Esas No: 2023/5283
Karar No: 2024/8647
Karar Tarihi: 04.12.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/5283 E.  ,  2024/8647 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1399 Esas, 2023/357 Karar

HÜKÜM : Asıl dava kabul, birleşen dava ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2014/542 E., 2019/1083 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından, duruşmasız olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 03.12.2024 günü hazır bulunan davacı vekilleri Avukat ... ve Avukat ... ile davalı vekilleri Avukat ... ile Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkili ..., dava dışı ... ve ... ile davalı ... arasında 15.07.2008 tarihli Anonim Şirket Pay Devir Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme kapsamında; davacı ...’in ... Taşımacılık A.Ş.’deki, ... Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.’deki ve ... Servis ve Ticaret A.Ş’deki payının tamamını davalı ...’ya; ... Piliç Besicilik Üretim A.Ş.’deki payının tamamını dava dışı ...’ye; dava dışı ...’in ... Taşımacılık A.Ş.’deki payını ...’ya ve dava dışı ...’in ... Taşımacılık A.Ş.’deki payını dava dışı ...’ye satarak devrettiklerini, tarafların, pay bedellerinin toplamı olan 3.660.000,00 TL’nin aynı hesap ve sistem içinde payları devir alanlar adına ... tarafından, bu bedelin pay devir edenler adına da ...’e ödenmesi hususunda anlaştıklarını, bu bedelin 260.000,00 TL’lik bölümünün ödendiğini, 1.200.000,00 TL’lik bölümü için alacaklı ve borçlusu taraflar olan 24 adet eşit bono düzenlendiğini, yine 1.200.000,00 TL’lik bölümü için de alacaklı ve borçlusu taraflar olan 24 adet eşit bono düzenlenerek yed-i emin olarak ... ve ...’a telsim edildiğini, bakiye 1.000.000,00 TL’lik bölümünün ise geçmiş dönemden kaynaklanan muhtemel giderlerin güvencesi olarak davalı ... nezdinde tutulduğunu, huzurdaki davanın yed-i eminler nezdinde bulunan 24 adet bonoya dayalı 1.200.000,00 TL’lik alacağın tahsiline ilişkin olduğunu, bu bonoların müvekkiline verilmesi koşullarının sözleşmede düzenlendiğini, müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini, koşulların oluşmuş olduğunun tespitinin, aynı zamanda hakem görevi yapan yed-i eminlerin müşterek karar vermiş olmalarıyla mümkün olacağını, aksi halde hakem ihtilafı kabul edilerek konunun yargıya intikal edeceğini, yedieminlerin müşterek karar verememesi nedeniyle dava açma koşulunun gerçekleştiğini, dava tarihine kadar bu bonolardan 14 tanesinin vadesinin geldiğini, yargılama sürecinde diğerlerinin de vadelerinin geleceğini ileri sürerek vadesi gelen ve muaccel olan 1.200.000,00 TL'lik alacağın faizi ile taksiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında 11.12.2007 tarihli protokol imzalandığını, müvekkilinin edimlerini yerine getiriği halde davalının edimlerine uymadığını, müvekkilinin 15.07.2008 tarihli "Anonim Şirket Pay Devir Sözleşmesi" uyarınca pay devirlerini gerçekleştiridiğini, hisse devir sözleşmesinin akabinde davalı/borçlu ... ile ... Taşımacılık A.Ş.'nin 11.12.2007 tarihli protokol kapsamında alacaklının payına düşen 626.000,00 USD faiz giderinin davacı/alacaklıya ödeneceğinin taahhüt edilmesine rağmen ödenmediğini, başlatılan takibe itiraz ediliğini ileri sürerek itirazının iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili asıl ve birleşen davaya cevap dilekçesinde; davacının, sözleşmenin 4. maddesindeki yükümlülüklere aykırı davranması nedeniyle 24 adet bononun yed-i eminler tarafından davacıya teslimine ilişkin şartların oluşmadığını savunarak asıl davanın reddini istemiş, birleşen dava bakımından 11.12.2007 tarihli protokolde öngörülen ödeme koşullarının oluşmadığını savunarak birleşen davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, asıl davanın konusunun 15.07.2008 tarihli Anonim Şirket Pay Devir Sözleşmesi olup, bu sözleşmenin davalı ile davacı ..., dava dışı ..., ... arasında düzenlendiği, bu sözleme uyarınca davacı ile dava dışı ... ve ...'in sözleşmede sayılan şirketlerdeki paylarının tamamını davalıya devrettikleri, sözleşmenin 4. maddesinde davacının sözleşme ekinde sayılan firmalara teklifte bulunmama yükümlülüğü yani paylarını devrettiği ... Taşımacılık A.Ş. ile rekabet etmeme yasağının getirildiği, taraflar arasında bu rekabet yasağı kapsamında kalan eylem ve davranışların neler olduğu hususunda da ihtilaf bulunduğu, bu düzenlemede güdülen amacın uzun süre ... Taşımacılık Şirketinin ortağı ve yönetici olan davacı ve ailesinin bu görevleri boyunca bu şirketlerle kurdukları ve geliştirdikleri ilişkiler sayesinde bu şirketlerin taşıma işlerine ... Taşımacılık A.