Esas No: 2017/2381
Karar No: 2019/1553
Karar Tarihi: 26.02.2019

**11. Hukuk Dairesi         2017/2381 E.  ,  2019/1553 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 01/03/2017 tarih ve 2014/457-2017/261 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili ile davalılar ..., ....Otomotiv A.Ş. ile ... mirasçılarından ..., ... ve ... vekili tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen .../02/2019 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacılar vekili Av. ..., davalılardan mirasçı ... hariç diğer davalılar vekilleri Av. ... ve Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkilleriyle davalı gerçek kişilerin uzun süreden beri ticaret yaptıklarını, şirket ortaklığı ilişkisi bulunduğunu, 2002 yılında bir araya gelerek ortaklıklarını tasfiye etme kararı aldıklarını, tarihsiz protokol düzenlediklerini, davalı gerçek kişilerin dava dışı iki ayrı şirketteki hisselerini müvekkillerine veya gösterecekleri kişilere devir etmeyi, müvekkillerinin de hisseleri devir alınan dava dışı şirketlerden... A.Ş'ye ait taşınmazı davalılara intikal ettirmeyi taahhüt ettiklerini, davalıların taşınmazı satın aldıktan sonra, satış aşamasında müvekkillerinden ...'ya danışmayı ve satış bedelinin 1/...'nü müvekkillerine ödemeyi kararlaştırdıklarını, edimlerin yerine getirildiğini, ancak davalıların devir aldıkları taşınmazın satışını yapmadıklarını, çekilen ihtarnamenin de karşılıksız kaldığını, satışın yapılarak müvekkilleri alacağının ödenmediğini ileri sürerek, taşınmazın değerinin 1/...'üne tekabül eden ....500.000 TL ile yoksun bırakılan kullanma hakkı karşılığı 50.000 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, protokolde müvekkili şirketin imzasının bulunmadığını, bu davalıya husumet düşmeyeceğini, dava şartının olmadığını, zira müvekkillerinin taşınmazı satmaları halinde davacıların alacak haklarının doğacağını, talep haklarının bulunmadığını savunmuş, daha sonra savunmasını tamamen ıslah ederek, dava konusu taşınmazın önceki maliki ... A.Ş'nin ....04.2002 tarihli yönetim kurulu kararı ile davalı şirkete satıldığını, satışın 02.05.2002 tarihinde gerçekleştiğini, satışın tarihsiz protokole değil, önceki malikinin yönetim kurulu kararı uyarınca yapıldığını, bu kararda müvekkillerinin taşınmazın maliki şirketteki hisselerini karşılıksız olarak davacı gerçek kişiler ile başkalarına devir etmeyi de kararlaştırdıklarını, tarihsiz protokole dayalı alacak hakkının olmadığını, davacıların kendilerine ait olmayan taşınmazları devir yetkilerinin bulunmadığı gibi müvekkilleri gerçek kişilere yapılan devir de olmadığını, davacıların müvekkili şirket aleyhine açtıkları tapu iptal ve tescil davasının da reddine karar verildiğini, taşınmazın gerçek malikinin satışı ile protokolün geçersiz hale geldiğini, istemin 5 yıllık zamanaşımına uğradığını, kaldı ki dava şartının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, şirket hissedarları arasında şirket akdine dayalı davaların 5 yıllık zamanaşımna tabi olduğu, iki taraftan birinin şartın gerçekleşmesini iyi niyete aykırı olarak engellerse şartın tahakkuk etmiş sayılacağı, davalı şirketin protokolde taraf olmadığı ileri sürülse de dava konusu parselin hisse devri sonucu davalı şirkete devredildiği ve davalı şirketi temsile yetkili olan şahısların sözleşmede imzaları bulunması sebebiyle davalı şirket adına hareket ettiklerinden davalı şirketin de sözleşmedeki edimlerden sorumlu olduğu, zamanaşımı süresinin başlangıcının inşaat ruhsatının alındığı .../.../2006 tarihi olduğu ve dava tarihi itibariyle zamanaşımın dolmadığı, davalıların kötü niyetli olması nedeniyle davacıların arsa bedelinin 1/...'nü istemekle haklı olduğu, davacı tarafından davalılara .../02/2011 tarihinde ihtarmane çekildiği, taşınmazın 2011 yılı itibari ile rayiç bedelinin 1/...'nün 1.315.865,00 TL olduğu, davacıların aynı zamanda .../.../2016 tarihinden dava tarihine kadar taşınmazın 1/...'ünün kullanıma davalıar tarafından engel olunduğundan bu bölümün kullanım hakkından mahrum kaldıkları gerekçesiyle, davacıların arsa bedeline yönelik açmış olduğu davalarının kısmen kabulü ile 1.315,865,00 TL'nin .../05/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve mütesselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, davacıların kullanım bedeline yönelik açtıkları davanın kabulü ile 50.000,00 TL'nin .../05/2011 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili ile davalılar ...,... Otomotiv A.Ş. ile ... mirasçılarından ..., ... ve ... vekili temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin tüm, mümeyyiz davalılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

