Esas No: 2023/28
Karar No: 2023/1600
Karar Tarihi: 23.03.2023

**3. Ceza Dairesi         2023/28 E.  ,  2023/1600 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2018/688

SUÇ : Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

İTİRAZNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İTİRAZA KONU KARAR : Düzeltilerek onama

İTİRAZ EDEN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesinin, 19.07.2019 tarihli ve 2019/1474 Esas, 2019/5051 sayılı Kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.05.2022 tarihli ve KD-2022/162107 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 308 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kanunî süresinde yapılan lehe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ SEBEPLERİ

06.05.2022 tarihli dilekçenin incelenmesinde; İşlenen suç ne kadar ağır olursa olsun, failin cezalandırılması adil bir yargılama sonunda, suçun hukuka uygun delillerle ispatına bağlıdır. Bu ispat, Yargıtay CGK'nın ve Ceza Dairelerinin bir çok kararında ver verdiği üzere; "Ceza hukukunun genel prensiplerinden olan şüpheden sanık yargılanır ilkesi uyarınca bir suçtan cezalandırılmanın temel koşulunu, suçun kuşkuya yer verilemeyeceği şekilde ispat edilmesine zbağlı olduğunu, kuşkulu ve tam olarak aydınlatılmamış olaylar ve iddiaların sanık(ların) aleyhine yorumlanarak mahkumiyet hükmü kurulamayacağı, yine ceza mahkumiyetinin yargılama sürecinde toplanan kanıtların bir kısmına dayanılarak ve diğer bir kısmı göz ardı edilerek ulaşan olası kanıya değil, kesin ve açık bir ispata dayanması ve bu ispatın hiçbir. kuşku ve başka türlü bir oluşa olanak vermeyecek açıklıkta olması gerektiği, yüksek de olsa bir olasılığa dayalı olarak sanığın cezalandırılmasının ceza yargılamasının en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan varsayıma dayalı olarak hüküm vermek anlamına geleceği, bu durumda ceza yargılamasında mahkumiyetin büyük veya küçük olasılığa değil her türlü kuşkudan uzak bir kesinliğe dayanmasının şart olduğu, adli hataların önüne geçebilmenin de başka bir yolu olmadığı” şeklinde ifade edilmiştir. Yargıtay 16. ( Kapatılan) ve 3. Ceza Dairesi de pek çok kararında bu ilke doğrultusunda hareket etmiştir.

Ceza hukukunun genel prensiplerinden olan şüpheden sanık yargılanır ilkesi uyarınca bir suçtan cezalandırılmanın temel koşulunu, suçun kuşkuya yer verilemeyeceği şekilde ispat edilmesine bağlı olduğunu, kuşkulu ve tam olarak aydınlatılmamış olaylar ve iddiaların sanıkların aleyhine yorumlanarak mahkumiyet hükmü kurulamayacağı, yine ceza mahkumiyetinin yargılama sürecinde toplanan kanıtların bir kısmına dayanılarak ve diğer bir kısmı göz ardı edilerek ulaşan olası kanıya değil, kesin ve açık bir ispata dayanması ve bu ispatın hiçbir kuşku ve başka türlü bir oluşa olanak vermeyecek açıklıkta olması gerektiği, yüksek de olsa bir olasılığa dayalı olarak sanıkların cezalandırılmasının ceza yargılamasının en önemli amacı olan gerçeğe ulaştırmayacağı, ceza yargılamasında mahkumiyetin büyük veya küçük olasılığa değil her türlü kuşkudan uzak bir kesinliğe dayanmasının şart olduğu, adli hataların önüne geçebilmenin de başka bir yolu olmadığı da nazara alınarak, sanığın Anayasayı ihlal amacıyla doğrudan kastla hareket ettiğine dair, her türlü şüpheden uzak somut delile dayanmadan mahkumiyet hükmü kurulamayacağı hususları gözetilerek yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle beraatine karar verilmesi yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğundan bahisle onama ilamının kaldırılmasına ve hükmün bozulmasına karar verilmesi talebine ilişkindir.

