Esas No: 2023/8399
Karar No: 2024/3666
Karar Tarihi: 24.04.2024

**4. Hukuk Dairesi         2023/8399 E.  ,  2024/3666 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/651 E. 2022/711 K.

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabülüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Aslı dava dosyasında davacılar vekili; davalı ...'ın sürücü, davalı... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Ticaret ve Sanayi Şirketinin işleten ve davalı... Japan Sigorta A.Ş'ye sigortalı aracın 20.07.2010 tarihinde, sürücüsü ... olan araç ile yaptığı kaza neticesinde ...'ın vefat ettiğini ve ...'ın kullandığı araçta yolcu olan davacılar ...ve ...'ın ise yaralandıklarını, ...'ın vefatı nedeni ile eşi ...'ın destekten yoksun kaldığını, davacılar ... ve ...'ın yaralanması nedeni ile hastane masrafları olduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... için eşinin ölümü nedeni ile 100.000,00 TL manevi tazminat, kendisinin yaralanması nedeni ile 50.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için babası ...'ın vefatı nedeni ile 50.000,00 TL manevi tazminat, kendisinin ağır yaralanması nedeni ile 50.000,00 TL manevi tazminat, reşit olmayan çocukları ... ve ...in yaralanması nedeni ile 25.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için babası ...'ın vefatı nedeni ile 50.000,00 TL manevi tazminat, ...'ın vefatı, ... ve ...'ın yaralanması nedeni ile 200,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi sadece maddi tazminattan sorumlu olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacı vekili; davalı ...'ın sürücü, davalı... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Ticaret ve Sanayi Şirketinin işleten ve davalı... Japan Sigorta A.Ş'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) ile sigortalı ve davalı ...Ş'ye İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası bulunan aracın 20.07.2010 tarihinde sürücücü ...'ın olan araç ile yaptığı kaza neticesinde, ... ve ...'ın vefat ettiği, ...'ın felç kaldığı, davacı ...'in hemşire olarak çalışmakta iken yatalak duruma geldiği, ... kaza nedeni ile yaşamını bakıcı yardımı ile sürdürdüğü, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... için eşinin ölümü nedeni ile 100.000,00 TL, kendisinin yaralanması nedeni ile 50.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için babası ...'ın vefatı nedeni ile 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...Ş'ye diğer davalılar (........,Sigorta A.Ş. hariç) ile müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı ... için oğlu ...'in vefatı nedeni ile 50.000,00 TL manevi tazminat, 1.000,00 TL bakıcı gideri, davacı ... için kardeşi ...'in ölümü nedeni ile 50.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... eşi ...'in vefatı nedeni ile 100.000,00 TL, kazada felç kalması nedeni ile 200.000,00 TL manevi tazminat, eşi.......,in vefatı nedeni ile 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, kaza nedeni ile felç kalması nedeni ile 1.000,00 TL bakıcı gideri, 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.000,00 TL tedavi giderini kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Japan Sigorta A.Ş. sadece maddi tazminat talebinden sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı ...'un babasının vefatı nedeni ile 100.000,00 TL, annesi ...'in felç kalması nedeni ile 50.000,00 TL, kendisinin yaralanması nedeni ile 20.000,00 TL, babasının vefatı nedeni ile 1.000,00 TL destek tazminatı, 200,00 TL tedavi gideri, davacı ... için babasının vefatı nedeni ile 100.000,00 TL, annesi ...'in felç kalması nedeni ile 50.000,00 TL, kendi yaralanması nedeni ile 10.000,00 TL manevi tazminat, babasının vefatı nedeni ile 1.000,00 TL destek tazminatı, araç çekme ve kurtarma ve cenaze gideri için şimdilik 500,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Japan Sigorta A.Ş. sadece maddi tazminattan sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili ........., için destek tazminatını 9.794,88 TL, geçici iş göremezlik tazminatını 4.915,15 TL, davacı ... için destek tazminatını 323.077,46 TL, bakıcı giderini 392.550,50 TL, sürekli iş göremezlik tazminatını 300.501,74 TL, davacı ... için destek tazminatını 6.485,28 TL, davacı ... için destek tazminatını 35.155,37 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı... Ltd. Şti. vekili; işleten oldukları aracın......., Sigorta A.Ş'ye sigortalı olduğunu ve 300.000,00 TL manevi tazminatın teminat kapsamında olduğunu bu nedenle bu şirkete davanın ihbarını talep ettiklerini, manevi tazminat istemlerinin fahiş olduğunu, yol çalışması nedeni ile yolun tek şeride düştüğünü ve bu yönde uyarı levhası olmadığından sürücünün bunu bilmediğini ve sollama neticesi kaza meydana geldiğini, Karayolları Genel Müdürlüğünün (KGM) kazada kusuru bulunduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Asıl dava davalısı Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekili; 19 FG 200 plakalı aracın kendilerinde sigortalı olduğunu, poliçe limiti ile sınırlı sorumlulukları olduğunu, ancak dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olabileceklerini, zararın ispatı gerektiğini, manevi tazminattan sorumlu olmadıklarını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen dosya davalısı .......,Sigorta A.Ş. vekili; ......., plaklı aracın İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası teminatı ile sigortalı olup teminatın kişi başı 75.000,00 TL olduğunu, trafik sigortasının üzerinde kalan zararlar için teminat verildiğini, zarar ve kusurun kanıtlanması gerektiğini, müteveffanın Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bağlı olup olmadığı ve ödeme alınıp alınmadığının açıklığa kavuşturulması gerektiğini, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu, kalıcı sakatlık olup olmadığının tespiti gerektiğini, ancak dava tarihinden itibaren faiz istenebileceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.05.2015 tarihli ve 2010/580 Esas, 2015/379 Karar sayılı kararıyla; davalı sürücünün kusurlu olduğu 20.07.2010 tarihli kaza nedeni ile ...'