Esas No: 2022/11814
Karar No: 2023/10150
Karar Tarihi: 24.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/11814 E.  ,  2023/10150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/269 E., 2022/108 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında Mahkemece görülen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... Beton Makine Servis San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmek ve de davacı vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369’uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 22.12.2006 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Beton Makine Servis San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazada davalı şirketin herhangi bir kusurunun olmadığını, kazalı işçiye gerekli eğitimlerin verildiğini, güvenlik tedbirlerinin alındığını, davacının zararının SGK tarafından karşılandığını, istenen manevi tazminatın fahiş olduğunu, belirterek davanın reddi ile davanın ... Sigorta A.Ş.' e ihbarını istemiştir.

2.Davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin kaza tarihinde TOKİ ile Sefaköy' de anlaştığı bir inşaat bulunmadığını, sorumluluğunun söz konusu olmadığını, belirterek davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... Japan Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; olayla zarar arasında nedensellik bağı bulunmadığını, davacının zararını ispat etmesi gerektiğini, davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, taleplerin zamanaşımına uğradığını, belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.09.2014 tarihli ve 2012/1 Esas, 2014/274 Karar sayılı kararı ile 10.156,11.-TL nin kaza tarihi olan 22.12.2006 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan (Sompo Japan Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 26.000,00.-TL nin kaza tarihi olan 22.12.2006 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan ... Beton Ltd. ve ... Yapı A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesi'nin 29.09.2015 tarih ve 2015/2071 Esas - 2015/17129 Karar sayılı ilamında özetle; davalılar ... Yapı A.Ş. ile ... Beton Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşmenin dosyada bulunmadığı gibi, aralarındaki ilişkinin niteliğinin tam olarak ortaya konulamadığı, yapılacak işin; davalılar arasındaki tüm sözleşmelerin ve zararlandırıcı olaya ilişkin rücuan tazminat dava dosyasının getirtilerek, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olup olmadığının tespit edilerek ve öte yandan sigorta poliçesinin getirtilerek, davalı ... Japon Sigorta A.Ş. ile kurulan sigorta ilişkisinin ve niteliğinin tespit edilerek, davalı ... şirketinin tazminattan sorumluluğuna karar verilecek ise faizden dava tarihinden itibaren sorumlu tutulmasına karar verilmesinden ibaret olduğu belirtilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

3.Bozma kararına uyan Mahkemenin 02.04.2018 tarihli ve 2015/392 Esas, 2018/60 Karar sayılı kararı ile davalılar ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. ile ... Beton Makine Servis San ve Tic. Ltd. Şti hakkında açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 52.250,66.-TL nin kaza tarihi olan 22.12.2006 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte (... 1. Asliye HUkuk Mahkemesinin 2014/261-2017/369 E-K sayılı ilamıyla hükmedilen miktar dikkate alınarak tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 26.000,00.-TL nin kaza tarihi olan 22.12.2006 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine, davalı ... Sigorta A.Ş.'ye karşı açılan davanın takipsiz bırakıldığı ve yasal sürede yenilenmediği anlaşılmakla HMK 150/5 uyarınca açılmamış sayılmasına, karar verilmiştir.

4.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

5. (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesi'nin 24.09.2019 tarih ve 2018/4839 esas - 2019/5447 karar sayılı ilamında özetle; bozmadan sonraki yargılama aşamasında davacı tarafça yapılan ıslah işlemi dikkate alınarak karar verilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğu, açıklanan kapsamda, "maddi tazminata ilişkin ıslah edilen kısmın reddine” şeklinde karar verilmesi gerekirken, bozma ilamından sonra ıslaha değer verilerek davacının maddi tazminat talebinin kabulüne yönelik hüküm kurulmasının hatalı olduğu belirtilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay ilamında belirtildiği gibi hükümdeki eksikliğin giderilmesi gerekmiş ise de; bozma ilamından sonra davacının vefat ettiğinin anlaşıldığı, davacı mirasçıları tarafından; müteveffa davacı vekiline vekaletname verildiği; söz konusu vekaletnamenin ve mirasçılık belgesinin dosya kapsamına sunulduğu; dolayısıyla dosya kapsamında taraf teşkilinin sağlanmış olduğu , davacı mirasçıları (müteveffa davacının vekili) vekilinin beyanları dikkate alınarak müteveffa davacının ölüm tarihi dikkate alınarak yeniden maddi tazminatın hesaplanması talep edilmiş olup; bozma öncesinde davacı vefat etmediğinden yapılan hesaplamaların farazi ömür süresine göre yapıldığı; ancak davacının vefat etmesi neticesinde hesaplamaların ölüm tarihine kadar yapılmasının yerinde olacağı kanaatiyle dosyanın, aynı bilirkişiye ek rapor sunmak üzere tevdi edildiği, aktüerya uzmanı bilirkişi 13.01.2022 havale tarihli raporunda davacının maddi zararının bulunmadığının tespit edilmesi üzerine davacının maddi tazminat talebinin reddine dair karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla; davalılar ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. ile ... Beton Makine Servis San ve Tic. Ltd. Şti. hakkında açılan; davacının maddi tazminat talebi yönünden; davacıların murisinin vefat tarihine kadar maddi zarar olmadığı tespit edildiğinden; maddi tazminat talebinin reddine, davacının manevi tazminat talebi yönünden; talebinin kısmen kabulü ile, 26.000,00.-TL nin kaza tarihi olan 22.12.2006 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müteveffa davacının mirasçılarına miras payları oranında ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine, davalı ... Sigorta A.Ş.'ye karşı açılan davanın takipsiz bırakıldığı ve yasal sürede yenilenmediği anlaşılmakla HMK 150/5 uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... Beton ..Ltd.Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; daha önceki raporlarda yapılan hesaplamaların farazi yaşam süresi dikkate alınarak yapıldığından ötürü, davacı müvekkilinin ölüm tarihi belli olduğundan bahisle tekraren yapılan ve herhangi bir maddi zararının olmadığı kanaatinin hasıl olduğu ek raporun tamamen hukuka aykırı olduğunu, yargılamanın makul sürede bitirilmemesi ve bunun taraflarından kaynaklanmaması nedeniyle ilk raporda oluşan maddi zarar kalemlerinin davacı müvekkilinin vefatıyla ortadan kaldırılmasının adalet anlayışına, yargı mercilerine ve hukuka olan güvene ve saygıya ciddi anlamda darbe vuracağını, davacı mütefevva ...'ın, eğer ki, yargılama makul sürede (yani ölmeden önce) bitirilseydi, hakkında maddi tazminata hükmedileceğini, yargılamanın çok uzun yıllardır devam ettiği ve makul sürede bitirilmesinde hiçbir kusuru olmayan davacının raporlarda hesaplanan farazi yaşam süresinde daha erken vefat ettiği gerekçesiyle herhangi bir maddi zararının oluşmadığına yönelik kanaatin tamamen hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davacı ... mirasçılarına yönelik maddi tazminata hükmedilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Beton ..Ltd.Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmedilen manevi tazminatın fazla olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı HMK Geçici 3/2 maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 ncü maddeleri, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun 2 nci maddesi gereğince uygulanma olanağı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 5 nci maddesi ve iş kazasının tespit tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alındığında 818 sayılı Borçlar Kanunun 41,42,43,44,46 ve 47 nci maddeleri ile 332 nci maddesi, 4857 sayılı İş Kanunun 77 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacılar ve davalı ... Beton ..Ltd.Şti. vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

2. Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

3. Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

24.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.