Esas No: 2024/6598
Karar No: 2024/9317
Karar Tarihi: 01.10.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/6598 E.  ,  2024/9317 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/74 E., 2024/868 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Uşak 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/225 E., 2023/518 K.

Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik oranının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan Kurum sigortalısı ...'ın davacı şirkette işçi olarak çalıştığı, 08.01.2019 - 104610/01/İR/01 tarih ve sayılı raporla ... Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı davalılardan ...'ın meslek hastalandığına yakalandığını ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının %21,2 olduğunu belirttiği, davalı Kurum tarafından yapılan işbu tespitin eksik incelemeye dayalı olduğundan hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmayıp usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiği, davalı ...'ın meslek hastalığına yakalanmasında davacının kusuru bulunmadığı, davacının İş Kanunu ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünden kaynaklanan bütün görev ve sorumluluklarını yerine getirdiği, davacı şirketin iş yeri ile ilgili gerekli tüm tedbirleri almış olup işçilerine gereken tüm eğitimleri verdiği, koruyucu ekipmanları sağladığı, davacının İş Güvencesi hükümlerinden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği gösteren evrak ve tutanakların Uşak 2. İş Mahkemesi 2021/70 Esas sayılı dosyası içerisinde olduğu, anılan dosyada davalılardan ... Başkanlığının ...'a bağladığı ilk peşin sermaye değerli gelirin davacıdan tahsili talebinde bulunmuş olup bahse konu davada, davalı ...'ın maluliyet oranına ilişkin eksik inceleme ve değerlendirmelerle oluşturulan usul ve mevzuata aykırı olarak düzenlenmiş raporda tespit edilen %20,2lik maluliyet oranına taraflarında itiraz edildiği, tereddütten uzak, hakkaniyet uygun, isabetli ve adil bir sonuca varılabilmesi için Yüksek Sağlık Kurulundan rapor aldırılması gerektiği, Uşak 2. İş Mahkemesi 2021/70 Esas sayılı dosyada, 13.07.2021 tarihli muhtıra ile, taraflarına maluliyet tespiti davası açmak üzere 1 aylık kesin süre verildiği, söz konusu maluliyet oranının yeniden tespit edilmesi gerektiği iddiasıyla davalılardan ...'ın maluliyet oranının Yüksek Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş yerine girdiğinde alınan raporlardan görüldüğü üzere herhangi bir rahatsızlığının bulunmadığı, bu raporların dosyasındaki SGK müfettiş raporları içinde olduğu, davalının dosya içerisinde bulunan belgelerden 2008-2014 yılları arasında periyodik sağlık taramalarının işyerinde yapıldığı belirtildiği, 2014 yılı öncesinde davalının bir rahatsızlığı olmamasına rağmen 2014 yılında işyeri hekimi tarafından yapılan periyodik sağlık muayenesinde göğüs radyografisinde sorun çıkması nedeniyle davalının önce Uşak Devlet Hastanesine, ardından da Dokuz Eylül Üniversite hastanesine sevk edildiği, yapılan tetkiklerde %21/2 oranında iş gücü kaybı olduğu tespit edildiği, İzmir Sosyal Güvenlik il Müdürlüğü kurum sağlık kurulu kararında davalının hastalığının mesleksel pnömokonyoz-meslek hastalığı olduğu ve iş gücü kaybının %21/2 olduğu tesbit edildiği, SGK müfettişi tarafından hazırlanan 08.01.2019 tarihli raporda davacı işverenin işyerinde davalı işçinin çalıştığı masse hazırlama bölümünde toz ölçümü yapılmadığı, toz emme borusunda emiş yapılmadığı, havalandırma tesisatının işyeri koşullarına uygun olmadığı, uygun miktarda maske verilmediği ve diğer önlemlerin alınmadığı belirtilerek davalıda meslek hastalığının oluşmasında işverenin %100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, iş yerinin denetlenmesine ilişkin 21.08.2015 tarihli müfettiş raporunda da işverenin işçi sağlığının korunması için gereken önlemleri almadığı, davalının yoğun bir şekilde toza