınmadan ...'nın tek başına yaptığı satış işleminin yok hükmünde olduğunu, Alfa A.Ş’nin Türk Ekonomi Bankasına olan borcunun şirket ortaklarından ... tarafından ödenmesi hususunda 19.04.2002 tarihli protokolün düzenlendiğini, bunun karşılığında davacının teminat olarak İzmir ili, Konak ilçesi, İsmet Kaptan Mah. 1155 ada 20 parsel sayılı taşınmazdaki 1/3 hissesini tapuda ...'ya devrettiğini, bu kapsamda ...'nın bankaya sadece 490.000,00 USD ödediğini ve bu borcun sadece 1/3'ünün davacıya ait olduğunu, oysa davacı dışındaki tüm şirket ortaklarının birlikte hareket ederek yaklaşık 4.000.000,00 USD değerindeki fabrikayı davalı Alkan Deri Ltd. Şti'ye sattıklarını, şirket ortağı olan davalıların şirketi zarara uğrattıklarını, davacının şirketin SSK borçlarından payına düşen kısmı ödediğini, şirketin bankaya olan borcu kapandığına göre protokol kapsamında davacının teminat olarak verdiği 1/2 oranındaki payın kendisine iade edilmesi gerektiğini ileri sürerek kooperatif ortaklık aidatlarının Alfa A.Ş tarafından ödendiğinin ve üyelik devir işleminin muvazaa nedeniyle geçersiz olduğunun tespitine, fabrikanın bulunduğu Menemen, Kesik köyü, 167 ada 7 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaline ve Alfa A.Ş adına tapuya tesciline, bu talep kabul edilmediği taktirde taşınmazın 04.04.2003 tarihindeki gerçek değerinin davalılar ...-Violet-Rozet-Melis-...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve Alfa A.Ş'ye veya payı oranında davacıya ödenmesine, kooperatif arsası üzerindeki fabrikanın ve içerisindeki tesisat ile makinelerin Alfa A.Ş'nin parasıyla alındığının tespitine, 28.04.2003 tarihli faturayla yapılan satış işleminin geçersiz olduğunun tespitine, fabrika binasının, tesisat ve makinelerin Alkan Deri Ltd. Şti'den alınarak Alfa A.Ş'ye teslimine, bu talep kabul edilmediği taktirde 28.04.2003 tarihindeki gerçek değerin tespit edilerek ...'dan tahsiline ve Alfa A.Ş'ye veya payı oranında davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 28.04.2003 tarihinden itibaren şirketin kira kaybı olarak şimdilik 10.000,00 TL’nin davalılar ...-Violet-...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak Alfa A.Ş'ye veya payı oranında davacıya ödenmesine, İzmir ili, Konak ilçesi, İsmet Kaptan Mah. 1155 ada 20 parsel sayılı taşınmazda ...'ya ait 1/3 hissenin ve ...'ya ait 2/3 hissenin iptaline ve taşınmazın 1/2 hissesinin davacı adına tapuya tesciline, bu talep kabul edilmediği taktirde taşınmazın 1/2 bedelinin davalılar ... - ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Alfa A.Ş'ye veya davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili 16.06.2011 tarihli dilekçesiyle, Menemen, Kesikköy, 167 ada 7 parsel sayılı parsel için tescil talebinden vazgeçtiklerini, bu taşınmaz ile makinelerin rayiç değerlerinin tahsilini talep ettiklerini, İzmir ili, Konak ilçesi, İsmetkaptan Mah., 1155 ada 20 parsel sayılı taşınmaz açısından tapu kaydının iptali ve tescil talebinin aynen geçerli olduğunu bildirmiştir.