ın vefat ettiği, ... , ..., ... , .......,, ...'un ise yaralandığı, ...'ın vefatı nedeni ile manevi tazminat, ......., ve ...'in yaralanması, ...'ın vefatı nedini ile maddi tazminat talebinde bulunulduğu, birleşen dava ile ... ......,n tedavi sırasında vefatı nedeni ile eşi ve çocuklarının destekten yoksun kaldıklarını beyanla destek tazminatı ve manevi tazminat ile kazada yaralanan.......,'nin bakıcı gideri, ...'in ise bakıcı gideri, sürekli iş göremezlik tazminatı ve tedavi gideri taleplerinde bulundukları, her iki dosyanın birleştirilmesine karar verildiği, davalı sürücünün kazada tam kusurlu olduğunun alınan rapor ile belirlendiği, Adli Tıp Kurumundan (ATK) alınan rapor ile ...'ın %100 malul kaldığı, davacı ...'nin ise 9 ay geçici iş göremezlik süresi olduğunun belirlendiği, aktüerya raporu ile ...'ın 65.975,84 TL destek tazminatı, 4.912,15 TL geçici iş göremezlik tazminatı, ...'ın sürekli iş göremezlik tazminatının 300.501,74 TL, bakıcı giderinin 392.550,50 TL, ...'ın vefatı nedeni ile davacı ...'in 500.927,20 TL destek tazminatı, davacı ...'in 50.234,23 TL, ...'un 17.601,05 TL destek tazminatının belirlendiği, davalı ... şirketinin yaptığı ödemelerin tenzili ile davacı ...'nin 14.710,03 TL, ...'in destek tazminatının 323.077,46 TL, ...in destek tazminatının 35.155,37 TL, davacı ...'un destek tazminatının 6.485,28 TL olduğunun belirlendiği, davacının taleplerini ıslah ettiği, 19.03.2015 tarihli dilekçe ile davacının cenaze gideri hastane ve tedavi gideri taleplerini atiye terk ettiği, Adli Tıp Kurumundan alınan rapor ile ...'in vefatının kaza ile illiyetinin olduğunun belirlendiği, davacı ...'in çalışma gücünü tamamen kaybettiği, aile içi bakım hususunun değerlendirilmesi gerektiği, bakıcı gideri talebinden %50 oranında hakkaniyet indirimi yapılmasına karar verildiği, davalı sürücünün kazada tam kusurlu olması, ...'ın vefatı ile davacı eşi ve çocuklarının, ...'ın vefatı nedeni ile kardeşi, eşi, annesi ve çocuklarının acı ve elem duydukları gerekçesi ile asıl dava yönünden davacı ...'nin maddi tazminat isteminin kabulü ile 9.794,88 TL destek tazminatı, 4.915,15 TL geçici iş göremezlik tazminatını sigorta şirketlerinin teminatı ile sınırlı olmak üzere sigorta şirketleri yönünden dava tarihi, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile ...'ın eşinin vefatı nedeni ile 40.000,00 TL, kendisinin yaralanması nedeni ile 10.000,00 TL, davacı ölü ...'in babasının vefatı nedeni ile 20.000,00 TL manevi tazminat, kendisinin yaralanması nedeni ile 20.000,00 TL , reşit olmayan çocuklarının yaralanması nedeni ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücü ve işletenden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken tahsili, davacı ...'nin babasının vefatı nedeni ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücü ve işletenden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken tahsiline, birleşen dava yönünden davacı ...'in maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, eşi ...'in vefatı nedeni ile 323.077,46 TL destek tazminatı, 196.275,00 TL bakıcı gideri, 300.501,74 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere 819.854,20 TL tazminatın davalı ... Japon Sigorta A.Ş yönünden teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere ve dava tarihi olan 03.08.2010 tarihinden itibaren, davalı ...Ş. yönünden, diğer sigorta şirketinin poliçe limitini aşan kısmından kendi poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu tutulmak suretiyle dava tarihi olan 13.06.2011 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise olay tarihi olan 20.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı ... yönünden babasının vefatı nedeni ile 6.485,28 TL destek tazminatını davacı ...'in babasının vefatı nedeni ile 35.115,37 TL destek tazminatını davalı ... Japon Sigorta A.Ş yönünden teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere ve dava tarihi olan 03.08.2010 tarihinden itibaren, davalı ...Ş. yönünden, diğer sigorta şirketinin poliçe limitini aşan kısmından kendi poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu tutulmak suretiyle dava tarihi olan 13.06.2011 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise olay tarihi olan 20.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, davacı ... yönünden eşinin vefatı nedeni ile 40.000,00 TL, yaralanması nedeni ile 10.000,00 manevi tazminatın davacı .......,'in babasının vefatı nedeni ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...Ş'den sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı tutulmak suretiyle temerrüt tarihi olan 15.10.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, davacı ...'nin oğlu ...'in vefatı nedeni ile 40.000,00 TL, davacı ... bakımından kardeşinin vefatı nedeni ile 10.000,00 TL, davacı ...'in eşi ...'in vefatı nedeni ile 50.000,00 TL, yaralanması nedeni ile 100.000,00 TL, davacı ...'un babasının vefatı nedeni ile 50.000,00 TL, davacı ...'in babasının vefatı nedeni ile 50.000,00 TL, davacı ...'un annesinin maluliyeti nedeni ile 50.000,00 TL, davacı ...'in annesinin maluliyeti nedeni ile 50.000,00 TL, davacı ...'un yaralanması nedeni ile 10.000,00 TL, davacı ...'in yaralanması nedeni ile 5.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... Japan Sigorta şirketi ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17 Hukuk Dairesinin 15.11.2018 tarih, 2015/16486 Esas, 2018/10815 Karar sayılı bozma ilamı ile; 1-Davalı ...’ın adli yardım talebinin incelenmesinde; dosya içerisinde bulunan belgelerin incelenmesine göre 6100 sayılı H.M.K.'nın 336. maddesi uyarınca davalı ...’ın adli yardım talebinin kabulü ile hükmün temyiz incelemesine geçilmiştir.

