Esas No: 2020/12228
Karar No: 2024/1389
Karar Tarihi: 21.03.2024

**12. Ceza Dairesi         2020/12228 E.  ,  2024/1389 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 2863 sayılı Kanun'a aykırılık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan kurulan hükümlerin katılan vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık ... hakkında 2863 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan, 2863 sayılı Kanun'un 74/1, 74/1-2.cümle, 5237 sayılı Kanun'un 51/1-3-7-8, 53. maddeleri uyarınca 1 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hapis cezasının ertelenmesine, sanıklar ... ve ... hakkında, 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi gereğince beraatlerine, sanıklar ... ve ... hakkında, 5271 sayılı Kanun'un 223/2-b maddesi gereğince beraatlerine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 10.12.2020 tarihli, 2016/321898 sayılı ve onama görüşlü Tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdii olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği; sanık ... hakkında verilen hapis cezasının ertelenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna, Hüseyin, Mecit, Sezai ve Yahya'nın beraatine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Mahkemece, olay günü sanık ... ve Ahmet'in Ünye İlçesi, Yavi Mahallesinde bulunan, üçüncü kişiler adına kayıtlı 722 ve 723 parsel sayılı taşınmazlar arasında sınır olan yerde mağara içinde define aramak amacıyla kazı yapmaya başladığı, kazı işini hakkında tefrik kararı verilen gürcü sanıkların yaptığı, yapılan ihbar üzerine olay yerine giden jandarma görevlilerince olay yerinde 1 adet jeneratör, 1 adet hilti, 2 adet kazma, 1 adet balyoz, 2 adet kürek, 1 adet levye, 2 adet el feneri ve 25 m seyyar kablo olduğu, olay yerinin dışında kazılmış toprak ve kaya parçalarının bulunduğunun, mağara içerisinde yaklaşık olarak 7 m mesafelik bir tünelin olduğunun tespit edildiği, sanık ...'ın suça konu yerde sığınak yaptırdığını, gürcü vatandaşların işçi olarak çalıştığını, sanık ...'in de Gürcü dili bilmesi nedeniyle gürcü vatandaşlara tercümanlık yaptığını savunduğu, sanık ...'in de benzer savunma ile sanık ...'ın olay yeninde Aydın'ın savunmasının aksine sığınak değil de soğuk hava deposu yaptırdığını belirttiği, ancak, sanık ...'in soruşturma aşamasında "ev sahibim Yahya 'Yavi Mahallesinde açık mağara varmış, gel gezelim görelim dedi, biz mağaraya giderken arkamızdan jandarmanın geldiğini gördüm" şekildeki savunması, sanık ...'nın soruşturma aşamasında ve benzer şekilde duruşmada "... isimli şahıs beni arayarak Ünye İlçesi Hanyanı Mahallesi'nde kazı yaptıklarını söyledi, benim de gelip gelemeyeceğimi sordu. Ona gelirim, ancak yanımda bir arkadaşımı da getiririm dedim. Ahmet petrol istasyonunun oraya gelin, ben sizi aldırırım dedi. Mecit'i arayarak kazıya gidiyorum, sen de gelir misin dedim, Mecit'in kabul etmesi üzerine emanet aldığım araba ile petrol istasyonunun oraya geldim. Bir süre sonra bir ... gelerek bizi aldı. Kazı yapılan bölgeye aracı park ettik. Kazı yapılan dereye doğru inerken jandarma bizi yakaladı" şekildeki savunmaları dikkate alındığında, suça konu yerde Aydın ve Ahmet'in define aramak amacıyla kazı yaptıklarının tartışmasız olduğu, aksi yöndeki savunmaların, olay yerinde elde edilen eşyaların niteliği de dikkate alındığında suçtan kurtulmaya yönelik olduğu, yapılan keşif sonrası alınan fen bilirkişisi raporuna; suça konu yerin Yavi Mahallesi 722 ve 723 parsel sayılı taşınmazlar arasında sınır olan yerde olduğunu ve bu taşınmazlarda sanık ...'ın savunmasının aksine bir mülkiyet hakkının bulunmadığını, yine arkeolog bilirkişi rapor ve ek raporunda; kazı yapılan alanda 2863 sayılı Yasaya göre korunması gerekli bir kültür varlığı ya da kalıntısına rastlanılmadığını, aynı yasa kapsamına giren sit alanının bulunmadığını, sanıkların define aradıklarını, mağaranın toprak ve kayalık kısımlarında yapılan kazı ile parçalanan kayaç kitlelerinin kültür varlığı elde etmeye yönelik olarak açıldığını ve kültür varlığı bulunabilecek bir derinliğe ulaştığını belirttiği, bu halde sanıklar Aydın ve Ahmet'in kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yaparak üzerlerine atılı suçları işledikleri gerekçesiyle mahkumiyetlerine karar verildiği anlaşılmıştır. Sanıklar Hüseyin ve Sezai'in en başından beri, sanık ...'in bahçede çalıştıklarını belirterek, kendilerinden yemek getirmelerini istemesi üzerine yiyecek birşeyler alıp suça konu yere gittiklerini savundukları, diğer sanıkların beyanları dahil savunmalarının aksine hiç bir delil bulunmadığı, bu halde sanıklar Hüseyin ve Sezai'nin atılı suçu işlediklerine dair kesin bir delil bulunmadığı gerekçesiyle beraatlerine karar verildiği anlaşılmıştır. Sanıklar Mecit ve Yahya bakımından ise; sanık ...'in öncelikle Yahya'yı arayarak kazıdan bilgi verip gelmesini istemesi, Yahya'nın "tamam bir arkadaşımı da getiririm" diyerek sanık ...'i araması ve aynı konuşmayı Mecit'e aktarması ile suça konu yerde kazı yapıldığını bildikleri ve eyleme katılmak için biraraya geldiklerinin, Yahya'nın tüm savunmalarından sanık ...'in de olayın sıcağı sıcağına soruşturma aşamasında alındığı savunmasından tartışmasız olduğu, bu şekilde bu iki sanığın kazı yapılan alana ... ile geldikleri, araçtan indikten sonra kazının yapıldığı dereye doğru yaya inerken jandarma görevlilerince yakalandıkları, her ne kadar eyleme iştirak etme iradeleri var ise de, bunun henüz hazırlık hareketi aşamasında kaldığı, icrai harekete geçilmediği, bu halde teşebbüs aşamasında dahi kalan bir fiilden söz edilemeyeceği (Yargıtay 12. CD'nin 2014/20985 Esas, 2015/14591 Karar sayılı kararı), açıklanan nedenlerle sanıklar Mecit ve Yahya'nın atılı suçu işlemediklerinin anlaşıldığı gerekçesiyle beraatlerine karar verildiği anlaşılmıştır.