Ş. yerine mevcut veya ileride kuracakları şirketlere yaptırmalarını sağlamanın önüne geçmek ve hisselerini devretmiş oldukları ... Taşımacılık Şirketinin müşteri kaybını ve kazanç kaybını engellemek olduğu, bu nedenle sözleşmenin bu maddesinde sadece sözleşmede sayılan firmalara teklif vermek değil, taşeron sıfatıyla sözleşmeye ekli olan firmalara ilişkin taşımaların da doğrudan ya da dolaylı yoldan yapılmasının önüne geçilmesinin amaçlandığı, davacının hisse devirlerini yaptıktan sonra hisse devir sözleşmesinin 4. maddesinde belirtilen rekabet yasağına uygun davranmadığı, tarafların ortak iradelerinin esas alınması gerektiği ve buna göre davacının taşeron olarak yapmış olduğu taşımaların sözleşmenin 4. maddesine aykırılık teşkil ettiği, birleşen dava bakımından davacı ve davalı arasında 11.12.2007 protokol imzalandığı, protokol kapsamında 4 adet gayrimenkulün satın alınması işleminin prokolde açıklanan şekilde yapılmadığı, farklı bir yoldan gerçekleştiği, protokolde adı geçen ... Taşımacılık A.Ş.'nin aktifinden çıkarılarak ... Lojistik A.Ş.'nin aktifine finansal kiralamayla dahil edildiği, protokolün "Ancak bu satın alma işleminin yukarıda tariflendiği şekilde olmaması halinde ...'nın ...'e yukarıdaki rakam dahil herhangi bir ödeme yapması söz konusu olmayacaktır" hükmü uyarınca ve satın alma işleminin protokolde açıklandığı şekilde yapılmadığından davalının davacıya protokolden kaynaklanan herhangi bir borcunun olmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, 15.07.2008 tarihli sözleşmenin 4. maddesinde belirtilen ek listede davacının teklif veremeyeceği firmaların tek tek sayıldığı, sözleşmenin 4. maddesinin davacıya rekabet yasağı yüklemiş olmakla birlikte yasağın kapsamının ek listede sayılı firmalara teklif vermeme, davalının işten çıkaracağı işçileri işe almama ve zarar verme kastıyla davranmama olarak belirlendiği, üçüncü kişilerin teklif verilemeyecekler listesinde sayılı firmalardan aldığı işleri davacıya taşere etmeyeceklerine dair sözleşmede bir yasak bulunmadığı, 3. kişilerin yasak listesindeki firmalardan iş almasının davacı yönünden davalı ile haksız rekabet oluşturmadığı gibi taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye de aykırılık oluşturmayacağı, 3. kişilerin üstlendikleri taşıma işinden davalının zarar gördüğünün de iddia edilemeyeceği, bu durumda davacının Akmar Vapur Acenteliği A.Ş.'nin Vega Lojistik A.Ş.'ye yaptırdığı taşımalarda alt taşıyıcı olarak fiilen yük taşıması yasaklılık kapsamında kabul edilemeyeceği, davacının Gürcistan taşımalarını alt taşıyıcı olarak aldığını belirttiği ve faturalandırdığı Buhara Uluslararası Nakliyat Ltd. Şti.'nin Kuz-nak Uluslararası Nakliyat Ltd. Şti.'nin 1999 yılında unvan değişikliği ile aldığı yeni isim olduğu, davacı ve aile fertleri ile organik bir bağının bulunduğu hususlarının ispatlanmadığı, bu durumda muvazaalı bir işlemden bahsedilemeyeceği, davalı yanında çalışıp işten ayrılan ve sözleşmenin 4. maddesi kapsamında devredenin veya ortağı olduğu şirketlerde çalıştığı iddia edilen kişilere ilişkin somut bir delilin dosyaya sunulmadığı, davacının alt taşıyıcı sıfatıyla yaptığı taşımaların sözleşmenin 4. maddesi ile yüklendiği yükümlülüklere aykırılık oluşturmadığı, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği, birleşen dava bakımından ise taraflarca yapılan protokolden sonra davacının protokol konusu olan finansal kiralama işlemi ile ilgili finansal kiralama şirketine verdiği kefaletten vazgeçtiği, şirket ortağı olarak finansal kiralama işlemine muvafakatı bulunmadığına yönelik ihtarname keşide etmesi üzerine finansal kiralama sözleşmesinin revize edilerek yeniden düzenlendiği, revize edilen yeni sözleşmede önceki sözleşmenin aksine davacının kefil olarak imzasının bulunmadığı, önceki sözleşme kapsamında avalist olarak imzaladığı bonoların iptal edildiği, finansal kiralama sözleşmesinin ödeme taahhütlerinin değiştirildiği, bilahare de taraflar arasında 15.7.2008 tarihli anonim şirket pay devir sözleşmesinin yapıldığı, sözleşmenin 8. maddesi ile açıkça "pay devir edenler de gerek şirket tüzel kişiliğinden ve gerekse diğer hissedarlardan kar payı, cari hesap alacağı, herhangi bir mal veya hizmet bedeli, tazminat veya buna benzer herhangi bir hukuksal nedene dayalı olarak hiçbir talep ve alacakları olmadığını kabul ve ikrar eylemişlerdir." şeklinde düzenlemesi uyarınca davacının taraflar arasında 11.12.2007 tarihinde düzenlenen protokolden kaynaklanan herhangi bir alacağının bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, asıl davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, anonim şirket hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan alacak, birleşen dava, protokole dayanan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 28.000,00 TL vekalet ücretinin taraflardan alınarak yek değerine verilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine, 04.12.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.