2-Mahkemece 8.10.2015 tarihli ek karar ile HUMK'nun 434/4 maddesi gereğince davalı ... Japan Sigorta A.Ş kararı temyiz etmemiş sayılmasına karar verilmiş ise de bu karar usul ve yasaya uygun değildir. Gerçekten de davalıya çıkartılan muhtırada davalıya eksik harcı tamamlaması için 7 günlük süre verilmiş olup muhtıra davalı ... Japan Sigorta A.Ş 24.7.2015 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı ... Japan Sigorta A.Ş ise eksik harcı 31.7.2015 tarihinde, sürede yatırmıştır. Mahkemece bu husus gözden kaçırılarak harcın süresinde yatırılmadığından bahisle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, ek kararın ortadan kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

3-İşin esasına yönelik temyiz incelemesinde ise;

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına;davalı ... Japan Sigorta A.Ş vekilinin tüm temyiz itirazların reddine, davalı ... vekilinin, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

4-Dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminata ilişkindir.

Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacı ...’a takdir edilen manevi tazminat hariç hem asıl hem birleştirilen dosyadaki takdir olunan manevi tazminatın bir miktar fazla olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

5-Borçlar Kanunu'nun “Zarar Miktarının Tayini” başlıklı 43. maddesinde Hakim, hal ve mevkiin icabına ve hatanın ağırlığına göre tazminatın suretini ve şümulünün derecesini belirleme konusunda taktir hakkı tanınmış, yine “Tazminatın Tenkisi” başlıklı BK'nın 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) ise zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde sözkonusu olan müterafik kusur düzenlenmiştir.