Sanık ... savunmasında; "... benim arkadaşım olur, tam hatırlamadığım bir tarih birlikte iken Sezai, Çaybaşı tarafına gezmeye gideceğini söyleyerek bana da gelirmisin dedi, bende tamam dedim birlikte yola çıktık. Yolda iken tanımadığım birisi Sezai'yi telefon ile aradı yiyecek bir şeyler istedi. Biz de peynir, Zeytin vs. Yiyecek bir şeyler aldık. Telefondan yiyecek isteyen kişilerin bahçe işlerinde çalıştıklarını anladım birlikte bu çalışan kişilerin yiyecek götürdük, çalışan kişilerin adını bilmiyorum, çalışan kişilerin arasında Gürcü kişiler de vardı, türkler de (... ve ...) vardı. Biz orada sohbet ederken Jandarma görevlileri geldi ben kesinlikle üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum, Ben 0543 646 61 64 nolu hattı yaklaşık 10 yıldır kullanırım, şu an huzurda bulunan Sezai dışındaki diğer şahıslarla ben o gün olay yerinde tanıştım. Sanığa soruşturma safhasında vermiş olduğu ifadesi okundu. Soruldu: Biz yolda iken Sezai'ye telefon geldiğinde bir sığınak işi için çalışan gürcülere ...'ın tercümanlık yaptığı ve onlara yemek götürülmesi gerektiği yönünde bir konuşma olmadı, ben olay yerine gittiğimde kişiler normal bahçede çalışıyorlardı, bu yerin alt tarafında sığınak olduğunu Jandarma görevlileri geldikten sonra birlikte aşağıya indiğimizde gördüm, kesinlikle öncesinden haberim yoktu. "demiştir.

