Esas No: 2023/7379
Karar No: 2023/8422
Karar Tarihi: 20.09.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/7379 E.  ,  2023/8422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/566 E., 2022/1639 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/193 E., 2021/445 K.

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen rücuan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davacı Kurum, davalı... İnşaat Oto. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı... İnşaat Otomotiv ve Ticaret A.Ş. vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü-kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... AVM İnşaatları A.Ş. ile ... İnşaat Otomotiv ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Kurum sigortalısı ...'nın 01.11.2014 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu yaralandığını % 51 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiğini, müvekkili Kurum tarafından sigortalıya 7.110,29 TL geçici iş göremezlik ödeneği, 21.024,45 TL tedavi gideri ve 1.053,45 TL eczane ödemesi ile 105.474,96 TL peşin sermeye değerli gelir bağlandığını, olayla ilgili olarak SGK Rehberlik ve Teftiş Bakanlığı tarafından hazırlanan 22.08.2016 tarih ve 122010-23/İR/23 sayılı raporunda olayın iş kazası olduğu, işverence sigortalıya iş güvenliğinin sağlanmadığı işverenin kusurlu olduğu asıl işveren ... AVM İnşaatları A.Ş ve alt işveren ...Madencilik Ltd. Şti'nin birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının tespit edildiğini, oluşan Kurum zararının, kusur ve miktara ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla ilk peşin sermaye değerli gelirin şimdilik % 10 a tekabul eden 10.547,49 TL' sinin, tedavi giderlerinin % 10'a tekabül eden 2.102,44 TL'sinin, geçici iş göremezlik ödeneğinin % 10'a tekabül eden 711,02 TL'sinin ve eczane giderinin % 10'a tekabül eden 104,54 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile... İnş. Şirketinin AVM inşaatında anahtar teslim olarak anlaştıklarını, müvekkil şirketin işin bir bölümünü değil, tamamını bir bütün halinde başka bir şirket olan... İnşaat Şti'ne devir ettiğini, bu yolla işten tamamen el çektiğini, dava konusu inşaatta müvekkili şirketin sigortalı çalışanı bulunmadığını, bu sebeple işveren sıfatın haiz olmadığını, ... İnşaat Şti'nin işin bir bölümünü ...Madencilik'e devir ettiğini, söz konusu işin... ve ...şirketleri tarafından yapıldığını, müvekkili şirketin işveren sıfatın haiz olmadığından açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ...Madencilik vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin iş sağlığı ve güvenliği konusunda tüm eğitimleri çalışanlarına sağladığını, gerekli tüm güvenlik önlemlerinin alındığını, müvekkili şirketin bir kusurunun bulunmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda;sigortalının %57 malüliyeti olduğunu (Talebin %51 oranına göre olduğu ve taleple bağlı kalınarak %51 malüliyete göre yapılan hesaplama dikkate alınmak suretiyle), davalı işverenler Has Taş Madencilik Ltd. Şti. ile... A.Ş. arasında alt işveren üst işveren ilişkisi bulunduğu kabul ile davalı üst işveren ...Ltd. Şti. nin %50, alt işveren... A.Ş’nin %30, sigortalının %20 kusurlu, davalı ... (eski ismi BAV) AVM A.Ş’nin kusursuz olduğunu bildiren kusur raporu hükme esas alınarak; "5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi gereğince davalı işverenlerin meydana gelen kazada toplam % 80 oranında kusurlu bulunduğu, Kurumun maddi zararının 134.663,15 TL olduğu, sigortalının % 20 kusur indirimi sonucunda davacı Kurumun rücu edebileceği peşin sermaye değerli gelirin 84.379,97 TL, tedavi giderinin 16.819,56 TL, eczane masrafının 842,76 TL, geçici iş göremezlik ödeneğinin 5.688,23 TL nin yasal faizi ile birlikte davalılar Has Taş Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. ve... İnşaat Oto. ve Tic. Ltd. Şti. den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma ödenmesine, İlk peşin sermaye değerli gelir, geçici iş göremezlik ve eczane masraflarından doğan Kurum zararlarında fazla isteklerin reddine, davalı ...Ş. yönünden açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum, davalı... İnş. A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı Kurum vekili istinaf dilekçesi ile davalı ...