BK'nın 43. maddesi gereğince tazminattan indirim yapılması “kusur oranı”, “hatır taşıması”, “görevin gerektirdiği zorunluluklar” gibi nedenlerle sözkonusu olabilirken, BK'nın 44. maddesi gereğince zarar görenin “zarara razı olması”, “zararın artmasına ve failin hal ve mevkiini ağırlaştırması” gibi nedenlerle mümkün olabilmektedir. Bunun dışında soyut gerekçelerle hakkaniyet indirimi yapılması mümkün değildir. Bu husus somut olay bakımından uygulaması sözkonusu olmasa da 6098 sayılı TBK'nın 55. maddesinde de düzenlenmiş ve hesaplanan tazminattan miktar esas alınarak artırma ve eksiltme yapılamayacağı belirtilmiştir.

Somut olayda dosya kapsamından BK'nın 43. ve 44. maddesi gereğince indirim yapılmasını gerektirir her hangi bir olgu bulunmamasına karşın mahkemece bilirkişi tarafından belirlenen tazminat miktarından soyut gerekçelerle tazminattan indirim yoluna gidilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasını gerektirmiştir.

6-Kabule göre;

Davacılar lehine hesaplanan tazminatlardan, hakkaniyet inidirimi nedeniyle mahkeme tarafından belirlenen tazminat tutarları hüküm altına alınırken, davanın kısmen reddine karar verildiğinden, davalı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmiş tir.

Oysa, yasal düzenlemeler gereği, TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceği ve yargılama giderleri yönünden taraflar arasında paylaştırmaya gidilemeyeceğinin göz önüne alınması gerekirken, davalı yararına hakkaniyet indiriminden dolayı reddedilen kısım için vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 12.11.2020 tarihli ve 2019/193 Esas, 2020/394 Karar sayılı kararıyla; davacı ... yönünden maddi tazminat bakımından tekrar hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı ...'nin eşi ...'ın ölümü nedeni ile 30.000,00 manevi tazminata, ...'nin kendi yaralanması nedeni ile 5.000,00 TL, ölü ...'ın babası ...'ın vefatı nedeni ile 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı ölü ...'in kendi yaralanması nedeni ile 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı ölü ...'in çocuklarının yaralanması nedeni ile 5.000,00 TL, davacı ...'nin babası ...'ın vefatı nedeni ile 10.000,00 TL, manevi tazminatın davalılar... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Tic ve San. Ltd Şti ve ...'dan olay tarihi olan 20.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacının mirasçıları olan davacılara verilmesine, birleşen dosya bakımından, davacı ... bakımından eşi ...'in vefatı nedeni ile 323.077,46 TL destek tazminatı, kendi yaralanması bakımından 300.501,74 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 392.550,50 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 1.016,129,70 TL maddi tazminatın davalı ... Japon Sigorta A.Ş yönünden teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere ve dava tarihi olan 03.08.2010 tarihinden itibaren, davalı ...Ş. yönünden diğer sigorta şirketinin poliçe limitini aşan kısmından kendi poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu tutulmak suretiyle dava tarihi olan 13.06.2011 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise olay tarihi olan 20.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacı ... ve ... yönünden maddi tazminat miktarı açısından tekrar hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı ..., ... bakımından manevi tazminat bakımından tekrar hüküm kurulmasına yer olmadığına davacı ... bakımından oğlu ...'in vefatı nedeni ile 30.000,00 TL manevi tazminat, davacı ...'nin kardeşi ...'in vefatı nedeni ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...Ş. yönünden teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere ve temerrüt tarihi olan 15.10.2010 tarihinden itibaren, diğer davalılar... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Tic. ve San. Ltd. Şti. ve ... yönünden ise olay tarihi olan 20.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı ... eşinin vefatı ve kendisinin yaralanması bakımından manevi tazminat yönünden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı ...'un babasının vefatı nedeni ile 40.000,00 TL, davacı ...'in babasının vefatı nedeni ile 40.000,00 TL, annesinin yaralanması nedeni ile 40.000,00 TL, davacı ...'un annesinin yaralanması nedeni 40.000,00 TL, davacı ...'un kendi yaralanması nedeni ile 7.500,00 TL davacı ...'in kendi yaralanması nedeni ile 5.000,00 TL davalı ...Ş yönünden teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere ve temerrüt tarihi olan 15.10.2010 tarihinden itibaren, diğer davalılar... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Tic. ve San. Ltd. Şti. ve ... yönünden ise olay tarihi olan 20.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 30.05.2022 tarihli, 2021/22780 Esas, 2022/7911 Karar sayılı bozma ilamı ile;