3.Davacı vekili 21.06.2011 havale tarihli dilekçesiyle, dava konusu değeri ıslah etmiş; dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak 145.000,00 TL'nin tahsilini talep ettiklerini, bu talebi arttırarak 765.474,65 TL'nin tahsilini istediklerini, bu miktara 28.04.2003 tarihinden itibaren ticari reeskont (avans) faizi işletilmesini istediklerini, ayrıca 28.04.2003-20.07.2011 tarihleri arasında işlemiş ticari reeskont (avans) faizi olan 1.937.404,21 TL faiz alacağının bulunduğunu belirterek, sonuç olarak toplam 2.702.878,86 TL'nin tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Alkan Deri San. ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle, tapu kaydının iptali istenilen Menemen, Kesik köyü, 167 ada 7 parsel sayılı taşınmaz açısından taşınmazın bulunduğu yerdeki mahkemenin yetkili olduğunu, dava konusu taşınmazın da içinde bulunduğu arazinin daha önce Sınırlı Sorumlu İzmir Deri İmalatçıları Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi tarafından satın alındığını, kooperatif tarafından taşınmazın parsellere ayrıldığını ve bu parsellerin kooperatif üyelerine tahsis edildiğini, o dönemde şirket tüzel kişiliklerinin işyeri yapı kooperatiflerine üye olamaması nedeniyle gerçek şahıs olan üyelere tahsis edilen parsellerin üzerine şirketler tarafından binalar yaptırıldığını, müvekkili şirketin ortaklarından ...'ın İzmir 8. Noterliği'nin 04.04.2003 tarihli devir ve temlik sözleşmesiyle 167 ada 7 parselin tahsisli olduğu ...'dan kooperatif üyeliğini devraldığını, bu taşınmaz üzerindeki binanın Alfa Dericilik A.Ş’ne ait olması ve menkul hükmünde bulunması nedeniyle bina ve içindeki bir kısım makinenin müvekkili şirket tarafından 28.04.2003 tarihli faturayla satın alındığını, kooperatif üyeliğinin davalı ...'ya ait olması nedeniyle üyeliğin devri sırasında Alfa A.Ş'den izin alınmasına gerek olmadığını, yine menkul mal hükmünde olan üst yapının Alfa A.Ş. genel kurulundan izin alınmaksızın satılabileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ..., ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı ile müvekkillerinin 1982 yılından beri ortak olduklarını, şirketin mali sıkıntıya girmesi üzerine tüm ortakların bir araya gelerek borçların ödenebilmesi için malvarlıklarının satışına karar verdiklerini, bu borçlara şahsi borçların da dahil olduğunu, şirket adına yapılan tüm işlemlerden davacının haberdar olduğunu, 2005 yılına kadar davacının çalışma yeri ile Alfa Dericilik A.Ş'nin şirket merkezinin aynı yerde bulunduğunu, şirketin mallarının satışından gelen tüm bedellerin müvekkilleri tarafından şirketin borçlarının tasfiyesinde kullandığını, yapılan satışlardan elde edilen paraların şirketin TEB, SSK, maliye ve piyasaya olan borçlarının ödendiğini, ödemelerin toplamının 1.600.000,00 TL tutarında olduğunu, davacının habersiz ve kötü niyetli olduğunu iddia ettiği satışların bedelinin ise 700.000,00 TL civarında bulunduğunu, şirketin özvarlıklarının satışının şirket borçlarını karşılamaması nedeniyle davacı dahil tüm tarafların şahsi mal varlıklarını satmak zorunda kaldıklarını, esasen anılan makine parkının satışından elde edilen bedelle SSK ve Maliye borçlarının ödendiğini, Konak, İsmet Kaptan Mah., 1155 ada 20 parsel sayılı taşınmazda davacıya ait payı ...'ya sattığını, sözleşme gereğince şirket adına ...'ya ödenen bedelin iade edilmemesi nedeniyle davacının bu taşınmaza ilişkin talebinin yerinde olmadığını, müvekkili ...'nın davaya konu kooperatif hissesini Benjamin Dalva mirasçılarından satın aldığını, kooperatif hissesinin yasalara uygun şekilde devredilmesi nedeniyle müvekkili Violet'e husumet yöneltemeyeceğini, aradan geçen 5 yıl sonrasında dava açılmış olmasının iyi niyet kurallarıyla bağdaşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

3.Davalılar ..., ... ve ...'nin İzmir Ticaret Sicil Memurluğu'ndan bildirilen adreslerine TK 35 maddesi gereğince tebligat yapılmıştır.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. (İkinci) Bozma Kararı