II. GEREKÇE

Sanığın İstanbul 47. Motorlu Piyade Alayı 2. Motorlu Piyade Taburu 5. Motorlu Piyade Bölüğünde Piyade Üsteğmen rütbesi ile bölük komutanı olarak görev yaptığı, Alay Komutanı ...'nin emri üzerine olay günü saat 20:00 sularında birliğin alay içtima alanında KOKTOD düzeninde toplandığı ve mühimmat dağıtıldığı, alay binasındaki brifing salonunda yapılan toplantı sonucu Ak Parti İstanbul İl Başkanlığı binasını ele geçirme görevini sanık ...'in bölük komutanı olduğu 5. bölüğe verildiği, alay komutanınca ...’e bölük komutasının Kara Harp Akademisinden gelen ...’e verildiğinin ifade edildiği, sanık ...'in bölüğünün başına gelerek "Dışarıdan 3 veya 4 subay gelecek, onların emir komutasında olacaksınız" şeklinde söylediği, bölüğün kıdemli uzman çavuşu olan ...'ın "Nereye gideceğiz" şeklinde sorması üzerine sanık ...'in "Nereye gideceğimizi ben biliyorum, soru sormayın" şeklinde söylediği, saat 22.40'dan itibaren 5. Bölüğün 76 askeri personel olarak 6 tane açık land 1 tane Mercedes Unimog araçla Ak Parti İstanbul İl Başkanlığı binasına doğru hareket ettikleri, bu sırada Ak Parti İstanbul İl Başkanlığı'nda darbe girişiminden haberdar olunması nedeniyle güvenlik önlemlerinin artırıldığı, askeri konvoyun saat 23.14 Ak Parti İstanbul İl Başkanlığı binası yanına geldikleri, ... ve sanık ...'in Ak Parti İl Başkanlığı binasının bahçesinde ve TOMA aracı ile Çevik Kuvvet'e ait otobüsün park halinde bulunduğu giriş noktasında görev yapan özel güvenlik görevlilerine "Kontrolün artık kendilerinde olduğunu, 5 dakika içinde binayı boşaltmaları gerektiğini" bildirdikleri, güvenlik görevlileri ile aralarında tartışma yaşandığı, sanık ...'in görüntülerini cep telefonuna çeken bir partiliye "Çekemezsiniz" şeklinde söyleyerek müdahalede bulunduğu, sanık ...'in araçlardan inen askeri personele eliyle gelmeleri yönünde işaret ettiği, alay içtima alanında kollara ayrılan askerlerin teçhizatlı ve mühimmatlı olarak bahçeyi ve çevresini sardıkları, sanık ...'in ön taraftaki askerlere binayı göstererek "Burayı kuşatın, sarın" şeklinde emir verdiği, ..., ... ve sanık ...'in, binanın bahçe giriş kısmının hemen yanında park halinde bulunan TOMA aracı ile Çevik Kuvvet otobüsüne yönelerek polis memurlarına "binanın kontrolünü kendilerinin aldıklarını, otomatik silahlarını güvenlik kulübesine bırakmalarını ve derhal olay yerini terk etmelerini" söyledikleri, ... ve sanık ...'in daha sonra ellerinde G3 piyade tüfekleri ile il başkanlığı binasının içerisine girerek görevlilere "Beş dakikanız var. Beş dakika içinde binayı boşaltıyorsunuz. Bizi zor kullanmaya mecbur Bırakmayın, içeriden hiçbir evrak, hiçbir makine çıkmayacak, emir yukarıdan geldi.” şeklinde söyleyerek derhal binanın boşaltılmasını istedikleri, darbe girişimine tepki gösteren halkın araçları ile birlikte Ak parti İl Başkanlığı binasının önünde toplanarak askerlere tepki göstermeye başladıkları, bu sırada olay yerine ...'ün geldiği, milletvekili olduğunu, bina içine girmek istediğini beyan etmesine karşın askerlerin girmesine izin vermediği, aynı şekilde talebini sanık ...'e ilettiğinde de sanık tarafından girmesine izin verilmediği, Binbaşı ..., ... ve ...'ın Ak Parti İstanbul İl Başkanlığı binası önünde iken ellerinde bulunan G3 piyade tüfeği ile olay yerine gelen ve kendilerine tepki gösteren vatandaşlarımızı korkutup dağıtmak amacıyla havaya ateş açtıkları, sanığın bu sırada olay yerinde bulunduğu ve ateş açılmasını engellemediği, vatandaşların askerlere tepki göstermeye devam ettikleri ve rütbeli personele "Yargılanacaksın... İdamla yargılanacaksın" şeklinde bağırdıkları, saat 23.35 sularında askerler tarafından kurulan barikatın halk müdahalesi ile yıkılmaya çalışıldığı, daha çok kişinin gelmesi üzerine vatandaşlar tarafından bariyerler ve askerleri ittirerek binanın bahçe girişine kadar geri püskürttükleri, halk tepkisinin çok artması üzerine saat 23.49 sanık ...'in ...'ün il başkanlığı binasına giriş yapmasına izin verdiği, saat: 23.51 sanık ...'in de binanın içine girerek elinde silahı ile il başkanı ...'nin odasına girdiği, tanık ...'ye "Emir aldık, acilen binayı boşaltmanız gerekiyor" şeklinde söylediği, bu sırada açık olan TV'de "Genelkurmay başkanının derdest edildiği"ne dair bir haber geçmekte olduğu, tanık ...'nin sanık ...'e "Bu ülkenin bir başkomutanı var, Genelkurmay başkanının derdest edildiği söyleniyor. Emri kimden aldınız?" şeklinde sorduğu, sanık ...'in "Sayın başkan bize zorluk çıkarmayın" diyerek ısrarcı olduğu, il başkanının sanığı ikna etmeye çalıştığı ve saat 23.52'de vatandaşın askeri barikatı yararak il başkanlığının bahçesine girdikleri, askerlerin halk tarafından köşeye sıkıştırılmaya çalışıldığı, saat 23.55'de sanık ...'in il başkanına "Sayın başkan, bizi buradan kurtarın" şeklinde söylemde bulunduğu, Binbaşı ... tarafından yeni barikatlar oluşturulmaya çalışıldığı, bu sırada halka ateş açan askerlerin bulunduğu, saat 00:15'de sanığın ...'yi aradığı, 184 saniyelik bu görüşmede ...'nin ateş etme emri verdiği, bu konuşmadan sonra 00.19'da Albay ...'nin “Yurtta Sulh” adlı whatsApp grubunda yaptığı yazışmalarda il başkanlığı binasına destek gerektiğini bildirdiği, saat 00.45 sularında askerlerin oluşturduğu yeni barikatında vatandaşlar tarafından püskürtüldüğü ve askerlerin Hilton Garden Inn Hotel yanında bulunan merdivenlere sıkıştırıp etrafını kuşattıkları, bunun üzerine sanık ...'in ...'ün yanına giderek ve kamuflajının üstünü çıkartarak "Bana vur emri verildi sayın vekilim. Ben elbisemi çıkartmak pahasına vatandaşıma kurşun sıktırmayacağım. Askerlerimi buradan çekiyorum" şeklinde söylediği, ...'in bunu kabul etmediği ancak sıkışan askerlerin merdivenlere oturarak kendilerini birliklerine götürecek araçları beklemeye başladıkları ve saat 04.00 sularında gelen iki adet otobüse binerek birliklerine döndükleri olayda;