maruz kalması nedeniyle meslek hastalığına tutulduğunu belirttiği, davalı için ilk meslek hastalığı iş gücü kaybı kararında öngörülen kontrol sağlık muayenesi yaptırıldığı ve son olarak 15.04.2020 tarih ve 202064 00040 sayılı SGK İzmir Kurum Sağlık Kurulu tarafından davalının iş gücü kaybı oranının %21.2 oranında devam ettiği, kontrol muayenesi gerekmediğine karar verildiği, bu nedenle açılan davanın yersiz ve dayanaksız olduğu, davacı işveren tarafından kurum sağlık kurulu tarafından belirlenen orana sigorta yüksek sağlık kurulu nezdinde itiraz edilmediği ve Kuruma süresi içinde itiraz edilmediğinden, idari başvuru yolu tüketilmediğinden dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, diğer yandan davalının meslek hastalığı nedeniyle iş gücü kaybı yapılan kontrol muayenesi sonucunda da 15.04.2020 tarihinde %21.2 olarak belirlendiğinden mesleksel pnömokonyoz-meslek hastalığında iyileşme söz konusu olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait işyerinde çalışan ... adlı sigortalının Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'nin 11.09.2014 tarih ve 82010743 sayılı raporu ile diğer inorganik tozlara bağlı pnömokonyoz tanısının İş Teftiş Kurulu Başkanlığına bildirilmesi üzerine yapılan meslek hastalığı inceleme teftişi üzerine 21.08.2015/İNC/9652/13 sayılı rapor düzenlendiği, buna göre işyerinin çok tehlikeli sınıfta yer almakta olduğu, ...'ın frit hazırlama işçisi olarak 28.10.1997 tarihinde çalışmaya başladığı, 20.02.2012 tarihine kadar bu bölümde çalıştığı, bu tarihten 18.03.2015 tarihine kadar da masse hazırlama bölümünde çalıştığı, ...'ın çalıştığı her iki bölümde de işçi sağlığı için tehlikeli kimyasal maddeler ile çalıştığı, ...'ın işe başlarken alınan sağlık raporu da dahil olmak üzere 2014 tarihine kadar alınan raporlarında herhangi bir kronik veya bulaşıcı hastalığının bulunmadığının anlaşıldığı, gerek İş Teftiş Kurulu tarafından düzenlenen 21.08.2015 tarih ve 2015/İNC/9652/13 sayılı raporda gerekse akabinde Kurum Denetmenliği tarafından düzenlenen 22.12.2017 tarih ve 2017/MÖT/116sayılı raporda da maruz kalınan toz ve kimyasal nedeniyle çalışanlarda pnömokyoz riskinin bulunduğunun tespit edildiği, bu halde davacının dilekçesinde işveren tarafından tüm önlemlerin alındığı yönündeki iddiası yerinde olmadığı, davacının işyerinde 05.08.1998 tarihinde yapılan incelemede Tozla Mücadele Yönetmeliğine göre toz ölçümü değerlerinin limit değerlerin üstünde olduğunun tespit edildiği, ...'ın çalıştığı masse hazırlama bölümünde toz emme borusundan emiş yapılmadığının tespit edildiği, ...'ın çalıştığı yer karosu masse hazırlama bölümünde toz ölçümü yapılmadığının tespit edildiği, davacı işveren tarafından risk değerlendirme ekibince tespit edilen yer karosu silolar bölümü ve yer karosu spray drier bölümü için toz kalması ve havalandırma yetersizliği, tozlu ortamda frit ve kaolen kullanımının tehlike oluşturduğu, bu risklerin pnömokyoz grubu meslek hastalığı oluşma riski tespit edildiği ve tespit defterine yazıldığı halde gerekli tedbirler alınmadığı, ...'ın 8-16,16-24,24-08 olmak üzere 3 vardiyalı olarak çalışma sisteminde çalıştığı dolayısıyla günde 7,5 saatten fazla çalışılamayacak işler arasında yer alan davacıya ait işte fazla çalışma ile de riskin arttığının tespit edildiği, ... 'ın yaptığı iş nedeniyle toza maruizyetinin değerlendirilebilmesi için sağlık gözetimim amacıyla davacı tarafından periyodik sağlık muayeneleri yaptırılmak suretiyle sağlık kayıtlarının düzenli olarak tutulmadığı, ayrıntıları bahsi geçen raporlarda tespit edildiği üzere davacı işveren tarafından gerekli tedbir alınmamış olup; Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından bildirilen 12.06.2015 tarihli meslek hastalığı raporunda tanılı pnömokyoz hastalığının ...'