"Hükmüne uyulan 17. Hukuk Dairesi’nin 17.10.2019 tarih ve 2015/16486 Esas, 2018/10815 Karar sayılı bozma ilamında; “... davacı ...’a takdir edilen manevi tazminat hariç hem asıl hem birleştirilen dosyadaki takdir olunan manevi tazminatın bir miktar fazla olduğu, BK'nın 43. ve 44. maddesi gereğince indirim yapılmasını gerektirir her hangi bir olgu bulunmamasına karşın mahkemece bilirkişi tarafından belirlenen tazminat miktarından soyut gerekçelerle tazminattan indirim yoluna gidilmesi doğru görülmemiş, kabule göre; TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceği ve yargılama giderleri yönünden taraflar arasında paylaştırmaya gidilemeyeceğinin göz önüne alınması gerekirken, davalı yararına hakkaniyet indiriminden dolayı reddedilen kısım için vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmediği....” hususlarına değinilerek hükmün davalı ... ile davacılar yararına bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda;davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemenin ilk kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiş olup, diğer davalılar... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Ticaret Ve Sanayi Ltd. Şti. ve Allianz Sigorta A.Ş. için manevi tazminata ilişkin karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, manevi tazminat hakkındaki hüküm kesinleşmiş olan davalılar... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Ticaret Ve Sanayi Ltd. Şti. ile Allianz Sigorta A.Ş. yönünden yeniden hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Buna göre, mahkemece davalılar... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Ticaret Ve Sanayi Ltd. Şti. ve Allianz Sigorta A.Ş. yönünden manevi tazminata ilişkin kesinleşen hüküm nedeniyle yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, önceki hüküm davalılar... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Ticaret Ve Sanayi Ltd. Şti. ve Allianz Sigorta A.Ş. yönünden de bozulmuş gibi yazılı olduğu biçimde yeni hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir." şeklinde bozma kararı verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl dava bakımından davacı ...'nin maddi tazminat istemi hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı ...'nin eşi ...'ın vefatı nedeni ile 30.000,00 TL manevi tazminat, kendi yaralanması bakımından 5.000,00 TL manevi tazminat, davacı ölü ...'in babasının vefatı nedeni ile 10.000,00 TL, kendi yaralanması nedeni ile 10.000,00 TL, çocukları ... ve ...in yaralanması nedeni ile 5.000,00 TL, davacı ...'nin babasının vefatı nedeni ile 10.000,00 TL, manevi tazminatın davalılar... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Tic. ve San. Ltd. Şti ve ... yönünden ise olay tarihi olan 20.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Tic ve San. Ltd Şti tarafından temyiz edilmediğinden ve mahkememizin ilk kararı ile kurulan hüküm kesinleştiğinden bu davalı yönünden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, birleşen dava yönünden davacı ...'ın eşi ...'ın vefatı nedeni ile 323.077,46 TL destek tazminatı, 300.501,74 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 392.550,50 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 1.016,129,70 TL maddi tazminatın davalı ... Japan Sigorta A.Ş yönünden teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere ve dava tarihi olan 03.08.2010 tarihinden itibaren, davalı ...Ş. yönünden diğer sigorta şirketinin poliçe limitini aşan kısmından kendi poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu tutulmak suretiyle dava tarihi olan 13.06.2011 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise olay tarihi olan 20.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı ..., ...'ın maddi tazminat talepleri hakkında tekrar hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı ...'ın oğlu ...'in vefatı nedeni ile manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminat, ...'nun kardeşi ...'in vefatı nedeni ile 5.000,00 TL, davacı ... yönünden manevi tazminat açısından tekrar hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı ... ve ...in babasının vefatı nedeni ile ayrı ayrı 40.000,00 TL, davacı ... ve ...in annelerinin felç kalması nedeni ile ayrı ayrı 40.000,00 TL, davacı ...'un kendi yaralanması nedeni ile 7.500,00 TL, ...in kendi yaralanması nedeni ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan, olay tarihi olan 20.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve diğer davalılar... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Tic ve San. Ltd. Şti. ve Allianz Sigorta A.Ş( teminat limitleri ve temerrüt tarihi olan 15.10.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz yönünde sınırlı olmak üzere) ile beraber müştereken ve müteselsilen tahsili kaydıyla, alınarak bu davacıya verilmesine, ilk kararı davalılar Allianz Sigorta A.Ş ve... Tarım Ürünleri Gıda Hayvancılık Nakliye Tic ve San. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmediğinden ve ilk karar ile kurulan hüküm kesinleştiğinden bu davalılar yönünden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminat miktarının düşük belirlendiği, tam kabul yapılması gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 20.07.2010 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı, maluliyet nedeni ile maddi tazminat ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53,54,56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.