Darbeye teşebbüs suçunu sevk ve idare edenler tarafından verilen emirleri/görevleri kabullenerek kendi birliğinde görevli olmayan dışarıdan gelen emir-komuta ilişkisi içerisinde bulunmadığı bir binbaşının emri altına girmeyi kabul ederek teçhizatlı ve mühimmatlı olarak komutanı olduğu bölüğü ile birlikte dışarı çıkan, darbe girişimi kapsamında görevlendirildikleri Ak Parti İstanbul İl Başkanlığı binasına intikal ettikten sonra askerleri gerekli yerlere yerleştiren ve orada bulunan görevli ve partililer ile münakaşa ederek binanın boşaltılmasını isteyen, vatandaşların darbe olduğu yönündeki ikazlarını dinlemeyerek birliğine dönmek için girişimde bulunmayan, kendi bölüğündeki askerler arasında vatandaşlara karşı ateş açanlara yönelik herhangi bir müdahalesi bulunmayan, vatandaşın tepkisine rağmen binanın boşaltılması talebini tekrar il başkanına ileten ve vatandaşlar tarafından askerlerce kurulan barikatların yıkılması, geri püskürtülerek etraflarının sarılması üzerine kaçacak yerleri kalmadığını görüp dönemin milletvekilinin yanına giderek teslim olduklarını ve bulundukları yerden çıkartılmalarını talep eden sanığın eylemlerini, konusu suç teşkil ettiği açıkça anlaşılan emirler doğrultusunda ülke çapındaki icra hareketleriyle illi bir değer taşıyan icra hareketlerini fikir ve eylem birliği içerisinde belirli bir organizasyon dahilinde gerçekleştirdiği hususunda da bir şüphe bulmadığından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

III. KARAR

1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ oy birliğiyle REDDİNE,

2. 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesinin, 19.07.2019 tarihli ve 2019/1474 Esas, 2019/5051 sayılı onama Kararı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

23.03.2023 tarihinde karar verildi.