Ş.'nin üst işveren olduğunu, meydana gelen kaza sebebiyle Kurum sigortalısının kusurunun bulunmadığını kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı... İnş. A.Ş. vekili istinaf dilekçesi ile Mahkeme kararının kaldırılması gerektiği, somut olayda müvekkil şirketin üst işveren olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "... Somut olayda, yukarıda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere, sigortalı tarafından açılan hak sahipliği dosyasında alınan raporun ve işbu dosyada bilirkişi heyetlerinden alınan 03.06.2018 ve 07.02.2019 tarihli ve ilk derece mahkemesince itibar edilen raporların ehil ve konusunda uzman bilirkişi heyetleri tarafından tanzim edildiği, bilirkişi heyetleri tarafından tanzim edilen kusur durumunun tespitine ilişkin işbu raporların kapsamlı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu gibi dosya kapsamına, delil durumuna ve somut olayın meydana geliş şekline de uygun olduğu, taraflara izafe edilen kusur oranlarının tarafların somut olaydaki yükümlülükleri ile de örtüştüğü ve kusur oranlarının hakkaniyete uygun olarak tasnif edildiği, işbu dosyada bilirkişi heyetlerinden alınan raporların, tarafların kusur durumlarının belirlenmesi açısından hak sahipliği dosyasında aldırılan 02.08.2019 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile de örtüştüğü, bu nedenle ilk derece mahkemesi tarafından bilirkişi heyetleri tarafından tanzim edilen kusur durumunun tespitine ilişkin 03.06.2018 ve 07.02.2019 tarihli raporlara itibar edilerek bu raporların hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, yukarıda izah edildiği üzere davalı ... İnşaat A.Ş'nin de toplam davalı kusurundan müştereken ve müteselsilen diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması gerektiği ve bu durumun davalılara atfedilen toplam kusur oranını değiştirmeyeceği anlaşılmakla istinaf edenlerin kusur durumunun tespitine ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. "gerekçesiyle davalı... İnşaat Otomotiv ve Ticaret A.Ş. vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davacı vekili istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü-kısmen reddine peşin sermaye değerli gelirden doğan Kurum zararı olan 84.379,97 TL'nin tahsis onay tarihi olan 04.08.2016 tarihinden itibaren, geçici iş göremezlik ödeneğinden doğan Kurum zararı olan 5.688,23 TL'nin; 1.478,41 TL'nin ödeme tarihi olan 30.01.2015 tarihinden itibaren, 1.174,84 TL'nin ödeme tarihi olan 15.04.2015 tarihinden itibaren, 587,41 TL'nin ödeme tarihi olan 21.05.2015 tarihinden itibaren, 685,32 TL'nin ödeme tarihi olan 02.06.2015 tarihinden itibaren, 587,41 TL'nin ödeme tarihi olan 03.07.2015 tarihinden itibaren, 1.174,84 TL'nin ödeme tarihi olan 08.09.2015 tarihinden itibaren, tedavi masraflarından kaynaklanan Kurum zararı olan 16.819,56 TL’nin; 12,40 TL'nin ödeme tarihi olan 01.11.2014 tarihinden itibaren, 280,44 TL'nin ödeme tarihi olan 01.11.2014 tarihinden itibaren, 10.047,47 TL'nin ödeme tarihi olan 01.11.2014 tarihinden itibaren, 3.299,03 TL'nin ödeme tarihi olan 12.11.2014 tarihinden itibaren, 44,00 TL'nin ödeme tarihi olan 10.12.2014 tarihinden itibaren, 39,20 TL'nin ödeme tarihi olan 23.12.2014 tarihinden itibaren, 60,80 TL'nin ödeme tarihi olan 23.12.2014 tarihinden itibaren,12,40 TL'nin ödeme tarihi olan 23.12.2014 tarihinden itibaren, 12,40 TL'nin ödeme tarihi olan 23.12.2014 tarihinden itibaren, 12,40 TL'nin ödeme tarihi olan 23.12.2014 tarihinden itibaren, 34,40 TL'nin ödeme tarihi olan 06.01.2015 tarihinden itibaren,12,40 TL'nin ödeme tarihi olan 06.01.2015 tarihinden itibaren, 92,40 TL'nin ödeme tarihi olan 27.01.2015 tarihinden itibaren,12,40 TL'nin ödeme tarihi olan 27.01.2015 tarihinden itibaren,34,40 TL'nin ödeme tarihi olan 02.02.2015 tarihinden itibaren,1.872,00 TL'nin ödeme tarihi olan 03.02.2015 tarihinden itibaren,13,39 TL'nin ödeme tarihi olan 21.02.2015 tarihinden itibaren,13,39 TL'nin ödeme tarihi olan 28.02.2015 tarihinden itibaren, 44,00 TL'nin ödeme tarihi olan 03.03.2015 tarihinden itibaren, 34,40 TL'nin ödeme tarihi olan 09.03.2015 tarihinden itibaren, 44,00 TL'nin ödeme tarihi olan 18.03.2015 tarihinden itibaren, 44,00 TL'nin ödeme tarihi olan 27.04.2015 tarihinden itibaren,12,40 TL'nin ödeme tarihi olan 27.04.2015 tarihinden itibaren,13,39 TL'nin ödeme tarihi olan 27.05.2015 