Esas No: 2023/7067
Karar No: 2023/8943
Karar Tarihi: 28.09.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/7067 E.  ,  2023/8943 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Bakanlık vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 07.03.2008-20.03.2014 tarihleri arasında asıl işveren ... Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu ... Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi'ne ait iş yerinde hizmet sözleşmesi ile diş teknisyeni olarak 6 yıl boyunca kesintisiz olarak çalıştığını, asıl iş verene ait iş yerinde alt işverenlerin belirli aralıklarla değiştiğini, son alt işverenin ise ...olduğunu, işi gereği takma dişlerin yapım aşamasında görev aldığını, bu dişlerin yapımı ve kalıpların çıkarılması esnasında da pek çok miktarda kimyasal madde ve alçı tozu kullanıldığını, dava konusu işlemin yapıldığı yerin son derece dar, havalandırma sisteminin yetersiz olduğunu, davacının solunum darlığı ile hastaneye başvurduğu, hastanede yapılan tetkikler neticesinde davacıya "silikosiz hastalığı" tanısı konulduğunu, davacının yakalanmış olduğu bu hastalığın meslek hastalığı olduğunu belirterek davacının meslek hastalığından kaynaklı maddi tazminat alacağının tahsilini talep ve dava etmiştir.

2.Birleşen ... 5. İş Mahkemesi'nin 2021/121 Esas 2021/208 Karar sayılı dosyasında davacı vekili özetle; aynı beyanda bulunarak davacının meslek hastalığından kaynaklı manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarında haksız olduğunu, davacının irtibat elemanı olarak görev yaptığını, yalnızca malzemelerin merkeze getirilmesi, kliniklere dağıtılması ve kliniklerden alınan malzemelerin merkeze getirilmesi, gönderilmesinden sorumlu olduğunu, kimyasal madde veya meslek hastalığı oluşmasına neden olabilecek herhangi bir maddeye maruz kalmadığını, davalı iş yerinde iş sağlığı ve iş güvenliği konusunda gerekli önlemlerinin alındığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı Bakanlık vekili 5.İş Mahkemesi'nin 2021/121 Esas 2021/208 Karar sayılı dosyasında özetle aynı beyanlarda bulunarak davacının maluliyet oranına göre hak edeceği iddia olunan maddi tazminat tutarının hesabının yapıldığı mevcut bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor mahiyetinde olmaması nedeniyle bu raporlara dayanılarak davacının son olarak açtığı manevi tazminat isteminin kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek davacının manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi kararında özetle; "Asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü ile, 153.631,69 TL maddi tazminatın, davacının meslek hastalığına yakalandığının tespit tarihi olan 24.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, 25.000,00 TL manevi tazminatın, davacının meslek hastalığına yakalandığının tespit tarihi olan 24.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine” dair karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu, müvekkili Kurum'un herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının işe alımında ve işten çıkartılmasında herhangi bir etkisinin olmadığını, davacının çalışmış olduğu şirketlerin bu konularda idaren bağımsız hareket ettiğini, sorumluluğun tamamen taşeron şirketlere ait olduğunu, davalı kamu idaresinin asıl sorumluluğunun sağlık hizmetinin sunulması olduğunu, bu sağlık hizmetinin yardımcı ve teknik işi olan diş yapımı ile ilgili işlemler tamamen asıl işveren-alt işveren ilişkisi kapsamında taşeron şirketlerin sorumluluğunda olduğunu, Toplu Hizmet Alımında Uygulanacak İdari Şartname hükümleri gereğince personel alımı ve personel çıkartılmasından tamamen yüklenici sorumlu olduğundan dolayı dava konusu olayda işverene bir kusur atfedilecek ise bu kusurdan sorumlu olan müvekkili idare yerine davacının çalıştığı diğer davalı şirket olduğunu, davacının meydana gelen hastalıktan tamamen kendisi kusurlu olduğunu, müvekkili kamu idaresi olan ..., ... Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesinde diğer davalı olan son taşeron şirket bünyesinde diş teknisyeni olarak çalışan davacının işvereni konumunda olmadığını, bilirkişiye müşterek-müteselsil sorumluluk olmaması ihtimalini de içeren iki ihtimalli bir hesap yapılması istemesi gerekirken bu durumun dikkate alınmamış olmasının hatalı olduğunu, yerel mahkeme hükmü ile haksız ve hatalı şekilde kamu idaresine kusur atfedilmesi ve yüksek miktarlarda maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi hukuka aykırı olduğunu, manevi tazminat ilgililerin sosyal ve ekonomik durumu dikkate alınarak olay nedeniyle duyulan manevi acının giderilmesini ifade edecek ayrıca da ilgililerin zenginleşmesine yol açmayacak şekilde olması gerektiğini, idarenin ve hizmetin işleyişi dışında kalan sebeplerden doğmuş olduğu açık bulunan zararların bu miktarda fahiş miktarda manevi tazminata hükmedilmesi ile hukuki sorumluluğu bulunmayan davalı müvekkili idareye yükletilmesi uygun olmadığını, Yerel mahkemece ( Birleşen Dosya No: ... 5. İş Mah.'nin E:2021/121-K:2021/208 ) "kısmen kabul" yönündeki aleyhe olan kısımları yönünden istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ...'nın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili dilekçesinde özetle; istinaf nedenleri çerçevesinde kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava maddi ve manevi tazminat tazminat talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16 ve 20 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'un 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davaya konu olayın meslek hastalığı olması ile meslek hastalıklarında farklı iş yerlerindeki çalışmaların süresinin ve etkisinin de meslek hastalığına katkısı olabileceği unutulmamalıdır. Ne var ki temyizin kapsam ve nedenlerine göre, meslek hastalıkları yönünden teselsül sorumluluğunun bulunmadığı ve davalı Bakanlığın benimsenen kusur bilirkişi raporu uyarınca sadece kendi kusurundan sorumlu olacağı düşünülmeden yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar tesisi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir. Bunun yanında davalı şirketin ilgili hükmü temyiz etmemesi karşısında, bozma sonrası doğacak usulü kazanılmış hak durumu da gözetilerek karar verilmesi gerekmektedir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.