Dairemizin 14.11.2019 tarih, 2018/145 esas ve 2019/7232 karar sayılı kararıyla davacı ortaktan alacağı temlik alan...'nın dava konusu temliknameyle hak sahibi olamayacağı, işbu dolaylı zarar nedeniyle sorumluluk davasını açamayacağı, mahkemece talepten fazlaya veya başka bir şeye hükmedilemeyeceği, ıslah dilekçesine karşı süresinde zamanaşımı def’inde bulunulmuş olmasına rağmen mahkemece ıslah dilekçesine karşı yapılmış olan zamanaşımı def’i hakkında bir değerlendirme yapılmamış olduğu gerekçesi ve harç eksiklikleri nedeniyle bozulmuştur.

E. Mahkemece (İkinci) Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda belirtilen sayılı kararı ile alacağı temlik alan ...'nın dava dışı Alfa .. A.Ş'nin ihya davasında taraf olduğu, şirketin ihyası kararının Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, bu hali ile adı geçenin iş bu dosyada taraf olabileceği, zamanaşımı ve hak düşürücü sürenin ilk davanın açıldığı tarihteki duruma göre dikkate alınması gerektiği, davalıların zamanaşımı itirazlarının yerinde olmadığı, fabrikanın, fabrikanın üzerinde bulunan taşınmazın ve fabrikanın içerisinde bulunan makina ve tesislerin satılması nedeniyle şirketin 1.721.982,7 TL zarara uğratıldığı, 573.994,23 TL nin haksız fiil tarihi olan 28.04.2003 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılar ..., ... mirasçıları Kaden Karin Dalva ,... ile davalı ... Dalvadan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... adına Alfa Dericilik A.Ş. ye ödenmesine, davacı ve davalılar ... ile ... arasında adi yazılı şekilde akdedilmiş olan 19.04.2002 tarihli protokol uyarınca ... tarafından TEB'e ödenmiş olan tutarların Alfa Dericilik A.Ş. tarafından ...'ya geri ödenmiş olduğunun dosya kapsamından anlaşıldığı, dava konusu İzmir ili, Konak ilçesi, İsmetkaptan Cd. 1155 ada 20 parsel sayılı taşınmazın 2/3 ... 1/3 ... adına olan tapu kaydının iptali ile 1/2 hissesinin davacı adına 1/2 sinin davalı ... adına tapuda kayıt ve tesciline, iş bu davanın şirket yönetim kurulu üyelerinin sorumluluk davası olup davalılardan Medi ve ... sadece şirket ortağı olduklarından haklarında açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılar ..., ..., ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi rapolarlarına itirazların karşılanmadığını, hesaplamanın hatalı yapıldığını, vekalet ücretinin yanlış hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının yargılamanın çeşitli aşamalarında verdiği dilekçeler usul hataları yaptığını ve bazı taleplerinden de vazgeçtiğini, mahkemece bu hususun dikkate alınmadığını, son bozma kararına aykırı karar verildiğini, vekalet ücretlerinin yanlış hesaplandığını, temlik alan ...'nın davacı sıfatı olmadığını, ıslahın zamanında yapılmadığını, faiz talebinin mümkün olamayacağını, yönetim kurulu üyelerine karşı sorumluluk davası açılabilmesi için genel kurul kararı alınmadığını, tazminat hesabının hatalı yapıldığını, talepten başkaya hükmedildiğini, İzmir ili, Konak ilçesi, İsmetkaptan Cd. 1155 ada 20 parsel sayılı taşınmaza ilişkin protokol hükümlerinin yerine getirilmediğini, kaldı ki talebin zamanaşımına uğradığını ve kabule göre ise mülkiyet paylarının protokol kapsamında yanlış hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 309 uncu maddesi uyarınca, yöneticilerin eylem ve işlemlerinden zarar gören davacı ortak tarafından yöneticiler aleyhine açılan sorumluluk davası ve sözleşmeye ilişkisine bağlı olarak tapu iptal talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6762 sayılı Kanun 309 uncu maddesi

3. Değerlendirme

1. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin zamanaşımına yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Davacılar vekilinin 21.06.2011 havale tarihli dilekçesi, dava dilekçesinde belirtilen terditli taleplerin para alacağına indirgenerek harç tamamlanması işleminden ibaret olup mahkemece iş bu dilekçesinin tam ıslah olarak nitelendirilmiş olması doğru görülmemiş ise de sonuca etkili bir hata olmadığından eleştiri konusu yapılmakla yetinilmiştir.

