Esas No: 2017/3988
Karar No: 2018/9019
Karar Tarihi: 06.12.2018

**21. Hukuk Dairesi         2017/3988 E.  ,  2018/9019 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...... Bölge...... 10. Hukuk Dairesi

A)Davacı İstemi :

Dava, davacı şirketin ......... yardımı adı altında yaptığı ...e esas ...... tutarı olan 10.512,72 TL ' nin yasal faizi ile iadesi istemine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı :

Davalı ...... vekili, davanın reddini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve kararı :

Mahkemece, Davanın kısmen kabulü ile, 98.471,70 TL alacağın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.

......... başvurusu :

Davalı ...... vekili; 506 sy nın 76. Maddesinde sigorta ...lerinin hesabına dahil edilmeyecek ücretlerin aylık tutarının tespitinde nazara alınmayacak yardım ve ödemelerin sınırlı olarak sayıldığı, görev yolluğu niteliğinde olmayan şehiriçi ulaşım masrafları şeklindeki ödemenin ...e esas kazanca dahil edilmesi gerektiği gerekçesiyle ......... yoluna başvurmuştur.

D)Bölge...... Kararı ve Gerekçesi :

Bölge......nce ......... başvurusu; 506 sayılı yasa'nın 84.maddesine göre "Yanlış ve yersiz olarak alınmış olduğu anlaşılan ...ler, alındıkları tarihlerden on yıl geçmemiş ise, hisseleri oranında işverenlere ve sigortalılara geri verilir. İşverenlere geri verilecek ...ler için ......ca kanuni faiz de ödenir. Bu faiz, ...in ......una yatırıldığı tarihi takibeden aybaşından iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır" hükmü ile de faiz başlangıcı gösterilmiş olup, yerel mahkeme kararını bu yönde tesis etmişse de faiz başlangıcı yönünden hatalı olarak tahakkuk tarihi esas alındığından ......... talebinin faiz başlangıcı yönünden kabulüyle; "Davanın Kısmen Kabulüne, 98.471,70 TL alacağın, her aya ilişkin ...in yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren işleyecek yasal faiz ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine " şeklinde yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

E)Temyiz :

Davalı ...... vekili, ......... başvuru gerekçelerini tekrarlayarak mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı ......un aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Davacı şirketin talebi 01.05.2007-31.12.2007 tarihleri arasına ilişkin olup, davanın yasal dayanağı, 506 sayılı ......... Kanununun 4958 sayılı Kanunun 36. maddesi ile değişik 77. maddesi olup, anılan maddede; “Sigortalılarla işverenlerin bir ay için ödeyecekleri ...lerin hesabında:

a)Sigortalıların o ay için hakettikleri ücretlerin,

b)..., ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin,

c)İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince (a) ve (b) fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.

Şu kadar ki, ölüm, doğum ve ...... yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, aynî yardımlar ile......... Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek ......... zamları, sigorta ...lerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz. Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ...e tabi tutulur…” denilmektedir. “Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ...e tabi tutulur” bölümü 4958 sayılı Kanun ile anılan maddenin ikinci fıkrasına son cümle olarak eklenmiştir.

506 sayılı Yasa’nın 77. madde 1. fıkrasında ... hesabında göz önünde tutulacak kazançlar belirtilmiş, 2. fıkrasında ise bunun istisnaları gösterilmiştir. Fıkrada ifade edildiği biçimde sosyal amaçlı olarak veya işverenin yasa ve sözleşme dışında sigortalısına yaptığı yardım ve ödemeler ... hesabında nazara alınmazlar ve ...e tabi tutulmazlar. Bu ödeme veya yardımlar ücret ve benzeri ödemelerden tamamen farklı nedenlere dayanırlar. İşin karşılığı olmaktan ziyade insani değer yargıları sonucu verilirler. Yasa bunları sayarak belirtmiştir. Bu yardımlar ölüm, doğum ve ...... yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar, ......... zamlarıdır.

Burada ayni yardımlar özellik gösterir. Ayni yardımdan amaç, sosyal veya kişisel bir ihtiyacın karşılanması yolunda yapılan bir yardımdır. Yardımın ayni veya para olarak yapılmasının önemi bulunmamaktadır. Örneğin; işverenin sigortalılarına dağıttığı elbise, ayakkabı, sigortalı çocukları için, kitap, kırtasiye gibi yardımlar, doğrudan ayni nitelik taşımasına karşın bu yardımlar yemek bedeli, taşıt gideri, yakacak bedeli, dikiş ücreti mesken veya sağlık yardımı, öğrenim yardımı türünden nakitte olabilir. Bu tür somut biçimde belli edilmiş bir ihtiyaca yönelik yardımlar ayni yardım olarak kabul edilir ve ... hesabında dikkate alınmazlar.

Somut olayda; bilirkişi tarafından yapılan incelemede, yol yardımları ile yemek yardımlarından......... Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek yardımlarının ... matrahına dahil olmadığının gözönünde bulundurulmaması ve mahkemece bu bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, yemek yardımları için;......... Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek yardımı ödemelerinin ... matrahına dâhil olmadığı; yol yardımları için ise yapılan yardım ödemelerinin sigorta ...ine hiç bir şekilde dahil olmayacağı gözönünde bulundurularak her dönem için ay be ay gösterilmek üzere davacı şirketçe bu kalemler üzerinden ......'a ödenen ... tutarı ile ödenmesi gereken ... tutarı arasında hesaplama yapılarak alınacak bilirkişi raporu doğrultusunda davacı şirketçe ......a yapılan yersiz ... ödemesi olup olmadığını açıkça ortaya koyduktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı ......un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

Bölge......nce davalı ......un ......... başvurusu, faizin başlangıcı yönünden kabul edilerek yeniden hüküm kurulmuş ise de, yukarıda açıklanan nedenlerle kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı ...... tarafından temyiz olunan Bölge...... kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan Bölge...... kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge......ne gönderilmesine, 06/12/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.