ın çalıştığı davacı işyerindeki çalışması arasında illiyet bağı bulunduğu tespit edildiği, İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 02.05.2018 tarih ve 1031 sayılı Kurum Sağlık Kurulu raporunda ...'ın 9/9/2/2 düzeyinde mesleksel pnömokonyoz tespit edildiği, meslekte kazanma gücü kaybı oranının %21,2 olduğu tespit edildiği, İzmir Kurum Sağlık Kurulu'nun 15.04.2020 tarih ve 20206400040 sayılı raporu ve incelenen Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin 11.02.2020 tarih ve 20125286 sayılı raporunda ...'ın %21,2 oranında meslekte kazanma gücü kaybının bulunduğu tespit edildiği, ayrıca Kurum Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 08.01.2019 tarih ve 104610/İR/01 sayılı raporunda da ...'ın hastalığının 5510 sayılı Kanun'un 14 maddesine göre meslek hastalığı olduğu, davacının meslek hastalığının meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu ve 5510 sayılı Kanun'un 21/1 ve 76/4 fıkraları gereğince sorumlu olduğu tespit edildiği, düzenlenen Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 55 inci maddesine göre sigortalının malullük durumunun Kurumca yetkilendirilen Sağlık sunucularının sağlık kurulunca usulüne uygun düzenlenecek raporların Kurum Sağlık Kurulunca incelenmesi sonucu Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göre tespit edileceği, anılan yönetmeliğin 5 inci maddesinde sigortalı ve hak sahiplerinin çalışma gücü oranlarının a)Sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastaneleri, b)Devlet Üniversitesi, c)Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı asker hastaneleri, ç)sigortalıların ikamet ettikleri illerde (a), (b), (c) bentlerinde belirtilen hastanelerin bulunmaması durumunda Sağlık Bakanlığı tam teşekküllü hastanelerin yetkili olduğu, bildirilmiş, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 56 ncı maddesinde ise Kurum Sağlık Kurulunca verilen karara karşı yapılan itirazların Yüksek Sağlık Kurulunca inceleneceği bildirildiği, ...'ın %21,2 oranında meslekte kazanma gücü kaybı davacı tarafından bilindiği halde Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz edilmediği, Kuruma başvuru yolu süresi içerisinde tüketilmediği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; İzmir Kurum Sağlık Kurulunun 15.04.2020 tarihli raporu ile sürekli iş göremezlik derecesinin %21,2 olarak tespit edildiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun 22.03.2022 tarih ve 2022/6215 Karar sayılı raporunda davacının maluliyetinin %21,2 olarak tespit edildiği, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunun 28.04.2023 tarih ve 8930 Karar sayılı raporu ile davacının 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği düzenlemesi gereği E cetveline ve yaşına göre %21,2 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağı ve meslek hastalığının başlangıç tarihinin 12.06.2015 olduğu şeklinde tespit yapıldığı, meslek hastalığının meydana geldiği tarih itibariyle meri mevzuat gereği davacının 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği düzenlemesi gereği yapılan tespitin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme ve yasal mevzuatlara aykırı raporların kabulünün mümkün olmadığı, Adli Tıp Kurumu raporunun Kurum sigortalısının kontrol muayenesine girmeksizin tanzim edildiği, raporun eksik incelemeye dayandığı ve denetime elverişsiz olduğu, incelemelerin sadece dosya üzerinden yapıldığı ve kontrol muayenesi gerekmediğinin bildirildiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile incelemenin ilkeler doğrultusunda yapıldığı, sürekli iş göremezlik derecesinin Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından kesin olarak karara bağlandığı, Kurum raporları ile adli tıp raporu arasında çelişki bulunmadığı görülmekle karar usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, sürekli iş göremezlik oranının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 16, 19 ve 58 inci maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.