tarihinden itibaren, 44,00 TL'nin ödeme tarihi olan 28.05.2015 tarihinden itibaren,44,00 TL'nin ödeme tarihi olan 30.06.2015 tarihinden itibaren,92,40 TL'nin ödeme tarihi olan 31.08.2015 tarihinden itibaren,12,40 TL'nin ödeme tarihi olan 31.08.2015 tarihinden itibaren,44,00 TL'nin ödeme tarihi olan 11.09.2015 tarihinden itibaren, 44,00 TL'nin ödeme tarihi olan 12.10.2015 tarihinden itibaren,13,39 TL'nin ödeme tarihi olan 13.10.2015 tarihinden itibaren,13,39 TL'nin ödeme tarihi olan 07.11.2015 tarihinden itibaren,188,65 TL'nin ödeme tarihi olan 09.11.2015 tarihinden itibaren, 40,00 TL'nin ödeme tarihi olan 05.02.2016 tarihinden itibaren,34,40 TL'nin ödeme tarihi olan 08.02.2016 tarihinden itibaren,19,20 TL'nin ödeme tarihi olan 11.02.2016 tarihinden itibaren,12,40 TL'nin ödeme tarihi olan 11.02.2016 tarihinden itibaren, 44,00 TL'nin ödeme tarihi olan 12.02.2016 tarihinden itibaren,13,39 TL'nin ödeme tarihi olan 13.02.2016 tarihinden itibaren,62,43 TL'nin ödeme tarihi olan 16.02.2016 tarihinden itibaren, eczane masraflarından doğan Kurum zararı olan 842,76 TL'nin; 20,11 TL'nin ödeme tarihi olan 28.11.2014 tarihinden itibaren, 14,10 TL'nin ödeme tarihi olan 28.11.2014 tarihinden itibaren, 3,25 TL'nin ödeme tarihi olan 10.12.2014 tarihinden itibaren, 9,28 TL'nin ödeme tarihi olan 23.12.2014 tarihinden itibaren, 23,25 TL'nin ödeme tarihi olan 30.12.2014 tarihinden itibaren, 9,28 TL'nin ödeme tarihi olan 07.01.2015 tarihinden itibaren, 5,48 TL'nin ödeme tarihi olan 27.01.2015 tarihinden itibaren,35,18 TL'nin ödeme tarihi olan 03.02.2015 tarihinden itibaren,9,28 TL'nin ödeme tarihi olan 03.02.2015 tarihinden itibaren,11,59 TL'nin ödeme tarihi olan 21.02.2015 tarihinden itibaren,74,56 TL'nin ödeme tarihi olan 04.03.2015 tarihinden itibaren,33,91 TL'nin ödeme tarihi olan 09.03.2015 tarihinden itibaren,12,18 TL'nin ödeme tarihi olan 27.03.2015 tarihinden itibaren, 23,97 TL'nin ödeme tarihi olan 27.04.2015 tarihinden itibaren,117,15 TL'nin ödeme tarihi olan 28.05.2015 tarihinden itibaren, 4,22 TL'nin ödeme tarihi olan 02.06.2015 tarihinden itibaren, 140,05 TL'nin ödeme tarihi olan 31.08.2015 tarihinden itibaren,11,81 TL'nin ödeme tarihi olan 31.08.2015 tarihinden itibaren,13,23 TL'nin ödeme tarihi olan 09.11.2015 tarihinden itibaren, 21,51 TL'nin ödeme tarihi olan 20.11.2015 tarihinden itibaren,91,52 TL'nin ödeme tarihi olan 28.12.2015 tarihinden itibaren,17,00 TL'nin ödeme tarihi olan 08.02.2016 tarihinden itibaren, 37,32 TL'nin ödeme tarihi olan 12.02.2016 tarihinden itibaren,13,92 TL'nin ödeme tarihi olan 15.02.2016 tarihinden itibaren, 34,71 TL'nin ödeme tarihi olan 16.02.2016 tarihinden itibaren,17,91 TL'nin ödeme tarihi olan 14.03.2016 tarihinden itibaren,13,21 TL'nin ödeme tarihi olan 28.03.2016 tarihinden itibaren,13,44 TL'nin ödeme tarihi olan 23.08.2016 tarihinden itibaren,10,34 TL'nin ödeme tarihi olan 16.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek, Yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma ödenmesine, 5-İlk peşin sermaye değerli gelir, geçici iş göremezlik, tedavi masrafı ve eczane masraflarından doğan Kurum zararlarında fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. ve... İnş...A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ...Ş. temyiz dilekçesinde; müvekkili şirket tamamını devredip işten el çektiği için asıl işveren olarak değerlendirilemeyeceğini, müvekkili şirket işin bir bölümünü değil tamamını bir bütün halinde başka bir şirket olan... İnşaat Otomotiv ve Tic. Ltd. Şti’ne devrettiğini, bu yolla da işten tamamen el çekmiş olup, dava konusu inşaata ait işyerinde hiçbir isi altında hiç bir sigortalı çalışanı bulunmadığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile işçinin ağır kusuru nedeniyle işveren yönünden illiyet bağı kesildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı... ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 01.11.2014 tarihli iş kazası sonucu %51 oranda sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelir ile yapılan ödemelerin 5510 sayılı Kanun'un 21/1 inci madde hükmü uyarınca rücuan tahsili istemine ilişkindir

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz eden taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgililerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.