Esas No: 2024/6547
Karar No: 2024/7846
Karar Tarihi: 08.07.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/6547 E.  ,  2024/7846 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/140 E., 2024/81 K.

KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıya ait okul kantini işletmesinde, okulun tatil olduğu dönemlerde de davalıya ait marketin önünde kurulan ve davalı tarafından işletilen çay bahçesinde çalıştığını, 2012 yılında doğum yaptığı için çalışmaya ara verdiğini belirterek 24.09.2009–08.06.2012 ve 16.09.2013–16.11.2013 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini istediklerini belirtmiş, hak düşürücü süre itirazında bulunmuştur.

Davalı ... ... vekili, davanın ispatlanamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 18.06.2015 tarihli 2014/67 Esas 2015/219 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının 24.09.2009 ile 08.06.2012 ve 16.09.2013 ile 16.11.2013 tarihleri arasında davalı ...'a ait işyerlerinde hizmet aktine tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.(Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 24.05.2016 tarihli 2015/17190 Esas 2016/8678 Karar sayılı kararı ile davacının davalıya ait market işyerinde geçen çalışmalarının tespitine yönelik olarak; talep edilen dönemde ... Aile Sağlığı Merkezi'nde çalışan kişileri tespit ederek dinlemek, her ne kadar daha önce zabıta tarafından davalıya ait markete komşu işyeri tanığı olarak sadece bir kişi tespit edilmişse de; market yakınında aile sağlığı merkezi bulunduğu anlaşıldığından, hayatın olağan akışı içerisinde merkeze yakın eczane vs. gibi işyerlerinin de bulunması olasılığının yüksek olması, dolayısıyla tek bir işyerinin bulunmasının hayatın olağan akışına uygun düşmeyeceği dikkate alınarak zabıtadan yeniden davalıya ait markete komşu işyeri tanıklarının araştırılmasını isteyerek tespit edilecek kişileri dinlemek, davalıya ait market işyerinin talep edilen döneme ait resmi belge, defter ve faturalarını isteyerek bu belgelerde adı ve imzası bulunan kişileri tespit ederek dinlemek, davalıya ait market işyeri bir apartmanın alt katında bulunuyor ise apartman sakinlerini dinlemek, davacının davalıya ait okul kantini işyerinde geçen çalışmalarının tespiti açısından ise; talep edilen dönemde okulda öğretmen ve yönetici olarak çalışan kişileri tespit ederek dinlemek ve böylece davacının okul kantini ve market işyerlerindeki çalışmalarını tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya koyarak sonuca gitmek gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonrasında 10.12.2019 tarihli 2016/274 Esas 2019/336 Karar sayılı karar ile davanın kabulü ile davacının 24.09.2009 ile 08.06.2012 ve 16.09.2013 ile 16.11.2013 tarihleri arasında davalı ... ...'a ait iş yerlerinde hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece "Davacının davalıya ait okul kantini işyerinde çalıştığı sabit olmakla birlikte, davalı okul kantini işyerinin 10.12.2012 tarihinden itibaren kanun kapsamına alınmış olması karşısında, bu tarihten önce işyerinin var olup olmadığı, Kanun kapsamı veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Davalı okul kantini işyerinin, okulların tatil olduğu dönemlerde açık olup olmadığını tespit edilerek, okulun tatil dönemlerinde çalışmadığına dair kanıya varıldığı taktirde Milli Eğitim Bakanlığı’ndan okulun kapalı olduğu tarihler sorulmak suretiyle bu dönemlerin dışlanarak karar verilmelidir.

Davacının davalıya ait market işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmişse de talep edilen dönemde ... Aile Sağlığı Merkezi'nde çalışan kişilerin davacıyı tanımadıkları, bir kısım okulda öğretmenlik yapan tanıkların ise duyuma dayalı beyanda bulundukları anlaşılmaktadır.