Sanık ... savunmasında; "Yahya benim ev sahibim olur. Bana Çaybaşında sığınak yapılıyor, ben bi gidip bakacağım sen de gel istersen dedi. Sığınaktan kastı soğuk hava deposu gibi bir şeyldi. Bende onunla birlikte olaya yerine gittim. Biz olay yerine gittiğimiz anda jandarma görevlileri geldi biz yukarıdan aşağıya iniyorduk onlar aşağıdan yukarıya çıkıyorlardı, aramızda 50 m mesafe kala bize durun dediler biz de durduk. Benim kaçak kazı ile hiç bir alakam yoktur, üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyormu, ben şu an huzurda bulunan sanıklardan Sezai'yi olay yerinde görmedim bunun dışında diğeleri oradaydı, Yahya dışındaki diğerlerini de tanımıyorum, ben olay yerine tam gelememiştim, bu nedenle orada bulunan diğer kişilerin ne yaptığını bilmiyorum, kazı mı yapıyorlardı, bahçede mi çalışıyorlardı, yoksa yemek mi yiyorlardı bilmiyorum, Jandarmanın gelmesinden sonra herkestoplandığı için şahısları o zaman gördüm. Sanığa soruşturma safhasında vermiş olduğu ifadesi okundu. Soruldu: Ben Jandarma görevlileleri geldikten sonra onlarla birlikte söz konusu sığına indim, öncesinde görmedim." demiştir.

Sanık ... savunmasında; "Olay günü kendisine dayı diye hitap ettiğim yıllardır tanıdığım ... beni arayarak bahçedeyim bize yemek getirirmisin dedi. Bende özel işlerim olduğu için Çaybaşında olduğumdan dolayı tamam getiririm dedim. Bu sırada yanımda ... de vardı. Onunla birlikte Çaybaşına gelmiştik. Yiyecek bir şeyler alıp ...'ın bahçesine doğru yola çıktım. Ben oraya vardığımda ..., ... oradaydı, 2-3 yabancı uyruklu kişi de vardı. Biz gittiğimizde bahçede oturoyorlardı. bu arad Jandarma görevlileri geldi ... ile ... Jandarma görevlileri ile birlikte geldiler. Benim kesinlikle sığıanaktan haberim yoktu, Jandarma geldikten sonra birlikte söz konusu yere indik, yeri o zaman gördüm. Sanığa soruşturma safhasında vermiş olduğu ifadesi okundu. Soruldu: Sanı ... beni arayıp Yavi mahallesinde bir sığınak yapıldığını kendisinin de orada tercüman olarak bulunduğunu söylemiş olabilir." demiştir.

Sanık ... savunmasında; "Olay günü ... beni arayarak kendi taşınmazında soğuk hava deposu yaptırdığını, üç tane gürcü çalıştırdığını söyleyerek onlara tercümanlık yapıp yapmayacağımı sordu, bende kabul ettim. Ben oraya gittiğimde orada ... ve üç gürcü vatandaş vardı, ... yiyecek bir şey getirmemişti bende arkadaşım Sezai'yi aradım yeri tarif ettim. Soğuk hava deposu gibi bir şey yapılıyor Aydın Yemek getirmemiş yiyecek bir şeyler getir dedim. Daha sonra Sezai ile birlikte yanında arkadaşı Hüseyin geldiler. Bizde yemeğimizi yedik o sırada Jandarma geldi. Mecit ve Yapha isimli kişiler de Jandarma ile birlikte geldiler. Yahya benim arkadaşım olur ona da Cuma namazından sonra bir yerde soğuk hava deposu yapılıyor bende başlarında bekliyorum yanıma gel demiştim. Sanığa soruşturma safhasında vermiş olduğu ifadesi okundu. Soruldu: Ben karakolda sığınak şeklinde ifadede bulunmadım buna itiraz ettim ancak sığınak yada hava deposu arasında fark yok dediler." demiştir.

