Esas No: 2015/5380
Karar No: 2016/5021
Karar Tarihi: 02.05.2016

**16. Hukuk Dairesi         2015/5380 E.  ,  2016/5021 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : UYGULAMA KADASTROSU

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan ve tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan eski 1680, 1689 ve 680 parsel sayılı sırasıyla 2.923, 5.000 ve 5.100 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, 115 ada 1, 2 ve 153 ada 3 parsel numarasıyla ve sırasıyla 2.626.17, 4.493,36 ve 4.279,55 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına tapuda kayıtlı bulunan eski 1681 parsel sayılı 327 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 115 ada 3 parsel numarasıyla ve 348,58 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı ..., uygulama kadastrosu sırasında kendisine ait 115 ada 1, 2 ve 153 ada 3 parsel sayılı taşınmazların yüzölçümünün eksildiği iddiasına dayanarak Kadastro Müdürlüğü aleyhine dava açmıştır. Yargılama sırasında ... mirasçıları ile Hazine davaya dahil edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda Kadastro Müdürlüğü yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davaya konu 14.04.2014 tarihli bilirkişi raporunda 153 ada 3 parsel sayılı taşınmazın kuzey sınırında yer alan (D) harfi ile 115 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazların sınırında yer alan (B) ve (C) harfi ile gösterilen yola açılan davalar ile 115 ada 3 parsel sayılı taşınmaza açılan davanın kabulüne, haritada (D) harfi ile gösterilen alanın 153 ada 3 parsel sayılı taşınmaza, (B) ve (A) harfi ile gösterilen alanların 115 ada 1 parsel sayılı taşınmaza, (C) harfi ile gösterilen alanın 115 ada 2 parsel sayılı taşınmaza ilavesine ve taşınmazların bu şekilde geriye kalan kısımlarının ise 115 ada 1, 2 parsel, 153 ada 3 parselin uygulama komisyon tespiti, 115 ada 3 parselin uygulama tespiti gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, dahili davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uygulama kadastrosuna itiraz davaları, zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, taşınmaz sınırlarının tek tek değerlendirmeye tabi tutulup ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmesi faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır. Uygulama kadastrosunun amacı, mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı gibi, mülkiyet uyuşmazlıkları da uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamaz. Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır. Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir. Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Somut olayda; mahkemece yapılan uygulama yetersiz ve alınan rapor denetime elverişsiz olup çekişmeli 115 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazlara ait tesis ölçü krokisi ve hesap cetvelleri, 153 ada 3 parsel sayılı taşınmaza ait tesis paftası, varsa ifrazına yönelik tescil evrakları, haritası ile tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları getirtilmemiş, fen bilirkişisinden yukarıda açıklanan şekilde rapor ve harita alınmamıştır. Ayrıca tesis hesap cetveli ve paftası getirtilmeden rapor düzenlendiğinden tesis yüzölçüm hesabında hata olup olmadığı da denetlenemediği gibi, bilirkişilerin 14.04.2014 tarihli raporuna ekli krokide tesis ve uygulama paftaları çakıştırıldığında mülkiyet değişikliğine yol açacak şekilde rapor düzenlenmiş, tesis sırasında düzenlenen haritada zeminle uyumsuzluk bulunmakta ise farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı raporda açıklanmamıştır. Eksik araştırma ve inceleme ile hüküm verilemez. Hal böyle olunca; mahkemece harita mühendisi sıfatına sahip önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Açıklanan nedenlerle temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 02.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.