Davacının ihtilaflı dönemde hangi sürede davalı market işyerinde, hangi sürede okul kantini işyerinde çalıştığı açıklatılarak taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan dönem tereddütsüz belirlenmeli, talep edilen dönemde ... Aile Sağlığı Merkezi'nde çalışan kişilerinden doktor, hemşire ve diğer çalışan kişileri tespit edilerek yeniden dinlenmeli, markete yakın eczane vs gibi işyerlerine zabıtadan yeniden davalıya ait markete komşu işyeri tanıklarının araştırılmasını isteyerek tespit edilecek kişileri dinlemeli, davacının çalışmalarının sürekli mi yoksa kısmi zamanlı mı olduğunu net bir şekilde belirlemeli, davalıya ait market işyerinin talep edilen döneme ait dosyada yer alan resmi belge, defter ve faturalar belgelerde adı ve imzası bulunan kişileri tespit ederek dinlemeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, sigortalılık sürelerinin ayrı ayrı ve infaza elverişli bir şekilde yapılan açıklamalar çerçevesinde irdeleme yapılarak, sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı öncesinde dinlenilen tanıklar ve bordrolu tanıkların beyanı ile davacının okulların açık olduğu dönemde kantinde çalıştığı, diğer zamanlarda ise davalıya ait market iş yerinde ve çay bahçesinde çalışma yaptığı iddia olunmuş ise de, çalışıldığı beyan edilen tarihte ilgili markette çalışan bordrolu tanıkların dinlendiği, bordro tanıklarınca çalışmadığının beyan edildiği, komşu iş yeri çalışanları resen tespit edilerek dinlenildiği, davacıyı ... markette çalışırken gördüklerine ilişkin somut beyanları bulunmadığı, çay bahçesine ilişkin görgüye dayalı beyanları bulunmadığı, yalnızca bordro tanığı ...'nın beyanında marketin önünde şemsiye ve masa olduğunu hatırladığını ancak servis yapılmadığını, çay işletmeciliği gibi olmadığını, kendilerinin belki de dinlenmek için koydukları masa olduğunu beyan ettiğinin görülmesi karşısında, resmi makamlarca yapılan araştırma ile davacının iddia ettiği şekilde çalıştığı marketin önünde çay işletmesi bulunduğu ispat olunamadığı gibi bordro tanıkları beyanı ile de market önünde çay bahçesi bulunduğu hususu beyan edilmediği anlaşılmakla, dosya kapsamında bulunan bilgi belge ve beyanlar birlikte değerlendirildiğinde davacının yalnızca okulların açık olduğu tarihler arasında davalıya ait iş yerinde belirtilen tarihler arasında kesintisiz ve sürekli çalıştığının kabul edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile "davacının 24.09.2009 -22.01.2010 tarihleri arasında, 08.02.2010 - 18.06.2010 tarihleri arasında, 20.09.2010 - 28.01.2011 tarihleri arasında, 14.02.2011 - 17.06.2011 tarihleri arasında, 19.09.2011 - 20.01.2012 tarihleri arasında, 06.02.2012 - 08.06.2012 tarihleri arasında 16.09.2013 - 16.11.2013 tarihleri arasında davalı ... ...'a ait iş yerlerinde hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı işveren vekili, bozmadan sonra dinlenen tanıkların davacının markette çalışmadığını, davacıyı markette görmediklerini ya da bu konuda bilgi sahibi olmadıklarını beyan ettiğini, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde Yargıtay'ın bozma ilamındaki hususlar göz ardı edilerek hüküm tesis edildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, hüküm kısmında geçen, "davalıya ait işyerlerinde çalıştığının tespitine" şeklindeki hükmün müvekkili Kurumca infaz olanağı bulunmadığını, davacı tarafın, davalı işyerinde çalıştığının her türlü şüpheden uzak kesin delillerle ispatlanamadığını, tanıkların kesin ve net şekilde davacının davalıya ait kantin işletmesinde çalıştığı tarihleri beyan edemediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin (2) nci fıkrasında, “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükmü öngörülmüştür. Hükümlerin çelişkiden uzak ve infaza elverişli olması kamu düzeniyle ilgili olup, hükmü temyiz etmeyen yönünden sonuç doğurması gerekeceği de gözetilerek, gerçeğe ve hukuka uygun bir karar verilmesi gerekir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalıya ait okul kantini işletmesinin 1092701 sicil numarası ile ... adına 07.12.2012 ile 08.03.2013 tarihleri arasında kanun kapsamında bulunduğu, kantinin 29.09.2005-27.08.2014 tarihleri arası ... tarafından işletildiğinin müzekkere cevabında bildirildiği, ... adına market işletmesinin ... sicil numarasında 01.08.2005 tarihinde kanun kapsamına alındığı, market işinden 14.07.2005 tarihinden devam eden vergi kaydı bulunduğu,bu adrese çay bahçesi ruhsatı verilmediğinin belediye tarafından bildirildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, kararın gerekçe bölümünde davacının okul kantininde geçen çalışmaları bakımından hizmet tespiti isteminin kabulüne karar verildiği, market önünde yaz aylarında işletildiği iddia edilen çay bahçesindeki çalışmanın ispatlanamadığı yönünde değerlendirme yapıldıktan sonra, hüküm bölümünde" davalı ... ...'a ait iş yerlerinde hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine" denilmek suretiyle davacının davalı işverene ait hangi sicil numaralı işyerinde çalıştığı belirlenmeksizin infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme kararının, sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

08.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.