Temyiz dışı sanık ... savunmasında; "Davaya konu arazi benimdir, gürcü işçileri de ben çalıştırıyordum, bahçede çalıştığım zamanlarda bir anda yağmur yağıveriyor sığınacak herhangi bir yer de yoktu, evim uzaktı, bu nedenle yağmurdan kurtula bilmek için söz konusu sığınağı yaptırmak istedim. Üç tane gürcü vatandaş piyasada gündelik işlerde çalışıyorlardı, onları işçi olarak tuttum. Gürcüler türkçe bilmediği ve anlaşamadığımız için ...'ı tercüman olarak çağırdım, Ben ...'ı tanıyorum, ...'ın tanıyorum, diğerlerini tanımıyorum, ilk defa o gün gördüm, Sezai o gün bize yanında arkadaşı Hüseyin ile birliktte yemek getiriyordu, Yahya isimli şahıs yanında arkadaşı Mecit ile gezmek amaçlı yanımıza gelmek istemiş Ahmet ile haberleşmişler bunu bana Ahmet söyledi. Hatta kendilerini ben karşılamaya gittim, Ben çalıştırdığım gürcü şahısları ismen tanımıyorum adreslerini ve kimlik adreslerini de bilmiyorum. Sanığa soruşturma safhasında vermiş olduğu ifadesi okundu. Soruldu: Doğrudur bana aittir aynen tekrar ederim." demiştir.

Sanık ... savunmasında; "Ben ...'ı dolmuşuma zaman zaman binmesinden dolayı tanırım, ... beni arayarak Hanyanı mahallesinde kazı yaptıklarını söyledi. Benim gelip gelemeyeceğimi sordu, bende yanımda bir arkadaşımı getiririm dedilm, tam olarak nereye gelirim dedim, bana Hanyanı mahallesi girişnde petrol istasyonu olduğunu söyledi, ben sizi oradan alırım dedi. Ben arkadaşım Mecit'i arayarak Hanyanı mahallesine kazıya gitiyorum, gelirmisin dedim o da tamam gelirim dedi. İkizce'den Halit isimli şahıstan aracını emanet aldım, Mecit ile birlikte söz konusu petrol istasyonuna geldim, ...'ı arayarak haber verdim. Ahmet Yımaz bizi bir araçla gelerek aldı, kazı yapıan bölgeye gidip aracı park ettik. Kazı yapılan dereye doğru indiğimiz sırada Jandarma bizi yakaladı. Bizi ... ile almaya gelen kişi ... değil ...'dır. Sanığa soruşturma safhasında vermiş olduğu ifadesi okundu. Soruldu: Doğrudur bana aittir aynen tekrar ederim." demiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

1.Sanık ...'ın Mahkumiyetine İlişkin Hükme Yönelik Temyiz Talebi Açısından;

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşılmakla, katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

2. Sanıklar ..., ..., ...'in Beraatine İlişkin Hükümlere Yönelik Temyiz Talebi Açısından;

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşılmakla, katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

3.Sanık ...'in Beraatine İlişkin Hükme Yönelik Temyiz Talebi Açısından;

UYAP sisteminden temin edilen nüfus kayıt örneğinde sanık ...'in 03.10.2023 tarihinde temyiz aşamasında öldüğünün tespit edilmiş olması karşısında, sanık hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK’nın 64/1. maddesi uyarınca düşmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunması nedeniyle hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA;

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

21.03.2024 tarihinde karar verildi.