3. Davacılardan...'nın diğer davacı ... ile aktettiği alacağın temliki sözleşmesi, dava konusu şirket ortağının uğradığı dolaylı zararların tazmini bakımından geçerli olmayıp Dairemiz önceki bozma ilamında da belirtildiği üzere davacı...'nın şirket dolaylı zararlarının tazmini bakımından sıfat yokluğu söz konusudur. Buna rağmen, mahkemece yargılama sırasında terkin edilen dava dışı şirketin ihyası ile ilgili adı geçen tarafınan dava açılmış ve davanın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş olması gerekçe gösterilerek Dairemiz bozma gerekçesini ortadan kaldıracak şekilde yeniden hüküm kurulması doğru olmamıştır. Zira şirketin uğramış olduğu dolaylı zarar talebi ortaklık sıfatından kaynaklanmakta olup hisseden bağımsız olarak...'ya temliki mümkün değildir. Bu nedenle mahkemenin hüküm fıkrası 2 nolu bendinde " Dava konusu fabrika binasının bulunduğu taşınmaz - taşınmaz üzerindeki yapılar - fabrika binası içindeki makineler ve derilerin dava tarihi itibariyle toplam değerinin 2.937.023,80 TL olduğunun,bu meblağdan şirket borçlarının 1.215.041,1 TL nin düşülmesi ile şirketin 1.721.982,7 TL zarara uğratıldığının tespitine, Alfa Dericilik A.Ş de 1/3 paya sahip ...'ın davaya konu alacaklarını dava devamında davacı ... Atçıya devretmiş olmasından dolayı 1721.982,7 TL zararın 1/3 'ne tekabül eden 573.994,23 TL nin haksız fiil tarihi olan 28.04.2003 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılar ..., ... mirasçıları Kaden Karin Dalva ,... ile davalı ... Dalvadan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... adına Alfa Dericilik A.Ş. ye ödenmesine ..." şeklinde hüküm kurması doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

4.Davacılardan İbrahim Z. Coşar ile davalılardan ... ve ... arasında 19.04.2002 tarihli protokol başlıklı belge gereği, ..., Alfa .. A.Ş'nin bankaya olan borcunu ödeyecek, karşılığında ... İzmir ili, Konak ilçesi, İsmetkaptan Cd. 1155 ada 20 parselde kayıtlı 1/3 e isabet eden 10/288 nispetindeki payını ...'ya teminat olarak verecektir. Şirket, 4 yıl içinde parayı ...'ya geri ödediğinde taşınmaz hissesi aynı taşınmazda 1/2 ye denk gelecek şekilde ... ve ... tarafından ... lehine müştereken devredilecektir. Bu protokol ortaklık ilişkisinden ayrı bir talep olup, bu kalem yönünden davacı ... tarafından diğer davacı...'ya temlik yapılmış olması mümkün ise de mahkemece dava konusu taşınmazın davacı adına 1/2 hisse oranında tapu iptal ve tescile karar verilirken iptal edilen hisseler bakımından protokol gereği Violet ve ... arasında eşit olarak sorumluluk yüklemek gerekirken hükmün 4 numaralı bendinde "Dava konusu İzmir ili, Konak ilçesi, İsmetkaptan Cd. 1155 ada 20 parsel sayılı taşınmazın 2/3 ... 1/3 ... adına olan tapu kaydının iptali ile 1/2 hissesinin davacı ... adına 1/2 sinin davalı ... adına tapuda kayıt ve tesciline" denmiş olması doğru olmamıştır.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz eden bir kısım davalılar vekilinin zamanaşımına yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin bir diğerinden alınarak yekdiğerine verilmesine,

Bozma sebebine göre davacılar vekilinin ve bir kısım davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harçlarının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.