...- Dava, hisse devir protokolüne dayalı alacak istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlendiği şekilde karar verilmiştir. Ancak, davacı taraf, taraflar arasında düzenlenen protokol uyarınca edimlerini yerine getirdiklerini, davalıların ise bu protokol kapsamında devir aldıkları taşınmazı satarak kendi paylarına düşen bedeli ödemediklerini, ihtarname çekmelerine rağmen satışı yapmadıklarını aynı zamanda protokolde belirtilen taşınmazı kullanmalarına da izin verilmediğini ileri sürmüştür. Dava konusu tarih içermeyen bu protokolde, davalıların hissedar oldukları şirketlerdeki hisselerinin davacılara devri, hissesi devir edilen dava dışı şirkete ait taşınmazın davalı şirkete intikali, taşınmazları devir alanın taşınmazı satış aşamasında davacı ...'ya danışması, satış bedelinden 1/... payın davacılara verilmesi, bundan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, gayrimenkulün 1/...'ini devredenler veya şirketlerinin taşınmazı bir başka şahsa satışına kadar kullanabilecekleri ve bu kullanma karşılığı herhangi bir kira ve kullanma bedeli ödemeyecekleri gibi bir takım hak ve yükümlülükleri içerdiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece de protokolde satış bedelinin ödenmesi ve kullanım hakkından bahsedildiği, talebin de bu iki hususa yönelik olduğu, taraflar arasında yapılan tarihsiz sözleşmede satış için bir süre belirlenmediği ancak, davalılar tarafından belediyece yapılan yıkımdan sonra sahiplenilerek parselin üzerine bina yapıldığı, kat mülkiyetine geçildiği ve davacıların kullanımının engellendiği, bu durumun gayrimenkulün davalılar tarafından sahiplenildiğini gösterdiği, davalıların bu eyleminin protokol içeriğine aykırı olup, kötüniyetli olmaları nedeniyle davalılar yönünden BK'nın 154. maddesinde belirtilen şartın gerçekleştiğinin kabul edildiği yani, davalıların satışı kötüniyetli olarak yerine getirmediklerinden davacıların satış bedelini isteme haklarının doğduğu, bu hakkın doğumunun ise, inşaat ruhsatının alındığı ......2006 tarihi itibariyle gerçekleştiği, davalıların kötüniyetli olması nedeniyle davacıların arsa bedelinin 1/...'ini istemekte haklı olduğu, davacı tarafından davalılara ....02.2011 tarihli ihtarname gönderilerek arsanın 30 gün içerisinde satılarak 1/...'inin ödenmesi talep edildiğinden 2011 yılı rayiç değerlerine göre arsa bedelinin tespit edilerek 1/...'inin davacılara ödenmesi gerektiğinden bahisle hüküm tesisi cihetine gidilmiş ise de, şartın gerçekleştiği tarih olarak kabul edilen ......2006 tarihindeki rayiç değerlerine göre arsa bedelinin tespit edilerek 1/...'nin davacılara ödenmesine karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile 2011 yılı rayiç değerlerinin esas alınması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

...- Ayrıca, kullanım bedeli talebi yönünden de, mahkemece davalıların dava konusu taşınmaza ......2006 tarihinde inşaat ruhsatı alarak inşaat yapmaya başladıkları, bu tarihten itibaren de davacıların taşınmazın 1/...'ini kullanmalarını engelledikleri, buna göre davacıların bu tarihten dava tarihine kadar 1/...'lük bölümün kullanım hakkından mahrum kaldıkları kabul edilmiş ise de, yukarıda da açıklandığı üzere protokol uyarınca, taşınmazın satışına kadar davacıların kullanım hakkı olduğundan ve mahkemece de şartın gerçekleştiği tarihin ......2006 tarihi olduğu kabul edildiğinden davacıların işbu tarihten sonraki dönem için taşınmazı kullanım hakları bulunmadığından ......2006 tarihi ile dava tarihi arasındaki dönem için kullanım bedelinin talep edilebileceği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bu nedenle de kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin tüm, mümeyyiz davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (...) ve (...) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle, mümeyyiz davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın mümeyyiz davalılar yararına BOZULMASINA, takdir olunan ....037,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalılara verilmesine, aşağıda yazılı bakiye ...,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacılardan alınmasına, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz eden davalılara iadesine, .../02/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.